De neolibarale wolf lijkt uit zijn schaapskleren gegroeid

Zou je kunnen zeggen dat de geest uit de fles is? En dat we er een zware dobber aan zullen hebben om hem, het of haar, weer terug in de fles te krijgen? Ik doel op de actualiteit van de afgelopen werkweek; op de analyse van voormalig vice-voorzitter Herman Tjeenk Willink, waarmee 8 jaar geleden (ook) niets gedaan is (Groene Amsterdammer). Op Jair Messias Bolsonaro, die zijn tweede naam niet waarmaakt waardoor wij steeds meer rundvlees uit de Amazone eten (G.A.). Op genderongelijkheid, racisme, verkrachtingen overal in de wereld (G.A.). Op de ondermaatse behandeling van Julian Assange als verdachte (De Wereld Morgen; zie hier onder), de kinderopvangtoeslagaffaire; och wat hebben ze ten overstaan van de camera’s en onderzoekscommissie een buikpijn en verdriet over waar ze tegen een flink salaris aan meegewerkt hebben (NOS; en dan blijkt de minister van Justitie nog vòòr een rechter er aan te pas is gekomen geld af te willen pakken van verdachten, die volgens onze grondwet onschuldig zijn tot hun schuld wettig en overtuigend bewezen is). Ik doel op het voortdurend gebrek aan urgentie bij onze regeringen sinds “De grenzen aan de groei” (1972) voor het tegengaan van onze invloed op klimaatverandering (Alle (mainstream-)media). Op het enthousiasme over Mark Rutte als minister-president (NOS). Op de tirannie van de Republikeinse partij in de Verenigde Staten van het machtige Amerika, waarop veel Amerikanen, ondanks de ervaring met die partij en de door hen geleverde president, toch stemden (Alle m). Op het inmiddels gestandaardiseerde wegkijken van ons kabinet; nu al jaren onder leiding van Mark Rutte (G.A. & alle m), en niet te vergeten op het in mijn ogen lage niveau van het debat en de discussies over dit soort zaken in nagenoeg al onze (mainstream-)media.

Wanneer u zich desondanks toch wilt informeren, lees dan bijvoorbeeld dit artikel eens over het niveau van de rechtspraak in onze Westerse wereld. Het gaat over de rechtstoepassing voor Julian Assange in Groot-Brittannië. Ik heb er niets aan toe te voegen.

Nadat ik bovenstaande artikelen deze week las, heb ik daarna telkens maar wat afleiding gezocht. Dat hielp.

Strijd tegen een socialistisch platform

Het rapport van de Britse overheidscommissie voor mensenrechten, de ‘Equalities and Human Rights Commission’ (EHRC), stelt op 5 november jl. geen institutioneel antisemitisme vast binnen Labour en pleit Jeremy Corbyn vrij. Dit was anders dan wat de mainstream media verkondigden.

Jonathan Cook behoort tot het zeldzaam wordend soort journalisten dat zelf rapporten leest alvorens er over te schrijven. Zelfs de EHRC blijkt – weliswaar impliciet en niet expliciet – toe te geven dat de voorbije 5 jaren een aanval tegen Corbyn waren voor zijn standpunt dat ook Palestijnen recht op mensenrechten hebben.

Uiteindelijk kon de commissie slechts 2 gevallen van onwettig antisemitisme signaleren waarvoor de partij verantwoordelijk kon worden gesteld. Volgens het rapport waren er 18 ‘grensgevallen’, waarvoor “echter niet genoeg bewijsmateriaal bestond om uit te maken of Labour al dan niet wettelijk verantwoordelijk was voor deze individuele gedragingen.” Het valt op dat de EHRC vermeed de verantwoordelijkheid voor de tekortkomingen van de partij bij de behandeling van klachten over antisemitisme – de ernstigste aanklacht die op tafel lag – te koppelen aan de naam van een Labour-lid. Die beslissing maakt het mogelijk de schuld ervan toch bij voormalige Labour-leider Jeremy Corbyn te leggen.

Het rapport is onsamenhangend

Peter Oborne en Richard Sanders, collega’s van de auteur bij Middle East Eye, hebben de betreffende formuleringen ‘ironisch’ genoemd. Het gaat namelijk over die partij-ambtenaren, die zichzelf in een gelekt rapport als “klokkenluiders” manifesteerden, die als ‘klachtencommissie’ door de EHRC juist verantwoordelijk geacht worden voor de grootste tekortkomingen binnen Labour. Met andere woorden, het waren de boosdoeners zelf die Corbyn en zijn intimi als boosdoener verdacht hadden gemaakt.

De overigens door de commissie genegeerde ‘olifant in de kamer’ is dat er voor iedereen in de partij een “vijandige omgeving” was ontstaan. Joodse en niet-Joodse Labour-leden, die beschuldigd werden van antisemitisme, voelden zich gestigmatiseerd en opgejaagd. Zij werden vaak na het bekritiseren van het doen en laten van de staat Israël van antisemitisme beschuldigd, of nadat ze waarnamen dat er pogingen waren om links uit de partij te verdrijven ‘onder het mom van beschuldigingen van antisemitisme’.

Diep begraven in het rapport staat de verbazingwekkende bekentenis van de commissie dat zij in de 70 onderzochte zaken “bezorgdheid over eerlijkheid” vonden van 42 Labour-leden die waren onderzocht voor antisemitisme. Met andere woorden, het waren degenen die van antisemitisme beschuldigd werden en niet degenen die de beschuldigingen uitten, die door de partij slecht behandeld werden; hetzij door de disciplinaire eenheid die Corbyn vijandig gezind was, hetzij door Corbyns medewerkers in hun ijver om de lopende zaken snel op te lossen.

Het rapport blijkt ‘onsamenhangend’. Zo stelt de commissie dat Ken Livingstone, voormalig burgemeester van Londen, “onwettige pesterijen” had begaan. Tegelijkertijd verwijt de commissie het team van Corbyn dat het geprobeerd had strenger tegen Livingstone op te treden.

Hun doel was hem ervan te weerhouden een socialistisch platform te implementeren

Artikel 10 in het Europees Verdrag tot de Bescherming van de Rechten van de Mens – bescherming van de vrije meningsuiting, dat ook in de Britse wet is verankerd – voert aan dat een politieke partij alleen onderzocht moet worden als zij de antiracismewetgeving op ‘flagrante en systematische wijze overtreedt’. Het rapport van EHRC toont aan dat aan die voorwaarde bij lange na niet voldaan werd. De commissie maakt dit punt in het verslag; wellicht onbedoeld. Zij stelt dat het beschermende artikel 10 van toepassing is, zelfs als er beledigende en provocerende opmerkingen gemaakt worden, en dat deze bescherming vooral geldt voor verkozen politici. Het rapport voegt daar aan toe: “Artikel 10 zal de leden van Labour beschermen, die bijvoorbeeld legitieme kritiek uiten op de Israëlische regering of hun mening geven over interne partijzaken zoals de omvang van het antisemitisme binnen de partij”. Vervolgens negeert de commissie deze bescherming in haar eigen rapportage. En met haar schorsing van Corbyn negeert het partijbestuur van Labour deze regelgeving op dezelfde manier. [Een schorsing die overigens enkele uren na publicatie van dit blog zou zijn ingetrokken (er is vast geen oorzakelijk verband), maar daarna toch van kracht bleef; GjH 18/11/2020].

De aanspraken van pro-Israëlische groeperingen kregen enkel politieke aandacht omdat Corbyn, in gemeenschappelijk overleg, het doelwit werd van een neoliberale gelegenheidscoalitie. Dat betrof de Blair-vleugel binnen zijn eigen partij, de Conservatieve Partij en media. Zij wilden met elkaar voorkomen dat Corbyn Eerste minister zou worden. Hun doel was Corbyn in diskrediet te brengen in de ogen van de Britse kiezers en hem er zo van te weerhouden een socialistisch platform te implementeren; een platform dat de belangen van de gevestigde orde frontaal zou uitdagen. Uiteindelijk bleek ‘antisemitisme’ de meest doeltreffende verdachtmaking.

Bron: “Schorsing Corbyn na rapport antisemitisme veroorzaakt interne burgeroorlog in Labour” door Jonathan Cook via DeWereldMorgen op 16 november 2020.

Een wijze vrouw (volgens mij)

Silvia Federici (Parma, 1942), professor emerita en Teaching Fellow aan de Hofstra Universiteit op Long Island, New York, heeft over onze Covid-perikelen mij-boeiende ideeën. Zij vindt corona eerder een politieke crisis, dan een gezondheidscrisis. “We zitten sinds eind jaren 60 en 70 in een counterrevolutie van het kapitalistisch systeem in crisis, dat terugslaat als ze bedreigd wordt”, zegt Federici: “Wat we sindsdien hebben gezien is een krachtige tegenreactie. Een aanval op de gedekoloniseerde landen met zware besparingsprogramma’s van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank om een kunstmatige schuld, die in die landen is gecreëerd, te herstellen. Mensen werden onteigend van gemeenschapsgronden, publieke diensten werden geprivatiseerd en er kwam een halt op overheidsuitgaven. Dit alles heeft een massa mensen verarmd en op de been gebracht, die goedkoop ingezet konden worden op de globale arbeidsmarkt. Een andere reactie van het kapitalisme tegen het verzet in het ‘Noorden’ is de versnelde automatisering en de massale investering in technologie om de werknemers-eisen voor betere loon- en werkomstandigheden te omzeilen. In dat proces komen ze nu in een ander soort crisis terecht. Aan de ene kant heb je bedrijven als Amazon, die miljarden winst maken, terwijl aan de andere kant miljoenen mensen hun werk verloren en verarmden. Kijk naar de interestvoeten, die nu bijna op nul staan om opnieuw [economische; GjH] groei te genereren. Dat is heel ongewoon in de geschiedenis van het kapitalisme. Maar behalve in China zitten de meeste andere landen zonder groei. Deze massale sociaal-economische ontwrichting toont het geweld aan van ons kapitalistisch systeem. Het verarmt de mensen, het vervuilt ons ecosysteem, het veroorzaakt epidemieën en volksverhuizingen. Dit systeem is onhoudbaar. Het beschermt het leven niet. En als we dit door hebben, kunnen we de vraag stellen wat we dan wel willen opbouwen?

Het is belangrijk om een duidelijke visie te hebben van die andere maatschappij. Een maatschappij, die gefundeerd is op sociale rechtvaardigheid. En dat we starten met het bouwen van de elementen van die nieuwe maatschappij in ons dagelijks leven en in onze dagelijkse relaties met elkaar. We mogen die zogenaamde revolutie niet projecteren in een verre toekomst.

Corona is een crisis die we in haar bredere context moeten bekijken. Het is vooral een politieke crisis, die we konden vermijden. Covid-19 is een rechtstreeks gevolg van het kapitalistisch systeem, dat zowel het menselijk leven als haar leefomgeving heeft gedevalueerd. Een voorbeeld van die devaluatie is de systematische ontmanteling van ons gezondheidssysteem gedurende de laatste decennia. Ik weet niet hoe het zit in België, maar in de VS is het meedogenloos. We hebben een quasi compleet geprivatiseerd zorgsysteem. Bijvoorbeeld in New York alleen al, waar ik woont, zijn er in 20 jaar 19 ziekenhuizen gesloten voor mensen met een laag inkomen.

Hoe kunnen we die andere wereld inbeelden met ons geïnternaliseerde kapitalistische frame?

Federici: “Ons ontdoen van de geïnternaliseerde kapitalistische mentaliteit is een proces van zelfbevrijding. Het belangrijkste is dat we beginnen met de link te maken tussen de verschillende vormen van uitbuiting en de strijdthema’s van bewegingen.

We moeten ons dagelijkse leven politiseren. Afstappen van die kunstmatige scheiding van de politieke strijd op straat en ons dagelijks leven. Het huishouden, de zorg voor kinderen of ouderen, relaties, voortplanting, dat is allemaal politiek. Ons dagelijkse leven om onszelf in stand te houden is een plek van uitbuiting, maar ook van organisatie. En dat is volgens mij de grote fout, die de door mannen gedomineerde sociale bewegingen in het verleden maakten. Exact, omdat ze die twee scheidden, waren ze inefficiënt.

De coronacrisis heeft een barst geopend. Het is alsof je een glimp opvangt vanuit een deurkier. We staan op een kruispunt waarin openingen zijn naar nieuwe mogelijkheden. Wees bewust dat het antwoord niet meer isolatie’ is, maar juist ‘collectieve actie’. Het idee dat je alleen je hachje kunt redden in deze geglobaliseerde wereld is kolder. We zullen onszelf niet kunnen redden als de meerderheid van de mensen elders in de wereld in oorlog, armoede of een situatie van onderdrukking moeten leven. Zoals de uitdrukking luidt: “Sooner or later the chicken will come home to roost”. De gevolgen van onze acties elders in de wereld zullen we vroeg of laat gepresenteerd krijgen. We moeten stoppen met onze welvaart op te bouwen op andermans lijden. Dát moet hét principe zijn van onze politieke actie.

Haar argumentatie dat ‘onze’ Middeleeuwse heksenjacht – met de gewoonte vrouwen te verbranden – omwille van een kapitalistisch denken momenteel ook in tal van arme landen toegepast wordt, heb ik hier boven niet geciteerd. Net als haar interessante uiteenzetting over hoe vrouwen door de jaren heen altijd onderdrukt zijn. Deze Federici zegt dingen, die mij altijd al aanspreken.

Bron: “Silvia Federici over kapitalisme, corona, heksenjacht en migratiecrisis” door Keltoum Belorf via DeWereldMorgen op 27 oktober 2020.

Zij is te beluisteren via Kunstencentrum Vooruit in Gent: “Silvia Federici; Rethinking and Restructuring Social Reproduction in times of Racist Violence and Global Epidemics”; deze link – met een stream van haar voordracht – is van woensdag 28 oktober 2020.

Wie het hele, boeiende interview met Silvia Federici wil lezen, kan op deze link klikken.

Hoezo ‘Begin bij jezelf’?

Er was een tijd dat ik geloofde. Het motto ‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf‘ sprak mij aan als was het iets vanzelfsprekends. In de loop van de tijd ben ik van mijn geloof gevallen, want inmiddels vind ik het een achterhaald, verouderd gezegde.

Een betere wereld begint volgens mij helemaal niet meer bij mijzelf. Dat was misschien nog wel zo toen we nog heel ons leven in een dorp leefden.

In de grote mensenwereld van nu, de media-mensenwereld, geldt dit niet langer. Ik realiseer mij haast dagelijks dat door de Europese Unie en door de Nederlandse regering mede in mijn naam misdaden gepleegd worden tegen de aarde en tegen alles wat daar op leeft inclusief de menselijkheid en mensen. Tegelijk is ‘mijn’ overheid obsessief gericht op economische groei; een kapitalisme dat hand in hand gaat met consumentisme, onderdrukking, uitbuiting en vernietiging, en zij hangt de vrijheid aan voor iedereen om onbeperkt materiële rijkdom te vergaren, met een geweldig grote machts- en vermogenskloof tussen burgers als gevolg. Miljardairs, die meer geld en macht hebben dan menig land. ‘Mijn’ regering behandelt grootbedrijven fiscaal met ondoorzichtige egards en schafte onlangs nog voor bepaalde bedrijven de dividendbelasting af. Daarmee laat zij het onderhoud en het ontwikkelen van nutsvoorzieningen steeds meer over aan huishoudens, die het geld daarvoor bijeenbrengen via de BTW en inkomstenbelasting. Ze praat zoveel met vertegenwoordigers van grootbedrijven en grootbanken dat er sprake is van verwevenheid. Wanneer vooraanstaande politici na verloop van tijd meer dan de Balkenendenorm gaan verdienen bij een grootbedrijf, kijkt daar niemand meer van op. Met burgers of burgerbewegingen, of met haar eigen ambtenaren praat ze niet of nauwelijks; die mogen van ‘mijn’ overheden demonstreren en zich uitspreken, zolang ze maar geen invloed krijgen. Bovendien is ‘ons’ stelsel van progressieve belastingen sinds de 70-er jaren sterk afgevlakt, waardoor de druk meer en meer is komen te liggen op de mensen met de laagste inkomens. ‘Mijn’ regering schafte in de kabinetten sinds Lubbers’ minister-presidentschap allerlei vanzelfsprekende ondersteuning voor kwetsbare mensen af en privatiseert nutsvoorzieningen; ook als die van vitaal belang voor het functioneren van onze samenleving zijn, zodat in geval van nood de private partijen alsnog met belastinggeld ondersteund worden. Zo groeit het besteedbaar inkomen van mensen al decennia niet mee met de jaarlijkse economische groei, terwijl burgers meer en meer in de kou blijven staan; ook als ze kwetsbaar zijn of verward, en ondersteund zouden moeten worden. En ‘mijn’ regering is ook nog eens een notoire dwarsligger als het gaat om harmonisatie van belastingen in Europees verband, waardoor grootbedrijven en particulieren via mijn vaderland belastingen in andere landen kunnen blijven ontduiken en buitenlands èn Nederlands geld kunnen blijven wegsluizen naar weer andere belastingparadijzen. Het pensioenfonds ABP, waar mijn pensioen opgebouwd is, heeft met mijn geld veel geïnvesteerd in sectoren waartegen ik mij mijn leven lang verzet heb, zoals bruinkool-, olie- en steenkoolwinning en de wapenindustrie; en was het maar voltooid verleden tijd dat zij dat deed. Om maar wat voorbeelden te noemen van zaken, die de kwaliteit van de wereld bepalen, en waarom ik van mijn geloof gevallen ben.

Om mijn nietigheid verder met een voorbeeld te illustreren: ik ben al 45 jaar vegetariër, zonder dat dat enig effect heeft gesorteerd. Behalve dan – als bijvangst waar ik wel blij van word – een gezond lichaam en een zuiver geweten bijvoorbeeld op de vlakken van de intensieve veehouderij en overbevissing.

Tenslotte, om de nietigheid van ieder van ons te illustreren: wat te denken van de lege handen waarmee Greta Thunberg nog steeds staat? Zeg tegen haar eens: “Greta, een betere wereld begint bij jezelf.” Wat is haar invloed op het bereiken van een betere wereld?

Nee, het is een dooddoener. Maar uiteraard doet het er vast wèl toe wat ik en ieder van ons doet. Binnen mijn invloedssfeer doet het er wel toe dat ik voorbeeldig leef. Daarom sluit ik me liever aan bij degenen die zeggen:

Besef dat alles wat ieder van ons doet of nalaat politiek is

en

Handel vanuit liefde, heb mededogen, wees verdraagzaam, beoog altijd vrede

Oftewel, leef het hele jaar door naar je (mijn) eigen kerstwensen.

Bakken met 0,7% van de ingrediënten

Een verjaardagstaart bakken met 0,7% van de ingrediënten is geen gemakkelijke opgaaf. Televisiemaker Jonas Geirnaert deed het vrijdag toch. Het resultaat is een heel klein taartje, gebakken in de houder van een waxinelichtje, en een grappig, mooi filmpje. Er was dus iets te vieren.

Gisteren was het op de dag af 50 jaar geleden (24 oktober 1970) dat binnen de Verenigde Naties werd afgesproken om ‘landen in ontwikkeling’ jaarlijks met 0,7% van het bruto nationaal inkomen (bni) te ondersteunen. De belofte staat symbool voor internationale solidariteit en is tot vandaag één van de strijdpunten van de ontwikkelingsorganisaties in de ‘ontwikkelde landen’. Zo noemen we landen als het onze, hoe barbaars en beschaafd mensen en overheden zich in die landen ook gedragen.

Ontwikkelingssamenwerking heeft goede resultaten geboekt, maar die dreigen verloren te gaan bij de huidige coronacrisis. Volgens de Wereldbank zal het aantal mensen, dat in extreme armoede leeft, opnieuw groeien met 88 tot 115.000.000 en er dreigt hongersnood voor heel veel mensen. “Ontwikkelingssamenwerking blijft een belangrijk instrument om armoede en ongelijkheid aan te pakken door in te zetten op gezondheidszorg, onderwijs en sociale bescherming”, zegt Els Hertogen, directeur van 11.11.11. Zij vervolgt: “Ook bij ons is trouwens de afgelopen maanden gebleken hoe belangrijk die sociale bescherming in crisistijden is.”

Voor 11.11.11 wordt het tijd dat we de officiële ontwikkelingssamenwerking niet langer zien als een gunst, maar gaan zien als een recht. Dat verandert de verhoudingen tussen regeringen van landen in het globale Zuiden en die van hun tegenhangers in donorlanden. Hertogen: “We moeten durven nadenken over een systeem dat niet langer gebaseerd is op de bereidheid van rijke landen om te geven, maar op een verplicht systeem van herverdeling van rijkdom op internationaal niveau. Weg van liefdadigheid en, ja, van die zweem van kolonialisme, richting solidariteit uit rechtvaardigheid.

Vandaar dat die verjaardagstaart met 0,7% van de ingrediënten afgelopen vrijdag werd gebakken. Een symbool voor een belofte van de welvarendste landen 50 jaar geleden die, nu we het er toch over hebben, eindelijk wel eens ingelost mag worden. Immers, wereldwijd géven de rijkste landen momenteel gemiddeld slechts 0,3% van hun bni uit aan ontwikkelingssamenwerking.

Via deze link is het filmpje (onderaan het artikel) te bekijken.

Bron: “Jonas Geirnaert ‘viert’ samen met 11.11.11 de 50e verjaardag van de 0,7%” door 11.11.11 via DeWereldMorgen op 23 oktober 2020.

11.11.11 is een koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging; een niet-gouvernementele organisatie voor ontwikkelingssamenwerking, die de krachten bundelt van 60 heel verschillende organisaties en ongeveer 20.000 vrijwilligers in 330 lokale groepen.

Over kernenergie en een nieuw vrijhandelsverdrag

Het lijkt een aantrekkelijke second best-oplossing om kernenergie van stal te halen, nu onze overheden al decennia te kort schieten bij het vormgeven aan de snel benodigde energietransitie. Echter, kernenergie ìs geen oplossing, want investeren in zowel kernenergie als in duurzame hernieuwbare energiebronnen leidt tot een moeilijk huwelijk, omdat de twee strategieën nu eenmaal niet samengaan.

Kernenergie vraagt een gecentraliseerd stroomnet om de opgewekte elektriciteit vanuit één locatie te verdelen, en zo’n net is veel minder geschikt voor de gefragmenteerde energieproductie door aardwarmte, getijden-energie, windkracht en zonnecellen overal in het land. De twee strategieën hebben ook heel andere financieringsmechanismen nodig en een sterk verschillend wetgevend kader.

Deze wijsheden komen voort uit een onlangs gepubliceerd onderzoek van de Universiteit van Sussex, waarin de energieproductie en uitstoot van 123 landen in de voorbije 25 jaar zijn geanalyseerd. Uit dit onderzoek blijkt dat landen met grootschalige kernenergie géén significante vermindering van de uitstoot halen, en dat nucleaire programma’s in armere landen zelfs de uitstoot deden toenemen. “De resultaten tonen duidelijk aan dat kernenergie om de uitstoot te beperken de minst efficiënte is van de twee strategieën”, zegt Benjamin Sovacool, hoogleraar Energiebeleid aan die Universiteit. In sommige grote landen blijkt het verband tussen CO2-beperking en hernieuwbare stroomproductie tot 7x effectiever dan die van kernenergie.

En als we het dan toch over te kort schietende overheden hebben: in een overkoepelend verdrag voor de vrijhandelsovereenkomst tussen de Europese Unie en Mercosur, een douane-unie tussen Argentinië, (Bolivia,) Brazilië, Paraguay, Uruguay en Venezuela, staan de voorwaarden waaronder een partij sancties kan opleggen aan een andere, of de overeenkomst kan opschorten. In tegenstelling tot vereisten rond mensenrechten of de verspreiding van massavernietigingswapens worden klimaat- en milieubescherming in de concepttekst niet als een “essentieel element” beschouwd.

Gezien de huidige vernietiging van het Amazone-regenwoud in Brazilië, de Pantanal-draslanden in Bolivia, Brazilië en Paraguay en andere waardevolle ecosystemen in Latijns-Amerika lijkt de vrees gerechtvaardigd dat het nieuwe zogenaamde ‘vrijhandelsakkoord’ de productie van soja en vlees in de regio verder zal aanzwengelen en daarmee ook de schade aan het klimaat en het milieu. “De deal kan de vernietiging van de Amazone versnellen, klimaatchaos ontketenen en talloze soorten vernietigen”, zegt Jürgen Knirsch, handelsexpert bij Greenpeace Duitsland, dat de gelekte concepttekst in handen kreeg, “Het weglaten van sanctioneerbare toezeggingen om de klimaatcrisis aan te pakken en natuurvernietiging te stoppen, toont aan hoe weinig aandacht [de mensen achter; GjH] dit akkoord hebben voor de existentiële uitdagingen waarmee we [momenteel als mensheid; GjH] worden geconfronteerd”.

Zou dit te kort schieten een gevolg zijn van de hechte banden die onze bestuurders in Nederland en Europa hebben met het grootbedrijfsleven, of gaat het om vergissinkjes en hebben ze werkelijk het beste met de aarde en iedereen voor?

Bronnen: “Onderzoek in 123 landen: kerncentrales en hernieuwbare energie gaan niet samen” en “Gelekt vrijhandelsakkoord met Brazilië: geen milieu- of klimaatgaranties”, beide door Inter Press Service en via DeWereldMorgen op 9 oktober 2020.

Maxman’s bijdrage tijdens het Algemene Debat van de Verenigde Naties

Tijdens het Algemene Debat van de Verenigde Naties op 21 september jl. reageerde Abby Maxman, president CEO van Oxfam America, op de uitspraken van president Donald Trump. Trump had eerder die dag het VN-podium gebruikt om zijn schuld weg te wuiven en te scoren. Hij schepte op over het bevorderen van vrede, verheerlijkte zijn COVID-19-aanpak en veroordeelde het ‘eenzijdige’ akkoord van Parijs. President Trump gaf ook zijn visie op een wereldwijde orde, die gedreven zou moeten zijn op smalle, concurrerende nationale belangen, hetgeen in strijd is met het VN-Handvest dat net na de Tweede Wereldoorlog is overeengekomen. Dit is momenteel, 75 jaar later, de toestand van de wereld.

De VN is juist opgericht om ons eraan te herinneren dat we, ongeacht onze verschillen, allemaal aan dezelfde kant staan als het gaat om mondiale problemen zoals COVID-19 en de klimaatcrisis, hield Maxman zijn publiek voor. Wanneer de mensheid wordt geconfronteerd met uitdagingen, die de nationale grenzen overschrijden, zijn er geen eenzijdige deals. Aangezien deze wereldwijde pandemie alleen maar in omvang is toegenomen, kan Amerika alleen groot – en veilig – zijn als we met anderen samenwerken om de problemen, waarmee de mensheid wordt geconfronteerd, op te lossen. Een doeltreffende COVID-19-reactie zou volgens Maxman gebaseerd moeten zijn op samenwerking, het voldoen aan de behoeften en noden van de meest kwetsbare mensen in de samenleving en op wetenschappelijk bewijs.

Maar president Trump geeft de gezondheid van de financiële markten prioriteit boven de gezondheid van mensen. Politiek gezien gaat het om hem in plaats van om eerlijke, juiste, wetenschappelijk onderbouwde informatie. Het gaat Trump om de 1% rijkste mensen in plaats van om iedereen. Zijn leiderschap heeft, aldus Maxman, Amerikaanse levens gekost en vertraagt het broodnodige herstel. Een effectief en veilig vaccin kan volgens hem een uitweg uit deze nachtmerrie bieden en onderzoekers, gefinancierd door de Amerikaanse regering, doen hun uiterste best om het te vinden; om ervoor te zorgen dat vaccins beschikbaar en betaalbaar worden voor iedereen. Dat is belangrijk. De regering-Trump zegt trots te zijn op haar leiderschap bij de VN en als agent van mensenrechten en vrede over de hele wereld, terwijl juist deze Amerikaanse regering enkele van zijn meest vitale eigen doelen en principes ondermijnt: Federale agenten vallen demonstranten in de Amerikaanse straten aan, op langdurige Amerikaanse steun aan programma’s voor de gezondheid van vrouwen wordt bezuinigd en de VS overtreft inmiddels een corona-dodental van 200.000.

Vrede komt niet voort uit kracht, memoreerde Maxman, maar uit een gedeelde inzet voor regels, die iedereen ten goede komen, en uit wederzijds respect. Oplossingen voor de armoede, de ongelijkheid en de onrechtvaardigheid, die zoveel mensen hier in de Verenigde Staten en over de hele wereld aan den lijve ervaren, kunnen alleen worden gevonden door samen te werken aan een gedeelde vooruitgang en niet door er de ogen voor te sluiten en te proberen om winst te maken ten koste van gemeenschappen en gezinnen.

Ik heb veel waardering voor zijn boodschap en zijn lef. Voor het werk van de VN heb ik dat altijd al gehad. Jammer dat er zo weinig belangstelling voor is.

Wie de inbreng van Trump en Maxman’s reactie daarop zelf wil lezen, kan die vinden in de hieronder vermelde bron.

Bron: “Trump pitchte zijn visie op een globale orde – in strijd met het VN-Handvest” door Abby Maxman via InterPressService op 23 september 2020.

Robert Skidelsky

Ons kabinet stelt de laatste tijd consequent ‘dat we ons uit de crisis moeten investeren’. De Britse econoom John Maynard Keynes (1883-1946), die ik hoog heb zitten, zou het hier roerend mee eens zijn geweest. Net als Robert Skidelsky (1939-heden), emeritus professor politieke economie aan de Universiteit van Warwick, een plaats in de buurt van Birmingham. Het laatste van de 5 boeken, die Skidelsky over Keynes publiceerde, had de treffende titel “The Return of the Master”. Het verscheen in 2009 en zal afgelopen tijd veelvuldig zijn herlezen. Sneller dan tijdens de crisis van 2008 wendden regeringsleiders zich deze corona-maanden voor oplossingen van de economische stagnatie tot Keynes. Toen destijds de ergste storm leek overgewaaid en de economie weer enigszins opkrabbelde, verdwenen de ideeën van de Britse econoom echter weer op de plank. Wat volgde was een orthodox bezuinigingsbeleid dat resulteerde in een onnodig langzaam herstel van de Europese economieën.

Voor een duurzaam, nieuw economisch verhaal moeten we nadenken over de relatie tussen monetair beleid en fiscaal beleid, over de rol van centrale banken; hoe kunnen we fiscaal beleid verankeren in het systeem?”, stelt Skidelsky. Keynes geloofde dat economieën niet automatisch een natuurlijk punt van volledige werkgelegenheid bereiken, een voorwaarde voor brede welvaart. Om dit soort gaten in de markt op te vullen, dienen overheden een actieve rol te spelen in de economie. Na de Tweede Wereldoorlog opteerden de meeste landen voor dit keynesiaanse model en deze periode wordt nu wel eens omschreven als ‘de gouden jaren van het kapitalisme’: de economie groeide gestaag en de hele samenleving profiteerde mee. Het was bij ons de tijd van ‘Spreiding van kennis, macht en inkomen’ (1973-1977). Maar in de jaren zeventig ontstond er ruis op de lijn. Stijgende inflatie zorgde voor onrust. Het keynesiaanse gedachtegoed werd als schuldige aangewezen en “de conservatieven zochten naar een manier om hun belang, het belang van de kapitaalbezitters, weer voorop te stellen”, zegt Skidelsky, “Inflatie gaf ze een perfect excuus om dit te doen. Inflatie was de vlag, waaronder de kapitaalbezitters zeilden, maar het doel was om de staat terug zijn hok in te sturen.” Nu is het door de maatregels tegen de coronavirusverspreiding hoog tijd voor een nieuw economisch model, waarin niet de markt, maar mens en natuur centraal staan. “De economie moet humanistisch zijn en niet efficiëntie als einddoel nemen”, vindt hij.

Het nieuwe narratief – dat vind ik een geschikter woord dan paradigma – moet een combinatie zijn van wat goed was aan het keynesiaanse model èn een toekomstgerichte filosofie, een ethisch gedachtegoed. De ethiek is weggesneden uit de economie en dat moet teruggedraaid worden. Economen moeten zichzelf steeds afvragen: wat willen we bereiken? Waar willen we heen? Willen we waarde creëren of welzijn? Want die twee doelen vragen om heel verschillend beleid.

Hij vervolgt: “De orthodoxe economie pretendeert een bepaalde zekerheid te bieden over de loop van de economie, maar dit is een schijnzekerheid. Kijk naar de impact van het coronavirus. Niemand weet hoe dit zich zal ontwikkelen. Daarom moet je vooropstellen dat we in een onzekere wereld leven. En deze onzekerheid als basis nemen, zoals Keynes dat deed. Om deze onzekerheid heen kunnen we een systeem creëren dat redelijk voorspelbaar werkt. De markt verandert van dag tot dag, dus kan ze geen voorspelbaarheid bieden. De overheid is langzamer, als een deinend schip op zee, en is daarom veel geschikter voor een sturende rol.

Over hoe deze sturende rol eruit zou moeten zien, heeft Skidelsky verschillende ideeën. “Eén mogelijkheid is het omvormen van de overheid tot de werkgever of last resort. Iedereen, die geen baan kan vinden in de private sector, krijgt er een van de overheid. Dat vind ik een belangrijk idee, want het zorgt automatisch voor balans: als de economie goed draait, zijn overheidsinvesteringen niet nodig en zal het aantal publieke banen afnemen. Wanneer de economie slecht draait heeft zij behoefte aan overheidsinvesteringen en neemt het aantal publieke banen vanzelf toe. Daarbij komt het geld direct terecht bij de mensen die het snel weer zullen uitgeven, het grote minpunt van monetair beleid. Stel je voor, voor het eerst sinds de industriële revolutie zal er geen werkloosheid meer zijn.

Keynes vond dat economie een middel moet zijn om een goed leven te leiden, en geen doel op zich. Anders doe je niets dan rondjes rennen, zoals een hamster of muis dat ook in een rad kan doen. Het hele punt van ‘genoeg hebben’, is dat je een keer stopt. Het coronavirus beschouwt Skidelsky daarmee ook als een test voor onze manier van leven. Je moet niet stoppen omdat je wordt gedwongen door de grenzen van de aarde, je zou moeten stoppen omdat je het punt bereikt hebt waarop je een voldaan en goed leven kunt leiden.

Bron: “De ethiek moet terug in de economie” door Diederik Baazil in DeGroeneAmsterdammer op 14 september 2020.

Publicaties van Robert Skidelsky:

1967: Politicians and the Slump

1969: English Progressive Schools

1975: Oswald Mosley

1983: John Maynard Keynes: Hopes Betrayed, 1883-1920

1992: John Maynard Keynes: The Economist as Savior, 1920-1937

1993: Interests and Obsessions: Historical Essays (Macmillan)

1995: The World After Communism: A Polemic for our Times (Macmillan)

1996: Keynes (Oxford University Press: Past Masters)

2000: John Maynard Keynes: Fighting for Britain, 1937-1946

2009: Keynes: The Return of the Master

2012 met zijn zoon Edward Skidelsky: Hoeveel is genoeg? Geld en het verlangen naar een goed leven

Julian Paul Assange; journalist, programmeur & internetactivist

Haast iedereen zal wel iets weten van Julian Assange. De een zal zelfs sympathie voor hem opbrengen vanwege zijn bijdrage om geheime informatie over de oorlog in Irak – via WikiLeaks – te publiceren, sommigen zullen hem zelfs een held vinden vanwege de integere manier waarop hij dat gedaan heeft. De ander zal hem zien als een ondermijner van het gezag. Beiden hebben volgens mij gelijk. De vraag lijkt mij of we onze regeringen zò vertrouwen dat ze er van ons geheimen op na mogen houden, ook als die geheim zijn omdat ze de banaliteit van het kwaad, dat onze regeringen begaan, blootleggen. Dan zijn er ook nog mensen die hem zien als een staatsgevaarlijke terrorist, die mensen op belangrijke posities in gevaar brengt, of als een verkrachter, maar dat zijn mensen die volgens mij de aantoonbaar onjuiste verhalen van trollen zijn gaan geloven.

Het gaat over serieuze zaken van leven en dood, recht en vrijheid. WikiLeaks is sinds 2007 een klokkenluiderssite. Erop staan allerlei geheime berichten over contacten tussen regeringen en hun ambassades of tussen regeringen onderling. Daarmee willen de mensen achter WikiLeaks aantonen dat er veel gebeurt waarvan gewone mensen bewust onwetend gehouden worden vanwege een verborgen agenda van regeringen. In oktober 2010 publiceerde WikiLeaks zo’n 400.000 documenten over de oorlog in Irak. Op één van de films is ondermeer te zien dat het Amerikaanse leger Irakese burgers en journalisten doodt. Dit filmpje schokte de wereld en dit feit was voor publicatie via The Guardian, en ik meen me te herinneren ook The New York Times, en WikiLeaks niet bekend gemaakt.

Ik behoor, door wat ik in de loop van de tijd gelezen heb, tot de beide eerste groepen. Al ben ik geen rechter, de integere werkwijze van Assange, waarmee hij desondanks onder meer het staatsgezag van Nederland en de Verenigde Staten van Amerika ondermijnde, maken hem wat mij betreft tot een sympathieke held, die direct vrijgelaten moet worden.

Best actueel allemaal, want op 7 september beginnen in Londen de zittingen waar het Brits gerecht zal vonnissen of gehoor gegeven zal worden aan het uitleveringsverzoek, dat de Verenigde Staten van Amerika over Assange aan de Britse regering deed.

Afgaande op de eenzame opsluiting, die Assange in Belmarsh Prison ondergaat, een maximaal beveiligde gevangenis voor terroristen en zware misdadigers, en de manier waarop het Britse gerecht de voorbereidende zittingen heeft geleid, moet ervan worden uitgegaan dat er geen sprake zal zijn van een rechtszaak waar de rechten van de verdediging worden gerespecteerd. Assange heeft immers geen toegang tot zijn eigen dossier en kan in Belmarsh slechts sporadisch overleg plegen met zijn advocaten. Sinds begin maart 2020 heeft hij geen enkel privé-contact meer gehad met zijn advocaten. Tijdens de voorbereidende hoorzittingen voor de organisatie van de rechtszaak werd Assange achter glas geplaatst, waar hij niet kon meeluisteren met de zitting en zijn advocaten niet rechtstreeks kon spreken. Een Spaans veiligheidsbedrijf blijkt bovendien jarenlang audio- en video-opnames van alle bewegingen en gesprekken van Assange in de ambassade van Ecuador in Londen te hebben gemaakt, waaronder dus ook de gesprekken met zijn advocaten. Deze opnames zijn doorgegeven aan de Amerikaanse inlichtingendiensten CIA en FBI.

Een goedkeuring van het uitleveringsverzoek is nagenoeg zeker en dat zou volgens mij een onrecht zijn, waar alle journalisten voor moeten uitkijken. Of ze nu in het zogenaamd Vrije Westen werken en wonen of in een ander land. De rechtspraak in de onvolprezen VS zal voor Assange evenmin volgens het recht verlopen.

Leve de grondwet!

Leve onze verworven rechten!

Leve de eerlijke rechtspraak vrij van politieke invloed!

Hier is een link naar https://wikileaks.org/ om er zelf eens te kijken.

Bronnen: “Brits gerecht oordeelt vanaf 7 september over voortbestaan onafhankelijke onderzoeksjournalistiek” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 1 september 2020 en “WikiLeaks: wat is WikiLeaks eigenlijk?” via MensEnSamenleving op 3 september 2020.

Onze band met Egypte

Egypte is een mooi land langs de vruchtbare Nijl met archeologische bijzonderheden, piramiden, de Sfinx en met dreigende oorlogsconflicten met buurlanden, een gemuilkorfde pers, duizenden politieke gevangenen, een militaire regime en onvrije verkiezingen. Het Egyptische regime heeft een permanente noodtoestand uitgeroepen. Critici en tegenstanders worden door civiele of militaire rechtbanken in massaprocessen veroordeeld; doodstraffen worden veelvuldig uitgesproken. Ook tegen minderjarigen. Er zijn talloze meldingen van geweld door de Egyptische kustwacht en marine tegen vluchtelingen. Aan de landsgrenzen wordt zelfs regelmatig met scherp op vluchtelingen geschoten. Omdat er geen opvangcentra zijn, worden gearresteerde vluchtelingen opgesloten in gevangenissen, kazernes en politiebureaus waar ze geen perspectieven hebben en de omstandigheden slecht zijn.

Na de staatsgreep van legerleider Abdul Fatah al-Sisi in 2013 en het daarop volgende geweld tegen de oppositie in Egypte kwam de Europese Unie tot een niet-bindend besluit om wapenexportvergunningen op te schorten voor materieel dat kan worden gebruikt bij interne repressie, en om andere wapenexport en militaire samenwerking te ‘heroverwegen’.

Dit jaar waren er nog bronnen, die melding maakten van Egyptische deelname aan de zeeblokkade. Het Britse Oxfam en de Duitse omroep Deutsche Welle meldden dat Egypte oorlogsschepen had gestuurd om te helpen met een door Saoedi-Arabië geleide zeeblokkade van Jemen. De Nederlandse regering heeft desondanks de wapenhandel naar Egypte onlangs versoepeld, omdat Egypte niet meer actief betrokken zou zijn bij de maritieme blokkade van Jemen.

Juli jl. liet de Nederlandse regering het parlement zelfs weten toestemming te hebben gegeven voor het exporteren van militaire commando-, communicatie- en controlesystemen en militaire radar naar de Egyptische marine. Een wapenleverantie met een omvang van een omvang van € 114.038.400. Hoewel de Nederlandse overheid geen bedrijfsgevoelige informatie wil geven, is inmiddels bekend dat deze militaire technologie is bedoeld voor een Duits MEKO-fregat. De technologie wordt geleverd door de Nederlandse tak van het Franse Thales-concern. Omdat er mogelijk nog 5 van dezelfde schepen zullen volgen, kan de order uiteindelijk uitkomen op een totaalbedrag van ruim € 660.000.000.

Thales is een bijzonder bedrijf in Nederland. Samen met Damen en Fokker vormt het de top-3 van militaire bedrijven. Het maakt ook apparatuur voor kustwachtschepen, die de buitengrenzen van Europa afgrendelen voor vluchtelingen en had in 2019 een omzet van € 459.000.000, een winst van € 39.000.000 en 66% van de totale verkoop was export.

Egypte is een militaire partner van Saoedi-Arabië. Tussen 2014 en 2018 was Egypte in omvang na Saoedi-Arabië en India de 3de wapenimporteur van de wereld. Vanuit de Verenigde Staten van Amerika ontvangt het land rond de $ 1.300.000.000 per jaar aan Foreign Military Financing, uit te geven aan de Amerikaanse wapenindustrie. Maar Egypte bestelt zijn militaire leveranciers tegenwoordig ook in China, Europese landen en Rusland.

Egypte levert wapens aan Libië, maar de marine is daar niet bij betrokken. In Egypte worden op grote schaal mensenrechten geschonden, maar fregatten worden bij dat geweld niet gebruikt. Egypte steunt de Saoedische oorlogscoalitie in Jemen politiek en zou dat officieel niet meer militair doen. En er bestaat volgens de Nederlandse regering ook geen risico dat de MEKO-fregatten gaan worden ingezet in agressief buitenlands beleid of bij territoriale claims. Dus volgens de Nederlandse regering hoeft – met uitzondering van de vluchtelingen – niemand zich zorgen te maken en zijn de economische voordelen van deze wapenleveranties en werkgelegenheid ook belangrijk. En volgens de Nederlandse regering zou ook niemand zich zorgen hoeven maken over een toenemend militair geweld in die regio en in de wereld. Gaat u maar lekker slapen.

Bron: “Brutaal repressief regime Egypte beschikt vrij over Nederlands (en Belgisch) wapentuig” door Wendela de Vries en Martin Broek via DeWereldMorgen op 28 augustus 2020.