Voorwoord
Schrijven dwingt om te formuleren. Raakt mij iets, dan schrijf ik dat op en daarmee help ik mijzelf om mijn gedachten te ordenen. En schrijf ik iets, dat mij voor mijn medemensen interessant lijkt, dan zet ik dat in een document en dat tekstbestand publiceer ik rond de volgende seizoenwisseling. Anders wordt het geschrift te groot. Het belang van dit overzicht over de lente van 2025 zou voor u als lezer gelegen kunnen liggen in mijn kijk op het leven, of het feit dat het wellicht deels een aanvulling zal zijn op wat actualiteiten- en nieuwsfora ons brengen. Die zijn volgens mij, gezien hun afhankelijkheid van abonnementen en/of kijk- of luistercijfers, met name gericht op vermaak. Ik keek onlangs even een De Volkskrant in en zag niets dan interpretaties en meningen; geen feiten. Bovendien zijn media per definitie voor hun nieuwswerving sterk afhankelijk van de persberichten, die ze aangereikt krijgen. Daardoor zijn ze afhankelijk van grootbedrijven en overheden. Die organisaties bepalen op hun beurt, via de aankoop van reclames en het verstrekken van subsidies, mee welk nieuws hoe gepubliceerd wordt. Dat heeft tot gevolg dat mediafora onbelemmerd praten over bedreigen & invloed, activisten & deskundigen, critici & experts en over terroristen & verzetsgroepen. Ik ervaar hun toonzetting alsof ze een sportwedstrijd verslaan zonder er een probleem van te maken hoe zij de een zus en de ander zo categoriseren en dat zij daarmee stemming kweken: alles uit de Verenigde Staten van Amerika is bijvoorbeeld volgens deze fora gericht op het brengen van democratie en de bescherming van mensenrechten al worden daarbij wel eens fouten gemaakt; alles wat sinds 2021* uit China & Rusland komt, is volgens deze fora gericht op ondermijning van de wereldorde en wordt al snel geframed als staatsterrorisme, al doen ze soms ook wel eens iets dat applaus verdient. Schendingen van het internationale recht, mensenrechten of het oorlogsrecht door de een worden breed uitgemeten en begaan door de ander worden ze verdoezeld. Mijn voornemen was hier de lente terughoudender te zijn in het aantal onderwerpen en korter van stof dan de vorige seizoenen, maar dat is niet gelukt.
Wat mij de afgelopen lente raakte, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief voor hun lengte. Over Australië, cultuur en de polen en heb ik niets te melden gehad, dus die thema’s ontbreken. Aan ‘Wereldverhalen’ verzamelde ik klaarblijkelijk de meeste tekst en aan ‘Onoverkomelijk lijden’ de minste. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om de inhoud ervan te lezen.
* In 2021 werd het meerjarenprogramma 2020 – 2030 van de NAVO – door covid-19 een jaar later dan gepland – vastgesteld. Daarin was opgenomen dat China en Rusland voor de NAVO systemische vijanden zijn. Sindsdien komen deze landen negatief in het nieuws, terwijl dat voor 2021 niet zo algemeen gold. Dat hangt samen met de hiervoor beschreven afhankelijkheid van onze media van persberichten, die grootbedrijven en overheden hen verstrekken en de regels die zij – al dan niet vastgesteld – opleggen. Het publiek weet nu na 4 jaar overheidspropaganda niet beter dan dat zij de slechterikken zijn en wij niets dan goede bedoelingen hebben (al gaat er wel er wel eens iets mis).
Onoverkomelijk lijden, zoals ziekten. 3
Overkomelijk lijden, zoals armoede. 3
Genderkwesties / de plek van vrouwen. 7
Deel 2, Landen – België, Nederland & op de Continenten. 69
Afrika – Burkina Faso, Congo, Jemen, Mali, Marokko, Soedan. 78
Azië – China, India, Malediven. 80
Europa – Denemarken, Frankrijk, Groenland, Italië, Oekraïne, VK. 82
Noord-Amerika – Cuba, Ecuador, El Salvador, Haïti, de VS. 85
West-Azië – Egypte, Iran, Israël, Jemen, Palestina, VS. 89
Zuid-Amerika – Bolivia, Colombia, Uruguay. 95
Deel 1, Thema’s
Onoverkomelijk lijden, zoals ziekten
3 25 Vijf jaar na de wereldwijde lockdowns is voor sommigen de pandemie nog altijd niet voorbij. Long covidpatiënten ervaren nog elke dag de stress en vermoeidheid van de ziekte. Helaas kunnen ze op weinig wetenschappelijke steun rekenen; door Els Vanhoucke. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/25/de-schaduwpandemie-ik-zit-nog-altijd-in-mijn-kot-maggie/
4 24 Toen 5 jaar geleden de coronapatiënten op de dienst intensieve zorg van het UZ Brussel terechtkwamen, bleek dat velen onder hen ook last hadden van hevige gewrichts- en spierpijn, een enorme vermoeidheid en tal van andere klachten, die moeilijk te verklaren waren. Bovendien bleken die problemen een heel diverse populatie te raken – niet alleen ouderen, maar ook jongeren, zowel zwaarlijvige als slanke mensen, zowel actieve als minder actieve personen. Vandaag kennen we deze aandoening als ‘long covid’, wat de Wereldgezondheidsorganisatie definieert als ‘het nog steeds aanwezig zijn of het ontwikkelen van nieuwe symptomen, die meestal binnen de drie maanden na de initiële besmetting met SARS-CoV-2 starten en minstens twee maanden aanhouden, en waarvoor geen andere verklaring mogelijk is’. Het toont aan dat we op zoek moeten naar nieuwe bio-merkers, wat logisch is bij een nieuwe ziekte. En dat we op basis daarvan een nieuwe diagnostische test moeten uitwerken, die long covid wèl kan opsporen; door Els Verweire. https://www.eoswetenschap.eu/gezondheid/het-hoog-tijd-dat-alle-klachten-die-gepaard-gaan-met-long-covid-worden-herkend-en-erkend
4 28 Vrijdag 25 april jl. bracht Geneeskunde voor het Volk academici, artsen, onderzoekers, vakbonden, het ziekenfonds en zorgpersoneel samen. Met meer dan 500.000 langdurig zieken in België kan het niet langer ontkend worden: de zieke werknemer is een gevolg van het ziekmakende werk. Hun oproep: “Regering, pak het ziekmakend werk aan, en niet de ziek gemaakte werker”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/regering-pak-het-ziekmakend-werk-aan-niet-de-ziekgemaakte-werker/
5 13 De Belgische federale regering dreigt met sancties voor artsen, die veel ziekteverlof voorschrijven. Rust voorschrijven kan daarentegen een deel van de behandeling zijn; door Staf Henderickx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/13/rust-is-ook-een-medicijn-de-kijk-van-een-huisarts-op-langdurig-zieken/
Overkomelijk lijden, zoals armoede
5 01 De dag van de arbeid: 8 uur werken, 8 uur slapen en 8 uur vrije tijd. Dat was het idee van de vakbonden in de Verenigde Staten van Amerika, die in 1884 een grootschalige campagne opzetten voor een achturige werkdag. Ze gaven zichzelf 2 jaar de tijd: op 1 mei 1886 moest en zou de achturige werkdag realiteit zijn. Uiteindelijk zou het tot na de Tweede Wereldoorlog gaan duren. De dag van de arbeid is een dag waarop we de verwezenlijkingen van de arbeidersbeweging vieren, waaronder het algemeen stemrecht, het betaald verlof, de achturige werkdag dus en de sociale zekerheid. Maar het is ook een dag waarop we onderstrepen altijd alert te moeten blijven voor wat opnieuw onder druk staat [zoals alle ‘hervormingen’, die niets meer zijn dan afbraak van de eerder verworven sociale zekerheden; GjH]. We zien immers hoe de ongelijkheid groeit, hoe de planeet opwarmt en hoe het politieke klimaat ontspoort. Dit jaar staat op de Dag van de Arbeid de solidariteit met Palestina centraal. Over de hele wereld komen arbeiders in actie tegen genocide, imperialisme en kapitalistische uitbuiting [of dat hier het nieuws haalt, is overigens zeer de vraag; GjH]; door Aimen Horch en anderen, Samidoun en Seppe De Meulder. Ik zou bepleiten op de dag van de arbeid de rechten van werknemers centraal te blijven stellen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/wat-vieren-we-eigenlijk-op-1-mei/, https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/klimaatstrijd-is-sociale-strijd/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/01/van-gaza-tot-de-dokken-van-antwerpen-arbeiders-tonen-internationale-solidariteit-op-1-mei/
5 08 De situatie in Gaza is menselijk niet te bevatten. Er is geen elektriciteit, er zijn geen medicijnen, er is geen voedsel, geen water … enkel gebroken harten, puin en rook. Er is geen veilige plek en geen moment van rust. En het ergste is dat dit allemaal gebeurt in een wereld, die hier over grotendeels stil blijft; uit een open brief van Palestijnse families in België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/elke-minuut-voelt-als-een-eeuwigheid-palestijnse-belgen-vragen-actie-voor-familie-in-gaza/
5 15 Het sociaal minimum is (in Nederland) echt te laag. Het kabinet kan de situatie van armere huishoudens verbeteren door bijvoorbeeld toeslagen te verhogen. Nu zijn het de schuldeisers, die de rekening betalen; door José Boon. Wanneer het sociaal minimum te laag is zou dat volgens mij zonder toeslagen verhoogd moeten worden. https://www.nu.nl/economie/6355691/duizenden-mensen-met-laag-inkomen-van-schuld-verlost-zonder-te-betalen.html
5 20 Wanneer een samenleving haar slachtoffers vergeet, bijvoorbeeld die van een migratiebeleid [of toeslagenaffaire; GjH], ondermijnt ze haar eigen legitimiteit. Collectieve rituelen zijn nodig om de rechtsstaat in het reine met zichzelf te brengen [en te houden; GjH]; door Pascal Gielen. https://www.mo.be/opinie/een-rechtsstaat-die-zijn-slachtoffers-vergeet-vergeet-zichzelf
5 22 Hoewel het aantal mensen in Nederland onder de armoedegrens afneemt, loopt de ernst voor mensen in de resterende armoede op; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2568230-rode-kruis-armoede-in-nederland-verdiept-zich
5 26 In Nederland leven 540.000 mensen onder de armoedegrens. Voor een alleenstaande lag die grens in 2024 op een netto-inkomen van € 1.573 per maand. Voor mensen met kinderen ligt dat bedrag hoger; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6357079/voedselbank-ziet-minder-klanten-maar-veel-mensen-in-armoede-onder-de-radar.html
5 30 Apache bekritiseerde al eerder het feit dat rassentheorie een plaats krijgt aan UGent. Deze week publiceert ze een open brief van studenten moraalwetenschappen en wijsbegeerte aan die universiteit; door Studenten van UGent. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/bezorgdheid-om-legitimatie-van-eugenetica-en-racisme-aan-vakgroep-wijsbegeerte-van-ugent/
5 30 Wanneer boze toehoorders een toespraak van Republikeins senator Joni Ernst onderbreken met: “Mensen gaan hier door sterven”, antwoordt zij: “Wel, we gaan allemaal sterven.” Dit is het morele niveau van het establishment in het land dat onze bondgenoot is; door Sharon Zhang. https://truthout.org/articles/gop-senators-defense-of-medicaid-cuts-well-we-all-are-going-to-die/
6 01 Er is behoefte aan gelijkheid in de toegang tot de zorg. Een systeem dat de huisartsgeneeskunde onderwaardeert en/of perverse prikkels creëert voor over-behandeling, ondermijnt het principe dat elke burger, ongeacht zijn geografische woonplaats of sociaal-economische status, recht heeft op de best mogelijke gezondheidszorg; door Bart Demyttenaere. https://www.sampol.be/2025/06/het-gevecht-van-vandenbroucke-de-hervorming-van-de-artsenverloning
6 03 Wanneer we willen dat iedereen zich kan aanpassen aan klimaatverandering, is naast technische ‘ingenieursoplossingen’ ook een sterke sociale infrastructuur nodig. Juist nu de overheid het maatschappelijke middenveld [verder; GjH] onder druk zet, verschijnt er een studie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), die hier dieper op ingaat; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/03/klimaatcrisis-aanpakken-lukt-alleen-met-een-sterk-sociaal-beleid/
6 06 Maatschappelijk werker Michelle Ginée wil de mythes over armoede ontkrachten. In haar boek “Arm in rijk Vlaanderen Getuigenissen over armoede” (2025, uitgegeven door Uitgeverij Ertsberg) brengt ze 16 verhalen van mensen in armoede, waarin ze de complexiteit van armoede in de praktijk aantoont en op zoek gaat naar oplossingen; door Myrthe Higgins in gesprek met de schrijver. https://www.mo.be/interview/maatschappelijk-werker-michelle-ginee-armoede-gaat-om-meer-dan-een-laag-inkomen
6 10 Op onze planeet wordt genoeg voedsel geproduceerd om 11 miljard mensen te voeden. Toch waren er in 2023 naar schatting 733 miljoen mensen ondervoed, dat zijn er 152 miljoen meer dan in 2019. In 20 landen verwacht men dat de situatie in 2024-2025 nog verder zal verslechteren; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/10/honger-in-tijden-van-overvloed-waarom-miljoenen-lijden-op-een-planeet-vol-eten/
6 11 President Donald Trump zet militairen en de Nationale Garde in om protest in Los Angeles tegen zijn migratiebeleid te onderdrukken. Daar manifesteren burgers zich tegen de illegale praktijken van de immigratiedienst ICE. Trump overschrijdt hiermee een autoritaire fascistoïde rode lijn, die extra protest uitlokt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/repressie-protest-tegen-migratiebeleid-trump-overschrijdt-autoritaire-rode-lijn/
6 12 Terwijl gezinnen worstelen met torenhoge rekeningen, vloeit er (in België) elk jaar ruim € 52 miljard aan publieke middelen naar op winst beluste bedrijven. Dat is het gevolg van politieke keuzes, die stilzwijgend het belang van het grootkapitaal dienen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/12/geen-geld-jaarlijks-gaat-52-miljard-steun-naar-bedrijven/
6 13 Niemand kan bewijzen dat onze arbeidsmarkt beter wordt door een beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Integendeel, gaandeweg tekent zich de menselijke tol van dit soort politiek af. Vorig weekend bleek bijvoorbeeld dat ondanks alle sussende verklaringen vooraf minstens 80% van de 55-plussers hun werkloosheidsuitkering zullen verliezen, net als jongeren zonder diploma en mensen met een arbeidsbeperking. Het koninginnestuk van de Arizona-regering blijkt tot verbijstering van de regerende centrumlinkse partijen beulenwerk. Maar zelfs wanneer die verbijstering oprecht is, blijft het stuitend: hoe durft men een amateuristisch beleid te voeren ten koste van mensen van vlees en bloed? Door Maarten Gerard. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/werkloosheid-beperken-in-de-tijd-helpt-mensen-niet-sneller-aan-werk/
6 14 Je inzetten voor vrede betekent ook werken aan een fundamenteel andere samenleving dan die we nu hebben.
De NAVO presenteert zich als defensiealliantie, maar haar daden spreken dat tegen. Dit is de organisatie, die nu haar militaire tentakels uitstrekt naar Azië om China te provoceren, die Libië bombardeerde, en die Oekraïne opzweept tot een kansloze oorlog om haar historische vijand te verzwakken. Het resultaat is altijd hetzelfde: doden, instabiliteit en winst voor wapenbedrijven. Dat gaat niet ten koste van de CEO van Lockheed Martin of van de politici. Nee, ten koste van gewone mensen: de moeder, die haar zoon begraaft, de vader, die zijn kinderen uit het puin haalt, en hier te lande: de verpleegster, die uitgeput raakt door besparingen in de zorg, de gepensioneerde, die moet rondkomen met minder, terwijl er voor F-35’s miljarden blijken te zijn; door Ansje Vanbeselaere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/14/waarom-wij-de-straat-opgaan-voor-vrede/
6 16 Het aantal mensen dat lijdt aan extreme honger groeit snel in verschillende brandhaarden wereldwijd. Vooral in Gaza, Haïti, Mali, Soedan en Zuid-Soedan is de situatie kritiek; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6359364/acute-hongersnood-dreigt-in-vijf-landen-extreme-honger-groeit-wereldwijd.html
6 19 De GGD’s kampen structureel met te weinig geld om uitbraken van infectieziekten het hoofd te kunnen bieden. GGD GHOR Nederland luidt daarom de noodklok: alleen met structureel betere middelen kan het Nederland beschermen tegen uitbraken van infectieziekten en pandemieën; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/gezondheid/6359715/vaccinatiegraad-daalt-opnieuw-en-blijft-te-laag-ggd-luidt-noodklok.html
6 19 De Kinderombudsman, de Nationale ombudsman en de Veteranenombudsman uitten in hun jaarverslag hun kritiek op het demissionaire kabinet. “We zagen een overheid, die adviezen, rechten en signalen negeert”, schrijven ze. De ombudsmannen concluderen dat na 2024 het daadwerkelijk helpen van mensen vaak niet centraal staat in het politieke debat. Amendementen, moties en wetsvoorstellen draaien meer om de bühne dan om de burger. Terwijl mensen snakken naar oplossingen, staat het kabinet aan de zijlijn en kijkt de politiek toe. De afgelopen 2 jaar was het oorverdovend stil; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6359505/ombudsmannen-zeer-kritisch-politiek-verkiest-buhne-boven-de-burger.html
6 20 Meer dan honderd artsen, psychologen en andere zorgverleners roepen in een open brief gedragstherapeuten en kinderartsen op om te erkennen dat de door hen aanbevolen cognitieve gedragstherapie voor mensen met de chronische uitputtingsziekte ME/CVS niet helpt, maar patiënten juist zieker maakt. In die gedragstherapie wordt geleerd om waarschuwingssignalen van het lichaam te negeren, wanneer het aangeeft om rustig aan te doen, bijvoorbeeld omdat een inspanning te groot wordt. Veel ondertekenaars hebben dat door long covid zelf aan den lijve ervaren, en het is ook voorgekomen dat kinderen na die therapie voor de rest van hun leven aan bed gebonden zijn, fysiek zijn ingestort, in een rolstoel terecht kwamen en sommigen hebben daarna als volwassene gekozen voor euthanasie, maar nog steeds wordt de therapie toegepast; door Sander Zurhake. https://nos.nl/artikel/2571765-zorgcollega-s-roepen-kinderartsen-tot-de-orde-over-uitputtingsziekte-me-cvs
Genderkwesties / de plek van vrouwen
3 25 Kenniscentrum Rutgers wil een kort geding aanspannen tegen Civitas Christiana uit Veenendaal. Rutgers zegt dat leraren en scholen steeds meer tegenwind ervaren door de desinformatie van Civitas. Die streng christelijke stichting spreekt bijvoorbeeld van lhbt-propaganda, normaliseren van homoseksualiteit & pedofilie en het opdringen van geslachtsverminking aan kleuters. Zulke leugens staan een veilige ontwikkeling van jongeren en kinderen in de weg; door NOS Nieuws. Dat Rutgers paal en perk stelt aan de desinformatie vanuit Civitas Christiana is volgens mij goed nieuws en hoog nodig. https://nos.nl/artikel/2561020-initiatiefnemer-lentekriebels-week-dreigt-met-kort-geding-om-desinformatie
Naschrift 4 01: ook Singel Uitgeverijen en schrijver Pim Lammers zijn een kort geding begonnen tegen stichting Civitas Christiana; door de redactie van RTV Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3873910/conservatieve-stichting-aangeklaagd-om-verspreiden-onwaarheden-over-utrechtse-schrijver
4 24 Vrouwen zijn door de geschiedenis heen consequent in de vergetelheid geduwd. Aan de hand van uitzonderlijke èn alledaagse verhalen tekent Titiou Lecoq in “Geschrapt, Uitgegomd, Gewist” (2025, uitgegeven door Epo), de vrouw terug in onze geschiedenis, waar zij altijd is geweest; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/24/waarom-staan-onze-geschiedenisboeken-vol-met-mannen/
5 05 Vrouwen, vaak met lage inkomens en een migratieachtergrond, worden systematisch zonder enige bescherming blootgesteld aan gezondheidsrisico’s; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/onaanvaardbaar-70-procent-bedrijven-negeert-bescherming-zwangere-huishoudhulpen/
6 02 Vrouwen moeten in de gezondheidszorg een consult doen op basis van vrouwendata, niet op mannendata; door Jonna ter Veer. https://nos.nl/artikel/2569639-doorbraak-in-hartonderzoek-vrouwenhart-verandert-anders-door-topsport-dan-mannenhart
6 12 Ziekelijke jaloezie, stalking, gekrenkte trots. Het is een bekend patroon voorafgaand aan femicide (vrouwenmoord). Toch worden signalen vaak te laat of helemaal niet herkend. Jaarlijks is er in Nederland elke 8 tot 10 dagen een moord op een vrouw. Meestal is een (ex-)partner de dader. Vorig jaar werden in Nederland 24 moorden (1 in de 15 dagen) op vrouwen gepleegd en waren er 49 pogingen daartoe (dan wordt dat 1 op de 5 dagen). Het werkelijke aantal ligt mogelijk hoger, omdat het Openbaar Ministerie (OM) alleen zaken meetelt waarbij een verdachte wordt vervolgd. In de stad Utrecht waren vorig jaar 79 stalkingmisdrijven. Ook wurgpogingen door partners zijn vastgelegd. Dat is van groot belang, want uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat vrouwen, die daarmee te maken krijgen, 7x meer kans lopen om een relatie(breuk) niet te overleven. In Utrecht was in 2024 8x sprake van niet-fatale verwurging, in 2023 7x en tot en met april van dit jaar 2x; door Dick de Moor. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3906245/79-stalkingszaken-7-wurgpogingen-en-36-huisverboden-utrecht-wil-femicide-stoppen
6 16 Iedere 8 dagen wordt in België een vrouw vermoord, meestal door toedoen van een (ex-)partner. In “Onzichtbare littekens” onthullen reporter Soraya Ech Chentouf samen met tweede cameravrouw Amber Van Cappellen de verborgen realiteit van femicide: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/16/femicide-als-liefde-je-dood-wordt/
6 16 Ze werd als eerste trans vrouw verkozen tot Miss Nederland en gebruikt haar podium om de ‘kleine Rikkies’ een hart onder de riem te steken. Rikkie Kollé (24) zegt over de betekenis van Pride, dat het een protest is, en niet alleen een feest. Verder heeft ze het over zichtbaarheid en veiligheid; door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/model-rikkie-kolle-interview-pride/
6 17 Voor elke graad Celsius temperatuurstijging neemt het aantal kankergevallen onder vrouwen toe en blijkt de ziekte dodelijker; door Sebastian Maks. https://www.eoswetenschap.eu/gezondheid/klimaatverandering-kan-leiden-tot-meer-kankergevallen-bij-vrouwen
Racisme
6 02 Praktische handleiding in 10 punten voor een genocide: 1. Kies je moment, 2. Verklaar als tegenreactie [maakt niet uit waarop; GjH] dat je van plan bent je buren uit te hongeren door alle elektriciteit, voedsel en water te blokkeren (Je zult verbaasd staan hoeveel Westerse politici bereid zijn om dit te steunen als een ‘recht op zelfverdediging’), 3. Begin relatief langzaam, 4. Beweer dat het systeem van de internationale gemeenschap, dat op grote schaal geïntegreerd is in de gemeenschap die het dient (transparant is en verantwoording aflegt) geïnfiltreerd is door ‘terroristen’ (bewijs hiervoor leveren is niet echt nodig), 5. Versnel je genocide door de hulp van de internationale gemeenschap met een humanitair verhaal buiten spel te zetten (kijk in dit tijdperk van sociale media uit dat er geen beelden gemaakt worden van uitgehongerde baby’s; die brengen je in diskrediet), 6. Verlies het grotere verhaal niet uit het oog (je blokkeert dus hulp [alleen; GjH] om “terroristen uit te roeien”), 7. Wanneer de uit te roeien bevolking volledig onder jouw beschikkingsmacht staat, kun je [naar believen; GjH] een alternatief uitrollen voor het bestaande hulpsysteem, dat je verguisd en vernield hebt, 8. Bied een dekmantel, zodat de etnische zuiveringen en hongersnood door kunnen gaan, 9. Dwing de uit te roeien bevolking naar de gebieden te komen waar jij ze wilt hebben; net zoals je muizen in een val lokt, en 10. Jouw systeem zal leiden tot chaos, terwijl wanhopige, uitgehongerde mensen vechten om voedsel. Dat is geweldig voor jou. Het laat ze lijken op een krioelende massa van ‘menselijke beesten’, waarover je het vanaf het begin al over had. Die verdienen hun lot; door Jonathan Cook, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/praktische-handleiding-in-tien-punten-voor-een-genocide/
6 12 Het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verzamelde tussen 2016 en 2019 onrechtmatig persoonlijke gegevens tijdens een onderzoek naar netwerken, organisaties en personen binnen de Nederlandse moslim-gemeenschappen. Dit was discriminerend en illegaal, zo oordeelde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De privacytoezichthouder droeg de overheid op 11 april jl. dan ook op ‘over twee maanden’ de onrechtmatig verzamelde gegevens te vernietigen. Echter, de overheid is voornemens daar op 1 januari 2026 mee te beginnen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech/6358885/overheid-verwijdert-volgend-jaar-onrechtmatig-verzamelde-gegevens-van-moslims.html
6 13 Albina Fetahaj onderzoekt de koloniale boemerang, waarvoor Aimé Césaire decennia geleden al waarschuwde. Vroeg of laat, waarschuwde hij, keren de politieke instellingen, rationaliteiten en technologieën als een koloniale boemerang terug naar huis en zullen we wakker worden met een ‘monster’, dat we zelf hebben gekweekt. Het grenskoloniale geweld toont er nu de kiemen van; door Albina Fetahaj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/militarisering-van-grenzen-als-koloniale-boomerang/
6 16 Hij maakt zich zorgen over het politieke klimaat in België en Nederland. Helaas is dit een bredere tendens, die we ook in de rest van Europa en de Verenigde Staten van Amerika zien. Mensen met een bepaalde achtergrond, afkomst of religie – minderheden in het algemeen – komen steeds meer onder druk te staan, niet alleen door marginale groeperingen, maar ook vanuit mainstream politieke partijen, regeringen en zelfs presidenten. Bilal Ben Abdelkarim schreef daarom “Van dankbaar naar strijdbaar – Emancipatie als antwoord op extreemrechts populisme” (2024, uitgegeven door Mazirel) als reactie op de verrechtsing; door Lode Vanoost in gesprek met de schrijver. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/16/we-moeten-de-dialoog-aangaan-als-zelfbewuste-volwaardige-burgers/
6 17 Er bestaat geen kapitalisme zonder racisme. Witheid gaat niet alleen over blonde haren en blauwe ogen, maar ook over gedrag, normen en waarden, die [voor witte mensen; GjH] als vanzelfsprekend èn als superieur worden gezien; door De wereld Morgen in gesprek met Sibo Kanobana, auteur van het boek “Witte orde Over ras, klasse en witheid” (2024, uitgegeven door De Geus). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/studio-dewereldmorgen-met-sibo-kanobana-er-bestaat-geen-kapitalisme-zonder-racisme/
Natuur / ecologie
4 05 Tot nu toe zijn er dit jaar al 166 meldingen gedaan van natuurbranden, tegen 211 meldingen (waarvan 170 terecht) in het hele vorige jaar; door NOS Nieuws. Hoeveel onterechte meldingen er tussen die 166 zitten wordt later bekend gemaakt. Het is dus stemmingmakerij, want alleen de terechte meldingen doen er toe. https://nos.nl/artikel/2562474-brandweer-heeft-handen-vol-aan-natuurbranden-dit-jaar-al-166-meldingen
4 17 Nederlandse vissers zijn massaal overgestapt op een nieuwe methode: de flyshoot. Experts en Vlaamse handlijnvissers waarschuwen dat ook deze innovatieve en als duurzaam gepromote techniek leidt tot overbevissing, net als de intussen verboden pulsvisserij. Met name de industriële schaal, waarop ze werken, is funest voor het zeelelven; door Bram Logger, Parcival Weijnen en Steven Vanden Bussche. https://apache.be/2025/04/17/duurzaam-noordzee-leegvissen-flyshoot
4 27 Doordat er jarenlang meer stikstof in natuurgebieden terechtkwam dan ze aankonden, verdwijnen plantensoorten. Daardoor wordt bijvoorbeeld de hei op de Veluwe op veel plekken overwoekerd door grassen. Dat gaat ten koste van insecten, zoals vlinders, die in dat gras niet kunnen overleven. En daardoor verdwijnen ook vogelsoorten. Onder ecologen is deze voedselpyramide al decennia bekend, maar telkens werd door de overheid een manier gevonden om er nagenoeg niets aan te doen. Tot de laatste jaren de stikstofdeken steeds meer begon te knellen. Slechts door uitspraken van de rechter kon steeds minder. Juist forse vermindering van de stikstofuitstoot – waar het allemaal om te doen is – laat nog altijd op zich wachten. Elke sector hoeft nu pas in 2035 haar doelen te halen. Dat is 5 jaar later dan nu in de wet staat. De verdere maatregelen, die het Nederlandse kabinet vrijdag jl. presenteerde, hebben vermoedelijk geen verlichtend effect. Natuurorganisaties uitten forse kritiek op de kabinetsplannen [zoals ze dat ook al decennia doen; GjH], maar nu ter zijde gestaan door ondernemersorganisatie Bouwend Nederland, de provincies en VNO-NCW; door Job van der Plicht. https://www.nu.nl/stikstof/6353800/de-natuur-heeft-niets-aan-nieuwe-stikstofplannen-van-kabinet.html
4 30 Achttien Mexicaanse axolotls, glimlachende salamanders, die in het wild zijn uitgezet, blijken zich goed aan te passen. Dat is goed nieuws voor de met uitsterven bedreigde salamandersoort. De losgelaten exemplaren weten na hun vrijlating op eigen kracht genoeg voedsel te vinden; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/dieren/6354314/ernstig-bedreigde-lachende-axolotl-overleeft-weer-in-het-wild.html
5 05 Nederland is voor het lopende jaar vandaag al door de grondstoffen heen, die de aarde in een jaar kan produceren; door de klimaatredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6354517/nederland-heeft-jaarlijkse-portie-grondstoffen-volgens-onderzoek-nu-al-verbruikt.html
5 20 Niet-inheemse soorten hebben geen al te beste reputatie. Niet ten onrechte, want invasieve dieren en planten kunnen de lokale biodiversiteit zwaar onder druk zetten. Tegelijkertijd wordt een aanzienlijk deel van die soorten bedreigd in hun herkomstregio; door Toon Lambrechts. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/natuurbeheerders-staan-voor-dilemmas-het-onderscheid-tussen-inheems-en-exoot
5 21 In 2024 ging er wereldwijd 67.000 km2 aan tropisch regenwoud verloren; dat oppervlakte, ter grootte van Ierland, is hoger dan ooit; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2568129-vorig-jaar-ging-tropisch-regenwoud-ter-grootte-van-ierland-verloren
5 22 Het gaat bijzonder slecht met veel dier- en plantensoorten in Nederland. Doelstellingen over hoeveel we van bepaalde soorten moeten hebben, halen we niet. We zijn Europees koploper als het gaat om bedreigde en verdwenen plant- en diersoorten en we scoren slecht op waterkwaliteit. Het is niet de eerste keer dat wetenschappers concluderen dat het slecht gaat met de natuur in Nederland, maar het is wel voor het eerst dat er zo veel verschillende data aan elkaar gekoppeld zijn; door Charlotte Klein. Een artikel met inzichtelijke grafische figuren. https://nos.nl/artikel/2568238-plant-en-diersoorten-waarmee-het-slecht-gaat-missen-een-fanclub
5 24 In heel Nederland zijn er in totaal 21 Nationale Parken. Wanneer het kabinet de bezuiniging doorvoert, hebben de parken elk gemiddeld € 250.000 minder per jaar te besteden. En naast dat bedrag valt in ieder geval het budget voor natuureducatie en -informatievoorziening helemaal weg; door Caroline Geijsman. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3897928/bezuiniging-op-nationaal-park-utrechtse-heuvelrug-een-onaangename-verrassing
5 29 “Zulke gevallen, die zo hevig zijn als nu in Nederland, die hebben wij niet. Het is echt heel raar wat er bij jullie gebeurt”, zegt Sara Zakrzowski. Ze is medeverantwoordelijke voor het wolvenmanagement in het Duitse Brandenburg. Dat is de meest dichtbevolkte wolvenregio van Duitsland, met minstens 58 roedels. “Wij hebben nog nooit een wolf gehad die gevaarlijk was voor mensen”, vertelt Julia Kamp. Zij werkt voor het Wolvenbureau van Sachsen-Anhalt, een andere Duitse deelstaat. In Sachsen-Anhalt keerde in 2008 de wolf terug en daar leven nu iets meer dan 250 dieren. De Nederlandse wolvendeskundige Maurice la Haye van de Zoogdiervereniging is duidelijk: “Wanneer een wolf heeft gebeten, is het klaar. Dan is die een rode lijn over en is die af. Dan wordt-ie doodgeschoten” (net als in Duitsland), maar wat het dier zo ver heeft gebracht, blijft vooralsnog speculeren; door Carmen Nelissen. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3900276/nederlandse-wolf-zorgt-ook-voor-verbazing-in-buitenland-wat-is-daar-toch-aan-de-hand
6 01 Microplastics (minder dan 5 millimeter groot) en nanoplastics (minder dan 1 micrometer groot) zitten ondertussen overal, van het poolijs tot in onze hersenen. Ze stapelen zich ook in landbouwbodems op. Via gewassen komen de plastic deeltjes in onze voeding terecht. Dit is niet onderzocht, laat staan gereguleerd; door Toon Lambrechts. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/hoe-plastic-zich-verspreidt-van-bodem-tot-bord
6 13 Nederland staat internationaal bekend als een maritiem land en is op veel vlakken koploper. Ons land zet in op internationale samenwerking, maar stuurde geen ministeriële vertegenwoordiging naar de VN-oceaantop in Nice. Dat is door andere landen niet onopgemerkt gebleven. Nederland, dat 2 jaar geleden nog pleitte voor een ambitieus oceaanverdrag, heeft het voorliggende verdrag van deze top nog niet geratificeerd; door Charlotte Klein. https://nos.nl/artikel/2571077-oceaanverdrag-mist-nog-tien-goedkeuringen-ook-die-van-nederland-ontbreekt
Universum / préhistorie
4 17 We zijn het tijdperk van observationele astrobiologie binnengetreden, want in de atmosfeer van een andere planeet dan de aarde is de aanwezigheid aangetoond van dimethylsulfide (DMS) en dimethyldisulfide (DMDS). Dat zijn gassen, die op aarde uitsluitend door biologische processen ontstaan, met name door micro-organismen zoals algen. Er is dus indirect bewijs van buitenaards leven gevonden. Het gaat om de atmosfeer van een planeet genaamd K2-18b, die zich op 124 lichtjaar afstand van onze planeet bevindt, 2,6x zo groot als de aarde en 8,6x de massa van de aarde. De ontdekking werd gedaan met de James Webb-ruimtetelescoop; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6352887/wetenschappers-vinden-sterkste-bewijs-ooit-voor-mogelijk-buitenaards-leven.html en https://nos.nl/artikel/2563893-wetenschappers-vinden-sterkste-tekenen-tot-nu-toe-van-mogelijk-buitenaards-leven
4 27 Zwarte gaten zijn in principe onzichtbaar, doordat zelfs licht niet aan hun zwaartekracht kan ontsnappen. Ze zijn daarom bijna altijd alleen te zien wanneer ze materie, zoals sterren, opslurpen. Maar een nieuw gevonden zwarte gat heeft geen enkel ander object bij zich in de buurt. ‘In de buurt’ betekent hier een gebied met een diameter of doorsnee van zo’n 600 miljard kilometer (2.000x zo groot als de afstand tussen onze aarde en de zon). Toch is de aanwezigheid van dit zwarte gat onlangs vastgesteld; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6353930/voor-het-eerst-zwart-gat-ontdekt-dat-helemaal-in-zijn-eentje-door-heelal-raast.html
4 30 Op 300 lichtjaar van ons zonnestelsel is een enorme wolk van waterstof ontdekt. De wolk heeft de vorm van een halve maan en is ‘Eos’ gedoopt, naar de Griekse godin van de dageraad. Wanneer alle waterstof in de wolk bij elkaar geperst zou worden, was het waarschijnlijk goed vanaf de aarde als een ster te zien; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6354271/wetenschappers-zien-enorme-lichtgevende-wolk-vlak-buiten-ons-zonnestelsel.html
5 10 Goud maken heeft mensen altijd gefascineerd en gedurende de hele menselijke geschiedenis is dit geprobeerd. In China begonnen ze hier al in 175 v.Chr. mee. Sinds 1980 kunnen mensen werkelijk goud maken. Dit deed Nobelprijswinnaar Glen Seaborg. Hij zette het element Bismut om in goud. Het is dus mogelijk, maar de wijze waarop is zo duur en ineffectief dat men er geen gewoonte van gemaakt heeft. Meestal ontstaat goud alleen bij botsingen of explosies van sterren. Onlangs is echter lood ook door mensenhand voor het eerst in goud veranderd. In de grootste deeltjesversneller ter wereld botsten atoomkernen van lood zo hard op elkaar dat ze van samenstelling veranderden. Dat gebeurde maar heel kort en leverde een piepkleine hoeveelheid goud op. Het maken van goud op deze manier vereist wederom veel te veel energie om er een gewoonte van te maken; door een zekere ‘Katinka900’ en de nieuwsredactie van NU. https://financieel.infonu.nl/beleggen/96452-is-het-mogelijk-goud-te-maken.html en https://www.nu.nl/wetenschap/6355316/wetenschappers-zien-lood-in-goud-veranderen-in-grootste-deeltjesversneller.html
5 12 Ik dacht te weten dat de oerknal zo’n 14 miljard jaar geleden plaatsvond, en dat de aarde over ongeveer 14 miljard jaar zo dicht bij de zon komt te draaien, dat het leven hier onmogelijk wordt. Uiteindelijk zal de aarde eens op de zon vallen. Maar wanneer we minder egocentrisch redeneren, kunnen we ons ook afvragen hoe oud het heelal gaat worden. Dat is onderzocht. Het geheel bestaat nog ongeveer 10^78 jaar (een 1 met 78 nullen). Dat is de tijd, die witte dwergsterren (de hardnekkigste hemellichamen), nodig hebben om via Hawkingachtige straling te vergaan; door Arie Nouwen. https://www.astroblogs.nl/2025/05/12/heelal-valt-sneller-uiteen-dan-gedacht-maar-het-duurt-nog-steeds-heel-lang/
5 15 In Australië zijn gefossiliseerde pootafdrukken gevonden van de – zover bekend – oudste reptielachtige ooit. De afdrukken worden geschat op zo’n 355 miljoen jaar, waarmee dergelijke landdieren 35 miljoen jaar eerder rondliepen op aarde dan tot nu toe werd gedacht; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2567372-355-miljoen-jaar-oude-pootafdrukken-hinten-op-nieuw-inzicht-evolutie-landdieren
5 23 In het heelal is een mogelijk perfect rond object gevonden. Perfect rond is zeldzaam in het universum. Het gaat om een bol in onze eigen Melkweg, die op een zeepbel lijkt. Het is nog niet duidelijk waar de bol precies uit bestaat en hoe die ontstaan is. Wellicht is het een overblijfsel van een exploderende ster (supernova). De doorsnede van de bol is 46 tot 157 lichtjaar, maar de afstand tot de aarde is moeilijk te berekenen, omdat niet met zekerheid te zeggen is waar het object precies begint. De afstand tot de aarde ligt tussen de 7.000 en 25.000 lichtjaar; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6356739/mysterieuze-perfect-ronde-bol-zweeft-als-een-zeepbel-door-de-melkweg.html
5 23 Hij is ontdekt, de 9de planeet in ons zonnestelsel. ‘2017 OF201’ is in feite een dwergplaneet (een steen met een doorsnede van 700 km). Hij doet zo’n 25.000 jaar over een rondje om de zon (wat de aarde in een jaar doet). Mogelijk zijn er nog honderden andere vergelijkbare objecten, maar die zijn nog te ver weg om te zien, want ook ‘2017 OF201’ is zelden te zien (slechts 1% van zijn baan, omdat-i dan dicht genoeg bij de aarde staat om hem waar te nemen). De zwaartekracht ervan verklaart de afwijkingen van de bewegingen van andere hemellichamen en planeten vrijwel helemaal. Daarom was al langer bekend dat er een nog ongeziene planeet in de Melkweg aanwezig moest zijn; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6356849/net-ontdekte-dwergplaneet-weerlegt-bestaan-van-negende-planeet-in-zonnestelsel.html
6 08 In de ruimte zijn ongekend grote ontploffingen waargenomen. De explosies zijn zo groot, dat ze hun eigen categorie vormen. Het zijn de grootst waargenomen ontploffingen sinds de oerknal, waarmee zo’n 14 miljard jaar geleden het heelal ontstond. De resten van deze ‘extreem nucleaire momenten’ (extreme nucleair transients of ENT’s) verraadden deze explosies.
ENT’s ontstaan wanneer zware sterren, minstens 3x zwaarder dan onze zon, uit elkaar worden getrokken door zwarte gaten. De aantrekkingskracht van die ‘gaten’ is dan groter dan de zwaartekracht, die de sterren bij elkaar houdt. Het zwarte gat zuigt als het ware de ster op. Daardoor worden grote hoeveelheden energie over enorme afstanden zichtbaar. Wanneer een ster ontploft en een supernova wordt, komt daar meestal evenveel energie bij vrij als onze zon in 10 miljard jaar produceert, maar deze ENT’s maken 100x zoveel energie vrij; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6358444/explosie-met-energie-van-100-ontplofte-zonnen-ontdekt-grootste-sinds-oerknal.html
6 18 Astronomen hebben een foto van het sterrenstelsel Sculptor (beeldhouwer) gemaakt. Die foto, met daarop veel details en ruim 4.000 verschillende kleuren, bestaat uit 100 opnamen en brengt het hele sterrenstelsel in kaart. De foto levert veel meer informatie dan eerdere foto’s. Doordat de opname meer details laat zien, kan hij gebruikt worden voor onderzoek naar de ontwikkeling van het sterrenstelsel: er zijn al 500 nieuwe planetaire gas- en stofnevels ontdekt. De foto geeft onder meer informatie over de beweging, de leeftijd en de chemische samenstelling van sterren en van gas binnen Sculptor.
Het Sculptorstelsel van bijna 65.000 lichtjaar groot is heel geschikt voor dergelijk onderzoek. Het ligt namelijk relatief dicht bij ons melkwegstelsel, op zo’n 11 miljoen lichtjaar afstand. Dat betekent dat onderzoekers vanaf de aarde goed kunnen inzoomen op kleine delen van het stelsel. Maar tegelijkertijd is de afstand tot Sculptor ook groot genoeg om het in zijn geheel te kunnen bekijken; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6359614/astronomen-maken-kleurrijkste-foto-van-sterrenstelsel-vlak-bij-de-melkweg.html
Klimaat
3 25 Wie wint bij de lithiumwinning in Chili of de ontbossing voor biobrandstoffen in Indonesië? De vraag is, met andere woorden, niet alleen hoe we verduurzamen, maar daaraan gaat de vraag vooraf hoe duurzaam dat ‘duurzaam’ is, dat wordt aangeprezen. Wie bepaalt dat? Door Babs Verhoeve over het boek “Voorbij Duurzaamheid” (2024, uitgegeven door Mazirel Pers), geschreven door Shivant Jhagroe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/25/macht-in-de-groene-transitie-wie-bepaalt-wat-duurzaam-is/
3 28 Zover bekend lag er nog nooit aan het einde van de winter zo weinig zee-ijs op de Noordpool als nu; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2561462-omvang-noordpoolijs-bereikt-nieuw-dieptepunt
4 04 De Europese Unie heeft plannen voor een ambitieus klimaatplan in de ijskast gezet. De Europese Commissie zou eind maart een nieuw klimaatdoel in het leven roepen, maar miste de deadline. Ze zou op zoek zijn naar manieren om het klimaatplan af te zwakken. Waar de focus 5 jaar geleden op de Green Deal lag, ligt die nu op de concurrentiepositie van de industrie en [wat we aanduiden met; GjH] veiligheid [en wat oorlogsvoorbereiding is; GjH]. Europa miste in februari ook al een belangrijk klimaatmoment, de aanlevering van plannen om de CO2-uitstoot voor 2035 te verminderen. Uitstel van het 2040-klimaatdoel valt uiteraard niet in goede aarde bij klimaatwetenschappers en anderen met kennis van zaken; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6351509/eu-mist-deadline-voor-nieuw-klimaatdoel-vrees-dat-rest-van-wereld-volgt.html
4 04 Onderzoek en rechtspraak bewijzen dat het systeem van CO2-compensatie via het EU Emissions Trading System (ETS) faalt. Twee door de industrie gesteunde rapporten beweren dat die ruilhandel de bedrijven helpt om koolstofvrij te worden. Data Desk en SOMO vonden 8 systemische(!) fouten in deze rapporten: “Dit is niet alleen slecht onderzoek, het is gevaarlijke afleiding.” Het is tijd om deze industrie af te schaffen en over te gaan op juiste en werkende klimaatactie. Er zijn wel degelijk alternatieven. De klimaatcrisis oplossen vergt de transformatie van ons economisch systeem; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/klimaatactie-wordt-alleen-zinvol-met-de-afschaffing-van-de-koolstofindustrie/
4 04 We zien het steeds vaker, de systematische criminalisering en het in diskrediet brengen van activisten en milieubewegingen, met als doel tegenspel te onderdrukken en eigen [op winst beluste; GjH] agenda’s te uit te voeren. Grondstoffen zijn een gevoelig thema. Het gaat over bedrijfswinsten, corruptie, mensenrechten, levensonderhoud en milieuschade. Hoe mis het soms kan gaan beschrijft Diego Marin: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/valse-vijanden-hoe-criminalisering-van-milieubewegingen-het-groene-extractivisme-aanwakkert/
4 06 De politieke kleur van het weerbericht: in Arkansas en Kentucky heerst een noodweer dat doden tot gevolg heeft. Amerikaanse meteorologen schrijven het slechte weer toe aan een onstabiele atmosfeer, hoge luchtvochtigheid afkomstig van zee en hoge temperaturen; door NOS Nieuws. Vòòrdat president Donald Trump de macht kreeg, zouden ze gewoon gezegd hebben dat het noodweer toe te schrijven is aan klimaatverandering. https://nos.nl/artikel/2562521-dodental-door-noodweer-in-het-midden-van-de-vs-loopt-op
4 07 Bij het KNMI maakt men zich grote zorgen om de ontslagen van klimaat- en weerexperts bij het Amerikaanse meteorologische instituut NOAA. Met te weinig mensen worden metingen niet uitgevoerd en wordt meetapparatuur mogelijk niet op tijd gerepareerd of vervangen; door RTV Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3877244/knmi-bezorgd-om-ontslag-amerikaanse-collegas-weten-niet-wat-trump-verder-gaat-doen
4 07 Sinds haar aantreden is de Commissie Von der Leyen II druk bezig de ecologische en sociale doelen van haar voorgangster, Von der Leyen I, onderuit te halen. De Clean Industrial Deal en de aangekondigde Omnibus-richtlijnen dreigen belangrijke wetgeving uit de EU Green Deal teniet te doen; door Olivier Valentin en anderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/07/vakbonden-hekelen-europese-deregulering-onder-von-der-leyen-met-omnibus-zit-de-eu-op-het-verkeerde-spoor/
4 07 Grote Nederlandse bedrijven stootten vorig jaar 2,7 tot 2,9% meer broeikasgassen uit dan het jaar ervoor. Daarmee is een einde gekomen aan de dalende trend die [te langzaam ging, maar; GjH] 7 jaar aanhield. Vooral de Nederlandse industrie stootte vorig jaar meer uit, met name doordat na onderhoud ‘Hoogoven zes’ bij Tata Steel in IJmuiden weer in gebruik werd genomen. Verder is een trendbreuk dat de uitstoot van stroombedrijven vorig jaar niet verder is gedaald. Ook de nog steeds groeiende luchtvaart stootte vorig jaar weer meer uit, net als het jaar ervoor. De Nederlandse luchtvaartsector heeft door een stijging van uitstoot met 17% nog nooit eerder zoveel CO2 uitgestoten als in 2024. Vorig jaar werd al duidelijk dat Nederland niet op koers ligt om de klimaatdoelen te halen; door NOS Nieuws en de economieredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2562651-geen-afname-co2-uitstoot-bij-grote-bedrijven-in-nederland-wel-in-eu-als-geheel en https://www.nu.nl/klimaat/6351781/uitstoot-door-nederlandse-luchtvaart-bereikt-record.html
4 15 Zover bekend was 2024 wereldwijd het warmste jaar ooit. In Europa kreeg bijna de helft van het continent te maken met recordtemperaturen. Sinds de jaren ’80 warmt Europa 2x zo snel op als het mondiale gemiddelde, wat deels verklaard wordt door de snelle opwarming van de poolregio. Europa is het snelst opwarmende continent op aarde en er is duidelijk verschil tussen het natte westen en het extreem hete en droge oosten. 2024 was ook het jaar waarin Europa te maken kreeg met de grootste overstromingen sinds 2013. Ongeveer eenderde van de rivieren trad buiten hun oevers. Het was ook het jaar van storm Boris, die regenbuien meebracht, die langdurig boven één plek bleven hangen en daardoor ernstige overstromingen veroorzaakten in Centraal- en Oost-Europa. Ook Spanje werd in het najaar opgeschrikt door grote overstromingen als gevolg van een periode van zware regenval. Tegelijk werden verschillende regio’s getroffen door droogte, wat leidde tot veel bosbranden, zoals in september in Portugal, maar in zijn algemeenheid in het hele (zuid-)oosten van Europa. Diezelfde regio beleefde een bijzonder droge en warme zomer. Zo kreeg de helft van Zuidoost-Europa in juli te maken met de langste (13 dagen) en op één na heetste hittegolf ooit gemeten. In totaal kende het gebied tussen begin juni en begin september 43 dagen met hittegolven. Op twee dagen na was de temperatuur de hele zomer bovengemiddeld. Het aantal dagen met hittestress was ook erg groot. In het zuidoosten van Europa waren er 66 van dat soort dagen met een gevoelstemperatuur boven de 32 graden. Ook het aantal tropische nachten (23) van 20°C of warmer lag ver boven het gemiddelde (16), wat inhield dat er veel minder tijd was om te herstellen van de hete dagen. Het hele jaar waren ook de Europese wateren recordwarm, met een temperatuur die 0,7°C boven het gemiddelde lag. In de Middellandse Zee lag de temperatuur zelfs 1,2°C boven het gemiddelde. Bij de Scandinavische gletsjers en die op Spitsbergen werd de meeste smelt gemeten. Ook de omvang van het arctische zee-ijs daalde vanaf juli onder het gemiddelde; door Sven Schaap, met een verhelderende grafiek van de temperatuurverschillen over de afgelopen 30 jaar, waarin duidelijk wordt dat vanaf 1990 de curve zorgwekkend snel omhoog gaat. https://nos.nl/artikel/2563655-europa-is-het-snelst-opwarmende-continent-veel-verschil-tussen-oosten-en-westen
4 16 De salderingsregeling voor zonnepaneeleigenaren stopt per januari 2027. De installatie van nieuwe zonnepanelen nam een duikvlucht, nadat het kabinet afgelopen zomer het einde ervan had aangekondigd. Energieleveranciers verhoogden de terugleverkosten voor zonnestroom – voor elk teruggeleverd kilowattuur betaal je nu sinds het afgelopen jaar een klein bedrag. In 2024 zijn er in Nederland 21% minder zonnepanelen geïnstalleerd dan daarvoor. Er zijn ook installatiecijfers voor het eerste kwartaal van 2025, die nog dramatischer zijn; door Peter Koelewijn. https://www.nu.nl/economie/6352706/leveren-zonnepanelen-huurders-nog-geld-op-betaal-hooguit-2-euro-per-paneel.html
4 17 Het internationaal afgesproken klimaatdoel van maximaal 2°C opwarming is èn “dood” èn niet meer haalbaar. De snelheid, waarmee de aarde opwarmt, is zwaar onderschat. We dreigen versneld af te stevenen op extreme klimaatrampen en weerfenomenen. Door de opwarming van de aarde zal 2°C waarschijnlijk tegen 2045 bereikt worden, tenzij er gebruik wordt gemaakt van zonnestralingsbeheer (het zonlicht filteren of vanaf de aarde op grote schaal laten weerkaatsen).
Er is een politieke verandering nodig om de benodigde maatregelen te bereiken. Belangenorganisaties hebben veel te veel macht gekregen in onze politieke systemen. In democratische landen zou de macht bij de kiezer moeten liggen, niet bij de mensen [en organisaties; GjH] met geld. Daarvoor moeten enkele van onze democratieën, waaronder die van de Verenigde Staten van Amerika, worden gerepareerd; door Damian Carrington, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/17/opwarming-aarde-onder-2c-lukt-niet-meer-zegt-wetenschapper/
4 25 De Chinese president Xi Jinping heeft wereldleiders laten weten dat zijn land – de grootste uitstoter van broeikasgassen – vol voor het Klimaatakkoord van Parijs blijft gaan. Er komt dit jaar een nog ambitieuzer en nieuw klimaatplan voor de hele Chinese economie; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/25/china-wekt-klimaatakkoord-van-parijs-weer-tot-leven-enorme-doorbraak/
4 30 De eerste officiële zomerse dag van het jaar is een feit. Woensdag steeg de temperatuur in De Bilt om 15.20 uur naar 25ºC. Dat is vroeger dan gebruikelijk, want gemiddeld wordt het daar op 16 mei voor het eerst zomers; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6354291/eerste-officiele-zomerse-dag-gemeten-ruim-twee-weken-eerder-dan-gemiddeld.html
5 07 De datacentra, die ons AI-gebruik moeten trekken, gebruiken stroom die ergens vandaan moet komen – volgens die bedrijven steeds vaker uit atoomenergie – en heel veel water. Ook hebben ze grondstoffen nodig die zelden gerecycled worden; door Ilse Boeren. https://www.eoswetenschap.eu/technologie/ai-verbruikt-zoveel-stroom-dat-techbedrijven-investeren-kernenergie-groene-algoritmen
5 08 De rijkste 10% van de wereldbevolking is verantwoordelijk voor 67% van de waargenomen opwarming van de aarde sinds 1990; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/rijkste-10-procent-verantwoordelijk-voor-twee-derde-van-de-klimaatverandering
5 13 Nepal organiseert in de regio Hindu Kush van de Himalaya, die het derde grootste ijsvolume ter wereld bevat, een symbolische begrafenisceremonie voor de snel smeltende Yala-gletsjer. Daar zal rond 2040 niets meer van over zijn; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/13/nepal-begraaft-de-yala-gletsjer-terwijl-de-wereld-verder-opwarmt/
5 13 Milieudefensie begint – op basis van de vorige uitspraak – een nieuwe klimaat-rechtszaak tegen Shell. Doel is om het bedrijf te dwingen om zijn broeikasgassen-uitstoot drastisch te verminderen; door NOS Nieuws. Wat mij hieraan bevreemdt, is dat een private partij moet opkomen voor het publieke belang, omdat onze overheden het – kennelijk – laten afweten. https://nos.nl/artikel/2567100-milieudefensie-daagt-shell-opnieuw-geen-nieuwe-gas-en-olievelden-meer
5 14 De stabiliteit van de aarde is aan het wankelen. Dat blijkt uit 9 zogenoemde ‘planetaire grenzen’, die de wereld de afgelopen tienduizend jaar een leefbare plek voor ons maakten. Tot nu toe zijn al 6 van die grenzen overschreden. Het gaat om verlies van biodiversiteit, chemische vervuiling, klimaatverandering, landgebruik, stikstof en de beschikbaarheid van zoet water. Mogelijk wordt de 7de grens binnenkort ook overschreden: de verzuring van de oceanen. Dat effect wordt extra veroorzaakt door CO2-uitstoot; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6355703/planeet-is-volgens-wetenschappers-ziek-maar-niet-terminaal.html
5 16 Door de opwarming van de aarde staan we mede aan de vooravond van een wereldwijde opmars van dodelijke schimmelinfecties; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/opmars-dodelijke-schimmels-begonnen-hoe-klimaatverandering-nieuwe-pandemie-kan-ontketenen/
5 16 De plannen van het kabinet voor nieuwe atoomcentrales stuiten op obstakels. De kosten liggen miljarden hoger dan verwacht* en de centrales gaan ook jaren later* in gebruik dan gedacht; door Emma van Bergeijk. * Die verwachtingen moeten we met flinke korrels zout nemen, want in mijn kringen werd direct gezegd dat het zo zou gaan; er zijn namelijk nog nooit atoomcentrales binnen geplande budgetten gebouwd (de overschrijdingen van budgetten zijn altijd fors) en binnen de geplande tijd atoomcentrales bouwen is ook nog nooit gelukt. De beslissers worden enthousiast gemaakt met mooie verhalen en zodra het besluit genomen is, zwemmen ze een fuik in. https://www.nu.nl/klimaat/6355960/nieuwe-kerncentrales-komen-jaren-later-en-vallen-veel-duurder-uit.html
5 17 De hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is het afgelopen jaar fors toegenomen en dat komt niet alleen doordat er meer CO2 is uitgestoten. Het lijkt er sterk op dat de opname van CO2 door bossen en oceanen afneemt, vanwege een toename aan bosbranden, meer droogte en stijgende temperaturen; door Charlotte Klein. https://nos.nl/artikel/2567613-zorgwekkende-toename-co2-vooral-doordat-natuur-minder-lijkt-op-te-nemen
5 22 Doordat extreme weersomstandigheden vaker voorkomen, moet de maatschappij niet alleen op fysiek vlak beschermd worden, maar ook op sociaal gebied. Vooral mensen uit lagere inkomensgroepen of met een klein sociaal netwerk zijn bij bijvoorbeeld droogte, hittegolven en hevige neerslag extra kwetsbaar; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2568228-advies-voor-meer-aandacht-voor-sociale-gevolgen-klimaatverandering
5 22 Artificiële Intelligentie (AI) was in 2024 naar schatting verantwoordelijk voor zo’n 11 tot 20% van het wereldwijde stroomverbruik van datacentra; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2568297-nieuw-onderzoek-ai-verbruikt-11-tot-20-procent-van-wereldwijde-stroom-datacenters
5 30 Het afschaffen van de salderingsregeling maakt zonnepanelen voor huurders en voor verhuurders ‘minder aantrekkelijk’; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6357560/huurders-met-zonnepanelen-betalen-meer-door-afschaffing-salderingsregeling.html
6 02 Het kabinet-Rutte IV heeft ook nog iets goeds gedaan: het wilde bedrijven extra laten betalen als ze plastic op basis van aardolie zouden maken, omdat dat enorm vervuilend is. De maatregel moest recycling van het materiaal bevorderen en zou € 567 miljoen opleveren. Echter, het kabinet-Schoof (BBB, NSC, PVV & VVD) haalde daar een streep door; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6357831/afvalsector-wil-de-rekening-van-plasticproductie-niet-en-legt-het-werk-neer.html
6 11 De uitstoot van broeikasgassen was in Nederland gedurende de eerste 3 maanden van dit jaar 7% hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. En vorige maand was de op een na warmste mei ooit gemeten en het was in het noordwesten van Europa ook uitzonderlijk droog. Alleen vorig jaar was het in mei warmer. Het was afgelopen maand wereldwijd gemiddeld 15,79°C. Dat is 1,4°C boven de temperatuur in het pre-industriële tijdperk, toen de mens begon met het op grote schaal verbranden van fossiele brandstoffen en dus veel meer broeikasgassen ging uitstoten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2570709-meer-uitstoot-van-broeikasgassen-dan-vorig-jaar en https://nos.nl/artikel/2570702-afgelopen-mei-was-op-een-na-warmste-mei-ooit-ook-uitzonderlijk-droog
6 11 De zomer van 2025 wordt spannend. Dan beslissen we welke impact de klimaatverandering zal hebben op gezinnen in België, Nederland èn wereldwijd. In de komende weken moeten de Europese klimaatministers met elkaar een nieuw doel vastleggen voor de uitstootvermindering tegen 2040. Volgens de Klimaatcoalitie — en volgens de wetenschap — is een vermindering van 95% eerlijk, haalbaar en in lijn met onze internationale afspraken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/scholen-gesloten-frieten-onbetaalbaar-klimaatvoorspellingen-doen-pendelaars-schrikken/
6 17 Tegenwoordig wordt bijna 25% van het wereldwijde landoppervlak (exclusief beide poolregio’s en woestijnen) in een gemiddeld jaar getroffen door droogte. Rond 1900 was dat nog ruim 10%; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6359438/droogte-slaat-wereldwijd-steeds-vaker-toe-met-meer-schade-tot-gevolg.html
6 19 Bij investeringen in fabrieken, huizen en infrastructuur zou meer rekening moeten worden gehouden met de langetermijngevolgen van klimaatverandering. De Wetenschappelijke Klimaatraad adviseert daarbij 100 jaar vooruit te kijken. In de huidige praktijk ligt de blik nog vaak op de korte termijn. Dat moet anders, zeker wanneer er groots wordt geïnvesteerd in het vervangen van naoorlogse bruggen, nieuwe huizen en de bouw van waterstoffabrieken. We hebben als land ervaringen met dit soort plannen: de Afsluitdijk, de Deltawerken, de Marker Wadden en bijvoorbeeld Ruimte voor de rivier; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2571762-klimaatraad-nederland-moet-groots-dromen-over-meeveranderen-met-klimaat
6 19 De aarde is op weg om binnen 3 jaar haar resterende ‘koolstofbudget’ op te maken. Dat betekent dat we nog heel weinig broeikasgassen kunnen uitstoten wanneer we de opwarming van de aarde willen beperken tot 1,5°C boven het pre-industriële niveau. Onze regeringen zorgen ervoor dat de klimaatmaatregelen ‘betaalbaar’ en haalbaar blijven, met andere woorden: volstrekt ontoereikend; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/binnen-drie-jaar-is-het-koolstofbudget-op-en-opwarming-tot-2c-komt-in-zicht/
6 21 Klimaatactivisten van onder andere Extinction Rebellion protesteerden vandaag tegen nieuwe gasboringen onder de Noordzee. Ze roepen Energie Beheer Nederland (EBN), de Mijnraad en TNO op om negatief te adviseren over alle komende en lopende vergunningsaanvragen, die de leefbaarheid van de aarde en het Wad bedreigen; door NHnieuws (en NOS Nieuws). https://www.nhnieuws.nl/nieuws/349794/extinction-rebellion-blokkeert-deel-van-de-afsluitdijk-snelwegen-in-beide-richtingen-dicht en https://nos.nl/artikel/2571981-klimaatactivisten-blokkeren-afsluitdijk-verkeer-moet-omrijden
Handel / economie
3 31 In een ronduit vijandig klimaat moeten vakbonden aantonen dat ze onmisbaar zijn. Ze moeten intern fors besparen en opboksen tegen vooroordelen, ook bij mensen voor wie ze het verschil maken; door Karl van den Broeck en Steven Vanden Bussche. https://apache.be/2025/03/31/vijandig-klimaat-moeten-vakbonden-tonen-dat-ze-onmisbaar-zijn
4 04 In een neoliberaal model staat de verstrekker van kapitaal (o.a. investeerders en ondernemers) per definitie ‘boven’ de verstrekker van arbeid (o.a. ambtenaren, arbeiders, bedienden en werknemers). Hoewel in de economie beide productiefactoren in principe gelijkwaardig zijn voor een gezonde dynamiek èn de hiermee gecreëerde welvaart, plaatst het neoliberaal model de kapitaalverstrekker boven aan een zelf gecreëerde pikorde. Het maken en uitkeren van winst als vergoeding voor de kapitaalverstrekkers is daardoor prioritair aan het vergoeden van arbeidsomstandigheden aan, en lonen van de verstrekker van arbeid. Hetzelfde geldt voor ‘uitgesmeerde vergoedingen’, die vooral de beide verstrekkers moeten motiveren om de economische dynamiek lang te blijven voeden. Hieronder vallen enerzijds de legale en (fiscaal) aantrekkelijke herbeleggings- en investeringsopties van kapitaal en anderzijds het pensioen. Het legale karakter verwijst in beide gevallen naar de overheid, die dit garandeert en zo de economische harmonie bewaakt; door Nathalie Vallet, die motiveert waarom zij als hoogleraar economie & management meedoet aan stakingen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/waarom-ik-als-hoogleraar-economie-mee-staakte/
4 04 De Amerikaanse president Donald Trump haalt het wereldhandelssysteem onderuit op basis van een fundamentele economische misvatting. Hij beweert ten onrechte dat het handelstekort van zijn land wordt veroorzaakt doordat de rest van de wereld de Verenigde Staten van Amerika uitbuit, en stelt herhaaldelijk zaken als: “Decennialang hebben ze ons geplunderd zoals geen enkel land ooit is geplunderd in de geschiedenis”; door Jeffrey Sachs, die onthult waar het handelstekort van de VS wèl uit voortkomt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/trumps-absurde-handelsbeleid-zal-de-vs-verarmen-en-de-wereld-schaden/
4 07 Opvallend: terwijl wereldwijd de beurzen een grote val meemaken door de importheffingen, die de Verenigde Staten van Amerika nagenoeg alle landen oplegt, heft de Amerikaanse regering geen belasting op goederen uit Rusland (om de onderhandelingen over een bestand in Oekraïne niet te verstoren); door NOS Nieuws. 9:19 uur onder https://nos.nl/liveblog/2562710-strafkorting-voor-amerikaan-in-rusland-rusland-vrijgesteld-van-heffingen-vanwege-onderhandelingen
4 07 De importtarieven, die de Verenigde Staten van Amerika nu heft, vergroten daar de kloof tussen arm en rijk. Werkende Amerikaanse gezinnen betalen de prijs, terwijl miljonairs en multinationals profiteren van belastingvoordelen en hogere winsten; door Omar Ocampo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/07/importtarieven-als-wapen-hoe-trump-de-rijken-rijker-maakt/
4 08 De importtarieven van president Donald Trump zijn een waarschuwing: wanneer hegemonie begint te wankelen, gaan de handschoenen uit. Als de Amerikaanse heersende klasse de wereld niet meer kan regeren via consensus, regeert ze via dwang. Als ze hun macht niet kan veiligstellen via economische groei, doet ze dat door angst te zaaien; door Grace Blakeley. Dit is mij al jaren duidelijk. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/trumps-tarieven-draaien-om-macht-niet-om-welvaart/
4 08 Een van de gevolgen van het republikeinse beleid in de Verenigde Staten van Amerika is dat de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dinsdag China heeft gevraagd om economische samenwerking, vanwege de nieuwe importtarieven van de Amerikaanse president Donald Trump; door de economieredactie van NU. Dit lijkt mij een goede ontwikkeling. https://www.nu.nl/economie/6351900/eu-vraagt-china-om-economische-samenwerking-in-handelsoorlog-met-vs.html
4 10 Het beleid van president Donald Trump om een tarievenoorlog te ontketenen heeft de wereld in grote onzekerheid gedompeld. Hij neemt zo’n risico in de zekerheid dat de Verenigde Staten van Amerika uiteindelijk over het ultieme wapen beschikken van de controle over het internationale betalingssysteem SWIFT. Terwijl Trump de invoerrechten op Chinese producten tot boven de 100% opdrijft, lanceert China een alternatief voor het Amerikaanse SWIFT-betalingssysteem. Dat kan verstrekkende gevolgen krijgen; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/10/handelsoorlog-escaleert-china-lanceert-alternatief-voor-amerikaans-betalingssysteem/
4 16 Winstbejag prevaleert boven de noodzakelijke urgentie in de strijd tegen klimaatverandering. De Net-Zero Banking Alliance is op sterven na dood; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/16/triodos-verlaat-klimaatalliantie-banken-kiezen-voor-winst-boven-planeet/
4 18 Een belangwekkende les economie door Nathalie Vallet: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/doorbraak-van-dictatuur-neoliberalisme-of-hoe-trump-zorgt-voor-een-zwarte-lente/
4 22 Over de fasen van het kapitalisme en hoe – in dat licht – het Trumpisme te duiden; door David Schultz: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/22/trumpisme-als-overtreffende-trap-van-kapitalisme/
4 23 De ING-bank weigerde vorig jaar betalingen van € 16 van de ene Belgische rekening naar een andere, omdat het woord ‘Cuba’ op de overschrijving vermeld stond. Nu moeten we weten dat bedrijven, die de sancties van de Verenigde Staten van Amerika tegen Cuba bij ons toepassen, de Europese wetten overtreden; door Coördinatie Opheffing Blokkade tegen Cuba. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/belgische-banken-weigeren-overschrijvingen-met-betrekking-tot-cuba/
4 23 Wat we volgens Janine Meijer moeten weten over Coolblue, voordat we daar inkopen gaan doen. https://apache.be/2025/04/23/coolblue-zet-zieke-werknemers-onder-druk-om-toch-te-blijven-werken
4 25 Het kapitalisme vernietigt het leven, zegt Eva Von Redecker in haar boek “Revolutie voor het leven” (2025, uit het Duits vertaald door Peter Huijzer en Jan Sietsma, uitgegeven door ISVW). Voordat je het boek leest, klinkt die zin als de zoveelste algemeenheid. Echter, nadat je het boek hebt gelezen, klinkt die zin als de samenballing van een wervelwind, die je hele wereldbeeld omver heeft geblazen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/25/het-recht-om-te-vernietigen-waarom-we-bezeten-zijn-door-bezit/
5 01 Begin jaren 2000 leefde er nog hoop. Het internet leek een kans voor democratisering: iedereen kon communiceren, organiseren en publiceren. Lekker je ding doen, zonder toestemming, zonder filter. Technologie werd voorgesteld als een bevrijdingsmachine, als een alternatief voor gesloten systemen, voor instituties en overheden. Vijfentwintig jaar later is die belofte nagenoeg geheel verschoven naar een ander machtsregister. De woorden klinken nog wel, maar de structuur erachter is veranderd. Wat ooit ‘open’ leek, is nu grotendeels in handen van een beperkt aantal bedrijven. Amazon en Microsoft leveren de cloudcapaciteit, Meta bepaalt wat gezien wordt en X (voorheen Twitter) legt de grenzen van het publieke gesprek vast. Dat is geen toeval. De concentratie van macht volgt een duidelijke economische en ideologische logica. Data worden geanalyseerd, platforms sturen gedrag en winst wordt gemaximaliseerd. Alles in naam van de aandeelhouders, de efficiëntie en de schaalbaarheid. Wat in die evolutie verloren ging, is het idee dat publieke infrastructuur ook een publiek bestuur nodig heeft; door Jurgen Masure. https://www.sampol.be/2025/05/het-technofascisme-komt-in-een-hoodie
5 05 De Wereldbank toont graag haar goede klimaatintenties, maar in werkelijkheid verergert ze de klimaatcrisis. Zo financiert de Wereldbank in Ghana projecten voor fossiele brandstoffen, die het land opzadelen met grote schulden voor dure energie, terwijl de bank daar de toegang tot betaalbare duurzame energie tegenwerkt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/wereldbank-vergroot-klimaatcrisis-in-afrika-voor-westerse-bedrijfswinsten/
5 09 President Donald Trump denkt de werelddominantie van de Amerikaanse dollar te zullen redden, maar zijn tarievenoorlog heeft vooralsnog het omgekeerde effect; investeerders en landen verkopen hun aandelen in dollars en hun voorraden dollars op de bank; door Ben Norton. https://www.youtube.com/watch?v=VnWnyL3WGjg&t=8s
5 17 Kredietbeoordelaar Moody’s heeft vrijdag de kredietrating van de Verenigde Staten van Amerika verlaagd. Het land is de hoogste beoordeling (Aaa) kwijtgeraakt en ingeschaald op het een na hoogste niveau (Aa1), omdat het meer rente moet betalen en vanwege de verwachte oplopende staatsschuld; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6356052/verenigde-staten-verliezen-hoogste-kredietrating-bij-belangrijke-beoordelaar.html
5 19 De industrie heeft het zwaar in de Verenigde Staten van Amerika. Het Amerikaans financiële systeem is een soort Las Vegas geworden. Het volume van de verhandelingen is veel hoger dan wat nodig is om de economie te ondersteunen. Het lenen om aandelen te kopen is uit de hand gelopen. Er worden nu futures gekocht zonder dat de koper aandelen in bezit heeft. Het resultaat daarvan is dat het systeem kantelt van investering naar speculatie. Datgene wat door de arbeiders als meerwaarde in de productie gerealiseerd wordt, wordt toegeëigend door de kapitaalbezitters, die het grotendeels inzetten in speculatieve operaties.
De enige manier om de Amerikaanse industrie te redden, is de uitschakeling van het private winstmotief, want dat is de oorzaak van de de-industrialisering in de VS; door Peter Franssen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/19/kan-trump-de-amerikaanse-industrie-nog-redden/
5 20 Rijkdom wordt steeds meer geërfd en steeds minder verdiend. De kloof tussen erfgenamen of renteniers en de werkende bevolking wordt steeds groter; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/rijk-worden-in-2025-vergeet-hard-werken-erf-of-zoek-een-rijke-partner/
5 26 Bedrijven als Meta bewegen zich doelbewust richting integratie in het digitaal-militair-industrieel complex; door Rosa Miriam Elizalde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/26/facebook-trekt-ten-oorlog-zuckerbergs-nieuwste-front/
5 30 Sinds de financiële crash van 2008 zijn het niet langer banken of staten, maar vermogensbeheerders, die het kapitaal regeren. Met hun stille greep op aandelenmarkten, pensioenfondsen en publieke infrastructuur, vormen met name BlackRock, Vanguard en State Street de ruggengraat van een nieuw financieel feodalisme; door Davide Ventrone, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/financieel-feodalisme-hoe-blackrock-en-co-de-wereld-overnemen/
6 10 Internationale onrust, met name als gevolg van de handelsoorlog [die de Verenigde Staten van Amerika, c.q. president Donald Trump begonnen is; GjH] hindert de bestrijding van extreme armoede. Hierdoor zullen de armste landen het meeste lijden; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6358732/armste-landen-hardst-geraakt-door-handelsoorlog.html
6 12 Nederland kan economisch en politiek onder druk worden gezet door de grote afhankelijkheid van Amerikaans vloeibaar gas (lng). Ook dreigt er een tekort aan opslagcapaciteit en zijn de gaspijpleidingen uit Noorwegen kwetsbaar voor sabotage; door Rob Koster. https://nos.nl/artikel/2570885-mijnraad-levering-aardgas-blijft-risicovol-vs-kan-het-inzetten-als-drukmiddel
6 13 Terwijl in Palestina iedere dag meer mensen gebombardeerd, uitgehongerd en vermoord worden, maakt Maersk schaamteloos winst door onderdelen van wapens en wapenvliegtuigen, die gebruikt worden voor de genocide op de Palestijnen, te verschepen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/wereldwijde-verstoring-communicatie-maersk-uit-protest-tegen-wapentransport-naar-israel/
Media
3 26 Europese internet- en tv-aanbieders moeten op last van de Europese Commissie de uitzendingen en websites van verschillende Russische media blokkeren. Het gaat bijvoorbeeld om Russia 24, Russia Today en Sputnik. Die maatregel is kort na de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 genomen. De Russische desinformatie- en propaganda-campagnes werden [op de een of andere manier; GjH] gezien als een directe bedreiging voor onze democratie, openbare orde en veiligheid. Met het blokkeren van de Russische tv-zenders vertelde Brussel de Europese stabiliteit en de waarden van de regio te willen beschermen. Daarmee blijkt Brussel volgens de hoogste rechters niet buiten zijn boekje gegaan te zijn. Nederlandse informatievrijheids- en persorganisaties hadden een rechtszaak tegen die verplichte blokkade aangespannen, maar zijn door het Europees Hof van Justitie in het ongelijk gesteld; door Tim Wijkman-van Aalst. Alle desinformatie en propaganda van de Europese Unie, de NAVO, onze overheden en met name die vanuit de Verenigde Staten van Amerika vallen niet onder blokkades. https://www.nu.nl/tech/6350528/brussel-mag-van-hoogste-rechter-russische-tv-zenders-blokkeren.html
3 27 Het begint de media na 17 maanden genocide in Gaza te dagen dat de gelijkschakeling tussen antisemitisme en antizionisme door Israël niet klopt. Het is echter nog geen hoofdonderwerp op een frontpagina. Maar op een conferentie over de strijd tegen vermeend antisemitisme nodigde de Belgische regering extreemrechtse Europese partijen uit, onder meer uit Frankrijk, Hongarije, Nederland, Spanje en Zweden. Die conferentie gaat over antizionisme en over de promotie van het koloniale project van Groot-Israël, een plan dat veel bewondering oogste bij de uitgenodigde partijen; door Ana Vračar. https://peoplesdispatch.org/2025/03/27/israels-antisemitism-conference-shaken-by-its-own-contradictions-with-attendance-of-europes-far-right/
3 28 De oorlog in Oekraïne zou er vermoedelijk nooit gekomen zijn wanneer er, na de val van de Berlijnse Muur, een gemeenschappelijke veiligheidsstructuur was ontstaan, waar niet alleen de toenmalige Russische president Boris Jeltsin, maar ook zijn jonge opvolger Vladimir Poetin naar streefde. Mogen we van een onafhankelijke openbare omroep niet verwachten dat hij onderzoek doet naar de oorzaken van die mislukking? Zou dat zijn geloofwaardigheid niet meer ten goede komen, dan mee te doen aan de oorlogshysterie, waarmee we nu om de oren worden geslagen?
We roepen daarom de eind- en hoofdredacteuren, de journalisten en de opiniemakers bij de openbare omroep op om hun eigen berichtgeving kritisch tegen het licht te houden en zich te beraden op hun opdracht om het publiek de beste onpartijdige en volledige informatie aan te bieden, die beschikbaar is; dit is het slot van een open brief aan de VRT van de oud-VRT-journalisten Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi, Dirk Tieleman en Walter Zinzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/open-brief-aan-vrt-jullie-hanteren-terminologie-die-oorlogstaal-normaliseert-en-banaliseert/
3 28 Over de Russische invasie in Oekraïne weigeren onze media een debat dat ruimte geeft aan de argumenten tegen de oorlogskoorts. Het publiek onwetend en verward houden gebeurt op 4 manieren: voortdurende herhaling van ideologische stellingen als ‘evidente en onbetwiste feiten’, simplistische framing, taalgebruik dat verwart in plaats van verduidelijkt en weglaten van essentiële informatie. Dit geldt onder meer voor de Belgische en Nederlandse media; door Ian Sinclair. https://morningstaronline.co.uk/article/how-media-sows-ignorance-and-confusion-about-war-ukraine
3 31 Advies aan de Belgische stakers: gebruik nooit meer de term ‘hervormingen’, maar heb het over wat het zijn: ‘sociale inleveringen’. En laat u niet kisten door de negatieve berichtgeving in de media: de media en de werkgevers vertegenwoordigen u niet. Sociale actie is altijd zinvol. Dat bewijst de geschiedenis. Niet staken biedt de zekerheid dat het niet beter wordt. Wèl staken houdt minstens die mogelijkheid open, dan wel verminderde sociale inleveringen.
De eenzijdige kijk van media op sociale conflicten is van alle tijden. Het ging er net zo als nu aan toe tijdens de grote stakingsgolven van de jaren ’80. Die waren veel ingrijpender dan wat er vandaag aan de gang is. De tactiek van de media is steeds hetzelfde: selectieve opinies van ‘de mensen in de straat’ tegen de stakers, verwijzen naar de schitterende toekomst als de ‘noodzakelijke hervormingen’ er komen; ‘maatregelen, die wel even pijn zullen doen’, maar ‘we moeten toch ook aan onze kinderen en kleinkinderen denken’. Bovendien, ‘stakingen beschadigen de economie’, ‘die stakers staken alleen maar voor zichzelf’ en ‘de gewone mens is weer eens het slachtoffer’. Lode Vanoost citeert hier uitdrukkingen, die dezelfde media en dezelfde werkgeversorganisaties gebruikten in de jaren ’80. Die zijn dus hetzelfde als de media van de afgelopen dagen te berde brengen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/31/werkgevers-en-media-hartelijk-dank-voor-de-promotie-van-deze-stakingsdag/
4 01 Het valt op hoe deze dagen zonder aarzelen oorlogstaal bij onze media wordt gebanaliseerd en genormaliseerd. In het Journaal wordt het woord ‘oorlogsdreiging’ achteloos en roekeloos in het dagelijkse taalgebruik geïntroduceerd. Wat die oorlogsdreiging precies inhoudt en of ze met de werkelijkheid overeenkomt wordt niet benoemd. Hetzelfde gaat het met het woord ‘herbewapening’ in onze media; alsof Europa ontwapend zou zijn geweest. De werkelijkheid is dat aan de vooravond van de huidige oorlog in Oekraïne de NAVO-landen ongeveer 18x meer uitgaven aan oorlogsvoorbereiding dan Rusland; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/hoe-de-vrt-oorlogsmentaliteit-opdringt-met-de-taal-als-glijmiddel/
4 08 In zijn ontslagbrief schreef VN-topambtenaar Craig Mokhiber: “Geachte Hoge Commissaris, dit is genocide zoals in de boeken. De VS, Groot-Brittannië en de EU dragen een verpletterende verantwoordelijkheid door hun tientallen jaren steun aan dit Europese koloniale project in Palestina en de mainstream media zijn medeplichtig door het tientallen jaren selectief goed te praten.” Na 30 jaar dienst te hebben gedaan als VN-ambtenaar nam hij november 2023 ontslag uit zijn functie als protest tegen de makke houding van de Verenigde Naties tegenover de genocide in Gaza, de medeverantwoordelijkheid van de Europese Unie, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika en tegen de medeplichtigheid van de [Westerse; GjH] media. Zolang de media de realiteit verzwijgen, zal het publiek blijven geloven dat verzet tegen de genocide ‘terreur’ is; door Lode Vanoost. Zie ook de tweede 4 08 onder het kopje ‘West-Azië’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/jemen-past-met-zijn-zeeblokkade-het-internationaal-recht-toe/
4 18 Israël heeft in Gaza meer journalisten vermoord dan dat er in totaal gedood werden in de oorlog na 9/11 in Afghanistan, de Amerikaanse Burgeroorlog, de recente oorlogen in Joegoslavië, de Koreaanse Oorlog, de oorlog in Oekraïne, de Vietnamoorlog (ook Cambodja en Laos) en Wereldoorlog I & II samen(!). Gaza komt naar voren als veruit de meest gevaarlijke omgeving voor de pers in de moderne geschiedenis. Opvallend genoeg zijn alleen al in de eerste maand van [laatste fase van; GjH] de Israëlische genocide 37 journalisten gedood, wat het tot de dodelijkste maand voor journalisten maakte sinds het Comité ter Bescherming van Journalisten in 1992 cijfers begon bij te houden. Het Israëlische leger voert ‘een oorlog tegen de pers’, waarbij niet enkel wapengeweld is gebruikt, maar ook systematische inspanningen zijn gedaan om de journalistiek in Gaza in een kwaad daglicht te stellen, de mond te snoeren en tegen te werken. Ten minste 35 van de vermoorde journalisten waren een direct doelwit omwille van hun werk. Het Israëlische bezettingsleger heeft zich naast de vernietiging van 90 mediakantoren en persfaciliteiten ook beziggehouden met arrestaties [van journalisten; GjH] en desinformatiecampagnes, huizen van journalisten gebombardeerd en de toegang tot internet sterk beperkt; door Nick Turse, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/meer-journalisten-door-israel-in-gaza-vermoord-dan-in-tien-andere-oorlogen-samen/
4 22 Enkele weken geleden hield de Italiaanse onderzoeksjournaliste Stefania Maurizi een toespraak in Brussel over het democratisch belang van de vrijheid van onderzoeksjournalistiek. Haar werk richt zich voornamelijk op het misbruik van geheimhouding om misdaden van de staat te verbergen. Gewone burgers hebben immers onafhankelijke informatie nodig.
Julius Assange is nu vrij, maar hij heeft betaald met 14 jaren van zijn leven. Maurizi heeft in het kader van een onafhankelijke informatievoorziening multi-jurisdictionele Freedom Of Information Act (FOIA)-rechtszaken gevoerd in Australië, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten van Amerika en Zweden gevoerd om toegang te krijgen tot alle documentatie van de zaak van Assange. Immers, wat Assange overkwam, mag nooit meer gebeuren. Het Britse gerecht moet nu alle documenten vrijgeven over de vervolging van Assange; een vonnis dat nu in beroep wordt behandeld; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/22/assange-is-vrij-stefania-maurizi-zet-zijn-strijd-verder-voor-ons-recht-om-te-weten/
4 22 Er is een grens tussen humor en onmenselijkheid en een grens tussen sadisme en satire. En wanneer je met een helm en kogelvrij vest de genocidale slachting van tienduizenden Palestijnen parodieert, dan ben je geen grens aan het opzoeken, maar dan ben je daar al ver overheen gegaan. Wat Birgit Aertgeerts, de ‘journalist’ van het VRT-programma De Ideale Wereld, in haar zogenaamd satirisch item heeft neergezet, is geen satire. Het is geen kritiek. Het is geen humor. Het is iets lelijks, waarvoor woorden tekort schieten, iets dat gaat over het ergste wat mensen kan overkomen; tienduizenden Palestijnse burgers, die al heel lang tussen hoop en vrees leven (wanneer ze het tot nu toe overleefd hebben). En het feit dat het op publieke omroep werd uitgezonden, betaald met belastinggeld, maakt deze gang van zaken zo mogelijk nòg walgelijker; door Sidi El Omari. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/22/de-verziekte-wereld-wanneer-satire-genocide-wordt/
4 26 Over hoe de media in de Verenigde Staten van Amerika een essentieel deel van paus Franciscus’ nalatenschap weglieten; door Ari Paul. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/26/stilte-over-gaza-hoe-media-in-de-vs-een-essentieel-deel-van-franciscus-nalatenschap-weglieten/
4 26 In Amsterdam leidt Xandra Schutte sinds 2008 als hoofdredacteur het onafhankelijke opinieweekblad De Groene Amsterdammer. Onder haar leiding groeide het blad uit tot een toonaangevend platform voor cultuurkritiek, geopolitieke analyses en diepgravende onderzoeksjournalistiek. “Wij richten ons op de lezer, die het nieuws al kent, maar op zoek is naar context en duiding”, zegt zij; door Isidore van Westing in gesprek met Xandra Schutte. Echter, de reden, dat ik mijn abonnement ervan opzegde, was dat na 2 jaar oorlog in Oekraïne de Groene Amsterdammer nog niet eenmaal benoemd had dat de opstelling van de NAVO, Nederland en de West-Europese landen strijdig is met het handvest van de Verenigde Naties, dat opdraagt een onmiddellijk staakt-het-vuren te bereiken. https://www.foliomagazines.be/artikels/over-de-koers-van-de-groene-amsterdammer-belgie-krijgt-ook-een-plek
5 04 Het is zeker 40 jaar geleden dat ik de Nationale Dodenherdenking op televisie meemaakte. Vandaag was het dan zover. Mijn complimenten aan de NOS en iedereen, die achter de schermen hieraan meewerkte. Ik vind het ongelooflijk knap om gedurende bijna een uur een rechtstreekse uitzending te verzorgen, waarin alles tot in de puntjes geregisseerd is, zodat de kijker zich geen moment hoeft te vervelen. De militaire kapel, uiteraard geüniformeerd, zet al in tijdens de laatste zinnen van een spreker en we krijgen filmpjes van interviews te zien waar het anders misschien langdradig zou worden, terwijl er over controversiële thema’s als door Nederlanders veroorzaakte menselijke ellende, oorlog, willens en wetens veroorzaakte rampspoed, roof op Joodse bezittingen en zelfs compleet ingerichte woningen en een thema als vrijheid (keer op keer genoemd) niets inhoudelijks, maar dan ook werkelijk niets dan onderhoudende clichés worden gebezigd. Zonder enig commentaar zag ik hoe de voorzitter van de Tweede Kamer, Martin Bosma, hielp een krans bij het monument te hangen. Deze meneer verkondigt dat Adolf Hitler een socialist was en vertegenwoordigt een partij die als beginsel antisemitisme, of nee, islamofobie en vreemdelingenhaat gekozen heeft. Er was aan gedacht om de krans van onze koning, die vlak voor deze herdenking ons nog opgeroepen had om ons ‘tot de tanden te bewapenen’ ter voorbereiding van de komende oorlog tegen Rusland, en koningin zo’n 20 cm groter te maken dan al de andere kransen. Eigenlijk miste ik twee kransleggers: de secretaris-generaal van de NAVO en de president van de Verenigde staten van Amerika, maar om hen geen podium zal wel overdacht zijn.
Nee, dan de alternatieve dodenherdenkingen in Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Zaandam. Daar werd stilgestaan bij ‘alle mensen die slachtoffer waren of zijn van genocide, oorlog, vervolging en onderdrukking, mede door toedoen of nalaten van de Nederlandse overheid’. Het draait hier om de toevoeging ‘of zijn’, waardoor het heden in beeld komt. Op die plekken was ‘herdenken’ ook ‘nadenken’. Want, zo werd betoogd, wanneer je achterom kijkt, besteedt dan tegelijk aandacht aan wat er vandaag de dag in onze naam overal ter wereld (tot in Nederland) door onze overheden, gesteund door politici, uitgevreten wordt.
https://nos.nl/collectie/13988/artikel/2566081-duizenden-bij-alternatieve-dodenherdenking-in-den-haag en https://www.oneworld.nl/mensenrechten/wie-bevrijdt-4-mei-van-de-polderfascisten/
5 06 Geweld, dat gepleegd wordt door Brusselse jongeren uit Molenbeek, wordt aangeduid met de term ‘rellen’, maar geweld, gepleegd door witte hooligans, blijkt in dezelfde media ineens ‘folklore’ te zijn; door Emile Luhahi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/06/de-bekerfinale-en-het-dubbele-gezicht-van-geweld-in-brussel/
5 19 De onafhankelijke zender Zeteo (https://zeteo.com) publiceert na eigen onderzoek de documentaire ‘Who Killed Shireen’. Daarin wordt duidelijk gemaakt wie de Israëlische sluipschutter was, die de Palestijns-Amerikaanse journalist Shireen Abu Akleh executeerde en hoe de Verenigde Staten van Amerika onder president Joe Biden met Israël afsprak te doen alsof de dader niet gevonden kon worden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/19/dader-bekend-israel-wijzigt-versie-moord-op-journalist-shireen-abu-akleh-opnieuw/
5 20 Nadat de deelname aan Eurosong van Israël verdedigd werd met het voorwendsel dat het festival ‘apolitiek’ zou zijn [sinds de inval in Oekraïne mag Rusland niet meer meedoen; GjH], zette de Israëlische regering een grootschalige mediacampagne op met advertenties op Facebook en YouTube met de oproep om 20 keer voor Israël te stemmen. Extreemrechtse en zionistische netwerken hebben die boodschap verder verspreid. Het zijn dus niet ‘de burgers’, maar zionistische activisten, die massaal 12 punten gaven aan Israël; door Seppe De Meulder. Onderzoeksresultaten ontbreken, maar ik verwacht dat veel bellers op het liedje van ‘hun’ land stemden, zonder hen direct van nationalisme te verdenken; het gaat hier naar mijn mening om totaal-nietszeggend entertainment. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/eurosong-is-geen-liedjeswedstrijd-maar-propaganda/
5 20 Over politiegeweld, intimidatie en racisme door de politie, die achteraf telkens worden goedgepraat met het verhaal dat juist de Palestina-betogers gewelddadig zijn, en dat de politie slechts reageert; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/opnieuw-politiegeweld-tegen-palestina-betogers-de-blik-van-de-agent-die-wilde-uithalen-was-angstaanjagend-alsof-hij-in-oorlog-was/
5 27 ‘Opiniepeilingen’ peilen niet naar opinies. Hun doel is het opdringen van opinies; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/over-de-stemming-peilingen-en-andere-propaganda/
5 27 Terwijl hij de democratie afbreekt, presenteren de media Bart De Wever als de grote redder; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/terwijl-hij-de-democratie-afbreekt-presenteren-de-media-bart-de-wever-als-grote-redder/
6 02 “We roepen alle academici, auteurs, bloggers, journalisten, literaire performers, literaire professionals, publicisten, uitgevers en vertalers, die in België actief zijn, op om onze brief mee te ondertekenen en te verspreiden onder collega’s”; open brief door PEN Vlaanderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/pen-vlaanderen-vraagt-regering-druk-te-zetten-op-israel-over-gaza/
6 04 Websites, die met hoge dwangsommen bedreigd worden door organisaties, die beweren de auteursrechten van fotografen te beschermen [om ze de mond te snoeren; GjH], wordt geadviseerd daar niet aan toe te geven. Win eventueel juridisch advies in en zend het vonnis van de Gentse rechtbank van 3 november 2021 retour; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/04/non-profit-websites-geef-niet-toe-aan-chantage-door-eisers-auteursrechten/
6 04 Wanneer Hamas hulpgoederen zou stelen in Gaza, zou Israël dat gemakkelijk kunnen aantonen met de videobeelden van zijn drones, die heel Gaza continu controleren. Israël verstrekt echter geen beelden, die de diefstal van hulpgoederen door Hamas aantonen, noch Hamasstrijders, die de opslagmagazijnen zouden proberen binnen te dringen, noch van het plunderen van hulpkonvooien. De bewering dat Hamas voedsel zou stelen is dus niet bewezen en hoogstwaarschijnlijk pertinent een verzonnen leugen, maar toch zijn er ‘journalisten’, die deze leugen van de Israëlische regering zonder het meest minimale onderzoek als ‘feit’ overnemen; door Jonathan Cook, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/04/dat-hamas-noodhulp-zou-stelen-is-apert-onjuist-waarom-zegt-israel-dit-dan/
6 10 Het valt nauwelijks op, omdat de media er nagenoeg over zwijgen, maar de bloedbaden tegen Syrische minderheden zijn niet langer stof voor verontwaardigde commentaren. De reden is eenvoudig: de dader is nu een Westerse bondgenoot. Dit is een stelselmatig Westers principe: misdaden worden alleen misdaden genoemd wanneer vijanden ze begaan; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/10/syrische-bloedbaden-zijn-niet-langer-misdadig-nu-zijn-ze-goedaardig/
5 13 Journalisten herhalen vaak de boodschap van de macht – zelfs als die discriminerend, eufemistisch of feitelijk onjuist is. Dat komt hierdoor: zij distantiëren zich van het verhaal, zodat ze niet verantwoordelijk zijn voor wat er wordt gezegd. In elke journalistieke productie worden keuzes gemaakt: de keuze om sommige feiten niet en andere wel te benoemen, en sommige mensen niet en andere wel aan het woord te laten. Die keuzes worden per definitie gemaakt op basis van prioriteiten en wereldbeelden. Er moet altijd een frame zijn, een leidend perspectief om een verhaal te vertellen. Politici [en de schrijver dezes; GjH] doen dat ook. We presenteren bepaalde frames van de werkelijkheid, en journalisten nemen die van [grootbedrijven, overheden en; GjH] politici vaak over. Journalisten interpreteren altijd, maar die interpretatie mag niet in hun verhaal doorklinken. Wat ze eigenlijk doen is een interpretatie presenteren als feit, door het afstandelijk op te schrijven. Vervolgens worden bepaalde routines gevolgd, die ervoor moeten zorgen dat die interpretatie zo evenwichtig mogelijk wordt. Door een aantal regels en routines te volgen kun je veel verhalen in een korte tijd maken. Het gevolg is dat onwaarheden uit de politiek in de media een podium krijgen. Journalisten nemen de tijd niet om ze te controleren. Dit hebben we bijvoorbeeld in het klimaatdebat gezien: wanneer iemand zei: “Het broeikaseffect wordt groter en de temperaturen gaan omhoog”, werd vervolgens een klimaatontkenner gevraagd om daar kritiek op te leveren. Dan zet je verschillende bronnen tegenover elkaar, maar zo kom je niet persé dichter bij de waarheid; door Nigel van Schaik. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/waarom-staan-journalisten-zo-vaak-aan-de-kant-van-de-macht/
6 14 De Israëlische regering geeft dit jaar $ 150 miljoen uit aan pro-Israëlische berichtgeving. Dit zou 20x meer zijn dan in de afgelopen jaren. De filmpjes overtreden de regels misschien niet, maar bekend is wel dat Israëlische berichten vaak minder streng worden beoordeeld dan Palestijnse. Dat is een geopolitieke overweging: Israël wordt in het westen gezien als een bondgenoot; door de nieuwsredactie van NU. Zie het onderwerp 6 10 hierboven. https://www.nu.nl/tech/6359070/israelische-propaganda-glipt-langs-keuring-en-komt-terecht-in-online-advertenties.html
6 14 Iets positiefs: in de Verenigde Staten van Amerika bestaat een lange een traditie van grondig gedetailleerde mediakritiek, zoals Fairness & Accuracy in Reporting (FAIR): https://fair.org/home/when-media-tell-us-who-won-a-latin-american-election-start-to-ask-questions
Mensenrechten
3 28 Het is bekend dat Israël het bestand met Hamas eenzijdig heeft verbroken en sinds 18 maart jl. verder is gegaan met het intensief bombarderen van Gaza. Daarbij vielen na het bestand minstens 730 doden, waaronder veel kinderen. Daarnaast sloot Israël de Gazastrook af van humanitaire hulp en wordt de bevolking uitgehongerd. De oorlogsmisdaden stapelen zich op. Inmiddels kent Gaza de laagste levensverwachting ter wereld.
Duidelijk is geworden dat de Israëlische regering ook actief de etnische zuivering van alle bewoners aan het voorbereiden is. Daar bestaan heel concrete plannen voor. Binnen het ministerie van Defensie is een nieuwe organisatie opgericht: de Emigratieautoriteit. Die moet een grootschalige operatie leiden om Palestijnen uit Gaza te verdrijven en onder het mom van ‘vrijwillige herplaatsing’ naar andere landen brengen, met name Afrikaanse landen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/wist-je-dat-israel-de-deportatie-van-gaza-volop-aan-het-voorbereiden-is/
4 02 We leven niet in tijden van ongekende massamigratie, en mensensmokkel is niet de oorzaak van illegale migratie. In een lijvig boek “Hoe migratie echt werkt” (2023, uitgegeven door Spectrum) maakt geograaf Hein De Haas korte metten met 22 vastgeroeste ideeën in het migratiedebat; door Sira Blancquaert en Hein de Haas. https://lavamedia.be/de-valse-narratieven-doorgeprikt-hoe-migratie-echt-werkt/
4 18 Op 3 april jl. heeft de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties – na 15 jaar voorbereidingen getroffen te hebben – bij consensus het besluit aangenomen om een werkgroep op te richten, die mag beginnen met het opstellen van een VN-verdrag inzake de mensenrechten van ouderen. Het gevolg zal zijn dat er uiteindelijk een VN-verdrag komt, dat juridisch bindend is met normen en regels voor de bescherming van de mensenrechten van oudere mensen. De staten moeten die rechten vervolgens wereldwijd in de praktijk brengen; door Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/historische-overwinning-voor-de-rechten-van-ouderen/
4 19 Ook zoiets waarvan ik nu pas hoor, nu het door president Donald Trump afgeschaft wordt: er zijn universiteiten voor de Amerikaanse indianen. Ik verneem daarvan doordat ze zich financieel geen stoere houding kunnen permitteren; door Pieter van der Wielen en Mieke van de Weij in gesprek met Serv Wiemers. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/01964d31-7b87-7340-b5c7-31face12886e/2025-04-19-indiaanse-onderwijsinstellingen-in-vs-happen-naar-adem-in-ijzeren-vuist-trump
4 23 Op maandagavond 21 april jl. nam Mohammed Khatib – zoals elke dag – deel aan de solidariteitsbetoging voor Palestina aan de Beurs in Brussel. Dit keer werd hij kort daarna gearresteerd. Volgens getuigen werd hij tijdens de actie daarvoor meermaals door de politie gefotografeerd. Zijn arrestatie had aldus de politie te maken met een ‘dreigingsniveau’, vastgesteld door de Staatsveiligheid. Het bleek daarentegen vooral een poging om een bekend gezicht van het Palestijnse verzet monddood te maken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/intimidatie-van-solidariteit-politie-arresteert-bekende-palestijnse-activist-in-brussel/
4 29 Volgens Amnesty International duwt het beleid van president Donald Trump de wereld voortvarend richting klimaatchaos, autoritair misbruik en oorlog. De mensenrechtenbeweging staat op een kantelpunt. Wat nu in de Verenigde Staten van Amerika gebeurt, blijft niet binnen die landsgrenzen. Trump’s beleid werkt als katalysator voor andere leiders, die al jaren flirten met autoritair bestuur. In plaats van internationale normen te verdedigen, ondermijnen ze die. Dat heeft desastreuze gevolgen voor miljarden mensen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/het-trump-effect-mensenrechten-wereldwijd-onder-zware-druk/
5 06 Wat wanneer vluchtelingen uit Gaza straks ergens in een vergeten hoek van Afrika opnieuw in een openlucht-gevangenis belanden? We hebben het over Somaliland, dat nog steeds onder Britse invloed staat. Het is een pion in het machtsspel van Israël en de Verenigde Staten van Amerika; door Kit Klarenberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/06/somaliland-van-britse-kolonie-tot-palestijns-concentratiekamp/
5 13 Zo’n honderd bezorgde burgers, studenten en universiteitsmedewerkers uit heel België blokkeert sinds dinsdagochtend vandaag het Rectoraat van de Universiteit Gent. De actie is een directe oproep aan alle Belgische universiteiten om onmiddellijk alle samenwerkingsverbanden met Israëlische instituten te stoppen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/13/honderden-actievoerders-blokkeren-opnieuw-ugent-rectoraat-stop-samenwerkingen-met-israel/
5 14 Mensen, die geweldloos opkomen voor mensenrechten, worden aangevallen, bespoten met traangas, geslagen en gearresteerd. “Ze staan klaar om ons op elk moment het zwijgen op te leggen” [En dus niet met argumenten, maar met geweld; GjH]; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/14/waarom-blijft-het-zo-stil-rond-politiegeweld-tegen-geweldloze-palestina-betogers/
5 15 Het internationaal recht vraagt niet alleen om debat en goede intenties, maar ook om actie en resultaat. Vandaag de dag zijn we getuige van een frontale aanval op fundamentele mensenrechten. Het is een attaque, die al decennia achtereen gaande is; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/15/belgie-trek-nu-echt-de-rode-lijn-voor-de-genocide-in-gaza/
5 16 De Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC) schaden de internationale rechtsorde. Binnen het strafhof zouden er zelfs zorgen zijn of het Hof het presidentschap van Donald Trump zal overleven; door Geertruid Peene. https://nos.nl/artikel/2567575-vs-sancties-tegen-internationaal-strafhof-ondermijnen-internationale-rechtsorde
5 28 Volgens de Verenigde Naties pakt de omstreden hulporganisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF) de voedingsdistributie helemaal verkeerd aan: uitgehongerde Palestijnen moeten soms kilometers lopen voor een kleine hoeveelheid voedsel. Ook zouden veel mensen met lege handen naar huis zijn gegaan. GHF is er feitelijk op gericht Palestijnen te verdrijven uit delen van Gaza, zegt de VN. De VN ziet dat GHF humanitaire principes onvoldoende handhaven, dus gaan ze er geen samenwerking mee aan. Aan die principes wil de VN persé vasthouden. Wanneer je deze voorwaarden in Gaza accepteert, ontstaat er ook druk om dit op andere plekken in de wereld, zoals Afghanistan, Oekraïne of Soedan te doen. Verder wordt de noodhulpclub gezien als een ‘afleidingsmanoeuvre’ voor het Israëlische geweld in Gaza. “We hebben dit systeem niet nodig. Wíj weten hoe we dit moeten doen”; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2569080-vn-samenwerken-met-israelisch-hulpplan-voor-gaza-is-geen-optie
6 02 Mensen en mensenrechten dumpen: de Europese Commissie heeft midden mei een nieuw voorstel gelanceerd om asielzoekers voortaan makkelijker naar landen buiten de Europese Unie te sturen, zelfs wanneer ze daar nooit enige band mee hebben gehad; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/europese-commissie-wil-asielzoekers-dumpen-in-landen-waar-ze-nooit-geweest-zijn/
6 10 Amazon en Facebook trekken hun steun aan de Amsterdamse Canal Parade in, mogelijk om bij president Donald Trump een wit voetje te halen. De steun van bedrijven, die ooit gretig strooiden met leuzen als ‘love is love’, was altijd al selectief. Een trans vrouw werd niet geholpen in een telefoonwinkel, maar dat bedrijf voer tijdens Pride wel mee in de botenparade; door Tammie Schoots, die aantoont dat omzet en winst het voor de – in dit artikel besproken – bedrijven altijd al gewonnen hebben van principes. https://www.oneworld.nl/identiteit/multinationals-die-pride-sponsoren-waren-ze-ooit-echt-betrokken/
6 11 Nederland is opnieuw gedaald op een internationale ranglijst over kinderrechten; van plaats 19 vorig jaar naar plaats 21 dit jaar. Landen als Qatar en Litouwen scoren beter dan Nederland. België staat op de 7de plek. In 2013, toen de index is opgezet, stond Nederland nog op plek 3; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2570707-nederland-daalt-op-kinderrechtenranglijst-onder-meer-door-lage-vaccinatiegraad en https://www.nu.nl/binnenland/6358766/nederland-daalt-op-kinderrechtenranglijst-welzijn-onder-druk-door-sociale-media.html
6 11 Het aantal kinderen dat wereldwijd slachtoffer is van kinderarbeid is afgenomen. Vorig jaar hadden bijna 138 miljoen kinderen te maken met kinderarbeid, waarvan 54 miljoen kinderen onder gevaarlijke omstandigheden werkten. Het aantal kinderen dat wordt gedwongen tot kinderarbeid is sinds 2000 bijna gehalveerd door de nieuwsredactie van NU. Toch geen reden voor die 138 miljoen kinderen om bij dit nieuws, hoe positief ook gebracht, te juichen. https://www.nu.nl/buitenland/6358760/138-miljoen-kinderen-worden-tot-werk-gedwongen-velen-doen-gevaarlijk-werk.html
6 11 Uit het ambtsbericht over Syrië blijkt dat de veiligheidssituatie in dat land instabiel en volatiel (in op- en neergaande beweging) is; de onzekerheid is groot. Toch besloot demissionair minister Van Weel (VVD) dat Syrië voor veel Syriërs veilig verklaard kan worden om naartoe terug te keren. “Het is er nu minder gevaarlijk”, aldus de minister. In totaal gaat het om zo’n 17.000 mensen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2570688-reacties-op-syrie-besluit-van-weel-voorbarig-en-niet-overal-veilig
6 12 Het aantal mensen dat wereldwijd op de vlucht is voor geweld, oorlog en vervolging is gestegen tot boven de 122 miljoen. Dat aantal ligt 2 miljoen hoger dan een jaar eerder. Tegelijkertijd daalde de financiering voor hulp aan vluchtelingen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2570836-vn-meer-vluchtelingen-dan-vorig-jaar-financiering-daalt
6 20 Het optreden van Israël in Gaza is in strijd met artikel 2 uit het Associatieverdrag tussen Israël en de Europese Unie; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2571910-vertrouwelijk-rapport-israel-schendt-met-optreden-verdrag-met-eu
6 20 Onschuld geldt als de maatstaf voor wie beweert vluchteling te zijn. Zo ontstaat een onderscheid tussen ‘illegale’ en ‘reguliere’ migranten. Dit reduceert migratie tot een keuze. Maar in hoeverre is er sprake van een keuze als het mondiale kapitalisme hele bevolkingsgroepen onderdrukt en het overleven in het thuisland structureel onmogelijk maakt? vraagt Albina Fetahaj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/20/waarom-moeten-de-dromen-van-migranten-stoppen-waar-die-van-anderen-beginnen/
Militarisme
3 21 Gisteren schreef ik nog in mijn laatste Winterdagboek (3 20 onder het kopje ‘Militarisme’) dat weinig intellectuelen tegengas bieden tegen alle Europese oorlogsvoorbereidingen. Vandaag, net na publicatie van dat dagboek, las ik over ‘De nieuwe vredesbeweging’. Een initiatief van heel wat organisaties, die zich kritisch met militarisme bezig houden: ‘Pacifisten in Nederland verenigen zich: de oorlogsvoorbereiding voor een gewapend conflict met Rusland, die Europa momenteel aan het treffen is, is een heilloze route’; door NOS Nieuws. Ik heb me terstond in die beweging verdiept en actie ondernomen om me daar bij aan te sluiten. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2560598-pacifisten-in-nederland-verenigen-zich-dit-is-een-heilloze-route en https://nieuwevredesbeweging.nl/nieuws/
3 23 Een vergelijking van uitgaven aan oorlogsvoorbereiding door de Europese NAVO-landen, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika; zeer lezenswaard en trek na afloop zelf uw conclusies: https://app.nos.nl/nieuws/europese_defensie/
3 26 “Ook na afloop van de oorlog in Oekraïne zullen er geen normale relaties met Rusland komen”, zegt NAVO-chef Mark Rutte. Volgens hem is er “een totaal gebrek aan vertrouwen”; door de nieuwsredactie van NU. Daarmee benadrukt Rutte uiteraard het eeuwig belang van de NAVO [ook nadat in het verleden het Warschaupact was opgeheven en de Russische presidenten Michail Gorbatsjov, Boris Jeltsin en Vladimir Poetin achtereenvolgens wegen zochten om in vrede met Europa te leven; GjH]. “Wij van lawaai willen meer lawaai”, zou ik zeggen. Tegelijk verziekt de secretaris-generaal van de NAVO met zijn uitspraken het vertrouwen van Rusland in Europa. Rusland is gewaarschuwd: Europa wil geen normale relatie met Rusland, laat staan gewone handel [omgangsvormen; GjH] en vrede. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6350562/rutte-ziet-ook-na-oekraineoorlog-geen-ruimte-voor-normale-relatie-met-rusland.html
3 31 Het effect van de openlijke Oval Office-ruzie tussen de presidenten Donald Trump en Volodymyr Zelensky op 28 februari jl. zindert vandaag na met veel vragen over de voortzetting van Amerikaanse steun aan Oekraïne en over het delen van inlichtingen met Kiev. Dit, in afwachting van de handtekening van de Oekraïense leider onder een door het Witte Huis voorgedragen overeenkomst: veiligheid in ruil voor mineralen. Tijdens die topbijeenkomst verklaarden Trump en zijn vice-president James Vance duidelijk dat het militaire bondgenootschap in alle opzichten stervende is, zonder hoop op herstel.
Het zou nu voor Europese leiders glashelder moeten zijn dat NAVO dood is. Ze kunnen in geen geval rekenen op veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten van Amerika. Zelfs het uiten [of wegnemen; GjH] van twijfels over de vraag of de VS achter sommige NAVO-staten zou staan, zegt genoeg. Ze moeten verder en ze moeten gaan nadenken over hun eigen nationale belangen en hun eigen veiligheid.
Een dag later schetste de Europese commissievoorzitter Ursula von der Leyen een plan van € 800 miljard om Europa te ‘herbewapenen’. Opiniepeilingen geven aan dat Europese burgers tegen meer uitgaven voor bewapening zijn, en wapenfabrikanten waarschuwen dat er tijd nodig is om dit grootse plan te realiseren.
Wanneer de NAVO echt ‘dood’ is, is dat de zoveelste nagel aan de doodskist van het imperium. Het is ook opnieuw een bevestiging dat de door de VS gedomineerde uniepolaire wereldorde, die de laatste kwarteeuw onnoemelijk veel dood, ellende en verwoesting aanrichtte, niet langer bestaat. Inwoners van het Zuiden kunnen opgelucht ademhalen. De uniepolaire wereld werd gesmeed in een vurig doopsel van luchtaanvallen en gruwelpropaganda in Joegoslavië tussen maart en juni 1999. Een vooruitziend artikel in de New Statesman van april 1999 merkte op dat de onwettige NAVO-bombardementen niet eenmalig waren, maar ‘slechts het begin’ van a brave new world, waar de militaire alliantie autonoom optrad als een wereldwijd oproercommando. De New Statesman voorspelde correct dat de gevolgen van deze paradigmaverschuiving enorm waren: er bestaat een kans dat ‘de legitimiteit van de VN’ fataal wordt ontwricht’ en ‘het hele naoorlogse internationale veiligheidssysteem wordt ondermijnd’. Ironisch is het dat dezelfde Westerse staten, die Washingtons hegemonie al die tijd hielpen en steunden, nu zelf weerloos zijn.
De Oekraïense proxy-oorlog is een duidelijk suïcidaal gevolg van de uniepolaire wereld. Ondanks Trumps vastberadenheid om het conflict te beëindigen, tonen Europese leiders geen blijk van opgeven. Ze [spreken in overtreffende trap hun vijandschap met Rusland uit en; GjH] haasten zich om het grote tekort aan financiële en militaire hulp aan te vullen, nu Washington abrupt met de hulp stopt [terwijl de Europese NAVO-landen aan de vooravond van de huidige oorlog in Oekraïne al 3,7x meer uitgaven aan oorlogsvoorbereiding dan Rusland; GjH]. Vooralsnog is er geen geloofwaardige oplossing voor deze flagrante kloof tussen realiteit en retoriek.
Echter, er mag verondersteld worden dat Washington misschien helemaal niets aan Europa kàn leveren. Zoals een onderzoek in juli 2024 concludeerde, hebben ‘de buitengewone niveaus van consumptie en vraag’ naar door de VS gemaakte munitie, voertuigen en wapens in de proxy-oorlog de bestaande voorraden van het land al uitgeput. Ook VS-veiligheidsadviseur Mike Waltz bekritiseerde 3 maart jl. Zelensky’s weigering om Trumps vredesplan te accepteren, en waarschuwde dat ‘de tijd om te praten nu is’, omdat de “voorraden en munitie van de VS niet onbeperkt zijn”; door Kit Klarenberg, vertaald door Katrien Vandegaer, over een Bloomberg-interview met Timothy Ash. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/31/een-imperium-stort-in-de-navo-is-dood/ De ruzie: https://www.youtube.com/watch?v=7pxbGjvcdyY en het interview met Timothy Ash https://www.youtube.com/watch?feature=shared&v=AfvShTxYwas
4 02 Het soort televisieprogramma’s, dat de militaire wereld in de schijnwerpers zet en niets bijbrengt qua politieke analyse van conflicten, wordt in jargon ‘militainment’ genoemd (een samentrekking van ‘militair’ en ‘entertainment’). Het is een manier om militair geweld te normaliseren in de samenleving; door Christophe Wasinski. https://lavamedia.be/belgie-de-navo-en-de-blinde-wapenwedloop/
4 04 De titel is duidelijk: “Hoe het Westen oorlog bracht naar Oekraïne” (2024, uitgegeven door Starfish books) van Benjamin Abelow. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/21/koop-nu-het-boek-hoe-het-westen-oorlog-naar-oekraine-bracht/
4 07 Terwijl de Europese Unie honderden miljarden euro’s wil investeren in herbewapening, trokken 15 maart en 5 april jl. tienduizenden Italianen de straat op. Hun boodschap was dat dit niet het Europa is waar zij voor kiezen; door De Wereld Morgen. Een boodschap, waarin ik mij al decennia herken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/07/italie-toont-de-weg-massale-protesten-tegen-europees-wapengekletter/
4 19 Ik ontving – eindelijk – de aangevraagde folders “Geen NAVO-oorlogstop! Over de NAVO-top in Den Haag, juni 2025” (februari 2025) door De Nieuwe Vredesbeweging, Stop Wapenhandel en VD AMOK. In de brochure komt uiteraard de NAVO-top in Den Haag aan bod, maar vooral ook wat de NAVO is en wat de NAVO doet, haar relaties met Nederland, met nucleaire wapens en de wapenindustrie, de verhouding tussen de NAVO en de vredesbewegingen en militaire uitgaven door China, de NAVO en Rusland. Ik vind het een informatieve folder.
4 23 Historicus Jacques Pauwels benadrukt het cruciale belang van geschiedenis om het waarom van de hedendaagse wereld te kennen. Media en politici verkopen een simplistisch zwart-wit-verhaal van ‘de goeden tegen de slechten’, zonder context. Gaza, Oekraïne of de toenemende sociale ongelijkheid: voor wie de geschiedenis niet kent is oorlog iets dat zomaar, plots gebeurt, zonder dat je daar iets tegen kunt doen. Echter, daar klopt niets van; door Lode Vanoost in gesprek met Jacques Pauwels. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/gaza-en-oekraine-oplossen-kan-alleen-als-je-context-en-geschiedenis-kent/
4 28 De wereldwijde uitgaven aan oorlogsvoorbereiding stijgen naar record-hoogte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/wereldwijde-militaire-uitgaven-naar-recordhoogte/
4 28 Het nieuwe SIPRI-rapport is uit: het totale NAVO-budget was in 2024 goed voor 55% van alle militaire uitgaven in de wereld, 10x meer dan het Russische militaire budget. Alle landen samen hebben vorig jaar € 2.400 miljard uitgegeven aan oorlogsvoorbereiding. Dat is meer dan ooit tevoren, en bijna 10% meer dan een jaar eerder. Vooral in Europa, Rusland en West-Azië namen de uitgaven snel toe; door Ludo De Brabander, en het is de moeite waard om hier bijvoorbeeld de glasheldere figuur 2 achter de eerste link te bekijken, en door de nieuwsredactie van NU. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/wereldwijde-militaire-uitgaven-naar-recordhoogte/ en
4 29 Wanneer je vrede wilt, bereid die dan voor: durf een bezoek aan Moskou aan. Luister naar ‘de vijand’. Vrede nastreven is een politieke plicht. Het recht om oorlog te voeren bestaat niet, welke rechtvaardigende redenen je ook kunt verzinnen. Voer de dialoog tot op het bot. Dit schrijven Gerard Bodifée, Réginald Moreels, Philippe Van Parijs en Tom Sauer.
De Europese Unie kan duizenden miljarden aan wapens uitgeven, maar wanneer Rusland zich niet veilig voelt, zal ook in Europa (denk aan Oekraïne en Oost-Europa) onzekerheid blijven voortbestaan.
Alleen gedeelde veiligheid is veiligheid. De paradox is dat juist door ons te bewapenen Rusland zich nog onveiliger voelt. Dat noemen we het zogenaamde ‘veiligheidsdilemma’. Toch lijken onze Europese politici opnieuw in deze val te trappen, en dit door 2 mechanismen: angst voor Rusland en een drang naar aanzien en macht; door de genoemde astrofysicus/filosoof, chirurg/voormalig minister, econoom/filosoof en hoogleraar internationale politiek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/als-je-vrede-wilt-bereid-ze-dan-voor/
5 04 We moeten in Europa dringend op zoek naar een stem voor het internationaal recht, voor oprechte internationale samenwerking en voor vrede, want de bedreigingen van onze samenleving zijn veel complexer dan louter militaire agressie. Praten over het versterken van niet-militaire internationale samenwerking en wapenbeheersing ligt vandaag politiek enorm gevoelig.
Dat de wereld in volle verandering is, is een open deur. Nieuwe technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een razend tempo op en de recente geopolitieke ontwikkelingen zorgen voor instabiliteit. Een concrete oorlogsdreiging is in Europa dichtbij. Dat zorgt voor angst.
De meest recente cijfers van Stockholm International Peace Resarch Institute (SIPRI) illustreren dat de wereldwijde militaire uitgaven in 2024 $ 2.718 miljard bedroegen. Dit is een stijging van 10% ten opzichte van 2023 en de sterkste stijging sinds het einde van de Koude Oorlog. Minstens even verontrustend is de vaststelling dat de militaire uitgaven in alle regio’s van de wereld zijn gestegen. Een wereldwijde wapenwedloop is dus geen vrees voor de toekomst. Het is de realiteit van nu. In een wereld, die bedreigd wordt door klimaatsverandering en technologische ontwikkelingen, waarin bondgenootschappen op losse schroeven komen te staan, en waarin internationale verdragen en het internationaal recht steeds vaker worden beschouwd als vrijblijvende schrijfsels, lijkt een terugkeer naar het recht van de (militair) sterkste voor sommigen het juiste antwoord op de ontwikkelingen. De wereld is echter geen speelplaats vol ruziënde kinderen. De bedreigingen, waar samenlevingen voor staan, zijn vele malen complexer dan louter [Chinese of; GjH] Russische militaire agressie. We hebben een heel palet aan instrumenten nodig om ons weerbaar te maken tegen de bedreigingen van de vrede; door Nils Duquet. https://www.mo.be/column/de-sluipende-logica-van-een-wapenwedloop
5 06 Over de mythe van ‘de goede oorlogen’; door Jacques Pauwels. https://rumble.com/v6t0d2n-de-mythe-van-de-goede-oorlogen-michel-chossudovsky-and-jacques-pauwels.html
5 08 De Tweede Wereldoorlog eindigde in Europa niet met één heldere overgave; het ging om een verwarrende reeks van capitulaties. Tachtig jaar later blijft onduidelijk op welke dag en waar nazi-Duitsland nu precies de wapens neerlegde. De Belgisch-Canadese historicus Pauwels geeft uitleg bij de verschillende plaatsen en data; door Jacques R. Pauwels, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/waar-en-wanneer-werden-de-nazis-eigenlijk-verslagen/
5 08 Op 4 & 5 mei (Nederland) en op 8 & 9 mei (België) is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog in Europa tot een einde kwam. Maar de hoofdrol van de Sovjet-Unie in die overwinning — en de gruwelijke prijs die ze ervoor betaalde (meer dan 26 miljoen vermoorde Sovjetburgers) — raakt in het Westen steeds meer ondergesneeuwd door geopolitiek opportunisme en selectieve herinnering; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/selectieve-herinnering-de-vergeten-rol-van-de-sovjet-unie-in-de-bevrijding-van-europa/
5 10 Ik vind dit nu precies niet de manier om een oorlog te beëindigen, omdat het teveel lijkt op de beëindiging van de Eerste Wereldoorlog, die de opmaat werd voor de Tweede Wereldoorlog: de Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron en de Poolse premier Donald Tusk waren zaterdagochtend samen in de Oekraïense hoofdstad. Andere leiders van landen, die deel uitmaken van de coalitie, en secretaris-generaal Mark Rutte namen virtueel deel aan de vergadering [wat mij hier opvalt is dat er kennelijk geen afvaardiging van Rusland betrokken was bij het overleg; GjH]. “Wij dagen samen met de VS Poetin uit”, zei Starmer na afloop. Volgens Macron zullen de Verenigde Staten van Amerika het voorgestelde staakt-het-vuren monitoren en zullen ook Europese landen daaraan bijdragen. Bij schendingen zullen Europese landen samen met de VS “enorme sancties” aan Rusland opleggen. “We staan klaar om zware druk op Rusland uit te oefenen en verdere, strenge sancties op te leggen in geval van schending van een staakt-het-vuren”, zei EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
In een eerste reactie maakte Rusland niet duidelijk of het de voorwaarden voor dit staakt-het-vuren van 30 dagen accepteert. Ik heb er alle begrip voor dat de woordvoerder van het Kremlin, Dmitri Peskov, zei dat de verklaringen “eerder confronterend van aard zijn dan gericht op herstel van de betrekkingen”. Volgens Peskov staat de Russische president Vladimir Poetin ‘open voor dialoog met welke leider dan ook, als die leiders er zelf klaar voor zijn’; door de nieuwsredactie van NU en NOS Nieuws. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6355299/oekraine-en-bondgenoten-willen-bestand-van-dertig-dagen-maandag-laten-ingaan.html en https://nos.nl/artikel/2566691-europese-leiders-en-oekraine-klaar-voor-bestand-moskou-reageert-afhoudend
5 12 De afrekening van een levering Franse pantserwagens aan het Belgische leger leidde eind vorige maand tot grote verontwaardiging. Een tot nu toe buiten beeld gebleven verslag voor het Franse parlement toont aan hoe België een expliciet mandaat aan Frankrijk gaf om te onderhandelen met Franse leveranciers en zichzelf daarmee buiten spel zette. Als klap op de vuurpijl bleek het een aangekondigde kroniek van de draaideurpolitiek tussen de defensie-industrie en het leger; door Thibault Coigniez. https://apache.be/2025/05/12/hoe-belgische-leger-zich-overgaf-aan-franse-belangen
5 13 President Donald Trump klaagt dat de militaire bases van de Verenigde Staten van Amerika in Azië zijn land teveel geld kosten. Als onderdeel van de onderhandelingen over de tarieven met Japan en Korea roept Trump beide landen op om te betalen voor de stationering van de VS-troepen op hun grondgebied. Een [veel; GjH] beter idee is om die bases te sluiten en de daar gestationeerde soldaten naar huis halen; door Jeffrey Sachs, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/13/jeffrey-sachs-sluit-alle-legerbasissen-van-de-vs-in-azie/
5 14 De Amerikaanse president Donald Trump en de andere leiders van NAVO-lidstaten vergaderen bij de aankomende NAVO-top in Den Haag mogelijk maar één dag; door NOS Nieuws. Daarvoor moet Den Haag voor een flink deel 3 maanden op slot. https://nos.nl/artikel/2567289-navo-wil-top-in-den-haag-voor-wereldleiders-beperken-tot-een-dag
5 15 Jake Romm sprak tot de VN-Commissie voor de Uitvoering van de Onvervreemdbare Rechten van het Palestijnse Volk. Hij lichtte het werk toe van de in Brussel gevestigde Hind Rajab Foundation om Israëlische soldaten te vervolgen voor oorlogsmisdaden. Die stichting doet wat de VN-lidstaten zouden moeten doen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/europese-israellobby-brics-anders-bekeken-hind-rajab-foundation-tot-de-vn-en-fake-news-over-paus-leo-xiv/ het derde onderwerp.
5 16 Al decennia verzekert Washington de militaire dominantie van Israël door systematisch Arabische legers te verzwakken. Libanon en Syrië vormen hiervan de meest recente voorbeelden in de praktijk; door Mohamad Hasan Sweidan. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/de-strategie-van-de-vs-en-israel-om-arabische-legers-te-verzwakken/
5 19 Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de Verenigde Staten van Amerika zich opmaakt voor een oorlog met China. Uit een gelekte memo, dat in handen is gekomen van de Washington Post, blijkt dat het Amerikaanse ministerie van Defensie de voorbereiding op oorlog met China tot zijn hoogste prioriteit heeft gemaakt. Boven alle andere kwesties; door Ben Norton, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/19/vs-bouwt-openlijk-aan-oorlog-met-china-silicon-valley-telt-zijn-winst/
5 19 Hoewel het Verenigd Koninkrijk in 2020 uit de Europese Unie stapte, vond op 2 maart jl. in Londen de eerste grote top plaats na de Amerikaans-Russische toenadering. Naast 11 van de 27 EU-lidstaten namen ook Canada, Noorwegen en Turkije deel aan de bijeenkomst in Lancaster House. Op 11 maart brachten besprekingen over een mogelijk vredesplan in Parijs 37 stafchefs van Europa en Canada samen, evenals Australië, dat belangstelling toonde om een bemiddelende rol te spelen.
De EU komt alleen op deze manier samen wanneer het om groot geld gaat. De € 800 miljard, die de Commissie op 10 maart aankondigde, moet de nationale industrieën van de EU financieren. Het befaamde aandeel van 3% van het bruto binnenlands product (bbp) zou volgens het Witboek over defensie, dat Ursula von der Leyen 19 maart jl. presenteerde, zelfs kunnen stijgen ten gunste van de wapenhandelaren. De relevante doelstelling om de afhankelijkheid van Amerikaanse technologieën te verminderen, lijkt des te moeilijker te verwezenlijken aangezien de samenwerking in deze sector enkele successen kent, maar vooral grote mislukkingen, zelfs bij de samenwerking tussen Berlijn en Parijs. Het bedrag wordt ingezet om een project voort te zetten dat in 2004 van start ging met de oprichting van het Europees Defensieagentschap (EDA). Daarop volgde de oprichting van de permanente gestructureerde samenwerking in 2017, het Europees Defensiefonds (EDF) in 2021, en in 2022 de uitbreiding van de Europese Vredesfaciliteit (EPF), dat verklaarbaar een foute naam heeft gekregen. Dit project is gericht op de export van dodelijke wapens naar landen in oorlog [hetgeen strijdig is met het Handvest van de Verenigde Naties; GjH], ter ondersteuning van de Oekraïense oorlogsinspanning.
De Europese Commissie heeft geen enkele bevoegdheid over het gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid (GVDB). Ze treedt op als economische stuurman van de gemeenschappelijke markt, niet als politieke autoriteit, ook al wekt ze die indruk door de medeplichtigheid van de regeringsleiders en staatshoofden, met Emmanuel Macron voorop. De onrust over de ‘Russische dreiging’ heeft na de Amerikaans-Russische toenadering in allerijl een schijnbare eenheid gecreëerd zonder de middelpuntvliedende krachten te stoppen, die de fors toegenomen Unie – van 6 naar 27 leden – ondermijnen.
Tijdens hun bijeenkomst op 20 maart 2025 benadrukten de 27 lidstaten dat “een sterkere en slagvaardigere EU op het gebied van veiligheid en defensie een positieve bijdrage zal leveren aan de mondiale en trans-atlantische veiligheid en complementair is aan de NAVO, die het fundament blijft van de collectieve defensie van haar leden”. Over Oekraïne benadrukten ze dat “veiligheidsgaranties moeten worden genomen (…) met gelijkgestemde partners en NAVO-partners”. Deze nadrukkelijke herinnering is geen holle frase. Het bevestigt een structurerende keuze. Het Europese project vindt zijn oorsprong in de Koude Oorlog. Of om het met de woorden van de Atlanticus en toenmalig lid van het Europees Parlement Jean-Louis Bourlanges te zeggen: “Europa heeft geen vrede gebracht. Vrede heeft Europa gebracht.” (Le Monde, 1 december 2007). Het activisme van het VK, dat zich openlijk presenteert als de brug naar Washington, èn de deelname van Turkije, lid van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), bevestigen deze aangeboren misvorming.
Het idee van een Europese pijler binnen het bondgenootschap biedt geen antwoord op de vraag “Waarom?”. De rol van de NAVO is gehandhaafd gebleven en opgedrongen, omdat ze erin slaagt de Europese verdeeldheid te overbruggen door de geostrategische koers vanuit Washington te bepalen. Bovendien voorkomt ze dat er een leider moet worden aangewezen onder de Europese grootmachten – Duitsland, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk – die zelf geen consensus weten te bereiken, aangezien hun historische overheersing weinig nostalgie oproept. In de praktijk heeft de NAVO een voorkooprecht bij crises, waarbij het GVDB slechts aanvullend optreedt, doorgaans voor ‘ondergeschikte’ taken, zoals opleidingen of post-crisismanagment.
In 2025 opent een mogelijk langdurige Amerikaanse terugtrekking in theorie een strategische ruimte voor de EU. De geschiedenis toont ons iets anders dan dat de ‘soevereine’ en trotse naties van Europa er op termijn in zullen slagen verenigd te blijven zonder overkoepelende hegemonie van de Verenigde Staten van Amerika. Het wordt een geweldige uitdaging om de verscheidenheid aan achtergronden met elkaar te verzoenen, zonder een gemeenschappelijke geopolitieke cultuur. Simplistische, manicheïstische retoriek (mooi bedachte, maar nietszeggende woorden op redding gericht door het kennen van de spirituele waarheid) – gekenmerkt door een zekere mate van russofobie – creëert een schijnbare consensus, die volkomen irreëel is.
Ten strijde trekken om gezag te versterken en mensen samen te brengen – mede door een vijand op te bouwen – is een oude truc. Oorlog, of liever de mogelijkheid van oorlog zou wel eens de voorwaarde voor de EU kunnen zijn om zich te profileren volgens dezelfde mechanismen, die de natiestaten hebben opgebouwd. In naam van ‘efficiëntie’ stelt het Europees Parlement voor dat GVDB-besluiten voortaan met gekwalificeerde meerderheid worden genomen. In een Unie zonder politieke inhoud zou deze gewapende Europeanisering leiden tot de oprichting van een autoritaire, manicheïstische en oorlogszuchtige bureaucratie; door Anne-Cécile Robert, vertaald door Jan Reyniers. Dit roept de vraag op in hoeverre de EU politieke inhoud heeft (zie ook de tweede 5 19 onder het kopje ‘Wereldverhalen’). https://lavamedia.be/een-gemeenschappelijke-defensie-echt-waar/ en https://www.betekenis.be/woord/manicheisme
5 20 De eenheid van politieke krachten verkondigt het onheil van een onvermijdelijke oorlog, die alleen gewonnen kan worden door te bewapenen ‘om de Europese ‘normen en waarden’ te verdedigen [zoals naleving van mensenrechten voor asielzoekers en in Palestina en overal ter wereld; GjH] en voor vrede’ [wanneer hadden we ‘bewapenen om de vrede te bewaren’ eerder gehoord?; GjH]. Ze hebben het van conservatieven tot sociaal-democraten over de mythische grote vijand, die in realiteit een kleinere militaire dreiging en macht vormt dan het – zelfs Europese deel van het – NAVO-blok zelf. Door deze angst te verspreiden, probeert men het draagvlak voor militarisering te vergroten; door Ozzy Vandenabeele. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/herbewapening-voor-vrede/
5 21 “Si vis pacem, para bellum” – als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog. Deze eeuwenoude spreuk galmt luid in de hoofdkwartieren van defensiekabinetten, leger en wapenindustrie [plus de NAVO, andere overheden en nagenoeg alle politieke partijen; GjH]. Tien experts op het gebied van internationale relaties en veiligheid pleiten echter tégen het idee dat vrede met wapens kan worden afgedwongen: Sophie Bolt (secretaris-generaal Campaign for Nuclear Disarmament)- Oorlog heeft nog nooit vrede gebracht, Thomas Bottelier (Universiteit Utrecht) – Scheve mobilisatie: Europa en de wapenwedloop, Ludo De Brabander (Vrede vzw) – Het EU-militarisme ondermijnt wat het beweert te verdedigen, Ulrike Eifler (Die Linke) – Waarom vakbonden niet mogen zwijgen over militarisering, Jörg Kronauer (Socioloog, journalist Junge Welt) – Diplomatie tussen vijanden, Guido Van Leemput (Nieuwe Vredesbeweging in Nederland) – Bescherm de welvaartsstaat tegen de oorlogsstaat, Niamh Aine Ni Bhriain (onderzoekster Transnational Institute) – De EU op oorlogspad, Tom Sauer (Professor UAntwerpen) – Rusland in een Europese veiligheidsarchitectuur, Christophe Wasinski (Professor ULB) – Europese herbewapening, bedrijfsbelangen en sociale afbraak, en Naomi Zoka (Pax Christi) – Geen Europese nucleaire paraplu. https://lavamedia.be/als-je-vrede-wil/
5 23 Feitelijk is het geen nieuws: in een oorlog worden oorlogsmisdaden gepleegd en de getuigen daarvan moeten onschadelijk gemaakt worden en het liefst van de wereld verdwijnen, wat dus nieuwe schendingen van mensenrechten teweeg brengt; Arjen van der Horst memoreert een Britse casus: https://nos.nl/artikel/2568472-britse-speciale-eenheden-opnieuw-in-opspraak-in-verband-met-oorlogsmisdaden
5 27 In heel Europa voeren vredesactivisten acties onder meer tegen wapenbedrijven, die collaboreren met de militaire industrie in Israël en de genocide in Palestina. Zij nemen de verantwoordelijkheid, die de regeringen van de EU-lidstaten weigeren te nemen. Een voorbeeld van zo’n wapenbedrijf; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/oip-sensor-systems-oudenaarde-collaboreert-met-genocide-in-gaza/
5 28 De herbewapening van Europa is bedoeld om de Europese landen van de NAVO te diversifiëren en te versterken. Terwijl Europa focust op de verdediging van de oostelijke flank van de NAVO, zal het de Verenigde Staten van Amerika toestaan om zich te focussen op Oost-Azië en de Stille Oceaan. Volgens Washington is de VS momenteel overbelast in de Indo-Pacific (de regio die het westelijke deel van de Stille Oceaan en het Indische Oceaangebied omvat). Daar doet de VS alles om China militair te omsingelen. Ze heeft al militaire bases in Japan, de Filippijnen en Zuid-Korea, patrouilles in de Zuid-Chinese Zee, samenwerkingsverdragen met Australië (AUKUS) en India (QUAD), en een onafgebroken focus op Taiwan, maar al die militaire initiatieven vragen gigantische middelen aan geld, logistiek en menskracht. Terwijl China economisch steeds verder groeit, raakt Washington verwikkeld in meerdere crises: de Indo-Pacific, Oekraïne en het Midden-Oosten. Tegelijk groeien ook de binnenlandse spanningen binnen de VS. De oorlogsindustrie kan het tempo ternauwernood bijhouden: munitievoorraden slinken, het wordt steeds moeilijker om op alle fronten paraat te blijven en de scheepsbouw raakt achterop. Het Amerikaanse imperium, ooit onaantastbaar, lijkt langzaam te worstelen met de grenzen van zijn bereik. Vandaar dat Washington zegt: wij concentreren ons op China; de bewapening tegen Rusland is een taak voor de Europeanen; door Peter Mertens. https://lavamedia.be/tanks-vullen-geen-brooddozen/
5 29 In respectabele kringen is het 50 jaar na het einde van de ‘oorlog in Vietnam’ nog altijd ongepast om dat een ‘nederlaag’ te noemen, of een ‘onwettige invasie’. In die kringen blijft het een ‘faliekant misgelopen poging om goed te doen voor democratie en vrede’. De feiten daarentegen vertellen een ander verhaal. Het was de laatste koloniale oorlog van de Verenigde Staten van Amerika met dienstplichtigen. De enige les, die de VS eruit trok, was om voortaan met beroepssoldaten andere landen aan te vallen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/29/50-jaar-geleden-leed-vs-grootste-koloniale-nederlaag-en-ging-er-mee-door/
6 04 Wanneer alle NAVO-landen in 2023 5% van hun bbp aan defensie hadden besteed, zouden hun militaire uitgaven gelijk zijn geweest aan de totale mondiale bewapeningsuitgaven van dat jaar: $ 1.341 miljard; door Quitterie de Labbey. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/04/wie-profiteert-van-de-angst-de-wapenindustrie-en-haar-lobbypraktijken/
6 08 Het bruto binnenlands product is een financiële maat voor wat een land verkocht c.q. geproduceerd heeft. De inkomsten daarvan gaan naar aandeelhouders, bedrijven en belastingen. De NAVO-norm houdt de uitgaven in – als percentage van het bbp – die alleen vanuit geïnde belastingen betaald kunnen worden, samen met alle andere overheidsuitgaven aan bijvoorbeeld bestuur, gezondheidszorg, infrastructuur, onderwijs en sociale zekerheid. En er mankeert veel meer aan die NAVO-norm. We zouden moeten kijken naar de geldbedragen, die China, de Europese landen van de NAVO, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika aan oorlogsvoorbereiding besteden. Dat alleen geeft inzicht in wat we moeten weten. De NAVO-norm is een gegoochel met gelden, waardoor ondoorzichtig blijft wat we werkelijk aan het doen zijn. Lode Vanoost legt dat in dit artikel uit. Eén conclusie is dat het verhogen van de NAVO-norm effectief bijdraagt aan de neoliberale droom: verhoging van het bbp (economische groei) en minimalisering van de overheid, verlaging van bijdragen aan lonen, nutsvoorzieningen en uitkeringen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/08/de-navo-percentages-zijn-volksbedrog/
6 09 Voor de export van diensthonden gelden dezelfde regels als voor huisdieren. In 2015 probeerde toenmalig minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelings-samenwerking Lilianne Ploumen de export van diensthonden al te reguleren, maar dat kon daarom juridisch niet. Echter, door de strijd in Gaza en het toenemende [doorstreping door GjH; het zou volgens mij ‘aanhoudende’ moeten zijn] Israëlische geweld op de Westoever groeit de druk op de Nederlandse politiek om strengere regels in te voeren voor de export van diensthonden naar Israël [lees: de export van diensthonden naar Israël te verbieden; GjH]; door Nieuwsuur. Zie ook 4 10 onder België & Nederland. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2570515-nederlandse-diensthonden-als-huisdier-geexporteerd-naar-israel
6 11 NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte: “De geschiedenis heeft ons geleerd dat we om de vrede te bewaren, ons moeten voorbereiden op oorlog. Wensdenken zal ons niet beschermen. We kunnen het gevaar niet wegdromen. Hoop is geen strategie.” Oftewel: burgers moeten beven en bibberen voor de Russen die gaan komen. Hij reeg in zijn speech alle oorlogsstellingen van de NAVO en van president Donald Trump aaneen en presenteert ze als algemeen aanvaardde ‘feiten’. Zoals het ‘feit’ dat een gigantische stijging van defensie-uitgaven tot 5% van het bbp absoluut noodzakelijk is om de Russen die – ander ‘feit’ – binnen 5 jaar in staat zullen zijn de NAVO aan te vallen. Het ‘feit’ dat we daarom moeten besparen in alles wat vandaag het welzijn voor iedereen verhoogt: gezondheidszorg, pensioenen, werkloosheidsuitkeringen. En ook het ‘feit’ dat de grootste veiligheidsbedreiging, die uitgaat van de klimaatverandering, juist de toegang voor China en Rusland tot het Noordpoolgebied is. “Je kunt je gezondheidssysteem en het pensioensysteem behouden, maar dan kun je beter Russisch leren”, aldus Rutte.
Terwijl bijvoorbeeld die 5%-verhoging voor oorlogsvoorbereiding regelrecht uit de duim van zijn èchte baas president Donald Trump gezogen is. Rutte negeert daarbij dat, indien de NAVO dit percentage zou realiseren, ze méér aan oorlogsvoorbereiding zal uitgeven dan op dit moment alle landen van de wereld samen doen. En vrolijk negeert hij ook dat Rusland jaarlijks zo’n $ 84 miljard uitgeeft aan oorlogsvoorbereiding tegen de NAVO $ 1.280 miljard [en $310 daarvan door de Europese NAVO-landen; GjH]; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/mark-rutte-klimaatverandering-we-hebben-meer-ijsbrekers-nodig/
6 12 Wie de reguliere media volgt krijgt al snel de indruk dat er geen alternatief is voor de toenemende militarisering van Europa. In dit dossier gaan we samen met experts en de vredesbeweging op zoek naar wat er aan de basis ligt van de toenemende oorlogskoorts en wat we eraan kunnen doen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/12/dossier-militarisering-is-er-een-alternatief-voor-de-oorlogskoorts-in-europa/
6 12 [Zo in de media voorgestelde; GjH] experts en denktanks met banden met het leger en de militaire industrie worden in de media te vaak voorgesteld als onafhankelijke ingewijden, terwijl wie voor vrede pleit, door [diezelfde media; GjH] als activist wordt weggezet; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/12/hoe-de-grote-media-zich-voor-de-kar-van-de-militaire-industrie-laten-spannen/
6 13 Oorlog is alledaags. Het is overal: in films, in kranten, in politieke debatten. De media analyseren gretig de laatste ontwikkelingen, strategieën en wapentypes. Wij praten het na, en we hebben het over de ‘goeden’ en over de ‘slechten’. Maar zelden kijken we kritisch naar oorlog zelf, naar het systeem dat agressie en geweld legitimeert. En wanneer we het over oorlog hebben, gaat het zelden over wat oorlog werkelijk is, te weten een uitwas van patriarchale mannelijkheid. Feministen, zoals Mona Eltahawy, onthullen de onderliggende structuren van alledaags geweld, macht en ongelijkheid; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/oorlogsverklaring-aan-het-patriarchaat/
6 13 & 6 14 “We zijn helaas tot de conclusie gekomen dat het nodig is om te investeren in defensie voor het behoud van vrede op het continent”, zegt PvdD-leider Esther Ouwehand. De partijleider breekt hiermee met de pacifistische lijn, die al sinds de oprichting voor haar partij geldt; 331 leden steunden de betreffende motie, 241 stemden tegen en 75 leden onthielden zich van stemmen. Pacifisme is niet meer het toverwoord, erkent ook GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans: “Ik heb me decennialang beziggehouden met ontwapening en het terugdringen van de krijgsmachten, maar nu moet het de andere kant op.” “Gekkenwerk”, zegt SP-partijleider Jimmy Dijk, die in tegenstelling tot de andere linkse [midden- en rechtse; GjH] partijen geen extra geld voor defensie wil. “We hebben in Europa al meer dan genoeg wapens voor onze eigen verdediging. Bovendien geven Europese NAVO-lidstaten 3x meer uit aan defensie dan Rusland. En dat is voor de SP meer dan genoeg.”; door Nieuwsuur en door NOS Nieuws. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2571044-investeren-in-defensie-niet-langer-taboe-voor-links-breuk-met-een-lang-verleden en https://nos.nl/artikel/2571144-meerderheid-leden-partij-voor-de-dieren-steunt-fractie-over-defensie
6 14 Het wapenhandeldecreet wordt versoepeld. Dit betekent dat ons belastinggeld niet enkel gebruikt kan worden voor de ontwikkeling en productie van wapens, maar dat het ook onduidelijker wordt in welke handen deze wapens terecht zullen komen. Momenteel is ongeveer 30% van het eindgebruik van Vlaamse ‘strategische goederen’ al onbekend. Dat aandeel zal door dit decreet toenemen; door Orry Van de Wauwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/14/van-het-klassieke-veiligheidsdenken-naar-een-vredevolle-benadering/
6 16 Nagenoeg alle 9 nucleaire wapenstaten in de wereld (China, Frankrijk, India, Israël, Noord-Korea, Pakistan, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika), zijn bezig met een intensief nucleair moderniserings-programma, waarbij nieuwe versies atoomwapens worden ontwikkeld en bestaande wapensystemen worden vernieuwd. We zien een duidelijke trend van groeiende atoomwapen-arsenalen, van verscherpte nucleaire retoriek en van de ontbinding van wapenbeheersingsakkoorden; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/16/volgens-sipri-dreigt-er-een-nieuwe-kernwapenwedloop/
7 17 Er is geen verstandige invulling mogelijk als een militaire begroting jaarlijks meer dan € 30 miljard uit de staatskas beslaat. Het is shockerend dat deze regering de federale begroting wil plunderen voor een overbewapening, die de toets van een degelijk defensiebeleid helemaal niet doorstaat. De 5%-norm komt uit de koker van het Witte Huis, dat erop rekent dat een groot deel van de militaire miljarden terugvloeit in de kassa’s van haar wapenindustrie. Wanneer de regering instemt met 5% dan spreken we over een toekomstige jaarlijkse meeruitgave van € 22 miljard. Dat is niet zomaar een onverantwoord en roekeloos beleid; het is waanzin en moet resulteren in de vernietiging van de publieke dienstverlening, de volledige afbouw van ons milieubeleid en de afbraak van ons sociaal systeem. Anders dan de regering doet voorkomen, is ons land wel degelijk in staat om deze absurde plannen tegen te houden. De NAVO beslist immers in consensus. Politieke moed en gezond verstand kunnen misschien banbliksems opleveren vanuit Washington, maar kan ook de steun opleveren van andere landen, zoals Canada, Italië, Spanje en/of het Verenigd Koninkrijk, die eerder al aangaven dat ze weigerachtig zijn om hun militaire begrotingen meer dan te verdubbelen. Ze hebben er net als België gewoon de middelen niet voor, tenzij ze de welvaartstaat afbreken, wat precies het [gewenste; GjH] beleid is van president Donald Trump.
We moeten af van het idee dat een kunstmatige norm van het bbp voor militaire uitgaven een allesbepalende graadmeter moet zijn voor onze verdediging. Afgelopen jaar lukte het Nederland zelfs niet om de stijging naar 2% effectief uit te geven. België zit, met een defensiebudget van 1,3% van het bbp in 2024, in de staart van het peloton, maar in absolute cijfers bevindt België zich in de betere middenmoot (op de 15de plaats van 32 NAVO-lidstaten), wat niet slecht is voor een klein land. Dat geldt eveneens als we de uitgaven nemen per hoofd van de bevolking (ook de 15de plaats). De gegevens zijn afkomstig van de NAVO.
Europa toont eens te meer hoe inhoudsloos de nagestreefde ‘strategische autonomie’ is. Het ongenoegen voor Trumps regering met haar steun aan Europees extreemrechts, haar agressieve handelsbeleid, en haar politiek rond Oekraïne, staat in groot contrast met de militaristische volgzaamheid van de Europese NAVO-lidstaten. Terwijl miljarden verdwijnen in de kassa’s van de militaire industrie in de Verenigde Staten van Amerika, is elke balans zoek. Een 5%-norm voor alle NAVO-lidstaten betekent dat de gezamenlijke militaire uitgaven naar meer dan $ 2.700 miljard stijgen, dat is $ 1.200 miljard meer dan wat de NAVO-landen samen in 2024 besteedden en evenveel als de huidige wereldwijde militaire uitgaven.
Rusland spendeerde in 2024 $ 149 miljard aan zijn militair apparaat en zat daarmee al aan 7,2% van zijn bbp. Daarvan gaat grofweg 60% naar de oorlog in Oekraïne. Zelfs met een verdubbeling van de Russische militaire uitgaven blijft Moskou hangen op een fractie van wat de NAVO plant uit te geven. Als Moskou de huidige wanverhouding van 10% van de militaire uitgaven van de hele NAVO wil behouden, dan zouden de Russische militaire uitgaven rond de 14% van het bbp opsouperen. Dat is ¾ van de federale begroting van het land. Met andere woorden: Rusland kan de wapenwedloop met de NAVO onmogelijk volhouden. Dit toont aan dat de mythe van de Russische dreiging alleen dient om een angstcultuur te zaaien, die de bereidheid in Europa moet creëren om de militarisering te financieren met sociale besparingen.
Verzet tegen militaristische geopolitieke motieven, die de wereld naar de afgrond kunnen leiden, is gerechtvaardigd. Werk aan een echt veiligheidsbeleid, een inclusieve veiligheidsarchitectuur, die de nadruk legt op diplomatie, ecologische en sociale veiligheid, ontwapeningsinitiatieven en vertrouwenwekkende maatregelen; de politiek, die exact 50 jaar geleden het fundament vormde van de Slotakte van Helsinki en die uiteindelijk tot ontspanning en meer veiligheid leidde. Deze planeet heeft samenwerking nodig om de echte planetaire dreigingen (armoede, atoomwapens, klimaat en ongelijkheid) af te wenden. De dreigende overbewapening verhoogt het wantrouwen, doet het risico van een militaire confrontatie toenemen, zorgt voor een gevaarlijke wereldwijde wapenwedloop [en vergroot de kans op een atoomoorlog; GjH]. Verwerp de 5%-norm met klem; door Ludo De Brabander. Met de mogelijkheid om zich op te geven voor een demonstratie en een NAVO Tegentop in Den Haag op zaterdag 21 en zondag 22 juni. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/18/met-een-navo-norm-van-5-procent-dreigt-de-vernietiging-van-onze-welvaartstaat/
7 17 De leiders van de G7 waren het eens dat Oekraïne zich heeft ingezet voor een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren en ze stellen dat Rusland hetzelfde moet doen. Ze zeggen dan ook te onderzoeken hoe “alle opties om de druk op Rusland te maximaliseren”; door de nieuwsredactie van NU. Ergo, de druk op Rusland maximaliseren om een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren te bewerkstelligen; dat is een contradictio in terminis. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6359527/g7-top-is-teleurstelling-voor-zelensky-maar-levert-wel-verklaring-over-iran-op.html
6 18 De NAVO-norm van 5% van het bbp zet onze sociale zekerheid op het spel voor een ongezien militair opbod. De alliantie toont zich een agressieve oorlogsmachine en instrument voor [Amerikaanse; GjH] werelddominantie; door Peter Mertens en Ruben Ramboer. https://lavamedia.be/alles-wat-je-moet-weten-over-de-trump-norm-van-5-en-de-navo/
6 19 Oorlogen worden nooit gevoerd voor de officieel opgegeven redenen van de oorlogsstokers. Met de werkelijke redenen krijg je immers zelden de bevolking mee. Eveneens van alle tijden is de meegaandheid van de grote media om dat officiële verhaal netjes binnen de krijtlijnen ‘kritisch’ te reproduceren. Die van Israël tegen Iran is volgens Lode Vanoost daarentegen ingegeven omdat Iran ongehoorzaam is. Het steunt de verzetsorganisaties Hamas in Gaza en Hezbollah in Libanon en weigert zich te richten naar de Westerse bevelen. In mainstream jargon heet het dat Iran ‘een destabiliserende rol’ speelt in West-Azië. ‘Stabiliteit’ mag je hier niet begrijpen volgens de definitie uit een woordenboek. Dat begrip staat hier voor de ‘stabiliteit van brutale pro-westerse dictaturen’, die hun eigen bevolking terroriseren en voor de ‘stabiliteit van de bezetting en kolonisatie van Palestina’, die nu zijn apotheose kent met de genocide in Gaza. En wanneer Iran als staat uit elkaar zou vallen, of wanneer er weer een pro-westers regime à la sjah aan de macht zou komen, ligt de weg voor de Verenigde Staten van Amerika en zijn vazal Israël volledig open voor hun heerschappij over West-Azië. De VS heeft de olie daar zelf niet nodig, maar China en de EU wel. Daarom moet Iran vallen. BBC en ITV hebben de zoon van de sjah al geïnterviewd, die een terugkeer naar de ‘democratie’ onder zijn vader voor ogen had; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/de-redenen-waarom-israel-iran-aanvalt-die-de-media-u-besparen/
6 19 Spanje wil de defensie-uitgaven niet naar 5% van het bbp verhogen. Dat schrijft de Spaanse premier Pedro Sanchez in een brief aan NAVO-chef Rutte. Hij noemt het percentage ‘contraproductief’ en ‘onredelijk’. Die norm is daardoor ‘onverenigbaar met onze verzorgingsstaat en met onze visie op de wereld’. Sanchez is niet bereid om zijn land die ‘offers te laten brengen’; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2571779-spanje-wil-niet-voldoen-aan-beoogde-nieuwe-navo-norm-van-5-procent
6 19 Atoomwapens worden voorgesteld als een afschrikmiddel, maar in feite vergroten ze onze veiligheid niet, kosten ze ons miljarden èn ontsnappen ze grotendeels aan democratische controle. Onlangs bleek bijvoorbeeld dat landen met buitenlandse atoomwapens op hun grondgebied, waaronder ook België [en Nederland; GjH], de kosten daarvan voor hun burgers en volksvertegenwoordigers verborgen houden.
Daarnaast werd becijferd dat de wereldwijde uitgaven aan atoomwapens de afgelopen 5 jaar met 47% zijn gestegen: van $ 68 miljard naar $ 100 miljard. De Verenigde Staten van Amerika gaven in 2024 aan atoomwapens $ 56,8 miljard uit, China $ 12,5 miljard, het Verenigd Koninkrijk $ 10,4 miljard dollar en Rusland $ 8 miljard; door Pax Christi Vlaanderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/belgie-verbergt-kost-van-kernwapens/
6 20 Terwijl het mondiale Zuiden opstaat en samenwerking zoekt, kiest het Westen via de NAVO voor herbewapening en militaire druk. Deze koers bedreigt niet alleen de wereldvrede, maar ondermijnt ook elke kans op een rechtvaardige wereldorde; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/20/navo-de-gevaarlijkste-organisatie-ter-wereld/
Wereldverhalen
3 21 Door de groei van de opkomende economieën, verschuift de wereldorde van Westerse dominantie naar een multipolair tijdperk. Dat stelt de oude imperiale modellen op de proef. Het laatste echt multipolaire tijdperk dateert uit de 19de eeuw. Het combineerde kapitalisme als het organiserende principe voor de economie, industrialisatie als de bepalende technologische ontwikkeling en het keizerrijk als de dominante politieke modus. Degenen die industrieel achterop raakten – de Chinezen, Oostenrijks-Hongaren, de Ottomanen, de Russen en de Spanjaarden – vielen ten prooi aan de Amerikanen, de Britten, de Fransen en de Japanners.
Het streven van Duitsland naar een gelijkwaardige positie op basis van zijn industriële kracht leverde ons 2 grote oorlogen op en daartussenin een depressie, die het puur kapitalistische economische model vernietigde ten gunste van een hybride of niet-kapitalistisch bestuurlijk en industrieel systeem: het communisme of staatssocialisme in de USSR, de Sovjet-Unie, het fascisme en het nazisme in Europa en de New Deal in de VS. In de nasleep van de Tweede Wereldoorlog ontstond er een bipolaire wereldorde.
De bipolariteit eindigde met de ineenstorting van de USSR van 1989 tot 1992. Op dat moment kwam een schijnbaar uniepolaire wereld tevoorschijn, samen met bepaalde blijvende mythen, zoals het einde van de geschiedenis. De vraag was welke vorm deze wereld zou aannemen. Zou de overblijvende hegemoon een goedaardige zijn in de trant van de Alliantie voor Vooruitgang van John F. Kennedy of de goede buurpolitiek van Franklin Roosevelt? Zou ze via en met andere soevereine landen samenwerken via de Verenigde Naties, opgericht onder Franklin Roosevelt en Harry Truman? Zou ze een evenwichtig financieel en wereldhandels-systeem opzetten, zoals John Maynard Keynes in 1944 hoopte te doen? Achter een interne politiek van Amerikaans triomfalisme en onder een vernislaagje van ‘liberaal-democratie’ – tussen aanhalingstekens – heersten de krachten van financiële en vervolgens militaire roofzucht. Een wereldwijde politiek van ‘doe het op onze manier of anders …’, ook wel bekend, en tegenwoordig vaak aangeduid als de zogenaamde(!) op regels gebaseerde internationale orde. Hierbij moet gezegd worden dat China zich vanaf het begin afzijdig heeft gehouden van de uniepolaire constructie.
De resterende centrale macht van de uniepolaire hegemoon is zijn aanhoudende positie in de financiële wereld. Deze positie kan voor een zekere tijd standhouden, maar dat zal waarschijnlijk niet eeuwig zo blijven. Het lijkt erop dat we op de drempel staan van een nieuw tijdperk van multipolariteit. De vraag rijst opnieuw: wat voor wereld wordt het? Het belangrijkste kenmerk van de BRICS-formatie is haar anti-imperiale of niet-imperiale karakter, waardoor ze zich sterk onderscheidt van de multipolaire wereld van de 19de eeuw. We mogen hopen dat als de BRICS+ zich consolideren als een pool – of liever als meerdere polen – van een nieuw systeem in een multipolaire wereld op een fundament dat radicaal verschilt van dat van de 19de eeuwse imperiale multipolariteit, en ook van dat van de 20ste eeuwse bipolariteit of de laat 20ste eeuwse, vroeg 21ste eeuwse unipolariteit.
Niemand gelooft dat de Noord-Amerikaanse vrijhandelszone zal opgaan in een geconsolideerde politieke eenheid. De VS heeft voorlopig relatief lage energiekosten. We zullen zien hoe lang die aanhouden, samen met een extreem expansief begrotingsbeleid in combinatie met de voortdurende hegemonie van de dollar. Fysiek verval is duidelijk zichtbaar. De deïndustrialisatie heeft de technische competenties van de beroepsbevolking in de VS verzwakt, die nu grotendeels gewend is aan dienstverlening, met een grote middenklasse en relatief kleine elites in de financiële en de technologische wereld. Het drama van de VS is dat de elites blijven vasthouden aan hun visie van wereldheerschappij, die in hun ogen gerechtvaardigd wordt door de financiële positie, oftewel de duurzame financiële positie van de dollar en van de Amerikaanse staatsobligatie, de Amerikaanse financiële instellingen in het wereldsysteem. En dus blijven ze vasthouden aan een visie van wereldheerschappij, die niet langer overeenkomt met de onderliggende realiteit en die op enig moment waarschijnlijk zal teleurstellen.
De status van de Europese Unie als zodanig wordt steeds alarmerender en fragieler. Europa, de zetel van meerdere imperia uit het verleden, zit duidelijk in de grootste problemen. Het heeft zichzelf afgesneden van goedkope energie uit Rusland. Het heeft beperkte eigen hulpbronnen en het verliest industrie en markten aan een opkomend China. Bovendien is de Europese Unie een confederale entiteit. Het ontbreekt haar aan gemeenschappelijke welzijnsinstellingen, maar toch is ze vastgeklonken aan een zeer rigide gemeenschappelijke munt. Europa en de Verenigde Staten van Amerika worstelen nu met hun economische en geopolitieke neergang; door James Galbraith, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/21/europa-brics-en-de-nieuwe-wereldorde/
3 25 Is China werkelijk een opponent, die beteugeld moet worden, of is het een onmisbare partner in de strijd tegen mondiale uitdagingen? Door Jan Reyniers: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/25/china-bedreiging-of-partner-de-eu-moet-kiezen/
3 25 Unipolariteit betekent niet simpelweg dat één staat het machtigst is van alle andere staten. Het houdt momenteel in dat één staat machtiger is dan de volgende machtigste staten samen. Dan hebben we het over de economie, gemeten naar het bruto binnenlands product (bbp), en over militaire uitgaven. Amerikaanse dollars zijn momenteel essentieel om te investeren in activa, exportproducten te kopen of staatsobligaties te kopen van de VS. De Federal Reserve van de VS kan dollars uit het niets creëren, maar buitenlandse centrale banken moeten dollars kunnen lenen van de Fed of ze in reserve houden.
De dominantie van de Amerikaanse dollar neemt echter af. We zijn er nog niet – de Verenigde Staten van Amerika is nog steeds de dominante macht in de wereld – maar we zijn op weg naar een multipolaire wereld. Op dit moment neemt de VS 26% van het mondiale bbp voor haar rekening, tegen 30% in 2000. En de VS mag dan wel de grootste privé-banken ter wereld bezitten, ze verbleken bij de omvang van de Chinese staatsbanken, die de 4 grootste zijn in de wereldeconomie.
Stel dat aanpassing aan een multipolaire wereld vereist dat we onze pogingen om [in de pas te lopen met; GjH] een groot en machtig land opgeven en ons in plaats daarvan richten op het gebruik van onze beperkte middelen om aan de behoeften van mensen te voldoen? Dit historische moment [in de moderne geschiedenis van de mensheid; GjH] vereist een politiek, die gericht is op het opbouwen van een duurzame, veilige en welvarende samenleving, die voor iedereen werkt, in plaats van alleen voor een klein groepje bevoorrechte mensen. We moeten vechten voor een politiek waarin mensen – en niet de grote machten – centraal staan; door Grace Blakeley, vertaald door Gaston Van Dyck.
3 26 De mythe dat wij, of welke andere Westerse natie ook, garant staan voor democratie, mensenrechten en de zogenaamde ‘verdiensten’ van de Westerse beschaving of dat we de rechtsstaat verdedigen ligt voor altijd aan diggelen. De barbarij van Israël is ook de onze. Misschien dringt dit nog niet bij ons door, maar de rest van de wereld begrijpt dat heel goed; door Chris Hedges, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/26/het-laatste-hoofdstuk-van-de-genocide/
3 28 Was de Russische invasie in Oekraïne gerechtvaardigd? Neen.
Was de invasie geprovoceerd? Ja, de invasie werd immers uitgelokt door het Westen (de Europese Unie, de NAVO en de Verenigde Staten van Amerika). Het antwoord op de tweede vraag is overigens de belangrijkste, omdat ze de Westerse verantwoordelijkheid aantoont; door Aaron Maté. https://www.youtube.com/watch?v=z8IMtB6UkvM&t=18s of tweede onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/brits-overlever-holocaust-vervolgd-voor-antisemitisme-wegens-deelname-aan-pro-palestijnse-actie/
3 31 China*, Japan en Zuid-Korea** komen met een gezamenlijke reactie op de importtarieven van de Verenigde Staten. De landen gaan economisch meer samenwerken. De banden worden aangehaald vanwege de importheffingen, die president Donald Trump deze week gaat invoeren op hun producten; door de economieredactie van NU. Dat is een uiterst interessante ontwikkeling, lijkt mij: * voor de Verenigde Staten van Amerika haar gedoodverfde vijand en ** twee trouwe Aziatische bondgenoten van dezelfde VS. https://www.nu.nl/economie/6351076/china-japan-en-zuid-korea-komen-met-gezamenlijke-reactie-op-heffingen-vs.html
4 01 Bulletin of the Atomic Scientists, de Amerikaanse nucleaire waakhond, actualiseerde onlangs de Doomsday Clock. Deze indicator van de mondiale atoomdreiging staat, 80 jaar na Hiroshima, op het hoogste niveau ooit. We staan nu op 89 seconden voor middernacht; dichterbij het einde van de mensheid dan ooit. De bizarre combinatie van conventioneel bewapenen en nucleair ontwapenen om tot een nieuwe ontspanningspolitiek te komen, vereist met name diplomatie. Fijngevoeligheid voor een waardige vrede in Oekraïne, maar ook elders in de wereld. Diplomatie zou de eerste opdracht voor de Europese Unie zijn, maar is progressief Europa zich nog bewust van het nut van nucleaire ontwapening? Bewapening vanuit Europees perspectief is immers ook … ontwapenen of de Europese waarden versterken om op lange termijn complementair weer samen te werken met de andere kant, zoals Vietnam dat deed. Dat kan een atoomoorlog in Europa voorkomen. Het is hoog tijd; door Gilbert Eggermont. https://www.sampol.be/2025/04/het-is-89-seconden-voor-doomsday
4 01 Laat niemand u wijsmaken dat democratie gewoon de wil van de meerderheid is. En laat niemand u wijsmaken dat democratie zonder weerhaken, zoals rechters, mogelijk is; een warm pleidooi voor de grondwet en het Grondwettelijk Hof van Patricia Popelier; door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2025/04/grondrechten-zijn-niet-links
4 01 Gelekte e-mails bewijzen dat de Britse inlichtingendiensten academici, die het verhaal van de regering over Gaza en Oekraïne bekritiseren, het zwijgen willen opleggen; door Kit Klarenberg. https://thegrayzone.com/2025/04/01/british-intel-top-russia-academic-leaks/
4 01 We stevenen af op een feodale maatschappij 2.0, waarin techbedrijven parallel met de overheid soevereine macht verwerven [of zijn we daar al beland? GjH]. Misschien is het legaliteitsbeginsel de kern van een democratische rechtsstaat. De overheid kan enkel handelen wanneer ze daarvoor een wettelijke grondslag heeft. Dat belet niet dat bij de toepassing van de wet de overheid altijd moet interpreteren. Traditioneel werd die vertaalslag naar concrete situaties gemaakt door ambtenaren. Vandaag zijn we echter de uitvoering van wetten in hoog tempo aan het automatiseren met digitale technologie. Het is niet langer een persoon achter het loket of aan een bureau, die onze belastingaanslag vaststelt, maar een algoritme. De beslisregels, die onze plichten en rechten vastleggen, zijn steeds meer het werk van computerprogrammeurs en systeembeheerders. Om de discretionaire macht van ambtenaren te disciplineren, ofwel hun vrijheid om zelfstandig te acteren of te oordelen te beteugelen, ontwikkelden we het bestuursrecht met zijn beginselen van behoorlijk bestuur. Maar dat is niet ingesteld op de verschuiving van macht naar computerprogrammeurs en systeembeheerders. We merken daarnaast dat het huidige vertaalproces van wetten naar algoritmes onvoldoende systematisch verloopt en feitelijk door niemand goed wordt overzien; door Pol Deltour in gesprek met Reijer Passchier. https://sampol.be/2025/04/rule-of-code-verdringt-stilaan-rule-of-law
4 01 Het traditionele sociaal-democratische verhaal bestaat niet meer. Kiezen sociaal-democraten nu voor het Deense pad of het Spaanse pad? Door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2025/04/de-sociaaldemocratie-is-dood-leve-de-sociaaldemocratie
4 02 Geleid door economische en militaire macht, heeft het Westen Israël’s koloniale project ingezet als strategisch middel om zijn hegemonie te behouden. Het is een strategisch partnerschap, dat geworteld is in gemeenschappelijke imperialistische doelen. De Europese Unie plukt er vruchten van, genocide of niet. Inzicht in de grotere geopolitieke wereldkaart is essentieel om te begrijpen dat met effectieve allianties een strategie ontwikkeld wordt om het Israëlische koloniale project koste wat het kost in stand te houden; door Rafeef Ziadah in gesprek met Nick Buxton. https://lavamedia.be/de-geopolitiek-van-genocide/
4 04 Wat president Donald Trump en vice-president James Vance willen, is simpel: terug naar de tijd dat het Zuiden spotgoedkoop ruwe grondstoffen leverde aan het Noorden, dat er op zijn beurt winstgevende afgewerkte producten van maakte, die ze duur aan het Zuiden verkocht. Ooit werd dat netjes ingekleurd met retoriek over ‘democratie’ en ‘vrije markt’. De huidige regering van de Verenigde Staten van Amerika vertelt nu openlijk over haar intenties: het Zuiden moet weer arm en onderdanig worden; door Ben Norton. https://www.youtube.com/watch?v=ywmpea6vvOE&t=3240s
4 04 In België, Frankrijk en de Verenigde Staten van Amerika ligt de rechterlijke macht onder vuur. Deze aanvallen op de rechtsstaat zijn geen toevallige incidenten, maar een bewuste strategie om de democratie van binnenuit te ondermijnen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/van-le-pen-tot-de-wever-wanneer-leiders-zich-boven-de-wet-plaatsen/
4 05 De tanende legitimiteit van de Verenigde Naties (VN) is hoofdzakelijk een politiek probleem. De VN kampt niet met bureaucratische inefficiëntie, maar met politieke blokkades. Met name in de VN-veiligheidsraad kunnen de 5 permanente leden besluiten tegenhouden met vetorechten. Dat bemoeilijkt gezamenlijke actie [en consequentie in veroordelingen; GjH]. Er valt legitieme kritiek op de VN te geven, maar ze hebben een grotere expertise dan [ooit wie ook; GjH]. Hun grote organisatorische capaciteit combineren ze met tientallen jaren aan ervaring en een breed netwerk van lokale instellingen, organisaties en personen, die invloed hebben op het verloop van bepaalde processen. Hèt grote probleem is de politieke kant van het verhaal. De leden van de Veiligheidsraad hebben meer dan ooit eigen belangen in de conflicten van vandaag; door Kasper Nollet in gesprek met Magnus Lundgren. https://www.mo.be/interview/magnus-lundgren-de-vn-zijn-hun-rol-als-conflictbemiddelaar-deels-verloren-maar-misschien-is-dat-nog-niet-zo-erg
4 13 Wanneer Soemy in Gaza had gelegen was het hooguit zonder veel omhaal vermeld, maar nu het in Oekraïne ligt, leidt de Russische raketaanval wel tot woedende reacties bij Europese leiders en de speciale Oekraïne-gezant van de Verenigde Staten van Amerika, Keith Kellogg: “Deze aanval op Palmpasen door de Russische troepen op burgerdoelen in Soemy heeft alle fatsoensnormen overschreden”. Overigens was daar in Soemy een overleg gaande met de top van de Oekraïense krijgsmacht; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2563494-elke-fatsoensnorm-overschreden-ook-vs-gezant-veroordeelt-russische-aanval en https://nos.nl/artikel/2563652-gouverneur-soemy-militaire-bijeenkomst-aan-de-gang-op-moment-raketaanval
4 14 In een opmerkelijke toespraak op 7 april 2025 onthulde Stephen Miran, de voornaamste economische adviseur van Donald Trump en voorzitter van de US Council of Economic Advisers, het doel van het tariefbeleid onder Trump: het gebruiken van importheffingen als drukmiddel om andere landen te dwingen financieel bij te dragen aan het behoud van de wereldhegemonie van de Verenigde Staten van Amerika; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/14/wat-is-trump-met-zijn-invoertarieven-van-plan/
4 15 De Britse regering moet Hamas schrappen van de lijst van verboden terreurorganisaties. Dat is de bijzondere eis, die een van de oprichters van de beweging stelt in een opmerkelijke juridische aanklacht. Dit is een rechtsgeding zonder voorgaande in de Britse justitie, die gevolgen zou kunnen hebben voor het hele Westen. Hamas is een Palestijns-islamitische bevrijdings- en verzetsbeweging, die Palestina wil bevrijden en de strijd tegen het zionistische project wil aangaan. Het claimt het recht op gewapend verzet om de bevrijding van Palestina te bereiken. De Britse beslissing om Hamas [vanwege terugslaan; GjH] als terreurorganisatie te brandmerken maakt een eerlijk debat over de positie van de organisatie onmogelijk; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/hamas-dagvaardt-britse-regering-om-schrapping-van-terreurlijst-te-eisen/
4 15 In reactie op het wetenschap-vijandige beleid van president Donald Trump leek tot nu toe onder Amerikaanse universiteiten vooral angst te regeren. Zo niet bij Harvard University. Die weigert te buigen en zet daarmee miljarden dollars aan overheidsgeld op het spel; door Olmo Linthorst. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/harvard-university-zwicht-niet-voor-chantage-van-president-trump/
4 16 President Donald Trump is geen ongeleid projectiel. Hij is consequent en snel. Het einde van de Westerse wereldorde, die we de laatste decennia kennen, met de Verenigde Staten van Amerika als enige grootmacht, is nabij. Alle experts verwachten al een tijdje een transitie van een ‘uniepolaire’ naar een ‘multipolaire’ wereld, waar landen als Brazilië, China, India en Rusland hun plek aan tafel opeisen. Ook de VS zag dit aankomen. Al onder Barack Obama werd met de ‘pivot to Asia’ de diplomatieke aandacht van de VS verschoven naar China. De opkomst van China werd al snel geïdentificeerd als de grootste bedreiging voor haar internationale positie en omgedoopt tot prioriteit nummer een. Echter, zelfs met alle vertragingstactieken blijkt het onmogelijk om de opkomst van China te kunnen stoppen. Uitstel is in dit geval geen afstel. En met deze kennis kunnen we het hebben over de strategie van Trump, want het is in deze geopolitieke context dat hij zijn tweede termijn begon. Op het eerste zicht lijkt de strategie van Trump wellicht waanzinnig. De grootste wereldmacht, die al jaren de dominante speler is en de huidige wereldorde mee heeft opgebouwd tot wat ze nu is, breekt diezelfde wereldorde in minder dan 100 dagen volledig af. Maar Trump beseft iets dat veel Europese leiders nog steeds niet onder ogen durven te zien. Het tijdperk van de Amerikaanse dominantie is voorbij. Opkomende grootmachten als China, de Europese Unie en India beginnen zich steeds meer te roeren. China gebruikt haar economische macht om strategische infrastructuur en kritische grondstoffen op te kopen en te monopoliseren. De EU gebruikt haar macht als afzetmarkt om wereldwijde productieregels af te dwingen. Door nu volop in de aanval te gaan met gigantische handelstarieven, bepaalt Trump het strijdtoneel van het komende conflict. Dat de VS hiermee haar eigen – op vrijhandel gebaseerde – wereldorde ondergraaft, speelt hierbij geen enkele rol. Trump laat alle schijn van een internationale rechtsorde vallen en kiest voor een ruwe 19de-eeuwse machtspolitiek; Jorg Van Renterghem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/16/de-verbazingwekkende-consistentie-van-trumps-geopolitieke-strategie/
4 17 De ogenschijnlijke eenheid tussen Europa en de Verenigde Staten van Amerika, die tot voor kort vanzelfsprekend leek, is door de confrontatie tussen de presidenten Donald Trump en Volodymyr Zelensky en later door de weigering van Trump om met EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen te praten over de invoertarieven ontmaskerd. Achter het masker van eenheid blijkt het Westen intern verdeeld, met botsende economische belangen en een [Amerikaanse en; GjH] Europese elite, die haar greep op de wereld wanhopig wil behouden. Economische groei versnelde voor alle neoliberale landen de tegenstellingen van het kapitalistische systeem: het verhoogde wereldwijde concurrentie, extreme kapitaalconcentratie, financiële oververhitting en maakte de staat een directe dienaar van de heersende klasse. We bevinden ons temidden van een nieuwe kwalitatieve sprong in de wereldorde, die in de jaren ’90 tot stand is gekomen. De fragmentatie van de wereldmarkt brengt de destructieve kenmerken van een productiewijze aan het licht, die ons misschien [dan wel waarschijnlijk; GjH] naar oorlog leidt.
Profiterend van zijn mondiale machtspositie (de Amerikaanse dollar als reservemunt) heeft de VS zijn private en publieke schulden maximaal uitgebreid. Het bereikte niveau is inmiddels onhoudbaar geworden. Het zet de VS ertoe aan om ook binnen het Westerse kamp economische en financiële [en eventueel militaire; GjH] druk uit te oefenen, om de eigen situatie overeind te houden.
Wanneer de heersende elites van Europa willen dat het continent zijn dominante en plunderende positie in de wereld blijft behouden, dan staat ze voor een moeilijke opdracht. Zeker nu de militaire steun van de VS afbrokkelt of mogelijk wegvalt. Om slagkracht op het wereldtoneel te behouden en landen in het gareel te doen lopen, is het nodig om het proces van Europese eenwording in versneld tempo te forceren. Maar dat proces zit al jaren vast, vooral omdat de grote kapitaalgroepen nationaal verankerd zijn. Toch wil de Europese elite zo’n eenwording snel voltooien en dat doet ze nu met het sprookje dat de Russen Europa willen binnenvallen. Dat is de perfecte ideologische en politieke dekmantel om zo’n eenwording te forceren en een reactionaire (militaristische) wending voor te bereiden. Merkwaardig genoeg wordt deze oorlogszuchtige koers niet aangestuurd door fascistische of populistische partijen, maar door de krachten rond de EU-Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen, van christen-democraten, rechts conservatieven, groenen tot sociaal-democraten; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/17/de-scherven-van-het-westen-hoe-de-euro-atlantische-facade-instort/
4 18 Terwijl Europa de wedergeboorte van de lente op haar manier viert, begraven Palestijnen hun kinderen onder olijfbomen en puin. Pasen in Gaza is niet alleen een tragedie, het is veel meer nog een morele aanklacht. Wanneer Pasen iets betekent – wanneer wederopstanding nog steeds betekenis heeft – laat het dan dit zijn: het leven moet herrijzen waar de dood heerst, het internationaal recht moet herrijzen waar het lang begraven is geweest en rechtvaardigheid moet herrijzen waar straffeloosheid heerst. De jeugd van Palestina vraagt niet om symbolen. Ze eist structurele veranderingen. Zij vraagt Europa niet om te bidden voor vrede, terwijl het profiteert van oorlog. Zij vraagt niet om kaarsen aan te steken, als tegelijkertijd het recht uitdooft of de tragedie te betreuren, terwijl ze deze door beleid mogelijk maakt; door de ambassadeur van Palestina in Brussel Dr. Amal Jadou Shakaa, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/paasboodschap-ambassadeur-palestina-honger-geloof-en-de-morele-afrekening-van-europa/
4 20 Kijk, dit maakt de interpretatie van nieuws zo complex voor mij: uit onderstaand bericht blijkt de essentiële betekenis van de Verenigde Staten van Amerika voor ontwikkelingshulp en de voedselvoorziening van tal van gemeenschappen en volkeren, maar ook die van de Europese Unie en landen als België en Nederland, terwijl ik daar tot nu toe mondjesmaat over vernomen heb. Pas nadat het wegvalt, wordt het zichtbaar. https://www.nu.nl/buitenland/6353078/met-het-einde-van-de-usaid-bevriezing-neemt-de-onzekerheid-wereldwijd-toe.html
4 21 De vanmorgen overleden paus Franciscus was geen revolutionair. Op micro-ethisch vlak – abortus, anticonceptie, gender, homoseksualiteit – bleef hij vasthouden aan de leer van de katholieke kerk. Zijn stijl was menselijk, zijn toon verzoenend, maar de leer zelf bleef nagenoeg onaangeroerd. Hij sprak over barmhartigheid, had begrip voor hertrouwde gelovigen, toonde empathie voor LGBTQ+ personen en predikte vergeving. Maar hij keurde abortus ongemeen scherp af, bleef vasthouden aan het celibaat en erkende het homohuwelijk niet. Waar hij wèl vernieuwend was, was op macro-ethisch vlak. Daar nam hij standpunten in die zelfs voor veel wereldleiders als te uitgesproken gelden. Hij legde de vinger op de zere wonden van ons economisch systeem, van het Israëlische geweld tegen Palestijnen, van het migratiebeleid, van oorlogsvoering, van onze omgang met de aarde. Hij sprak de Europese leiders aan op hun plicht; niet als politici, maar als mensen, terwijl ook rijke mensen het moesten ontgelden; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/21/paus-franciscus-overleden-stem-van-de-armen-en-geweten-van-de-wereld/
4 21 In een toenemend aantal landen wordt de herinnering aan de gruwel van ooit tegenwoordig ingeruild voor een herschreven geschiedenis, waarin ongemakkelijke waarheden worden vervangen door ‘trots op het vaderland’; door Alma De Walsche in gesprek met Berber Bevernag. https://www.mo.be/interview/professor-berber-bevernage-herinneringscultuur-aantrekkelijk-voor-politici-die-willen-polariseren
4 23 Desinformatie, machtsmisbruik en winstzucht domineren het maatschappelijk debat. Voor wie goed kijkt, blijken deze 3 elkaar te versterken in een dodelijke dans. Samen vormen ze ‘een eigentijdse triptiek van de Apocalyps’; een gevaarlijke alliantie tussen hyperkapitalisme, neofascisme en anti-wetenschappelijk denken. Het bedreigt onze toekomst èn de planeet. ‘Apocalyps’ is de bijbelse benaming voor het einde en de ondergang van de wereld. Wanneer we de vraag stellen of het fascisme, het hyperkapitalisme en het doelbewuste streven om andere mensen in onwetendheid te houden en zelfstandig denken te verhinderen gezamenlijk de Apocalyps voorbereiden, heeft dit alles te maken met het negeren van de waarschuwingen vanuit de wetenschap door de hyperkapitalisten. Dan hebben we het over de 6de uitdoving van het leven op aarde; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/desinformatie-fascisme-en-hyperkapitalisme-drie-pilaren-van-de-apocalyps/
4 24 De handelsoorlog, die president Donald Trump begon, heeft een onaangenaam equivalent in de moderne geschiedenis; door Marc Vandepitte over een opiniestuk van Timothy W. Ryback. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/24/hoe-hitlers-handelsoorlog-de-weg-naar-oorlog-plaveide/
4 29 De ‘offshore’-concentratiekampen van de Verenigde Staten van Amerika bevinden zich momenteel op Cuba en in El Salvador. Denk niet dat het daarbij blijft. Zodra we eraan gewend zijn – niet alleen voor door de regering gedeporteerde immigranten en inwoners, maar straks ook voor VS-burgers, zullen die kampen ook in de VS zelf opduiken. Van hun gevangenissen, waar al sprake is van veel misbruik en mishandeling, is het maar een kleine stap naar concentratiekampen waar gevangenen worden afgesloten van de buitenwereld, geen juridische bijstand krijgen, worden opgesloten in stinkende, overbevolkte cellen en uit de wereld ‘verdwijnen’; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/concentratiekampen-in-el-salvador-als-blauwdruk-voor-de-toekomst/
5 02 Annalena Baerbock van de Duitse Grünen heeft zich tijdens haar 4 jaar als minister van Buitenlandse Zaken van de Duitse regering opgesteld als de meest fanatieke verdediger van de genocide in Gaza. De nieuwe Duitse regering steunt nu echter haar kandidatuur voor de functie van 80ste voorzitter van de VN-Algemene Vergadering. Een minder aanvaardbare kandidaat voor deze functie zal moeilijk te vinden zijn; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/kan-er-een-slechtere-kandidaat-zijn-dan-annalena-baerbock-als-voorzitter-vn-algemene-vergadering/
5 02 De islam wordt meestal niet voorgesteld als een religie met eigen tradities, maar als een fundamentele tegenstelling tot de moderne, seculiere staat: emotioneel, irrationeel en onrechtvaardig. Het secularisme blijkt weer eens geen neutrale kracht. Het is geen puur juridisch principe, maar een historisch en ideologisch project, dat sterk is beïnvloed door christelijke en liberale waarden. De seculiere staat claimt neutraliteit, maar reproduceert in de praktijk dominante christelijke en Westerse normen. In plaats van religie en staat strikt te scheiden, gebruikt de seculiere overheid haar positie steeds vaker om religieuze (en dan met name islamitische) uitingen actief te controleren. Zo bezien is het verbod op hoofddoeken in het onderwijs, in het publieke domein en in de zorg ingegeven door een uitgesproken koloniale manier van denken; door Elif Lootens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/voor-jonge-moslimvrouwen-wordt-het-klaslokaal-steeds-vaker-een-strijdtoneel/
5 06 Achter het lokale conflict tussen India en Pakistan schuilt een geopolitiek steekspel met mondiale gevolgen – van de toekomst van BRICS tot de Zijderoute; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/06/de-crisis-tussen-pakistan-en-india-en-de-regionale-en-internationale-gevolgen/
5 08 Net als elders ter wereld wint extreemrechts ook in India terrein. Historicus Vijay Prashad legt uit waarom we het beest niet verslaan met scheldwoorden, maar dat het alleen te verslaan is met èchte alternatieven, organisatie en visie; samengevat en vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/waarom-fascist-roepen-niet-genoeg-is-en-wat-links-wel-moet-doen/
5 09 De Amerikaanse ambassade in Zweden heeft de gemeente Stockholm per brief verzocht om zich niet langer in te zetten voor diversiteit, gelijkheid en inclusie. De brief is voorzien van een contract, dat binnen 10 werkdagen ondertekend en teruggestuurd moet worden. Volgens de ambassade vereist nieuw Amerikaans beleid dat iedereen, die diensten of goederen aan Amerikaanse overheidsinstanties levert, dit contract ondertekent. Zweedse bedrijven hebben hetzelfde verzoek gekregen. In de brief dreigt de ambassade met juridische stappen: “Wanneer u weigert dit document te ondertekenen, verzoeken wij u vriendelijk een gedetailleerde toelichting te geven, die wij zullen doorsturen naar onze juridische afdelingen”; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6355258/vs-verzoekt-stockholm-per-brief-zich-niet-langer-in-te-zetten-voor-diversiteit.html
5 09 De Britse actrice Juliet Stevenson noemt de situatie in Gaza ‘de meest extreme humanitaire ramp van onze tijd’. Sinds oktober 2023 zijn meer dan 51.000 Palestijnen gedood en meer dan 116.000 gewond geraakt door Israëlische aanvallen. Stevenson beschuldigt het Westen van ‘een soort wereldwijd sadisme’ door passief toe te kijken, terwijl Gaza wordt verwoest. “De wereld, grotendeels … het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten van Amerika, een groot deel van Europa, kijkt gewoon toe en wendt zich af.” Ze uit ook kritiek op de Britse regering vanwege de aanhoudende export van onderdelen voor gevechtsvliegtuigen naar Israël, ondanks de rol van deze vliegtuigen in de bombardementen op Gaza; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/de-stilte-die-doodt-westerse-onverschilligheid-tegenover-gazas-lijden/
5 09 Europa in de ontkenning: de vraag is wat al die herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en vieringen van vrijheid waard zijn, wanneer extreemrechts in alle vrijheid tekeer kan gaan. Laten we terzijde dat er sprake is van een dubbele standaard in de berichtgeving en veroordeling van extreemrechtse daders versus daders met een migratieachtergrond, want dat weten we inmiddels wel. We negeren het, omdat het niet past in een beeld waarin ‘wij Europeanen’ ons graag tonen als beschaafd en rationeel. Dat dat dan weer doordrenkt is met koloniaal en racistisch gedachtegoed ontkennen we eveneens ten stelligste. Antropoloog Sinan Çinkaya vatte het eerder deze week goed samen: we kunnen niet spreken over een herinneringscultuur zonder te kijken naar hoe kolonialisme en racisme een hiërarchie aanbrengen in wie als slachtoffer wordt erkend en wiens exact hetzelfde leed wordt geminimaliseerd.
Het ‘banaliseren’ van extreemrechts is al zo gewoon geworden dat het voor veel mensen niet eens meer opvalt. Pas wanneer iets te gortig is, dan is er enige ophef. Maar meer dan ‘enige ophef’ is het dan ook weer niet. Oorlog en terreur wordt niet alleen gevoerd door schurken. Het wordt gevoerd door de mensen, die de weg voor oorlogsvoerders vrijmaken en door degenen die de andere kant opkijken. Het is de silent majority zonder wiens medeplichtigheid het nooit tot oorlog zou komen. Het is de normalisatie en selectieve verontwaardiging van zogenaamd ‘kleine’ uitingen van haat en uitsluiting, die het perfecte klimaat creëren, waarin extreemrechts zonder moeite kan gedijen; door Meron Knikman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/wat-is-nooit-meer-oorlog-nog-waard/
5 09 Zeven decennia geleden, in 1955, kwamen in het Indonesische Bandung voor het eerst leiders van 29 Afrikaanse en Aziatische landen bijeen. Het is één van de hoogtepunten in het dekolonisatieproces dat volgde. Op die historische bijeenkomst kwamen voor het eerst de vertegenwoordigers van honderden miljoenen mensen uit de Derde Wereld samen. Ze bespraken het enorme sociale proces, dat nu bekend staat als dekolonisatie en probeerden een inschatting te maken van de gevolgen. Uit hun gedeelde streven naar solidariteit ontstond de ‘geest van Bandung’; door het Tricontinental Institute. https://lavamedia.be/de-geest-van-bandung/
5 12 Kathy Boylan is lid van de ‘Dorothy Day Catholic Worker’-gemeenschap. Een video van haar – ‘Paus Franciscus, ga in godsnaam naar Gaza!’ – ging vorig jaar viraal op Instagram. Paus Franciscus ging niet, hij was immers vrijwel aan bed gekluisterd. Maar de nieuwe paus, Leo XIV, is niet aan bed gekluisterd. Hij kan werkelijk een verschil maken door Gaza als eerste bestemming als paus te kiezen; door Sam Husseini. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/12/de-nieuwe-paus-moet-naar-gaza-nu/
5 14 Belangrijke Amerikaanse onderzoeksdata dreigen in rook op te gaan of te verdwijnen. Echter, terwijl instellingen afwachten, helpt een kleine Nederlandse ICT-organisatie onderzoekers waardevolle data veilig te stellen; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6355475/nederlandse-organisatie-redt-data-die-onder-trump-dreigen-te-verdwijnen.html
5 15 Cuba werkt stil maar vastberaden aan veelbelovende geneesmiddelen voor een effectieve behandelingen voor Alzheimer. Ondanks economische sancties en weinig internationale aandacht bieden Cubaanse wetenschappers nieuw perspectief voor patiënten en hun families wereldwijd; door Dr. Lauren Collins, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/15/cuba-biedt-hoop-in-strijd-tegen-alzheimer-met-baanbrekende-medicijnen/
5 16 Niet alle staatsgrepen grijpen in een oogwenk de macht met geweld. Sommige voltrekken zich traag, en daardoor bijna onopgemerkt. Dat is de strekking van VS-journalist Talia Lavin over het christelijke nationalisme in haar boek “Wild Faith: How the Christian Right is Taking Over America” (2024, uitgegeven door Legacy Lit). Christelijk nationalisme is geen uniek fenomeen voor de Verenigde Staten van Amerika, maar dat dit gaande is in de grootste supermacht op aarde is zéér problematisch, zowel voor de VS-bevolking als voor de rest van de wereld; door Manfred Ingelbrecht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/christelijk-nationalisme-in-de-vs-een-sluipende-autoritaire-machtsgreep/
5 19 Griekenland, Italië en Malta zijn medeplichtig aan de Israëlische drone-aanval op de ‘Conscience van de Freedom Flotilla’ in de nacht van 1 op 2 mei jl. in Malta; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/19/drie-eu-landen-medeplichtig-aan-aanslag-op-freedom-flotilla-voor-gaza/
5 19 Een boeiende, verhelderende samenvatting van de argumenten, waarmee een belangrijk deel van het establishment de komende jaren het publieke debat zal proberen te blijven domineren. Het blijft belangrijk om hun argumenten – in de traditie van Socrates – te blijven doorprikken; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/19/in-het-verraad-aan-de-verlichting-verraadt-maarten-boudry-vooral-zichzelf/
5 19 “Vrede moet de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne respecteren”, aldus de Europese Raad (6 maart 2025) in weerwil van de evidente machtsverhoudingen op dit terrein. Hoewel Oekraïne doordrenkt is van corruptie, wordt het gezien als een voorpost van ‘Europese waarden’ (democratie en rechtsstaat), terwijl indertijd een beroep op de internationale rechtsprincipes al voldoende was geweest om (na de inval van Rusland) steun te rechtvaardigen. Een moedige en realistische analyse had de Europeanen ertoe moeten aanzetten te erkennen dat er slechts 2 opties waren om de impasse te doorbreken: ofwel zich verder in het conflict mengen in de hoop dat de Oekraïners een deel van hun grondgebied terugwinnen, ofwel een onderhandelingskanaal met Rusland openen. Maar door geen van beide te kiezen, toonde de EU haar inconsistentie. Daarbovenop was ze ook nog eens inconsequent: sinds de grote uitbreiding van 2004 beweegt de Unie steeds dichter bij Rusland en lijkt ze verrast te zijn nu met Rusland oog in oog te staan; door Anne-Cécile Robert, vertaald door Jan Reyniers (zie ook 5 19 onder het kopje ‘Militarisme’). https://lavamedia.be/een-gemeenschappelijke-defensie-echt-waar/
5 20 Artificiële Intelligentie (AI) kan met feiten, maar ook met fictie (oftewel ‘leugens’), worden ingezet om online opinies te manipuleren, en effectiever wanneer het de beschikking heeft over persoonlijke data; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6356361/ai-kan-mensen-al-verslaan-in-debat-maar-niet-gemaakt-om-waarheid-te-vertellen.html
5 21 De macht van Big Tech is nog nooit zo groot geweest als nu. Toch ontbreekt het nog aan kritische journalistiek, die deze bedrijven en hun machtige CEO’s controleren [en aan overheidsbeleid om die macht te beteugelen; GjH]; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/wie-houdt-big-tech-in-het-oog-journalistiek-is-aan-een-update-toe/
5 21 Het boek “De Grote Koloniale Oorlog – Deel 1” (2025, uitgegeven door Starfish Books) van Chris Kaspar de Ploeg biedt een vogelvlucht van 1492, wanneer Columbus vertrekt naar Abya Yala, hier bekend als de Amerika’s, tot en met de Tweede Wereldoorlog. De communisten waren de enige grote massabeweging in de moderne tijd met een vertegenwoordiging in het parlement, die absoluut antikoloniaal was en antikoloniale bewegingen steunde. Echter, het liberalisme maakte in tegenstelling tot de theorie een scheiding tussen politieke rechten en sociaal-economische rechten. De industriële burgerij was niet zozeer een fan van het fascisme en het nazisme, maar wel een vijand van het communisme en socialisme, waardoor Adolf Hitler steeds meer macht kreeg; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/de-grote-koloniale-oorlog-begon-in-1492-en-gaat-vandaag-verder-in-gaza/
5 21 Het Amerikaanse handelsoffensief tegen China roept de vraag op hoe linkse politieke partijen de uitdagingen van een neoliberale wereldorde gaat aanpakken. Het geduld, de schaakachtige aanpak en het strategisch denken van het Chinese leiderschap hebben vooralsnog hun kracht bewezen, maar wat brengt de toekomst? Door Biljana Vankovska, vertaald door Jan Reyniers. Zie ook 5 19 onder het kopje ‘Militarisme’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/handelsoorlog-vs-china-wapenstilstand-of-nieuwe-fase/
5 22 In bijna alle Europese landen is extreemrechts politiek genormaliseerd. Hun invloed groeit ook in het leger, de politie en de veiligheidsdiensten. Voeg daar de technologie van digitale controle en massasurveillance aan toe, en je krijgt een moderne vorm van bevolkingstoezicht en machtsconcentratie. Onder het mom van veiligheid en vrijheid worden fundamentele mensenrechten steeds vaker uitgehold. Extreemrechts wint aanhang onder werkende mensen, vooral in voormalige ‘rode bolwerken’, waar mensen zich verraden voelen door traditionele partijen. Tegelijk voeren rechts-conservatieve krachten bewust een cultuurstrijd, waarbij ze via bestuursraden, mediakanalen en onderwijsinstellingen hun wereldbeeld verspreiden. Begrippen als ‘cultuur’, ‘identiteit’ en ‘waarden’ worden ingezet om migratie te problematiseren en om solidariteit te vervangen door verdachtmaking. Helaas is racisme diep verweven met de Europese geschiedenis en speelde dat een centrale rol in het fascisme en het kolonialisme. Vandaag is het mechanisme van de ontmenselijking terug, met racistische retoriek die weerklank vindt bij extreemrechts èn traditionele partijen. Extreemrechts bouwt zijn ideologie op nativisme (eigen-volk-eerst-ideologie) en angst voor ‘omvolking’, waarbij de multiculturele samenleving wordt voorgesteld als een bedreiging voor het ‘eigen volk’. Waar de nazi’s een minister inzetten om met massamedia hun ideologie te verspreiden, perfectioneert extreemrechts dat model nu via sociale media. Die propaganda is krachtiger dan ooit. Extreemrechts gebruikt vandaag minder vaak openlijk geweld dan in de jaren ’30, maar intimideert systematisch via desinformatie en sociale media.
De legendarische toespraak van Charlie Chaplin in “The Great Dictator” uit 1941 klinkt vandaag opvallend actueel. Zijn pleidooi voor gelijkheid, solidariteit en verzet tegen dictators en haat is niet alleen een anekdote uit een ver verleden, maar tegelijkertijd een moreel kompas voor onze tijd. Chaplin waarschuwde toen al dat de macht van dictators slechts tijdelijk is en dat het volk uiteindelijk de macht zal terugnemen. Maar alleen wanneer we dat collectief bewerkstelligen; door Raf Jespers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/donderdag-publiceren-de-negen-inrijpoorten-van-het-moderne-fascisme/
5 22 Het Israëlische leger schiet in Gazaanse ziekenhuizen kamer voor kamer alle medische apparatuur kapot. Hoewel noodhulp bieden de hoofdtaak is, ziet Artsen zonder Grenzen zich door dit soort aanvallen gedwongen om zich uit te spreken. De straffeloosheid is ‘angstaanjagend’; door Roxane Soudagar in gesprek met Karel Hendriks, directeur van Artsen zonder Grenzen. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/directeur-artsen-zonder-grenzen-karel-hendriks/
5 23 Genocide, kolonisatie en de medeplichtigheid van het Westen. De medeplichtigheid van onze universiteit en bij uitbreiding alle universiteiten in België [doorhaling van GjH]. De medeplichtigheid van onze regeringen. En de medeplichtigheid van de Europese Commissie, de Europese instellingen en het Europees Parlement. De medeplichtigheid van de internationale gemeenschap, die vooral goed is in af en toe een hulppakket sturen, en verder zwijgen; door Jutte Dessein en Mingtje Wang. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/jutte-dessein-en-mingtje-wang-op-sos-gaza-we-moeten-ook-durven-zien-waar-het-wel-vooruitgaat/
5 23 De moderne wereld presenteert zich als beschaafd, maar haar ware gezicht toont zich in het bloedvergieten van Gaza. In een aangrijpende essay laat Chris Hedges zien hoe we afglijden naar een tijdperk waarin wreedheid opnieuw de norm wordt: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/we-gaan-een-nieuw-donker-tijdperk-in/
5 23 De weg is nog lang en heeft zijn problemen, maar de BRICS+ is wel degelijk een mogelijk alternatief voor de Westerse hegemonie over de wereld en zijn neoliberale globalisering; door Jyotishman Mudiar, Prahbat Patnaik en Richard Wolff. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/europese-israellobby-brics-anders-bekeken-hind-rajab-foundation-tot-de-vn-en-fake-news-over-paus-leo-xiv/ het tweede onderwerp.
5 23 Paus Leo XIV leest voor op YouTube. Hij brengt een boodschap, die hij nooit zou brengen. Dit is waar artificiële intelligentie (AI) toe in staat is en deze technologie wordt onophoudelijk geperfectioneerd. Wie niet op ‘Altered or synthetic content’ op of op >…meer< onder de video drukt (wat de meeste YouTube-kijkers niet doen) heeft de kleine letters niet gelezen en denkt een toespraak van paus Leo XIV te zien. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/europese-israellobby-brics-anders-bekeken-hind-rajab-foundation-tot-de-vn-en-fake-news-over-paus-leo-xiv/ het vierde onderwerp.
5 28 Het eerste wat de nieuwe paus Leo XIV bij zijn verkiezing zei, was dat hij afstand wilde nemen van het klerikalisme: “Bisschoppen en kardinalen moeten zich niet als prinsen gedragen, maar als christenen temidden van het volk. Het kerkelijk beleid moet uitgetekend worden door de gelovigen en de bisschoppen samen.” Misschien is er 18 mei jl. bij de regeringsleiders en staatshoofden een belletje gaan rinkelen, toen hij het had over het kapitalisme (‘Economisch paradigma’), dat de grondstoffen van de aarde uitbuit en de armste mensen marginaliseert. En door zijn pleidooi voor vrede, nu zij met bijna niets anders bezig zijn dan miljarden uitgeven voor confrontatie, oorlogen en veroveringen.
De Argentijnse paus Franciscus (Jorge Bergoglio) keerde de wind van de pausen Johannes Paulus II (Karol Wojtyła) en Benedictus XVI (Joseph Ratzinger). Paus Franciscus’ medestander, de Peruviaan van Amerikaanse origine, Robert Francis Prévost, en nu bekend als paus Leo XIV, zal hopelijk een warme wind laten waaien uit het zuiden. Hij zal zeker geen bondgenoot zijn van het Amerikaans christelijk uiterst rechts, die president Donald Trump mee aan de macht hielp. Nog vóór zijn verkiezing tot paus uitte hij openlijk kritiek op Trumps deportatiebeleid ten aanzien van migranten (en hetzelfde geldt voor de klimaatproblematiek); door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/28/leo-xiv-paus-van-het-zuiden-tussen-rerum-novarum-en-bevrijdingstheologie/
5 30 Prabowo Subiante, de nieuwe president van Indonesië, sprak enkele weken geleden op het jaarlijkse Antalya Forum in Turkije. Hij had moeite om zijn ergernis te verbergen. Gedurende decennia, zo zei hij, heeft Europa ons lessen gegeven – vaak met een opgestoken vingertje – over hoe Indonesië zich moest inspannen voor en houden aan democratie, mensenrechten en het internationaal recht. Op zich was dat geen slechte zaak, voegde hij eraan toe, omdat het zijn land op veel vlakken vooruit heeft geholpen. Maar (en nu komt het) waarom geldt dit dan niet voor Israël? Waarom zwijgt Europa nu plots en laat het deze Israëlische regering alle mogelijke rechtsregels overtreden? Door Koert Debeuf. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/waarom-protesteren-voor-palestina-wel-werkt/
6 01 De democratie lijkt meer en meer op het spel te staan in tal van landen, waar extreem-rechts hoog scoort. Haar succes komt volgens Ico Maly er uit voort dat zij de term ‘democratie’ succesvol hebben gekaapt en uitgehold; Elze Vermaas in gesprek met Ico Maly, schrijver van het boek “De herschepping van de democratie” (2024, uitgegeven door EPO). https://www.foliomagazines.be/artikels/hoe-extreemrechts-democratie-kaapte-en-herdefinieerde
6 02 “De zeventigjarige van vandaag is even fit als de vijftigjarige van vroeger”, meldt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) met de vanzelfsprekendheid van een regeringsorakel dat de pensioenleeftijd kan afleiden uit een kristallen bol. Het motto is ‘Productief tot in het graf’; wie ademt, kan nog iets opleveren. Ouderdom is een boekhoudkundig probleem geworden en rust is verdacht; Marijke Van Thielen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/over-pensioen-en-de-prijs-van-dankbaarheid/
6 02 Activiste Greta Thunberg zegt: “De stilte van de wereld tijdens een live genocide is gevaarlijker dan varen naar Gaza.” Door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/freedom-flotilla-opnieuw-onderweg-naar-gaza-de-stilte-van-de-wereld-is-gevaarlijker-dan-de-reis-zelf/
6 03 De wereldorde kraakt. Terwijl het Zuiden in macht en zelfvertrouwen groeit, grijpen Westerse landen naar hun oude reflex: militarisering. Achter de herbewapening van Europa en de oorlogszuchtige retoriek van nagenoeg alle regeringsleiders schuilt vooral angst voor verlies van macht; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/03/de-strijd-om-wereldmacht-het-westen-bewapent-zich-tegen-opkomend-zuiden/
6 04 Een video, die bijna 14 minuten duurt, over de hartverwarmende solidariteit en veerkracht van twee kleine landen, die bedreigd worden door de grootste macht ter wereld; door Belly of the Beast. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/03/van-gaza-tot-cuba-palestijnse-student-in-havana-over-veerkracht-in-beide-landen/ en https://www.youtube.com/watch?time_continue=26&v=ZdFRgueAtjI&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.dewereldmorgen.be%2F&source_ve_path=MTY0OTksMjg2NjY
6 06 Het is slecht gesteld met de trias politica, volgens welke de staat is opgedeeld in drie onderscheiden organen, die elkaars functioneren bewaken: de Verenigde Staten van Amerika hebben 4 rechters van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag op haar sanctielijst gezet. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zegt dat ze “actief hebben deelgenomen aan de onwettige en ongegronde acties van het Strafhof tegen Amerika en onze trouwe bondgenoot Israël”; door NOS Nieuws, en uiteraard overwegen de Belgische regering, de Europese Unie en de Nederlandse regering geen maatregels tegen ónze trouwe bondgenoot de VS, zoals het stante pede zou gebeuren wanneer China of Rusland de (internationale) rechtsorde op zo’n manier zou verstoren. https://nos.nl/artikel/2570121-vs-legt-sancties-op-aan-vier-rechters-internationaal-strafhof
6 06 De Britse stad Bristol heeft [omdat Groot-Brittannië dat nalaat; GjH] als antwoord op de genocide in Gaza de Bristol Apartheid Free Zone (BAFZ) geïnstalleerd. In reactie op de genocide in Gaza zetten lokale activisten een brede boycotcampagne op touw tegen Israëlische producten; door Grace Blakeley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/06/creeer-apartheidvrije-zone-in-je-eigen-stad-of-dorp-inspirerend-voorbeeld-in-bristol-van-verzet-tegen-de-genocide/
6 10 Het huidige internationale recht is volgens de Algerijnse politicus Mohcine Belabbas ontworpen om de westerse supermachten te dienen en wordt momenteel moreel in Gaza begraven. Daarvoor in de plaats kan volgens hem een alternatief internationale recht komen, dat is gebaseerd op de historische ervaringen en kennis van het Zuiden; door Mohcine Belabass. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/10/gaza-einde-van-het-oude-internationale-recht-begin-van-een-nieuwe-rechtsorde/
6 11 President Donald Trump zet militairen en de Nationale Garde in om protest in Los Angeles tegen zijn migratiebeleid te onderdrukken. Daar manifesteren burgers zich tegen de illegale praktijken van de immigratiedienst ICE. Trump overschrijdt hiermee een autoritaire fascistoïde rode lijn, die nog meer protest uitlokt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/repressie-protest-tegen-migratiebeleid-trump-overschrijdt-autoritaire-rode-lijn/
6 11 In het Belgische Oostkamp aan BMT Aerospace, een bedrijf dat motoronderdelen maakt voor gevechtsvliegtuigen, die Gaza bombarderen, vatten vandaag 30 vredesactivisten van Vredesactie post; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/west-vlaamse-vliegtuigbouwer-heeft-bloed-aan-de-handen/
6 17 Israël heeft Iran aangevallen, omdat het een militaire macht is geworden met een economie, die draait om voortdurende conflicten, een gezagsgetrouwe bevolking en een leider, die weet dat hij vrede niet zal overleven. Westerse leiders staan ondertussen in de rij om eerste minister Benjamin Netanyahu te steunen (net als Vladimir Poetin en Xi Jinping in de rij staan om de facto staatshoofd Kim Jong-un te steunen). De Westerse leiders steunen Netanyahu, ondanks het feit dat dit uiteindelijk de economische koers, die zij voor hun eigen landen hebben uitgezet, wel eens zou kunnen doen mislukken en dat dit conflict rampzalig zal zijn voor de wereldeconomie; door Grace Blakeley, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/de-economische-gevolgen-van-israels-agressie/
6 20 Wie nu nog denkt dat Israël gevoelig is voor internationale kritiek is volgens de Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes zeer naïef. Dat is niet de manier waarop Israël zijn gedrag aanpast. Dat kan alleen door echte druk uit te oefenen met concrete maatregelen, zoals het opzeggen van het associatieverdrag tussen de EU en Israël, maximale ondersteuning van de internationale hoven bij de vervolging van oorlogsmisdaden en uitbreiding van de sanctielijst; door NOS nieuws. Zie ook 6 20 onder het kopje ‘West-Azië’. https://nos.nl/artikel/2571912-zeker-400-doden-bij-distributiepunten-ghf-het-lijkt-op-russische-roulette.
Inzichten
3 23 Wie haar of zijn mening baseert op geschiedenis, komt tot totaal andere conclusies dan wie haar of zijn mening baseert op onze media. Dit naar aanleiding van een gesprek dat ik vandaag op het Graaf Floris V-pad voerde.
3 25 De Europese Unie staat voor de meest fundamentele uitdaging in haar geschiedenis. Die draait niet om defensie, economie, klimaat of veiligheid, maar om solidariteit; door Kathleen Van Brempt. https://www.sampol.be/2025/03/solidariteit-en-sociaal-beleid-zijn-europa-s-beste-wapen
4 01 Wat extreemrechts in Europa en Israël bindt, is de overtuiging dat we ons in een fase van beschavingsdecadentie bevinden vanwege links, de islam en wokisme (zei de Franse journalist en politicoloog Jean-Yves Camus); door Toon Danhieux. En wat houdt artikel 1 van de Grondwet ook alweer in? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/nethanyau-en-jordan-bardella-spuwen-op-6-miljoen-slachtoffers-van-de-shoah/
4 01 Bedenk je eigen manier van spreken, al is het maar om te verwoorden wat anderen volgens jou zeggen. Herhaal niet wat anderen zeggen. Lees boeken. Week je los van het internet.
Democratie is niet langer een verweermiddel tegen tirannen, zoals de oude Grieken dat bedacht hadden; in het Westen stevenen we af op tirannie en daar kunnen we iets tegen doen; door Paul Verhaeghe over het boek “Over tirannie. Twintig lessen uit de twintigste eeuw” (2025, uitgegeven door Balans) geschreven door Timothy Snyder & Nora Krug. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/gehoorzaam-niet-bij-voorbaat-lees-boeken-en-achttien-andere-lessen-uit-de-twintigste-eeuw/
4 05 In het aangepaste bericht is het verwijderd, maar in het oorspronkelijke bericht, toen nog onbekend was hoeveel activisten gearresteerd waren, stond dat een moeder onder de activisten van Extinction Rebellion ook liever naar de voetbalwedstrijd van haar zoon was gegaan, maar dat haar zorgen over klimaatverandering voor haar kinderen en kleinkinderen haar ertoe bewogen om deel te nemen aan deze actie; door NOS Nieuws (maar verwijderd). https://nos.nl/artikel/2562493-ruim-500-klimaatactivisten-opgepakt-bij-actie-op-a12-in-den-haag
4 08 De almaar uitdijende mensheid is – dappere pogingen ten spijt – niet verenigbaar met behoud van biodiversiteit; door Siri Beerends. https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/47091/niets-is-zo-effectief-als-minder-baren
4 14 De Amsterdamse wethouder Floor Wibaut (1859–1936) schijnt gezegd te hebben: Er is maar één land: de aarde, er is maar één volk: de mensheid en er is maar één geloof: de liefde. Kunnen we dat ‘waar maken’?
Dit was het laatste plaatje van de lezing door psycholoog Vincent Duindam over ‘Perennial Philosophy’ bij de Bilthovense Kring voor Wijsbegeerte en Psychologie. Het perennialisme is een filosofische, spirituele stroming, die alle religieuze tradities van de wereld beschouwt als van een enkele, metafysische oorsprong of waarheid waaruit alle esoterische en exoterische kennis en leer is gegroeid. Zijn boodschap was dat we gelukkig kunnen zijn, wanneer we in het nu leven (hetgeen hij aanduidde met een omhoog staande onderarm) in plaats van bevangen te blijven in hoe de tijd verloopt (hetgeen hij aanduidde met een liggend onderarm) en vasthouden aan onze educatieve ontwikkeling, onze ervaringen, onze geboortestreek, onze huidskleur, onze opvoeding, onze sekse, onze status, onze toekomst, onze trauma’s, onze voorouders, ons vak, onze woonplaats en wat dies meer zij. Hij sprak over aandacht, bevrijding (van jezelf om zoals Mahatma Gandhi (1869-1948) pas daarna India te kunnen bevrijden), bewustzijn zonder denken, dankbaarheid, loslaten, waarnemen. Op de vraag ‘Wie ben jij?’ zou het antwoord zijn ‘Een mens, net als jij’ (Taoïsme). Duindam grossierde in – niet altijd even zorgvuldig geformuleerde – citaten overal en nergens vandaan, zodat de schijn gewekt werd alsof iedereen het hiermee eens is. En dat in deze paastijd, waarin we er op gewezen worden dat we precies de Christelijke god in ons hart moeten sluiten, omdat hij zijn enig geboren zoon gestuurd zou hebben, die gekruisigd werd om ons op de een of andere manier te verlossen van onze zonden.
4 15 Het allerbelangrijkste in de kwantumfysica is dat er een kleinste schaal is. Dat is het kwantum, de constante van Planck (Max, 1858–1947). Als je blijft inzoomen, kun je plots niet meer verder. Tot de kwantumfysica dacht iedereen dat je altijd maar verder kon inzoomen. Honderd jaar geleden hebben Erwin Schrödinger (1887-1961) en Werner Heisenberg (1901-1976) onafhankelijk van elkaar formules neergeschreven en een theorie ontwikkeld, die alles kon verklaren. Dat was een gigantische revolutie, terwijl de Schrödingervergelijkingen vooralsnog een onoplosbaar mysterie bleven. We kennen die vergelijkingen, maar we kunnen ze niet oplossen. Ze zijn daarvoor te moeilijk. Er is een soort exponentiële complexiteit: hoe meer deeltjes je in je systeem hebt, hoe moeilijker die vergelijkingen worden. Je moet dus benaderingen maken. Alle grote stappen in de theoretische fysica van de laatste honderd jaar zijn eigenlijk manieren waarop je die vergelijkingen bij benadering zou kunnen oplossen. Afhankelijk van het systeem moet je andere benaderingen maken en op elke schaal gelden andere wetten.
De sterkste krachten in de natuur blijken niet de elektromagnetische kracht, een of andere nucleaire kracht of de zwaartekracht. Het exclusieprincipe van Wolfgang Pauli (1900-1958) heeft een veel groter effect op ons dagelijks leven, en dat heeft alles te maken met symmetrie. Een van de belangrijke aspecten daarin is de groepentheorie waarin Emmy Noether (1882-1935) een stempel drukte. Alles wordt bepaald door symmetrie. Dat aspect werd duidelijker naarmate de kwantumfysica evolueerde. Die symmetrie zit ook in de golffunctie, die de waarschijnlijkheid beschrijft waar een elektron zich bevindt op het moment dat er een meting op wordt uitgevoerd. De antisymmetrie van de golffunctie zorgt ervoor dat elektronen elkaar sterk afstoten. Als twee elektronen in dezelfde toestand zitten, is de functie nul. De waarschijnlijkheid dat twee deeltjes zich op dezelfde plaats bevinden, is dus nul. En dat is verreweg de sterkste kracht in de natuur. Praktisch leidde de kwantumfysica tot bijvoorbeeld de ontwikkeling van de laser en de transistor.
Fysica gaat in de eerste plaats over het stellen van de juiste vragen. Als beginnende wetenschapper is dat moeilijk om te begrijpen. De absolute grootmeester op dat vlak was Albert Einstein (1879–1955). Veel andere mensen hadden technisch kunnen doen wat hij deed, maar niemand van hen had de juiste vragen gesteld; door Ilse Boeren in gesprek met Frank Verstraete. https://www.eoswetenschap.eu/natuurwetenschappen/bij-de-schrodingervergelijkingen-hoort-een-grote-asterisk-we-kunnen-ze-niet
4 23 Kennis heeft geen betekenis, wanneer je verzaakt er wijs mee om te gaan; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/kennis-is-niets-zonder-de-wijsheid-er-goed-gebruik-van-te-maken/
4 24 Al jaren is er in allerlei toonaarden kritiek op de zogenaamde linkse kerk, met hun ‘gelijkheidsgelul, gender-indoctrinatie, lentekriebels en woke gedoe. Maar let op: dit zijn de 11 geboden vanuit de hoek waar deze kritiek vandaan komt: 1. Empathie is een zonde, want meeleven maakt week. Kwetsbaarheid is vrouwelijke zwakte. Vrouwen hebben te veel macht en brengen verwarring. 2. Mannelijke dominantie staat voor orde. Daadkracht en kracht zijn deugden. De rest is ruis. 3. Democratie is decadent en zwak. De massa moet geleid worden, niet gehoord. Geef mensen geen keuze, maar een richting. Besluitvaardigheid boven inspraak. [Discipline en; GjH} gehoorzaamheid boven overleg. 4. Niet-productieve mensen zijn ballast. Wie niets bijdraagt, mag verdwijnen. Zonder economische waarde vervalt bestaansrecht. Kunstenaars, vluchtelingen en zieken zijn overbodig. 5. Woke is de vijand. Diversiteit zaait verdeeldheid. Gelijkheid is een leugen. Inclusie is indoctrinatie. 6. De elite liegt. Media, instituties en wetenschap manipuleren de waarheid. Ze zijn omgekocht. Ze moeten buiten werking worden gesteld. Denk voor jezelf. Onderdruk de elite, want zij onderdrukte u eerst. 7. Eigen volk eerst. Grenzen zijn heilig. Cultuurrelativisme is ketterij. Cultureel behoud vereist uitsluiting. Uniformiteit biedt stabiliteit. 8. Eer de leider, want hij weet de weg. Hij kent jouw angst, jouw verlangen naar eenvoud en orde en hij kent jouw woede. Hij spreekt namens het ware volk. Jij hoeft slechts te geloven en te volgen. 9. Versnelling is verlossing. Laat het systeem crashen. Chaos en het ontwrichten van bestaande bedrijven zijn het pad naar broodnodige vernieuwing. Jaag de technologie op. Wat zwak is, moet sterven. Iets sterkers zal daarna herrijzen. 10. Boosheid is een deugd. Woede is zuiver. Gij zult boos zijn, altijd. Redelijkheid is capitulatie. Verontwaardiging is het bewijs van jouw gelijk. En 11. Ontken alles. Zeg: “Wij zijn gewoon bezorgd.” en: “We stellen slechts vragen.” Glimlach. En zaai al doende twijfel; door Jitske Kramer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/24/de-11-geboden-van-rechts/
5 01 Vandaag koestert de Amerikaanse president precies het soort denkbeelden van de mensen, die in de 19de eeuw tégen het Westen waren; door Pol Deltour. https://www.sampol.be/2025/05/mensen-beseffen-niet-hoe-fragiel-de-democratie-eigenlijk-is
5 01 Tegenover een georganiseerde rechterzijde staat een gefragmenteerde linkerzijde. Om een linkse beweging op te bouwen, die gewicht in de schaal kan leggen, is een nieuwe taal èn strategie nodig; door Zakia Khattabi. https://www.sampol.be/2025/05/links-herbewapenen-tegen-cultuuroorlog-van-rechts
5 03 Wat in mijn kinderjaren gezien werd als extremisme (Amerika heeft niets in Vietnam te zoeken, homoseksualiteit is een natuurlijk verschijnsel, vrouwen verdienen gelijke rechten als mannen), is vandaag de dag niet extremistisch meer. Extremisme, fundamentalisme en radicalisering zijn fluïde begrippen, die vaak ook gebruikt worden om het draagvlak voor dergelijke boodschappen aan te tasten. Extremisme kun je zien als de ideologische overtuiging dat jij en jouw groep alleen succesvol kunnen zijn en bloeien, wanneer je leeft in vijandschap met mensen buiten die groep, vaak op een manier die ondermijnend is voor de democratie.
Geradicaliseerde mensen zijn in grote lijnen gewone mensen zoals u en ik. Er is waarschijnlijk niet één eigenschap, waardoor mensen radicaliseren. Meestal ligt een pakket aan ervaringen op het niveau van de overheid, op het niveau van de groep èn op individueel niveau ten grondslag aan radicalisering. Radicalisering is niet persé negatief, maar extremisme is dat vanwege haar vijandbeelden wel.
Blijf in verwarrende tijden de menselijkheid van de ander zien, blijf opstaan voor fundamentele waarden als democratie en de bescherming van minderheden, en zoek oprecht naar waarheid; Pieter van der Wielen en Mieke van der Weij in gesprek met filosoof en theoloog Rik Peels, onder meer samen met Jeroen de Ridder schrijver van het boek “Wat is nou waar? Zeven regels om helder te denken in verwarrende tijden” (2025, uitgegeven door Balans). https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/01969527-8670-719a-936f-535f5b9065b5/2025-05-03-extremisten-zijn-rationeel-handelende-mensen-zoals-jij-en-ik-maar-met-kwalijke-ideeen
5 08 Laten we tijdens het herdenken van de overwinning op het fascisme en de strijd die dat vergde ook herdenken wat oorlog doet. Laten we dan ook durven af te vragen wat vrede vraagt; door Hafsa El-Bazioui. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/een-pleidooi-voor-pacifisme-zeker-op-8-mei/
5 09 De definitie van ‘fascisme’, die Robert Paxton (gespecialiseerd in Europa gedurende de Tweede Wereldoorlog en Vichy-Frankrijk) geeft, is een politiek gedrag dat is gekenmerkt door: 1. Obsessieve zorg voor het verval van de gemeenschap, 2. De stelling dat die gemeenschap wordt vernederd en slachtoffer is van vreemde inmenging, 3. Compenserende cultus van eenheid, vitaliteit en zuiverheid, 4. Een massapartij met toegewijde nationalistische militanten, 5. Ongemakkelijke, maar efficiënte samenwerking met traditionele elites, 6. Afstand doend van democratische vrijheden en 7. Met geweld, en zonder ethische of wettelijke beperkingen, nastreven van een interne zuivering en een externe expansie.
De punten 1 tot 4 had president Donald Trump al eerder toegepast en uitgedragen. Het is opvallend te zien hoe Trump nu, als voor de tweede keer gekozen president, in de eerste 2 maanden van zijn bewind ook de andere elementen van de definitie (b)lijkt toe te passen; door Erik Jurgens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/trump-is-een-fascist/
5 17 Mijn reactie op de positivo, die gelooft in ‘kleine stapjes vooruit (via lokale initiatieven)’, was dat mij die stellingname bevreemdt. Je schrijft dat (via WhatsApp), terwijl wij beiden gezien ons intellect en onze leeftijd weten dat het de afgelopen 45 jaren met het klimaat grote sprongen achterwaarts zijn gemaakt en dat het nog steeds achteruit gaat, dat in die tijd vredesinitiatieven omgebogen zijn in extra oorlogsvoorbereiding (boven op de $ 400 miljard, die de Europese NAVO-landen al jaarlijks daarin investeerden tegen $ 80 miljard jaarlijks door Rusland), dat in die tijd vreemdelingenhaat hand over hand toegenomen is, zodat de PVV de grootste Nederlandse politieke partij geworden is. We moesten ons schamen, vind ik. Dat in diezelfde tijd de inkomens- en vermogensongelijkheid idioot groot geworden is en nog steeds groeit. Stikstof, biodiversiteit, opwarmende oceanen, smeltende gletsjers, vernieuwde atoomwapens in West-Europa onder regie van de Verenigde Staten van Amerika (zonder samenspraak met enig ander NAVO-land), die de kans op het begin van een atoomoorlog vergroten. Koloniale onderdrukking van onder meer Afrikaanse landen om de toegang tot grondstoffen op een oneerlijke manier te behouden.
Kijk, al die lokale initiatieven, waar jij het over hebt, vind ik zondermeer lovenswaardig, maar ze lossen de ernstige problemen voor de mensheid – die wij als Nederlanders èn als ingezetenen van de Europese Unie mede veroorzaken – niet op. Sterker, de problemen groeien ons razendsnel boven het hoofd.
Het kan werkelijk anders, maar daarvoor moeten we de 45 jaar geleden ingeslagen weg verlaten en werkelijk gaan strijden voor mensenrechten en ons verzetten tegen ieder die ze schendt, dus ook wanneer onze – eigen en bevriende – overheden ze schenden, en niet – zoals nu – alleen wanneer onze vijanden ze schenden. We moeten coöperatief gaan samenleven met andere culturen en gemeenschappen en voorbereidingen treffen om vrede te bewerkstelligen.
Nou, ik hoop je niet te verontrusten, maar de stapjes vooruit, waar jij het over hebt, laten volgens mij de al decennia heersende destructieve machten ongemoeid.
5 23 Benjamin Mileykovski, beter bekend onder zijn aangenomen Joodse achternaam Netanyahu is slechts een symptoom; hij is niet de ziekte. De ziekte is de ideologie van Joodse suprematie: het zionisme; een racistische ideologie van Europese joden met als doel een Joods-Europese staat op te richten in een gebied dat niet Europees en niet joods is. Het einddoel voor zionisten is een Groot Israël: zoveel mogelijk land voor de joden met daarop zo weinig mogelijk Palestijnen en andere niet-joden; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/johan-depoortere-op-sos-gaza-palestijnen-zijn-mensen/
5 28 Je laten raken door wat er in de wereld gebeurt, daar begint verzet; door Simon Bellens in gesprek met Jeanne Devos (en Anuna De Wever-Van der Heyden). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/28/activisme-in-oude-en-nieuwe-tijden/
6 14 Het oorlogsnarratief, dat dominant is bij onze beleidsmakers en media [omdat onze bondgenoot de Verenigde Staten van Amerika het bezigt; GjH] zorgt voor meer angst en onzekerheid; door Orry Van de Wauwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/14/van-het-klassieke-veiligheidsdenken-naar-een-vredevolle-benadering/
6 14 Veiligheid is ondeelbaar en dus verbonden aan de veiligheid van anderen. Economische ontwikkeling, mensenrechten, milieubescherming en sociaal welzijn zijn van belang om te komen tot duurzame vrede. Het respect voor de basisprincipes van het internationaal humanitair recht wordt daarentegen steeds meer bedreigd, zoals duidelijk blijkt uit de oorlogen van de 21ste eeuw (Afghanistan, Israël/Palestina, Irak, Jemen, Oekraïne, Syrië, …). Militarisme is voor de NAVO het standaard-antwoord op alle mondiale crisissen en problemen.
Hoe veiligheid gedefinieerd en gezien wordt, is enorm belangrijk want het bepaalt mee welk beleid onze veiligheid moet garanderen. Militaire veiligheid en nucleaire afschrikking vormen het dominante veiligheidsconcept in de huidige multipolaire wereld. Er zijn echter alternatieve paradigma’s, zoals gemeenschappelijke veiligheid en menselijke veiligheid; door Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/14/zaterdag-14-juni-gemeenschappelijke-veiligheid-actueler-en-noodzakelijker-dan-ooit/
6 19 Het is geen kwestie van geld (we behoren tot de rijkste regio’s ter wereld), zeker geen gebrek aan kennis (de wetenschappelijke consensus is torenhoog), en toch krijgen we veel elementaire zaken niet op orde èn negeren we de allergrootste bedreigingen voor de mens. Probeer dat maar eens uitgelegd te krijgen. Daartoe doet Roxane van Iperen met haar boek “Eigen planeet eerst – Waarom onze democratie geen antwoord heeft op het grootste vraagstuk van deze tijd” (2025, uitgegeven door Thomas Rap) een door Paul Verhaeghe gewaardeerde poging. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/eigen-planeet-eerst-waarom-onze-democratie-geen-antwoord-heeft-op-grootste-vraagstuk-van-deze-tijd/
6 20 De genocide in Palestina, of zo u wilt Gaza of Israël, zal ons achtervolgen. Het zal ons voor altijd verdelen. Er is geen weg terug. En hoe zullen we ons dit herinneren? We denken graag dat wij destijds Anne Frank zouden hebben gered. De waarheid is daarentegen weerbarstig. Die is dat we, ingegeven door angst, bijna allemaal alleen onszelf redden, zelfs ten koste van anderen. En dat is een waarheid, die moeilijk te verteren valt, maar het is de les van de Holocaust. Het is beter dat die wordt uitgewist. We zullen ons deze genocide herinneren door hem niet te herinneren.
Wanneer het voorbij is, zullen al diegenen die hem hebben genegeerd, die hem hebben gesteund, die niets hebben gedaan, de geschiedenis herschrijven, inclusief hun persoonlijke geschiedenis. Het was immers ook al moeilijk om iemand in het naoorlogse Duitsland te vinden, die toegaf nazi te zijn geweest of lid van de Ku Klux Klan nadat de rassenscheiding in het zuiden van de Verenigde Staten van Amerika werd opgeheven. Een natie van onschuldigen. Van [zelfverklaarde; GjH] slachtoffers. De geschiedenis herhaalt zich. Deze genocide zal ons achtervolgen en voor [altijd, nee, twee tot drie generaties; GjH] verdelen; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/20/de-laatste-dagen-van-gaza/
Deel 2, Landen – België, Nederland & op de Continenten
België & Nederland
3 26 Een groep van tientallen oud-ambassadeurs, oud-diplomaten en oud-ministers roept het kabinet op te stoppen met het steunen van ‘de genocidale oorlog’ van Israël tegen Palestijnen. De Nederlandse positie ‘erodeert’ volgens hen ‘de internationale rechtsorde en de status van Den Haag als hoofdstad van internationaal recht’, schrijven ze; 10:44 uur onder: https://nos.nl/l/2560943#UPDATE-container-85022795
3 28 Niet alleen het huidige kabinet, ook haar voorgangers probeerden ngo’s onder druk te zetten. Na rapportages over Palestijnse kinderen ontvingen ze het verwijt zich aan antisemitisme schuldig te maken, ze ervoeren politieke druk om te stoppen met het redden van migranten op zee en kregen zware bezuinigingen te verduren: ondanks dergelijke weerstand gaat Save the Children-directeur Pim Kraan door. Hij gaat er [naar mijn mening terecht; GjH] van uit dat wanneer een ngo als de zijne zich aanpast aan de politieke mores, die ngo zijn bestaansrecht zal verliezen (en haar doelen nooit zal bereiken); door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/identiteit/save-the-children-directeur-je-moet-bereid-zijn-donateurs-te-verliezen-voor-je-principes/
3 31 Premier Dick Schoof en minister Judith Uitermark van Binnenlandse Zaken zullen gezamenlijk de voordrachten ondertekenen voor de koninklijke onderscheidingen aan 5 oud-vrijwilligers van het COA. Daardoor krijgen ze toch een lintje, laat het ministerie van Schoof weten in reactie op de weigering van minister Faber om toestemming te geven; door NOS Nieuws. Geen woord over de eenheid van kabinetsbeleid, dat hiermee weer verbroken wordt, terwijl het kabinet niet langer ‘met één stem’ spreekt. https://nos.nl/artikel/2561839-schoof-en-uitermark-ondertekenen-lintjes-voordracht-die-faber-weigert
3 26 Leiden coproducties van gezamenlijke Vlaams-Nederlandse film- en televisieproducenten tot een versterking van de culturele ruimtes in de Lage Landen, of spelen ze vooral in op de economische logica van nationale beleidsprioriteitenen streamingdiensten? De komende jaren zullen uitwijzen of deze samenwerkings-verbanden een duurzame culturele dialoog kunnen blijven ondersteunen, of dat ze uiteindelijk worden herleid tot commercieel gedreven strategische allianties; door Eduard Cuelenaere en Alexander De Man. https://www.de-lage-landen.com/article/vlaanderen-en-nederland-werken-audiovisueel-enkel-samen-als-de-kassa-rinkelt-of-de-politiek-aandringt/
4 02 De fractievoorzitter van GroenLinks/PvdA Frans Timmermans noemde minister Marjolein Faber ‘een prutser’. Wat zou het toch heilzaam geweest zijn wanneer de heer Timmermans zich verdiept had in het gedachtegoed over geweldloze weerbaarheid. Wanneer hij ‘nep-minister’ had gezegd, was het nog oog om oog, tand om tand, maar een staatsrechtelijke benadering van zijn (in mijn ogen terechte) ergernissen over het doen en laten van minister Faber zonder haar te diskwalificeren (zoals de conservatieve partijen dat vaak voorbeeldig doen) was naar mijn mening vele malen juister geweest. De kern van haar optreden aangaande de lintjes voor vrijwilligers, die asielzoekers bijstaan, is immers de ontmenselijking van asielzoekers en komt neer op het dwarsbomen van een menselijke benadering voor hen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/video/2562066-timmermans-faber-is-de-grootste-prutser-die-ooit-in-vak-k-heeft-gezeten
4 06 Volgens mij wil Frans Timmermans met zijn ‘visiestuk’ de middenklasse paaien met rood-groen-gedachtegoed om op die manier weer een kapitalistische, neoliberale volkspartij te worden. GroenLinks/PvdA kiest dan niet voor sociaal-democratie, laat staan voor socialisme, dus alles blijft wat die partij betreft fundamenteel bij het oude, maar iets groener en roder. De weggegeven ruimte aan het grootkapitaal blijft intact; neoliberalisme op weg naar welvaart (in plaats van socialisme op weg naar welzijn). En het bereiken van wereldvrede verdwijnt met zijn plannen nòg verder achter de horizon. https://nos.nl/artikel/2562582-timmermans-wil-beweging-van-en-voor-de-middenklasse
4 07 Voor het kabinet is er geen rode lijn. Zij houdt vast aan de overtuiging dat je met diplomatieke middelen meer kunt bereiken; door NOS Nieuws. Tenminste wanneer het om Israël gaat, ook al pleegt dat een genocide op Palestijnen. Wanneer het om China of Rusland gaat, is het kabinet in navolging van de Verenigde Staten van Amerika direct bereid om zware sancties op te leggen. Het gaat niet om het schenden van VN-verdragen, maar om wie ze schendt.
De reactie van media en politiek blijft immoreel ondermaats; door Lode Vanoost. https://nos.nl/artikel/2562733-hulporganisaties-willen-meer-actie-van-kabinet-tegen-israel en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/07/15-vermoorde-ambulanciers-zijn-geen-vergissing-dit-is-genocide/
4 10 De Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) onderzoekt al 50 jaar multinationals, die collaboreren met de apartheid in Israël, fiscale fraude plegen, investeren in wapenfabrieken of het milieu vervuilen. Dit onderzoek onthult bijvoorbeeld hoe in Nederland getrainde honden worden ingezet tegen de Palestijnse bevolking in Gaza; door Lydia de Leeuw en Maria Hengeveld. Zie ook 6 09 onder het kopje ‘Militarisme’. https://www.somo.nl/nl/terror-unleashed-nederlandse-honden-in-israels-oorlogsmisdaden/
4 11 We hadden (of hebben) een overheid, die illegaal gegevens over individuen verzamelt in een onderzoek dat mensen met een islamitische achtergrond discrimineert; door de techredactie van NU. https://www.nu.nl/tech/6352329/overheid-moet-onrechtmatig-verzamelde-gegevens-van-moslims-vernietigen.html
4 14 Zo’n 100 medewerkers en studenten hebben maandag 14 april om 11u het Maagdenhuis van de Universiteit van Amsterdam (UvA), bezet. Zij eisen dat de UvA per direct alle bestaande banden met Israëlische universiteiten verbreekt en geen nieuwe banden meer aangaat. De actie volgt op het besluit van de UvA om maar één samenwerking met een Israëlische universiteit te verbreken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/14/bezetting-universiteit-van-amsterdam-verbreek-banden-met-israelische-universiteiten/
4 17 The Rights Forum verspreidt al sinds 2009 informatie en kennis over de Palestijnse kwestie. De organisatie toetst het beleid van de Nederlandse regering over haar (gebrek aan) respect voor het internationaal recht en de mensenrechten. Dat regeringsbeleid houdt de schijn hoog, maar voert in werkelijkheid een [grenzeloos; GjH] gedoogbeleid voor de genocide in Gaza. Ook de Nederlandse mainstream media worden doorgelicht door The Rights Forum. Zo meldde The Rights Forum gisteren dat een comité van oud-diplomaten en rijksambtenaren voorgesteld heeft onder de slogan ‘4 mei inclusief’ een alternatieve dodenherdenking te houden om ook de dodelijke Palestijnse slachtoffers van de genocide in Gaza te herdenken. Dit is een actie tegen de medeplichtigheid van hun regering bij de genocide. https://rightsforum.org/4-mei-inclusief-een-dodenherdenking-met-ruimte-voor-palestijnse-slachtoffers/
4 25 Nederlandse Gemeenten mogen in de publiek toegankelijke ruimte fossiele reclame verbieden. De reisbranche betoogde dat een gemeente niet bevoegd is om zo’n verbod in te voeren, dat een verbod op fossiele reclame in strijd was met Europese regels over de interne markt, dat het in strijd was met de vrijheid van meningsuiting, en dat de verordening zelf gebrekkig was. De rechtbank wees al deze argumenten af. De gemeente Den Haag heeft volgens de rechter voldoende concreet gemaakt dat het reclameverbod een bijdrage kan leveren aan het tegengaan van de effecten van klimaatverandering en aan het verbeteren van de gezondheid van de bezoekers en inwoners van Den Haag. Verder blijkt tegenover de algemene gezondheidsbelangen van de burgers slechts het commerciële belang van de adverteerders te staan. Dat die belangenafweging in het nadeel van de adverteerders is uitgepakt mag dan ook geen verbazing wekken. Tenslotte is het niet aan de gemeente Den Haag zich te onthouden van maatregelen ter bevordering van de gezondheid van haar inwoners om op die manier de toekomstige (financiële) positie van de reisaanbieders te versterken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/25/rechtbank-oordeelt-den-haag-mag-fossiele-reclame-verbieden/
4 28 Op het spandoek staat ‘Zon en wind, goedkoop en gezwind. Waarom dan dure, trage, gevaarlijke kernenergie’ [wat uiteraard ‘atoomenergie’ moest zijn; GjH]. Zaterdag 26 april jl. was het 39 jaar geleden dan de atoomcentrale van Tsjernobyl ontplofte. Fukushima en Tsjernobyl zijn het topje van de ijsberg. Dergelijke zware nucleaire ongevallen zijn nergens uit te sluiten; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/vaks-nu-nog-investeren-in-kernenergie-is-onverantwoord-gevaarlijk/
4 29 Terwijl de regering-De Wever doof blijft voor de verzuchtingen van werkende mensen, blijft de solidaire tegenstroom zich verzetten. Ook het Nederlandse treinverkeer heeft last van deze staking; door Seppe De Meulder en NOS Nieuws. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/stakers-tonen-regering-opnieuw-geen-macht-zonder-tegenmacht/ en https://nos.nl/artikel/2565417-nationale-stakingsdag-in-belgie-leidt-ook-tot-hinder-in-nederland
4 30 Hoe de Belgische regering de rechtstatelijke beginselen ondermijnt en op weg blijkt naar een dictatuur; door Benoit Dhondt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/het-polen-moment-van-arizona/
4 30 Ouders, die samen minstens 4/5de week werken of een dagopleiding volgden, kregen in België voorrang in de kinderopvang. Tot vandaag, want vandaag heeft het Belgische Grondwettelijk Hof besloten dat deze voorrangsregel discriminerend is en vernietigd wordt. Het Hof bevestigt dat kinderopvang een recht is en niet een privilege. Let wel, een recht voor kinderen èn een recht voor ouders; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/klinkende-overwinning-grondwettelijk-hof-fluit-vlaamse-regering-terug-in-kinderopvangzaak/
5 02 Over overheidsleugens om een onaangename werkelijkheid te verdoezelen; door Ivo De Kock over de film “Hold on her” (2024) van Robin Vanbesien. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/vrijdag-2-mei-robin-vanbesien-over-hold-on-to-her-mawda-werd-tweemaal-gedood-door-een-politiekogel-en-door-de-framing-achteraf/ en https://www.filmfestival.be/nl/film/hold-on-to-her
5 07 Toch een lichtpuntje: Nederland wil dat de Europese Unie onderzoekt of Israël zich nog wel houdt aan de voorwaarden van het Associatieverdrag EU-Israël. Zolang dat niet gebeurt, zal minister Caspar Veldkamp (Buitenlandse Zaken) niet instemmen met een samenwerkingsprogramma tussen de EU en Israël; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/politiek/6354893/veldkamp-wil-onderzoek-naar-schenden-eu-verdrag-door-israel-streep-in-zand.html
5 14 De burgemeester van Amsterdam roept het kabinet [eindelijk; GjH] op de Israëlische regering tot de orde te roepen. Zo moet volgens haar de moord op en uithongering van Palestijnen en de verwoesting van Gaza door Israël worden gestopt. Vorige week werd door de gemeenteraad in Utrecht ook al een motie aangenomen, waarin werd gesteld dat het ‘van groot belang’ is om als politiek de juiste woorden te gebruiken, omdat een meerderheid vond dat de gemeente tot dan toe te terughoudend was geweest in het gebruik van het woord ‘genocide’ met betrekking tot Gaza [c.q. Palestina; GjH]; door NOS Nieuws.
5 15 Doordat de focus van de Nederlandse overheden – landelijke, gemeentelijke en provinciale – te veel is gericht op efficiëntie en geld verdienen, is Nederland als het ware vastgelopen. Financieel is dat beleid de afgelopen decennia succesvol geweest, maar het is ten koste gegaan van de biodiversiteit, het milieu en de waterkwaliteit.
De overheden wordt geadviseerd meer met de samenleving in gesprek te gaan; door Job van der Plicht. https://www.nu.nl/binnenland/6355587/rapport-overheid-kijkt-te-veel-naar-geld-en-luistert-te-weinig-naar-samenleving.html
5 16 De organisatie Collective for Countering Islamophobia in Europe (CCIE) werd op dinsdag 13 mei 2025 het doelwit van aanhoudingen en huiszoekingen. Deze politionele acties zijn volgens het CCIE politiek gestuurd. Het Collectief wordt immers niet beschuldigd of verdacht van enig misdrijf. De enige bedoeling is de organisatie omwille van zijn inzet tegen islamofobie te delegitimeren en te intimideren; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/politierepressie-in-brussel-tegen-europees-collectief-tegen-islamofobie/
5 17 De Stichtse Landbrief: in mei 1375 had de bisschop van Utrecht, Arnoud van Horne, na een reeks oorlogen enorme schulden. Hij staat zo’n 70.000 gulden in het krijt, wat omgerekend naar euro’s vandaag een schuld van een aantal miljard zou zijn. Om zijn grondgebied te beschermen tegen aanvallen van zijn buren Gelre en Holland heeft hij de hulp nodig van zijn onderdanen. Bedoeld worden vertegenwoordigers van de adel, de burgerij (de stedelijke elites) en de geestelijken. Die waren niet bereid om de bisschop zomaar steun te verlenen. Zij vroegen inspraak terug voor hun steun. Ze wilden bijvoorbeeld dat de bisschop niet langer zonder overleg belasting zou heffen of oorlog kon gaan voeren. De afspraken hierover werden op 17 mei 1375 vastgelegd in de Stichtse Landbrief. Alle verschillende standen hadden hun afvaardiging, er waren omgangsregels en ze kwamen gemiddeld één keer per maand samen. Wanneer de Landbrief er niet was gekomen en de bisschop zijn zaakjes niet op orde had gekregen, was Utrecht in handen gekomen van Gelre of Holland. De Landbrief is bezegeld in de ‘kapittelzaal’ van de Dom. Op die plek is nu een mooie, rustig gelegen binnentuin onder de domtoren. Niet alleen was de Stichtse Landbrief het begin van de provincie Utrecht, maar het was ook één van de documenten, die aan het begin staat van de Nederlandse democratie. Het is het begin van een permanent overleg tussen inwoners en machthebbers, waaruit onze moderne democratie is gegroeid; door Roos van Bijnen & Jelle Baars en Erwin Raasveld & Margreet van Gils. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3893128/bisschop-met-megaschuld-stond-aan-de-wieg-van-utrecht-anders-waren-we-nu-zuid-of-noord-holland en https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3893225/maarten-van-rossem-viert-de-650ste-verjaardag-van-de-stichtse-landbrief-was-dit-echt-het-begin-van-de-democratie-in-onze-provincie, met een link naar de tekst in oud- en hedendaags Nederlands.
5 21 De Nederlandse regering wil burgers blij maken met extraatjes, maar mist het grotere plaatje. Het kabinet zou nu [en eerder al; GjH] grootschalige investeringen moeten doen in de infrastructuur, het onderwijs en de capaciteit van het stroomnet [en veel meer van het algemeen belang; GjH], zodat de Nederlandse economie op lange termijn duurzaam kan groeien. De economie toekomstbestendig maken, vraagt om beleid dat knelpunten aanpakt en de leveringscapaciteit vergroot zodat het voor duurzame groei zorgt; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2568127-imf-kritisch-over-kortzichtig-beleid-nederlandse-kabinet
5 22 Een bedenkelijk initiatief: de Tweede Kamer wil dat Nederlandse kabinetsleden eind volgende maand gaan meelopen in een Pride-mars in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Een meerderheid steunt een motie daarover van Volt en de VVD; door NOS Nieuws. Bedenkelijk, omdat naar mijn mening landen elkaars soevereiniteit moeten respecteren; bovendien heeft dit louter en alleen (enige) symbolische betekenis. Wanneer men echt meters wil maken voor inclusie start dat een procedure om Hongarije uit de Europese Unie te zetten. https://nos.nl/artikel/2568289-kamer-wil-dat-kabinetsdelegatie-meeloopt-in-verboden-pride-mars-hongarije
5 22 Gevangenisdokter Brecht Verbrugghe (onthoud die naam) legt een gezondheidssysteem bloot dat bijzonder tekortschiet door de toxische relatie tussen gevangenissen en gezondheidszorg. Gevangenen worden in onze samenleving gezien als ballast en hun medische verzorging is bijgevolg een onderschoven kindje. Dit gaat over de gezondheidszorg in de 38 gevangenissen, die in België niet in handen is van het ministerie van Volksgezondheid, maar van de top van de gevangenisadministratie; door Luk Vervaet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/hoe-een-jonge-dokter-van-gevangenis-haren-ons-een-geweten-schopt/
5 26 Enkele honderden leden van GroenLinks en PvdA zijn bang dat een fusie van die 2 partijen ten koste zal gaan van het linkse geluid. Ze hebben zich verenigd in de beweging LinksBoven. Zij vrezen dat de fusiepartij naar het midden zal trekken en op rechtse thema’s het debat aan zal gaan, omdat er nu vooral rechtse partijen aan de macht zijn. In de kernwaarden van LinksBoven staan begrippen als antikapitalisme, antimilitarisme en ecologisme; door NOS Nieuws. Mij is de vraag wat deze leden, met dergelijke kernwaarden, bij GroenLinks en de PvdA tot nu toe vonden om toch lid te blijven. https://nos.nl/artikel/2568710-kritische-leden-groenlinks-pvda-fusiepartij-moet-links-geluid-laten-horen
5 27 Meer dan 100 meisjes kregen te horen dat ze vanaf 1 september 2025 geen hoofddoek meer mogen dragen op hun middelbare school. Uit protest kwamen ze deze week in actie, gesteund door enkele leerkrachten, want juist het hoofddoekverbod is een vorm van onderdrukking; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/leerlingen-middelbare-school-gent-juist-hoofddoekverbod-is-vorm-van-onderdrukking/
5 27 Tijdens een jazzfestival in Brussel waren Palestina-betogers door de artiesten gevraagd om op het podium te komen, om samen met hen woorden te uiten tegen de genocide. Maar daar werd een stokje voor gestoken door de organisatoren: alles wat met Palestina te maken had, werd gecensureerd. En de Palestijnse vlaggen in het publiek werden beantwoord met politiegeweld; door Youna Mulock Houwer. Leve onze vrijheden! https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/censuur-op-het-jazzfestival-palestijnse-vlaggen-en-woord-palestina-verboden/
5 27 Twee Code Rood activisten en 3 willekeurige burgers kwamen op 27 mei jl. voor de Antwerpse rechtbank voor ‘weerspannigheid’ tegen de politie in verband met de Code Rood actie tegen de luchthaven van Antwerpen in december 2023. Drie van deze waren niet aanwezig geweest bij de actie en hebben geen link met Code Rood. Een derde persoon brak zijn arm en vingers door hardhandig politiegeweld. Wouter Mouton, één van de aangeklaagde activisten meldt dat de Openbare Aanklager tegen elk van de 5 één jaar effectieve gevangenschap en € 200 boete (werkelijke kost bijna € 2000) vraagt. Een ongelofelijk zware straf zelfs wanneer je weerspannigheid bewezen zou achten; door Code Rood. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/slachtoffers-van-politiegeweld-voor-de-rechter-wegens-weerspannigheid/
5 28 Het totale aantal bijstandsontvangers groeide in het eerste kwartaal van dit jaar met 1% tot 408.000 uitkeringen, 4.000 meer dan een jaar eerder. Jongvolwassenen tot 27 jaar is de snelst groeiende groep met 41.500 ontvangers. In het afgelopen kwartaal ontvingen 3.000 jongeren meer een bijstandsuitkering dan een jaar eerder. Dat is een stijging van 7% vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder; door Peter Koelewijn. https://www.nu.nl/economie/6357231/jongeren-zijn-snelst-groeiende-groep-in-de-bijstand-contract-sneller-opgezegd.html
6 02 De Israëlische F15 en F16 gevechtsvliegtuigen, die Gaza bombarderen, hebben Belgische onderdelen aan boord, ondanks een verbod dat sinds 2009 van kracht is en stelt dat wapen(onderdelen)verkoop aan Israël verboden is; door Vredesactie. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/motor-van-moordmachines-in-belgie-geproduceerd/
6 03 Extinction Rebellion gaat tijdens de NAVO-top de A12 bij Den Haag blokkeren. Die top vindt zij een “uitgelezen moment om grotere veranderingen te eisen”. De actiegroep voert daar op woensdag 25 juni vanaf 12.00 uur actie tegen genocide, klimaatverandering en racisme; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6357916/extinction-rebellion-gaat-a12-in-den-haag-blokkeren-tijdens-navo-top.html
6 03 Dat de PVV zich terugtrekt uit het kabinet lijkt mij een uitstekende ontwikkeling; dat had hun fractieleider (en enige lid) Geert Wilders van meet af aan moeten doen, aangezien hij daar door BBB, Dick Schoof, NSC en de VVD niet toe gedwongen is; naar aanleiding van https://nos.nl/artikel/2569767-wilders-breekt-met-coalitie-trekt-pvv-ers-terug-uit-kabinet-schoof en https://www.nu.nl/politiek/6357926/pvv-leider-geert-wilders-stort-den-haag-in-chaos-kabinet-komt-vanmiddag-samen.html
6 04 Uiterlijk in augustus 2026 moet Nederland voldoen aan de eisen, die Brussel heeft gesteld om het geld te ontvangen uit het zogeheten veerkracht- en herstelfonds, dat de Europese Unie tijdens de coronapandemie heeft opgetuigd. Lukt dat niet, dan kan ons land tot honderden miljoenen euro’s worden gekort op de miljardenuitkering. De eisen gaan over de energiewet, een wet die schijnzelfstandigheid moet tegengaan, en een die de woningbouw moet aanjagen; door Tom van Gurp. U leest het goed, vanwege een coronamaatregel vertelt de Europese Unie welke maatregels wij moeten nemen op het vlak van energie, werk en woningbouw. Wij mogen bij verkiezingen stemmen, maar het beleid wordt op een aantal fronten door de EU bepaald. https://www.nu.nl/economie/6358092/nederland-dreigt-vele-eu-miljoenen-mis-te-lopen-door-val-kabinet.html
6 05 Huurders van een niet-woningcorporatie betaalden in 2018 gemiddeld aan woonlasten € 853, en in 2023 € 1.045. Huiseigenaren betaalden in 2018 gemiddeld aan woonlasten € 758, en in 2023 € 806. Huurders van woningcorporaties betaalden in 2018 gemiddeld aan woonlasten € 558, en in 2023 € 617; door de economieredactie van NU. De laatsten zijn dus gemiddeld het goedkoopste uit, terwijl ik verwacht had dat huiseigenaren het goedkoopste uit zouden zijn. https://www.nu.nl/economie/6358103/nederlanders-houden-meer-geld-over-na-betalen-van-de-woonrekeningen.html
6 05 SOS GAZA – België eist een sluitend wapenembargo tegen Israël en een volledig verbod op de invoer van producten uit de illegale nederzettingen. Verder de onmiddellijke stopzetting van elke vorm van academische, culturele, economische en politieke samenwerking met Israël en de onmiddellijke stopzetting van de diplomatieke relaties met Israël; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/05/sos-gaza-eist-daadkrachtig-beleid-van-belgische-regering-tegen-genocide-door-israel/
6 06 De dood van de 11-jarige Fabian past in een lange reeks van slachtoffers, zoals Adil, Ibrahima, Mehdi, Mawda en Lamine. Ze tonen aan dat politiegeweld een bewuste bestuurspraktijk is geworden, met name gericht tegen wie arm, gekleurd of onzichtbaar is; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/06/fabian-politiegeweld-is-geen-fout-het-is-beleid/
6 06 Het heersend bezuinigingsdogma en de nieuwe wapenwedloop lijken voor een dodelijk dilemma te zorgen: militaire òf sociale veiligheid; door Bert Engelaar en Lars Vande Keybus. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/06/geld-voor-wapens-maar-niet-voor-sociale-zekerheid/
6 10 De zogenaamde PAS-melders raakten in 2019 in juridische problemen, toen de Raad van State een streep zette door het toen geldende stikstofbeleid. Eerder waren rechters nog gevoelig voor het argument dat de overheid de gedupeerde bedrijven aan een geldige vergunning zou gaan helpen. Daarom kregen provincies in eerdere rechtszaken onder voorwaarden enige ruimte om voorlopig niet bij de bedrijven in te grijpen. Ondanks beloftes van opeenvolgende kabinetten is er 6 jaar na de vernietigende uitspraak van de Raad van State nog altijd geen oplossing voor het overgrote deel van de paar duizend boerderijen en andere bedrijven. De periode waarbinnen ze geholpen zouden worden liep in maart af.
Nu starten 2 milieuorganisaties wekelijks 10 procedures tegen boerenbedrijven, die buiten hun schuld zonder geldige natuurvergunning werken. Zo’n vergunning is nodig om stikstof uit te mogen stoten; door Sarah Bürmann en Francien Yntema. Het is een voorbeeld van onbehoorlijk bestuur, waardoor volgens mij boerenbedrijven het moeilijk hebben en waardoor burgers de overheid steeds minder gaan vertrouwen. https://nos.nl/artikel/2570555-milieuorganisaties-komen-elke-week-met-nieuwe-juridische-procedures-om-stikstof
6 12 Nederland kan economisch en politiek onder druk gezet worden door de grote afhankelijkheid van Amerikaans vloeibaar gas (lng). Ook zijn de gaspijpleidingen uit Noorwegen kwetsbaar voor sabotage en dreigt er een tekort aan opslagcapaciteit in Nederland; door Rob Koster. https://nos.nl/artikel/2570885-mijnraad-levering-aardgas-blijft-risicovol-vs-kan-het-inzetten-als-drukmiddel
6 13 Met 8,1% was het ziekteverzuim in de Nederlandse gezondheidszorg in de eerste maanden van dit jaar het hoogst. Een jaar eerder was dat nog 7,8%. Daarbinnen kreeg de geestelijke gezondheidszorg te maken met de grootste stijging: van 7,7 naar 8,3%; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6358988/ziekteverzuim-neemt-toe-grootste-stijging-in-geestelijke-gezondheidszorg.html
6 13 Wat is er met Nederland gebeurd? Die verzuchting horen we de afgelopen jaren steeds vaker wanneer er in de media over Nederland wordt bericht. Nederland, ooit het land van tolerantie en vrijzinnigheid, zou in sneltreinvaart veranderd zijn in een van de Europese ‘gidslanden’ wat betreft het opzoeken van de grenzen van institutioneel racisme, de rechtsstaat en het terugdringen van migranten tot voorbij de buitengrenzen van Europa. In “Uitverkoren Hoe Nederland aan zijn zelfbeeld komt” (2025, uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam) van Janneke Stegeman en Saskia Pieterse worden de wortels van het Nederlandse racisme blootgelegd. In een historische analyse van het Nederlandse zelfbeeld laten de auteurs van het boek zien hoe idealen van democratie, tolerantie, en verlichting verbonden zijn met de idee van christelijke en witte superioriteit. Het Nederlandse zelfbeeld steunt daarbij op de idee van de ‘Witte onschuld’ en maskeert al het onderliggende racisme; door Kornee van der Haven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/de-historische-wortels-van-witte-onschuld/
6 18 Nu ze zwanger is, ontdekt Anouk van Kampen dat dit in Vlaanderen (waar ze woont) een totaal andere ervaring is dan in Nederland (waar ze opgroeide). Maar noord en zuid hebben wel een pijnlijke overeenkomst: de opvang van je baby is er niet goed geregeld. De periode dat zij een koophuis zocht (véél gemakkelijker in België), de maanden waarin we in een coronalockdown leefden (véél strenger in België), maar het krijgen van een kind staat wat de verschillen betreft met stip bovenaan. Een vriendin van haar in Nederland is toevallig ongeveer even lang zwanger, en hun ervaringen zijn totaal anders. In België is het gebruikelijk – ook voor niet-katholieken – om een meter en peter te kiezen voor het aankomende kind, in Nederland is het ongepast om een bankrekeningnummer als cadeau-suggestie op een geboortekaartje te zetten. In België krijgt bezoek een glas cava, in Nederland beschuit met muisjes. Een vrouw wordt in Nederland niet standaard getest op zwangerschapsdiabetes, en in België stoppen de meeste vrouwen pas een week voor de uitgerekende datum met werken. Een arts heeft haar vriendin in al die maanden zwangerschap nooit gezien. Een verloskundige behandelt haar, terwijl Van Kampen de route naar het ziekenhuis voor bezoeken aan haar gynaecoloog intussen kan dromen. Zo’n 14% van de vrouwen in Nederland bevalt thuis, in België is dat minder dan 1%. En waar je in Nederland soms niet zeker weet of je voorkeursziekenhuis wel plek zal hebben, staat bij haar al sinds het begin vast waar zij naartoe zal gaan. In Nederland is kinderopvang onbetaalbaar, in Vlaanderen onbeschikbaar; door Anouk van Kampen. https://www.de-lage-landen.com/article/in-nederland-is-kinderopvang-onbetaalbaar-in-vlaanderen-onbeschikbaar/
Afrika – Burkina Faso, Congo, Jemen, Mali, Marokko, Soedan
3 27 Vorige week maakten Burkina Faso, Mali en Niger bekend dat ze zich terugtrekken uit de Franse neokoloniale instelling Internationale Organisatie voor de Francofonie (OIF). Ze deden dat aan de vooravond van de internationale feestdag voor francofonie. Begin 2024 trokken de 3 zich ook al terug uit de ECOWAS, een op economie gericht samenwerkings-verband in West-Afrika; door Pavan Kulkarni, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/27/west-afrikaanse-landen-nemen-afstand-van-frankrijk/
4 01 Terwijl de wereld wegkijkt, gaat in het oosten van Congo een van de dodelijkste en meest vergeten conflicten ter wereld onverminderd voort. En wat voorgesteld wordt als etnisch geweld of lokale strijd in die contreien, blijkt in werkelijkheid een nietsontziende oorlog om grondstoffen, macht en Westerse controle, ten koste van miljoenen mensenlevens; Florimond Muteba Tshitenge, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/kolonialisme-2-0-de-onzichtbare-handen-achter-congos-chaos/
4 15 Het wrede conflict in Soedan heeft ’s werelds grootste humanitaire crisis veroorzaakt. Meer dan 12,7 miljoen mensen zijn hun huizen ontvlucht, waarvan 3,7 miljoen naar buurlanden. Een op de twee Soedanezen lijdt honger. Binnen 5 gebieden in het land heerst hongersnood en nog eens bijna 8 miljoen mensen lopen het risico om te verhongeren en 17 miljoen kinderen gaan niet naar school. Voor het eerst in de geschiedenis van de moderne humanitaire hulpverlening heeft één land – Soedan – meer dan 30 miljoen mensen, die humanitaire hulp nodig hebben. Maar ondanks de snel verslechterende humanitaire crisis blijft de internationale hulpverlening ernstig tekort schieten. Tot nu toe is slechts 10% van de oproep van de Verenigde Naties voor Soedan van dit jaar gehonoreerd; door Oxfam België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/twee-jaar-conflict-in-soedan-s-werelds-grootste-humanitaire-crisis-vormt-een-bedreiging-voor-de-stabiliteit-in-de-regio/
Naschrift: 4 15 Europese landen hebben gezamenlijk voor meer dan € 800 miljoen aan hulp toegezegd voor Soedan tijdens een top over de oorlog in dat land. In de slotverklaring roepen ze bovendien op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6352734/europese-landen-beloven-ruim-800-miljoen-euro-voor-hulp-soedan.html
4 17 Vier decennia geleden stond een jonge kapitein uit Burkina Faso, Thomas Sankara, voor de Verenigde Naties. Hij eiste niets minder dan een nieuwe wereldorde. Zijn vurige oproep resoneerde tot ver buiten de grenzen van zijn land en maakte van hem voor veel jongeren in West-Afrika een held. Sankara, die een jaar eerder via een staatsgreep aan de macht was gekomen, begon thuis aan een ingrijpend beleid van economische onafhankelijkheid. Internationaal probeerde hij van Burkina Faso het boegbeeld van de Derde Wereld te maken. Zijn ideeën en symboliek leven voort — vandaag onder meer in de figuur van Ibrahim Traoré. Ook hij kwam in 2022, op 34-jarige leeftijd, via een coup aan de macht. Sindsdien probeert hij Burkina Faso niet alleen te beschermen tegen jihadistische opstanden, maar ook nieuw leven te blazen in de zelfvoorzienende koers van Sankara. Traoré noemt zijn project een ‘progressieve volksrevolutie’. Internationaal is Traoré uitgegroeid tot een opvallende stem voor een multipolaire wereldorde. Hij is het gezicht geworden van de Alliantie van Sahel-staten (AES), samen met Mali en Niger. Deze samenwerking, die zich expliciet afzet tegen Westerse invloed, werd vorig jaar opgericht en zet zich af tegen militaire inmenging van buitenaf; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/17/traore-in-de-voetsporen-van-revolutionair-icoon-sankara/
4 28 We zien dat de spanningen tussen Algerije en Mali hoog oplopen en vernemen wederzijdse beschuldigingen van destabilisatie en inmenging. Echter, achter deze broederstrijd spelen geopolitieke belangen, waarbij Westerse grootmachten proberen hun greep op de rijke Sahel-regio te versterken; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/ruzie-tussen-broederlanden-in-de-sahel-en-westerse-inmenging/
3 30 Hoe de gebrekkige elektriciteitsvoorziening in het bloedhete Mali voor verdere ontwrichting van het reeds getergde land zorgt; door Marte Beldé. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/overleven-op-het-ritme-van-de-elektriciteit-in-mali/
5 02 De Houthi’s, officieel bekend als Ansar Allah, controleren sinds 2014 zowat 80% van de Jemenitische bevolking èn de hoofdstad Sanaa. De Verenigde Staten van Amerika steunden van 2015 tot 2022 een door Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten geleide coalitie tegen de Houthi’s in een wrede oorlog, die honderdduizenden Jemenieten het leven kostten. Toch zijn die milities er niet in geslaagd de voormalige Jemenitische president Abd-Rabbu Mansour Hadi weer aan de macht te brengen. Nu overweegt de VS actieve steun te gaan verlenen aan milities, die het opnemen tegen de Houthi-rebellen in Jemen. Wanneer Washington deze stap zet, betekent dat een gevaarlijke escalatie in een al jaren aanslepende oorlog, waarbij zelfs extremistische groeperingen van soort Al Qaeda, als bondgenoten worden ingehuurd; door Dave DeCamp, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/jemen-steun-van-washington-voor-nieuw-grondoffensief-tegen-houthis/
5 05 Dit gaat over een genuanceerde en diepgravende geschiedenis van de Rif in Marokko; een boeiende geschiedenis. ‘Kennen’ is begrijpen waarom dingen in het verleden gebeurd zijn en waarom ze nu nog gebeuren. Dat doe je door dit boek te lezen; door Lode Vanoost over het boek “Koloniale vloek – De relaties tussen de Marokkaanse staat en de Rif” (2025, uitgegeven door Houtekiet) en geschreven door Yassin Akouh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/de-rif-en-marokko-koloniale-vloek-of-moeizaam-samenleven/
5 09 Vijfentwintig Sahrawi politieke gevangenen in Marokko worden (wreed) vervolgd voor hun deelname aan het vredeskamp Gdeim Izik (of Gdayam Izik), dat in 2010 was opgezet om te protesteren tegen (toen) 35 jaar Marokkaanse militaire bezetting van hun land en hun systematische achterstelling als volk op cultureel, sociaal-economisch en taalkundig gebied; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/belgisch-steuncomite-vraagt-vrijlating-politieke-gevangenen-westelijke-sahara/
5 14 De nu 37-jarige kapitein Ibrahim Traoré in Burkina Faso laat de politieke erfenis van Thomas Sankara herleven (zie ook 4 17 onder dit kopje). Zijn beleid is gericht op de autonome ontwikkeling van de productiviteit en de afbouw van de afhankelijkheid van buitenlandse hulp. Hij heeft de exploitatie van de goudmijnen genationaliseerd en het contract afgeschaft, dat toeliet dat Frankrijk zijn uraniumerts voor een spotprijs kon kopen. Frankrijk moet nu de wereldmarktprijs van uraniumerts betalen. Traoré doet heel wat dat de Westerse machten ontstemt. Hij heeft al meerdere pogingen tot moord en/of staatsgreep overleefd. De toekomst van Burkina Faso blijft onzeker. Zijn voornaamste verdediging is de ruime steun, die Traoré geniet bij de bevolking; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/14/waarom-het-vrije-westen-bezorgd-is-over-burkina-faso/
Azië – China, India, Malediven
3 24 Ook in China zit het anders dan onze media ons graag doen geloven. Wie geïnteresseerd is in een korte introductie over het democratisch gehalte van die volksrepubliek: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/24/niet-zomaar-een-dictatuur-hoe-china-zijn-eigen-vorm-van-democratie-bouwt/
4 07 China komt steeds vaker in het vizier van Westerse media en politici. Dat land vormt een bedreiging voor de wereldorde; niet omdat het agressief is, maar omdat het bewijst dat ‘hun socialisme’ [op bepaalde vlakken; GjH] beter werkt dan ‘ons kapitalisme’. China bedreigt nergens de vrede, maar wel de winstmarges van het Westen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/07/waarom-china-een-bedreiging-is-voor-het-westen-maar-niet-voor-de-wereld/
4 15 In de regio streeft Beijing naar vreedzame overeenkomsten tussen landen met uiteenlopende belangen in de Oost-Chinese en Zuid-Chinese Zee. Dat China zijn territoriale integriteit kan herstellen door een vreedzame hereniging met zijn Taiwanese provincie is in die context van levensbelang. China heeft zeer goede economische en politieke relaties met de landen van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN) en met de landen van het Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), waar China als mede-oprichtend lid een stimulerende hoofdrol speelt. RCEP is, gemeten naar bbp, het grootste vrijhandelsakkoord van de wereld. Het verenigt de 10 landen van de ASEAN, evenals Australië, China, Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea. De Cambodjaanse expert Thong Mengdavid spreekt van een ‘mega-handelspact’, dat ongeveer 2,3 miljard mensen omvat en heeft laten zien dat het de regionale economische groei kan stimuleren, de liberalisering van de handel kan bevorderen en een diepere integratie tussen de leden kan bevorderen.
Net nu de tarievenoorlog, die president Donald Trump heeft ontketend, probeert China in Zuidoost-Azië met zijn buren een gezamenlijk front te vormen. Westerse opvattingen gaan doorgaans uit van ‘welvaart door eigenbelang en neokolonialisme’ en ‘vrede door conflict en overheersing’; door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/china-wil-met-buurlanden-front-vormen-tegen-de-tarievenoorlog/
4 15 Mensen met een Israëlisch paspoort worden per direct geweerd uit de Malediven als reactie op het Israëlische geweld in Gaza. Het parlement heeft ingestemd met een wet die dat bepaalt. De bekrachtiging weerspiegelt het vastberaden standpunt van de regering in reactie op de voortdurende wreedheden en aanhoudende daden van genocide door Israël tegen het Palestijnse volk; door NOS Nieuws. 17:36 uur onder https://nos.nl/liveblog/2563556-door-israel-gedode-hulpverleners-door-hoofd-en-borst-geschoten-israeliers-geweerd-van-malediven
4 28 Op Sky News bevestigde de Pakistaanse minister van Defensie Khawaja Asif wat velen allang vermoedden: Pakistan heeft zich decennialang ingelaten met het financieren, steunen en trainen van terroristische groeperingen. We hebben dit ‘vuile werk’ ongeveer 30 jaar voor de Verenigde Staten van Amerika gedaan, en voor het Westen, inclusief Groot-Brittannië. Volgens hem werd Pakistan gebruikt als onderaannemer of proxy in de oorlog tegen de Sovjet-Unie in de jaren ’80, later opnieuw na 9/11 en tijdens de ‘war on terror’ van de VS; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/pakistan-bekent-deed-decennialang-het-vuile-werk-van-het-westen/
5 02 In een land waar miljoenen mensen dagelijks moeten vechten om te overleven, toont de Indiase deelstaat Kerala, in het uiterste zuid-westen, dat het anders kan. Dankzij een doortastend armoedebeleid en decennia van linkse politiek, staat de teller van extreme armoede er momenteel op nul; door Abdul Rahman, vertaald door Marina Mommerency.. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/communistisch-kerala-schrijft-geschiedenis-en-roeit-extreme-armoede-uit/
Europa – Denemarken, Frankrijk, Groenland, Italië, Oekraïne, VK
3 24 Premier Múte Egede van Groenland is niet te spreken over een hoge Amerikaanse delegatie, die deze week een bezoek komt brengen. De Deense premier Mette Frederiksen heeft scherp uitgehaald naar de Verenigde Staten van Amerika. “De druk, die Washington oplegt aan Groenland en Denemarken, is onacceptabel”, zegt ze, “We zullen ons verzetten tegen die druk”; beide door NOS Nieuws. En hoe reageren de Europese partners van Denemarken en Groenland hierop? België is met de plannen van de Arizona-coalitie aan de slag. De Europese Unie is een eventuele oorlog met Rusland zonder steun van de VS aan het voorbereiden. De NAVO bereid een top voor over oorlogen met China en Rusland en Nederland is bezig met de wolf. https://nos.nl/artikel/2560917-premier-groenland-verbolgen-over-hoog-amerikaans-bezoek-niet-onschuldig-meer en https://nos.nl/artikel/2561066-deense-premier-veroordeelt-onacceptabele-druk-vs-op-groenland
Naschrift 3 26 De delegatie is flink verkleind en bezoekt alleen de Amerikaanse militaire basis daar; door de nieuwsredactie van NU. Laat onverlet dat ik geen protest vernomen heb vanuit andere Europese landen. Wie door de VS bedreigd wordt zoekt het zelf maar uit. Zie ook 6 15 onder dit kopje. https://www.nu.nl/verkiezingen-vs/6350486/denemarken-blij-dat-vs-omstreden-trip-naar-groenland-deels-gewijzigd-heeft.html
3 26 Het moderne Oekraïense nationalisme begon in de vroege 20ste eeuw met groepen als de Oekraïense Militaire Organisatie (UVO, 1920) en de Organisatie van Oekraïense Nationalisten (OUN, 1929). Deze groepen vochten tegen de Sovjet-Unie voor een onafhankelijk Oekraïne. Ze schuwden daarbij geen geweld en richtten zich vooral tegen etnische minderheden in Oekraïne (Joden, Polen en Russen), die ze als een bedreiging zagen voor hun eigen ‘raszuivere’ volksaard. Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog waren de OUN en haar militaire tak UPA betrokken bij bloedige aanvallen op Poolse burgers in Oost-Galicië en Wolynië. Ook tijdens de Maidan-opstanden speelden deze groepen een voortrekkersrol. Dit geweld wordt vandaag door vele Oekraïense nationalisten nog steeds gezien als een noodzakelijk kwaad. Momenteel wordt dit extreemrechts nationalisme gesteund en versterkt door NAVO-landen; door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/26/nationalisme-als-wapen-de-vergeten-rol-van-extreemrechts-in-oekraine/
3 28 Op 26 maart jl. werd de 87-jarige Joodse Brit Stephen Kapos door de politie in Londen verhoord over zijn ‘antisemitisme’ en zijn ‘steun aan terrorisme’. Hij had als overlever van de holocaust namelijk deelgenomen aan een vreedzaam pro-Palestijns protest tegen de genocide in Gaza; door Dayton Daily News. https://www.youtube.com/watch?v=v4OdkaTqmDs&t=94s (die 6½ minuten is het bekijken waard (vind ik), of eerste onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/brits-overlever-holocaust-vervolgd-voor-antisemitisme-wegens-deelname-aan-pro-palestijnse-actie/
4 02 ‘Dankzij de Europese Unie (EU) kent Europa nu al 70 jaar een periode zonder oorlog’, vertellen de voorstanders van Europese integratie ons keer op keer. Ze verzwijgen dat de EU tot op vandaag ook een (neo-)koloniaal project blijft: het grensbeleid van de EU eist [dagelijks; GjH] dodelijke slachtoffers. De Europese Green Deal blijkt niet bestand tegen economische lobby’s. De EU blijft verregaande vrijhandelsakkoorden nastreven. De Global Gateway moet Europese belangen in het globale Zuiden blijven garanderen en de concurrentie met China op het Afrikaanse continent aangaan. De Critical Raw Materials Act bevordert het ontginnen van ruwe grondstoffen binnen en buiten de EU. De Europese defensie-industrie krijgt extra middelen, terwijl bij nationale overheden de duimschroeven verder aangedraaid worden. De houding van de EU tegenover de genocide in Gaza is wel [zeer uiterst; GjH] lauw. Zelfs exporteurs werkzaam in de illegale nederzettingen in Palestina kunnen ongestoord naar de Europese markt exporteren; door Jan Orbie. https://lavamedia.be/de-europese-koloniale-gemeenschap/
4 10 Joris Luyendijk noemt ons ‘Het pretpark van de Lage Landen’. Hij doelt op een comfortabele illusie, waarin wij blijven ronddolen, terwijl de oude wereldorde onder onze voeten afbrokkelt. Onze vrijheid is in direct gevaar. Niet door een klassieke vijand, maar door [wat doorgaat als; GjH] een bondgenoot, die in razend tempo van gedaante verandert. Onze beschermer is een bedreiger geworden. Het is een ‘neofascistische staatsgreep’, die momenteel plaatsvindt, maar Europa slaapt nog; door Tijs Synaeve. By the way, ik heb de VS nooit als beschermer of bondgenoot gezien, maar als een despoot. Vanwege het onacceptabele Amerikaanse buitenlandse beleid overal in de wereld, dat wij negeren zelfs wanneer de Verenigde Staten van Amerika Groenland aan haar grondgebied wil toevoegen, had ook anderen waakzaam kunnen maken. Ik vind al veel langer dat wij op eigen benen zouden moeten staan, zonder verwevenheid met Amerikaanse bedrijven en de Amerikaanse overheid. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/10/wat-als-vs-soldaten-in-europa-geen-beschermers-meer-zijn-maar-bezetters/
5 05 De brutale moord op Aboubakar Cissé gebeurde op 25 april jl. in de Franse moskee van La Grand-Combe. Cissé was 23 jaar en een trouwe bezoeker van dit gebedshuis. Twee mannen waren aan het bidden toen een van hen de ander tientallen messteken toebracht, hem voor dood achterliet en ervandoor ging. In het filmpje, dat de moordenaar maakte, hoor je hem racistische uitspraken doen tegen moslims. President Emmanuel Macron en premier François Bayrou veroordeelden de misdaad, maar wat opviel was dat ze — evenmin als de grote media — iets zeiden over de oorzaken van de toename van islamofobie in [Frankrijk en; GjH] de Europese lidstaten. Zij behandelen dit soort drama’s op zijn best als een geïsoleerde daad, die losstaat van enige politieke of sociale context; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/moslimhaat-doodt-in-frankrijk/
5 07 De Europese Unie moet weer voor vrede en welvaart gaan staan. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) is een mogelijke civiele vredesorganisatie en we kunnen lessen leren uit modellen als Zuid-Tirol in Italië en de Duitse gemeenschap in België als oplossing voor Oekraïne en Palestina.
De NAVO is een agressieve militaire alliantie onder regie van de Verenigde Staten van Amerika. De organisatie was ooit bedoeld om zich te verdedigen tegen een Sovjetinvasie. Ze werd irrelevant met het einde van de Sovjet-Unie en de ontmanteling van het Warschaupact in 1990. De NAVO had in 1990 ontbonden kunnen worden. In plaats daarvan gebruikte de VS het vanaf dat jaar als zijn geopolitieke arm, niet alleen om Europa te domineren, maar ook om haar invloedssfeer naar het oosten uit te breiden tot aan de grens met Rusland; het is alsof ik mijzelf hoor praten in de jaren ’80 en ’90, maar Jeffrey Sachs is aan het woord, die anno nu door Lode Vanoost wordt geïnterviewd.
5 20 Wanneer de Verenigde Staten van Amerika de sancties tegen Syrië opheft, kan de Europese Unie natuurlijk niet achter blijven, concludeer ik uit het artikel van NOS Nieuws: https://nos.nl/artikel/2568038-ook-de-eu-heft-economische-sancties-tegen-syrie-op
5 21 We gingen naar Berlijn om een genocide aan te klagen, niet om het demonstratierecht of onze vrijheid van meningsuiting te verdedigen. Maar we zagen met eigen ogen de onderdrukking van stemmen, die de genocide in Palestina (of zo u wilt Israël) aan te klagen; door “Cerise”. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/ook-politiegeweld-in-berlijn-mensen-durven-niet-meer-te-komen-door-politie-intimidatie/
5 22 Israël schendt niet alleen openlijk fundamentele mensenrechten, maar ook het internationaal humanitair recht. Structureel en met minachting voor de wereldgemeenschap. De Europese Unie, die in haar verdragen mensenrechten als een essentieel onderdeel erkent, blijft echter zwijgen [inmiddels op verzoek van Nederland op een onderzoek na; GjH]. Zwijgen, terwijl de feiten zich opstapelen. Zwijgen, terwijl honger wordt ingezet als strategie. Zwijgen, terwijl een bevolking verdreven worden, levens vernietigd en steden verwoest; door Ann Vermorgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/ann-vermorgen-acv-op-sos-gaza-stop-de-straffeloosheid-tijd-voor-actie/
5 24 Wanneer de Verenigde Staten van Amerika haar handelsrelatie met China op scherp zet, kan de Europese Unie natuurlijk niet achter blijven, concludeer ik uit het artikel van Charlotte Boström: https://nos.nl/artikel/2568496-het-nederlandse-wapen-in-de-economische-strijd-tegen-china-afval
5 29 Pas na 19 maanden van onbeschaamd Israëlisch bloedvergieten en veroorzaken van onmenselijk leed in Gaza [dat moet natuurlijk zijn: ‘77 jaar in heel Palestina’; GjH], èn aanhoudende druk van verontwaardigde burgers in de Europese steden, lijken verschillende Europese leiders nu te beseffen dat ze hun kop niet langer in het zand kunnen steken. De regeringsleiders van Canada, Duitsland, Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk spreken zich mondjesmaat uit tegen het Israëlisch disproportionele, genocidale geweld. Echter, deze recente kritiek op de activiteiten van Israël is hypocriet, zolang ze tegengesproken wordt door daden van de landen, die die leiders vertegenwoordigen, het bekritiseerde Israëlisch beleid blijven faciliteren. De verandering in toon jegens Israël vanuit de hoogste politieke Europese kringen, na 19 maanden van stilte, lijkt daarmee gefabriceerde onmacht of openlijke solidariteit, en in elk geval een veel te late poging om de erfenis van Europa’s medeplichtigheid aan Israëls genocide te verdoezelen; door Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/29/europa-en-gaza-mosterd-na-de-maaltijd/
6 04 De Italiaanse senaat heeft een groot veiligheidsdecreet aangenomen dat onder meer gericht is tegen openbare demonstraties. Daarnaast schrapt het decreet een vrijstelling van celstraf voor veroordeelde zwangere vrouwen of vrouwen met baby’s. Ook opstanden in detentiecentra en gevangenissen worden bestraft. Dat geldt zelfs voor passief verzet, een vorm van weerstand waarbij geen geweld wordt gebruikt. In het decreet staat ook dat mensen die panden bezetten (krakers) een misdrijf plegen. Burgerrechtactivisten en oppositiegroepen hebben de maatregelen bekritiseerd als ‘onnodig onderdrukkend’; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6358104/italie-neemt-omstreden-besluit-klimaatdemonstranten-kunnen-borst-natmaken.html
6 12 De Europese Unie investeert recordbedragen in oorlogsvoorbereiding. Onder leiding van Ursula von der Leyen lijkt het vredesproject plaats te maken voor een gemilitariseerd machtsblok; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/12/bewapening-van-de-eu-bedient-de-wapenindustrie-niet-de-veiligheid/
6 15 De Franse president Emmanuel Macron heeft [eindelijk; GjH] een solidariteitsbezoek gebracht aan Groenland. Hij is daarmee de eerste buitenlandse leider, die het eiland in het Noordpoolgebied bezoekt sinds de Amerikaanse president Donald Trump expliciet dreigt het te zullen annexeren. De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen zei desgevraagd nog dat hij ‘niet bezorgd’ is dat Macrons bezoek bij Trump in het verkeerde keelgat zal schieten; door NOS Nieuws. Naar mijn mening is het een schandaal, dat dit nu pas het eerste gebaar is richting Denen en Groenlanders; we zijn helemaal niet bang voor China of Rusland, wanneer we die angsten vergelijken met onze vrees voor de Verenigde Staten van Amerika. https://nos.nl/artikel/2571308-met-solidariteitsbezoek-aan-groenland-geeft-macron-signaal-af-aan-trump
6 17 Is Frankrijk echt zo glorieus, zoals het zich aan de wereld presenteert? Mark Blaisse trof achter de coulissen van het oude wereldrijk armoe aan, verval en werkloosheid. Bakkerijen zijn gesloten, dorpen zijn ontvolkt en het platteland is leeg; door Willem Pekelder. https://www.hpdetijd.nl/cultuur-media/cultuur/47230/failliet-frankrijk?
Noord-Amerika – Cuba, Ecuador, El Salvador, Haïti, de VS
3 14 De jacht op migranten zonder aanklacht, zonder proces en zonder strafblad – op basis van een wet uit 1798 – is geopend. Mensenrechten worden overboord gegooid. In zijn eerste ambtstermijn deporteerde president Donald Trump 1,9 miljoen migranten. Onder het bewind van Joe Biden werden 4 miljoen migranten het land uitgezet. Trump beoogt in zijn tweede termijn een veel groter aantal uit te zetten. Het is een verdienmodel over de rug van kwetsbare mensenlevens (El Salvador ontvangt $ 6.000 per opgenomen migrant). In El Salvador mogen de migranten slechts 30 minuten per dag hun cel verlaten en er is geen enkele vorm van privacy; door Marc Vandepitte. Waar blijft de veroordeling van België, de Europese Unie, Nederland, de VN, … ? Mocht zoiets in China gebeuren, in Iran, Rusland of een ander niet-Westersgezind land dan zou het voorpaginanieuws zijn. Nu is het nauwelijks het vermelden waard. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/24/deporteren-als-businessmodel-de-nachtmerrie-van-honderden-venezolanen/
3 24 Het democratisch gehalte van de Verenigde Staten van Amerika I: omdat de uitslag van de verkiezingen in Venezuela haar niet bevalt, zijn de verkiezingen volgens de VS oneerlijk verlopen (en de Europese Unie blafte in een echo met de VS mee). Er werden sancties genomen tegen Venezuela, want de olie in de Venezolaanse bodem is immers van de VS (en de EU keek een andere kant op alsof ze het niet gehoord had). En nu worden de importtarieven van elk land dat olie van Venezuela koopt verhoogt naar 25% (en wat gaat de EU nu doen? Gaat het voor het recht van de sterkste, het internationaal recht of het volkenrecht?). N.a.v.: https://nos.nl/artikel/2560998-trump-extra-importheffingen-voor-landen-die-olie-van-venezuela-kopen Zie ook 3 27 onder dit kopje.
3 26 De rijkste helft van de bevolking in de Verenigde Staten van Amerika bezat eind 2024 ongeveer 97,5% van de nationale rijkdom. De andere helft heeft de overige 2,5% in handen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6350526/rijkste-helft-van-amerikanen-bezit-liefst-975-procent-van-nationale-rijkdom.html
3 26 Het rijkste land ter wereld bombardeert een van de armste landen ter wereld. Dat is de normale gang van zaken. Mocht het omgekeerde gebeuren, dan zou het op alle voorpagina’s staan. Dat vanuit de VS onschuldige kinderen over de hele wereld worden gedood, wordt nauwelijks als nieuwswaardig gezien. Maar gelekte berichten uit een Signalgroep met de top van de Amerikaanse regering geven een ontluisterend beeld van de lichtzinnigheid, waarmee de Verenigde Staten van Amerika omgaat met leven en dood in Jemen. Minstens 53 mensen werden gedood, waaronder 5 kinderen. Zo’n 100 mensen raakten gewond. In de Signalgroep vierde veiligheidsadviseur Waltz dit bericht met een Amerikaanse vlag, een fire-emoji en een vuistje.
De VS blijft onze vriend, zo vertelde de Nederlandse premier Dick Schoof enkele dagen eerder nog aan de Nederlandse kinderen in het Jeugdjournaal; door Seppe De Meulder.
Naschrift 3 27: Marc Vandepitte, die nog in de veronderstelling verkeerd dat de informatie uit de Signalgroep niet vrijgegeven is, doet een boekje open over de bedenkelijke rol, die de journalist in kwestie heeft gespeeld bij laatste oorlogen in West-Azië: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/27/wat-als-house-of-cards-te-braaf-was-welkom-in-de-chatgroup-van-het-witte-huis/
3 27 Het democratisch gehalte van de Verenigde Staten van Amerika II (zie ook 3 24 onder dit kopje): Nog altijd is de manier, waarop de VS op democratisch vlak functioneert, hoogst twijfelachtig. De macht wordt voortdurend doorgeschoven tussen 2 gevestigde partijen, die beide even toegewijd zijn aan de belangen van het kapitaal en die beide in handen zijn van rijkelui. Andere politieke partijen worden buiten het nationale politieke proces gehouden. Dat bedrijven en elites onbeperkt geld kunnen spenderen aan de verkiezingscampagnes van politici die, eenmaal verkozen, hun belangen behartigen, is feitelijk een vorm van geïnstitutionaliseerde politieke corruptie. Democratie kan onmogelijk gedijen onder dergelijke voorwaarden. De VS lijkt dus meer op een oligarchie dan op een democratie.
Verder heeft de VS minstens 128 maal geïntervenieerd in buitenlandse verkiezingen, meestal om te verhinderen dat linkse partijen aan de macht zouden blijven of komen. Van de dictaturen in de wereld ontvangt 73% directe militaire steun van de VS. Daarnaast zijn er nog operaties aan het einde van de 19de en in het begin van de 20ste [en 21ste; GjH] eeuw, onder de Monroe Doctrine en het Roosevelt Corollary. De helft ervan is uitgevoerd tegen liberale democratieën. Moorden of staatsgrepen tegen democratisch verkozen leiders, zoals Jacobo Arbenz in Guatemala, Patrice Lumumba in de Democratische Republiek van Congo en Salvador Allende in Chili, werden door de CIA geïnitieerd of ondersteund. Ze werden allen vervangen door dictators. In de 20ste eeuw heeft de VS zich actief verzet tegen de anti-kolonialistische bevrijdingsstrijd in Afrika en Azië, waar gevochten werd voor democratie en gelijke rechten. Sinds 1949 pleegde de VS tenminste 113 operaties, die regimeveranderingen in andere landen bevorderden, om zich van gunstige voorwaarden voor hun geopolitieke hegemonie en kapitaalsaccumulatie te verzekeren [die in 2014 in Oekraïne is daar een voorbeeld van; GjH].
Kortom, de VS werd net zo min als België of Nederland opgericht als een democratie, maar is daarentegen ook nooit een democratie geworden (denk aan inheemsen, kleurlingen, slaven) en lijdt nog altijd onder ernstige democratische tekortkomingen. De VS functioneert als een oligarchie. Dat is niet begonnen met de regering van Donald Trump. Het gaat om een structurele pathologie van het systeem. De politieke doelstelling van de progressieven in de VS zou de strijd kunnen zijn om dit fundamenteel te veranderen; door Jason Hickel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/27/nee-de-verenigde-staten-zijn-geen-baken-van-democratie/
3 28 De Democratische Partij van de Verenigde Staten van Amerika weet niet meer waar ze het zoeken moet. Het nog altijd afnemende draagvlak voor de partij onder de Amerikanen moet een halt toegeroepen worden en senatoren worden er op uit gestuurd om hun best te doen. Ook Bernie Sanders, die vanwege zijn linkse opvattingen van de partijtop geen presidentskandidaat mocht worden; door Peter Franssen. Ik heb met Sanders te doen, omdat hij met goede onderwerpen en ogenschijnlijk persoonlijke integriteit loyaal blijft aan een partij, die de afgelopen decennia exact dezelfde doelen nastreefde en dezelfde ondermijning pleegde aan het Internationaal en het Volkenrecht als haar tegenvoeter, de Republikeinse Partij: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/democraten-in-de-vs-werken-aan-een-verrijzenis/
4 10 Het anti-Cubaanse team binnen de regering van de Verenigde Staten van Amerika zet een nieuw offensief in gang om de weg vrij te maken voor een nieuwe reeks strafmaatregelen tegen Cuba (en Venezuela). De term ‘uithongeren’ is gevallen; door Randy Alonso Falcón. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/10/voorbereiding-op-een-nieuw-offensief-de-vs-scherpt-de-druk-op-cuba-aan/
4 14 Tegenover het agressieve beleid van president Donald Trump tegen Cuba, zou de Europese Commissie haar inspanningen moeten verhogen om van de ‘Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking met Cuba’ op korte termijn een succes te maken; door Wim Leysens (Coördinatie Opheffing Blokkade tegen Cuba). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/14/de-eu-mag-niet-buigen-voor-trumps-agressieve-cuba-beleid/
4 16 Tijdens een reis door Cuba raakte Youna Mulock Houwer onder de indruk van een land dat, ondanks de verstikkende Amerikaanse blokkade, blijft het bouwen aan een samenleving, die wordt gedragen door solidariteit. In achterbuurten, stadstuinen en ziekenhuizen blijkt het fundament overal hetzelfde: de mensen zelf; door Youna Mulock Houwer. Zeker voor wie meer wil weten over Cuba! https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/16/een-tas-met-spuiten-hoop-en-verzet-cuba-door-westerse-ogen/
4 28 Daniel Noboa, zoon van de rijkste man van Ecuador en politiek bevriend met president Donald Trump, werd opnieuw officieel president van Ecuador na de tweede verkiezingsronde van vorige week. Maar Luisa González, kandidate van de progressieve partij Revolución Ciudadana (Burgerrevolutie), weigert de resultaten te erkennen en eist een hertelling en een volledige audit gezien de overvloedige onregelmatigheden, die plaatsgrepen. Haar bekommernissen zijn geloofwaardig. In de eerste ronde behaalden beide kandidaten 44% van de stemmen. Maar in de tweede ronde behaalde Luisa González, verrassend, weer dezelfde 44%, terwijl Daniel Noboa opklom tot 56%. En dit terwijl González de steun kreeg van de progressieve inheemse kandidaat, die op de derde plaats beland was, alsook van andere progressieve partijen en van een prominente figuur van rechts; door Lee Brown, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/de-trumpiaanse-wending-van-ecuador/
5 02 De politiek-economische elite van de Verenigde Staten van Amerika kan en kon het niet hebben dat een klein eiland, met amper 11 miljoen inwoners, een ander sociaal-economisch systeem koos dan het kapitalisme. Wanneer een klein eiland daarin slaagt, is dat een veel te slecht voorbeeld voor andere landen, die hetzelfde pad zouden kunnen overwegen; door Lode Vanoost over het boek “Dat fucking eiland – De oorlog van de VS tegen Cuba” (2025, uitgegeven door EPO) geschreven door Noam Chomsky en Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/waarom-de-vs-al-66-jaar-oorlog-voeren-tegen-dat-fucking-eiland-cuba/
5 05 De geschiedenis van Alcatraz, waarop president Donald Trump de gevangenis wil heropenen, toont aan dat het niet alleen een symbool van repressie was, maar ook van heldhaftig verzet van de Inheemse Red Power-beweging. Een uitgebreid verhaal hierover, evenals over het Inheemse verzet op Turtle Island (eveneens in Noord-Amerika), verschijnt binnenkort in het boek “Voorbij Winnetou en Pocahontas”, geschreven door Laura De Vos en Katrien Demuynck, en wordt in september uitgegeven door EPO. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/van-strafkolonie-tot-symbool-van-verzet-alcatraz-als-spiegel-van-trumps-amerika/
5 10 De Amerikaanse democratie brokkelt in rap tempo af. Sommigen denken zelfs dat het land aan het veranderen is in een autocratie; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2566662-onderzoekers-vs-glijdt-in-rap-tempo-af-naar-autocratie
5 09 Sinds de revolutie van 1804 wordt Haïti gestraft voor zijn vrijheidsdrang. Het land wordt verlamd door buitenlandse inmenging, schulden en staatsgrepen. We mogen echter nooit vergeten dat de Haïtiaanse opstand de eerste succesvolle anti-imperialistische revolutie was; door Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/tweehonderd-jaar-geleden-verstikte-frankrijk-de-haitiaanse-revolutie-met-een-onmenselijke-schuld/
6 12 Dominique Willaert legt bloot hoe populisme en superrijke elites de democratie in de Verenigde Staten van Amerika uithollen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/12/en-wat-nu-dominique-stelt-zijn-nieuwe-boek-voor/
West-Azië – Egypte, Iran, Israël, Jemen, Palestina, VS
3 27 Voor wie wil weten hoe Israël huishoudt op de Westelijke Jordaanoever: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/27/geneeskunde-voor-het-volk-terug-uit-westbank-weerbaarheid-is-enorm/
4 01 Gazanen blijken gewoon mensen te zijn zoals u en ik. Dat blijkt uit het boek “Daybreak in Gaza – Stories of Palestinian Lives and Culture” (2024, uitgegeven door Saqi Books), geschreven door Mahmoud Muna & Matthew Teller met meer dan 100 getuigenissen van Palestijnen. De opbrengst van dit boek gaat volledig naar de ngo Medical Aid for Palestinians; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/gaza-is-literatuur-theater-poezie-hoop-moed-en-onverwoestbaar-leven/
4 08 Dat Israël officieel heeft aangekondigd delen van Gaza en de Westelijke Jordaanoever te willen annexeren, maakt duidelijk dat het voor de Palestijnen geen zin heeft om zich te onderwerpen. In dat geval worden ze verpletterd, ze kunnen dus maar beter doorvechten. Israël heeft [al decennia; GjH] duidelijk gemaakt dat het geen overgave of toegevingen beloont. President Benjamin Netanyahu’s uitgesproken intentie om Gaza te annexeren en etnisch te zuiveren – ook in het geval van een overgave door Hamas – maakt dit onmiskenbaar; door Amal Saad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/palestina-waarom-verzet-onvermijdelijk-is/
4 08 De Houthi-regering van Jemen legt sinds 19 oktober 2023 een blokkade op de ingang tot de Rode Zee voor alle schepen, die op weg zijn naar de Israëlische haven Eilat, met de eis de genocide van het Palestijnse volk in Gaza te stoppen. Volgens voormalig VN-topambtenaar Craig Mokhiber is dit een verantwoorde toepassing van het internationaal recht. Jemen, dat zelf al jaren gebukt gaat onder een aanvalsoorlog, heeft actie ondernomen waar anderen blijven wegkijken. De regering van de Verenigde Staten van Amerika verantwoordt haar bombardementen op Jemen met het argument van de ‘bescherming van de vrije scheepvaart’. Volgens het internationaal recht is dat echter geen legitieme reden om een ander land te bombarderen – en al helemaal niet wanneer dat land handelt uit humanitaire overwegingen. Wat zich hier voltrekt is [weer; GjH] een omkering van recht en waarheid: het land dat een genocide steunt, straft het land dat die genocide probeert te stoppen. De VS voert al doende [weer; GjH] een illegale oorlog tegen een land dat legaal handelt.
De hoogste juridische instellingen ter wereld – het Internationaal Gerechtshof (ICJ) en de VN-Algemene Vergadering – zijn hier duidelijk over: alle staten zijn verplicht hun steun aan Israël te stoppen, zolang het de misdaden van genocide en koloniale bezetting pleegt. Deze verplichtingen zijn niet vrijblijvend; door Lode Vanoost. Zie ook 4 08 onder het kopje ‘Media’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/jemen-past-met-zijn-zeeblokkade-het-internationaal-recht-toe/ en https://mondoweiss.net/2025/04/yemen-is-acting-responsibly-to-stop-genocide-and-the-u-s-is-bombing-them-for-it/
4 10 De Verenigde Naties bracht op 13 maart jl. een vernietigend rapport uit over het systematisch gebruik van seksueel geweld door Israëlische troepen tegen Palestijnen sinds oktober 2023. De bevindingen zijn schokkend. Seksueel geweld blijkt [nog steeds; GjH] onderdeel te zijn van een bewuste en doordachte strategie van terreur; door Kit Klarenberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/10/seksueel-geweld-als-oorlogswapen-israel-vn-rapport-onthult-gruwel-gaza/
4 15 Israël is niet bezig met het uitschakelen van een gewapende groep. Het is bezig met de systematische vernietiging van een volk. De verwoesting van Gaza is geen bijwerking of neveneffect van de oorlog, maar het doel van de operatie. Volgens Israëlische bronnen is het de bedoeling om op korte termijn zogenaamde ‘kill zones’ te creëren, waarin enkel nog strijders overblijven, zodat het leger ze kan uitschakelen. Op lange termijn hoopt Israël dat de bevolking ‘vrijwillig emigreert’. Rafah, in het zuiden van Gaza, is het eerst aan de beurt. De regio vertegenwoordigt 20% van het hele gebied en moet volledig ontruimd worden. Iets gelijkaardigs gebeurt in het noorden [van Gaza; GjH]. In Europa blijven de meeste regeringen stil, of verdedigen ze Israëls zogenaamde ‘recht op zelfverdediging’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/israel-wil-gaza-vernietigen-en-niemand-stopt-het/
4 23 Lucas Catherine, historicus van vergeten zaken, herinnert ons eraan dat wat vandaag in Gaza gebeurt akelige gelijkenissen vertoont met wat in Palestina gebeurde in 1947-1949; door Lucas Catherine. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/gaza-2023-2025-is-verderzetting-van-palestina-1947-1940/
5 02 In de nacht van 1 op 2 mei werd het hulpschip Conscience van de Freedom Flotilla Coalition in de internationale wateren vlakbij Malta aangevallen door drones. Het schip was onderweg naar Gaza met humanitaire hulp en artsen, journalisten, bekende mensenrechtenactivisten, vissers en vredesactivisten uit meer dan 21 landen. Het ging om een vreedzame missie. Ze wilden het Israëlische beleg van Gaza doorbreken en levensreddende hulpgoederen afleveren in een regio waar sinds maart geen enkele hulptruck meer binnen mocht; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/breaking-news-drones-torpederen-gaza-hulpschip/
5 05 In de afgelopen anderhalf jaar is de wereld volgens conservatieve VN-rapporten getuige van de slachting van meer dan 61.000 Palestijnen, waaronder minstens 15.000 kinderen, 7.200 vrouwen en 3.500 ouderen. Andere rapporten spreken van honderdduizenden doden. Daar komen nog gewonden en verminkten bij. Bovendien vielen onder de niet-strijders minstens 1.000 mensen aan medisch personeel, 408 hulpverleners en 232 journalisten en mediawerkers; door Emer Purcell en Stephen Hewer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/genocide-in-palestina-wat-kunnen-wij-doen/
5 06 Na meer dan 2 maanden humanitaire hulpgoederen voor Gaza te blokkeren, liggen er nu plannen op tafel om binnenkort weer hulp toe te laten. Maar hulporganisaties moeten daarbij aan nieuwe eisen voldoen. Als uitbreiding van Israëls uithongerings-strategie heeft de overheid nieuwe registratieregels opgesteld. Op dit moment staat de infrastructuur voor hulp vanwege de aanhoudende blokkade op instorten, maar door deze nieuwe regels dreigt de hulpverlening ook na de blokkade niet te kunnen opstarten.
Volgens een open brief, ondertekend door 55 internationale ngo’s, die actief zijn in de bezette Palestijnse gebieden, zijn de nieuwe Israëlische regels ‘gebaseerd op vage, gepolitiseerde criteria’ en lijken ze ontworpen om controle uit te oefenen op onafhankelijke humanitaire organisaties; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/06/israel-wil-humanitaire-hulp-gaza-openen-met-strenge-nieuwe-regels-voor-hulporganisaties/
5 08 Een klein arm land met rudimentaire wapens voert een legitieme (!) strijd tegen een genocide, terwijl het hoogtechnologische Westen de wapens voor die genocide levert. De economie van Israël houdt enkel nog stand met massale subsidies van de Verenigde Staten van Amerika. De wapenstilstand tussen Jemen en de VS wordt voorgesteld als een capitulatie van de Houthi’s c.q. Ansar Allah. Dat is het allerminst; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/mythe-israels-onschendbaarheid-ontmaskerd-door-raketaanval-jemen/
5 10 Een groep van Amerikaanse ex-militairen en mensen uit hulp- en veiligheidssectoren onder de naam Gaza Humanitarian Foundation, stuurde gisteren een voorstel voor een nieuw hulpstelsel rond naar VN-organisaties. Echter, de Amerikaanse en Israëlische plannen voor het uitdelen van hulp in Gaza zouden het lijden van Palestijnse gezinnen en kinderen alleen maar vergroten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2566099-unicef-nieuwe-hulpplannen-israel-en-vs-zouden-leed-kinderen-in-gaza-vergroten#UPDATE-container-85991210
5 12 Terwijl de wereld geschokt reageert op de rampzalige situatie in Gaza, voltrekt zich in stilte een dramatische crisis in de Westelijke Jordaanoever. Geweld, ontberingen en massale verdrijvingen vormen er de dagelijkse realiteit voor duizenden Palestijnen. Internationale aandacht ontbreekt, waardoor Israël zijn beleid ongehinderd kan voortzetten; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/12/israel-in-de-westelijke-jordaanoever-een-vergeten-humanitaire-catastrofe/
5 15 President Donald Trump sloot, zonder Israël daarbij te betrekken, een staakt-het-vuren met de Houthi-rebellen van Jemen. En nu de Verenigde Staten van Amerika hun luchtaanvallen staken, kondigden de Houthi’s prompt nieuwe raketaanvallen op Tel Aviv aan; een reflectie op het beleid van de Amerikaanse president door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/15/trumps-vredesdeal-met-houthis-zet-bondgenoot-israel-onder-druk/
5 15 Vandaag herdenken de Palestijnen de Nakba (Catastrofe). Het herinnert ons eraan dat het conflict tussen Israël en de Palestijnen niet op 7 oktober 2023 begon, maar in 1948; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/15/76-jaar-nakba-het-begon-niet-op-7-oktober-maar-in-1948/
5 16 Westerse leiders tonen beetje bij beetje medeleven met het lot van de Palestijnen, maar hun politieke voorstellen blijven steken in een schijnvertoning. Wie de genocide veroordeelt zonder te erkennen waar ze ideologisch en systemisch haar wortels heeft, vraagt van Israël alleen maar om niet te overdrijven: “Stop de dagelijkse bombardementen en de uithongering, want ze dwingen ons te reageren.” De resolutie van Emmanuel Macron is een goed voorbeeld van die opstelling. In die resolutie wordt aardig wat beloofd in het ongewisse, geëist en veroordeeld, maar op een aantal punten is de tekst duidelijk en helder: het bestaan van zionistisch Israël, dat het recht heeft zich te verdedigen, moet erkend worden door de Arabische buurlanden en de Palestijnen. Het gewapend verzet tegen onteigening, uithongering, verdrijving moet ontmanteld worden. Kortom, de Palestijnen moeten de staat, die hen al 77 jaar lang probeert te verdrijven van hun land, erkennen; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/voorstel-macron-en-resolutie-federale-regering-beschermen-de-wortels-van-de-genocide/
5 20 Voor velen in Gaza is de psychologische tol hun kinderen honger te zien lijden hoger dan de fysieke uitputting, die ze voelen door slechte voeding en het zoeken naar voedsel. Normaliteit heeft er een nieuwe inhoud gekregen; door Tareq Hajjaj, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/op-jacht-naar-voedsel-en-water-tijdens-de-hongersnood-in-gaza/
5 21 Dit jaar verbleven 6 activisten een week op de Westelijke Jordaanoever. Ze konden er leren van lokale organisaties en met eigen ogen zien hoe de situatie er sinds 7 oktober 2023 verslechterd is. Zo is bijvoorbeeld in Jeruzalem het woord ‘Palestina’ nergens meer te vinden. Bij een bezoek 2 jaar geleden verkochten de winkels nog souvenirs, zoals ansichtkaarten, posters en tassen, met ‘Bezoek Palestina’ erop. In dezelfde toeristenwinkels waren die niet meer leverbaar. Zelfs de Palestijnse kleuren zijn er zeldzaam. Het woord ‘Palestina’ is zo goed als verdwenen uit Jeruzalem; door Ana Vračar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/belgische-activisten-in-jeruzalem-de-palestijnse-kleuren-en-het-woord-palestina-worden-stilaan-weggeveegd/
5 23 De zionistische organisatie European Leadership Network (ELNET) hield een conferentie in Parijs, waar ze een strategie besprak om alle anti-genocide onvrede en pro-Palestijnse protesten te criminaliseren als ‘antisemitisme’; door David Cronin. https://electronicintifada.net/blogs/david-cronin/lobby-pushes-criminalization-israels-critics
5 26 De topman van de Gaza Humanitarian Foundation (GHF), de nieuwe hulporganisatie, die met steun van de Amerikaanse en Israëlische regeringen de nood in Gaza zou moeten lenigen, is voor de start al opgestapt. Het is deze Jake Wood duidelijk geworden dat dit plan niet kan worden uitgevoerd zonder de humanitaire principes te schenden van menselijkheid, neutraliteit, onafhankelijkheid en onpartijdigheid; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2568744-ook-vannacht-doden-bij-israelische-aanval-gaza-topman-omstreden-hulporganisatie-gaza-stapt-op#UPDATE-container-86367152
5 28 Israël wil de verdeling van hulp via een Amerikaanse particuliere aannemer inzetten om burgers te ontheemden en om Gaza etnisch te zuiveren. Hoe dat in zijn werk gaat, wordt door Qassam Muaddi en vertaald door Gaston Van Dyck uitgelegd: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/28/voedsel-als-wapen-israel-gebruikt-hulp-om-gazanen-te-verdrijven/.
5 29 “Maar Hamas” zei een voormalig VRT-journalist toen Israël werd bekritiseerd voor het beschieten van mensen, die in Gaza op voedselhulp wachtten. Hamas zou voedsel stelen. Daar is geen enkel bewijs voor. Wat daarentegen wel vaststaat is dat Israël met ISIS gelinkte bendes betaalt en bewapent om voedselkonvooien te beroven; door Robert Inlakesh. https://www.mintpressnews.com/gaza-aid-looting-israel-isis-militias/289900/
5 30 “Landregistratie is een onzichtbaar onderdeel van de etnische zuivering van Palestijns gebied”, zegt Sarit Michaeli van de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem; door Robert Chesal. https://nos.nl/artikel/2569328-hoe-palestijns-land-officieel-joods-bezit-wordt-bureaucratisch-landjepik
5 30 Na 4 eerdere belegeringen tussen 13 oktober 2023 tot nu werd het Awda-ziekenhuis in Jabalia van Gaza-City onder de 5de dreiging van het Israëlische bezettingsleger om het plat te bombarderen met patiënten en personeel ontruimd. Dat gebeurde nadat het bijgebouw met de afdeling gespecialiseerde chirurgie en alle medicijnen werden vernield. Mensen, die de brand in de gebouwen probeerden te blussen, werden door de bezetters beschoten. Ook de enige nog functionerende afdeling voor gespecialiseerde chirurgie in Gaza werd vernietigd. Het ziekenhuis was het enige nog overblijvende functionerende ziekenhuis in heel het noorden van Gaza; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/laatste-hospitaal-noord-gaza-uitgeschakeld-door-zionistisch-bezettingsleger-israel/
6 05 Vòòr 7 oktober 2023 was Gaza al een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. Nu, na maanden van belegering, bombardementen en gedwongen evacuaties, is er nog amper 20% van het grondgebied in Gaza over waar Palestijnen mogen verblijven. De resterende 80% is door Israël ontoegankelijk verklaard. Grote delen zijn uitgeroepen tot bufferzones, evacuatiegebieden of militaire zones. Wie daar nog verblijft, loopt groot gevaar; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/05/gaza-hoe-israel-de-endlosung-stap-voor-stap-voltrekt/
6 13 Het is niet de eerste keer dat Iran militair aangevallen wordt door Israël. In het verleden werden ook Iranese militaire en nucleaire installaties gebombardeerd en militaire topfiguren en nucleaire wetenschappers vermoord. Maar de huidige is wel de grootste directe aanval van de zionistische staat tegen Iran. De aanval kwam opvallend genoeg 2 dagen voor een nieuwe onderhandelingsronde tussen Iran en de Verenigde Staten van Amerika over het nucleair akkoord. Volgens verschillende bronnen wil Israël Iran militair verzwakken en die gesprekken torpederen vòòr het tot een diplomatieke oplossing kan komen. De zogenaamde dreiging van Iraanse atoomwapens is weinig geloofwaardig. Premier Benjamin Netanyahu weet dat daarvoor in Iran de capaciteit ontbreekt. Met deze oorlog wil Israël mogelijk een oorlog provoceren in heel het Midden-Oosten om zo de NAVO en de VS te verleiden toch militair in te grijpen voor ‘de bescherming van Israël’. De aanval lijkt ook ingegeven door binnenlandse druk. Meer dan 1.300 gepensioneerde hoge militaire officieren hebben vorige maand opgeroepen tot het beëindigen van wat de ‘politieke oorlog in Gaza’ genoemd werd; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/israel-bombardeert-iran-escalatie-dreigt-midden-oosten-in-vlam-te-zetten/
6 16 Ook op de Westelijke Jordaanoever spaart de Israëlische oorlogsmachine kinderen niet. Jonge levens worden uitgewist door militair geweld, hun kindertijd wordt gestolen door zware celstraffen. “In Gaza plegen ze massamoord, hier schakelen ze ons één voor één uit”; door Willem De Maeseneer. https://www.mo.be/reportage/Zelfs-de-weg-naar-school-is-levensgevaarlijk-palestijnse-kinderen-onder-vuur-op-de-westelijke-jordaanoever
6 17 De internationale Global March to Gaza, die gepland stond om op 15 juni jl. bij de grens van Gaza aan te komen is op het laatste moment stilgelegd door massale repressie door de Egyptische autoriteiten. De actie, waarbij duizenden mensen uit meer dan 50 landen symbolisch richting de Gazastrook zouden lopen om humanitaire hulp en solidariteit te tonen, werd nog voor het van start kon gaan de kop ingedrukt. Vooral mensen met een Marokkaanse achtergrond kwamen in de problemen; door Lisa Snyders. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/zonder-hulp-van-lokale-egyptenaren-waren-we-nergens-geraakt-belgische-deelnemer-getuigt-over-blokkade-gaza-mars/
6 17 Na jaren van indirecte confrontaties is Israël nu overgegaan tot een oorlog met Iran. Wat begon met een reeks precisieaanvallen op militaire doelen, blijkt onderdeel van een te zijn van een veel bredere strategie om het machtsevenwicht in de regio blijvend te herschikken en de Iraanse staat te verzwakken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/waarom-israel-iran-nu-aanvalt/
6 20 Het aantal hulpzoekers, dat werd gedood sinds de voedseldistributie door de GHF drieënhalve week geleden begon, is nu boven de 400 uitgekomen. Ook raakten ruim 3200 mensen gewond. Het distributiesysteem help Israël om haar oorlogsdoel (de Palestijnen uit Gaza verdrijven) te bereiken; door NOS nieuws. Zie ook 6 20 onder het kopje ‘Wereldverhalen’. https://nos.nl/artikel/2571912-zeker-400-doden-bij-distributiepunten-ghf-het-lijkt-op-russische-roulette
6 21 Terwijl de wereld kijkt naar het conflict tussen Iran en Israël, ziet hulporganisatie UNICEF hoe de situatie in Gaza met de dag schokkender verslechtert. “We hebben geleerd om te leven zonder onze huizen, die zijn verwoest. We hebben geleerd te leven zonder onze geliefden en onze veiligheid. We hebben zelfs geleerd om te leven zonder eten, wetende dat dat een aantal dagen kan. Maar we kunnen niet leven zonder water”. De tekorten aan medicijnen, voedsel en water hebben een nieuw dieptepunt bereikt, en dat heeft het leven in Gaza nòg ondraaglijker gemaakt; door Martijn van Delft. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6359775/de-hongerigste-plek-op-aarde-bereikt-een-alsmaar-schokkender-dieptepunt.html
Zuid-Amerika – Bolivia, Colombia, Uruguay
4 02 In Colombia zijn meer dan 120.000 gevallen bekend van verdwijning, vaak van mensen, die de machthebbers lastig vinden; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/02/ongelijke-strijd-tussen-slachtoffers-van-burgeroorlog-in-colombia-en-machtselites-van-status-quo/
4 29 In Latijns-Amerika staan twee krachten tegenover elkaar. Enerzijds de progressiviteit, die zich inschikkelijk heeft opgesteld. Het is een formule, die zich als ‘links’ profileert, maar vaak de historische doelstellingen van arbeiders en volkeren ondermijnt. In het hart van Bolivia groeit daarentegen een nieuwe kracht, die de toekomst van heel Latijns-Amerika kan bepalen. Onder leiding van Evo Morales herleeft de strijd voor een volksrevolutie: een anti-imperialistische, anti-kapitalistische en democratische revolutie. Een links, dat de klassenstrijd niet verloochent, transnationale plunderingen benoemt en volkeren niet verraadt voor wereldwijde machtspolitiek; door Jorge Gálvez, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/bolivia-op-het-kruispunt-tussen-gematigde-progressiviteit-en-revolutionaire-terugkeer/
5 15 Onder José Mujica (of ‘Pépé’ Mujica’s presidentschap) voerde Uruguay enkele van de meest progressieve sociale hervormingen in Zuid-Amerika door; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/15/de-armste-president-ter-wereld-is-overleden/
5 22 Terwijl de vredesonderhandelingen met de Colombiaanse guerrilla in een impasse zijn beland, groeit de hoop op vrede in de stad Medellín waar criminele organisaties al bijna een halve eeuw het reilen en zeilen in en rond de stad bepalen. Gewone mensen bleven niet bij de pakken zitten en namen hun lot in eigen handen; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/gewone-mensen-werken-vanuit-medellin-aan-vrede-voor-heel-colombia/
Nawoord
6 21 Alles overziend kan bovenstaande wellicht kort worden samengevat als wit extremisme, dat sinds 1492 nog altijd verwikkeld is in een strijd met anders gekleurden om hun invloed op onze samenleving te beteugelen en hen alle mogelijke rijkdommen tegen zo min mogelijk kosten af te nemen. Er zìjn anders-denkende witte mensen, die zich hiertegen verzetten. Zij willen coöperatief met al hun medemensen samenwerken, maar het ontbreekt hen aan invloed. En de gekleurde mensen, proberen – net als andere minderheden (zoals vrouwen, die de helft van de wereldbevolking uitmaken) – onder dit juk uit te komen. Ja, ook tussen witte mensen onderling heerst afgunst, angst en een akelige hiërarchie. Degenen, die de status-quo ondanks alle onrecht, dat daarmee samenhangt, willen handhaven en steeds efficiënter voortzetten (houden wat we hebben en steeds meer verzamelen) en die niet denken in termen van lotsverbondenheid, maken vooralsnog de dienst uit; overal ter wereld.
Gerardus' internet-dagboek 