Wel of niet over het graf heen regeren?

De plaats van handeling was onlangs in The LivingRoom op de eerste etage van het Babylon Hotel in Den Haag. De een had via SocialDeal 3 couverts gereserveerd. De ander had mij nog net op tijd uitgenodigd. Ik was, na een concert en een middagje op de Schevingse Pier, in dat restaurant voor mij uit gaan zitten staren, totdat de eerste twee kwamen opdagen.

Degene die vanuit Duitsland moest reizen precies op de afgesproken tijd en – zoals het altijd gaat – degene die het dichts bij woont wat later.
Kon je het niet vinden? Ik had er ook moeite mee.
Wat een opvallend prettige bediening hier.
Hoe is het met jou?

We kwamen te praten over hoe we onze uitvaart zouden willen. De een, die van de SocialDeal, had er precieze ideeën over: gelegenheid tot ontmoeten, muziek, ‘vier het afscheid en het leven’. En ook: “Ik wil mijn nabestaanden niet opzadelen met onbekendheid hoe ìk mijn uitvaart had gewild”. De ander, die die het dichts bij woont en het oudst van ons drieën is, had er nog nooit over nagedacht. Ik denk daar af en toe wel over na en bespreek dat ook met mijn kinderen en wie mij verder lief is.

Mijn idee is dat het nou net mij niets uitmaakt hoe mijn uitvaart zal zijn. Zelfs als er geen uitvaart voor mij is, zal mij dat vast niets deren. Ik zal daar namelijk volgens mij eventueel louter en alleen lijfelijk bij aanwezig zijn. Maar ik kàn het verkeerd hebben.

Omdat ik er van uitga dat er net zo min iets is na mijn leven als daarvoor heb ik het idee dat boosaards, die bijvoorbeeld eerst hun familie en dan zichzelf vermoorden, of eerst hun kwelgeest om het leven brengen en dan zichzelf, of eerst iemand verkrachten voordat zij hun slachtoffer en zichzelf om het leven brengen, een principieel verkeerde volgorde van handelen kiezen. Omdat er mijns inziens niets meer is na iemands overlijden kan iemand de genoegdoening over zijn omgang met machteloosheid, wraak of ‘genot’ toch in zijn graf meenemen. Wanneer je niet verder kunt leven door de consequenties van je handelen, handel dan anders of ga nog vòòr je slachtoffers maakt in therapie! Wanneer je dan toch jezelf van jouw leven beroofd, begin daar dan mee en laat anderen met rust. Dat uitgangspunt heeft gevolgen voor mijn idee over de gewenstheid van mijn invloed op mijn uitvaart, die naar ik mag hopen per definitie plaatsvindt als ik dood ben.

Mijn adagium is ‘Leven en laten leven’, of zelfs nog liever: ‘Geniet zoveel als mogelijk en help zoveel mogelijk anderen eveneens te genieten’.

Wat mij betreft is het, wanneer we in ‘natuurlijke volgorde’ het leven laten, bovenal aan mijn kinderen hoe zij mijn uitvaart vorm willen geven; zij moeten met de herinneringen aan de uitvaart van hun vader verder met hun leven. Tot aan mijn overlijden kan ik iets van de toekomst vinden, maar zodra mijn doek gevallen is, is het (‘hoogst waarschijnlijk’) alleen nog aan jullie allemaal hoe verder te gaan in jullie levens.

Ik hoop nog een tijd gezond als een vis verder te leven. Maar als we het over mijn uitvaart willen hebben, zijn jullie gewaarschuwd: houd maar geen rekening met mij, want ik kom niet!

Onbaatzuchtige toewijding

Ik heb armoede meegemaakt. Op de Lagere school werd bijvoorbeeld gevraagd om onze ouders geld te vragen zodat Bep, dat ene meisje waarmee ik vanwege haar kapotte jas nooit mee speelde, mee kon met het jaarlijkse schoolreisje. Ik speelde bij vriendjes waar de stoelen kapot waren, waar het stonk, waar ik alleen mocht doortrekken als ik gepoept had. Nee, niet om door water te besparen onze ‘voetafdruk’ zo klein mogelijk te houden; dat was toen nog niet.

Ik heb vooruitgang meegemaakt. Achter elke voordeur kwam een bankstel, een televisie en een wasmachine, voor elk huis kwam een auto. Op vakantie gaan werd iets voor iedereen. Volksbuurten werden opgeknapt. Het ene Nederlandse kabinet na het andere viel over de grootte van het begrotingstekort, maar ik kreeg van diezelfde overheid wel net te weinig geld om toch nog rond te komen wanneer ik even geen werk had; er was even mee te leven.

Ik heb meegemaakt dat we allemaal ondernemer moesten worden. Juist wanneer onze overheid zich zou beperken tot haar kerntaken en een flink deel van haar dienstverlening zou commercialiseren, zou dat iedereen ten goede komen, was het idee. De op winst beluste banken, bejaardenhuizen, buurtvoorzieningen, energiebedrijven, hulpverleners, ondersteuners, scholen, spoorwegen, waterbedrijven, ziekenhuizen en zorgverzekeraars zouden gaan strijden om prijs en kwaliteit. Wanneer de overheid hen alle vrijheid gaf om te ondernemen, zou iedereen daarvan profijt hebben. Waar even geen rekening mee werd gehouden, is dat aandeelhouders er met de buit vandoor zouden gaan, dat bedrijven bedrijven zijn in plaats van een nutsvoorziening en dat sommige bedrijven te invloedrijk werden dat hun eventuele faillissement desastreuze gevolgen voor iedereen zou hebben.

We hebben het geweten, want dat allemaal was niet alleen een Nederlandse aangelegenheid. Ik maak mee dat mensen regionaal, nationaal en internationaal tegen elkaar opgezet worden, dat verknipte persoonlijkheden, net als Adolf Hitler in 1933, democratisch aan de macht gekomen zijn en ‘hun’ democratieën, net als Hitler indertijd, als een dictator besturen; dat argumenten niet meer tellen en dat opposities het nakijken hebben als ze al niet vernietigd worden. Dat publieke diensten in zoveel landen zwaar ondergefinancierd of geprivatiseerd zijn, dat – bijvoorbeeld – over heel de wereld 262.000.000 kinderen niet naar school kunnen; dat 10.000 mensen jaarlijks sterven omdat ze geen toegang hebben tot betaalbare gezondheidszorg. Vrouwen en meisjes zijn de grootste slachtoffers, maar ook ik kijk wel uit mijn ‘eigen risico’ aan te spreken.

Ik maakte onlangs nog mee dat er mondiaal tussen 2017 en 2018 om de 2 dagen een nieuwe miljardair bijkwam. En ik maak mee dat multinationals en superrijken lager belast worden dan in voorgaande decennia. Zo daalde het hoogste tarief van de inkomstenbelasting in rijke landen van 62% in 1970 tot 38% in 2013. Het gemiddelde tarief in armere landen is 28%. Het gemiddelde tarief voor de vennootschapsbelasting daalde in rijke landen van 49% in 1981 naar 26% in 2015. Slechts 4 cent van elke dollar aan belastinginkomsten, die in 2015 wereldwijd werd geïnd, kwam nog voort uit belastingen op vermogen, zoals eigendom of erfenissen. Ik maakte vorig jaar mee dat het vermogen van miljardairs met 12% toenam, een gemiddelde van $ 2.500.000.000 per dag, en dat het vermogen van de 3.800.000.000 mensen, die de armste helft van de wereldbevolking uitmaken, in datzelfde jaar 2018 met 11% afnam.

Ik weet nu dat de armste burgers het meest te lijden hebben wanneer publieke diensten worden verwaarloosd; met name vrouwen en meisjes. Arme meisjes worden het eerst van school gehaald als er onvoldoende geld beschikbaar is en vooral vrouwen en meisjes zorgen voor zieke familieleden als de gezondheidszorg faalt. De economische waarde van de onbetaalde zorg die vrouwen en meisjes wereldwijd uitoefenen, komt uit op $ 10.000.000.000 per jaar; 43 keer de omzet van Apple.

Toch fijn dat vrouwen en meisjes zorgtaken wel onbaatzuchtig op zich nemen, is het niet?

Bron: “Vermogen miljardairs in 2018 toegenomen met 2,5 miljard dollar per dag” door Oxfam – Solidariteit, via DeWereldMorgen op 21 januari 2019.

Rep en roer in de UK

De bal ligt bij Groot-Brittannië”, wordt in de hoofdkwartieren van de Europese Unie voor microfoons gezegd, maar is dat wel zo? Was de Britse prime minister in december al niet langs geweest om een politiek haalbaardere deal te sluiten? En werd zij toen niet met alle egards ontvangen om vervolgens op een muur van ontoegevendheid te stuiten? Hoezo ligt de bal nu bij Groot-Brittannië?

Ik was overigens wel blij voor de Britten dat the deal met de Europese Unie eergisteren door het Britse parlement van tafel geveegd werd. Dat ruim een tweederde meerderheid tegen the deal was, zegt op zijn minst dat ik niet alleen sta in mijn blijdschap. Ik volgde een en ander rechtstreeks via de BBC, die dezelfde pulp levert als de Nederlandse TV; 95% betweterige duiding en 5% nieuws. Maar terug naar dit politieke scharnierpunt in de moderne Europese geschiedenis: als Brit zou ik voor lief nemen dat de Brexit nu echt een Brexit wordt.

Met de Griekse schuldencrisis, toen Syriza in 2015 aan de macht gekomen was, gunde ik de Grieken ook uit liefde een verlaten van de Europese Unie, het liefst nog met terugwerkende kracht tot 2009. Dan was Griekenland failliet gegaan en waren een stel Noord-Europese banken, die medeplichtig waren aan de Griekse schuldentragedie, ‘omgevallen’. En ik vind dat de geschiedenis mij gelijk heeft gegeven. Sterker nog, ik vind het maar niets met mijn land in een unie te leven, die als cadeautje aan Jeroen Dijsselbloem bij de Griekse regering afgedwongen heeft de datum van verse melk op te rekken tot 7 dagen, zodat Nederlandse boeren hun melk in Griekenland kunnen verkopen alsof het verse melk is en waardoor Griekse boeren failliet gingen. Om maar een tipje van de onrecht-sluier op te lichten van het vele onprofijtelijke onrecht dat de Grieken door de EU in mijn ogen is aangedaan.

Ik mag van harte hopen dat Groot-Brittannië na een eerste mogelijk chaotische periode over 5 jaar spekkoper blijkt.

Het idee van een samenwerkende Europese Unie spreekt mij overigens bijzonder aan, maar deze unie misbruikt zonder parlementaire controle overal binnen en buiten de Unie haar macht om met name het (groot-)bedrijfsleven te spekken, is als het op handelen aankomt absoluut niet democratisch, schendt structureel mensenrechten binnen en buiten de EU en bekommert zich ook niet of nauwelijks om gewone brave ingezetenen. Toen de financiële crisis hier onlangs op zijn hoogtepunt was, heeft de afgesproken beperking van het begrotingsoverschot ons veel schade berokkent omdat de Nederlandse overheid van de EU niet mocht investeren. Om maar weer een voorbeeldje van beschamend EU-beleid te noemen. De EU produceert zoveel beleid om boos van te worden dat zelfs D66 het nodig vond ons het referendum af te pakken.

Overal in Europa worden anti-EU-geluiden steeds luider en wat wil je? Binnen afzienbare tijd wordt CETA ons door de strot gedrukt, waardoor Amerikaanse multinationals via Canada als het nodig is ook onze schatkist kunnen plunderen om gegarandeerd rendabel te worden. Immers, voor nieuw nationaal beleid, zoals verhoging van (minimum) lonen, beperken van milieuschade, veiliger werken, kunnen multinationals compensatie bij nationale overheden afdwingen. Na een anti-rook campagne kan een overheid onder CETA een miljardenclaim opgelegd worden (Philip Morris in Australië). En dat terwijl het bedrijfsleven slechts 7% bijdraagt aan het vullen van diezelfde Nederlandse schatkist, omdat de winsten nou net gemaakt worden in landen waar de belastingdruk het laagst is. Tegelijk is voor ons de BTW omhoog gegaan. In het Verenigd Koninkrijk schijnt 20% van de werkende bevolking tot de armen gerekend te worden; de working poor. Door sinds Margareth Thatcher in Groot-Brittannië onrust te zaaien, kan binnenkort de verwachtte storm geoogst worden, want zelfs spreekwoordelijk maken katten-in-het-nauw nu eenmaal rare sprongen.

De bal ligt bij de Britten”, roepen ze in Brussel in koor, terwijl ze daar achter de hand fluisteren: “Waar ze ook mee komen; wij doen geen water bij de wijn; alleen voor de bühne geven wij een krimp.” Volgens mij zit daarachter dat met de Brexit een zo afschrikwekkend mogelijk voorbeeld gesteld moet worden wat er gebeurd bij het verlaten van de EU; bij the deal was het vooralsnog nauwelijks verandering met verlies van medezeggenschap, nu met no deal wordt het verwarring op korte termijn omdat alle douane-passages (mensen, geld en goederen) opnieuw ingesteld moeten worden. Dat laatste is mijns inziens de politieke macht in Groot-Brittanië wel te verwijten, want 31 maanden voorbereiden om 2 maanden voor uittreding met slechts één optie te komen, is haar strategie geweest.

Ik wens de Britten het beste. Ik mag van harte hopen dat Groot-Brittannië, na een eerste mogelijk chaotische periode over 5 jaar spekkoper blijkt; dat met name de armste Britten er weer bovenop komen. Jammer alleen dat wij van z’n lang zal ze leven de kans niet zullen krijgen om de Britten eventueel naar de EU-uitgang te volgen. Zo democratisch is Nederland ook weer niet sinds het door CDA, CU, D66, PvdA en VVD bestuurde Nederland, even met gedoogsteun van de PVV, is omgetoverd tot een democratie zonder medezeggenschap van het volk. En een echte BV is geworden met een bevolking die óf rijk is óf schulden heeft.

Een weer-balans over 2018

Algemeen mag bekend worden verondersteld dat klimaatverandering gepaard gaat met opwarming van de aarde, opwarming van de oceanen en weer-extremen, waarvan er mondiaal elk jaar meer te tellen zijn. En omdat in de politiek louter en alleen ‘prijskaartjes’ en ‘koopkrachtplaatjes’ tellen, in plaats van welzijn voor mensen en dieren en een gezonde leefomgeving, beperk ik mij tot de belangrijkste geldbedragen die weer-extremen de mensheid in 2018 gekost hebben. Daarmee hoop ik ook ‘uw taal’ te spreken.

Herverzekeraar Munich Re telde vorig jaar 29 natuurrampen, die stuk voor stuk meer dan een miljard dollar aan schade veroorzaakten. Europa kreunde in 2018 onder een ernstige aanhoudende droogte met bosbranden en landbouwschade tot gevolg. De totale schade daarvan is gekomen op zo’n $ 3.900.000.000. Daarvan werd minder dan 1%, te weten $ 280.000.000, gedekt door verzekeringen omdat Europese boeren zich doorgaans niet tegen droogte verzekeren.

De duurste natuurrampen vonden plaats in de Verenigde Staten van Amerika:
* de ‘Camp-bosbrand’ in Californië veroorzaakte voor $ 16.500.000.000 aan schade, waarvan $ 12.500.000.000 verzekerd was,
* orkaan ‘Michael’ kostte $ 16.000.000.000, waarvan $ 10.000.000.000 gedekt werd door verzekeringen.

Tropische stormen kostten bij elkaar $ 57.000.000.000, met name door de genoemde orkaan ‘Michael’ en door de orkaan ‘Florence’ in de VS en de tyfoons ‘Jebi’ en ‘Mangkhut’ in Azië.

Over de hele wereld betaalden verzekeringsmaatschappijen vorig jaar samen $ 80.000.000.000 aan schadeclaims ten gevolge van natuurrampen, hetgeen dus beduidend minder is dan de werkelijk geleden materiële schade. Toch is het verzekerde bedrag minder dan de $ 140.000.000.000 aan verzekerde schade in het recordjaar 2017, maar wel ruim het dubbele van het gemiddelde in de voorbije decennia.

Als aan het begin vermeld ga ik het hier niet hebben over alle menselijk leed dat hiermee gepaard is gegaan. Ook niet over het menselijk leed dat veroorzaakt werd door de natuurrampen die minder dan een miljard dollar gekost hebben. Ik zeg ook niets over alle dierenleed ten gevolge van deze weer-extremen of over de ziektes ten gevolgen daarvan. Nee, dat mag u allemaal zelf bedenken, net als ik. Vrede op aarde en in de mens een welbehagen.

Bron: “Prijskaartje extreem weer: 160 miljard dollar in 2018” door Inter Press Service via De Wereld Morgen op 11 januari 2019.

Brexit

Het lijkt mij voor de Britten zo gek nog niet dat ze ontslagen worden van meedoen aan CETA, TiSA, TTIP en zo meer. Ik ben van mening dat we over ingrijpende politieke veranderingen beter maar zelf bij monde van de door ons verkozen regering en Tweede Kamer kunnen beslissen. In plaats van, zoals nu, na een formeel debat de regering haar handtekening te laten zetten onder wat de invloedrijke jongens en meisjes binnen de Europese Unie met andere sterke jongens, en wellicht ook meisjes, volstrekt ontransparant in achterkamertjes zijn overeengekomen. Zelfs het door ons gekozen Europarlement staat in die verdragen uiteindelijk geheel buiten spel.

Ik begrijp de weerzin tegen de huidige Brexit-overeenkomst ook goed. Geen weldenkend mens daar wil na de Brexit toch nog aan de leiband van de Europese Unie blijven lopen? Als een paard in de dressuur geen invloed, maar wel moeten volgen.

In Nederland komen we met alle Brexit-nieuws niet veel verder dan hoeveel het de Nederlandse schatkist gaat kosten wanneer er geen overeenkomst met Groot-Brittannië komt. Voor mij ook al zo onsmakelijk al was het alleen al omdat niet vermeld wordt hoeveel de voorliggende overeenkomst de Nederlandse schatkist kost; stemmingmakerij dus. Onze premier heeft vandaag over zijn onderhoud met premier Theresa May laten weten dat het een goed gesprek geweest is; nuttig zelfs. Daar mogen we het niet alleen mee doen, maar daar doen we het waarschijnlijk ook mee.

Nu lijkt mij de politieke realiteit, hoe gezellig de schijn ons ook wordt voorgehouden: Het is voor het eerst dat een lidstaat de Europese Unie verlaat en de stemming binnen de EU is zonder meer cynisch te noemen. Voor de EU is dit de kans om te laten zien hoe slecht mensen het gaan krijgen als hun land de EU verlaat; jammer voor de Britten, maar helaas. Een voorbeeld moet gesteld worden.

Toch zou ik er voor gaan om onder dat Damoclesiaanse zwaard vandaan te komen van: het afschaffen van heffingen op de handel in goederen inclusief maatregelen die investeringen ten koste van de schatkist beschermen en een door ondertekenaars niet meer te beëindigen wereldwijde liberalisering van de dienstensector, waaronder de banken- en transportsector.

Gele Hesjes

Ik neem wel eens deel aan een demonstratie. Dat zie ik als ‘burgerparticipatie’; bijdragen aan de beleidsmatige inrichting van onze samenleving. Bij die demonstraties, en andere confrontaties, ga ik altijd uit van geweldloosheid. De laatste jaren beperk ik dat meer en meer tot geweldloosheid tegenover al wat leeft, want demonstreren zie ik meer en meer als een ritueel dansje. Daar roepen er een paar “Actie, actie, actie”, waarbij de actie beperkt blijft tot het actie-roepen, het komt in het nieuws en iedereen gaat over tot de orde van de dag. Wat heeft de grootste demonstratie in Nederland opgeleverd? Niets, zelfs een petitie, die in 1983 door 3.700.000 mensen werd ondertekend, deed ook onze toenmalige regering geen krimp geven.

Wat dat betreft heb ik begrip voor de Franse ‘Gele Hesjes’, die werkelijk tot actie overgaan. Hoe moet de ‘hardwerkende burger’ na de afgelopen decennia anders gehoord worden? Volgens mij kan dat alleen nog door er op straat een zootje van te maken? We hebben regeringen, die dagelijks nagenoeg alleen met lobbyisten van grootbedrijven en grootbanken praten, en hun oren daar alleen naar laten hangen. We hebben een volstrekt inadequaat Europarlement, terwijl de Europese Unie bijzonder veel invloed op regeringen van haar lidstaten, op miljoenen mensenlevens heeft.

Wat zijn de gevolgen voor ons in Nederland alleen al?
* De inkomensgroei in Nederland stagneert nu al 40 jaar.
* De bijdrage van het grootbedrijf aan de schatkist is in 20 jaar bijna gehalveerd, van 17% van de belastinginkomsten in 2000 naar 7,2% in 2018.
* De arbeidsinkomensquote is sinds eind jaren zeventig met 20% gedaald.
* De loonontwikkeling blijft al jaren achter bij de arbeidsproductiviteit.
* Het grootbedrijf zit op historisch ongekende kasreserves en investeert nauwelijks; verliest zich daarentegen meer en meer in spilzieke fusies en overnames.
* De salariskloof tussen bedrijfstop en werkvloer is nog nooit zo groot geweest als nu.
* De investeringen van het Nederlandse bedrijfsleven in onderzoek & ontwikkeling behoren tot de laagste van de Europese Unie.
* Bedrijven als Akzo, Heineken, Philips, Shell en Unilever hebben in 30 jaar tijd hun personeelsbestand in Nederland met 75% verkleind door hun productie naar lagelonenlanden te verplaatsen (ook al zo’n in mijn ogen beschamende term: met een ‘lagelonenland’ wordt een land bedoeld waar mensen veel minder dan in Nederland betaald krijgen voor hun arbeid; waarom zouden de grote jongens voor de producten, die zij hier afzetten, het milieu mogen vervuilen waar op de wereld de milieuregels zwak zijn of niet gehandhaafd worden en de productie daar laten plaatsvinden waar mensen slecht voor hun werk betaald krijgen en minder rechten hebben dan wij?).

Ik begrijp de onvrede onder velen maar al te goed, begrijp dat mensen gaan stemmen op ultrarechtse partijen want de linkse hangen de Trickle-down economie-theorie net zo goed aan als de grote conservatieve en rechtse partijen. Een theorie die neerkomt op: Heb geduld mensen, want wat goed is voor de grootbedrijven is na verloop van tijd goed voor iedereen. Ik deel die onvrede en word eveneens ongeduldig, maar ik zal nooit mijn heil zoeken in populisten of rechtse partijen. Ik vestig mijn ijdele hoop nog steeds op een in Nederland nog niet bestaande (niet meer bestaande) socialistische en pacifistische politieke partij met woordvoerders als Bernie Sanders, Jeremy Corbyn of Yanis Varoufakis, voor zover die zich werkelijk afkeren van lippendiensten aan grootbedrijven.

Daarnaast verbaas ik me er over hoe gekleurd en op de hand van overheden, het establishment, de Nederlandse mainstreammedia over de opstand van de Gele Hesjes verslag doen. In elk geval lees ik via internet, bijvoorbeeld via DeWereldMorgen heel andere verhalen dan de verhalen die wij voorgeschoteld krijgen. Ik was er niet bij, maar vraag we af wat we allemaal niet te weten krijgen.

Bronnen: “Komitee Kruisraketten Nee” via wikipedia op 6 december 2018 en “Rutte-3 geeft de burger (alweer) een klap in het gezicht” door Ewald Engelen via FollowTheMoney op 16 oktober 2018.

Zou materiële welvaart (voor enkelen) weer plaats maken voor ‘welzijn’?

Ik zag zojuist een opmerkelijk zinnetje in het nieuws. Het stemt mij een beetje opgelucht. De zin luidt “Niet het verminderen van het aantal en de ernst van ziektegevallen moet daarbij voorop staan, maar het vergroten van het welzijn van mensen.

Deze zin is geformuleerd door wetenschappers van de 8 Nederlandse academische ziekenhuizen en een verpleegkundigenorganisatie. Onderwerp is klimaatverandering en de gevolgen daarvan, met name voor de volksgezondheid.

Wat ik bijzonder vind aan deze zin is dat kennelijk eindelijk, na decennialange gerichtheid op vergroting van materiële welvaart (voor enkelen), ‘welzijn’ weer opgevoerd wordt als criterium om beleid op te voeren. Dat bepleit ik in eigen kring altijd al en mocht dit een trend worden, dan zou ik dat toejuichen.

Bron: “Volksgezondheid wereldwijd in gevaar door klimaatverandering” door de redactie Binnenland achter NOS.nl op 29 november 2018.

Indien geïnteresseerd, lees het hele artikel rondom dit zinnetje via deze link.