Hoewel de trend deze herfst in mijn ogen ongewijzigd van koers bleef vergeleken met de afgelopen jaren, en zelfs met de afgelopen decennia, te weten dat de media verkondigen wat de macht in de respectievelijk staten België en die Der Nederlanden goed uitkomt, lijkt het mij toe dat de intensivering van macht, militarisering en verrijking in ongekende stroomversnellingen zijn gekomen. Zou de Doos van Pandora daarmee nóg verder geopend zijn?
Onze wereld is met bijvoorbeeld een beloning van $ 56 miljard (€ 47,8 miljard) voor Tesla-topman Elon Musk gisteren wat mij betreft dermate ridicuul geworden dat de scheefgroei ook onder de rest van de burgerbevolking steeds duidelijker wordt. Toch wordt het mediagif in brede kringen nog altijd veronachtzaamd. Ook om mij heen zijn er nog altijd mensen, die naar het TV-journaal kijken ‘om te weten wat er in de wereld gebeurt’ of die daarvoor opiniebladen als De Volkskrant, De groene of de NRC lezen. Het zijn volgens mij allang geen ‘nieuws- of opiniebladen’ meer. In mijn ogen zijn het bedenkelijke bronnen, al gebruik ik ze met enige terughoudendheid ook wanneer ik hun bespreking vertrouw. Dat kunt u hieronder zien. In elk geval kunnen uitstekende alternatieve media, zoals hieronder veelvuldig aangehaald omdat zij het nieuws brengen dat er volgens mij voor mijn tijdgenoten echt toe doet, naar een verdiend podium fluiten. Dat geldt overigens vooralsnog ook voor de ‘Open brief’ van Jeffrey Sachs, waarmee ik dit Herfstdagboek open. Die brief neem ik bij wijze van uitzondering integraal op omwille van de – door mij toegekende – buitengewone waarde van de inhoud van die brief.
U kunt – als het goed is – op een van de thema’s of landstreken klikken om de inhoud daarvan te lezen. De nummers achter deze onderwerpen laten de lengte ervan indicatief zien. Zo blijkt dat ik het minst verzameld heb onder het kopje ‘Zuid-Amerika’, en het meest over ‘Wereldverhalen’. Overigens ontbreken de kopjes Australië en Azië , omdat ik deze herfst over die werelddelen niets verzameld heb. Tussen […] heb ik hier en daar mijn eigen aantekeningen geplaatst.
12 17 ‘Veiligheid is ondeelbaar – en geschiedenis telt’; aldus Jeffrey Sachs
Geachte heer bondskanselier Merz,
U hebt herhaaldelijk gesproken over de verantwoordelijkheid van Duitsland voor de Europese veiligheid. Deze verantwoordelijkheid mag niet worden ingewisseld tegen slogans, selectieve herinneringen of de normalisering van oorlogsretoriek. Veiligheidsgaranties zijn geen eenrichtingsverkeer. Ze werken in beide richtingen. Dit is geen Russisch of Amerikaans argument; het is een basisprincipe van de Europese veiligheid, dat expliciet is verankerd in het Slotdocument van Helsinki, het OVSE-kader en in decennia van naoorlogse diplomatie.
Duitsland is verplicht om dit moment met historische ernst en eerlijkheid tegemoet te treden. In dit opzicht blijft uw recente retoriek gevaarlijk achter bij de verwachtingen.
Sinds 1990 zijn de belangrijkste veiligheidsbelangen van Rusland herhaaldelijk genegeerd, afgezwakt of rechtstreeks geschonden – vaak met actieve medewerking of niet-ingrijpen van Duitsland. Deze geschiedenis mag niet worden uitgewist als men een einde wil maken aan de oorlog in Oekraïne, en zij mag niet worden genegeerd als Europa een permanente staat van confrontatie wil vermijden.
Aan het einde van de Koude Oorlog heeft Duitsland herhaaldelijk en ondubbelzinnig aan de Sovjet- en later de Russische leiders verzekerd dat de NAVO niet naar het oosten zou uitbreiden. Deze toezeggingen werden gedaan in de context van de Duitse hereniging. Duitsland profiteerde hier enorm van. De snelle hereniging van Duitsland – binnen de NAVO – zou zonder de op deze toezeggingen gebaseerde instemming van de Sovjet-Unie niet mogelijk zijn geweest. Later doen alsof deze toezeggingen betekenisloos waren of slechts terloopse opmerkingen, is niet realistisch: het herschrijft de geschiedenis.
In 1999 nam Duitsland deel aan de NAVO-bombardementen op Servië, de eerste grote oorlog die de NAVO zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad voerde. Dit was geen verdedigingsactie, maar een baanbrekende interventie die de veiligheidsorde na de Koude Oorlog ingrijpend veranderde. Voor Rusland was Servië geen abstracte aangelegenheid. De boodschap was ondubbelzinnig: de NAVO zou geweld gebruiken buiten haar grondgebied, zonder VN-mandaat en zonder rekening te houden met Russische bezwaren.
In 2002 trokken de Verenigde Staten zich eenzijdig terug uit het ABM-verdrag, een hoeksteen van de strategische stabiliteit gedurende drie decennia. Duitsland maakte geen serieuze bezwaren. Maar de uitholling van de wapenbeheersingsarchitectuur vond niet in een vacuüm plaats. Raketafweersystemen, die dichter bij de Russische grenzen werden gestationeerd, werden door Rusland terecht als destabiliserend beschouwd. Deze percepties afdoen als paranoia was politieke propaganda en geenszins verstandige diplomatie.
In 2008 erkende Duitsland de onafhankelijkheid van Kosovo, ondanks uitdrukkelijke waarschuwingen dat dit het beginsel van territoriale integriteit zou ondermijnen en een precedent met verstrekkende gevolgen zou scheppen. Opnieuw werden de bezwaren van Rusland afgedaan als kwaadwillig en werden de fundamentele bedenkingen niet serieus genomen.
Het voortdurende aandringen om de NAVO uit te breiden met Oekraïne en Georgië – formeel is die wens uitgesproken tijdens de top in Boekarest in 2008 – overschreed de duidelijkste rode lijnen, ondanks jarenlange, luidruchtige, duidelijke, consequente en herhaalde bezwaren van Moskou. Wanneer een grootmacht een centraal veiligheidsbelang benoemt en dit gedurende decennia steeds weer benadrukt, is het negeren daarvan geen diplomatie, maar een bewuste escalatie.
De rol van Duitsland in Oekraïne sinds 2014 is bijzonder verontrustend. Berlijn bemiddelde samen met Parijs en Warschau bij het akkoord van 21 februari 2014 tussen president Janoekovitsj en de oppositie – een akkoord dat een einde moest maken aan het geweld en de constitutionele orde moest handhaven. Binnen enkele uren mislukte dit akkoord. Er volgde een gewelddadige staatsgreep. Er kwam een nieuwe regering tot stand op ongrondwettelijke wijze. Duitsland erkende het nieuwe regime onmiddellijk en steunde het. Het door Duitsland gegarandeerde akkoord werd zonder aarzelen opgegeven.
Het akkoord van Minsk II van 2015 moest de correctie vormen – een onderhandeld kader om een einde te maken aan de oorlog in Oost-Oekraïne. Duitsland trad opnieuw op als garant. Maar zeven jaar lang werd het akkoord van Minsk II niet door Oekraïne uitgevoerd. Kiev verwierp openlijk de politieke bepalingen ervan. Duitsland dwong ze niet af. Voormalige Duitse en andere Europese staatshoofden en regeringsleiders hebben inmiddels toegegeven dat Minsk minder als vredesplan dan als verdedigingsmaatregel werd behandeld. Alleen al deze bekentenis vraagt om een discussie over de gebeurtenissen.
Tegen deze achtergrond klinken eisen om steeds meer wapens, steeds scherpere retoriek en steeds grotere “vastberadenheid” hol. Ze roepen Europa op om het recente verleden te vergeten om een toekomst van permanente confrontatie te rechtvaardigen.
Genoeg propaganda! Genoeg morele infantilisering van het publieke debat! Europeanen zijn in staat om te begrijpen dat veiligheidsdilemma’s reëel zijn, dat NAVO-acties consequenties hebben en dat vrede niet wordt bereikt door te doen alsof de veiligheidsbezwaren van Rusland niet bestaan.
De Europese veiligheid is ondeelbaar. Dit principe houdt in dat geen enkel land zijn veiligheid ten koste van een ander land kan versterken zonder instabiliteit te veroorzaken. Het houdt ook in dat diplomatie geen verzoening is en historische eerlijkheid geen verraad.
Ooit begreep Duitsland dit. De Ostpolitik [van Willy Brandt en Egon Bahr, vanaf 1968] was geen zwakte, maar strategische volwassenheid. Men besefte dat de stabiliteit van Europa afhankelijk is van dialoog, wapenbeheersing, economische betrekkingen en respect voor de legitieme veiligheidsbelangen van Rusland.
Duitsland heeft deze volwassenheid vandaag opnieuw nodig. Het mag niet langer praten alsof oorlog onvermijdelijk of zelfs deugdzaam is. Strategisch denken mag niet langer worden gereduceerd tot bondgenootschappelijke slogans. Het moet eindelijk streven naar echte diplomatie – niet als PR-maatregel, maar als een serieuze poging om een Europese veiligheidsarchitectuur te herbouwen die Rusland insluit in plaats van uitsluit.
Een vernieuwde Europese veiligheidsarchitectuur moet beginnen met duidelijkheid en terughoudendheid. Allereerst vereist dit een ondubbelzinnig einde aan de uitbreiding van de NAVO naar het oosten – rond Oekraïne, Georgië en elk ander land langs de Russische grenzen. De uitbreiding van de NAVO was geen onvermijdelijk gevolg van de naoorlogse orde; het was een politieke beslissing die werd genomen in strijd met de plechtige toezeggingen van 1990 en die ondanks herhaalde waarschuwingen voor destabilisatie van Europa werd doorgezet.
Veiligheid in Oekraïne wordt niet bereikt door de stationering van Duitse, Franse of andere Europese troepen, aangezien dit de verdeeldheid alleen maar zou vergroten en de oorlog zou verlengen. Stabiliteit wordt bereikt door neutraliteit, ondersteund door geloofwaardige internationale garanties. De geschiedenis is duidelijk: noch de Sovjet-Unie, noch de Russische Federatie hebben in de naoorlogse orde de soevereiniteit van neutrale staten geschonden – noch Finland, Oostenrijk, Zweden, Zwitserland, noch andere. Neutraliteit werkte omdat het rekening hield met de legitieme veiligheidsbelangen van alle partijen. Er is geen geldige reden om aan te nemen dat dit niet opnieuw zou kunnen werken.
Ten tweede vereist stabiliteit demilitarisering en wederkerigheid. Russische strijdkrachten moeten uit de buurt van de NAVO-grenzen worden gehouden en NAVO-strijdkrachten – met inbegrip van raketsystemen – moeten uit de buurt van de Russische grenzen worden gehouden. Veiligheid is ondeelbaar, niet eenzijdig. Grensregio’s moeten door middel van controleerbare overeenkomsten worden gedemilitariseerd en niet met steeds meer wapens worden overladen.
Sancties moeten in het kader van een onderhandelde oplossing worden opgeheven; ze hebben geen vrede gebracht en hebben de Europese economie ernstige schade toegebracht.
Met name Duitsland moet zich verzetten tegen de lichtzinnige inbeslagname van Russisch staatsvermogen – een flagrante schending van het internationaal recht die het vertrouwen in het mondiale financiële stelsel ondermijnt. De heropleving van de Duitse industrie door middel van legitieme, op contracten gebaseerde handel met Rusland is geen capitulatie, maar economisch realisme. Europa mag zijn eigen productiebasis niet vernietigen uit naam van morele retoriek.
Ten slotte moet Europa terugkeren naar de institutionele grondslagen van zijn eigen veiligheid. De OVSE – niet de NAVO – moet weer fungeren als het centrale forum voor Europese veiligheid, vertrouwensopbouw en wapenbeheersing. Strategische autonomie voor Europa betekent precies dit: een Europese veiligheidsorde die wordt gekenmerkt door Europese belangen, niet door permanente ondergeschiktheid aan de expansiedrift van de NAVO.
Frankrijk zou zijn nucleaire afschrikking kunnen uitbreiden tot een Europees veiligheidsparaplu, maar alleen in een puur defensieve houding, zonder vooruitgeschoven systemen die Rusland bedreigen.
Europa moet aandringen op een terugkeer naar het INF-kader en op uitgebreide strategische onderhandelingen over nucleaire wapenbeheersing, waarbij de Verenigde Staten en Rusland – en later ook China – worden betrokken. De analogie tussen Kosovo en Oekraïne moet ook eerlijk worden erkend: grenzen zijn in Europa al verschoven met Westerse steun. Grenzen werden verschoven. Het streven naar vrede moet onaantastbaar zijn.
En het belangrijkste: leer geschiedenis, mijnheer de bondskanselier! En wees daarbij eerlijk! Zonder eerlijkheid kan er geen vertrouwen zijn. Zonder vertrouwen kan er geen veiligheid zijn. En zonder diplomatie riskeert Europa de rampen te herhalen waarvan het zogenaamd heeft geleerd.
De geschiedenis zal beoordelen wat Duitsland zich herinnert – en wat het vergeet. Laat Duitsland onder uw leiding deze keer kiezen voor diplomatie en vrede en zich aan zijn woord houden.
10 07 Klonk er ooit een applausje voor de zorghelden, nu horen we alleen: harder en langer werken! Is ons ziektesysteem ziek of is het de wijze, waarop wij maatschappelijk onze arbeid organiseren? Aldus Robrecht Vanderbeeken. https://www.sampol.be/2025/10/met-zieken-valt-geen-zaken-te-doen
9 24 Er is in Nederland een integraal kinderarmoedebeleid nodig dat gezinnen structureel ondersteunt en waarbij de ontwikkeling van kinderen centraal staat, zodat ook die kinderen de kansen, veiligheid en zekerheid krijgen die [ze verdienen andere kinderen ook hebben; GjH]; aldus NOS Nieuws. In een rijk land als het onze is geen armoede organiseren uiteraard nog vele malen beter. https://nos.nl/artikel/2583803-kinderombudsman-kinderen-in-armoede-zien-hun-toekomst-somber-in
10 06 Belangenorganisaties voor gehandicapten roepen de Nederlandse politiek alweer op om het VN-verdrag Handicap na te leven. In artikel 19 van dat mensenrechtenverdrag staat onder meer dat mensen met een handicap ‘vrijelijk hun verblijfplaats’ moeten kunnen kiezen en ondersteuning moeten krijgen om dat mogelijk te maken. Nederland ondertekende het verdrag in juni 2016 en beloofde daarmee er alles aan te doen om mensen met een beperking op een evenwaardige manier te laten deelnemen aan de samenleving als mensen zonder handicap. Niet alleen laten de inspanningen om dat te bereiken al jaren te wensen over. Het VN-comité, dat toeziet op de uitvoering, uitte september vorig jaar ook forse kritiek op de toegankelijkheid van gehandicapten op de arbeidsmarkt, in het onderwijs en in het openbaar vervoer en april jl. werd die belofte opnieuw geschonden toen woonminister Mona Keijzer voorstelde om regels voor toegankelijk bouwen te schrappen; aldus Wilke Martens. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/vn-verdrag-handicap-situatie-in-nederland-verslechtert-juist/
10 30 Francine Mestrum bundelt jaren onderzoek in “Maak armoede illegaal! – Pleidooi voor wereldwijde sociale rechtvaardigheid” (2025, uitgegeven door Houtekiet): armoede is structureel aan het kapitalisme. Zolang we dat niet erkennen, blijft armoedebestrijding symptoombestrijding; aldus Lode Vanoost.
10 31 Migranten raken, ook na de eerste generatie, niet hoog genoeg opgeleid. Er is een behoorlijke diplomakloof. We slagen er niet in om die te dichten en bijna alle landen rond België doen dat beter. Meisjes met een niet-EU-achtergrond worden minder gestimuleerd om buiten het gezin tegen een inkomen te gaan werken. En er is nog altijd veel te veel discriminatie op de arbeidsmarkt; aldus Frank D’hanis. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/31/dat-migranten-moeilijker-werk-vinden-komt-door-rechts-beleid
11 26 De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft met een grote meerderheid van stemmen besloten dat in het internationaal recht marteling verboden is. Volgens de aangenomen resolutie geldt dat ook voor ‘andere wrede, onmenselijke of vernederende behandeling of straf’. Voor deze resolutie stemden 169 landen. Argentinië, Israël en de Verenigde Staten van Amerika stemden tegen en Burundi, Nicaragua, Papoea-Nieuw-Guinea en Rusland stemden niet; aldus Middle East Monitor. https://vredessite.nl/nieuws/marteling_2517.html
12 03 Na de heisa over frauduleuze facturen pleit vakbondsvertegenwoordiger van ACV Puls Arne Deflo voor een grondige herziening van de thuiszorg. De overgrote meerderheid van de thuiszorgverpleegkundigen werkt correct, maar het systeem beloont vooral medische handelingen, terwijl ook tijd voor een goed gesprek betaald zou moeten worden; aldus Leonoor Kuijk. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/03/thuiszorg-focus-op-herwaardering-van-het-vak-niet-op-fraudebestrijding
12 08 Wereldwijd hebben 250 miljoen mensen noodhulp nodig, maar de VN kreeg dit jaar slechts $ 12 miljard van de gevraagde $ 45 miljard. Het kabinet-Schoof verminderde de Nederlandse bijdrage met $ 2,4 miljard en de Amerikaanse president Donald Trump schrapte tientallen miljarden. De VN rijdt namens ons richting het vuur om te helpen, maar wordt nu ook geacht het vuur te bestrijden zonder genoeg water in de tank, terwijl ze wordt beschoten (wereldwijd kwam er dit jaar een recordaantal van 380 VN-hulpverleners om het leven); aldus NOS Nieuws. Zie ook 12 08 onder het kopje ‘Inzichten’. https://nos.nl/artikel/2593677-wanhopig-stelt-vn-budget-voor-noodhulp-bij-hartverscheurend
12 09 Marktdenken verschuift de schuld van een scheefgetrokken economie door naar het individu. Wie onzeker werk heeft of uit de boot valt, krijgt daardoor al snel aangepraat dat het aan haar of hem zelf ligt. En in zo’n gesprek is dan ook direct een oplossing voor handen: ‘beter worden’, jezelf bijsturen en harder werken [meedoen aan de ratrace; GjH]; aldus Grace Blakeley. Degenen, die niet buiten de boot vallen en succesvol zijn, worden daarentegen geprezen om de verwerving van hun riante inkomen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/09/waarom-falen-altijd-je-eigen-schuld-lijkt
12 10 Elk jaar belanden in Nederland zo’n 2.300 kinderen in het ziekenhuis met ernstige astma. Het valt op dat er veel patiënten met lage inkomens en slechte woonomstandigheden naar het ziekenhuis komen. Een grootschalige analyse van data van 4,5 miljoen Nederlandse kinderen tussen de 2 en 17 jaar bevestigt dat beeld; aldus NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2593961-kinderen-met-ernstige-astma-komen-vaker-uit-gezinnen-met-laag-inkomen
12 17 Het aandeel arme mensen in Nederland bedraagt nu 551.000 mensen; dat is 3,1% van de bevolking. Met name gezinnen met kinderen en zelfstandigen komen het vaakst [structureel; GjH] geld tekort.
Daarnaast heeft ruim 8% van de huishoudens problematische schulden. Dat aantal schommelt sinds 2022 tussen de 8 en 9%. Van overheidswege wordt niet benoemd dat schulden mede veroorzaakt worden door persoonlijkheidskenmerken. En doordat we die niet benoemen, maken we er ook geen beleid op. Zo weten we sinds 2018 dat mensen met weinig emotionele stabiliteit en zelfcontrole 10x vaker in de schulden belanden dan mensen met veel controle en stabiliteit. Het gaat om het vermogen om te kunnen plannen en verleidingen te weerstaan. En ondertussen is daarentegen achteraf betalen nu ook in winkelstraten mogelijk, en is online gokken gelegaliseerd. Met zoveel financiële verleidingen is zoiets als ‘budgetcoaching’ [volstrekt; GjH] niet toereikend; beide aldus José Boon. https://www.nu.nl/economie/6379685/armoede-neemt-voor-het-eerst-in-jaren-weer-toe-vooral-zzpers-komen-tekort.html en https://www.nu.nl/economie/6379748/aanpak-van-problematische-schulden-schiet-tekort-door-olifant-in-de-kamer.html
10 08 In deze wereld met weinig houvast en veel onzekerheden, ontstaat er een leegte waarin wrok kan ontstaan. Daar speelt extreemrechts slim op in. Enerzijds is er de herverdelingswrok: het idee dat gemarginaliseerde groepen een steeds groter stuk van de economische koek krijgen, terwijl de witte man steeds minder overhoudt. Een gevoel dat wordt aangewakkerd door verhalen over positieve discriminatie, migratie en quota. Daarnaast is er de erkenningswrok: het verlies van de bevoorrechte, vanzelfsprekende positie, die mannen vroeger innamen. Waar witte mannen ooit zonder meer als norm werden gezien, ervaren sommigen vandaag dat ze zich moeten inleveren of verantwoorden. Dat wordt vaak vertaald als een aanval op hun identiteit; aldus Youna Mulock Houwer en Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/08/jongens-in-de-knel-tijd-voor-een-nieuw-verhaal-over-mannelijkheid
10 25 Andere landen, zoals Groot-Brittannië, Italië, Frankrijk en Spanje hebben werk gemaakt van een serieuze aanpak van femicide, maar in Nederland kwam er pas rond 2020 aandacht voor het fenomeen. Hier bleven een experimentele aanpak, vooruitstrevend beleid en dalende cijfers uit: het aantal vrouwenmoorden in Nederland is de afgelopen 10 jaar gelijk gebleven. We lopen bij de aanpak van huiselijk geweld en de dodelijkste vorm daarvan: partnermoord achter op wat volgens ‘ons’ ‘macholanden’ zijn; aldus Renate van der Zee. Zie ook 11 28 hier onder. https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/47547/vrouwenmoord-waarom-nederland-hopeloos-achterloopt
11 28 Gemiddeld wordt er elke acht dagen in Nederland een vrouw vermoord (hoe ligt dat bij mannen?). Bij ongeveer de helft was de (vermoedelijke) dader een partner of ex-partner. En dat aantal is de afgelopen 15 jaar niet gedaald; aldus NOS Nieuws. Zie ook 10 25 hier boven. https://nos.nl/artikel/2592317-cbs-geen-daling-in-aantal-vermoorde-vrouwen-door-ex-partner
12 10 De regenboogvlag was ooit een symbool van verzet. Vandaag is het een instrument in handen van rechtse politici. Ze zwaaien ermee om hun zogenaamd progressieve waarden te etaleren, terwijl ze tegelijk migranten en vluchtelingen uitsluiten. De homobeweging heeft in 50 jaar tijd veel rechten veroverd, maar haar maatschappelijke positie is niet structureel versterkt; aldus Janine Meijer in gesprek met historicus en onderzoeker Tijmen van Voorthuizen. https://apache.be/2025/12/10/tijmen-van-voorthuizen-rechtse-politici-zetten-homonationalisme-om-antimigratieretoriek
10 07 Werknemers met een migratieachtergrond ervaren vaak ongelijkheid en buitensluiting, ook bij werkgevers die nadrukkelijk proberen de diversiteit op hun werkvloer te vergroten. Sterker nog: dat probleem is groter bij organisaties met een gevarieerd werknemersbestand dan bij ‘homogene’ bedrijven. Achterstelling en uitsluiting zouden actief tegengegaan moeten worden, en manieren van denken en doen, die binnen een organisatie normaal gevonden worden, zouden tegen het licht gehouden moeten worden; aldus NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2585509-scp-meer-diversiteit-op-werkvloer-geen-garantie-voor-inclusie
10 19 Meedogenloos: “Oorlog raakt Israëlische economie: ‘Inzet reservisten heeft ontwrichtend effect’” is de kop en de inhoud van een artikel op NU.nl. Geen woord over de schade, die Israël met haar ‘inspanningen’ aan alles wat Palestijns is heeft aangedaan; puur racisme. Ten tijde van ons kolonialisme werd hier ook gemeld dat de inlanders dan wel klaagden, maar dat de kolonisten het ook niet altijd gemakkelijk hadden. https://www.nu.nl/economie/6372568/oorlog-raakt-israelische-economie-inzet-reservisten-heeft-ontwrichtend-effect.html
11 11 De beeldvorming waarmee Palestijnen worden ontmenselijkt en uitgewist, is nagenoeg dezelfde waarmee Zwarte Amerikanen eeuwenlang werden en worden ontmenselijkt en uitgewist. En door mensen hun verhalen te ontnemen, maak je het makkelijker ze te doden; aldus Marte Hoogenboom in gesprek met Ta-Nehisi Coates (spreek uit ‘Tanahássi’), schrijver van “De boodschap” (2025, vertaald door Adiëlle Westercappel en Fannah Palmer en uitgegeven door Bot Uitgevers). Zie ook het vorige onderwerp en 11 15 onder het kopje ‘Inzichten’. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/ta-nehisi-coates-interview/
12 01 Jerry Afriyie en Raul Balai werden in 2012 door toenmalig Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan uitgenodigd voor een gesprek over het sinterklaasfeest. Daaruit kwam een gezamenlijke aanpak voort om het uiterlijk van Zwarte Piet te veranderen. Inmiddels is de roetveegpiet bij bijna alle sinterklaasvieringen in het land standaard; aldus NOS Nieuws in samenwerking met het regionale nieuws van Noord-Holland. https://nos.nl/artikel/2592768-andreaspenning-voor-oprichters-kick-out-zwarte-piet
12 04 Lang voor onze jaartelling dook in de Europese folklore al een winterse figuur op met een dubbelzinnige begeleider. Veel historici zien een link met de Germaanse god Odin, de alvader of oppergod in de Noordse mythologie, die volgens zeggen op zijn witte, achtbenige paard door de lucht raasde, vergezeld van twee zwarte raven. Die vogels luisterden aan schoorstenen om hem verslag uit te brengen van het goede en slechte gedrag van stervelingen. Toen de Katholieke Kerk dit heidense winterverhaal wilde verchristelijken, legde ze er simpelweg Sint Nicolaas – een Turkse bisschop uit de 4de eeuw [met wat bedienden; GjH] – overheen; aldus Saar Lermytte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/04/sinterklaas-een-traditie-die-racisme-reproduceert
12 18 Vandaag viert de wereld de Internationale Dag van de Migrant. Ook de Europese Commissie, het machtigste orgaan van de Europese Unie, spreekt vandaag lovende woorden over diversiteit en migranten als ‘waardevolle werknemers’. Op papier klinkt het als een feest van erkenning. Toch wringt het dat Europa zichzelf presenteert als kampioen van het eerbiedigen van mensenrechten, terwijl haar grens- en migratiebeleid intussen draait op controle, selectie en uitsluiting. De Europese grensbewakingsdienst Frontex kan bijvoorbeeld verantwoordelijk worden gehouden voor zogeheten pushbacks van vluchtelingen. Bij pushbacks worden migranten teruggestuurd zonder dat zij de kans krijgen gebruik te maken van hun internationaal vastgelegde recht om asiel aan te vragen. En ook in Europese steden ontstaan onderklassen van vooral niet-witte mensen: uitgebuit wanneer het uitkomt, gedumpt wanneer het misloopt. Politici herhalen dat zij ‘zelf bepalen wie we binnenlaten’ in naam van veiligheid en welvaart. [Hoezo eerbiedigen van mensenrechten? GjH] Er komen steeds meer harde grenzen; aldus Benaissa Nams en NOS Nieuws. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/18/dag-van-de-migrant-hoe-europa-levens-rangschikt en https://nos.nl/artikel/2595086-grensbewaking-eu-verantwoordelijk-voor-onterecht-terugsturen-migranten
9 26 De politiek breekt onze samenleving af in plaats van ze op te bouwen. Waar de (Belgische) regering kiest voor sociale inleveringen en verdeeldheid, bouwen wij samen een verhaal van rechtvaardigheid, solidariteit en verbeelding om met verbeelding, verbinding en verzet te bouwen aan een warmere samenleving; aankondiging van Hart boven Hard (Hart boven Bart, oftewel Bart de Wever) voor een manifestatie op 13 oktober a.s.. https://hartbovenhard.be/kalender/hart-boven-bart-nacht-van-het-verzet/
10 17 We zouden vooral moeten durven kijken naar een aantal fundamentele oorzaken van de grote omvang en het soms minder goed functioneren van de overheid: een gebrek aan beleidsanalyse, een gebrek aan een echt kerntakendebat, en een gebrek aan politieke doorzettingsmacht om onze complexe bestuursstructuur wat meer op orde te krijgen. De vraag naar hoe groot de overheid mag zijn, kan niet worden losgekoppeld van de vraag wat we van de overheid verwachten. In het debat over de ‘vele ambtenaren’ worden nogal wat functies op een hoop gegooid en veel criteria van goed bestuur vergen nu eenmaal een grote overheid. Door de overheid als één en ondeelbaar voor te stellen, miskent men dat bestuurlijke complexiteit bijna automatisch voor een grote overheid zorgt. In veel analyses is er geen aandacht voor het feit dat een deel van de ineffectiviteit en inefficiëntie mede samenhangt met het functioneren van ons politiek systeem. En overheden, die in de publieke sector (het leger, spinoffs, universiteiten) innovaties mee financieren, zorgen voor het zaaigeld, dat soms tot heuse groeisectoren op de private markt leidt; aldus Bram Verschuere. https://www.sampol.be/2025/10/de-mythe-van-de-te-grote-overheid
10 23 Denk, GroenLinks-PvdA, de Partij voor de Dieren en Volt doen de rechtsstaat geen kwaad, integendeel, de laatste 3 partijen scoren 20 of meer punten voor programmavoorstellen, die de rechtsstaat juist steunen of versterken. Dat is het goede nieuws. Kwalijk is dat alle overige Nederlandse politieke partijen inclusief CDA, D66 en de VVD onze rechtstaat in meerdere of mindere mate willen ontmantelen; aldus Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/23/vier-nederlandse-partijen-respecteren-de-rechtsstaat-elf-niet
11 05 Wat ooit een ‘driestromenland’ werd genoemd, is veranderd in een onvoorspelbare delta met steeds wisselende vertakkingen. Rechts heeft zich aan die ontwikkeling veel beter aangepast dan Links, terwijl de werkelijke malaise het meest zichtbaar wordt in het alledaagse: Nederland is een rijk land, de werkloosheid is laag, maar de gemiddelde kiezer ziet de toekomst voor volgende generaties somber in. Ondanks dat is ‘Links’ tot 30 zetels ineengestort. GroenLinks–PvdA daalde van 25 naar 20, de SP van 5 naar 3. Dit aandeel van 20% is de kleinste linkse vertegenwoordiging, die Nederland sinds de invoering van het algemeen kiesrecht heeft gekend [en daarvoor moet je PvdA-GL als Links zien; GjH, zie ook 10 30 onder het kopje ‘Nederland’]. Nederlands links loopt inmiddels achter op al zijn West-Europese tegenhangers, en in de meeste gevallen met een ruime marge. Het bevindt zich op een historisch dieptepunt en een nieuw kabinet zal minstens 4 partijen nodig hebben om te kunnen regeren [volgens de huidige gewoonte: een kabinetsplan maken waarbij de oppositie in de Eerste en Tweede Kamer het nakijken heeft; GjH]. Het radicaalrechtse trio van JA21, FvD en PVV bezit daarentegen nu 42 van de 150 zetels. In 2023 waren dat er 41. Dat – en niet een snelle ‘terugkeer naar de rede’ – vormt de werkelijke achtergrond waartegen het komend [technocratische politieke; GjH] project zich zal aftekenen; aldus Jouke Huijzer, Enzo Rossi & Wouter Schakel. https://lavamedia.be/links-behaalde-het-slechtste-verkiezingsresultaat-ooit-dit-is-waarom/
11 12 In de spektakeldemocratie, waarin het samenspel van media en politiek ons meesleurt, gaat politiek al lang niet meer over beleid, laat staan over verschillende visies op de samenleving en het goede leven. Het gaat om aandacht genereren en populariteit. De tweestrijd tussen het extreemrechtse AI-gegenereerde nummer “Nee, nee, nee, tegen een azc” en het feministische nummer “Vrijheid, Gelijkheid, Zusterschap” symboliseert de staat van het publieke debat; aldus Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/12/waarom-de-hitlijsten-het-brandpunt-van-de-politieke-strijd-vormen
11 14 Democratieën verdwijnen niet door er één grote klap op te geven, maar door een reeks kleine aanpassingen, die allemaal dezelfde richting uitgaan. Een genegeerd advies. Een journalist, die weggezet wordt als activist. Een subsidie, die in zachte taal wordt afgepakt. Kleine sneden en geen grote wond, maar [uiteindelijk; GjH] wel fataal [voor het democratisch gehalte van een samenleving; GjH]; aldus Tijs Synaeve. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/14/onze-stem-tegen-de-stroom-waarom-kritische-media-ons-redmiddel-zijn
12 08 Heeft een wedstrijd, zoals het Eurovisie Songfestival een “apolitiek karakter”, zoals de Europese Omroepvereniging EBU stelt? Amper een dag na de Russische invasie in Oekraïne besliste de EBU in 2022 om Rusland om politieke redenen uit te sluiten met de mededeling dat “gezien de ongekende crisis in Oekraïne, de deelname van Rusland aan het festival van dit jaar, de reputatie van de wedstrijd zou schaden”. Wit-Rusland werd al een jaar eerder uitgesloten na de gecontesteerde herverkiezing van president Alexander Lukashenko. De niet-uitsluiting van Israël vanwege het apolitieke karakter van het evenement roept dus vragen op; aldus SOS Gaza. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/08/open-brief-sos-gaza-aan-rtbf-laat-belgie-niet-deelnemen-aan-songfestival
11 13 In de tragedie van de vijfjarige Hind Rajab schuilt iets dat het individuele overstijgt en ons een inkijk geeft in de gruwel, die de dagelijkse realiteit in Gaza is. Burgers worden geconfronteerd met moorddadig geweld en ontmenselijking. “The Voice of Hind Rajab” is een aanklacht. Met een wereld, waarin niemand komt wanneer een kind smeekt om hulp, kan ik niet leven, vertelt de Tunesische filmmaker en scenarioschrijver Kaouther Ben Hania; aldus Ivo De Kock, die met haar sprak. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/13/kaouther-ben-hania-the-voice-of-hind-rajab-is-een-woedekreet-stop-de-genocide-en-de-straffeloosheid
12 07 Claron McFaddon was ziek, daarom speelde het Cello Octet Amsterdam vandaag het programma ‘Cocon’ in TivoliVredenburg. Een mooie verzameling moderne composities van Caterina Barbieri (+ 1990), Jesse Broekman (+ 1985), Kara-Lis Coverdale (+ 1987), Abul Mogard (niet publiek bekend gemaakt) en Qasim Naqvi (+ 1976). Voor mij allemaal onbekende hedendaagse componisten. Ik vond het een heel mooi, meditatief concert. Wat me aan ‘Cocon’ tegenstond was de synthesizer, die het mij soms onmogelijk maakte puur naar de cello’s te luisteren, en die ook nog eens soms tussen twee composities door de stukken met elkaar verbond. En dan waren er ook nog volstrekt onnodige en soms smakeloze lichteffecten, die afleidden om met de ogen open naar de muziek te luisteren. Maar goed, ik kon wel horen dat deze 8 cellisten al 7 jaar gezamenlijk op cello-avontuur zijn, waarbij vooral Sanne van der Horst indruk op mij maakte vanwege haar mooi uitgevoerde solo-partijen. https://cellooctet.com/het-octet/
12 11 Anja Meulenbelt, de Nederlandse feministe, oud-politica en schrijver, heeft de jaarlijkse prestigieuze oeuvreprijs voor Nederlandse schrijvers toegekend gekregen. Net als in haar boeken doorbreekt Meulenbelt met deze bekroning een onzichtbare barrière: ze is de eerste vrouw, die voor zichzelf volstrekt onverwacht in de categorie ‘beschouwend proza’ de prijs heeft gewonnen; aldus Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/11/anja-meulenbelt-wint-als-eerste-vrouw-pc-hooft-prijs-voor-beschouwend-proza
11 26 De Marsrover Perseverance heeft voor het eerst bewijs verzameld van elektrische ontladingen in de atmosfeer van Mars. In meer dan 28 uur werden 55 elektrische ontladingen waargenomen; aldus de nieuwsredactie van NU. Wat ik hieraan interessant vindt, is dat bij mijn weten voor het ontstaan van leven elektrische ontladingen nodig zijn. Op Mars werden die dus gemiddeld elk half uur opgemerkt. https://www.nu.nl/wetenschap/6377337/nasa-ontdekt-eerste-minibliksems-op-mars-met-verkenningsvoertuig.html
12 01 Met “Wat bomen ons vertellen” (2020, uitgegeven door Lannoo) bracht Valerie Trouet eerder al wetenschap tot leven met verhalen over beschavingen die kwamen en gingen, droogtes en stormen. In dat boek herinnerde ze ons eraan dat de klimaatcrisis niet alleen een ecologische, maar ook een tijdscrisis is: we denken te kort, handelen te laat en luisteren te weinig naar de signalen die bomen al eeuwen geven. Vandaag komt ze naar buiten met een nieuw boek, “In de ban van de jaarring. Onze oudste bomen en de verhalen die ze vertellen” (2025, wederom uitgegeven door Lannoo), een geïllustreerde, milieuvriendelijk hard cover met jaarringgravures. Daarin ontrafelt ze, samen met collega-dendrochronologen, de verhalen van 10 bijzondere oerbomen, sommigen wel meer dan 5.000 jaar oud; aldus Wim Vermeersch. https://sampol.be/2025/12/bomen-zijn-de-getuigen-van-waar-wij-mee-bezig-zijn
12 11 Zee-egels vormen een belangrijke schakel binnen het zee-ecosysteem. Ze eten alg en houden daarmee de hoeveelheid alg op peil. Op hun beurt zijn zee-egels voedsel voor duizenden andere zeedieren. Echter, sinds 2021 zijn bijna alle zee-egels (Diadema africanum) in de Atlantische Oceaan bij de Canarische Eilanden gestorven door een nog onbekende ziekte. In Tenerife gaat het om een afname van 99,7% van de populatie en rond Madeira nam de populatie met zo’n 90% af. In dezelfde periode zijn er wereldwijd massale sterftecijfers gemeld van andere zee-egelsoorten, onder meer in de Caribische Zee, de Middellandse Zee, de westelijke Indische Oceaan en de Rode Zee. Op plekken waar de zee-egelpopulatie is verdwenen, is het koraal gehalveerd en de hoeveelheid alg met 85% toegenomen; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6379104/onbekende-ziekte-veroorzaakt-zee-pandemie-die-zee-egelsoorten-uitroeit.html
11 01 Op Antarctica is het oudste ijs tot nu toe ontdekt. In het ijs zitten ook luchtbellen, waarmee ook direct de oudste lucht ooit is ontdekt. Het ijs en de lucht zijn zo’n 6 miljoen jaar oud. Door het ijs en de luchtresten te bestuderen, kon worden vastgesteld dat Antarctica miljoenen jaren geleden ongeveer 12°C warmer was dan nu. Het afkoelen is een heel geleidelijk proces geweest; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6374462/oudste-ijs-en-oudste-lucht-ter-wereld-gevonden-op-antarctica-reis-terug-in-de-tijd.html
12 01 In zijn laboratorium aan de universiteit van Poitiers monstert Abderrazak El Albani een flonkerende steen in zijn handen. Het lijkt wel een gouden tortellini, ingewerkt in een stukje leisteen. Volgens El Albani is het een overblijfsel van een complexe levensvorm, maar de steen is honderden miljoenen jaren ouder dan de oudste fossiele bewijzen van geavanceerd meercellig leven. Moet de gevestigde theorie overboord of is de vondst niet meer dan klatergoud? Aldus Asher Elbein. https://www.eoswetenschap.eu/natuurwetenschappen/volgens-deze-geoloog-vond-de-big-bang-van-het-leven-vroeger-plaats-dan-we
12 05 Er is een sliert van 297 sterrenstelsels waargenomen van ten minste 49 miljoen lichtjaar lang (465 biljoen kilometer), die ronddraait met een snelheid van 110 kilometer per seconde. Deze ‘tornado van sterrenstelsels’ is de langst draaiende structuur, die ooit is ontdekt. De manier waarop de sterrenstelsels op een lijn liggen in combinatie met de draaiende beweging maakt dit imponerende natuurverschijnsel eveneens bijzonder; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6378296/tornado-van-sterrenstelsels-is-langste-draaiende-voorwerp-ooit-ontdekt-in-heelal.html
12 07 Neanderthalers maakten 105 tot 132.000 jaar geleden complexere gereedschappen dan tot nu toe gedacht. Met behulp van dierenbotten konden ze dierenhuiden prepareren om daar kleding van te maken. Dat hielp de oermensen te overleven in het barre klimaat van die tijd. Met de botten konden ze dieren villen en leer maken. De botten werden ook gebruikt om waterdichte kleding, tassen en andere voorwerpen te maken. Met draden naaiden Neanderthalers huiden ook aan elkaar. En deze prehistorische mensen konden al vooruit plannen en nadenken over wat zij nodig hadden, bijvoorbeeld voor de jacht; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6378615/neanderthalers-slimmer-dan-gedacht-ze-konden-met-dierenbotten-kleding-maken.html
12 11 Astronomen hebben voor het eerst een uitbarsting van een zwart gat vastgelegd. Die veroorzaakt een ongelooflijk harde storm. De storm bereikt windsnelheden van maar liefst 57.000 km/s. De vastgelegde uitbarsting was waarschijnlijk het gevolg van een breuk in het magnetisch veld rondom het zwarte gat. Er ontstond dan daardoor een soort explosie, die vergelijkbaar is met zonnevlammen, te weten een gigantische ontploffing op het oppervlak van de zon, die wordt veroorzaakt door het vrijkomen van opgeslagen energie. Daardoor worden deeltjes de ruimte in geslingerd. De uitbarsting van het zwarte gat is vergelijkbaar met zo’n zonnevlam, maar dan op een immens grote schaal (De massa-energierelatie is volgens de speciale relativiteitstheorie van Albert Einstein (1879–1955) een verband tussen energie en massa: E=mc2, waardoor het vrijkomen van energie het ontstaan van massa tot gevolg kan hebben). Deze uitbarsting van een zwart gat leidde tot de ultraharde storm, waarbij miljarden tonnen aan materiaal de ruimte in werden geslingerd, terwijl een zwart gat normaliter juist door een enorme zwaartekracht alle materie om zich heen opslokt; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6379073/voor-het-eerst-uitbarsting-zwart-gat-die-zorgt-voor-ultraharde-storm-vastgelegd.html
12 15 De oorsprong van Centraal-Europa is een mysterieus continentje dat ‘Avalonië’ heette. Het begint een half miljard jaar geleden vanaf de zuidpool aan een onwaarschijnlijke Odyssee. Avalonië crasht al snel met twee grotere landmassa’s. Die botsingen doen de twee gebergten ontstaan, die bijvoorbeeld het massief van de Ardennen en dat van Brabant zullen tekenen. Wanneer die twee oprijzen, heeft de evolutie van het leven inmiddels een kickstart gekregen. Zwemt daar onze verste gewervelde voorouder? Aldus Reinout Verbeke. https://www.eoswetenschap.eu/natuurwetenschappen/planeet-belgie-wij-zijn-avaloniers-afl-15
9 22 Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C, moeten er veel minder fossiele brandstoffen gewonnen worden dan nu het plan is. Het delven moet daarvoor drastisch omlaag, maar landen doen het tegenovergestelde; maar liefst 120% boven het maximale niveau waarmee dat doel nog gehaald kan worden; aldus NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2583531-nog-veel-te-veel-productie-olie-gas-en-kolen-om-opwarming-aarde-te-beperken
10 03 Nederland bouwt in hoog tempo windturbines, terwijl de opbrengst beperkt is en de overlast – zowel qua geluid als gezondheid – veel groter dan de overheid erkent. Elze van Hamelen, die een moratorium bepleit, schreef het rapport “Het windmolendrama” (2024, uitgegeven door Succesboeken); aldus Marieke Sjerps. https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/47468/weg-met-windmolens
10 13 Het eerste omslagpunt, waarbij ecosystemen door klimaatverandering instorten, is bereikt. Wereldwijd sterven koraalriffen af. Dat gaat sneller dan verwacht en is vermoedelijk niet terug te draaien. In koraalriffen leeft ongeveer een kwart van het zeeleven. Herstel lijkt alleen mogelijk als de temperatuur wordt teruggebracht tot 1°C boven het niveau van voor de industrialisatie. Dat lijkt voorlopig onhaalbaar, want momenteel is de aarde al 1,3 tot 1,4°C opgewarmd; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6372199/koraalriffen-sterven-af-eerste-kantelpunt-door-klimaatcrisis-lijkt-bereikt.html
10 15 De hoeveelheid CO2-deeltjes in de atmosfeer is vorig jaar sneller toegenomen dan ooit tevoren. Bodems, bossen en oceanen nemen steeds minder menselijke koolstof op (zoals met name de uitlaatgassen van fossiele brandstoffen). Ze reageerden de afgelopen 2 jaar daarentegen onverwacht sterk op de warmere weersomstandigheden door minder CO2 op te nemen dan eerder. Overigens bereikten ook de concentraties van andere broeikasgassen door menselijke activiteit, zoals methaan, recordhoogtes; aldus de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6372511/co2-in-atmosfeer-neemt-in-recordtempo-toe-uiterst-gevaarlijke-situatie-dreigt.html
10 22 In de politieke economie van het neoliberale kapitalisme is geen plaats voor hernieuwbare energiebronnen. Rijke landen als de Verenigde Staten van Amerika draaien decarbonisatie de rug toe als gevolg van een culturele oorlog tegen de ‘woke’ klimaatagenda. Ze doen dat met financiële steun van miljardairs, die op hun beurt ten koste van de planeet rijk geworden zijn. Zelfs landen in de Europese Unie, die voorheen decarbonisatie bovenaan de agenda hadden staan, hebben die nu helemaal naar het achterplan geschoven: achter [her– extra; GjH] bewapening en achter het verminderen van hun afhankelijkheid van Rusland. De kern van het probleem voor het Westen is dat hernieuwbare energiebronnen weliswaar goedkoop zijn, maar ook veel minder winstgevend zijn dan fossiele brandstoffen. Als gevolg daarvan zal de markt niet de noodzakelijke verandering teweegbrengen. Ondertussen is er een opleving in het gebruik van hernieuwbare energiebronnen in het mondiale Zuiden waarneembaar; aldus Grace Blakeley, vertaald door Marina Mommerency.
11 04 De Verenigde Staten van Amerika heeft geprobeerd [de conclusies van; GjH] een belangrijk klimaatrapport van de Verenigde Naties te beïnvloeden. In dat rapport schrijven onafhankelijke wetenschappers dat de wereld niet op koers ligt voor de wereldwijde klimaatdoelen en dat het beleid van de Amerikaanse president Donald Trump daar sterk aan bijdraagt; aldus Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6374731/vs-probeerde-belangrijk-vn-rapport-over-klimaatdoelen-te-beinvloeden.html
12 09 Overheden moeten hun aanbidding van het bruto binnenlands product achter zich laten. Het meten van ‘brede welvaart’, waar ook menselijk welzijn een plek in heeft, zou daarentegen gemeten moeten worden. Zo bezien gaan we [nog steeds; GjH] totaal niet snel genoeg om duurzaam te worden. Er zijn verschillende overheden, waaronder één heel machtige, die [domweg; GjH] niet geloven in klimaatverandering en andere milieuproblemen; aldus Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6378704/milieucrises-stapelen-zich-op-met-grote-gevolgen-niets-gaat-goede-kant-op.html
12 12 In 1 op de 4 Vlaamse waterkranen zijn te hoge PFAS-waarden gevonden. Ze duiken zelfs op in het bloed van kopstukken van milieuorganisaties en ziekenfondsen, terwijl vervuilende fabrieken er omwonenden aan bloot stellen. Allemaal nieuws van de afgelopen week, maar de Vlaamse regering blijft bij haar uitstelgedrag om dit aan te gaan pakken; aldus Ismay van der Klei. En ik vrees dat de Nederlandse regering dit niet beter aanpakt dan de Belgische. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/12/pfas-in-ons-bloed-en-kraanwater-toch-blijft-vlaamse-regering-problemen-minimaliseren
12 15 Ongeveer 45 datacenters in Nederland gebruiken net zoveel stroom als bijna 2 miljoen woningen. Ze verbruiken ook steeds meer elektriciteit: in 2017 ging het om 1,2% van het totale elektriciteitsverbruik, vorig jaar was dat 4,2%; aldus NOS Nieuws. Nou zie ik in de openbare ruimte heel veel mensen met hun mobieltjes in de weer; bellend en toetsend. Zou dat gezien de aanslag op ons gezamenlijk energieverbruik niet gereguleerd moeten worden? https://nos.nl/artikel/2594650-ongeveer-45-datacenters-gebruiken-net-zo-veel-stroom-als-1-9-miljoen-woningen
9 22 De vraag is of de giganten van de kunstmatige intelligentie hun gebruikers al dan niet veranderd hebben in horigen en vazallen die, net als in de middeleeuwen, veroordeeld zijn tot het betalen van pacht en gratis zwoegen of dat ze eerder de oude recepten toepassen van het industriële kapitalisme letterlijk met geavanceerde producten? Stemt onze kijk hier op overeen met die van Charles Dickens of die van Karl Marx? Door Evgeny Morozov. https://lavamedia.be/brengt-de-digitalisering-ons-terug-naar-de-middeleeuwen/
10 02 Met Artificiële Intelligentie zijn we net kinderen met een cirkelzaag. AI-systemen dringen door tot alle hoeken van de samenleving, met alle risico’s van dien. Het gaat de wereld niet morgen vernietigen, maar de gedachte dat wij de controle behouden is minstens zo onrealistisch; aldus Jan Smit. En wie zijn ‘wij’? https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/47480/met-ai-zijn-we-net-kinderen-met-een-cirkelzaag
10 28 In het huidige Nederlandse ICT-landschap ontbreekt een centrale regie. Gemeenten kiezen hun eigen software, ministeries werken met eigen programma’s en er is geen centrale organisatie. Er worden voor overheidssystemen vaak aanbestedingen bij externe bedrijven gedaan, die veel geld kosten en vaak vertraging oplopen; aldus Rutger Otto. https://www.nu.nl/tech/6373853/overheid-verliest-grip-op-ict-moeten-stoppen-met-deze-waanzin.html
10 30 De techindustrie heeft een model gebouwd dat gebaseerd is op lage rentevoeten en gemakkelijke toegang tot kapitaal. Generatieve AI werd de nieuwe rage, die de sector ons wilde verkopen, net nadat de cryptobubbel was gebarsten en de metaverse niet bleek te werken. Het is ook een soort geopolitiek spel geworden, waarin China, Europa, de Verenigde Staten van Amerika en andere delen van de wereld willen tonen dat zij de leiding hebben op het vlak van AI. Daarom zijn er zulke grote investeringen in AI-bedrijven, datacentra en infrastructuur. Zolang er geld in gepompt wordt, blijft de bubbel bestaan. Het is nochtans heel duidelijk dat de technologie erg duur is, dat de bedrijven er nauwelijks iets aan verdienen en uit verschillende onderzoeken blijkt ook dat er bij bedrijven, die AI-toepassingen gebruiken, eigenlijk [nog; GjH] geen productiviteitswinsten boeken; aldus Seppe De Meulder in gesprek met Paris Marx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/30/paris-marx-over-ai-de-technologie-die-we-ontwikkelen-is-gevormd-door-de-samenleving-waarin-we-leven
10 09 De afbraak van arbeidersbescherming in de Verenigde Staten van Amerika dreigt nu ook in Europa. In de VS proberen ze werknemers verdeeld te houden. Ze richten de aandacht op sociale kwesties (abortus, LGBTQ-rechten, Palestina, racisme, religie, transrechten), zodat werkgevers vrij spel hebben om te heersen. Mensen nemen politieke beslissingen op basis van sociale overtuigingen en tolereren vervolgens de [toenemende; GjH] misstanden op de werkvloer.
De rechterzijde past zich aan per land, maar het doel is overal hetzelfde: neoliberaal beleid doordrukken met weinig democratie en veel repressie. Er is geen geld voor pensioenen of ziekenhuizen, maar wel is er geld voor repressie en wapens. Dit is daarom [al 45 jaar; GjH] een historisch moment voor links: we moeten bouwen aan duurzame alternatieven en nieuwe toekomstperspectieven uittekenen; aldus Toon Danhieux, die twee Argentijnen interviewt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/09/vakbondsstrijders-uit-argentinie-en-vs-wat-bij-ons-gebeurt-dreigt-ook-in-de-eu
10 09 Het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) onderzoekt de Energy Enhancement System-therapie (EES), een alternatieve behandeling gericht op het herstellen van de verbinding, die in België steeds meer voet aan de grond krijgt. Wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van deze therapie blijkt volledig te ontbreken. Achter de schermen blijkt het netwerk niet alleen commercieel gedreven, maar ook ideologisch geladen: het geldspoor van EES leidt naar aanhangers van de extreemrechtse complotbeweging QAnon; aldus Jelske Antonissen. https://apache.be/2025/10/09/van-kwakzalverij-tot-qanon-achter-schermen-van-ees-therapie-belgie
10 16 Nederland heeft in een verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) afgesproken dat een cao alleen met een onafhankelijke vakbond mag worden afgesloten. Demissionair minister Mariëlle Paul (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) stelt voor dit vereiste in de wet op te nemen. De demissionaire minister wil cao’s ook aantrekkelijker maken, met als doel meer Nederlandse banen onder een collectieve arbeidsovereenkomst te krijgen. De Europese richtlijn is dat 80% van de banen onder een cao valt. Nederland zit daar met ruim 70% onder; aldus de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6372581/minister-pakt-afhankelijke-vakbonden-aan-en-wil-toetsing-door-rechter.html
11 12 De Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil prijst de plannen van Google als ‘echte investeringen in de toekomst: in innovatie, kunstmatige intelligentie, klimaatneutrale transitie en toekomstige banen in Duitsland’. Volgens hem is dat precies wat de Duitsers nodig hebben; aldus de economieredactie van NU. Mij rest de vraag waarom Duitsland zich voor ‘precies wat de Duitsers nodig hebben’ afhankelijk maakt van een private partij. https://www.nu.nl/economie/6375651/google-doet-recordinvestering-van-55-miljard-euro-in-duitsland.html
11 25 Wanneer werkgevers ‘honderden miljoenen schade’ roepen, verklappen ze per ongeluk de echte motor van onze welvaart: arbeid. Een staking stopt niet alleen de band, maar snijdt vooral in de winst, en precies dáárom is ze zo machtig. Elke arbeider of bediende produceert meer rijkdom dan wat zij of hij aan loon ontvangt; aldus Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/25/waarom-staken-werkt-en-zo-belangrijk-is
12 01 Wie in Congo een mobiele telefoon gebruikt, betaalde jarenlang een omstreden belasting. Achter de coulissen streek 5C Energy, een Belgisch vennootschap met diamantair Philippe Heilmann en zakenman Jérôme Spaey aan het roer, maar liefst 30% van die belastingopbrengsten op; aldus Thibault Coigniez. https://apache.be/2025/12/01/twee-belgen-verdienden-miljoenen-aan-nutteloze-congolese-telefoontaks
12 10 België wil de bevroren Russische tegoeden niet gebruiken voor de financiering van de heropbouw van Oekraïene, omdat het Russische vergeldingsmaatregelen vreest, en omwille van de aanzienlijke financiële en juridische risico’s, die het dan loopt. Japan stelt zich op hetzelfde standpunt. Zowel de Europese Centrale Bank als het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hebben al laten weten dat ze twijfelen aan de wettigheid van wat een ‘reparatielening’ genoemd wordt; aldus Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/10/niet-alleen-euroclear-ook-belgische-banken-zitten-op-russische-miljarden
9 23 De Amerikaanse president Donald Trump vraagt zich af wat het nut van de Verenigde Naties is en deed daar onjuiste uitspraken. Hij gebruikte zijn toespraak vooral om met zijn eigen buitenlandbeleid te pronken en de VN door het slijk te halen. Ook ging hij voorbij aan het 80-jarige jubileum van de organisatie. Maar wat ik vooral aan dit bericht interessant vind, is de reactie van de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, die de vergadering na Trump toesprak, waarin zij hem gelijk gaf; dat deel van het bericht is zowel bij NOS Nieuws als bij NU later op de dag weggelaten; aldus NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2583761-trump-haalt-hard-uit-naar-vn-zelf-in-toespraak-bij-algemene-vergadering en https://www.nu.nl/buitenland/6370061/trump-twijfelt-op-vn-top-over-nut-van-vn-en-doet-onjuiste-uitspraken.html
9 29 Marktverstoring en ontmanteling van de persvrijheid in Roemenië. Het EU-rechtsstaatrapport wijst op ‘politieke partijen, die met publieke middelen private media financieren, die voor interviews betalen en zo de onafhankelijkheid van de pers aantasten’. Die politieke partijen spannen ook vaak rechtszaken aan tegen onafhankelijke journalisten. En 3 oligarchen controleren er samen meer dan de helft van de markt op het vlak van radio en televisie. Zodoende hebben miljoenen Roemenen geen toegang tot onafhankelijke informatie.
In Hongarije zijn bijna alle media in handen van één partij. In sommige Europese lidstaten zijn media en staat volledig gekaapt door een heersende klasse van zogenoemde journalisten en politici, die samen profiteren van hun monopoly op de boodschappers van het nieuws [dus op wat de mensen te weten krijgen; GjH]. Bij schendingen van wetten, die deze wetteloosheid tegengaan, kan de Europese Commissie een inbreukprocedure starten bij het Europees Hof van Justitie, wat uiteindelijk kan leiden tot financiële sancties. De bal ligt dus in het kamp van de Europese Commissie, en bij de fracties in het Europese Parlement. De EU zou veel sterker moeten optreden dan het doet; aldus Pieter Stockmans. https://www.mo.be/analyse/de-aanval-op-de-persvrijheid-in-Roemenie
10 06 Ondanks dat de hele wereld bijna live mee kan kijken naar de verwoesting van Gaza, blijven vanuit de internationale gemeenschap serieuze sancties tegen Israël uit. “Soms betwijfel ik of onze verslaggeving een verschil maakt”, zegt producer en geluidsman Mohamed Yaghi, “zeker wanneer de wereld doof lijkt voor onze pijn.” “Helaas maken al onze inspanningen vaak maar weinig verschil”, aldus cameraman Soliman Hijy. “Daarbij worden we ook nog eens onderworpen aan campagnes van opruiing en valse beschuldigingen van zowel Palestijnse als Israëlische kant. Ze willen ons stoppen bij het publiceren van verhalen die [een van; GjH] beide partijen niet wil horen”; aldus Nasrah Habiballah. https://nos.nl/artikel/2585489-journalisten-in-gaza-blikken-terug-de-wereld-lijkt-doof-voor-onze-pijn
10 07 “Nieuws”, zegt de Zwitserse schrijver Rolf Dobelli, “is voor de geest wat suiker is voor het lichaam.” Het is snel behapbaar, goedkoop en geeft je op korte termijn het gevoel dat je geest goed gevoed wordt. Maar op lange termijn blijf je hongerig, verstoort het je informatieverwerking en is het verslavend. De meest onmiddellijke tekortkoming van het nieuws ligt al besloten in het woord zelf. Het nieuws focust per definitie op wat actueel, wat nieuw is. Het heeft daardoor het geheugen van een goudvis; aldus Seppe De Meulder. Zie ook 10 07 onder het kopje ‘West-Azië’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/07/het-begon-niet-op-7-oktober-maar-reeds-voor-1948
10 15 Toen de Palestijnse journalist Saleh Aljafarawi op 12 oktober 2025 in Gaza-Stad werd gedood, zwegen de Europese media vrijwel volledig. Zijn dood – zoals die van honderden andere journalisten in Gaza – legt een pijnlijke waarheid bloot: hun journalistiek en zelfs hun levens tellen niet mee; aldus Stefanie Gordin. Overigens staat in de kop van dit artikel “… waar ‘PRESS’ geen besecherming biedt’. Dat had volgens mij moeten zijn “…waar ‘PRESS’ gezien wordt als een schietschijf”. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/15/journalist-saleh-aljafarawi-doodgeschoten-in-gaza-waar-press-geen-bescherming-biedt
10 15 Tweesporenbeleid: “Trump militariseert de Amerikaanse samenleving, maar waar gaat het toe leiden? Een militaire parade, een ministerie van Oorlog, en de inzet van de Nationale Garde in Democratisch bestuurde steden. Waar is Trump op uit?” Deze vragen stelt de NOS bij het beleid van de Amerikaanse president; het beleid van de Chinese en Russische presidenten wordt daarentegen zonder context en zonder vragen te stellen voortdurend ‘gewoon’ door de NOS is diskrediet gebracht. https://nos.nl/artikel/2586474-trump-militariseert-de-amerikaanse-samenleving-maar-waar-gaat-het-toe-leiden
11 13 De subsidies voor onder andere Climaxi, HOTM, Labo vzw, Vrede vzw, Vredesactie en DeWereldMorgen (jaarlijks voor de laatste € 100.000) worden ondanks hun positief uitgevallen evaluatie geschrapt of verminderd. We hebben hier te maken met de grootste aanval op het maatschappelijk middenveld ooit. Dit gaat over de vraag wie in onze samenleving nog mag organiseren, spreken en tegenspreken. Precies dat is de kernfunctie van het maatschappelijk middenveld. De Italiaanse denker Antonio Gramsci leerde dat macht niet alleen in wetten zit, maar in gewoontes en ideeën, in wat we ‘normaal’ vinden. Hij noemde dat ‘culturele hegemonie’. Wie bepaalt wat vanzelfsprekend lijkt, wint het publiek nog vòòr er één wetsartikel verandert; aldus de redactie van De Wereld Morgen en Marc Vandepitte.
11 17 Zijn hele bestaan sinds 1922 heeft de BBC linkse kritiek altijd weggezet als irrelevant. Rechtse kritiek is daarentegen altijd ernstig genomen. Wat nu gebeurt, is om meerdere redenen bizar. Het monteren van beelden (voor de TV bestond gebeurde dit met klankfragmenten op de radio) is immers altijd het werkmodel geweest van de openbare zender. Daarbij stond trouw aan de machthebbers van het ogenblik altijd centraal. Dat een klacht tegen die selectieve vooringenomenheid nu wel gevolgen heeft, is hoogst uitzonderlijk maar niet onlogisch. De BBC had dit keer de verkeerde vijand aangepakt; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/17/bbc-in-crisis-voor-alle-verkeerde-redenen
11 28 Wat we deze week niet of nauwelijks te zien kregen: een poging tot staatsgreep tegen president Claudia Sheinbaum van Mexico is mislukt en een voorstel tot heropening van de militaire basis van de Verenigde Staten van Amerika in Ecuador werd massaal door de bevolking afgewezen; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/28/de-wereld-kort-wat-bleef-deze-week-buiten-beeld
12 04 The New York Times stelt in een aanklacht tegen het Amerikaanse ministerie van Defensie [c.q. …van Oorlog; GjH] dat het nieuwe beleid een directe inbreuk vormt op het eerste amendement van de Amerikaanse grondwet, dat de vrijheid van meningsuiting en van de pers garandeert. De krant vraagt de rechtbank in Washington om de richtlijnen ongeldig te verklaren en het Pentagon te verbieden ze te handhaven. Volgens die richtlijnen kunnen journalisten hun toegang tot het Pentagon verliezen als ze zonder toestemming informatie naar buiten brengen, zelfs wanneer die informatie niet geheim is; aldus de entertainmentredactie van NU. https://www.nu.nl/media/6378264/the-new-york-times-klaagt-pentagon-aan-voor-schending-vrije-meningsuiting.html
12 12 Nauwelijks of niet in het nieuws kwam dat 10 dagen na de gewelddadige rechtse provocaties in de hoofdstad Mexico City en een aantal andere grote Mexicaanse steden het politieke strijdtoneel daar volledig is gekenterd. De bewijzen zijn onweerlegbaar. De zogenaamd ‘spontane Gen-Z-protesten’ werden gefinancierd, georganiseerd en opgestookt door rechtse burgemeesters, door rijke grootgrondbezitters en door een aantal grote transportbedrijven, die hun lucratieve semi-feodale privileges willen behouden.
Dat een brede coalitie van Noorse solidariteits- en vredesorganisaties op 9 en 10 december jl. in de hoofdstad Oslo op straat kwam tegen de beslissing van het Noorse Nobelprijscomité om in 2025 de Nobelprijs voor de Vrede toe te kennen aan María Corina Machado, een extreemrechtse politica, die een militaire interventie tegen haar eigen land Venezuela steunt en haar prijs opdraagt aan president Donald Trump. Deze keuze heeft volgens hen niets met vrede te maken, maar alles met het legitimeren van buitenlandse inmenging en oorlog.
En dat de Palestijnse eerste minister Mohammad Mustafa de extreemrechtse regering van Israël ervan heeft beschuldigd haar inspanningen op te voeren om de bezette Palestijnse Westelijke Jordaanoever nog meer ‘onleefbaar’ te maken en mensen uit het bezette gebied te verdrijven. Het leidt volgens hem tot meer geweld door Joodse kolonisten, meer militaire invallen en een zich verdiepende financiële crisis onder Palestijnen. Voor onze media waren deze onderwerpen de moeite van het benoemen niet waard; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/12/de-wereld-kort-wat-verdiende-deze-week-meer-aandacht
12 19 Welke relevante ontwikkelingen kregen de afgelopen week geen media-aandacht: Assange vecht de Nobelprijs aan. Hongerstakers voor Palestina in levensgevaar. Kerala roeit extreme armoede uit. Record-opwarming aan de Noordpool. En de Verenigde Staten van Amerika steunt de Gen Z-protesten in Nepal; door de reactie van De wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/19/de-wereld-kort-wat-bleef-deze-week-onder-de-radar
9 29 In België belandde Anuna De Wever op de lijst van terreurwaakhond OCAD en werd de asielstatus van de Palestijnse activist Mohammed Khatib ingetrokken. In het Verenigd Koninkrijk werd Palestine Action op de terreurlijst gezet. In de Verenigde Staten van Amerika wil president Donald Trump ‘Antifa’ op de lijst van terroristische organisaties zetten en ook in Nederland werd er een motie in die richting goedgekeurd. Het Federaal Instituut voor de Rechten van de Mens daarentegen is vernietigend over het wetsontwerp, waarmee de federale regering radicale organisaties zou willen verbieden; aldus Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/29/mensenrechteninstituut-maakt-gehakt-van-wetsontwerp-voor-verbod-op-radicale-organisaties/
9 30 Immigratie wordt in de nieuwsmedia overwegend negatief in beeld gebracht, zowel in Vlaanderen als elders in Europa. Journalisten gebruiken daarbij regelmatig – bewust en onbewust – vaste vertelpatronen, zogenaamde ‘frames’, waarin immigranten bijvoorbeeld worden voorgesteld als indringers of slachtoffers. Andere nieuwsberichten benadrukken dan weer hoe immigratie een bedreiging vormt voor onze culturele gebruiken en gewoontes, economie of veiligheid; aldus Emmi Verleyen, Kathleen Beckers en Laura Jacobs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/30/10-jaar-na-alan-hoe-nieuws-ons-beeld-over-immigratie-kleurt/
10 04 Nooit eerder werd een genocide op zo’n expliciete, zichtbare en ondertussen wereldwijd onomstreden wijze ten uitvoer gebracht. En wat hebben wij gedaan? We hebben maanden, zelfs [jaren decennia; GjH] verspeeld met linguïstische beuzelarijen; aldus Milo Rau, vertaald door Kaatje De Geest. https://www.foliomagazines.be/artikels/verzet-nu
10 15 Een internationale groep mensenrechtenorganisaties roept regeringen op om het demonstratierecht te verdedigen “in plaats van het te onderdrukken”. Het gaat specifiek om de behandeling van pro-Palestijnse demonstranten. “Het is cruciaal om te benadrukken dat de strijd tegen antisemitisme en terrorisme niet mag worden gemanipuleerd om mensenrechten te onderdrukken”, schrijft zij. Volgens de federatie wordt [racistisch; GjH] antisemitisme steeds vaker vermengd met legitieme [politieke; GjH] kritiek op het beleid van de Israëlische staat, en dat is een van de belangrijkste oorzaken van de [dan misplaatste; GjH] repressie; aldus NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2586586-mensenrechtenfederatie-regeringen-criminaliseren-pro-palestijnse-beweging?utm_medium=social&utm_source=twitter
10 27 VN-Speciaal Rapporteur voor de bezette Palestijnse Gebieden Francesca Albanese publiceerde op 10 oktober 2025 haar 3de rapport “Gaza Genocide: a collective crime”. Hierin ontrafelt zij de directe verantwoordelijkheid, die staten dragen voor het faciliteren, veroorzaken en voortzetten van de genocide tegen het Palestijnse volk in Gaza. België wordt 6x in het rapport vermeld, voor het leveren van onderdelen voor de F-35-gevechtsvliegtuigen (Artikel 40), voor het saboteren van de humanitaire voedselleveringen, en voor de spektakeldeelname aan dure, inadequate en gevaarlijke luchtdroppings (Artikel 54). Verder wordt België beschuldigd van het ter beschikking stellen van zijn luchthavens en zeehavens voor de transit van F-35-onderdelen uit andere landen en voor het faciliteren van alternatieve transportroutes voor leveringen via andere landen, nadat Belgische havenarbeiders een boycot hadden opgelegd voor laden en lossen van schepen met bestemming Israël (Artikel 66). Nederland wordt 4x vermeld als mededader van de genocide voor het leveren van onderdelen voor de F-35-toestellen (Artikel 40) tegen de eigen wetgeving in en voor het toelaten van transit via luchthavens en zeehavens van leveringen door andere landen (Artikel 42 en 66); aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/27/vn-rapporteur-albanese-nederland-en-belgie-medeplichtig-aan-genocide
10 30 IDF-majoor Sean Glass wordt verdacht van oorlogsmisdaden: op 29 januari 2024 patrouilleerden 22 soldaten van het Israëlische bezettingsleger met een aantal tanks onder zijn leiding in de straten van Tel al-Hawa, een wijk in Gaza-Stad. Zij maakten deel uit van het 52ste Gepantserd Bataljon. Dit Bataljon was een van de eerste om op 8 oktober 2023 Gaza binnen te vallen. Glass opereerde onder bevel van luitenant-kolonel Daniel Ella, die op zijn beurt kolonel Beni Aharon als bevelvoerder had. De namen van de overige 22 soldaten zijn vertrouwelijk aan het Internationaal Strafhof overhandigd. Glass was degene die ter plaatse het bevel tot vuren aan de tankbemanning gaf, die Hind Rajab (3 mei 2018-29 januari 2024), 6 van haar familieleden en 2 ambulancemedewerkers vermoordde, want nadat de auto op bevel van het Israëlische leger langs de daarvoor aangewezen route vertrok werd die auto onder vuur genomen. Hind Rajab belde daarna als enige nog levende persoon in de wagen met de gsm van haar 15-jarige nichtje de hulpdiensten. Het duurde nog geruime tijd voor de ambulancemedewerkers toestemming kregen om zich naar het voertuig te begeven. Hoewel ze daar met toestemming aankwamen werden ze ter plaatse onmiddellijk onder vuur genomen, waarbij beide ambulancemedewerkers eveneens werden vermoord. Deze misdaden werden gepleegd, terwijl de betrokken daders volledig op de hoogte waren van de afspraken tussen de Palestijnse Rode Halve Maan en de Israëlische overheid; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/30/bezettingssoldaat-sean-glass-gezocht-voor-de-moord-op-hind-rajab-in-gaza
11 01 Het verleden is niet voorbij en de verantwoordelijken voor de genocide moeten worden vervolgd. Alle landen, ook België [en Nederland; GjH], moeten zich daar blijvend [of eindelijk; GjH] voor inzetten. En ze moeten alles doen om verdere genocidale daden te voorkomen. Dat zegt VN-hoofdonderzoekster Navi Pillay in een exclusief interview met MO* met Gie Goris en Pieter Stockmans. https://www.mo.be/interview/navi-pillay-ook-na-het-akkoord-tussen-israel-en-hamas-moet-genocide-bestraft-en-voorkomen-worden-
07 28 (Ik las dit vermeldenswaardige bericht pas in november) In het op 28 juli jl. gepubliceerde rapport ‘Wet op de defensiegereedheid: oorlogsvoorbereiding ten koste van klimaat, natuur, veiligheid, privacy, democratie en arbeidsrechten’ krijgt Defensie een reeks ontheffingen en vrijstellingen van andere wetgeving, waaronder de EU-richtlijnen voor soortenbescherming (Vogel- en Habitatrichtlijnen), de Wet luchtvaart en de Omgevingswet. Bovendien kan de minister van Defensie op eigen houtje beslissen voor welke locaties en situaties dergelijke ontheffingen en vrijstellingen gelden. Dat kan leiden tot aantasting van natuur, een toename van overlast, stikstofuitstoot en risico’s op ongelukken. Tegelijkertijd beperkt de nieuwe wet inspraak en rechtsbescherming; bezwaar maken tegen besluiten is niet mogelijk en inspraakprocedures vervallen. De wet geeft de krijgsmacht een ruime bevoegdheid om persoonsgegevens te verwerken en verzamelen wanneer de minister dat nodig acht, en ook om deze te delen met buitenlandse mogendheden. Ook zet de wet de rechtspositie van het eigen Defensiepersoneel onder druk, doordat de minister delen van de Wet Ambtenaren Defensie buiten toepassing kan verklaren; aldus Stop de wapenhandel. https://stopwapenhandel.org/wodg-analyse/
9 24 ‘Met financiële steun van Europa en met name van de NAVO, geduld en tijd zijn de oorspronkelijke grenzen waar deze oorlog in Oekraïne begon, zeker een optie’, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump; aldus NOS Nieuws. Zo sleept de oorlog dus ook in de toekomst voort. De Verenigde Staten van Amerika heeft een overeenkomst met Oekraïne gesloten, waarmee tegenover de ter beschikking gestelde wapens sinds 2022 grondstoffen aan de VS geleverd zullen worden. Verder wordt door Trump van de toekomst voor Oekraïne financieel een Europese kwestie gemaakt, waarin de VS ondanks Europese soevereiniteit wel de regels blijft bepalen. https://nos.nl/artikel/2583792-trump-wijzigt-standpunt-over-oekraine-land-kan-alles-op-rusland-heroveren
10 06 We zien onze minister-president Dick Schoof in een kleine optocht naar een monument lopen en op gepaste wijze eer bewijzen aan Oekraïense soldaten, die sinds de inval van Rusland van hun leven beroofd zijn; aldus de redactie van NU. Wanneer het goed is, gaan volgens mij de volgende gedachteflarden door het hoofd van onze minister-president heen: “Dit was nooit gebeurd wanneer Nederland, Europa en de NAVO ingegaan waren op het voorstel van president Michail Gorbatsjov een Vredeshuis Europa op te tuigen, of wanneer de NAVO niet in haar Meerjarenprogramma 2020-2030 had opgenomen dat Rusland een systemische vijand of wanneer het akkoord tussen Oekraïne en Rusland van april 2022 nageleefd was, waavan Oekraïne onder druk van Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika van afzag”. https://www.nu.nl/320468/video/schoof-en-zelensky-bewijzen-gevallen-soldaten-laatste-eer.html
10 20 De voorstanders van militarisering hebben onze democratie, ons geld en onze tijd nodig. Ze bereiden zich niet alleen voor op oorlog buiten onze grenzen, ze organiseren ook een oorlog tegen de werkende klasse, hier en nu; aldus Marina Künzi en Nic Görtz. https://lavamedia.be/de-militarisering-is-een-oorlog-tegen-de-werkende-klasse/
10 21 Eerlijk [en helder; GjH] taalgebruik is cruciaal: noem apartheid ‘apartheid’, bezetting ‘bezetting’ en genocide ‘genocide’. Wie het heeft over ‘beide kanten’ vergeet in Palestina, of zo u wilt Israël, het fundamentele asymmetrische karakter van het conflict. De term ‘oorlog’ suggereert wederkerigheid die er niet is, en het gebruik van zo’n term vergemakkelijkt ook de misleiding over een ‘vredesproces’. De Verenigde Staten van Amerika blijft Israël militair en politiek bijstaan. In dat machtsspel dienen begrippen als ‘vredesplan’ vooral om een status-quo, die het internationaal recht schendt, te verlengen; aldus Marc Vandepitte. Zie ook 10 21 onder het kopje ‘Inzichten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/21/gaza-dit-is-geen-wapenstilstand
10 22 De 5 argumenten om [op bevel van de huidige Amerikaanse president; GjH] flink te investeren in oorlogsvoorbereiding: 1. We moeten deze uitgaven doen om onafhankelijker te worden van de Verenigde Staten van Amerika, 2. We zitten in een deel van de lidstaten waar we het minste lidgeld betaalden: we waren de slechtste toen de norm op 2% stond, en we blijven de slechtste bij 3,5%, 3. De defensie-uitgaven zijn een economische kans, 4. We doen dit allemaal niet om aan te vallen, maar om ons te verdedigen tegen Rusland, en 5. Het alternatief is ‘geen wapens maar bloemen’.
Ad 1. Wie de Europese wapenaankopen bestudeert, ziet dat 2/3 hiervan gekocht wordt uit de VS. Ons eigen regeringsbeleid bevestigt dat ook door te stellen dat er juist “geen loskoppeling van de VS” mag komen. Integendeel, samenwerking met Washington moet juist worden “versterkt”. Ad 2. Het zogenaamde ‘lidgeld’, de NAVO-norm, is géén wettelijke verplichting. De norm, pas ingevoerd in 2006 en opgeschroefd in 2014, is een politieke afspraak, meer niet. Die norm is volledig willekeurig. Er is geen enkele militaire, rationele of strategische reden waarom de defensie-uitgaven van een land in vaste verhouding tot het bbp zouden moeten staan. Ons bbp zegt absoluut niets over onze veiligheidsbehoeften. De NAVO-norm toont aan dat de zeer ingrijpende budgettaire beslissing niet in het parlement of in de regering genomen wordt, maar binnen de NAVO en vervolgens zonder enig debat als ‘voldongen feit’ wordt gepresenteerd. ad 3. Geld dat naar groene energie, onderwijs of spoorwegen gaat, versterkt de economie blijvend: het creëert banen, stimuleert innovatie en levert rendement op voor de samenleving. Elke euro voor wapens is dus een euro minder voor de energie- en klimaattransitie. Er is geen beleid om de chemische sector, of de metaalindustrie, die aan de rand van de afgrond balanceren, te redden. Ad 4. Dat de Europese NAVO-landen nu al over een defensiebudget beschikken dat 2 tot 3x hoger ligt dan Rusland moet ons toch doen afvragen waarom er eigenlijk nog een verhoging naar 5% nodig is. Is de NAVO pas echt veilig met een budget dat meer dan 20x zo hoog als het Russische is? En met welke missie koopt België [en Nederland; GjH] dan al die wapens aan? De oorlogen in Afghanistan, Libië en Irak waren ooit zogenaamde “noodzakelijke oorlogen” om Westerse belangen te beschermen. In de realiteit ging het om offensieve interventies, die miljoenen levens verwoestten en de wereld bovendien onveiliger maakten. Het feit dat deze retoriek ook nu wordt aangewend om miljarden aan investeringen in offensief militair materieel te rechtvaardigen, maakt pijnlijk duidelijk dat het hier niet om defensieve investeringen gaat. Ad 5. Nee zeggen tegen de verhoging van het defensiebudget betekent niet direct dat je het leger wilt afschaffen. Het is weigeren mee te gaan in een oorlogslogica, die veiligheid vereenzelvigt met bewapening. De Europese NAVO-lidstaten beschikken vandaag al over 4x meer oorlogsschepen, 3x meer artillerie, gevechtstanks en pantservoertuigen, 2x meer gevechtsvliegtuigen en zelfs meer soldaten dan Rusland. Wie in die context vraagt om nóg meer wapens, moet uitleggen wat ‘genoeg’ dan ooit zal betekenen.
Bovendien vraagt veiligheid geen eindeloze wapenwedloop, maar politieke moed: investeren in conflictoplossing, diplomatie, klimaatbeleid en de strijd tegen ongelijkheid. Dat zijn de fundamenten van duurzame vrede. Collectieve veiligheid en multilateralisme, geen militaire spierballen, zijn de enige toekomst die Europa geloofwaardig maakt. Vrede is geen zwaktebod, het is een keuze voor redelijkheid in een wereld, die te vaak vergeet dat macht zonder overleg zelden iets beschermt. Het is de moeite om hiervoor de Strategische Visie Defensie 2025 eens te bekijken; aldus Mingtje Wang. Zie ook 10 22 onder het kopje ‘Nederland en België’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/22/neen-meneer-de-wever-uw-wapens-gaan-ons-geen-veiligheid-brengen
10 23 In Oekraïne zet Europa meer dan ooit in op oorlog, maar oorlog voeren is duur, heel duur, en veel lidstaten hebben weinig budgettaire ruimte of politieke wil om nog bij te passen. Daarom wil de Europese Unie nu via de in België gevestigde Euroclear de bevroren Russische tegoeden aanspreken om Oekraïne te blijven financieren. Vandaag buigt een Europese top zich hierover. Deze drastische en illegale stap schendt het internationaal recht, brengt de financiële stabiliteit van de EU in gevaar, en dreigt met onvoorspelbare Russische tegenmaatregelen; aldus Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/23/euroclear-als-oorlogskas-voor-oekraine-eu-speelt-met-vuur
11 10 De Amerikaanse president Donald Trump dreigt door de herstart van atoomproeven aan te kondigen de internationale veiligheid en het 30-jarige nucleaire testmoratorium op te blazen. Experts waarschuwen dat deze ‘ongelofelijk domme zet’ een nieuwe nucleaire wapenwedloop kan uitlokken; aldus Marc Vandepitte. De conservatieve wapenwedloop uitlokken wordt overigens al bewerkstelligd door het machtsevenwicht in Europa drastisch in het nadeel van Rusland te veranderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/10/waarom-trumps-nieuwe-kernproeven-iedereen-in-gevaar-brengen
11 24 De begroting van de Europese Unie voor 2026 wordt binnenkort vastgesteld. Ook de volgende langetermijnbegroting van de EU (MFK 2028-2034) en een reeks ‘omnibus-paketten’, oftewel dereguleringsprocessen staan op stapel. Al deze voorstellen bevatten enorme verhogingen van de militaire uitgaven en subsidies aan de wapenindustrie. In een open brief aan alle parlementsleden vraagt Stop ReArm Europe ieder partementslid dringend om zich tegen deze gevaarlijke stappen te verzetten en financiële middelen in te zetten voor daadwerkelijk vredesbeleid.
11 24 Deze maand 35 jaar geleden ondertekenden Canada, 32 Europese landen en de Verenigde Staten van Amerika het Handvest van Parijs. Hierin maakten de landen afspraken over veiligheid en vrede in Europa. Over territoriale integriteit en politieke onafhankelijkheid van Europese landen. Over de belofte om niet te dreigen met militair geweld en/of geweld te gebruiken en over de vreedzame oplossing van conflicten. Er is niets van terecht gekomen, ondanks dat er nog steeds hoog geplaatsten zijn, die pleiten voor dialoog, diplomatie en ontwapening; aldus NachDenkSeiten. https://vredessite.nl/nieuws/handvest_2516.html
11 28 Gevraagd of ik de inval van Rusland in Oekraïne veroordeel, zette ik mijn veroordelingen op een rijtje:
1. Ik veroordeel Europa, dat het in 1989 de Russische handreiking afsloeg om met Rusland van Lissabon tot Vladivostok een Vredeshuis Europa in te richten. Europa schaarde zich toen achter George Bush sr., die daar niets van wilde weten.
2. Ik veroordeel Europa omdat het bij monde van bondskanselier Angela Merkel en president François Hollande in 2015 de Minsk II-akkoorden met Rusland sloot om tijd te rekken, het Oekraïense leger te trainen en te hergroeperen om vervolgens het bloedvergieten verder te zetten. Dit is een toppunt van onbetrouwbaarheid voor de toekomst van Europa.
3. Ik veroordeel de inval van Rusland in Oekraïne in februari 2022.
4. Ik veroordeel vanaf april 2022 Oekraïne, omdat het onder druk van het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika het door beide partijen in acht genomen staakt-het-vuren-met-een-toewerken-naar-duurzame-vrede doorbrak en de oorlog voortzette en ik veroordeel Europa omdat het zich ook in dezen aansloot bij de VS.
5. Ik veroordeel alle oorlogsmisdaden en schendingen van andere internationale verdragen; ook die vanaf 22 februari 2022 door Oekraïne en Rusland gepleegd zijn.
6. Ik veroordeel de VS dat zij – in mijn woorden – voor 25 jaar beslag heeft gelegd op Oekraïense grondstoffen om de geleverde wapens terug te betalen. De VS krijgt toegang tot de begeerde grondstoffen en deelt mee in de winst, terwijl Oekraïne profiteert, doordat slechts de helft van de toekomstige opbrengsten wordt gestoken in de economische ontwikkeling van het land. En ik veroordeel Europa, omdat ze ook hierin zonder verzet of zelfs maar commentaar achter de VS aanloopt.
7. Ik veroordeel Europa dat zij de door op 27 juli jl. de VS opgelegde NAVO-norm van 3,5% + 1,5% overgenomen hebben als beleid, inclusief de door de VS afgedwongen aankoop van $ 750 miljard aan Amerikaanse energie en $ 600 miljard te investeren in de Amerikaanse economie en de iets later toegaf aan de door de VS opgelegde versnelde afbouw van fossiele grondstoffenimport vanuit Rusland.
12 01 Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) pleitte in België enige tijd terug al voor grootschalige inzet van het FN303-luchtdrukgeweer. Zo moet volgens hem het leger onder andere met dit wapen de politie actief kunnen bijstaan. Het leger is niet bevoegd voor binnenlandse ordehandhaving, maar daar wil Francken van af; aldus Lode Vanoost. Het interessante van deze stelling van Francken vind ik dat tijdens de vervulling van mijn militaire dienstplicht de bijna-inzet van ‘mijn’ bataljon bij de Nieuwmarktrellen in Amsterdam in 1975 voor mij het laatste zetje was om de weg op te gaan ‘gewetensbezwaarde militaire dienst’ te worden; hetgeen mij in een later stadium van mijn leven bracht tot antimilitarist en fervent voorstander van wereldvrede. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/01/fn303-is-een-levensgevaarlijk-niet-dodelijk-wapen
12 02 Mijn overdenkingen over de Defensieparagraaf van D66 en CDA, zoals opgesteld door Rob Jetten en Henry Bontenbal: 1. Dat wij ‘weerbaarder moeten worden’, volgt niet uit de stelling ‘dat de zorg voor de veiligheid van ons land ons allemaal direct raakt’. 2. De NAVO zie ik, onder meer gezien het Meerjarenprogramma 2020-2030 waarin de NAVO China en Rusland als ‘systemische vijanden’ bestempeld die haar bestaansrecht rechtvaardigen, niet als ‘hoeksteen van onze veiligheid.’ De NAVO is ‘Wij van oorlog, willen meer oorlog’. 3. De genoemde ‘brute aanval op de vrije Oekraïense democratie’ lijkt mij terecht (hoewel vrij? Toen daar een democratisch gezinde Russisch-gezinde president leiding gaf, is die in 2014 met hulp van de Verenigde Staten van Amerika vervangen door een Amerikaans-gezinde president); onterecht is dat onvermeld blijft dat na een bereikt staakt-het-vuren in maart 2022, met een gerede kans op vrede, Oekraïne onder druk van de VS en het Verenigd Koninkrijk ervoor gekozen heeft door te vechten (om Rusland economisch te ruïneren). 4. Er wordt in het stuk onomwonden gesproken over ‘Russische agressie’, maar de Westerse agressie tegen Rusland van 1989 tot vandaag blijft onbenoemd. 5. Bij gebrek aan militaire agressie, wordt de ‘assertiviteit van China’ benoemd als ‘grote uitdaging voor onze veiligheid’ (CDA en D66 bepleiten daarentegen zelf een assertievere opstelling van Nederland in de wereld). 6. De ‘dreiging in het Caribische gebied’ wordt genoemd als argument militarisering te intensiveren, maar dat die dreiging voortkomt uit agressie van de VS gericht tegen het regiem in Venezuela blijft onbenoemd. 7. Door zich te ‘committeren aan de NAVO-norm’, die president Donald Trump van de NAVO-landen eist, wordt ten onrechte een verband gesuggereerd tussen economische groei (het bbp) en geopolitieke veiligheid. 8. Gestreefd wordt in 2030 een ‘schaalbare krijgsmacht van minimaal 122.000 manschappen’ bereikt te hebben; dat zijn er nu exclusief burgerpersoneel en reservisten 40.000. Daarbij wordt eventueel een ‘selectieve opkomstplicht’ in werking gesteld. Aangezien het om mensenlevens gaat, die ingezet gaan worden voor het behoud van macht en niet voor het bereiken van een duurzame vrede in Europa, ben ik tegen zo’n dienstplicht. Tevens ben ik gekant tegen de oorlogspropaganda, waarmee jonge mensen met een beschamend, maar verbazingwekkend nieuw elan voor het leger geworven worden. 9. Gesteld wordt dat we ‘alleen met bondgenoten vrede en veiligheid waarborgen’; vergeten wordt dat we duurzame vrede alleen in samenwerking met potentiële vijanden bereikt kan worden. In 1989 wilden we dat niet, omdat George Bush sr. dat niet wilde, maar daar zouden we nu alsnog op terug kunnen komen. 10. Gesteld wordt dat ‘het pad naar NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne onomkeerbaar is’. Echter, Rusland zal nooit atoominstallaties van de VS aan haar grenzen met Oekraïene accepteren (zoals de VS ze niet op Cuba accepteerde), dus dat NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne zit er niet in. Dat idee vorm geven, zouden we wellicht met een atoomoorlog op Europees grondgebied moeten bekopen. CDA en D66 veronachtzamen dit risico door het domweg niet te noemen, maar hen schat ik niet bij machte deze werkelijkheid te veranderen. 11. We ‘herpakken onze voorvechtersrol als oprichter binnen multilaterale fora zoals de EU en de VN’, en dat doen CDA en D66 door het Handsvest van de VN en andere VN-verdragen aan hun laars te lappen.
12 08 Prof.dr. Pieter Vos zou een referaat houden over de relatie(s) tussen oorlog/geweld en religie. Waar religieuze dogma’s na de kruistochten leidend waren geweest, of waar daarentegen gewoon een ‘stammenstrijd’ werd uitgevochten kreeg hij niet helder. Dat komt ervan wanneer je niet definieert waarover je spreekt en uitspraken citeert zonder context te geven. Hij kwam, net als de vorige spreker, niet verder dan wat grasduinen. Want in een land dat ten noorden van de grote rivieren protestant georiënteerd was, en ten zuiden daarvan katholiek zijn er natuurlijk allerlei religieus geïnspireerde mensen, die zich aangesproken voelen tot principiële onderbuikgevoelens als het voeren van heilige oorlogen of pacifisme en pragmatici, die de mogelijkheid van rechtvaardige oorlogen openhouden of die een rechtvaardige vrede nastreven dan wel een onrechtvaardige vrede verkiezen boven oorlogen voeren. De relatie tussen oorlog en religie bleef zodoende onbesproken.
12 10 Er komen een generaal, een minister van Defensie, een prinses en een rector van een universiteit een café binnen. Het klinkt als het begin van een grap, maar de militarisering van het hoger onderwijs is bittere ernst. In snel tempo wordt de wetenschap onderworpen aan de logica van de oorlog; aldus Thies Gehrmann. https://lavamedia.be/van-aula-tot-kazerne-de-militarisering-van-de-universiteit/
12 17 Gisteren kondigde president Donald Trump “een totale en complete blokkade” aan van alle gesanctioneerde olietankers van en naar Venezuela. Hij beweert dat Venezuela olie en andere rijkdommen van de Verenigde Staten van Amerika heeft “gestolen” en wil de [democratisch gekozen; GjH] regering-Maduro als buitenlandse terreurorganisatie bestempelen. Volgens Trump is “Venezuela volledig omsingeld door de grootste armada, die ooit in de geschiedenis van Zuid-Amerika is verzameld”; aldus Marc Vandepitte. En de Europese Unie kijkt weg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/17/irak-scenario-20-olieblokkade-van-washington-opent-aanval-op-venezuela-en-latijns-amerika
9 24 In zijn speech zette president Donald Trump opnieuw vraagtekens bij de effectiviteit van de Verenigde Naties. “De VN heeft enorm veel potentieel, maar slaagt er totaal niet in om dat waar te maken.” Hij hekelde het gebrek aan daadkracht en noemde de VN een organisatie van ‘lege woorden’, zonder krachtige daden. “Lege woorden eindigen geen oorlogen”, aldus de president; aldus Annabel van Gestel en Rudy Bouma. En daar heeft Trump gelijk in wanneer de VS alle besluiten conform het ‘Handvest van de Verenigde Naties’ torpedeert wanneer die de macht van de VS kunnen aantasten, de organisatie frustreert met zijn consequente steun aan Israël, dat een genocide pleegt, en atoomwapenverdragen opzegt en – gesteund door de Europese Unie – overal in de wereld als eigen rechter optreedt, terwijl het de rechters van de Verenigde Naties vervolgd. Dit alles nog los van de VETO-weeffout in de VN Veiligheidsraad, en het gegeven dat – bij mijn weten – alle landen zich er schuldig aan maken voor genomen VN-besluiten meestal geen afdoende budgetten beschikbaar te stellen. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2583802-trumps-kritiek-raakt-aan-bredere-discussie-hoe-relevant-is-de-vn-nog
9 30 Steeds vaker grijpen autoritaire politieke leiders de macht. Samen met superrijke eigenaars van wereldwijd actieve bedrijven zetten ze de democratie steeds verder buitenspel en schuiven ze decennialang opgebouwde sociale spelregels opzij. Al doende zijn gewone mensen het kind van de rekening; aldus Jan Deceunynck in gesprek met Lieveke Norga (ACV Puls) en Luc Triangle (ITUC). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/30/vakbonden-waarschuwen-voor-gevaarlijke-evolutie/
10 01 Het Europees Investeringsfonds voorzag in 2020 kapitaal voor het Israëlische spywarebedrijf Paragon Solutions. Die aandelen werden eind 2024 verkocht en het bedrijf is sindsdien volledig in Amerikaanse handen. Recent werd bekend dat de spionagesoftware van Paragon Solutions tegen activisten en journalisten is ingezet. Ook de Amerikaanse immigratiedienst ICE kan sinds kort deze Paragons spyware inzetten; aldus Jan Walraven. https://apache.be/2025/01/01/europees-investeringsfonds-eif-verschafte-durfkapitaal-israelisch-spywarebedrijf-paragon
10 06 Een grens is meer dan een lijn op een dode kaart, die de natiestaten omschrijft. De grens is vooral een discriminerend mechanisme dat mensen in een hiërarchie plaatst. Het is een machtsstructuur, die ongelijkheid in stand houdt. Albina Fetahaj bepleit meer dan het wegdenken van grenzen; zij stelt de hele politieke en sociale wereldorde aan de orde; niet alleen het grensbeleid, maar de grens als concept stelt zij ter discussie; aldus Sylvie Walraevens. https://lavamedia.be/zonder-grenzen-geen-migratie-enkel-mobiliteit/
10 10 De strijd tegen extreemrechts in Europa, maar ook in Amerika, is nodig, [bijvoorbeeld; GjH] omdat extreemrechtse partijen zich altijd tegen werknemers keren. Altijd. Ze doen alsof ze om gewone mensen geven, maar hun beleid is gericht op het breken van solidariteit, het privatiseren van de sociale zekerheid, op verdeeldheid en op het verzwakken van vakbonden. In heel Europa valt extreemrechts altijd migranten en minderheden aan, maar uiteindelijk dient het altijd dezelfde bedrijfsbelangen die ook neoliberaal rechts dient; aldus De Nieuwe Werker, die onder andere Bert Engelaar interviewt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/10/solidariteit-en-liefde-kan-je-niet-in-cijfers-gieten
10 15 Wat ooit ‘Volkshuisvesting’ heette is verworden tot een handelsmarkt, die megawinsten voor de rijken genereert. De wooncrisis bestrijd je niet door meer te bouwen. Australië, Canada, grote delen van Europa en de Verenigde Staten van Amerika doen er goed aan het Verenigd Koninkrijk als waarschuwing te zien voor wat ze te wachten staat wanneer ze hun eigen wooncrisis niet serieus aanpakken; aldus Grace Blakeley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/15/een-wooncrisis-los-je-niet-op-door-meer-te-bouwen
10 20 Meerdere vormen van fysieke mishandeling werden gecombineerd met psychologische intimidatie. Greta Thunberg werd als internationaal meest bekende persoon harder aangepakt dan de andere deelnemers aan de humanitaire flotilla. Niet alleen Thunberg benadrukt dat de mishandelingen, die ze onderging, niet het echte verhaal zijn. Alle terugkerende deelnemers beamen dat het echte verhaal de dagelijkse folteringen van Palestijnse gevangenen is [waar de wereld aan voorbij gaat; GjH]. De deelnemers hebben ondanks die mishandelingen consequent geweigerd een verklaring te ondertekenen dat zij illegaal Israël zouden zijn binnengedrongen en dat hen voor een periode van meerdere jaren de toegang tot het land zou worden ontzegd. Die verklaring werd hen meerdere dagen na elkaar voorgelegd met de vage belofte dat ze dan vervroegd zouden vrijkomen. In Israël weet men uiteraard dat al deze mensen over hun mishandeling zullen getuigen na hun terugkeer. Dat het zionistische regime dit toch doet, zegt alles over zijn gevoel van totale straffeloosheid; aldus Lode Vanoost. Zie ook 10 20 onder het kopje ‘Europa’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/20/greta-thunberg-hoe-israel-duizenden-palestijnen-elke-dag-mishandelt-is-het-echte-schandaal-niet-wat
10 21 Hoe de politiek het fascisme nieuwe zuurstof gaf: het is niet alleen dat onze economie stagneert, maar ook dat dit gebeurde in de nasleep van een ongelooflijk goed geslaagd politiek project, dat ons ervan moest overtuigen dat we alleen staan, dat we om te overleven elkaar moeten beconcurreren en dat er niemand klaar staat om een handje toe te steken wanneer het misloopt. Dit politieke project was uiteraard het neoliberalisme. “De methode om dat te bereiken”, zei Eerste minister Margaret Thatcher, “is de economie”, en “het doel is de ziel te veranderen.” Ze beweerde niet alleen dat er geen maatschappij bestaat, maar ook dat ze de maatschappij wilde vernietigen. De banden die ons samenhouden, wilde ze verscheuren. En ze is daar uitmuntend in geslaagd door de arbeidersbeweging te vermorzelen, het gezag binnen de staat te centraliseren en elk protest de kop in te drukken.
Het andere deel van het project was de privatiseringsagenda. Thatcher privatiseerde de pensioenen en de sociale huisvesting in een poging de welvaart van de mensen te koppelen aan hun huisvesting en pensioen in plaats van aan hun loon. Zo zouden we ons niet langer identificeren als arbeiders, die samen opkomen voor onze belangen, maar als minikapitalisten van wie de welvaart gekoppeld is aan dezelfde financiële markten, die de rijkdom voor de top creëren.
Mensen reageren op 2 manieren op hun resterende gevoel van machteloosheid en die twee reacties zijn genderspecifiek. De eerste is wanhoop en komt waarschijnlijk vaker voor bij vrouwen, die denken: ‘Politiek is niets voor mij’. De tweede is woede, die merkbaar meer de kop opsteekt bij mannen, vooral aan extreemrechtse zijde. In de loop van de geschiedenis hebben die – economisch en politiek achtergestelde – boze jonge mannen de basis gevormd voor het fascisme; aldus Grace Blakeley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/21/hoe-houden-we-de-jonge-boze-mannen-uit-de-klauwen-van-extreemrechts
10 22 De Duitse regering gaat duizenden medewerkers van Amerikaanse legerbases in het land betalen, nu die door de shutdown in de Verenigde Staten van Amerika geen loon dreigen te krijgen; aldus de nieuwsredactie van NU. Grappig toch, ik zie die bases als een niet teruggetrokken bezettingsmacht van de VS; een overblijfsel van de Tweede Wereldoorlog, en dat ziet de Duitse regering kennelijk totaal anders. In lijn met hun visie lijkt het mij een goed idee, wanneer gastlanden voortaan de soldij van Amerikaanse soldaten betalen. https://www.nu.nl/verkiezingen-vs/6373334/duitsland-betaalt-11000-medewerkers-van-leger-vs-zelf-tijdens-shutdown.html
10 24 Persbureau Reuters publiceerde 5 oktober jl. stukken uit een intern Telegram-gesprek van het Amerikaanse Department of State (Buitenlandse Zaken). Daaruit blijkt dat de regering van president Donald Trump Amerikaanse diplomaten mobiliseert om te lobbyen tegen de VN-resolutie, die Cuba op 28 en 29 oktober aan de VN-Algemene Vergadering zal voorleggen. Het doel van die resolutie is om een eind te maken aan de meer dan 6 decennia lange commerciële, economische en financiële blokkade van de Verenigde Staten van Amerika tegen Cuba. Het Telegram-gesprek werd op 2 oktober naar tientallen Amerikaanse ambassades gestuurd. Het draagt Amerikaanse diplomaten op om regeringen aan te sporen zich te verzetten tegen de resolutie, die sinds 1992 jaar na jaar met ruime meerderheid door de Algemene Vergadering van de VN werd aangenomen. Vorig jaar stemden nog 187 landen voor. De enige 2 tegenstemmen kwamen van de VS en van Israël; aldus Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/24/reuters-onthult-lastercampagne-vs-tegen-cuba
10 30 De relatie tussen China en de Verenigde Staten van Amerika zal waarschijnlijk het lot van de mensheid in de 21ste eeuw bepalen. Voor de camera’s waren de twee wereldleiders vriendelijk tegen elkaar, maar op de achtergrond speelt hier een bikkelhard conflict. De inzet is niets minder dan de hertekening van de wereldorde. Tot voor kort had de VS een onaantastbare, dominante positie op het vlak van economische productiviteit, militaire slagkracht en technologie. Die alleenheerschappij wil het Witte Huis kosten wat kost behouden, maar de opkomst van China dreigt daar een einde aan te maken. Daarom heeft de VS de Volksrepubliek China geïdentificeerd als zijn belangrijkste vijand en probeert het de economische en technologische opgang van deze Aziatische reus te dwarsbomen. De VS voert een ‘hybride oorlog’ tegen China, die op meerdere sporen tegelijk verloopt; aldus Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/30/aziatische-top-trump-wil-deal-xi-heeft-de-hefboom-en-europa-kijkt-toe
11 18 De Verenigde Staten van Amerika is verslaafd aan oorlog. Met een voorgesteld budget van iets meer dan $ 1.000 miljard voor het Pentagon, meer dan 750 militaire bases in circa 80 landen en de naamsverandering van het ministerie van Oorlog is dit [onverholen; GjH] geen land dat vrede nastreeft. De afgelopen 20 jaar is Venezuela voor de VS een voortdurend doelwit geweest om regimeverandering tot stand te brengen. De methoden, die ze hanteert, zijn bekend: dreigen met geweld, sancties die de Venezolaanse economie verstikken, en een beloning van $ 50 miljoen op het hoofd van de Venezolaanse president Nicolás Maduro, alsof dit het Wilde Westen is; aldus Sybil Fares & Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/18/regimewisseling-en-de-jacht-op-venezolaanse-olie-de-gangsterpolitiek-van-de-vs
11 19 De VN-Veiligheidsraad is onder druk Verenigde Staten van Amerika bezweken, waarmee het internationaal recht in Gaza aan flarden ligt; aldus Vredessite. https://vredessite.nl/nieuws/gaza_2513.html
11 26 Media en politici, die bijna 2 jaar het woord ‘genocide’ [angstvallig; GjH] vermeden, geven nu steeds vaker ruimte aan pro-Palestijnse standpunten. Volgens de Egyptisch-Canadese auteur Omar El Akkad bereiden ze zich voor om te beweren dat ze altijd al ‘kritisch’ waren. Met zijn boek ‘One Day, Everyone Will Have Always Been Against This’ (2025, uitgegeven door Knopf) reageert hij op die hypocrisie; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/26/ooit-zullen-politiek-en-media-altijd-tegen-de-genocide-geweest-zijn
11 26 Cuba ondergaat de langstdurende blokkade uit de wereldgeschiedenis. Al meer dan 6 decennia knijpt Washington Cuba af met een blokkade, die ook derde landen meesleurt. VN-rapporteur Alena Douhan was ter plaatse en concludeert zonder omwegen dat deze blokkade opgeheven moet worden. Volgens Noam Chomsky is “de hysterische obsessie van Washington om Cuba te verpletteren sinds 1959 een van de vreemdste fenomenen in de moderne geschiedenis”. Men spreekt van ‘blokkade’ en niet van ‘embargo’, omdat ook andere landen verhinderd worden om met Cuba zaken te doen. Jaar na jaar wordt deze VS-blokkade in de VN weggestemd met een overgrote meerderheid, maar toch weet Washington van geen wijken; aldus Bel-REDH. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/26/vn-rapporteur-eist-einde-vs-blokkade-tegen-cuba
11 26 De wereld schuift, en Washington slaat om zich heen: van proxy-oorlogen tot sancties, van Iran tot Venezuela, van Oekraïne tot Taiwan. Dit is geen reeks losse crisissen, maar één grote strijd om macht, wereldorde en winst. Dit is de clash van de 21ste eeuw; aldus Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/26/de-clash-van-de-21e-eeuw
11 29 Naar aanleiding van een onderwerp bij Nieuwsweekend zocht ik op wat een complottheorie is? En al vlot vond ik een inzicht-gevende webpagina, waarop gesteld wordt dat complotdenken de neiging is om een bepaalde gebeurtenis, ontwikkeling of toestand als het resultaat te zien van een samenzwering. Als toevoeging op deze definitie kunnen de volgende 5 randvoorwaarden voor een complottheorie worden gedefinieerd: 1. Een complottheorie legt verbanden, die niet altijd evident of logisch zijn; 2. Er is intentionaliteit in een complottheorie. Dingen gebeuren niet toevallig en worden eventueel aangestuurd door abstracte krachten; 3. Er is altijd sprake van coalities of een groep; 4. Een complottheorie is vijandig van aard. Goedaardige complotten – zoals Sinterklaas – noemen we geen complottheorieën; en 5. Een complot is geheim en vindt plaats achter de schermen.
12 01 Het waren verzwakte Verenigde Naties (VN), die hun 80ste verjaardag vierden. Geconfronteerd met de terugtrekking van de Verenigde Staten van Amerika en met de onrust in een wereld, moet de instelling zichzelf heruitvinden; aldus Anne-Cécile Robert en Christophe Ventura. https://lavamedia.be/van-multilateralisme-naar-een-bewind-van-brutaliteit/
12 04 Twee recente ontwikkelingen, die bepalend kunnen zijn voor het verloop van de oorlog en de toekomst van Oekraïne, hebben in de traditionele media niet de aandacht gekregen die ze verdienen: een enorm Oekraïens corruptieschandaal en de leidende rol van Oekraïene in het opblazen van de Nordstream-II-pijpleiding. In beide gevallen is het kristalhelder dat de Europese Unie zich in de voet schiet door een miljardenstroom Europees geld naar een land te sturen waar corruptie onuitroeibaar [blijkt of op zijn minst; GjH] lijkt en dat verantwoordelijk is voor een terreurdaad, die de Duitse en dus de Europese economie de keel dichtknijpt en overlevert aan duur en milieuschadelijk schaliegas uit de VS. En alsof dat nog niet volstond willen EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en met haar het merendeel van de Europese ‘lijders’ – hen ‘leiders’ noemen zou hen te veel eer aandoen – de Russische tegoeden stelen, die in Brussel in bewaring zijn gegeven. Die tegoeden zouden moeten dienen om een uitzichtloze oorlog tegen Rusland te financieren; aldus Johan depoortere en Salon van Sisyphus. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/04/oekraiense-corruptie-en-betrokkenheid-bij-aanslag-nord-stream-ii-ondermijnt-zelensky
12 05 Wat kwam de afgelopen week niet in het nieuws, waar het wel degelijk een plek verdiend had: Op 1 december jl. kondigde de Standard Bank of South Africa aan dat ze zich aansluit bij het Chinese grensoverschrijdende interbancaire betalingssysteem CIPS. Dit klinkt niet spectaculair, maar het maakt wel handel mogelijk zonder omweg via de dollar, een van de belangrijke pijlers van de dominantie van de VS over Afrika (en de wereld).
Het volkstribunaal over Palestina in Barcelona velde op 3 december jl. een snoeihard oordeel over Westerse collaboratie met de genocide in Gaza: het plegen èn ondersteunen van ecocide, genocide en uithongering in Palestina.
Brits militair wangedrag in voormalige kolonie Kenia toont hoe koloniaal racisme nog steeds springlevend is. Een op 4 december jl. openbaar gemaakt onderzoek door het parlement van Kenia stelt dat de permanente British Army Training Unit Kenya (BATUK) zich in de voormalige Britse kolonie minachtend gedraagt voor de Keniaanse soevereiniteit. Het Britse leger weigerde aan dit parlementaire onderzoek mee te werken. Het onderzoeksrapport toont een “consistent patroon van grove nalatigheid”. Er wordt een “verontrustende trend tot seksueel wangedrag” vastgesteld tot aan verkrachtingen en vermoorden van slachtoffers. De diplomatieke immuniteit van de Britse soldaten “werkt straffeloosheid in de hand”. Verder worden “ernstige milieuovertredingen” vast gesteld, zoals illegale stortingen en het gebruik van witte fosfor, zonder effectrapportering.
Wanneer de rechtse kandidaat Nasry Asfura de verkiezingen in Honduras niet ‘wint’, dreigt de Verenigde Staten van Amerika het land met zware financiële sancties. Inmenging door de VS in Latijns-Amerikaanse verkiezingen zijn niets nieuws in de geschiedenis van het continent. En president Donald Trump doet ook niets anders dan wat al zijn voorgangers ook deden. Het verschil is zijn openlijke schaamteloosheid daarover; alle vier aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/05/de-wereld-kort-wat-bleef-deze-week-onder-de-radar
12 05 De geplande sluiting van de Belgische ambassade in Havana is een stap achteruit voor de internationale solidariteit en verzwakt de Europese aanwezigheid in de Caraïben. De beslissing effent de weg voor het agressievere beleid van de Verenigde Staten van Amerika; aldus Coördinatie Opheffing Blokkade tegen Cuba. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/05/houd-de-belgische-ambassade-in-cuba-open
12 09 Twee eeuwen terugkijkend heeft de top 10% consequent meer dan 50% van het mondiale inkomen veroverd, terwijl de onderste 50% onder de 15% is gebleven. De ongelijkheid in rijkdom is zelfs groter dan de inkomensongelijkheid en neemt sneller toe. De bovenste 1% bezit 37% van alle activa, de top 10% bezit daarvan 75%, terwijl de onderste helft er slechts 2% van bezit. Een paar duizend miljardairs bezitten meer rijkdom dan miljarden mensen bij elkaar, en sinds de jaren ’90 hebben miljonairs en miljardairs hun rijkdom veel sneller zien groeien dan alle anderen, waardoor de verschillen steeds groter worden; aldus het World Inequality Report 2026. https://wir2026.wid.world/insight/global-economic-inequity/
12 11 Vergeet de praatjes over ‘democratie’ en ‘waarden’: de Verenigde Staten van Amerika zegt nu openlijk waar het om draait. Ze wil de machtigste blijven – en de wereld wordt wat haar betreft netjes opgedeeld in economische achtertuinen en invloedssferen. De Nationale Veiligheidsstrategie 2025 van de VS breekt niet met het verleden, maar is een geïntensiveerde voortzetting van wat onder de presidenten Barack Obama en Joe Biden al werd ingezet: de ‘pivot to Asia’ (het draait om Azië), de herbevestiging van de Amerikaanse wereldhegemonie en de openlijke economische oorlog tegen landen, die een eigen koers willen varen. De buitenlandse politiek van de VS blijft ook klassiek imperialistisch: couppogingen, oorlogen, regime verandering en sancties overal waar de VS die nodig acht. De Indo-Pacific zijn de economische slagvelden van de toekomst en daar geldt het behouden van ‘militair overwicht’ om China af te schrikken via de twee militaire gordels rondom dat land. Op dit moment is een grote oorlog met China te riskant, maar de controle over Latijns-Amerika is essentieel om de invloed van China daar terug te dringen. Daarnaast claimt de VS de natuurlijke rijkdommen van Latijns-Amerika als zijn eigen economische achtertuin. Europa blijft een afzetmarkt voor Amerikaanse export en technologie, maar is niet langer een volwaardige partner met eigen belangen; aldus Marc Vandepitte, die een podcast van Ben Norton samenvat. De link volgend is daar ook de podcast van Ben Norton te zien. Zie ook de tweede 11 27 onder het kopje ‘Noord-Amerika’ of 12 06 onder ‘Europa’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/11/europa-gedegradeerd-washington-ziet-continent-alleen-nog-als-afzetmarkt
12 14 Eerst alles plat bombarderen, en dan investeren. Zo ziet het nieuwe imperialisme eruit. Gaza wordt hertekend als winstzone waar gas, privatisering en vastgoed voorrang krijgt op rechten, terugkeer en zelfbeschikking van de oorspronkelijke Palestijnse bevolking in Gaza; door Miel Dullaert. Ook van dit bruut kolonialisme in de 21ste eeuw, kijkt de Europese Unie gewoontegetrouw weg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/14/gas-wapenhandel-en-big-tech-de-economie-van-de-genocide
12 15 De Europese Centrale Bank (ECB) steunt Israël niet rechtstreeks. Wel steunt het bedrijven, die dat wél rechtstreeks doen. Dat is niet verboden, maar zeker onethisch. De ECB helpt op die manier bedrijven, die verdienen aan het uitroeien van het Palestijnse volk. Volgens het Verdrag betreffende de Europese Unie (1992) is de ECB ‘onafhankelijk’, dus hoeft de ECB zich niets aan te trekken van parlementen, laat staan van de publieke opinie. Maar dit onafhankelijke instituut ondermijnt momenteel internationaal geratificeerde VN-verdragen; aldus David Hollanders. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/15/euopese-centrale-bank-misdadig-monetair-beleid
12 17 Na de antisemitische aanslag op Bondi Beach in Sydney staat internationale media vol met terecht medeleven. Wat we echter ook zien, is dat sommige media en politici een link leggen tussen die haatmisdaad en het wereldwijde protest tegen de genocide in Gaza. Daarbij volgen ze het vaste scenario van de regering in Israël, die elke uiting van kritiek op Israël gelijkschakelt met antisemitisme; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/17/protest-tegen-antisemitisme-in-australie-en-protest-tegen-genocide-in-gaza-is-een-geheel
12 18 De Verenigde Staten van Amerika stellen per decreet sancties in tegen twee rechters van het Internationaal Strafhof (ICC), dat zetelt in Den Haag. [Deze gepolitiseerde actie wordt toegelicht door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio], die stelt dat het ICC zich bezig houdt met “gepolitiseerde acties tegen Israël, wat een gevaarlijk precedent schept voor alle landen”. Hij [zegt maakt het zelfs nog bonter door te zeggen; GjH] dat zijn land geen machtsmisbruik door het ICC tolereert, en dat er geen Amerikaanse en Israëlische burgers onderzocht mogen worden door het hof; aldus NOS Nieuws. Hij zegt dus dat Amerikanen en Israëlische burgers boven het internationale recht staan, dat het ICC bewaakt. En als altijd kijkt de Europese Unie weg. https://nos.nl/artikel/2595126-nieuwe-sancties-vs-tegen-rechters-van-het-internationaal-strafhof-in-den-haag
12 19 In een recente lezing in München waarschuwde de Duitse filosoof Jürgen Habermas voor de gesteldheid van de Amerikaanse democratie. Volgens hem evolueren de Verenigde Staten van Amerika [wanneer ze dat punt al niet bereikt hebben; GjH] razendsnel naar “een maatschappelijk systeem dat autoritair geleid en technocratisch bestuurd wordt, maar economisch libertair is”. En wij bewandelen in België en Nederland dezelfde weg; aldus Bert Engelaar en 14 anderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/19/ook-bij-ons-brokkelt-de-democratie-af-het-is-problematisch-dat-zowel-het-middenveld-als-de
10 01 Mij verbaast het dat geen enkel Nederlands verkiezingsprogramma van politieke partijen ‘Het toewerken naar wereldvrede’ niet op nummer 1 van de te bereiken doelen heeft geplaatst. Maar het is nog vele malen erger: het toewerken naar wereldvrede heeft (uitgezonderd Dieren voor vrede en Denk) geen enkele plaats in verkiezingsprogramma’s, omdat Nederlandse politieke partijen en masse volgens hun beginselen en hun handelen helemaal geen wereldvrede na streven. Egocentrisch en zelfingenomen als we zijn, zijn we massaal de gesel van de oorlog kompleet uit het oog verloren en proberen we uit alle macht met militaire en/of politieke druk toegang te houden tot grondstoffen, doen we er uit winstbejag alles aan om elders mensen te onderdrukken en veroorzaakt ons welvaartspeil klimaat- en vluchtelingenproblemen elders.
10 04 De denkfout, die de NAVO naar mijn mening maakt, is ‘Rusland bij aanname te zien als een vijand’; met die premisse kun je onmogelijk tot vrede komen; hooguit tot een gewapend staakt-het-vuren (in de volksmond een ‘koude oorlog’). Precies dezelfde vooronderstelling geldt voor China.
10 21 Een staakt-het-vuren houdt stand wanneer beide partijen militair vastzitten of meer winnen bij rust dan bij verder vechten. In Gaza wordt aan geen van beide voorwaarden voldaan; aldus Marc Vandepitte. Zie ook 10 21 onder het kopje ‘Militarisme’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/21/gaza-dit-is-geen-wapenstilstand
10 29 Vandaag las ik “Het beladen huis” (2025, uitgegeven door Atlas Contact) uit. Niemand minder dan Christien Brinkgreve beschrijft erin indringend haar rouwverwerking na het overlijden van eveneens niemand minder dan Arend Jan Heerma van Voss. Rouw over een niet geleefd leven. Zij eindigt op pagina 162 met de zin “Ik zou zijn hand pakken en we zouden voelen hoeveel we ook samen gehad hebben. De verbinding ervaren, al zou dat woord direct door hem in de ban zijn gedaan.” en ze vergeet de afsluitende zin, die ik daar als vanzelf achteraan denk: “En hij zou zijn hand boos teruggetrokken hebben, zich van mij afkeren en drie dagen niets tegen me zeggen.”
Je zou kunnen denken dat gender of het patriarchaat in dit ‘Memoir’ een belangrijke rol speelt, maar vanuit mijn ervaring weet ik dat het patroon tussen haar en hem zich ook kan ontwikkelen met omgekeerde rollen.
Het inzicht dat uit dit boek getrokken kan worden, maar dat niet genoemd wordt, is mijns inziens dat we altijd een alternatief plan moeten hebben (of ontwikkelen) en ook aandurven dat andere plan ten uitvoer te brengen.
In het door Brinkgreve beschreven proces heeft haar aanpak noch de een noch de ander iets positiefs opgeleverd, behalve dat ze niet gescheiden zijn. Zonder alternatief plan lijkt er volgens mij inderdaad niets anders op te zitten dan de weg die Brinkgreve gegaan is: aanpassen, begrip opbrengen voor de ander, falen, emotioneel of verbaal geweld van de ander met de mantel der liefde bedekken, geen grenzen trekken (omdat er geen grenzen zijn), hopen dat tijd raad brengt, luisteren, voegen, vragen stellen, wegcijferen, zelfkritiek, zelfverwijten, oftewel eindeloos doorgaan zonder alternatief, en in haar geval op adem komen in haar Egmondse huisje of thuis in haar werkkamer.
10 30 Wanneer ik mijn oog op de verkiezingsuitslagen laat vallen, zal alle institutionele onrecht in Nederland ongewijzigd voort blijven bestaan.
11 11 Het wordt nu dermate opzichtig dat het naar mijn mening niemand nog kan ontgaan: België, de Europese Unie en Nederland bepalen hun beleid binnen de marges, die de Verenigde Staten van Amerika aangeven. Onze zelfbestuur is daarmee de facto opgegeven. En wij maken ons als land daarmee medeplichtig aan het onrecht dat de VS naar de normen van het door België en Nederland geratificeerde internationaal recht pleegt.
11 15 ‘Er zijn niet altijd twee kanten aan een verhaal.’ Voor de Amerikaanse schrijver Ta-Nehisi Coates zijn woorden een noodzaak om de wereld, die nog steeds rust op de fundamenten van witte suprematie, te verklaren en zin te geven; aldus Han Zinzen in gesprek met de schrijver van “De boodschap” (2025, uitgegeven door Bot). Zie ook 11 11 onder het kopje ‘Discriminatie en racisme’. https://www.mo.be/interview/schrijver-ta-nehisi-coates-er-zijn-niet-altijd-twee-kanten-aan-een-verhaal
11 16 In mijn persoonlijke leven speelt behoud van mijn autonomie altijd al een vooraanstaande rol. Ik zou willen dat onze overheden in het wereldgebeuren eveneens een autonome positie in zouden nemen. Een flink deel van mijn kritiek op Nederlandse en Europese overheden is erop gebaseerd dat zij dat niet doen, maar vooralsnog alles ervoor over hebben de Verenigde Staten van Amerika niet tegen de borst te stuiten. En met ‘alles’ bedoel ik ‘werkelijk alles’. Daarmee worden mensenrechten en het internationaal recht genegeerd, staan wij al decennia aan de verkeerde kant van de geschiedenis, en werken ‘wij’ mee aan het zo lang mogelijk rekken van de bruut vormgegeven alleenheerschappij van de VS en aan haar binnenlandse intolerantie, racisme, repressie, vrouwenonderdrukking en noem maar op.
9 23 “Vlamingen hebben een unieke mentaliteit”, aldus de Belgische minister-president Matthias Diependaele (N-VA). “De Vlaming”, zo verklaart hij, “staatmet de voeten op de grond, maar zonder grote mond.” Een vage algemeenheid waarbij het woordje ‘maar’ overigens niet op zijn plaats is. Veel wordt echter duidelijk wanneer je inziet dat de uitspraak niet descriptief is, niet beschrijvend, maar prescriptief, voorschrijvend. Wat Diependaele als minister-president verwacht van zijn ‘onderdanen’, is dat ze gewoon hard werken en hun mond houden.
Verderop in zijn toespraak spreekt Diependaele zichzelf enigszins tegen. “Vlamingen zijn veel te bescheiden”, zo klinkt het. Dat lijkt op het eerste gezicht in strijd met het voorschrift om de voeten op de grond te houden, maar wordt begrijpelijk als je inziet dat hij het hier niet over dezelfde Vlamingen heeft. “Het ondernemerschap zit in ons bloed”, zo sprak hij voordat hij bescheidenheid plots als een probleem ging zien. Hij heeft het hier dus over de ondernemers onder de Vlamingen. Van hen verwacht de regering niet dat ze de voeten op de grond houden, zij moeten gewoon zo snel mogelijk zo rijk als denkbaar worden. Daarmee betreft zijn Vlaamse succesverhaal enkel de happy few. Dat merk je ook wanneer je zijn holle retoriek confronteert met de concrete beslissingen van de Vlaamse regering; aldus Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/23/septemberverklaring-vlaamse-regering-schrijft-een-succesverhaal-enkel-voor-de-happy-few/
9 25 De Nederlandse minister David van Weel van Asiel en Migratie heeft afspraken gemaakt met Uganda over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. In die overeenkomst worden mensen gedegradeerd tot handelswaar; aldus NOS Nieuws. Zie ook 10 28 hier onder. https://nos.nl/artikel/2584033-kabinet-wil-nu-toch-proef-met-opvang-in-uganda
9 26 Ik heb een complexe relatie met Nederland, zegt de rijzende ster in de poëzie Asmae Amaddaou (23). Hier geboren worden is een van de grootste zegeningen van mijn leven, maar Nederland is ook een giftig land: etnisch profileren, toeslagenaffaires, discriminatie op de woningmarkt en arbeidsmarkt. Ik vind het niet raar dat steeds meer Nederlandse moslims overwegen te emigreren. Ik heb altijd meegekregen dat ik niet hoef te kiezen tussen Nederland of Marokko; ik ben èn Nederlands èn Marokkaans. Toch overweeg ik ook om uiteindelijk Nederland te verlaten. Ik zou heel graag van Nederland willen houden, maar de liefde die ik terugkrijg is voorwaardelijk. Dat is niet droevig. Als ik op een dag terugga naar Marokko, is dat met plezier. Maar eerst moet ik nog even carrière maken; opgetekend door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/poezietalent-asmae-amaddaou-interview/
10 09 Eén op drie kinderen in Brussel groeit op in armoede. Het middenveld, de OCMW’s, met het doel elke persoon in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid, en de zorgsector staan al jaren onder druk. De huurprijzen swingen de pan uit en de jeugdwerkloosheid blijft hoge toppen scheren. Het is in die context dat internationale drugskartels erin slagen zich te nestelen in verschillende Brusselse wijken en een spoor van geweld achterlaten. Maar na meer dan 460 dagen is er nog steeds geen Brusselse regering [en al helemaal geen regering die deze misstanden aanpakt; GjH]; aldus Jan Busselen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/09/een-weg-uit-de-brusselse-impasse
10 16 Stages in het hoger onderwijs worden verondersteld een opleidingsperiode te zijn voor studenten. Voor de meesten (?) zijn deze periodes echter synoniem voor angst en gevaar. De woorden van Marie, een verpleegkundige in opleiding, illustreren de realiteit voor duizenden jongeren: “Ik vind het nogal schandalig dat je aan het einde van je stage nul euro op zak hebt. Na mijn kosten voor eten, benzine en parkeren, sta ik zelfs in het rood”. Op de keper beschouwd betreft het een veel ruimer probleem van arbeidsvoorwaarden en waardering voor werk; aldus Kimberley Denis en Lauren Pin. https://lavamedia.be/de-stage-een-stille-speler-in-de-studentenarmoede/
10 16 Minister Theo Francken en heel de N-VA wil het leger uitgebreide bevoegdheden geven om naast de politie als binnenlandse ordehandhaver op te treden; aldus Lode Vanoost. En laat dat nu net in 1975, toen ik mijn militaire dienstplicht vervulde, een zwaarwegend argument geweest zijn dat ik (wat later) een beroep gedaan heb op de Wet gewetensbezwaarden militaire dienst. De politie handhaaft in mijn optiek met haar bevoegdheden de binnenlandse orde, en het leger beschermt met haar heel andere bevoegdheden tegen buitenlandse indringers. Het leger mag naar mijn mening nooit ingezet worden tegen landgenoten. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/16/francken-n-va-misbruikt-rellen-pacheco-gebouw-voor-antisociale-agenda
10 22 Hoe is het mogelijk dat wanneer er zwaar bespaard moet worden, er toch € 34 miljard tegen 2034 extra naar defensie kan gaan? Dit jaar zou er federaal al € 4,5 miljard bij moeten komen. Terwijl het geld daar uit de deur vliegt, wordt de broekriem aangespannen in het hoger onderwijs. Zo wil de Vlaamse Regering € 73 miljoen besparen, waardoor minstens 20.000 studenten hun beurs gaan verliezen. Dat is 1/3 van alle beursstudenten; aldus Mingtje Wang. Zie ook 10 22 onder het kopje ‘Militarisme’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/22/neen-meneer-de-wever-uw-wapens-gaan-ons-geen-veiligheid-brengen
10 28 Net als de overeenkomst tussen Rwanda en het Verenigd Koninkrijk schuift de ‘Letter of intent’, die Nederland en Oeganda 25 september jl. ondertekenden (om uitgeprocedeerde asielzoekers naar een ‘transithub’ in Oeganda te sturen), de morele grenzen van Europa steeds verder op; aldus Kaatje Cokelaere. Zie ook 9 25 hier boven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/28/nederland-oeganda-deal-migratiebeleid-of-morele-uitverkoop
11 24 Bij de opening van de Raw Materials Week in Brussel stonden vorige week twee werelden tegenover elkaar. Binnen, in het luxueuze Plaza Hotel, discussieerden Europese beleidsmakers, industriële lobby’s en mijnbouwbedrijven over ‘strategische autonomie’ en de zogenaamde ‘groene energietransitie’. Buiten stonden de mensen, die de prijs gaan betalen: inheemse vertegenwoordigers, lokale gemeenschappen en tevens milieuorganisaties uit regio’s waar de mijnbouw wordt opgedrongen. Zij stonden er schouder aan schouder met actievoerders, die onze ongebreidelde honger naar grondstoffen aanklaagden, niet alleen voor hernieuwbare energie, maar nu ook voor oorlogsvoorbereiding; aldus Mining Resistance Belgium. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/24/twee-werelden-botsen-bij-eu-raw-materials-week-in-brussel
11 29 Zo’n 70 conservatievere plaatselijke Christelijke Gereformeerde Kerken-kerken zijn het er niet mee eens dat meer progressieve kerken binnen het genootschap ruimte geven aan vrouwelijke dominees en een iets lossere omgang met homoseksuele kerkleden. Daarmee is er anno 2025 feitelijk weer eens sprake van een kerkscheuring in Nederland; aldus Bauke Haanstra. https://nos.nl/artikel/2592549-historische-kerkscheuring-bij-christelijke-gereformeerde-kerken
12 02 Sinds juli jl. is er een wet ingetreden, die bepaalt dat verdachten op een afdeling alleen nog met cameratoezicht contact mogen hebben met hun advocaat. Jan-Hein Kuijpers staat een verdachte op die afdeling bij, maar weigert bij hem en andere cliënten op bezoek te gaan, zolang de wet niet van tafel is. Advocaten vrezen dat de camera’s door middel van AI in staat zijn te liplezen en tegen afspraken in gericht worden op hun gezicht en laptop, zodat er kan worden meegelezen. Het is een wet, die wat hem betreft is gebaseerd op onderbuikgevoelens “gewoon omdat ‘Orakel’ Ulysse Ellian de Eerste en Tweede Kamer zo gek heeft gekregen om hen met een niet aflatende stroom onzin en feitelijke onjuistheden, en alleen voortkomend uit het giftige Marengo-proces, te bewegen om in te stemmen met die nieuwe regels”; aldus Joris Peters. https://www.nu.nl/misdaad/6377984/advocaat-haalt-uit-naar-staat-vanwege-vertraging-moordzaak-wij-blijven-staken.html
12 10 Zo gaat het – zolang ik dat volg – haast altijd: in 2023 zou er € 1,5 miljard nodig zijn voor de aanleg van het landelijk waterstofnetwerk; inmiddels is dat € 3,8 miljard. ‘De verwachte opstartverliezen zijn meer dan 3x zo groot gebleken als het beschikbare subsidiebedrag van € 750 miljoen’ heet dat dit keer; aldus de nieuwsredactie van NU. “De volgende stevige budgetoverschrijding is gepland in 2027”, denk ik er cynisch achter aan. https://www.nu.nl/economie/6378874/miljarden-extra-nodig-voor-aanleg-landelijk-waterstofnetwerk.html
12 16 De gemiddelde woonlasten stijgen komend jaar met 3,9%. Daarmee stijgen ze harder dan de inflatie. Dat heeft ermee te maken dat onze rijksoverheid gemeenten en provincies vanaf 2026 structureel minder financiert. Het benodigde geld om hun taken uit te voeren, wordt daarom in rekening gebracht bij huishoudens; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2594787-woonlasten-passeren-1000-euro-grens-begrotingstekort-neergelegd-bij-huishoudens
10 10 Terwijl de protesten van de Marokkaanse jongerenbeweging nog volop woeden, heeft de Europese Unie in alle stilte een nieuwe handelsovereenkomst met Marokko gesloten. De deal gaat over de handel in en ontginning van grondstoffen uit de bezette Westelijke Sahara, zonder instemming van het daar verblijvende Sahrawi-volk; aldus Benaissa Nams. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/10/de-eu-houdt-bezetting-van-marokko-in-west-sahara-in-stand
10 31 Op 25 oktober jl. behaalde zittend president Alassane Ouattara met een monsterscore van 91% van de uitgebrachte stemmen een 4de opeenvolgende mandaat als staatshoofd van Ivoorkust. De belangstelling van Westerse media en politici is minimaal. Met zijn verkiezing blijft het Westers bedrijfsleven verzekert van cacao, cashewnoten en winsten voor buitenlandse aandeelhouders; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/31/vergeten-verkiezingen-in-west-afrikaanse-ivoorkust
11 02 Afgelopen weekend veroverden strijders van de Rapid Support Forces (RSF) de strategisch gelegen stad Al Fashir in Soedan. In een burgeroorlog, die al sinds april 2023 woedt en al duizenden doden en gewonden heeft geëist, markeert deze overwinning een nieuw hoofdstuk. De stad zelf verkeert momenteel in totale chaos: de informatie, die doorsijpelt, toont bewoners die wanhopig proberen te vluchten, mensen die publiekelijk geëxecuteerd worden en huizen die zijn geplunderd. Voor de Soedanese bevolking betekent dit de zoveelste slag in een aanhoudende burgeroorlog. Een oorlog die, ondanks dat het momenteel als één van de grootste humanitaire crisissen wordt bestempeld, amper internationale aandacht krijgt. Donderdag 30 oktober jl. beschuldigden VN-organisaties de Veiligheidsraad zelfs van ‘een passieve houding’; aldus Kaatje Cokelaere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/02/na-de-val-van-al-fashir-dreigt-soedan-weer-uit-elkaar-te-vallen
11 05 De Westerse landen lijken maar geen lessen te trekken uit de geschiedenis van interventies in Afghanistan, Irak, Libië en Syrië. Sinds september ligt nu het zuiden van Mali in de houdgreep van Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), een al-Qaida-gelieerde groep. Hun tactiek is eenvoudig maar doeltreffend: brandstoftankers uit Ivoorkust, Senegal en andere kuststaten aanvallen, chauffeurs doden of ontvoeren, en zo de hoofdstad Bamako langzaam verstikken. De blokkade is een netwerk van gerichte aanvallen op levensaders: bruggen, logistieke knooppunten en wegen. Het resultaat is angst, schaarste en een hoofdstad die op rantsoen draait. In Bamako, een stad van 4 miljoen mensen, stijgen de prijzen van basisvoeding, zijn er lange files aan de pompen, stokt het openbaar vervoer, zijn er wijken zonder elektriciteit en sluiten winkels. Ook universiteiten en scholen zijn dicht en ouders blijven thuis omdat er geen vervoer is. Westerse interventies in Afghanistan, Irak, Libië en Syrië hebben geen stabiele staten gecreëerd, maar kapotte instellingen, machtsvacuüms en/of onbeheersbare wapenstromen. Precies in die leegte groeiden jihadistische netwerken uit tot regionale machten, die grenzen en regeringen overstijgen. En dan hebben we het nog niet eens over de vluchtelingenstromen die ze veroorzaakten; aldus Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/05/sahel-op-scherp-grijpen-jihadis-de-macht-in-mali
11 12 De bloedige chaos in Soedan is geen lokaal conflict, maar een nieuwe proxy-oorlog. Deze wordt heimelijk gedirigeerd door Israël en de Verenigde Arabische Emiraten als onderdeel van een plan om het land te fragmenteren en de enorme rijkdommen aan goud, olie, uranium en andere grondstoffen te stelen; aldus Staf Henderickx.
11 04 Klimaatwetenschappers zijn erg bezorgd over de situatie van met name het westelijke gedeelte van Antarctica. Daar liggen namelijk twee onstabiele gletsjers. Smeltende gletsjers zorgen voor een toename van het zeewater, wat leidt tot een stijging van de zeespiegel. De zogeheten Thwaitesgletsjer draagt op dit moment al bij aan 4% van de wereldwijde zeespiegelstijging. De andere gletsjer, die van Pine Island, is de snelst smeltende gletsjer op Antarctica; aldus de nieuwsredactie van NU. Zie ook de eerste 11 04 onder het kopje ‘Klimaat’. https://www.nu.nl/klimaat/6374722/gletsjer-op-antarctica-verloor-in-twee-maanden-tijd-helft-van-de-omvang.html
10 15 De politieke crisis in Frankrijk is sinds 1958 ongezien en draait om de aanhoudende weigering van president Emmanuel Macron om een centrumlinkse regeringsmeerderheid te vormen, die zijn neoliberale beleid gaat terugdraaien. Om zijn 4de poging voor een rechtse regering te redden, stelt Macron 2 jaar uitstel van de pensioenhervorming voor; géén afstel; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/15/president-macron-blijft-kiezen-voor-ongewijzigd-antisociaal-beleid-0
10 27 De strategie van de Ierse media en regering om met een campagne van leugens en roddels te verhinderen dat socialistische Catherine Connolly als de Ierse president zou worden verkozen is mislukt. Op 24 oktober jl. behaalde zij 63% van de uitgebrachte stemmen. Dat is, sinds Ierland een republiek is, het hoogste percentage dat een kandidaat ooit behaald heeft; aldus Lode Vanoost. En onze media verzwijgen deze uitkomst. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/27/ierland-verkiest-linkse-president-catherine-connolly
11 17 Bezuinigingen op sociale uitgaven, geschenken aan het grootkapitaal, toegeeflijk zijn ten opzichte van Israël, achter Washington aan lopen: Keir Starmer treedt ondubbelzinnig in de voetsporen van Tony Blair; aldus Daniel Finn. https://lavamedia.be/labouristen-met-een-thatcher-inslag/
11 20 Het is een politieke shock in Denemarken, waar de inwoners van Kopenhagen dinsdag de partij van premier Mette Frederiksen hebben afgestraft, ten voordele van 2 meer linkse partijen. De Deense sociaaldemocraten verliezen bij de lokale verkiezingen voor het eerst in meer dan een eeuw hun bastion Kopenhagen. Dat is het resultaat van een jarenlange opschuiving naar het midden en de normalisering van rechtse prioriteiten; aldus Bart Servaes. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/20/toen-links-centrumrechts-werd-wat-denemarken-ons-leert
11 26 Slachtoffers van kindermisbruik(-beelden) kunnen als het aan de Europese Unie ligt terecht bij een Europees meldpunt, dat wellicht binnen afzienbare tijd haar informatie zal delen met nationale politiediensten en Europol. En de mogelijkheid voor communicatiediensten om berichten te scannen wordt nu vrijwillig gemaakt; maar later wellicht verplicht gesteld, zoals het in het oorspronkelijke plan was bedacht. Dat betekent dat makers van apps kunnen en mogen meelezen met wat hun gebruikers onder elkaar delen; aldus Rutger Otto. Zo worden we, als het aan EU ligt, allemaal als potentieel verdachten in de gaten gehouden. Eric Blair alias George Orwell had alleen het jaartal fout. https://www.nu.nl/tech/6377293/europese-lidstaten-nemen-omstreden-wet-tegen-online-kindermisbruik-aan.html
12 06 Al bijna 30 jaar probeert onderzoeksbureau Corporate Europe Observatory (CEO) uit te vinden wie er in de Europese Unie echt aan de knoppen draait. Nu de Europese Commissie druk in de weer is om haar eigen groene regels terug te draaien, is het werk van waakhonden als CEO belangrijker dan ooit; aldus Hans Wetzels. https://www.mo.be/interview/bedrijfslobbyisten-bussel-politieke-mogelijkheden-groter-dan-ooit
12 06 De Verenigde Staten van Amerika heeft haar nieuwe nationale veiligheidsstrategie gepubliceerd. In het document wordt veel kritiek geuit op Europa en wordt onder meer gesteld dat Europa zijn eigen toekomst en verdediging moet opbouwen. Verder worden in het document de NAVO, de EU en de VN niet of nauwelijks genoemd. De Oekraïense kwestie kan erin gelezen worden als een Europees probleem in de relatie met Rusland; aldus de nieuwsredactie van NU en NOS Nieuws. Dat Europa na 80 jaar zijn eigen toekomst en verdediging moet opbouwen, klinkt mij uiteraard als muziek in de oren. Zie ook de tweede 11 27 onder het kopje ‘Noord-Amerika’ en 12 11 onder het kopje ‘Wereldverhalen’. https://www.nu.nl/buitenland/6378470/vs-publiceert-nieuwe-veiligheidsstrategie-frontale-aanval-op-de-eu.html en https://nos.nl/artikel/2593419-veiligheidsstrategie-vs-heeft-gevolgen-voor-europa-alarmerend-voor-internationale-orde
9 28 De gewoonlijke manier waarop mensen in amerika (Assata Shakur (1947-2025) schreef amerika altijd met een kleine letter) geleerd worden te denken, is dat ieder persoon een klein hok is zonder relatie met andere personen. Grotendeels leren wij slechts fragmenten van kennis zonder onderling verband en ons onderwijs volgt geen logisch format of patroon. Het is juist dit soort opvoeding, die mensen produceert zonder de capaciteit om voor zichzelf te denken; en dus mensen die gemakkelijk te manipuleren zijn; aldus Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/28/assata-shakur-1947-2025-levenslang-consequent-strijder-voor-gelijke-rechten/
10 16 De Amerikaanse president Donald Trump heeft bevestigd dat hij de inlichtingendienst CIA toestemming heeft gegeven om geheime operaties in Venezuela uit te voeren. Trump zegt te overwegen aanvallen uit te voeren op land “nu we de zee zo goed onder controle hebben”; aldus NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2586618-trump-geeft-cia-toestemming-voor-geheime-operaties-venezuela
10 20 De Verenigde Staten van Amerika heeft een enorme oorlogsvloot voor de kust van Venezuela ontplooid. Het gaat om een aanvalsonderzeeër, F-35-straaljagers, zelfs een nucleaire onderzeeër, torpedobootjagers, oorlogsschepen met raketinstallaties, verkenningsvliegtuigen en meer dan 4.000 mariniers. Daarnaast verblijven naar schatting 10.000 VS-militairen in de regio, vooral in Puerto Rico en op amfibische schepen. Er werden al dodelijke aanvallen uitgevoerd onder het mom van “the war on drugs”. De ware inzet is regime-verandering om greep te krijgen op Venezuela’s gigantische oliereserves en soevereine politiek; aldus Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/20/bereidt-de-vs-oorlog-voor-tegen-venezuela
10 29 Cuba maakt een zeer moeilijke periode door als gevolg van de langstdurende economische blokkade uit de wereldgeschiedenis. In 2022 stelde een VN-commissie al dat ‘de talrijke sancties van de Verenigde Staten van Amerika het strengste en meest langdurige systeem van eenzijdige dwangmaatregelen vormen, dat ooit tegen een land is toegepast’. Voor het 33ste jaar op rij keurde de VN 29 oktober jl. met een overgrote meerderheid een resolutie goed, die de VS-blokkade tegen Cuba veroordeelt. Alweer een overgrote meerderheid stemde dit keer voor het onmiddellijk beëindigen van dit wreed en zinloos sanctiebeleid, maar het beleid van president Donald Trump werpt vruchten af: 165 landen stemden voor, 7 tegen, waaronder de Argentinië, Hongarije, Israël, Oekraïne en – uiteraard – de VS. Er waren 12 onthoudingen, waaronder veel Oost-Europese landen; aldus Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/29/blokkade-zonder-einde-de-vs-faalt-cuba-betaalt
10 30 De Verenigde Staten van Amerika voert de druk tegen Venezuela op. President Donald Trump laat de buitenlandse inlichtingendienst CIA openlijk toe om ondermijnende acties in het Caribische land te organiseren en legt steeds meer economische sancties op om de Venezolaanse regering ten val te brengen. Dit is echter geen nieuw beleid, dit is de consequente voortzetting van het beleid van al zijn voorgangers; aldus Lode Vanoost.
11 05 Er heeft zich in New York, het walhalla van het kapitalisme, een politieke aardverschuiving voltrokken nu de democratisch socialist Zohran Mamdani burgemeester van die stad wordt. Deze overwinning is om meerdere redenen historisch. Naast zijn jonge leeftijd van amper 34 jaar en zijn religie is er het feit dat hij een eerste-generatie-immigrant is. Hij woont in de Verenigde Staten van Amerika sinds 2001 en werd pas in 2018 staatsburger. Ook de financiering van zijn campagne is opmerkelijk. Sinds de jaren 1970, toen het grote geld van rijke donoren de Amerikaanse verkiezingen ging domineren en de budgetten bleven groeien, is het vrijwel onmogelijk geworden om nog kans te maken verkozen te worden zonder enorme bijdragen van grote geldschieters. Mamdani’s radicale platform had bovendien een geniepige smeercampagne ontketend van de gevestigde elite, die miljoenen spendeerde om deze bedreiging voor hun macht te stoppen. Zijn platform is namelijk gericht op de betaalbaarheidscrisis in New York en richt zich tegen de belangen van financiën, grote bedrijven en vastgoed. Zijn populaire voorstellen zijn onder meer $ 30 aan minimumloon, belasting voor de rijken, bevriezen van huren, gratis buslijnen, gratis kinderopvang, gemeentelijke supermarkten om lage prijzen te garanderen en een ambitieus woningbouwprogramma; aldus Lode Vanoost, Marc Vandepitte en NOS Nieuws. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/05/new-york-city-verkiest-linkse-burgemeester-zohran-mamdani, https://nos.nl/artikel/2589241-linkse-mamdani-wint-burgemeestersverkiezing-new-york en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/03/wordt-een-socialist-burgemeester-in-de-hoofdstad-van-het-kapitalisme
11 27 Het bezoek van de Syrische overgangspresident Ahmed Al-Sharaa op 10 november jl. aan het Witte Huis is om minstens 2 redenen uniek: het was sinds de onafhankelijkheid van het land in 1946 het eerste bezoek van een Syrisch staatshoofd aan de Verenigde Staten van Amerika en de VS heeft zijn sancties tegen Syrië slechts opgeschort, niet ingetrokken. En het bezoek is ook nog bizar: Syrië valt onder de in 2019 aangenomen ‘Caesar’-wet, die Damascus uitsluit van het internationale banksysteem. De FBI loofde in 2017 nog een beloning van $ 10 miljoen uit voor alle informatie, die kon leiden tot de arrestatie van degene die vandaag met alle eer in Washington is ontvangen. De Syrische president is pas op 7 november, dus 3 dagen voor zijn officiële bezoek, geschrapt van de Amerikaanse lijst van personen, die als terrorist worden beschouwd; aldus Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/27/syrie-terrorist-pion-in-vs-strategie-voor-midden-oosten
11 27 De wereld verandert en de Verenigde Staten van Amerika slaat om zich heen: van proxy-oorlogen tot sancties, van Iran tot Oekraïne, van Taiwan tot Venezuela. Dit is geen reeks losse crisissen, maar één grote strijd om macht, wereldorde en winst. Dit is de clash van de 21ste eeuw; door Marc Vandepitte. Zie ook 12 06 onder het kopje ‘Europa’ en 12 11 onder ‘Wereldverhalen’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/27/de-clash-van-de-21e-eeuw
12 02 El Salvador heeft een geschiedenis van onderdrukking en repressie. Na de jaren ’90 leek het geweld te luwen, maar onder president Nayib Bukele keren willekeurige opsluitingen en verdwijningen terug – alsof ze nooit weg zijn geweest; aldus Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/02/el-salvador-opnieuw-gemilitariseerd
12 18 De regering van de Verenigde Staten van Amerika heeft een nieuwe, [periodieke; GjH] veiligheidsstrategie voorgesteld. De toon is openlijk imperialistisch, en China blijft in het middelpunt, als rivaal; aldus Jörg Kronauer. https://lavamedia.be/trumps-vs-en-de-globale-strijd-om-de-macht/
12 21 De Verenigde Staten van Amerika hebben opnieuw een schip voor de kust van Venezuela onderschept. Het zou de 3de keer in 11 dagen zijn dat de VS een schip in beslag neemt. Het schip voer in internationale wateren, maar staat wel op een Amerikaanse sanctielijst; aldus NOS Nieuws. Wanneer China of Rusland dit zou doen zou NOS Nieuws onder dezelfde omstandigheden spreken van piraterij. https://nos.nl/artikel/2595494-vs-onderschept-opnieuw-schip-voor-kust-venezuela-derde-in-elf-dagen
9 25 Achtergrond bij de Gaza Humanitarian Foundation, die nu in plaats van de UNRWA, het agentschap dat eerder verantwoordelijk was voor hulp aan de Palestijnse vluchtelingen in Gaza, de voedselbedeling in Gaza uitvoert. GHF is een schimmige commerciële organisatie, die het licht zag als geesteskind van het Israëlisch leger [dat daar een genocide pleegt; GjH] met de steun van de Verenigde Staten van Amerika als voedstervader; aldus Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/25/gaza-humanitarian-foundation-is-partner-in-etnische-zuivering/
10 07 Wat we zien is geen ‘oorlog tussen Hamas en Israël’, zoals het in de meeste grote media telkens genoemd wordt. Wat we zien is de genocidale logica van een koloniaal project dat al vanaf dag één gebouwd is op etnische zuivering; aldus Seppe De Meulder. Zie ook 10 07 onder het kopje ‘Media’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/07/het-begon-niet-op-7-oktober-maar-reeds-voor-1948
10 07 Twee jaar na 7 oktober maakt Jeff Halper de balans op: “Dat Hamas die dag burgers vermoordde is onaanvaardbaar, maar de gruwel van de bezetting rechtvaardigt die militaire operatie”; aldus Willem De Maeseneer. https://www.mo.be/interview/interview-jeff-halper
10 09 Wat de ingrediënten van een vredesplan in Palestina, of zo u wilt Israël, zouden zijn: 1. Deradicalisering van de politiek en publieke sferen, 2. Hervorming van het Israëlische leger, 3. Verantwoording afleggen aan het Internationaal Strafhof, 4. Opening van Gaza: einde aan de blokkade, 5. Internationale waarnemers of een beschermingsmacht, 6. Stoppen met en gaan criminaliseren van de bezettings- en kolonisatiepolitiek, 7. Demilitarisering en ontruiming van de Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem, 8. Beëindiging van administratieve detentie en vrijlating van Palestijnen, 9. Het recht op terugkeer bewerkstelligen, 10. Transparantie over publieke diplomatie en propaganda; aldus Marc Vandepitte, die Somdeep Sen citeert, een onderzoeker aan de Universiteit van Pretoria en auteur van het boek “Decolonizing Palestine: Hamas between the Anticolonial and the Postcolonial” (2020, uitgegeven door Cornell University Press). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/09/hoe-een-vredesplan-voor-gaza-er-zou-moeten-uitzien
10 13 Sinds hun illegale aanhouding in internationale wateren hebben ze tal van schendingen ondergaan. Velen van hen zijn fysiek mishandeld, bedreigd door honden, van slaap beroofd, onder schot gehouden met lasers en hagelgeweren, en blootgesteld aan allerlei vormen van psychologische mishandeling. Wanneer Israël dit al met hulpverleners doet, kun je je een voorstelling maken wat ze met Palestijnen doen; aldus Thiago Avil, de organisator van de Global Sumud Flotilla. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/13/organisator-flotilla-vanuit-cel-als-israel-dit-met-ons-doet-wat-met-palestijnse-gevangenen
10 14 Waarom aanvaarden Israël en de Verenigde Staten van Amerika vandaag wat ze 2 jaar lang hebben geweigerd? Nu, nadat Israël 2 jaar lang een akkoord had afgewezen, gaat het onder zware druk van de VS, akkoord. De bocht van de VS is geenszins ingegeven door de genocide, maar door de groeiende instabiliteit van hun vazalstaten in de regio en de verschuiving in de wereldopinie. [Tenzij Israël haar destructieve doelen bereikt heeft, of sprake is van ‘voortschrijdend inzicht’; GjH] verschijnt de zionistische staat nu in haar ware gedaante; als een vazalstaat of als een orgaan dat de belangen van [het Westen de VS; GjH] in de regio behartigt; aldus Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/14/staakt-het-vuren-in-gaza-stort-zionisme-in-de-diepste-crisis-sinds-1948
10 22 [De oorlog Israël; GjH] heeft [onder veel meer; GjH] de ouderen van Gaza in een ramp gestort, maar hun kwetsbaarheid was er al veel eerder. Wie 60 jaar of ouder was, leefde al in een samenleving zonder goed functionerende sociale voorzieningen. Ouderen waren voor financiële steun, medicijnen en dagelijkse zorg afhankelijk van hun kinderen en kleinkinderen. Maar door de 18 jaar durende blokkade, die de economie wurgde en armoede en werkloosheid systematisch in stand hield, konden families hun ouderen steeds minder ondersteunen; aldus Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/22/de-vergeten-slachtoffers-hoe-de-ouderen-van-gaza-in-stilte-sterven
10 29 “The only peace that Israël is interested in is to take our land piece by piece”, legde de Palestijnse Tareq in juli 2015 uit. Hij had het toen over de Oslo-akkoorden en hoe Israël het vooruitzicht van een Palestijnse staat, dat daarin beloofd wordt, gebruikt als zoethoudertje terwijl het ondertussen doorgaat met het koloniseren van steeds grotere stukken van de Westelijke Jordaanoever. Wat geldt voor de Oslo-akkoorden geldt ook voor het staakt-het-vuren dat momenteel zogezegd weer in Gaza van kracht is. Het enige staakt-het-vuren waarin Israël geïnteresseerd is, is dat Palestijnen hun verzet staken en dat Israël kan blijven bombarderen. Gisteren heeft Israël het staakt-het-vuren dat enkele weken geleden van kracht ging voor de 125ste keer geschonden; aldus Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/10/29/het-enige-staakt-het-vuren-dat-israel-wil-is-dat-palestina-het-verzet-staakt-en-israel-blijft-vuren
11 14 De afgelopen jaren escaleerden de gevechten tussen het Libanese Hezbollah en het Israëlische leger. Die gevechten begonnen op 8 oktober 2023, een dag na de aanval van Hamas op Israël. In 2024, na bijna een jaar van wederzijds geweld, escaleerde Israël het conflict. Israël voerde grootschalige bombardementen uit, doodde bijna het hele leiderschap van Hezbollah, en het viel Zuid-Libanon binnen. Meer dan 4.000 mensen in Libanon zijn sinds oktober 2023 gedood, ruim 16.000 raakten gewond. En ondanks de wapenstilstand waarmee Hezbollah en Israël eind 2024 instemden, voert Israël ook nu nog vrijwel dagelijks aanvallen uit; aldus Cosette Molijn. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/reportage-zuid-libanon-palestina-israel/
11 19 De Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem rapporteerde in juni 2025 dat 3.565 Palestijnen in ‘administratieve detentie’ zaten. Juist geweldloze mensenrechtenactivisten, zoals Ayman Ghraieb, lopen een groot risico op zo’n staatsontvoering. Deze opsluiting zonder wettelijke reden en zonder vonnis van een rechtbank kan dagen, maar ook jaren duren. Aymans ontvoering volgt op de benoeming van de extreemrechtse generaal-majoor David Zini tot hoofd van de Shin Bet, wat volgens War Resisters’ International duidt op toenemende politieke repressie door de binnenlandse veiligheidsdienst; aldus War Resisters’ International. https://vredessite.nl/nieuws/arrestatie_2514.html
12 03 Het staakt-het-vuren dat begon op 10 oktober jl. is officieel nog van kracht, maar in de praktijk is er van een staakt-het-vuren weinig sprake. En het ‘vredesplan’ voor Gaza van president Donald Trump is in werkelijkheid een blauwdruk voor een permanente bezetting, etnische opsplitsing en een springplank voor massadeportatie. Als antwoord daarop zou de solidariteitsbeweging moeten breken met het ritme van kortstondige protesten en zich verankeren in duurzame structuren; aldus De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/12/03/hoe-trump-en-israel-gaza-willen-opsplitsen-en-onderbrengen-in-concentratiekampen
12 10 Fase I van het Gaza-akkoord is nu bijna 2 maanden van kracht. Hamas heeft alleen het lichaam van de laatste Israëlische gijzelaar nog niet overgedragen. Tegelijkertijd voert het Israëlische leger nog dagelijks aanvallen uit en komt nog steeds veel minder hulp binnen dan was afgesproken. Sinds het begin van het bestand zijn meer dan 360 Palestijnen door het Israëlische leger gedood.
Voor fase II blokkeert Israël elke vorm van legitiem Palestijns leiderschap. Dit is nu een overeenkomst tussen Amerikanen en Israëli’s en heeft weinig [of niets; GjH] met Gaza’s problemen te maken; aldus David Poort. En uiteraard zwijgt Europa in alle talen, want er zijn nu eenmaal veel streken in de wereld waar internationale verdragen wat Europa betreft niet nageleefd hoeven worden. https://nos.nl/artikel/2593932-fase-twee-van-gaza-plan-dichtbij-maar-palestijnen-nauwelijks-aan-tafel
12 17 Wanneer de geschiedenis een handleiding voor kolonialisme had, dan zou hoofdstuk I de titel ‘Verdeel en Heers’ dragen. De Britten schreven het, de Fransen perfectioneerden het en de Israëli’s hebben het weer van de plank gehaald; aldus Abdelrahman Alserr. https://www.mo.be/analyse/de-oude-strategie-achter-Israels-nieuwe-orde-in-Gaza
5 26 Sinds José Ortega in 2007 president werd van het land, is Nicaragua afgegleden tot een dictatuur. Opeenvolgende verkiezingen zijn gemanipuleerd, van de scheiding van machten in het land is niets meer over. Tienduizenden Nicaraguanen zijn het land de afgelopen jaren ontvlucht, maar zij zijn ook in het buitenland nog altijd doelwit van repressie; aldus Boris van der Spek. https://nos.nl/artikel/2584064-vn-nicaraguanen-zijn-leven-tot-ver-buiten-de-grenzen-van-dictatuur-niet-zeker
Bovenstaande berichten van de afgelopen herfst overziend, waarover ik geen blog schreef, maken mij het volgende duidelijk: de wijze waarop we door onze media op de hoogte gesteld worden over wat er in de wereld gaande is, mist een richtinggevend kompas. Het ontbreekt aan elke kritische bezinning op het juiste handelen. De door België en Nederland geratificeerde, politieke VN-verdragen zouden bijvoorbeeld zo’n kompas kunnen zijn. In dat geval zou het wereldgebeuren in de media becommentarieerd worden naar het naleven van dan wel schenden van die verdragen. Zoals het nu gesteld is binnen onze media, weet de ene hand (van de grondwet en aangegane politieke verplichtingen) niet wat de andere hand (van de dagelijkse mediaberichtgeving en politieke beeldvorming) doet en geldt derhalve het “recht van het geld en het recht van de macht, en van een rationeel beredeneerde kapitalistische neoliberale status quo, losgezongen van de kwalijke belangen, die ermee gediend worden, en in onze media eveneens losgezongen van context en geschiedenis.
Onze media vermaken ons. Niet de inhoud, maar kijk- en luistercijfers zijn leidend, of de abonnementen die moeten worden verkocht. En de bezuinigingen, die ten koste van de kwaliteit en ten gunste van winstgevendheid worden doorgevoerd. Dus nemen de media het – een enkele standvastige en niet wegbezuinigde journalist daargelaten – absoluut niet nauw met grondwetten, wereldwijd geratificeerde en overeengekomen verdragen, duurzame vrede en met de wetenschappelijk wereldwijd overeengekomen consensus. Daarentegen wordt de wereld in onze media opgedeeld in vrienden en vijanden; de vrienden hebben niets dan goede intenties en laten wel eens steekjes vallen en de vijanden hebben kwalijke intenties en doen soms toch per ongeluk iets goed. Zonder enige zelfreflectie op ons eigen handelen, of dat nu strijdig is of in lijn met beschaafdheid, onderling overeengekomen politiek gedrag of wetgeving en daaruit voortvloeiende waarden, laten wij ons richting humane catastrofes duwen, richting klimaatcatastrofes, richting oorlogen en vijandschap. En velen van ons, veruit de meesten, laten zich al doende onnadenkend en slaapwandelend, en in de illusie dat zij het nieuws volgen richting afgronden duwen. Want dat doet het ons dagelijks geboden, vermakelijke mediagif.
Hopelijk hielp het hier boven gepubliceerde voor enkelen als een soort tegengif.
9 21 Hoewel er een lijn zit in wat mij raakt, en wat ik hier met u wil delen (waarmee ik zeggen wil dat ik dreig in herhaling te vallen), biedt de actualiteit in mijn ogen toch telkens weer verrassende dieptepunten. De lijn, die ik erin zie, is dat ik het schenden van mensenrechten door overheden tot in het diepst van mijn vezels verafschuw. We kunnen heel veel, en ‘onze’ kennis van zaken is omvangrijk, maar we stemmen op politieke partijen die van het schenden van het internationale recht en mensenrechten hun core bussenis gemaakt hebben. Er is dan ook weinig andere keuze. Wat dat aangaat is de tijdgeest in het Westen (België, Nederland, Europa en de Verenigde Staten van Amerika) gedurende de afgelopen 4 tot 5 decennia een gesel, die veel van onze medemensen pijnlijk treft (en mij ook, maar dan voornamelijk moreel).
Maar eerst even ‘Ter leering ende vermaeck’ wat definities (9 01; dus gepubliceerd op 1 september 2025):
Genocide: handelingen gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische of godsdienstige groep, of een groep behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk te vernietigen.
Misdaden tegen de menselijkheid: misdrijven gepleegd als onderdeel van een wijdverbreide of stelselmatige aanval gericht tegen [delen van; GjH] de burgerbevolking.
Onder het kopje ‘De polen’ heb ik de afgelopen zomer niets te melden gehad en kennelijk aan ‘Wereldverhalen’ het meest, wanneer we naar de nummers achter de inhoudsopgaven kijken.
In de tussentijd heb ik ook enkele ‘Werkstukken’ geschreven. Een over de moed om te zijn, een over bijna-dood ervaringen, een over Taoïsme en een over een ongeëvenaarde ode aan een geliefde. Die kunt u elders op deze website vinden.
Aangaande wat mij deze zomer geraakt heeft, en waarover ik toch geen blog schreef: wanneer het goed is, kunt u op een onderwerp klikken om het te lezen. En u kunt natuurlijk ook van hier doorlezen tot en met mijn ‘Nawoord’.
7 17 Het wordt gebracht als goed nieuws: in het Verenigd Koninkrijk zijn 8 gezonde kinderen geboren via een speciale behandeling waarbij telkens het DNA van drie mensen is gebruikt. Door de nieuwe ivf-techniek hebben de kinderen, waarvan de moeder een nare erfelijke aandoening op de mitochondriën in de eicel had nu elk hun eigen set genen. De 8 baby’s hebben veel minder kans op levensbedreigende ziektes, dan oorspronkelijk het geval was; door de nieuwsredactie van NU. Echter, of het goed nieuws is betwijfel ik, omdat het ‘geknoei’ met erfelijk materiaal zich helaas alle kanten kan op ontwikkelen. https://www.nu.nl/wetenschap/6362806/acht-kinderen-geboren-uit-dna-van-drie-mensen-via-nieuwe-britse-behandeling.html
7 05 Het is 2021 wanneer de brief met excuses van toenmalig premier Mark Rutte op de deurmat belandt. Nu zijn we sinds die excuusbrief al 5 jaar verder en er is nog altijd geen oplossing geboden. De stichting (Gelijk-)waardig Herstel (SGH) heeft nog nooit zoveel mensen doorverwezen naar 113 (het telefoonnummer voor mensen die denken aan zelfdoding); door José Boon. https://www.nu.nl/economie/6361096/bij-toeslagenouder-ingrid-ging-het-licht-uit-nadat-ze-excuses-had-gekregen.html
8 25 De maatschappij bepaalt in grote mate de levenskansen van haar leden. Dat verklaart tevens veel grote verschillen binnen samenlevingen. ‘Tijd’ is altijd een kernpunt geweest in sociale strijd. Vandaag zien we opnieuw dat tijd op een slinkse manier onder druk staat: “We leven langer, dus we moeten langer werken.” Zo’n stelling gaat voorbij aan de essentie dat ‘eigen tijd’ ons kostbaarste goed is. Een drogreden is dat onze pensioenen niet meer betaalbaar zouden zijn. Tot ongeveer de eeuwwisseling werd de stijgende productiviteit per werkend uur omgezet in meer eigen vrije tijd. We produceerden immers meer met minder arbeid.
De vraag is wie over onze tijd beslist; wie is eigenaar van onze tijd? Wij, of onze bazen?
Bij sommige politici leeft het idee dat we onze hoge levensverwachting te danken zouden hebben aan het kapitalisme. Nader onderzoek leert ons dat het eerder ondanks het kapitalisme is, dat we langer leven! Door Lode Vanoost, in gesprek met Patrick Deboosere, schrijver van het boek “Worden onze kinderen 120 jaar? Een geschiedenis van de levensverwachting” (2025, uitgegeven door EPO). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/25/we-leven-langer-en-gezonder-dankzij-de-sociale-strijd-tegen-het-kapitalisme/
8 29 In alle categorieën, en met name de groep jongeren in de Nederlandse bijstand, vindt al 2,5 jaar groei plaats. Het afgelopen jaar steeg het percentage jongeren tot 6,2% (2.500 extra). In totaal ontvangen nu ongeveer 42.000 jongeren een bijstandsuitkering.
Het afgelopen kwartaal was ook onder mannen een grotere toename te zien in bijstandsontvangers, dan onder vrouwen. Eind juni bleek sprake van een toename van 2,3% (4.100 extra). Die stijging bij vrouwen was kleiner, omdat 0,5% meer vrouwen een bijstandsuitkering kregen (1.100 extra). Ook al is de stijging groter bij mannen, in absolute aantallen zijn er nog altijd meer vrouwen die bijstand ontvangen. In totaal gaat het om 229.000 vrouwen tegenover 181.000 mannen. Mogelijk is de toename bij vrouwen minder groot, omdat zij gemiddeld hoger opgeleid zijn en daarom sneller een baan vinden; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6367102/steeds-meer-mensen-ontvangen-bijstand-vooral-toename-bij-jongeren.html
8 29 Sinds een aantal weken staan er tentjes langs de spoorlijn aan de rand van het Utrechtse fort Blauwkapel. Op het gekraakte terrein wonen 12 mensen zonder onderdak en papieren, van wie bijvoorbeeld hun paspoort door hun werkgever is afgepakt. Het zijn mensen, die voornamelijk uit Oost-Europa komen. De bewoners zien het als een plek om de wachttijd voor een woning te overbruggen; door Mathijs Nieuwenhuijs. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3934469/gemeentegrond-gekraakt-voor-tentenkamp-nabij-fort-blauwkapel
9 09 Ervaringsverhalen van mensen, die in armoede leven of hebben geleefd, krijgen nauwelijks ruimte in de media en politiek. Met zijn autobiografische debuut “Vuistslagen” (2025, uitgegeven door De Bezige Bij) wil Rasit Elibol het gesprek over armoede en kansenongelijkheid openbreken, want mensen met een uitkering worden verdacht gemaakt, zeker wanneer ze een migratieachtergrond hebben; door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/journalist-rasit-elibol-mensen-hebben-geen-idee-hoe-armoede-doorwerkt-in-je-leven/
9 17 Werkloosheid wordt in België vanaf 1 januari 2026 in de tijd beperkt. De symboolpolitiek van de regering-De Wever dreigt daarmee in de praktijk duizenden mensen in armoede te duwen. Isaura Calsyn, schepen van Sociale Zaken in Eeklo, ziet vanaf de eerste rij de desastreuze gevolgen: “Dit is een oorlog tegen mensen in armoede”. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/17/armoede-activeert-niet/
9 19 Het recht op rust, tijd en vrijheid [ook; GjH] aan het einde van ons leven staat onder druk. En hoe meer het systeem in crisis komt, hoe verder men onze rechten wil inperken. Op gepensioneerden kun je geen winst maken, want ze zijn niet actief op de arbeidsmarkt. Dat is een doorn in het oog van heel veel werkgevers en van mensen die juist in winsten geïnteresseerd zijn. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft nu dus een nieuwe studie uitgebracht, die ons vertelt dat we allemaal moeten doorwerken tot 70-jarige leeftijd. In het nieuwe groenboek van de Europese Commissie spreken ze ook over 70, 71, 72 jaar. Denemarken verhoogt de pensioenleeftijd al naar 70 jaar; door Seppe De Meulder over het boek “Werk, zwijg, sterf” (2025, uitgegeven door Epo) van Kim De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/kim-de-witte-dat-de-pensioenen-niet-betaalbaar-zouden-zijn-is-een-leugen/
7 22 Amerikaanse onderzoekers zijn door president Donald Trump gewaarschuwd dat gebruik van termen als ‘gender’ en ‘vrouw’ hun financiering kan bedreigen, zelfs in dossiers over abortuswetgeving. Woorden als ‘man’ en ‘wit’ blijven ongemoeid. Het resultaat van het beleid onder de huidige president is een klimaat van censuur, waarin wetenschappers de resultaten van hun werk bijsturen om in aanmerking te blijven komen voor de nodige middelen. Volgens critici is er sprake van een ideologische machtsuitoefening, die de vrouwelijke stem uitwist: door het woord ‘vrouw’ te vermijden, verdwijnt ook het onderwerp ‘vrouw’ uit beleid, uit onderzoek en uit de volksgezondheid. Zo wordt Amerika met een president, die veel meer dan alleen een verjaardagskaart gemeen heeft met de Amerikaanse investeerder Jeffrey Epstein, nog meer uitgehold. En dat in een land, waar in sommige staten kindhuwelijken legaal zijn en abortus verboden, waar verkrachte meisjes soms met hun verkrachter moeten trouwen, opdat er geen rechtszaak van komt en waar die meisjes het recht niet hebben echtscheiding aan te vragen, omdat ze niet volwassen zijn; door Marijke Van Thielen. En ook dat is voor de Europese landen [met mensenrechten hoog in het vaandel; GjH] geen breekpunt voor hun betrekkingen met dat land. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/22/trump-en-epstein-hoe-ideologische-machtsuitoefening-in-de-vs-de-vrouwelijke-stem-uitwist/
9 01 Intieme terreur, een vorm van huiselijk geweld, treft jaarlijks tienduizenden vrouwen uit alle lagen van de Nederlandse samenleving. Een pleger van intieme terreur stelt alles in het werk om zijn partner in de relatie gevangen te houden. Eerst subtiel door lovebombing, daarna door dwang, gaslighting, isolatie, manipulatie en intimidatie. Probeert een vrouw zich aan de controle van de pleger te onttrekken, dan loopt zij het risico slachtoffer te worden van fysiek geweld, soms zelfs femicide. Bij Spui 25 gaan Ariane Hendriks en Ingrid Vledder, schrijvers van het boek “Met liefde heeft het niets te maken; Over het herkennen en stoppen van intieme terreur” (2025, uitgegeven door Cargo) en Saskia Belleman, maker van de podcastserie “Zij is van mij”, hierover op 26 september 2025 in gesprek. https://www.spui25.nl/programma/met-liefde-heeft-het-niets-te-maken-over-intieme-terreur-en-femicide en https://podcastluisteren.nl/pod/Zij-is-van-mij
9 09 Ervaringsverhalen van mensen, die in armoede leven of hebben geleefd, krijgen nauwelijks ruimte in de media en de politiek. Met zijn autobiografische debuut “Vuistslagen” (2025, uitgegeven door De Bezige Bij) wil Rasit Elibol het gesprek over armoede en kansenongelijkheid openbreken, want mensen met een uitkering worden verdacht gemaakt, zeker wanneer ze een migratieachtergrond hebben; door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/journalist-rasit-elibol-mensen-hebben-geen-idee-hoe-armoede-doorwerkt-in-je-leven/
9 10 Ouders, en vooral moeders, dragen vandaag een geïsoleerde en verpletterende verantwoordelijkheid: het combineren van kinderen opvoeden, een druk sociaal leven en fulltime werken, terwijl kinderopvang, onderwijs en zorginstellingen tekortschieten. Het is een historische tegenstrijdigheid, dit experiment van isolement in een kerngezin, waarrond alle structuren kraken. Met scherpe pen en ontwapenende eerlijkheid ontmaskert Noemi Willemen de schaduwzijde van haar moederschap. Haar verhaal is tegelijk persoonlijk èn een aanklacht tegen een samenleving, die perfectionisme verheerlijkt en zorg privatiseert; door Marc Vandepitte over haar boek “Marée basse” (2025, uitgegeven in eigen beheer). Op deze website is het te bestellen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/10/moederschap-zonder-roze-bril-een-spiegel-voor-onze-samenleving/
6 21 Racisme kent een lange geschiedenis en is al vaak door academici besproken. Maar wanneer we willen begrijpen hoe het vandaag werkt, moeten we racisme in verband brengen met het economische systeem waarin we leven. Zonder begrip daarvan is antiracisme meer een oefening in persoonlijke ontwikkeling voor witte mensen; door Samira Bendadi in gesprek met Arun Kundnani, schrijver van het boek “Wat is antiracisme? En waarom rijmt dat op antikapitalisme” (2025, uitgegeven door EPO). https://www.mo.be/interview/arun-kundnani-strijden-tegen-racisme-en-extreemrechts-doe-je-niet-met-een-app-maar-door-collectieve-kracht-op-te-bouwen
6 30 Ouderen zouden onze economie uithollen, vooral geld kosten en de zorg overspoelen. Maar dat beeld is niet alleen onjuist, het is ook kortzichtig, want het miskent de waarde, die deze generatie toevoegt aan onze samenleving; door Guido Cuyvers. Dat is overigens ook van ‘alle tijden’, want hoeveel oudere academici en vakbekwame mensen lukt het niet een baan te verwerven? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/30/de-foute-rekensom-waarom-ouderen-geen-last-zijn-maar-een-troef/
7 03 In een rapport van de Dienst Toeslagen wordt de herkomst van een vrouw benoemd als ‘mogelijk signaal voor fraude’. Er wordt ook gesproken over de Turkse gemeenschap, waarin kinderopvang door bekenden als ‘vriendendienst’ zou worden gezien. Daarbij wordt de suggestie gewekt dat cultuurverschillen zouden kunnen leiden tot misbruik van toeslagen. Daarnaast werd het dossier van die vrouw ten onrechte gekoppeld aan de interne code ‘verblijfsstatus’, maar de vrouw had de Nederlandse nationaliteit. Die code geldt voor mensen zonder recht op toeslagen, omdat zij een verblijfsstatus hebben.
Op basis van die punten concludeert het College voor de Rechten van de Mens dat de dienst direct onderscheid heeft gemaakt op grond van ras en dat er voldoende aanwijzingen zijn dat de Turkse herkomst van de vrouw in weerwil van artikel 1 van onze Grondwet een rol speelde bij de controle en terugvordering van haar toeslagen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6361266/college-oordeelt-dat-dienst-toeslagen-ouder-direct-discrimineerde.html
9 19 Antiracisme moet een politieke strijd zijn tegen het op gewelddadige wijze in stand gehouden kapitalistische systeem: we moeten collectieve macht opbouwen en terugvechten tegen de infrastructuur van geweld, die bestaat uit gevangenissen, grenzen, legers en politie; door Nina Henkens in gesprek met Arun Kundnani, schrijver van het boek “Wat is antiracisme? En waarom rijmt het op antikapitalisme?” (2025, uitgegeven door Epo). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/antiracisme-moet-een-politieke-strijd-zijn-geen-pedagogische-strijd/
7 14 Geïnteresseerd in de achtergrond van enkele scènes keek ik naar een paar voorstellingen van Pina Bausch (1940-2009). Het begin van ‘Café Müller’ (mei 1978), dat voorkomt in de film ‘Hable con Ella’, lijkt mij door Pedro Almodóvar goed gekozen, maar van de totale productie begrijp ik weinig anders dan dat het café een ontmoetingsplaats is van een aantal merkwaardige personen, die elk in hun eigen wereld leven en langs elkaar heen. ‘Kontakhof’ (december 1978) komt op mij ijzingwekkend over als het gaat om menselijk gedrag en de verhouding tussen mannen en vrouwen. Van ‘Sacre du printemps’ (december 1975) zag ik een aantal scènes, die mij weinig deden.
7 30 Over hoe België en Nederland omgaan met de heikele kwesties rondom roofkunst. De façade zou weg moeten. Het is [en blijft; GjH] schaamteloos om deze rijkdommen ten toon te stellen zonder de koloniale plundering ervan in ogenschouw te nemen; door Karin Wolfs. https://www.de-lage-landen.com/article/koloniale-roofkunst-1/
6 30 Op meerdere plaatsen in Nederland zijn gisteravond en afgelopen nacht ‘lichtende nachtwolken’ waargenomen. Deze wolken ontstaan op zo’n 85 km hoogte. Daarmee zijn deze wolken met afstand de hoogste boven de aarde; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2573026-lichtende-nachtwolken-te-zien-boven-nederland
7 05 Waar we in Utrecht op z’n zachtst gezegd nogal worstelen met de komst van de wolf, zijn ze er in het Duitse Brandenburg na bijna 20 jaar aan gewend. Brandenburg kent het hoogste aantal wolven van West-Europa. Daar hebben de schaapherders kuddebeschermingshonden tegen de wolf. In deze deelstaat werden de herders voor het eerst door de Europese Unie financieel ondersteunt in de arbeidskosten. De aankoop en onderhoudskosten van die honden worden door de deelstaat vergoed. De herders ontvangen een extra vergoeding, bijvoorbeeld om hekken te plaatsen. En er wordt goed werk gemaakt van voorlichting om de bevolking te informeren waar bijvoorbeeld roedels wolven zich ophouden.
7 14 In bron- en mineraalwater uit de Ardennen, de Hoge Venen of uit de heuvels in Oost-Vlaanderen zitten ultrakorte PFAS. Analyses tonen aan dat trifluorazijnzuur, dat vaak wordt gebruikt als reagens in de organische synthese, tot diep in de natuurlijke wateraders is doorgesijpeld; door Steven Vanden Bussche. https://apache.be/2025/07/14/kleinste-pfas-duikt-op-belgisch-flessenwater
7 23 In wat nu Noord-Frankrijk is, leefde 247 miljoen jaar geleden een klein reptiel. Klauterend in reusachtige varens en andere plantensoorten jaagde deze Mirasaura op insecten. Op zijn rug had het dier een opvallende kam. Die was gemaakt van iets wat lijkt op veren, maar het niet zijn. Het blijkt een nieuw uitgroeisel van de huid dat onafhankelijk ontstond in de evolutie, maar geen haren, schubben of veren. De kam was ongeschikt om te zweven of het lichaam warm te houden. Mirasaura gebruikte de kam waarschijnlijk om te seinen, bijvoorbeeld om te communiceren met soortgenoten of om vijanden af te schrikken; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576129
7 29 Science besloot onlangs een omstreden publicatie uit 2011 terug te trekken. Het artikel over bijzondere bacteriën is teruggetrokken vanwege een discussie over de interpretatie van de data. Echter, wanneer je dat gaat doen, zou je de helft van alle wetenschappelijke literatuur moeten intrekken. Niet uitgesloten is, dat de beslissing van Science te maken heeft met de door sommigen ongewenste comeback van de onderzoekster Felisa Wolfe-Simon. Dat zou dan een gevaarlijke beslissing zijn. Wanneer een hoofdredacteur zonder wetenschappelijke hoor en wederhoor zomaar artikelen kan terugtrekken, die haar of hem niet bevallen, kunnen we de wetenschap wel opdoeken. Op die manier zijn bijvoorbeeld covid-, gender- en klimaatonderzoek straks ten dode opgeschreven. Binnen de wetenschappelijke gemeenschap controleert men elkaars onderzoek, en dat gebeurt zo integer mogelijk. Deze hoofdredacteur vindt kennelijk dat hij boven de wetenschap staat; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576819
8 05 De mensheid heeft de watercyclus op aarde danig verstoord. Momenteel verdroogt het noordelijk halfrond in sneltempo. Overmatig gebruik van grondwater speelt hierbij een grotere rol dan gedacht; door Toon Lambrechts.
6 24 De gloednieuwe, krachtige telescoop in het Vera C. Rubin-observatorium in Chili ontdekte binnen 10 uur maar liefst 2.104 tot nu toe onbekende planetoïden (kleine planeten, die ook om de zon draaien). Ook werden 7 objecten in de buurt van de aarde gevonden, waarvan we het bestaan tot nu toe niet wisten; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6360121/supertelescoop-toont-ongeevenaarde-fotos-van-melkweg-en-daarbuiten.html
7 04 Exploderende sterren zijn niet nieuw, maar dat dezelfde ster 2x kan ontploffen werd pas onlangs ontdekt. Door het bestuderen van de rest van supernova SNR 0509-67.5 op zo’n 160.000 lichtjaar afstand, werd vastgesteld dat dezelfde ster ook al eens eerder was ontploft. De eerste explosie zou zijn veroorzaakt doordat een buitenste ‘schil’ van helium instabiel werd. Dat zou een ontploffing aan het oppervlak van de ster veroorzaakt hebben. Die explosie stuurde schokgolven naar de kern van de ster, waardoor die samengeperst werd tot het punt dat er nog een tweede explosie plaatsvond. Het toont op z’n minst aan dat sterren kunnen ontploffen voordat ze opgebrand zijn en dan onder hun eigen massa bezwijken; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6361306/astronomen-zien-ster-die-twee-keer-ontplofte-belangrijkste-explosies-in-heelal.html
7 11 De komeet 3I/ATLAS bezoekt nu ons zonnestelsel, hetgeen hem het oudste object in ons zonnestelsel ooit maakt. Hij bestaat voornamelijk uit ijs en andere bevroren stoffen en vormde zich mogelijk 7 miljard jaar geleden. Daarmee zou de komeet al zo’n 2,5 miljard jaar ouder zijn dan ons zonnestelsel. Eerder werden 1I/Oumuamua (in 2017) en 2I/Borisov (in 2019) gezien als ‘bezoekers’ van buiten ons zonnestelsel. Maar 3I/ATLAS is een stuk groter, en naar nu blijkt ook een stuk ouder; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6362204/langsvliegende-komeet-mogelijk-miljarden-jaren-ouder-dan-ons-zonnestelsel.html
7 16 Onlangs is met de James Webb-ruimtetelescoop een babyfoto van het zonnestelsel HOPS-315 gemaakt. En stelsel dat heel erg lijkt op ons eigen zonnestelsel op 1.300 lichtjaar afstand van de aarde. Eerder zijn ook zonnestelsels in wording waargenomen, maar daarin waren zich al planeten aan het vormen; een latere ontstaansfase dus; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2575276-astronomen-maken-babyfoto-van-pasgeboren-zonnestelsel
8 01 Heldere foto’s van een vrouw van ongeveer 50 jaar oud, die zo’n 2.500 jaar geleden leefde, tonen op haar huid ingewikkelde tatoeages van een haan, een hert, een mythisch wezen dat half leeuw en half adelaar is en luipaarden. Het gaat om een Siberische ijsmummie van het nomadische, paardrijdende Pazyrykvolk, dat op de uitgestrekte steppe tussen China en Europa leefde. Haar bijzondere tatoeages kunnen moderne tatoeëerders maar moeilijk namaken. Ze moeten zijn aangebracht door iemand met het juiste gereedschap en verstand van gezondheid en veiligheid, iemand die weet wat de risico’s zijn als de huid wordt doorboord; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6364315/2500-jaar-oude-siberische-ijsmummie-had-zeer-geavanceerde-tatoeages.html
7 03 Dat er zo’n groot verschil is tussen de boodschap, die we van bovenaf krijgen en de economische realiteit, die de meesten van ons ervaren komt door de zogenaamde ‘willekeurige variabelen’, die de inflatie vandaag de dag aansturen. Die variabelen zijn overigens alles behalve ‘willekeurig’. Factoren als haperingen in de toeleveringsketen, oorlog en extreme weersomstandigheden worden allemaal versterkt door de klimaatverandering. En al deze factoren leiden op de lange termijn tot een verhoogde inflatie. Vergeet dus de beloftes van politici: de kosten voor levensonderhoud blijven stijgen, en de schuldige is dichterbij dan je denkt; door Grace Blakeley, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/03/donderdag-de-klimaatcrisis-maakt-het-leven-duurder/
7 08 Een generatie is ongezien in de steek gelaten, doordat daadkrachtig klimaatbeleid keer op keer is uitgesteld. En zo schuift de problematiek door naar een generatie, die de crisis niet heeft veroorzaakt. Het is nalatigheid. Het is ontlopen van historische verantwoordelijkheid, maar bovenal drijft het de spot met één van de kerntaken van een overheid: haar burgers beschermen; door Daan Reydams en Liv Onkelinx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/08/onze-klimaatangst-is-een-luxe-die-we-moeten-aangrijpen/
7 15 De klimaatdoelen voor 2030 en daarna raken steeds verder uit zicht, maar de overheid richt zich vastberaden vooral op het hier en nu, terwijl juist zaken als het klimaatprobleem om structureel beleid en houvast vragen, niet om wispelturigheid. Een langetermijnvisie op het gebied van klimaat is urgent. Dan weten bedrijven en burgers waar ze aan toe zijn. Wanneer maatregelen worden ingevoerd en dan weer geschrapt of uitgesteld, zoals met de CO2-heffing voor de industrie, de salderings-regeling of de verplichte hybride warmtepomp, helpt dat niets en niemand. De Klimaatraad adviseert het kabinet daarom samen met burgers en de Tweede Kamer een ‘Klimaatvisie’ op te stellen. Daarmee kijkt de overheid dan minstens 25 jaar vooruit, en het liefst 100 jaar. Daarmee wordt het existentiële klimaatprobleem over een regeerperiode van 4 jaar (of korter) heen getild, zoals indertijd met het nationale Deltaprogramma tegen hoog water; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6362619/politiek-kijkt-volgens-adviesraad-te-kortzichtig-naar-klimaat.html
7 21 De Chinese premier Li Qiang heeft zaterdag in Tibet de start van de bouw van de grootste waterkrachtcentrale ter wereld aangekondigd. De dam moet 3x zoveel stroom produceren als de Drieklovendam. Die – tot nu toe grootste centrale ter wereld – levert jaarlijks al ongeveer de totale stroomproductie van Nederland; door de nieuwsredactie van NU. Wat mij opvalt is dat deze Chinese dam in Tibet gebouwd wordt, wat mijns inziens een buurland is van China. En dat onze media de zorgen van Bangladesh en India breed uitmeten zonder een woord te besteden aan hoe voortvarend China handelt om fossiele brandstoffen overbodig te maken. https://www.nu.nl/economie/6363199/china-begint-met-bouw-grootste-dam-ter-wereld-india-en-bangladesh-zijn-bezorgd.html
7 23 Vanmiddag stelde het Internationaal Gerechtshof in Den Haag vast dat landen volgens het internationaal recht actie moeten ondernemen tegen klimaatverandering. Deze woorden konden rekenen op luid applaus bij het Vredespaleis, waar de zaak op verzoek van Vanuatu werd behandeld. Deze laaggelegen kleine eilandstaat in de Stille Oceaan werd gesteund door ruim 130 andere landen. Met de uitspraak volgde iets van de duidelijkheid, die ze daar verlangden: een ‘duurzame, gezonde en schone leefomgeving’ is een mensenrecht, en landen moeten daarom het klimaat beschermen. Doen ze dat niet, dan begaan ze volgens het hof mogelijk een onrechtmatige daad. Het hof zet met haar uitspraak de deur open voor rechtszaken om mogelijke herstelbetalingen af te dwingen voor landen, die getroffen zijn door de gevolgen van klimaatverandering; door Meike Wijers en Sven Schaap. https://nos.nl/artikel/2576156
7 27 In Turkije is vrijdag een recordtemperatuur van 50,5°C gemeten. Door de extreme hitte kampt het land al meerdere dagen met bosbranden. Het Italiaanse eiland Sicilië kampt ook met bosbranden; 380 in getal. Ook in Griekenland is de brandweer druk met het bestrijden van natuurbranden, net als in het zuiden van Frankrijk en in Spanje; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6363837/recordtemperatuur-van-505-graden-in-turkije-evacuaties-vanwege-bosbranden.html
8 01 De Europese Unie zette in 2019 met de ‘Europese Green Deal’ een ambitieuze koers uit naar een duurzame en groene toekomst. Centraal daarin stond het doel van klimaatneutraliteit tegen 2050, wettelijk verankerd in de Europese Klimaatwet: voor elke ton CO2 en andere broeikasgassen, die worden uitgestoten, moet ook een ton van dat spul uit de atmosfeer worden gehaald, bijvoorbeeld door het aanplanten van bossen of het gebruik maken van nieuwe innovatieve technologieën. Deze transitie vindt uiteraard niet van de ene dag op de andere plaats. De EU trekt hiervoor 30 jaar uit, met tussentijdse doelen die het pad vormgeven. Die stappen bepalen in grote mate het traject dat de EU volgt en de hoeveelheid broeikasgassen, die onderweg nog worden uitgestoten. Hoewel een lineair traject hier vanzelfsprekend lijkt, is het essentieel om juist in het begin meer inspanningen te doen; hoe sneller de EU zijn uitstoot vermindert, hoe minder broeikasgassen er in de atmosfeer terechtkomen – wat beter is voor het klimaat. De laatste tonnen uitstoot verminderen, zal waarschijnlijk ook het moeilijkste zijn; door Jana Gheuens. https://www.sampol.be/2025/08/make-europe-green-again
8 05 Verschillende tanden van dinosaurussen bevatten chemische sporen waarmee men de lucht – uit de tijd dat ze gebruikt werden – kan aflezen. De tanden stammen uit de krijtperiode (66 tot 145 miljoen jaar geleden) en de jura (145 tot 201 miljoen jaar geleden). Aan de hand van die sporen kan onder meer gemeten dat er bijvoorbeeld in de late jura bijna 3x zoveel CO2 in de atmosfeer zat als tegenwoordig. Dat kwam mede door de vele vulkanen, die toen actief waren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6364738/wetenschappers-achterhalen-oerlucht-die-dinosaurussen-inademden.html
8 06 Nadat een recente hittegolf Europa van Portugal tot Turkije teisterde wordt in augustus een tweede, meer intense golf verwacht, die zich volgens voorspellingen zal uitstrekken tot de Benelux, heel Frankrijk en Noordelijk Europa. Vooral baby’s, senioren en mensen met een bestaand ziekteprobleem zijn de eerste slachtoffers, terwijl ook schijnbaar gezonde mensen er door geraakt kunnen worden. De onwil om klimaatcrises ernstig te nemen, dreigt onomkeerbare gevolgen te krijgen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/hittegolven-of-hoe-overheden-en-media-de-klimaatcrisis-niet-ernstig-nemen/
9 02 Beleid dat een dubbele hypotheek op onze toekomst zet: wat doorgaat voor ‘klimaatactie’ van de EU-Commissie is een Trojaans paard dat volledig ten bate komt van private partijen. De Europese Unie breekt daarmee al haar klimaatbeloften. Ze garandeert maximale winsten voor de privésector met Europees belastinggeld als waarborg, zonder openbare controle en vooral, zonder enige positieve klimaatimpact; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/02/trojaanse-logica-privatisering-eu-klimaatbeleid-ten-bate-van-industrie/
9 07 De ‘Nathaniel B. Palmer’ vaart al ruim 3 decennia naar de uithoeken van Antarctica. Het schip vervoert materiaal en voedsel naar de stations van de Verenigde Staten van Amerika op de Zuidpool, en is vooral belangrijk voor wetenschappelijk onderzoek. Een zaak waarop de huidige Amerikaanse president Donald Trump en zijn regering miljarden op bezuinigen. De Nathaniel B. Palmer is een ijsbreker en is speciaal gebouwd om dwars door het drijvende zee-ijs te kunnen varen. Daardoor kan het schip op de meest afgelegen plekken komen voor metingen. Wetenschappelijke ijsbrekers zijn wereldwijd op drie handen te tellen. Aan boord vind je 2 helikopters, laboratoria, onderzoeksapparatuur, radarsystemen en soms onderwatervoertuigen en robots, maar hij moet van Trump en de zijnen voor anker. Onder meer Amerikaanse geleerden trokken aan de bel over de Palmer. In een open brief vroeg de ‘diepbezorgde Arctische onderzoeksgemeenschap’ aan wetenschapsfinancier NSF het schip te behouden. Ze benadrukken dat de VS met dit besluit zijn leidende rol in de wetenschap zal verliezen. De brief is ondertekend door bijna 200 wetenschappers van topuniversiteiten zoals Columbia, Harvard en Stanford; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6368055/trumps-bezuinigingen-bereiken-antarctica-belangrijk-onderzoeksschip-voor-anker.html
7 07 Onlangs is met behulp van artificiële intelligentie een hymne van bijna 3.000 jaar oud ontcijferd. De lofzang blijkt over de stad Babylon te gaan, die een millennium daarvoor (rond 2.000 v.Chr.) in Mesopotamië werd gesticht (waar nu het huidige Irak ligt). Het was ooit de grootste stad ter wereld. De metropool was een cultureel centrum en er werden talloze teksten geschreven, waarvan een groot deel op kleitabletten; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6361715/babylonische-hymne-van-bijna-drieduizend-jaar-oud-ontcijferd-met-behulp-van-ai.html
7 15 D66, GroenLinks-PvdA, NSC en VVD bepleiten burgers auteursrechten te geven op hun eigen uiterlijk en hun stem om zo online-misbruik met AI-technieken tegen te gaan. Door het auteursrecht uit te breiden willen die partijen het maken en verspreiden van deepfakes tegengaan. De partijen willen ook dat grote tech-bedrijven strenger worden aangepakt, wanneer ze te weinig doen om verspreiding van deepfakes op hun platforms tegen te gaan. De 4 partijen volgen met hun voorstel het recente voorbeeld van Denemarken. Dat is het eerste Europese land dat hierover wetgeving heeft aangekondigd; door Hicham Abarkan. https://nos.nl/artikel/2575181-kamer-wil-burgers-auteursrecht-geven-op-gezicht-en-stem-david-versus-goliath
8 22 Artificiële Intelligentie (AI) draait op datacentra: gigantische hallen vol servers, die dag en nacht rekenen. De IT-sector is inmiddels al verantwoordelijk voor 2 tot 4% van de jaarlijkse CO2-uitstoot, en het Internationaal Energieagentschap (IEA) ziet de elektriciteitsvraag van datacentra wereldwijd nog vòòr 2030 meer dan verdubbelen tot circa 945 TWh (ongeveer de jaarconsumptie van Japan). In geavanceerde economieën nemen datacentra tot 20% van de groei in elektriciteitsverbruik voor hun rekening. Dit, terwijl we nog maar aan het begin van de AI-revolutie staan. Het legt een enorme druk op elektriciteitsnetten en maakt daardoor de afhankelijkheid van fossiele centrales niet ongedaan; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/22/ai-als-klimaatboosdoener-hoog-tijd-voor-grenzen/
5 25 Dit is ook de wereld waarin wij leven: honderden medewerkers van EY, Deloitte en Price waterhouse Coopers (PwC), zouden 5 jaar lang gefraudeerd hebben bij het maken van examens. Het gaat bijvoorbeeld om het delen van antwoorden, het ontvangen van antwoorden zonder het te melden of het samen maken van toetsen. Eerder kreeg branchegenoot KPMG Nederland om soortgelijke fraude al een boete van $ 25 miljoen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6360317/accountantskantoren-deloitte-pwc-en-ey-krijgen-miljoenenboetes.html
6 18 Met de handelsoorlog van president Donald Trump wil hij de VS-hegemonie redden. We zouden wat mij betreft [net als India en onlangs Vietnam; GjH] hierin niet moeten meegaan, maar moeten kiezen voor eerlijke handel met het globale zuiden, voor duurzame ontwikkeling, en het systeem bestrijden dat tot deze handelsoorlog leidt; door Ben Van Duppen. https://lavamedia.be/trumps-tarievenoorlog-is-gevaarlijk-maar-komt-niet-uit-de-lucht-gevallen/
7 03 Amerikaanse energie is de afgelopen jaren voor Nederland steeds belangrijker geworden. De Verenigde Staten van Amerika zijn inmiddels de grootste leverancier van zowel gas als olie, nu de afhankelijkheid van Rusland juist sterk is afgebouwd; door de economieredactie van NU. Wij maken Donald Trump en Amerika groot. https://www.nu.nl/economie/6361153/nederland-is-voor-olie-en-gas-steeds-afhankelijker-van-de-vs.html
7 07 De 38-urenweek is inmiddels een mythe; allang. Flexibel werken betekent vaak ‘altijd beschikbaar zijn’. De krapte op de arbeidsmarkt maakt dat wie werkt, steeds meer moet presteren. Buiten kantooruren blijft de stress nazinderen: het halen van (dag-)doelen, e-post controleren, binnen termijnen afleveren, WhatsApp-groepen volgen en er in participeren… We leven niet in een samenleving van verveling of verzadiging, maar in een van jakkeren. Momenteel zit één op de 10 actieven van de werkende bevolking langdurig thuis, dat is meer dan een half miljoen mensen; bijna 40% daarvan vanwege een psychosociale stoornis. En dan gaat dit over arbeiders, bedienden en zelfstandigen, die het niet meer trekken. Daarnaast zitten nog heel wat mensen op de rand van een burn-out of hebben het heel moeilijk, maar blijven doorwerken, omdat ze het anders financieel niet trekken: de afbetaling van hun huis, de gevolgen van hun echtscheiding [eventueel mede veroorzaakt door dat jakkeren; GjH], studerende kinderen, enzovoort; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/07/is-vakantie-opium-van-het-volk/
7 07 Voor het uitbouwen van een duurzaam en sociaal Europa, moet de politieke macht van grote bedrijven drastisch worden ingeperkt. Laten we daarom de strenge regels voor de omgang met tabakslobbyisten uitbreiden naar de fossiele brandstofindustrie en andere [ongewenste; GjH] sectoren; door Olivier Hoedeman. https://www.sampol.be/2025/07/breek-de-macht-van-de-bedrijfslobbyisten-in-brussel
7 11 Meer dan 60 bedrijven blijken actief deel te nemen aan de genocide in Palestina (zo u wilt Israël), bijvoorbeeld door AI-software te leveren aan het Israëlische leger. Israël en de Verenigde Staten van Amerika reageerden ontstemd op het rapport met deze inhoud en dreigen met sancties tegen VN-rapporteur Francesca Albanese; de boodschapper van het nieuws over de economische motor achter de genocide in Gaza; door Kathleen Van Looveren. https://apache.be/2025/07/11/economische-motor-achter-genocide-gaza
7 17 Een rechter in Brussel heeft niet alleen bevolen dat de Vlaamse regering een specifieke container met militair materiaal tegenhoudt, maar verbiedt ook elke verdere doorvoer van militair materieel naar Israël. De uitspraak is gedaan in een kort geding nadat een container met kegellagers vorige maand in de haven van Antwerpen werd onderschept. De inhoud was bedoeld voor het Israëlische defensiebedrijf Ashot Ashkelon Industries, een Israëlisch defensiebedrijf dat onderdelen levert voor Merkava-tanks en Namer-pantservoertuigen. Deze systemen worden volgens de organisaties dagelijks ingezet bij de genocide in Gaza; door NOS Nieuws en De Wereld Morgen. https://nos.nl/artikel/2575401 en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/17/baanbrekend-vonnis-tegen-vlaamse-overheid-voor-doorvoer-militair-materiaal-naar-israel/
7 21 Er gaan steeds meer stemmen op om het antidwangmiddel in te zetten. Dat is een wet, die de Europese Unie ruimte geeft om stevig terug te slaan wanneer een land van buiten de unie zijn wil probeert op te leggen aan een of meerdere EU-lidstaten. Daarbij valt in dit geval te denken aan het heffen van een extra belasting op diensten van Amerikaanse techbedrijven of het beperken van Amerikaanse investeringen in Europa of bedrijven uit de VS zelfs uitsluiten van Europese aanbestedingsprocedures. De maatregel wordt ook wel gezien als een ‘bazooka’ of ‘nucleaire optie’, omdat het een zeer stevige handelsmaatregel is. Mocht de EU deze stap werkelijk zetten, dan zal dat [mogelijk uiteraard; GjH] een Amerikaanse tegenreactie uitlokken. De Europese landen hebben dan ook het liefst dat beide partijen voor afloop van de sluitingstermijn een overeenkomst bereiken; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6363251/eu-overweegt-zijn-bazooka-in-te-zetten-tegen-amerikaanse-techbedrijven.html
7 28 Onder druk van dreigementen, geuit door de Amerikaanse president Donald Trump, tekende Europa een handelsakkoord dat vooral veel slikken en weinig winnen betekent. Wat ineens als ‘stabiliteit’ verkocht wordt, is in werkelijkheid een dure knieval, die de Europese Unie niet verheft boven de status van economische vazal van Washington. Een tarief van 15% op Europese export vervangt de dreigende 30%. Europa verbindt zich ook om voor $ 750 miljard aan computerchips en Amerikaans vloeibaar gas te kopen, plus $ 600 miljard aan extra investeringen in de VS.
Europa, dat eerst nog dreigde met tegenmaatregelen, tekende uiteindelijk zonder krachtig weerwoord. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen noemt het een ‘goed akkoord’, dat ‘stabiliteit zal brengen’. Diplomaten betreuren dat Europa niet samen met landen als China tegengewicht bood. Voorstanders van een hardere aanpak, zoals Frankrijk en bepaalde EU-functionarissen, beklagen de voorzichtigheid van Von der Leyen. Trump zegt overigens ook importheffingen tussen de 15 en 20% op te leggen aan landen, waarmee de Verenigde Staten van Amerika geen handelsakkoord hebben gesloten.
Europa krijgt in ruil voor die 15% voornamelijk [tijdelijke; GjH] zekerheid over de tarieven. Dat geeft Europese bedrijven wat ademruimte, maar tegelijk ondermijnt de overeenkomst de Europese positie op de wereldmarkt. De gemiddelde invoerheffing op Europese goederen was vóór Trump amper 1,5%. Nu is dat 10x meer. De deal met Japan — ook 15% — toont aan dat de EU voor de VS geen bevoorrechte partner (meer) is. Na het NAVO-akkoord, waarin Europa miljarden extra beloofde aan defensie-uitgaven, volgt nu [alweer; GjH] een zware economische toegeving. Het akkoord is [vooral gewoon; GjH] een teken van machteloosheid; door Marc Vandepitte en de economieredactie van NU.
8 01 Naschrift: de nieuwe importheffingen, voor landen waarmee de VS geen overeenkomst gesloten heeft, beginnen bij 10% (voor landen waar de VS meer naar exporteert dan uit importeert; hieronder vallen de meeste landen) tot 41% (voor landen met de hoogste handelstekorten); door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU.
8 13 In het huidige groeitempo zullen Chinese automerken, zoals BYD, JAC, NIO, Ora, XPeng en Zeekr, ons wegennet gaan veroveren. Dat daar geen tromgeroffel aan te pas komt, is typisch Chinees. Verslag van een muisstille revolutie door Hans van Willigenburg. https://www.hpdetijd.nl/economie/economie/47301/autos-uit-het-oosten
8 26 De 4 grootste Amerikaanse vermogensbeheerders BlackRock, Fidelity, State Street en Vanguard hebben ruim 10% van de Nederlandse beursgenoteerde bedrijven in beheer. Dit Amerikaanse aandeel kan van invloed zijn op duurzaamheidsdoelen van Nederlandse bedrijven nu in de Verenigde Staten van Amerika (ook) op klimaatgebied een andere wind waait. Grote vermogensbeheerders, waaronder de 4 genoemd, stemden vorig jaar bij slechts 1,4% van de maatschappelijke en milieuresoluties voor. Dat is het laagste cijfer sinds begonnen is met meten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2579944-vermogensbeheerders-vs-beinvloeden-duurzaamheidsdoelen-nederlandse-bedrijven
9 03 Vrijhandel belooft open grenzen voor kapitaal, maar sluit mensen tegelijk op achter prikkeldraad. Terwijl bedrijven recordwinsten boeken, worden migranten gedeporteerd, uitgebuit en tegen elkaar uitgespeeld. Massale deportaties zijn sinds 50 jaar een vast onderdeel van het ‘vrijhandelsbeleid’ van de Amerikaanse democraten en republikeinen, als antwoord op de onophoudelijke zoektocht van kapitaal naar hogere winsten. Dit beleid heeft geleid tot migratie, ontheemding en de toenemende criminalisering van migranten. Het zorgt ervoor dat arbeiders onderling verdeeld blijven en er over de hele linie een druk op de lonen blijft; door Kevin Thomas, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/vrijhandel-profiteert-van-onvrije-burgers/
9 06 Nederlandse banken zijn op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) verplicht om transacties van klanten permanent te screenen op ‘ongebruikelijke’ transacties. Die moeten ze melden aan de Financial Intelligence Unit (FIU), die op haar beurt beoordeelt of de transactie ‘verdacht’ is. Zo ja, dan informeert de FIU de opsporingsdiensten. Bij een verhoogd risico moeten banken een klantonderzoek starten. Wanneer de bank vindt dat de klant zijn of haar onschuld onvoldoende bewijst, dan moet de bank de relatie beëindigen. Ergo: dan verlies je je bankrekening. En zonder kun je niet volwaardig deelnemen aan de maatschappij.
Het valt advocaat Samira Sabir op dat steeds meer Nederlanders met een Palestijnse achtergrond, en die zich inzetten voor de Palestijnse zaak, zich bij haar melden met bankproblemen. Zij staat nu ongeveer 50 moslims bij met bank-issues. Nederlandse banken mogen niet discrimineren, maar in de praktijk gebeurt dat wel. Zo heeft het College voor de Rechten van de Mens de afgelopen 2 jaar al 3x geoordeeld dat ING discrimineerde. Daarbij ging het onder meer om controles vanwege ‘de niet-Nederlandse achternaam’ van een klant. In mei dit jaar maakte ING excuses voor ‘ervaren’ discriminatie. In 2023 waarschuwde de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) dat financiële instellingen moslims disproportioneel vaak confronteren met het blokkeren van hun rekeningen, het weigeren van diensten of buitensporige verzoeken doen om informatie te verstrekken; door David Davidson en Jan-Hein Strop. https://www.ftm.nl/artikelen/hoe-banken-moslims-tot-verdachten-maken-heeft-u-ooit-positief-gestaan-tegenover-hamas
6 24 Wie er de grote media op naslaat krijgt over Iran dit verhaal: ‘Iran moet gedwongen worden te onderhandelen’, ‘neemt het initiatief in eigen handen’ èn president Donald Trump ‘reageert’. “Elke oorlog was het resultaat van medialeugens” zei Julian Assange reeds jaren geleden. Het is nu niet anders; door Lode Vanoost, die een en ander rechtzet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/24/media-geven-over-de-vs-oorlog-tegen-iran-context-noch-geschiedenis/
6 25 VRT NWS publiceerde op maandag 23 juni een samenvatting van een opiniepeiling, die de indruk wekt dat er een breed draagvlak bestaat voor hogere defensie-uitgaven, voor de herinvoering van militaire dienstplicht en voor de ontwikkeling van een eigen Europese afschrikking met atoomwapens. Dat deed de openbare omroep zonder de opdrachtgever van de peiling te vermelden. Dat blijkt de European Council on Foreign Relations (ECFR) te zijn. Dit is geen officieel overheidsorgaan, maar een privé-denktank, die zich spiegelt aan de Amerikaanse denktank met een gelijksoortige naam Council of Foreign Relations. De ECFR werd opgericht in 2007 door Brits auteur Mark Leonard met 50 medeoprichters, zoals de Nederlandse prinses Mabel van Oranje. De eerste financiers waren de Open Society Foundation van George Soros en een aantal andere Amerikaanse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en Zweedse denktanks, waaronder de Mercator Foundation en het Rockefeller Brothers Fund. De raad van bestuur van de ECFR bevat voormalige regeringsleiders, ministers van Buitenlandse zaken, nationale en Europese parlementsleden en voormalige leden van de Europese Commissie. Deze denktank krijgt ook financiële steun van meerdere EU-regeringen, Japan en van de NAVO en van bedrijven als Daimler Benz en Microsoft; door Lode Vanoost. Zie ook 6 25 onder het kopje ‘Inzichten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/25/vrt-publiceert-opiniepeiling-zonder-vermelding-rechtse-denktank-als-opdrachtgever/
7 15 De redactie van De Afspraak nodigt stelselmatig meer commentatoren uit over het conflict in Oekraïne, die het oorlogsnarratief vertegenwoordigen en pleiten voor een verdere escalatie van de oorlog dan commentatoren, die pleiten voor een diplomatiek onderhandelde oplossing. Zeven op de 10 ‘experts’, die in het programma het woord krijgen, pleiten onverminderd voor de levering van meer wapens aan Oekraïne. Tegenover dit oorlogsnarratief nodigt De Afspraak slechts 2 op 10 commentatoren uit, die het vredesnarratief bepleiten; 1 op de 10 commentatoren houdt zich in het midden en neemt dus geen duidelijk standpunt in; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/15/de-afspraak-is-objectief-noch-neutraal-over-de-oorlog-in-oekraine/
7 18 Nadat De Wereld Morgen op 15 juli haar kritiek op het VRT-programma ‘De Afspraak’ publiceerde, werd pijnlijk duidelijk, dat het narratief rond oorlog — in Oekraïne, maar ook elders — niet langer een onderwerp van debat is, maar een vanzelfsprekend kader. Wie diplomatie durft te suggereren, wordt met argwaan bekeken. Wie vrede bepleit, valt buiten de grenzen van het mediagenieke. De vredestafel is geen plek voor nuance, maar voor karikatuur. Ofwel, we zitten gevangen in botsende denkkaders en de oorlogstaal is aan de winnende hand; door Luc Van De Steene. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/18/de-bril-waardoor-we-kijken-waarom-oorlog-en-vrede-niet-in-hetzelfde-frame-passen/
7 18 De BBC wordt bekritiseerd voor zijn vooringenomen berichtgeving over de genocide in Gaza. Honderden BBC-journalisten klaagden hun eigen werkgever aan. Jonathan Cook stelt daartegenover dat de Britse openbare omroep correct doet waar hij voor werd opgericht: alles goedpraten en verdedigen wat de Britse regering doet. Momenteel is die taak bijgevolg de verdoezeling van de actieve logistieke deelname van de Britse regering aan de genocide in Gaza. https://jonathancook.substack.com/p/the-bbc-isnt-failing-its-job-is-to
7 27 De Amerikaanse president Donald Trump heeft vorige week een rechtszaak aangespannen tegen The Wall Street Journal. Trump is de eerste zittende president, die een mediabedrijf voor het gerecht daagt. Hij eist $ 10 miljard van de zakenkrant wegens een smadelijk behandeling. Daarnaast is er de afgelopen 6 maanden een stortvloed aan Trump-acties geweest, die een enorme bedreiging voor de pers vormen.
De pers is de enige entiteit in het land, die het publiek [kan zou kunnen; GjH] informeren over machtsmisbruik. Wanneer de pers zichzelf [nòg meer; GjH] het zwijgen oplegt, is dat een niet te overschatten bedreiging voor de democratie; door Annabel van Gestel. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2576549
8 01 Veel mensen zouden zich overstelpt voelen door nieuwsberichten, waar ze weinig mee kunnen. Daarom zouden deze mensen besluiten het nieuws maar uit de weg te gaan. In dit artikel worden vragen beantwoord als: Wat drijft de nieuwsmijder? In hoeverre kan het kwaad? En hoe banen we ons een weg door het oerwoud van nieuws? Door Laurens Bluekens. Blijkens deze berichten van mij, behoor ik niet tot ‘de nieuwsmijders’. Ik behoor daarentegen tot degenen, die zich zorgen maakt over het leeuwendeel van de mensen dat ‘het nieuws’ met bijbehorende achtergronden denkt te volgen door de mainstream media te volgen, terwijl ze daardoor manipulatief onvolledig geïnformeerd worden, naar mijn mening gehersenspoeld. https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/47310/uit-de-nieuwsmolen-gestapt
8 05 Er zijn teksten die schuren, teksten die ontwaken, en teksten die je laten twijfelen of er op redacties nog zuurstof is. De column van Koen Schoors, pas geleden verschenen op pagina 1 van een Vlaamse ‘kwaliteitskrant’, pretendeert een gewetensvraag te stellen aan de staat Israël. “Waar willen jullie met jullie land naar toe?” vraagt hij, met de toon van een bezorgde buurman, die ziet dat de haag niet meer geknipt wordt. Maar wat hij aflevert, is een tragikomisch staaltje moreel slaapwandelen, verpakt als academische bezorgdheid. Hij noemt Israël een ‘werkende democratie’ geboren uit de genocide op de Joden, een baken van vrijheid in een ruige regio. Dat het land is gebouwd op de verdrijving van een ander volk — Nakba, weet u wel, 1948 — lijkt een voetnoot, of eerder: een onbesproken geest, die het verhaal niet mag verstoren. De 75 jaar koloniale terreur, die sindsdien volgden, worden gesmoord in begrip, gepolijst in diplomatiek taalgebruik, en van morele context ontdaan alsof we het hier over een moeilijke burenruzie hebben, en niet over een staat, die dagelijkse het internationaal recht verkracht met camera’s op elke straathoek; door Peter Beda; een zeer lezenswaardig artikel: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/05/koloniale-logica-in-hd-genocide-als-opiniestuk/
8 12 Journalistiek, zo zit het in onze collectieve verbeelding, is er om de feiten voor zich te laten spreken. Bij verschillen van inzicht moet een goede journalist beide kanten aan het woord laten. Objectiviteit en neutraliteit zouden daarbij het hoogste goed zijn. En dan is er journalist Fréderike Geerdink, die een boek schrijft met de titel “Alle journalistiek is activisme” (2025, uitgegeven bij De bezige bij). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/12/frederike-geerdink-heeft-gelijk-alle-journalistiek-is-activisme/
8 20 De rijkste mens ter wereld bezit X, het voormalige Twitter. De 2de rijkste mens ter wereld bezit The Washington Post en Twitch. Nummer 3 bezit Facebook, Instagram en WhatsApp. Nummer 4 verzamelt onze gegevens voor de CIA. Nummer 5 bezit le Parisien et les Échos. Nummer 6 bezit Google en YouTube. Over het effect van het particuliere bezit van media op de berichtgeving over wat er in de wereld gaande is en over andere zaken die invloed hebben op ons nieuwsaanbod; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/20/hoe-de-superrijken-onze-media-bezitten/
8 26 Vijf journalisten zijn gedood, omdat ze verslag deden van een genocide die niemand mag zien. Volgens ooggetuigen gebruikte Israël de zogenaamde ‘double tap’-tactiek: een eerste aanval om mensen te treffen, gevolgd door een tweede om wie komt helpen ook te doden. De eerste aanval trof het dak van het ziekenhuis, waar fotojournalist Hussam al-Masri (Reuters) net een livestream aan het voorbereiden was. De tweede aanval volgde 15 minuten later en doodde 4 andere journalisten: Ahmad Abu Aziz, Mariam Abu Daqqa (freelance voor Associated Press), Moaz Abu Taha (NBC) en Mohammad Salama (Al Jazeera). In totaal vielen minstens 20 doden bij deze dubbele aanval. Israël wist exact wie er op dat moment op het dak van het ziekenhuis waren. Een uur voor de aanval had journalist Hatem Omar nog een Israëlische verkenningsdrone boven het ziekenhuis gespot. Hij waarschuwde zijn collega’s via sociale media. Kort daarna sloeg de eerste raket in.
Israël beweert dat het een ‘tragische vergissing’ was en kondigde een voorlopig onderzoek aan. Premier Benjamin Netanyahu verklaarde dat Israël “diep betreurt wat er is gebeurd”. Maar volgens Muhammad Shehada, woordvoerder van het Euro-Mediterranean Human Rights Monitor, is het onderzoek niets meer dan tijdrekken. “Israël zegt al jaren dat het onderzoekt, maar die onderzoeken leiden nergens toe”, aldus ook mensenrechtenorganisaties zoals Breaking the Silence en B’Tselem; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/26/de-moord-op-de-laatste-journalisten-van-gaza/
8 27 Embedded berichtgeving over Gaza is platte staatspropaganda vermomd als nieuws, dat bulkt van dehumaniserend commentaar, foute weergaven van feiten, opinies, die als feiten worden voorgesteld, en verdraaiingen; door The Public Source Editorial Committee. https://fair.org/home/on-the-ethics-of-embedding-with-genocidaires/
8 31 De repressie in Rusland blijft toenemen. Nadat Rusland Oekraïne binnenviel, verdwenen activisten en oppositieleden achter de tralies. Journalisten en musici, die zich niet naar de mores van het Kremlin schikken, wordt het werk onmogelijk gemaakt. Nu is het de beurt aan de ooit zo geroemde Russische literatuur; zo laat Nieuwsuur ons vandaag weten. Dat de Amerikaanse president Donald Trump Amerikaanse overheden en universiteiten verbiedt om inclusiviteit, kritiek op Israël, links beleid, het woord ‘vrouw’ en hetgeen hij aanduidt met ‘woke’ ten toon te spreiden, komt in dit artikel niet naar voren: alleen Rusland zou aan repressie doen, suggereert Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2580578-zelfs-literatuur-is-niet-langer-veilig-in-rusland
9 01 In de recente geschiedenis was een oorlog nooit eerder zo dodelijk in zo’n korte tijd. De Verenigde Naties documenteerden in Palestina, of zo u wilt Israël, 247 gedode journalisten en het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ) heeft 197 journalisten geïdentificeerd. Een deel is gedood toen bijvoorbeeld hun huis werd gebombardeerd, anderen werden doelbewust vermoord terwijl ze aan het werk waren door het Israëlische leger. Het gaat onder meer om cameramensen, schrijvers en verslaggevers; door Eliane Lamper. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2580759-recordaantal-journalisten-gedood-door-israel-de-dood-achtervolgt-ons-overal
9 03 In het derde seizoen van “Zorgen voor mama”, een televisieprogramma waarin Kristel Verbeke praat met moeders, die laten voelen en zien wat het betekent om in armoede te leven. Dit is èchte reality-tv, omdat het alles is wat ‘reality-tv’ gewoonlijk niet is. Men gaat niet op zoek naar sensatie, en het is dààrdoor meeslepend. Men gaat niet op zoek naar acteurs of mensen, die zich zo gedragen, en komt daardoor uit bij mensen die opgaan in hun rol. En vooral: dit zijn mensen die zelden of nooit op tv komen, maar zoals je er wel heel veel ‘op straat’ tegen komt. Dit zijn verhalen, die in zogenaamde reality-tv bijna nooit aan bod komen, maar die een onlosmakelijk deel van onze realiteit zijn; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/zorgen-voor-mama-is-net-wat-reality-tv-meestal-niet-is-realistisch/
9 13 Sander Heijne betoogt in zijn boek “De meeste stemmen gelden niet; Waarom de politiek ons blijft teleurstellen” (2025, uitgegeven door Pluim) dat het publieke debat door de opkomst van big tech en socialmedia wordt vervuild door desinformatie, terwijl multinationals ondertussen machtiger zijn geworden dan onze overheden. Het doel van zijn betoog is voorkomen dat ook wij vervallen tot een autocratie. Om de democratie te redden bepleit hij nieuwe vormen van bestuur, dat wil zeggen: leg big tech aan de ketting, voltooi het werk van Charles de Montesquieu (ergo maak de NPO veel sterker en veel onafhankelijker van de politiek), haal de politicus uit de politiek en experimenteer ermee verantwoordelijkheden bij de kiezer te leggen: door Sander Heijne in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/0199421f-9181-711b-a924-018072bdf66c/2025-09-13-de-meeste-stemmen-gelden-niet-tijd-voor-nieuw-bestuur
9 14 Ik kreeg de enquête van de NOS over mijn stemgedrag niet ingevuld. Ten eerste was het onmogelijk om in te vullen dat ik de laatste keer ‘blanco’ gestemd had en van plan was dat weer te gaan stemmen en ten tweede kon ik niet aangeven dat ‘mondiaal belang’ mijn stem bepaalt; ik moest kiezen tussen eigen belang of landsbelang. Ik moest sowieso vaak ‘anders’ kiezen om daarna in te beschrijven hoe anders. Dit betekent dat het resultaat uit deze enquête het kapitalistisch neoliberalisme verheerlijkt en mensen, die zoals ik naar de wereld kijken, niet meeneemt. https://nl.surveymonkey.com/r/XJ2KBN2 en https://nos.nl/collectie/13999/artikel/2582111-29-oktober-naar-de-stembus-geef-nu-alvast-je-mening-over-de-politiek
6 23 De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken Jose Manuel Albares gaat in Brussel de EU-ministers vragen om een onmiddellijke opschorting van het associatieverdrag tussen de EU en Israël. Volgens Albares is “de tijd van woorden en verklaringen voorbij” en “hebbende Palestijnen in Gaza geen tijd meer te verliezen” [De nog overgebleven Palestijnen, wel te verstaan; GjH]. Hij vervolgde: “Wanneer het associatieverdrag gebaseerd is op mensenrechten, is het de normaalste zaak van de wereld dat we dat associatieverdrag vandaag onmiddellijk opschorten en verdergaan tot de orde van de dag.” Ook heeft Albares opgeroepen tot een embargo op de verkoop van wapens aan Israël en “het uitbreiden van de lijst van mensen, die sancties opgelegd krijgen, voor iedereen die de tweestatenoplossing wil dwarsbomen.” De Spaanse minister zei daarbij dat Europa “moed moet tonen ten gunste van de vrede en het internationaal recht” en de waarden moet verdedigen waar het voor zegt op te komen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2572164#UPDATE-container-86986676
6 25 Ierland wordt het eerste land in Europa dat wetgeving introduceert om handel met de bezette Palestijnse gebieden te verbieden. Het hoopt dat dit andere landen inspireert om hetzelfde te doen, omdat de Ierse overheid het belangrijk vindt dat elk land alle middelen inzet, die het tot zijn beschikking heeft. Hiermee kondigde de Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Harris dinsdag een nationaal handelsverbod aan met illegale Israëlische nederzettingen, dat vooralsnog een unicum zou zijn binnen Europa; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/25/ierland-kondigt-handelsverbod-met-israelische-nederzettingen-aan/
7 05 De Britten verliezen hun burgerrechten. Duizenden mensen in Groot-Brittannië werden vanmorgen wakker en ontdekten dat ze sinds de afgelopen nacht worden gezien als criminelen, omdat ze een protestgroep hebben gesteund, die rode verf op vliegtuigen spuit en de grootste wapenfabrikant voor Israël wil ontregelen. Maar de meesten zullen niet ophouden met vechten voor de verdediging van fundamentele rechten op vrije meningsuiting, waartegen je ook wilt protesteren; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2573830-arrestaties-bij-betoging-voor-net-verboden-pro-palestijnse-actiegroep-in-londen
7 16 De Hind Rajab Foundation (HRF) roept de Belgische regering op de diplomatieke accreditatie van kolonel Moshe Tetro per direct in te trekken en hem onmiddellijk uit te wijzen. ‘Tetro’ is een afkorting van zijn Georgische familienaam Tetroashvili. België dreigt, wanneer het dergelijke personen ongestraft blijft toelaten op zijn grondgebied, medeplichtig te worden aan internationale misdaden. Tevens doet de HRF een oproep tot het internationaal strafhof om tegen hem een internationaal arrestatiebevel uit te vaardigen. Kolonel Tetro wordt verdacht van individuele strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, onder de Artikelen 6, 7 en 8 van het Statuut van Rome.
Hij was rechtstreeks betrokken bij de organisatie van de systematische beroving van de Palestijnse burgerbevolking in Gaza door hen elke toegang tot brandstof, medische voorraden, voedsel en water te ontzeggen. Dat droeg rechtstreeks bij aan de hongersnood, die momenteel door meerdere VN-agentschappen als ‘catastrofaal’ wordt bestempeld; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/16/belgische-regering-weigert-verdachte-oorlogsmisdadiger-uit-te-wijzen/
7 17 De recente bezuinigingen op internationale hulpfondsen, waaronder het drastisch inperken van de Amerikaanse hulporganisatie USAID leggen structurele fouten in het mondiale hulpsysteem bloot. Het schrappen van tot wel $ 50 miljard aan hulp voor het Globale Zuiden, gevolgd door vergelijkbare stappen in Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, leidt tot een humanitaire crisis: de VN ontving halverwege 2025 slechts 13% van het benodigde budget voor aids/hiv-medicatie, vaccinaties en voedselhulp; door Dan Gay. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/17/ontwikkelingshulp-is-stuk-wat-nu/
7 24 De wreedheden van de afgelopen 21 maanden [die in Palestina door Israël gepleegd worden; GjH] zijn geen plotselinge afwijking, maar het resultaat van decennialang beleid om het Palestijnse volk te verdrijven en te vervangen. Tegen deze achtergrond is het onvoorstelbaar dat politieke fora, van Brussel tot New York, nog steeds debatteren over de erkenning van de staat Palestina. Niet omdat dit onbelangrijk is, maar omdat staten al 35 jaar lang doen alsof ze ‘investeren in de Palestijnse Autoriteit’, talmen en daadwerkelijke erkenning weigeren, terwijl ze het Palestijnse volk overleveren aan de meedogenloze, roofzuchtige, territoriale ambities en de onbeschrijfelijke misdaden van Israël.
Ondertussen is ‘Palestina’ in het politieke discours gereduceerd tot een ‘humanitaire crisis’, die voor onbepaalde tijd moet worden beheerd, in plaats van de erkenning dat het hier om een politieke kwestie gaat; onrecht, dat een krachtige en principiële oplossing vereist: een einde aan de apartheid, aan de permanente bezetting en de huidige genocide. En het is niet de wet, die heeft gefaald, maar de politieke wil, die in gebreke is gebleven.
Als Europeaan vrees ik wat de regio en haar instellingen voor velen zijn gaan symboliseren: een broederschap van staten, die het internationaal recht prediken, maar zich meer laten leiden door een koloniale mentaliteit dan door principes. Staten, die optreden als vazallen van het imperium van de Verenigde Staten van Amerika, zelfs als dat ons van ellende naar ellende, van oorlog naar oorlog voert, en als het om Palestina gaat: van stilzwijgen naar medeplichtigheid. Maar de aanwezigheid van [enkele; GjH] Europese landen op deze bijeenkomst toont aan dat een andere weg mogelijk is. (…) Miljoenen mensen kijken toe en hopen op leiderschap, dat een nieuwe wereldorde kan doen ontstaan, geworteld in collectieve bevrijding, menselijkheid en rechtvaardigheid. (…) Voor de Palestijnen, en vooral voor de Palestijnen in Gaza, is deze vraag van existentieel belang. Maar ze geldt [eigenlijk feitelijk; GjH] voor de mensheid als geheel; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Inzichten’, ‘Wereldverhalen’ en ‘West-Azië’.
731 Wanneer ik niets zou doen tegen al het onrecht dat we vandaag letterlijk op onze mobieltjes kunnen zien, aldus politica bij Vooruit De Ruysscher, zou ik me nog dieper schamen. Ik geloof echt dat je áltijd iets kunt doen. Dat begint bij de regering ter verantwoording te roepen en je uitspreken; door Ismay van der Klei in gesprek met Katrien De Ruysscher. Zie ook ‘7 31’ onder het kopje Inzichten. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/katrien-de-ruysscher-om-onrecht-aan-te-kaarten-moet-je-geen-activist-zijn/
8 06 Boycotbeleid is meer dan symboliek. Het geeft concreet gestalte aan mensenrechten en vertolkt het respect voor internationale verdragen. In de praktijk vergt het veel onderzoek èn een stevige ruggengraat om vol te houden, ook als het moeilijk loopt of er tegenwind waait. Het is bijzonder verontrustend, dat in België [hoe zit dat in Nederland? GjH] de helft van alle politiezones gebruik maakt van Israëlische softwaretoepassingen. En dat is zeker geen argument om vanuit Gent weg te kijken; door schepen Hafsa El-Bazioui. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/het-juiste-doen-is-geen-symboolpolitiek/
9 01 Anderhalve maand geleden, op 15 juli, kwamen de Europese ministers Buitenland opnieuw samen in Brussel. Op de agenda stond ‘het voortbestaan van het Associatieverdrag tussen de Europese Unie en Israël’. Het was niet de eerste, en het zal helaas ook niet de laatste keer zijn, want ondanks het voortdurende Israëlische staatsgeweld, was er van opschorting geen sprake. Onze Europese leiders blijven ongestoord samenwerken met een genocidale en koloniale bezettingsstaat. Het is cynisch, maar maakt ook duidelijk dat macht pas macht inlevert, wanneer ze daartoe gedwongen wordt.
Op 30 juli stelde de Europese Commissie voor om de Israëlische deelname aan het Horizon Europe-programma, het belangrijkste Europese programma voor onderzoek en innovatie, gedeeltelijk op te schorten. Dat is opvallend, want Israël kreeg de afgelopen jaren juist méér middelen uit dit programma dan elk ander Europees land. Ook België schaarde zich achter het voorstel. Dat is niet onbelangrijk, aangezien dergelijke fondsen “de zuurstofpijpleiding van de Israëlische academische wereld vormen”, zoals de Israëlische antropoloog en schrijfster Maya Wind recent herhaalde. Dat dit voorstel er nu komt, heeft in de praktijk minder met een moreel ontwaken te maken dan met de onmogelijkheid om nog langer het onverdedigbare te verdedigen. De huidige bocht van de Commissie is vooral een poging om haar greep in een veranderende wereldorde te behouden. De boycot was immers al ingezet.
“Europa, waar ze nooit uitgepraat raken over de mens, maar ze toch in alle uithoeken van de wereld afslacht”, schreef de Frans-Martinikaanse psychiater en vrijheidsstrijder Frantz Fanon nog in zijn boek “Les Damnés de la Terre” (1961, uitgegeven door Éditions Maspero). Ook professor Jan Orbie benadrukt hoe het Europese vredesnarratief niets meer is dan een mythe. De Europese constructie zat vanaf haar oorsprong diep geworteld in een koloniaal-kapitalistische en racistische logica. Dat is de ongemakkelijke waarheid waar ook Fanon op wees, en die het Europese project tot op de dag van vandaag achtervolgt.
Het afschaffen van het EU-Israël Associatieverdrag is noodzakelijk. Het is inderdaad een daad van rechtvaardigheid jegens het Palestijnse volk, maar het zou ook een eerste stap kunnen zijn in het afbreken van het oude Europa; een Europa waar economische belangen, machtsbelangen en overheersing centraal staan. In de strijd om de afschaffing van onze Europese medeplichtigheid schuilt dus tegelijk een strijd om een ander en beter Europa, waar ‘nooit meer’ ècht ‘nooit meer’ betekent; door Albina Fetahaj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/01/europa-voorbij-het-eu-israel-associatieverdrag/
9 19 Georges Abdallah is een atheïstische communistische Arabier, die alle clichés over fanatiek moslimterrorisme ontkracht. Na 41 jaar gevangenschap in Frankrijk kwam hij vrij, 22 jaar nadat hij vrijgelaten had moeten worden, wat door opeenvolgende Franse regeringen onder druk van de Verenigde Staten van Amerika telkens weer werd ‘uitgesteld’. Richard Medhurst vroeg hem in Libanon naar zijn motivatie en zijn versie van de oorzaken voor zijn vonnis en zijn gevangenschap. Eerste onderwerp onder https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/tegendraads-leesvoer-georges-abdallah-jeffrey-sachs-de-leugens-van-7-oktober-en-wielrennen-als-propaganda/
6 18 Met het programma ReArm/Readiness 2030 aast de Europese Unie op geopolitieke macht onder de dekmantel van vrede. Europarlementslid Ozlëm Demirel traceert de historiek van de Europese militarisering, die de wereld onveiliger maakt. Demirel verzet zich zowel tegen de militarisering van Europa als tegen de NAVO. Zij strijdt voor vrede, inclusief sociale zekerheid. Zij roept de werkende klasse op om zich niet als pionnen op het geopolitieke schaakbord te laten misbruiken. Geïnspireerd door Karl Liebknecht (1871-1919), spoort zij vredesactivisten aan om een krachtiger standpunt in te nemen tegen de voortschrijdende militarisering; door André Crespin en Ozlëm Demirel (Die Linke). https://lavamedia.be/de-europese-unie-op-weg-naar-oorlog/
6 21 De aanval van Israël op Iran (begonnen op 13 juni jl.), die volgens het internationaal recht illegaal is, zou ondenkbaar zijn zonder de steun van de EU, de NAVO en de Verenigde Staten van Amerika. Sterker nog, de VS onderhandelde tot op het allerlaatste moment met Iran over diens nucleaire programma, terwijl al over de militaire aanval besloten was. Ogenschijnlijk om een vals gevoel van veiligheid te creëren.
Het lijkt erop dat de VS heeft gekozen voor een mondiale 3-frontenoorlog om de VS-hegemonie te verdedigen tegen de BRICS+-landen en het mondiale Zuiden. Het voeren van een 3-frontenoorlog vereist een enorme militaire opbouw. Op de komende NAVO-top in Den Haag wordt verwacht dat een nieuw defensie-uitgavendoel van 5% [3,5% aan militaire plus 1,5% aan civiele uitgaven; GjH] van het bbp wordt aangenomen; een verdubbeling van de huidige uitgaven tot zo’n € 3000 miljard. Reeds [vandaag vorig jaar; GjH] overtroffen de gecombineerde militaire uitgaven van de Europese NAVO-leden die van Rusland met een factor 4.
Deze extra-NAVO-bewapening draait niet om verdediging. Het gaat erom dat de NAVO in staat wordt gesteld om een wereldoorlog tegen China, Iran en Rusland tegelijkertijd te voeren. De NAVO heeft uitgebreide militaire infrastructuur opgebouwd rond de Oostzee. Het strategische doel van de NAVO is Rusland de toegang tot de Oostzee te ontzeggen, waarmee een geopolitieke realiteit sinds de tijd van Peter de Grote (1672-1725) ongedaan wordt gemaakt. De illusie is dat Rusland economisch geruïneerd kan worden en opgesplitst in 3 kleinere staten blijft een drijvende kracht achter deze strategie. Ze probeert het oorlogsgebied tegen Rusland uit te breiden door bevroren conflicten uit de Koude Oorlog nieuw leven in te blazen – zoals de kwestie van de maritieme toegang tot de Oostzee van Rusland. Het doel in West-Azië is Iran uit te schakelen als strategische bondgenoot van China en Rusland, en de Chinese oliebevoorrading te ontregelen. Op het 3de front in Oost-Azië concentreert de VS zijn strijdkrachten om China uit te dagen. Net zoals Duitsland en Oekraïne in Europa worden regio’s en staten, zoals de Filipijnen, Japan en Taiwan, uitgebouwd tot anti-China-frontlinielanden. De extra-NAVO-bewapening voor een wereldoorlog-op-3-fronten gaat onvermijdelijk gepaard met een sociale aanval tegen de eigen bevolking. De echte winnaars van deze ontwikkeling zijn grote investeringsfirma’s van de VS, zoals BlackRock; door Sevim Dagdelen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/21/vijf-stellingen-over-de-wereldoorlog-en-de-navo-top/
6 22 Naast de NAVO-landen zitten ook delegaties uit Australië, Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea bij de komende NAVO-bijeenkomst in Den Haag aan tafel; de zogeheten ‘Indo-Pacific Four’. De NAVO, in het leven geroepen ter militaire bescherming van West-Europa, ziet in Azië dus ook een militaire bedreiging. Jazeker, want de ‘toenemende militaire assertiviteit van China’ verklaart dit aanschuiven; door Anoma van der Veere en Meike Wijers. Naar mijn inschatting maakt de NAVO-agressie en de geïntensiveerde omsingeling China nerveus. De idee, dat je een machtsevenwicht niet moet verstoren, wordt – na het eerder in Europa te verstoren met een oorlog op Europees grondgebied tot gevolg – nu ook in Azië op de proef gesteld. https://nos.nl/collectie/13989/artikel/2572112-ook-landen-uit-indo-pacific-bij-navo-top-den-haag-china-maakt-partijen-nerveus
6 22 President Donald Trump spreekt van een grootse overwinning na de bombardementen op Iran, maar achter de retoriek schuilt een opmerkelijke mislukking. Het is namelijk allemaal theater; de Verenigde Staten van Amerika hebben in Iran 3 lege plaatsen gebombardeerd. De politiek van Trump riekt naar een politiek van wanhoop. Wat deze nacht gebeurde, bevestigt dit nog eens.
De economie van de VS verliest dag op dag terrein. De industrie is nog maar een fractie van wat ze was en in de vooruitgang van de nieuwe technologieën is China de VS al voorbij gestreefd. Op het internationale toneel raakt de VS ook steeds geïsoleerder. Ze verliest overal haar invloed en vrienden [met uitzondering van de Europese Unie, c.q. de Europese NAVO-landen; GjH]. De BRICS+, een samenwerkingsfront van het Globale Zuiden, wint aan economische kracht en leden. De economische achteruitgang van de VS en het verlies aan internationale invloed zijn op termijn catastrofaal voor de VS. Dat verklaart [wellicht; GjH] de opstelling van Trump: een ultra agressieve, [haast; GjH] fascistische politiek, die in het binnen- en buitenland de regels overboord gooit. Uitgerekend de Amerikaanse inlichtingendiensten èn het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) hebben recent nog aangegeven dat er geen bewijs bestaat dat Iran een actief atoomwapenprogramma uitvoert.
6 26 Het gebruik van atoomwapens veroorzaakt onnoemelijk veel menselijk leed. Daarom zou het VN-verdrag van 7 juli 2017, dat atoomwapens verbiedt (van kracht sinds 22 januari 2021), wereldwijd moeten worden aanvaard en toegepast. Deze oproep van de ‘Peace Boat’ in Zeebrugge staat haaks op het discours van oorlogszuchtige leiders, die de wereld van vandaag opnieuw op de rand van vernietiging brengen; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/community/hiroshima-en-fukushima-rijmen-niet-toevallig/
6 27 Wat begon als een regionale alliantie werft, nu het zich voorbereidt op een 3‑fronten-oorlog, ook Australië, Japan en Zuid-Korea. Deze overmoed versnelt de crisis binnen de NAVO, nu lidstaten hun soevereiniteit uit handen geven aan de Verenigde Staten van Amerika. Sinds de top in Washington vorig jaar, omschrijft de NAVO zichzelf als een mondiale alliantie. Op de NAVO-top in Den Haag hebben regeringsleiders en staatshoofden ingestemd met de meest ingrijpende aanval op de Europese verzorgingsstaat sinds de Tweede Wereldoorlog. President Donald Trump geeft de orders en Europa volgt gedwee. De huidige bewapeningsgolf wordt verdedigd met verwijzingen naar vergelijkbare defensie-uitgaven in de jaren ’60 en ’70, maar toen kende West-Duitsland nog een economische groei van gemiddeld 6,4% per jaar. Nu was dat 0,2% in 2024 en deze krimp zet zich door in 2025. Verwijzen naar het verleden vertekent de hedendaagse militarisering, die slechts kan eindigen in oorlog en overheersing. De NAVO wil [landen dat de VS; GjH] wereldwijd haar wil aan alle landen oplegt. Leiders juichen het vernietigen van het Iraanse nucleaire programma toe, terwijl Iran, als ondertekenaar van het non-proliferatieverdrag, daar juist wèl recht op heeft. Het is een neokoloniale overheersing. De massale extra bewapening van de NAVO draait niet om verdediging, maar is een voorbereiding op een 3-fronten-oorlog. De NAVO noemt de Israëlische en VS-aanvallen op Iran ‘defensief’. Dit is een flagrante verdraaiing van de feiten.
Lid zijn van de NAVO betekent afstand doen van soevereiniteit. Vandaag sluit de top elk zelfstandig economisch, fiscaal of sociaal beleid uit — armoede wordt voorgeprogrammeerd. NAVO-diplomatie begint steeds meer op een misdaadsyndicaat te lijken. Meer Europese defensie-uitgaven betekenen niet meer Europese invloed — ze dienen enkel de VS-alleenheerschappij. De EU fungeert als onderafdeling van de NAVO. Een zelfstandige buitenlandse of veiligheidsstrategie van Europa is er niet; door Sevim Dagdelen, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/27/acht-stellingen-over-de-uitkomst-van-de-navo-top-in-den-haag/
7 01 Aan het einde van de jaarlijkse NAVO-top in juni 2025 werd duidelijk dat het in Den Haag allemaal om het geld te doen was. Het slotcommuniqué was waarschijnlijk met 427 woorden het kortste van alle NAVO-toppen – het telde slechts 5 punten, waarvan dan nog twee over geld en een om gastland Nederland te bedanken. Deze keer was er geen gedetailleerde informatie over deze of gene dreiging. Het was duidelijk dat de Verenigde Staten van Amerika gewoonweg geen waslijst van NAVO-obsessies wilden toestaan. In plaats daarvan was het een andere obsessie van de VS, die de overhand kreeg: dat Europa zijn militaire uitgaven moet verhogen om het beschermende schild van de VS rond het continent te compenseren. Door akkoord te gaan met een verhoging van hun militaire uitgaven tot 5% van hun bruto binnenlands product (bbp) hebben de Europese landen zichzelf voor een reeks [financiële; GjH] problemen gesteld. Het eerste probleem is dat ze het geld uit hun krappe begrotingen moeten zien te halen. Het tweede dat Europa niet over de productielijnen beschikt om raketten en tanks in het vereiste tempo te produceren. En het veruit belangrijkste probleem heeft niets te maken met bedreigingen voor Europa of met de Europese grenzen, maar met China. In het Strategisch Concept 2022 van de NAVO wordt China beschouwd als ‘een systemische uitdaging voor de Euro-Amerikaanse veiligheid’, omdat de VS China ziet als hun belangrijkste rivaal; niet in militaire termen, maar als een bedreiging voor de economische dominantie van de Amerikaanse multinationale bedrijven; door Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/01/de-dure-hallucinaties-van-de-navo/
7 02 Tijdens een overweldigende militaire aanval is begonnen met de opbouw van Gaza en het uitrollen van een ruimtelijke planning voor de rest van Palestina. De – gezien de financiële banden bedenkelijke – RAND Corporation (research and development), één van de meest invloedrijke Amerikaanse denktanks, deed een voorstel. Het gaat hier geenszins om vrede, het plan voor ‘een economisch welvarend Palestina’, met de titel “From Camps to Communities. Post-Conflict Shelter in Gaza.” (Van kamp tot gemeenschap. Onderdak na het conflict in Gaza). Samen met het voorstel “The Spatial Vision for Palestine: A Long-Term Plan That Can Begin Now.” (Een ruimtelijk visie voor Palestina. Een lange-termijnplan dat nu al van start kan gaan) vormen ze één geheel. Het omvat niets anders dan medeplichtigheid aan [en profiteren van; GjH] genocide. De plannen van Trump voor de Gaza Rivièra en de hele regio blijken geen onschuldige spielerei. Het pad naar de ‘duurzame vrede’ van de RAND Corporation leidt wel degelijk over onmetelijke puinvelden die straks, later, ooit, wie weet wanneer, misschien, zullen worden geruimd. Fase 1 van de bouwplannen, met name de afbraakwerken, kan men al afvinken. Daar hebben de aanhoudende bombardementen voor gezorgd; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/02/een-masterplan-voor-palestina-dat-verkocht-wordt-als-vrede/
7 12 De Utrechtse coördinator van De Nieuwe Vredesbeweging vroeg mij een reflectie te geven op ‘Het Manifest’. Ik schreef haar vandaag dat de inleiding van het manifest wat mij betreft scherper kan, in die zin dat de wereld met een immens probleem geconfronteerd wordt (dat zou mijns inziens de strekking van de ‘Inleiding’ moeten zijn):
Er zijn vier grote spelers, te weten China, India, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. Ik benader mijn pacifistische standpunt op ons aandeel, want die bijdrage is de enige waarop ik invloed kan uitoefenen. Doordat de Verenigde Staten van Amerika een gigantisch begrotingstekort hebben opgebouwd, en zich door dolarisering afhankelijk gemaakt hebben van alleenheerschappij op het toneel van de wereldhandel, kan zij haast niet anders dan alle landen met een linkse signatuur sancties opleggen en met militaire middelen overal ter wereld blijvende macht afdwingen. Linkse regiems wensen te investeren in gezondheidszorg, nutsvoorzieningen voor energie en onderwijs en het verhogen van de levensstandaard van haar bevolking en geen neoliberale vrije markt en geen buitenlandse (Amerikaanse) investeringen, dus sanctioneert de VS dergelijke landen overal ter wereld. Zo’n 40% van het legermaterieel op onze aarde staat onder Amerikaans gezag, want daarin heeft de VS de afgelopen 4 decennia enorm geïnvesteerd. De Europese Unie en de Europese NAVO-landen volgen sinds de Tweede Wereldoorlog economisch, militair en politiek gedwee de weg die de VS ons wijst, alsof de indeling van invloedsferen, zoals tijdens die oorlog is vastgelegd, nog altijd voortduurt; zelfs nu de VS een genocide in Palestina steunt en China militair bedreigt (Militair bedreigt China noch de VS, noch Europa). Wij zijn daarentegen van mening dat we de staatsinrichting en staatsvormen van andere landen moeten eerbiedigen, en bepleiten geweldloos overal ter wereld de handhaving van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Wij bepleiten coöperatief handelen en samenwerking op het wereldtoneel, en streven naar het bereiken van een duurzame vrede, omdat wij niet kunnen geloven dat we met onderdrukking en oorlogen ooit een rechtvaardige wereldorde zullen bereiken; rechtvaardigheid geheel in lijn met de statuten van de Verenigde Naties.
Wat de inleiding betreft verzet ik mij tegen “een ander geluid”, al wordt de inkleuring van dat andere in het manifest verduidelijkt. Dat moet volgens mij ‘een pacifistisch geluid’ zijn.
1. Zet in op diplomatie en de-escalatieJammer dat het manifest zich hier beperkt tot de Westers ‘interessante’ brandhaarden; bijvoorbeeld Afghanistan, Congo, Jemen, Syrië en Zuid-Soedan worden niet genoemd.
2. Verlaag militaire uitgavenNaar mijn mening moeten we toewerken naar een strikt defensief militair beleid en al onze ter beschikking staande middelen aanwenden op de voorbereidingen om wereldwijd een duurzame vrede te bereiken (geen militair afgedwongen repressie en al helemaal niet om ons kolonialisme voort te zetten en onze heerschappij in de wereld te handhaven).
3. Investeer in een eerlijkere toekomstMee eens.
4. Kernwapens weg “is nog steeds hoog” moet volgen mij zijn ‘wordt steeds hoger’ (aldus de Amerikaanse nucleaire waakhond ‘Atomic Scientists’; met 4 01 (Sampol) en 6 16 (De Wereld Morgen) uit mijn Lentedagboek). Verder mee eens.
7 14 Op 24-25 juni werd in Den Haag de jaarlijkse NAVO-top met alle NAVO-lidstaten gehouden. Rein van Gisteren laat met deze terugblik zijn licht schijnen op een aantal aspecten van die top, die door mainstream-commentatoren werden verzwegen, te weten dat de 32 NAVO-lidstaten in hun Haagse slotakkoord dit keer 2 funderende principes hebben weggelaten: mensenrechten en vrede… https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/14/waar-onze-regeringsleiders-over-zwegen-tijdens-navo-top-den-haag/
7 16 Tijdens een telefoongesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op 4 juli zou president Donald Trump hebben voorgesteld om met Amerikaanse wapens Moskou aan te vallen. Trump vroeg ook expliciet of Oekraïne zelfs Sint-Petersburg kon raken, wanneer de VS langeafstandswapens zouden leveren. Zelensky antwoordde bevestigend: “Absoluut. We kunnen het als u ons de wapens geeft.” Een dag eerder verklaarde Trump tegenover journalisten dat Oekraïne ‘Moskou niet moet aanvallen’ en dat de VS ‘niet van plan is om langeafstands-wapens te leveren’. Die publieke verklaringen lijken nu slechts bedoeld om de schijn van diplomatie te wekken. Na het gesprek kreeg Zelensky in Rome een lijst met mogelijke langeafstandswapens, die via Europese bondgenoten geleverd zouden kunnen worden. Deze constructie zou Trump in staat stellen om het Congres in eigen land te omzeilen. Officieel blijft de VS immers afkerig van directe wapenleveringen, wanneer die als escalatie kunnen worden gezien.
7 30 Er moet een element zijn dat, tegen de druk van de verschrikkelijke bekende waarheid in, krachtig blijft werken; een excuus dat Westerse politici toestaat niet door de grond te zakken van schaamte en de ware motieven van hun tolerante houding tegenover Israël* te blijven maskeren. Dat element is Hamas.
Ofwel aanvaardt men het bestaansrecht van zionistisch Israël, ofwel erkent men het bestaansrecht van Palestina. Die twee gaan niet samen, aangezien de zionistische Israëlische agenda synoniem is met de ontkenning van het Palestijns bestaansrecht. Dat hebben decennialange kolonisering, gewelddadige onderdrukking en etnische zuivering intussen wel duidelijk gemaakt. Alle verzet van Palestijnse kant, ook hun oorlogsmisdaden(!), vertrekken vanuit dat historisch kader. Hamas demoniseren als louter een terreurorganisatie, komt neer op gebrek aan kennis over deze organisatie (hetgeen in het artikel kort wordt recht gezet) en de weigering rekening te houden met het kader waarin met name het niet-civiele onderdeel van Hamas opereert. Hoe men het ook wend of keert, er is maar één oplossing: de ontbinding van de zionistische staat Israël, het veroordelen van haar racistische agenda en de erkenning door Israël van het onrecht dat het de Palestijnen heeft aangedaan. En voor haar Westerse bondgenoten de erkenning van hun medeplichtigheid aan alle onrecht, dat Israël begaan heeft. Alleen dan kan een begin worden gemaakt met het bouwen aan een samenleving waarin alle burgers dezelfde rechten hebben, restitutie en verzoening. Dat lijkt vandaag ideologisch onhaalbaar, maar het is de enige weg naar vrede; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/30/het-ultieme-excuus-dat-hamas-heet/
* Het ware motief is – uiteraard (en in elk geval volgens de schrijver dezes) – om geen spanning op te roepen in de relatie tussen de Europese landen en de Verenigde Staten van Amerika.
8 04 Nederland betaalt € 500 miljoen voor een steunpakket met Amerikaanse luchtverdedigingssystemen, munitie en ander militair materieel voor Oekraïne. Met deze bijdrage is Nederland het eerste NAVO-land dat een steunpakket koopt voor de zogeheten Prioritised Ukraine Requirements List (PURL), een lijst waarop Oekraïne aangeeft welk militair materieel het hardst nodig is. Die lijst is bedacht door de Amerikaanse president Trump [en NAVO-baas Rutte dat staat er, maar dat is uiteraard niet waar; GjH], om ervoor te zorgen dat niet de Verenigde Staten van Amerika, maar de andere NAVO-lidstaten betalen voor de leveranties aan Oekraïne; door NOS Nieuws. Zie ‘7 30’ onder dit kopje om te begrijpen waarom dat laatste belangrijk is. https://nos.nl/artikel/2577580
8 04 Belgische banken beschouwen investeringen in atoomwapens voortaan als een essentieel [en dus ‘normaal’; GjH] onderdeel van de Europese defensiestrategie. Zo gaat het kapitaal van burgers gebruikt worden om atoomwapens te financieren; door Thibault Coigniez. https://apache.be/2025/08/04/beleggen-bom-niet-langer-taboe-voor-belgische-banken
8 06 Militaire en politieke woordvoerders in de Verenigde Staten van Amerika doen niet langer moeite te ontkennen dat Japan zich al had overgegeven, en dat de atoombommen heel andere doelen dienden dan de overgave van Japan: het uittesten van 2 verschillende soorten atoombommen op minderwaardig menselijk proefmateriaal en de bedreiging van de Sovjet-Unie (en de rest van de wereld); door Alan Macleod. https://www.mintpressnews.com/hiroshima-nagasaki-us-nuclear-lies/290336/
8 06 De atoomwapen-arsenalen groeien 80 jaar na Hiroshima en Nagasaki weer. Wat ooit ‘nooit meer’ heette, wordt vandaag als ‘noodzakelijk’ verkocht. Terwijl de wereld zich herbewapent, verdwijnt ontwapening voor atoomwapens van de agenda – zogenaamd in naam van de veiligheid, maar het tegendeel is de werkelijkheid; door Youna Mulock Houwer. Mijns inziens geldt dit ook voor de toename van bewapening met conventionele wapens. Atoomwapens zijn, dat ben ik met Mulock Houwer eens, nòg bedreigender. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/80-jaar-na-hiroshima-hoe-de-wereld-zich-opnieuw-bewapend-met-kernbommen/
9 01 Dat er op 15 augustus jl. in Alaska een ontmoeting plaatsvond tussen de presidenten van Rusland en de Verenigde Staten van Amerika is op zich een ‘historisch moment’ te noemen. Het was de eerste keer sinds de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022 dat president Vladimir Poetin werd uitgenodigd in een NAVO-land. Maar in Alaska ging het niet alleen over Oekraïne. Poetin maakte daags voordien duidelijk dat hij de topontmoeting ook ziet als een kans om New START (het bilateraal akkoord tussen Rusland en de VS dat een limiet plaatst op het aantal strategische kernkoppen tot elk 1550) te hernieuwen, en als een middel om de relaties met de VS te ontdooien. Samenwerking in het Noordpoolgebied zou ook aan bod komen. Rusland beschikt in tegenstelling tot de VS over een grote vloot ijsbrekers, waar het Witte Huis graag een beroep op zou doen voor de doorgang van zijn scheepvaartverkeer langs de Noordpool, die door de klimaatverandering meer bevaarbaar wordt. En beide landen azen op de grondstoffen in dat gebied en hielden eerder al een overleg over de ontginning ervan. De VS ziet samenwerking in het Noordpoolgebied als een manier om Rusland los te weken van China, terwijl Rusland ook graag zijn groeiende economische en technologische afhankelijkheid van China wil afbouwen. Hoewel er niet veel informatie verspreid werd over het aandeel van deze en nog andere thema’s op het topoverleg, is het duidelijk dat zeker van de kant van Moskou gestreefd wordt naar een normalisering van de betrekkingen met Washington.
Er kwam geen afspraak over een staakt-het-vuren in Oekraïne, hoewel president Donald Trump gedreigd had met sancties wanneer Moskou daar geen werk van zou maken. De VS-president zou daarna nog verklaren dat er gauw een bilaterale ontmoeting zal plaatsvinden tussen Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, gevolgd door een tripartiete ontmoeting tussen hemzelf, Poetin en Zelensky. Die laatste is daartoe bereid, maar dan wel op voorwaarde dat zijn Westerse bondgenoten het eens worden over veiligheidsgaranties, die toekomstige aanvallen na een vredesregeling moeten voorkomen. Het Kremlin reageerde oppervlakkig met de woorden dat het bereid was om ‘het niveau van de discussies’ te verhogen. Voor een rechtstreekse topontmoeting tussen Poetin en Zelensky was het volgens Moskou nog te vroeg. Er moet eerst meer duidelijkheid komen over hoe en over wat er onderhandeld gaat worden.
Moskou weigert een onmiddellijk en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren, omdat dit in de praktijk zou betekenen dat de posities aan het front worden bevroren. Dat zou Oekraïne in de ogen van Moskou de tijd geven om zijn stellingen te versterken en zijn troepen te reorganiseren en te herbewapenen. Volgens Rusland is dat precies het scenario dat zich afspeelde na het sluiten van het Minsk II-akkoord in 2015. Dat akkoord werd onder andere bemiddeld door Duitsland en Frankrijk om een einde te maken aan het geweld tussen Kiev en de door Rusland gesteunde separatisten in de Donbas, na de verdrijving van de Oekraïense president Janoekovitsj tijdens de Maidan-opstand. Het Minsk II-akkoord voorzag in een staakt-het-vuren en tekende ook een politieke regeling uit, die de Donbas een zekere mate van zelfbestuur zou moeten garanderen. Achteraf verklaarden de toenmalige Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande dat het minderen van de gevechten na Minsk II het mogelijk gemaakt had om “kostbare tijd te kopen” om het Oekraïense leger te bewapenen en te trainen. Moskou heeft al vaker laten weten dat het geen herhaling wil van dat scenario en is daarom wantrouwig over een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/01/de-moeilijke-weg-naar-vrede-in-oekraine/
9 18 Tijdens het Jacobidebat, een discussie in de Utrechtse Jacobikerk, vergoelijkte Rutger van der Hoeven de extra uitgaven aan oorlogsvoorbereiding met het argument dat de slagkracht van Europa te gering is, nadat Martijntje Smits benoemd had dat de Europese NAVO-landen 4x meer aan oorlogsmaterieel heeft dan Rusland. Het opmerkelijke aan dit argument is dat het niet genoemd werd nadat Rusland Oekraïne was binnen gevallen en ook niet de jaren daarna, maar dat het pas geldt nadat president Donald Trump dreigde uit de NAVO te stappen, wanneer de Europese landen hun militaire uitgaven niet fors zouden verhogen.
Van der Hoeven bleek ook van mening dat internationale verdragen zouden bijdragen aan vrede, terwijl de reden van het opzeggen van mijn abonnement van zijn Groene Amsterdammer was dat de Groene tot 2 jaar na de inval van Oekraïne geen enkele woord eraan gewijd had dat Nederland en de NAVO het Handvest van de Verenigde Naties niet naleeft door niet aan te dringen op deëscalatie, maar zich achter de Verenigde Staten van Amerika schaart door Oekraïne te willen verdedigen ‘tot de laatste Oekraïener’. https://www.uitagendautrecht.nl/evenement/132082/jacobidebat-tussen-pacifisme-en-oorlog
6 25 Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Dwight Eisenhower in zijn afscheidsrede (1961), was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen politici en wapenfabrikanten, maar omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: die van de fossiele brandstoffen; door Grace Blakeley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/24/oorlog-olie-en-klimaat-hoe-het-militair-fossiele-complex-de-wereld-in-zijn-greep-houdt/
6 25 Wereldwijd tekent zich een duidelijke tegenstelling af: aan de ene kant het Westerse hegemonisme, aan de andere kant een opkomende, multipolaire tegenmacht. Daartussen bevindt zich een 3de groep landen, die economisch met die tegenmacht meebeweegt, maar politiek op eieren loopt uit vrees voor represailles van de Verenigde Staten van Amerika; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/24/de-verborgen-agenda-achter-trumps-aanval-op-iran/
6 28 Afrika heeft het grootste potentieel aan wind- en zonne-energie. Daarmee kan het een groene industriële revolutie ontketenen, die welvaart en werk zal creëren. Maar daarvoor zullen Afrika en Europa dan wel hun wederzijdse vooroordelen moeten laten varen, en een diepgaand partnerschap met wederzijds belang moeten aangaan; door John Vandaele in gesprek met Carlos Lopes. https://www.mo.be/interview/carlos-lopes-europa-blijft-de-belangrijkste-partner-van-afrika
7 08 De door het ‘Zuiden’ geleide organisatie BRICS+ blijft zich uitbreiden. Terwijl Israël en de Verenigde Staten van Amerika in juni druk bezig waren met oorlog voeren tegen Iran, kondigde BRICS in alle rust aan dat Vietnam de uitnodiging van de groep ‘om partnerland te worden’ had aanvaard. Met de toevoeging van Vietnam telt de uitgebreide BRICS+ nu 20 leden en partners. De 10 BRICS-leden zijn Brazilië, China, Egypte, Ethiopië, India, Indonesië, Iran, Rusland, de Verenigde Arabische Emiraten en Zuid-Afrika. De 10 BRICS-partners zijn Bolivia, Cuba, Kazachstan, Maleisië, Nigeria, Oeganda, Oezbekistan, Thailand, Vietnam en Wit-Rusland. Het gaat om 56% van de wereldbevolking en 44% van de wereldeconomie, uitgedrukt in gezamenlijke koopkrachtpariteit (KKP).
De VS is er kennelijk niet in geslaagd China en Vietnam te verdelen: Hanoi handhaaft ongebondenheid. Washington is van plan de toeleveringsketens via Vietnam om te leiden. Zo zouden ze China kunnen uitsluiten op een manier die friendshoring wordt genoemd. Washington heeft Amerikaanse bedrijven onder druk gezet om hun investeringen uit China terug te trekken en in plaats daarvan naar Vietnam te verhuizen en zich technologisch los te koppelen van China. Zowel de presidenten Donald Trump als zijn voorganger Joe Biden voer(d)en dit verdeel-en-heersbeleid. Daarmee is het besluit van Vietnam om toe te treden tot BRICS+ een statement. Het bevestigt het onafhankelijke buitenlands beleid en de strategische ongebondenheid van het land; door Ben Norton, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/08/brics-breidt-uit-tot-56-procent-van-de-wereldbevolking-vietnam-treedt-toe/
7 08 In Amerika ging de academische vrijheid tussen 2014 en 2024 flink achteruit op alle vijf de onderzochte onderwerpen: institutionele autonomie, integriteit van de campus, vrijheid van academische en culturele expressie, vrijheid van academische uitwisseling en verspreiding en vrijheid van onderwijs en onderzoek. De academische vrijheid blijkt in de 179 onderzochte landen met name achteruit te gaan wanneer er niet-pluralistische partijen in de regering zitten; door Ilse Boeren. https://www.eoswetenschap.eu/algemeen/sterft-de-academische-vrijheid-een-stille-dood
7 17 Terwijl het Westen blijft toekijken en daadwerkelijk wegkijkt van Israëls oorlogsmisdaden, kwamen dinsdag 15 juli functionarissen en ministers uit meer dan 30 landen bijeen voor een spoedconferentie. Naast de oprichters van The Hague group (THG) waren daar ook onder meer Algerije, Brazilië, China, Irak, Libanon, Nicaragua, Oman, Pakistan, Spanje, Turkije en Venezuela om eindelijk te doen wat anderen nalaten: Israël confronteren met haar juridische verantwoordelijkheid en haar sancties opleggen; door Toon Danhieux.
7 19 De manier waarop de koloniale logica de aarde, de wereldbevolking en hun rijkdommen uitbuit en uitput is wellicht de belangrijkste koloniale erfenis, die momenteel bestreden moet worden. Belangrijker dan geschiedenisboeken, standbeelden of andere symbolen. Die koloniale extractie wordt op dit moment met afschuwelijk enthousiasme in de praktijk gebracht, ook door de nationale elites van heel veel landen in het Globale Zuiden. David Van Reybrouck heeft de indruk dat er enkele decennia geleden, toen hij als tiener interesse kreeg voor de wereld, veel duidelijker man en paard genoemd werd. Nu worden corrupte elites uit Noord èn Zuid vaak met fluwelen handschoenen benaderd. Afrika wordt gereduceerd tot slachtoffer, wat resulteert in een nieuw paternalisme. Op die manier neemt men de Afrikaanse elites niet ernstig en confronteert men hen niet met hun verantwoordelijkheid. [Anderzijds Tegelijk; GjH] lijkt Europa alleen oog te hebben voor Afrikaanse levens wanneer ze in de Middellandse Zee op weg zijn naar Europa. Zowel het ene als het andere staat heel ver af van een gelijkwaardige verhouding, die landen uit Noord en Zuid zich zouden moeten aanmeten, en er wordt niets gedaan om ons roofzuchtige economische systeem aan te pakken; door Gie Goris. https://www.mo.be/interview/samenloop-van-omstandigheden-david-van-reybrouck
7 24 Vandaag reisden Europese leiders naar Beijing. Wat aanvankelijk een louter diplomatieke plechtigheid leek – de 50ste verjaardag van de betrekkingen tussen China en de Europese Unie – ontpopte zich als een strategisch ontmoeting in een wereld, die fundamenteel aan het veranderen is. Sinds de terugkeer van president Donald Trump in het Witte Huis is het duidelijk dat Europa niet langer blind kan vertrouwen op de Verenigde Staten van Amerika. Voor Europa is de dwingelandij van Trump een structurele uitdaging. Niet alleen economisch, maar [vooral; GjH] ook moreel en politiek; door Marc Vandepitte.
7 24 Elke staat moet onmiddellijk alle banden met Israël herzien en opschorten. Zij moeten hun diplomatieke, economische, militaire, politieke en strategische betrekkingen – zowel export als import – opschorten en ervoor zorgen dat hun banken, particuliere sector, pensioenfondsen, universiteiten, verzekeraars en andere leveranciers van goederen en diensten in de toeleveringsketens hetzelfde doen. (…) Ik, Francesca Albanese, bedoel het verbreken van alle banden met Israël als geheel. Het verbreken van alleen de banden met de ‘onderdelen’ ervan in de bezette Palestijnse gebieden is geen optie. Totale isolatie is in overeenstemming met de plicht van alle staten, die voortvloeit uit het Raadgevend Advies van juli 2024, dat bevestigde dat de langdurige bezetting door Israël onwettig is en gelijkstaat aan apartheid en rassensegregatie. De Algemene Vergadering [van de Verenigde Naties; GjH] heeft dat advies aangenomen. Deze bevindingen zijn meer dan voldoende om actie te ondernemen. Bovendien is het de staat Israël, die wordt beschuldigd van genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Het is dus de staat, die verantwoordelijk moet worden gehouden voor zijn wandaden. Zoals ik in mijn laatste rapport aan de Mensenrechtenraad heb betoogd, is de Israëlische economie zo gestructureerd dat zij de bezetting in stand houdt en is zij nu genocidaal geworden. Het is onmogelijk om het staatsbeleid en de economie van Israël los te koppelen van het langdurige bezettingsbeleid en de bezettingseconomie.
Onderhandelen met Israël over hoe om te gaan met wat er nog over is van Gaza en de Westelijke Jordaanoever, in Brussel of elders, is een volstrekte schending van het internationaal recht; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Inzichten’, ‘Mensenrechten’ en ‘West-Azië’.
7 25 Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de Amerikaanse regering van president Donald Trump zich actief bemoeit met de politieke toekomst van de Europese Unie. Hongaarse en Poolse denktanks publiceerden maart jl. een groots project om de Europese Unie fundamenteel te hervormen en van binnenuit te ontmantelen. Dat ontdekte een Hongaarse onderzoeksjournalist, die het plan met de naam ‘The Great Reset’, in handen kreeg. Het voorstel is direct opgepakt door de Heritage Foundation, het brein achter Project 2025, de ideologische blauwdruk achter Trumps beleid. Daarna verscheen in mei een beleidsdocument op de site van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarin slaat de Amerikaanse overheid alarm over de situatie in Europa. Volgens het beleidsstuk is Europa ‘verworden tot een broeinest van digitale censuur, massamigratie en restricties van religieuze vrijheid’. De tekst beschrijft ook de pogingen om deelname aan verkiezingen te beperken, door bijvoorbeeld de Duitse Alternative für Deutschland (AfD) als ‘extremistisch’ te labelen. Dit beleidsstuk, getiteld “De noodzaak van beschavingsbondgenoten in Europa” roept op tot het aanhalen van banden met radicaal-rechtse en ultraconservatieve bondgenoten in Europa, zoals de Duitse AfD-leider Alice Weidel, de Franse politicus Marine Le Pen, de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Nederlandse PVV-leider Geert Wilders.
Er was al samenwerking tussen Trumps ‘Make America Great Again’-beweging en radicaal-rechts in Europa, maar dat zo’n artikel op de site van het ministerie in de VS verschijnt, is bijzonder. De Heritage Foundation en de hele MAGA-alliantie lijken erin te slagen de Europese radicaal-rechtse partijen te verenigen op een manier, waarop die partijen dat zelf niet voor elkaar zouden krijgen; door Saskia Dekkers en Roos Verbrugh. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2576394
7 30 Terwijl Europa zucht onder militaire drift, conservatief nationalisme [en verplichtingen voortkomend uit haar zelfverkozen vazalstatus in relatie tot de Verenigde Staten van Amerika; GjH], ziet de kaart van Azië er anders uit. In India besturen marxisten al decennia deelstaten als Kerala en West-Bengalen. In Laos, Nepal en Vietnam zijn communistische partijen aan de macht. Ook in Sri Lanka werd in 2024 Anura Dissanayaka, een uitgesproken marxistische kandidaat, verkozen tot president. [Met China en Rusland; GjH] samen spreken we dan over honderden miljoenen mensen, die vandaag onder linkse of socialistische regeringen leven. En dat gaat verder dan ideologie alleen: het zijn landen die stuk voor stuk inzetten op industrie, sociale ontwikkeling en technologie — met onbetwist China als voortrekker; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/30/communisme-is-dood-of-toch-niet-helemaal/
8 04 Demonstranten smeken erom, experts van de Verenigde Naties pleiten ervoor: een wapenembargo tegen Israël. Europese wapens dragen bij aan genocidaal geweld in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, redeneren ze. Een militair exportverbod kan Israël dwingen om te stoppen met de oorlog, zeggen ze. Maar Israël importeert veel meer militair materieel uit de Verenigde Staten van Amerika dan uit welk Europees land ook. De vraag is dus of Europa wel een verschil kan maken met een wapenembargo; door Robert Chesal. Dit is de manier, waarop goed gepraat wordt om ‘een beetje’ mee te werken aan een genocide, waardoor de status quo behouden blijft. Die demonstranten en experts van de Verenigde Naties hebben volgens Chesal onvoldoende inzicht, waarbij genegeerd wordt dat een wapenembargo in dit geval een signaal is richting Amerika en Israël, en waarbij ingaan tegen het Handvest van de Verenigde Naties en meewerken aan een genocide ten onrechte afgeschilderd wordt als betekenisloos. Zie ook het stukje hieronder. https://nos.nl/artikel/2577560
8 04 Als eerste land binnen de Europese Unie besliste Slovenië om alle wapenhandel met Israël te verbieden. De regering verbood ook de doorvoer van wapens naar Israël via Slovenië. Het verbreken van de banden van medeplichtigheid is niet alleen van belang voor de Palestijnen, maar ook voor het in stand houden van het internationaal recht, dat niet toevallig tot stand kwam nadat inzicht verkregen was welke verschrikkingen de Tweede Wereldoorlog teweeg had gebracht; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/04/slovenie-bant-als-eerste-eu-land-alle-wapenhandel-met-israel/
8 07 Terwijl de presidenten Donald Trump en Vladimir Poetin zich opmaken voor hun eerste fysieke ontmoeting in jaren, blijven persoonlijke gesprekken tussen de Russische president en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky uit. In juni zei Poetin al dat hij bereid is met Zelensky te praten, maar pas in de ‘slotfase’ van de onderhandelingen; door de nieuwsredactie van NU. Voor mij (en wellicht ook anderen, die de ontwikkelingen rond Oekraïne tussen China, The coalition of the willing, de Europese Unie, Frankrijk, Groot-Brittannië, de NAVO-landen, de binnenlandse ontwikkelingen in Oekraïne gedurende 3 decennia, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika gevolgd heeft) is Poetins houding glashelder en het logische gevolg van tentoongestelde Westerse agressie sinds 2008 of zelfs 1989. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6364976/zelensky-bereid-tot-ontmoeting-met-poetin-maar-kremlin-houdt-deur-dicht.html
8 07 Tijdens de afsluiting van de internationale Conferentie over Palestina – georganiseerd door de ‘Groep van Den Haag’ (35 landen die zich uitspreken tegen de Israëlische militaire operaties in Gaza) – plaatste de Colombiaanse president Gustavo Petro op 16 juli jl. de genocide op Gaza in een bredere historische en koloniale context. Hij noemde Gaza ‘een experiment van de superrijken’ om de wereld te tonen hoe zij zullen reageren op een opstand van de mensheid. “Wij hebben Gaza in ons eigen bloed meegemaakt. Ook hier kwamen invasies en bezettingen. Ons Colombiaanse land werd 2x bezet, (…). Geen Colombiaan vindt het vreemd dat volkeren, die door tirannieën zijn bezet, in opstand komen. (…) Europa beleefde een episch verhaal na het einde van Hitler, maar vandaag kiezen ze voor de kinderen van Hitler. Vandaag herhalen ze de uitspraken van Hitler (…)”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/colombiaanse-president-gaza-is-een-experiment-het-toont-hoe-ver-de-rijken-bereid-zijn-te-gaan-tegen-het-verzet-van-de-mensheid/
8 07 Ergens halverwege de eerste film van ‘The Hunger Games’ klinkt er hoog boven de dode bomen een mechanisch gezoem. Katniss Everdeen wist al wat er zou komen, voordat ze omhoog keek. Een kleine parachute, een vingerwijzing uit het Capitool. Ze ontvangt een prijs voor hoe goed ze zich had weten te verkopen aan de kijkers, aan het publiek en aan de rijken, dat hun wijn dronk terwijl zij vocht voor eten. Ze krijgt niet genoeg om veilig te zijn, maar precies genoeg om te blijven lijden voor de camera. Wanneer Seppe De Meulder de beelden ziet van de voedseldroppings van zijn regering boven Gaza, kan hij niet anders dan aan die scène terugdenken. Een misselijkmakend spektakel is het, waarin onze regeringen doen alsof ze hun menselijkheid tonen, maar ten volle medeplichtig zijn aan de onmenselijkheid van de hele situatie; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/voedseldroppings-zijn-een-misselijkmakend-spektakel-met-groot-hunger-games-gehalte/
8 14 De Hind Rajab Foundation en het Palestijns Centrum voor Mensenrechten hebben bij het Internationaal Strafhof een klacht ingediend tegen de Israëlische legerleiding en politieke top over de gerichte moord op Al Jazeera-journalist Anas Al-Sharif en zijn collega’s. De klacht beschuldigt Israël van het systematisch aanvallen van journalisten in Gaza – een strategie die neerkomt op oorlogsmisdaden en wellicht zelfs genocide. Legerwoordvoerder kolonel Avichay Adraee, premier Benjamin Netanyahu, luitenant-generaal Eyal Zamir, majoor-generaal Tomer Bar en brigadegeneraal Yossi Sariel worden aangeklaagd; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/klacht-bij-internationaal-strafhof-tegen-moordenaars-van-journalist-al-sharif/
8 19 Terwijl president Donald Trump met zijn ‘America First’-beleid de wetenschappelijke vrijheid ondermijnt, wil de Europese Unie zich juist profileren als de beschermer daarvan, maar met de Europese ‘Scramble for talent’ dreigt het dezelfde fouten te maken als de VS, en net zo goed wetenschappelijke vrijheden te beknotten: het dominante competitiviteitsdenken gaat ten koste van inclusie en vernauwt de blik op wetenschap. Wil Europa werkelijk een alternatief bieden, dan moet het inzetten op openheid, pluralisme en samenwerking; door Petra De Sutter en Nathan Vandeputte. https://www.sampol.be/2025/08/wetenschap-heeft-meer-nodig-dan-alleen-competitie
8 20 Wanneer we spreken over ‘dekolonisatie’ of ‘kolonisatie’, dan linken we dat snel aan de Grote Politiek. Het is natuurlijk waar, het debat is òòk politiek. Maar door ‘dekolonisatie’ in één adem met ‘dochter’ te noemen, begrijpt iedereen direct dat Nadia Nsayi het niet alleen over publieke debatten heeft waarin je dingen moet gaan uitleggen aan witte mensen, en evenmin over de grote verhalen. Dekolonisatie en kolonisatie hebben ook iets persoonlijks; gevolgen voor individuen, families en vrienden. Dekolonisering gaat net zo goed over haar, schrijft Nsayi, en over haar naasten. Het is niet alleen een kwestie van theorieën, maar ook van ervaringen. Hún ervaringen. Het is een gesprek, dat wij als gemeenschap zouden moeten voeren; door Bitshilualua Kabeya over het boek “Dochter van de dekolonisatie” (2025, uitgegeven door Epo) van Nadia Nsayi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/20/dekolonisatie-gaat-niet-alleen-over-publieke-debatten-waar-je-dingen-moet-uitleggen-aan-witte-mensen/
8 21 Zo kondigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio gisteren nieuwe sancties aan: “Vandaag wijs ik Kimberly Prost uit Canada, Nicolas Guillou uit Frankrijk, Nazhat Shameem Khan uit Fiji en Mame Mandiaye Niang uit Senegal aan”, omdat ze “direct hebben deelgenomen aan de inspanningen van het ICC om onderdanen van de Verenigde Staten of Israël te onderzoeken, te arresteren, vast te houden of te vervolgen, zonder de toestemming van een van beide landen”. De sancties houden in dat alle activa, die de aanklagers en rechters op Amerikaans grondgebied bezitten, worden bevroren.
8 22 De nieuw ingevoerde importtarieven van president Donald Trump heeft de meest pro-VS-bondgenoot binnen de BRICS+ tegen de Verenigde Staten van Amerika gekeerd. India had de zwakste schakel van BRICS+ ten voordele van de VS kunnen zijn voor de nieuwe Koude Oorlog tegen China. Echter, de recente importtarieven tegen India hebben het land ertoe gebracht toenadering te zoeken tot China; door Ben Norton. Eerste onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/22/trump-drijft-india-naar-china-en-drie-opinies-over-oorzaken-oorlog-oekraine/
9 01 Volgens de Chinese president Xi Jinping begeeft de wereld zich op een kruispunt. Wat veel van de 20 niet-westerse staatshoofden van de Shanghai Cooperation Organisation-top (SCO) met elkaar gemeen hebben, is dat ze lijden onder het protectionistische economische beleid van de Verenigde Staten van Amerika. Xi vindt dat ontwikkelingslanden hun krachten moeten bundelen. En China faciliteert dat graag. Hij riep vandaag op tot de oprichting van een nieuwe SCO-ontwikkelingsbank. De SCO begon ooit als een zeskoppige organisatie, gericht op regionale veiligheid. Inmiddels is de organisatie zowel in leden als in missie uitgebreid. De SCO heeft zichzelf de laatste jaren herontdekt: de kracht zit nu in handel. Als het aan Xi en zijn Russische ambtsgenoot Vladimir Poetin ligt, vormt de SCO de basis voor een nieuwe economische wereldorde. Met een SCO-ontwikkelingsbank zou een langgekoesterde wens van Peking in vervulling gaan. Xi probeert al jaren een alternatief betalingssysteem aan de man te brengen, waarbij er meer gehandeld wordt in de Chinese yuan ten koste van de Amerikaanse dollar; door Gabi Verberg. En ik had gewenst dat de Europese Unie zich bij dit initiatief had aangesloten. https://nos.nl/artikel/2580796-sco-top-in-china-tegen-de-koude-oorlogretoriek-maar-wel-richting-nieuw-machtsblok
9 02 Stel je voor dat een arm land de premier van een rijk Westers land zou vermoorden. Dat zou de voorpagina’s van alle kranten halen. Vermoordt Israël daarentegen de premier van de Houthi-regering in Jemen, dan is dat nauwelijks nieuws, maar toch kwam op 28 augustus Ahmed Ghaleb al-Rahawi om bij een Israëlische aanval op Sanaa, samen met verschillende ministers van de regering; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/02/niet-in-het-nieuws-israel-doodt-premier-van-jemen/
9 03 Heel veel mensen, zeker in de lage-inkomenslanden, besteedden in 2024 een groot deel van hun inkomen aan het kopen van kledij, huisvesting, transport of voedsel. Daarnaast zijn onderwijs en gezondheidszorg belangrijke uitgaven, die al meer weg hebben van investeringen: geld dat burgers en samenlevingen opzij zetten voor gezondheid en scholing. Gezondheidszorg neemt volgens de Wereldbank en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), meer dan 9% van het mondiale inkomen op, met grote verschillen tussen landen en rijke landen die daaraan vaak verhoudingsgewijs meer besteden. Op mondiaal niveau spreek je over om en nabij de € 10.000 miljard. Alles bij elkaar besteden mensen over heel de wereld zo’n € 5.000 miljard aan onderwijs, € 2.353 aan defensie, dan wel oorlog (of de voorbereiding daarop), € 1.924 aan energietransitie, € 400 aan AI-datacentra en € 185 aan officiële ontwikkelingshulp.
Per 100 miljoen inwoners investeerden de Verenigde Staten van Amerika € 104 miljard (1,5% van het bbp) aan energietransitie, de Europese Unie € 77 miljard (2%), China € 40 miljard (3%), Centraal- en Latijns Amerika € 9 miljard (0,8%), India € 7 miljard (2,5%) en Afrika € 2 miljard (1,4% van het bbp).
Er waren in 2024 wereldwijd in totaal voor € 1.316 miljard aan buitenlandse investeringen. Meer dan eenderde daarvan, € 520 miljard, ging naar Azië. Noord-Amerika trok € 294 miljard aan, tegen € 189 miljard voor het continent Europa (in 2023 was dat nog € 346 miljard). Latijns-Amerika zag € 140 miljard aan inkomende investeringen en Afrika € 83 miljard euro. Wanneer je de berekening per hoofd van de bevolking maakt, volgt Afrika op grote afstand van de andere werelddelen. De VS steken er dan met kop en schouders bovenuit, met veruit de meeste inkomende investeringen van alle werelddelen.
Kijken we naar de private investeringen in artificiële intelligentie dan beginnen China, Europa en de VS voor 2013 met een bedrag tussen de $ 5 en 10 miljard. De VS eindigen in 2024 op $ 109 miljard, Europa op $ 19 miljard en China op $ 9 miljard.
Al deze cijfers geven ons een idee welke wereld we aan het bouwen zijn en welke keuzes landen maken. Globaal genomen investeert de wereld vandaag meer in defensie dan in de energietransitie. De grote opkomende landen China en India gaan tegen die tendens in. Deze grote ontwikkelingslanden, die per hoofd van de bevolking nog altijd veel armer zijn dan de rijke landen, besteden een groter deel van hun inkomen aan hun energietransitie en dragen zo verhoudingsgewijs meer bij tot een stabieler klimaat dan de rijke landen, wat heel de wereld ten goede komt. De VS investeren meer dan dubbel zoveel in wapens als in de energietransitie. Ook de EU besteedt al meer aan wapens dan aan windmolens. Hoever zal de EU, onder invloed van Trump, in de Amerikaanse richting opschuiven de komende jaren? De bewapeningswedloop zelf heeft overigens een zware koolstofvoetafdruk, omdat ze de productie van cement en staal de hoogte in jaagt. De lancering van ChatGPT zette een wedloop in gang naar een soort AI, die steunt op massaal veel data en rekenvermogen én goedkope arbeid uit het Globale Zuiden. Die keuze werd gemaakt door een beperkt aantal bedrijfsleiders in de VS. AI draait zeker om geld en macht voor die bedrijven. Maar er is ook een veiligheidsdimensie, want AI zal een toenemende rol spelen in defensie. Hoewel geclaimd wordt dat AI het klimaatprobleem zal oplossen, [blijkt of; GjH] lijkt in de praktijk het omgekeerde gaande. Het afbouwen van de officiële ontwikkelingssamenwerking past in het beeld van een wereld, waarin de rijke landen meer investeren in AI en in wapens dan in de zorg voor de planeet, die in de eerste plaats de kwetsbaarsten moet beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis; door John Vandaele. https://www.mo.be/analyse/waar-het-geld-van-de-wereld-naartoe-vloeit
9 05 Volgens economisch antropoloog Jason Hickel en filosoof Dylan Sullivan komt de Westerse vijandigheid jegens China niet voort uit bezorgdheid over een vermeende bedreiging van de ‘op regels gebaseerde internationale orde’. Wat erachter schuilt, is de angst voor het alternatief dat China biedt: een orde die de Westerse suprematie ter discussie stelt, vertaald door Dirk Nimmegeers. Bovendien heeft China in meer dan 40 jaar in internationale conflicten geen enkele kogel afgevuurd. In diezelfde periode is de Verenigde Staten van Amerika daarentegen meer dan een dozijn landen in het Zuiden binnengevallen, en heeft landen gebombardeerd of een regimewissel opgedrongen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/05/de-echte-reden-waarom-vs-aansturen-op-oorlog-tegen-china/
9 08 Liberalen hebben de afgelopen 50 jaar in de rijke wereld vrijwel alle belangrijke sociale instellingen gedomineerd. Het is bijna onmogelijk om een bedrijfsleider, beleidsmaker of mediapersoonlijkheid te vinden, die in wezen geen liberaal is. Tussen liberalen leven en werken zonder hun ideeën te delen is een enorme uitdaging.
Een bepaalde houding is typisch voor liberalen: ze zijn vaak gericht op details en dekken zich met hun standpunten over ieder onderwerp in door een beroep te doen op de ‘beide kanten van het debat’. Ze beweren zich aan een bepaald moreel kader te houden, maar willen niet ‘ideologisch’ overkomen. Dus lijken ze gechoqueerd en wringen ze veel met hun handen zonder iets inhoudelijks te zeggen. Ze hebben vooral een hekel aan ‘ideologen’, vanuit de onjuiste veronderstelling dat hun eigen opvattingen gebaseerd zijn op een objectieve beoordeling van het bewijsmateriaal en niet op een coherent ideologisch kader. Deze misvatting maakt liberalen zo gevaarlijk: hun ideologie is verborgen en wordt niet erkend, waardoor het lastig is om deze aan te vechten. Het belangrijkste waar liberalen het over eens zijn, is dat het over het algemeen goed gaat. Wanneer het niet goed gaat, komt dat omdat een of andere slechterik knoeit met een systeem, dat een goed systeem is. Herstel dus de normaliteit, is hun visie, dus weg met die slechterik; door Grace Blakeley, vertaald door Ann Dejaegere, in in haar bespreking van het boek “The Collapse of Global Liberalism” (2025, uitgegeven door Polity) door Philip Pilkington. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/08/is-het-liberalisme-echt-dood-nee-dus/
9 09 China kan als wereldleider stellen dat het meer investeert in klimaatactie dan in wapens. Zo zorgt het beter voor de wereld dan het Westen; door John Vandaele.
7 22 “Als je mij enkel als slachtoffer ziet en vol medelijden naast mij komt staan”, zo stelde bijvoorbeeld Ahed Tamimi, “dan wil ik dat medelijden niet. Wat ik wel wil is dat de mensen ons zien als verzetsstrijders, als verdedigers van de vrijheid, en dat ze daarin onze partners zouden zijn.”; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/22/is-de-nieuwe-superman-pro-palestijns/
7 24 In Gaza is geen oorlog tegen Palestijnse kinderen gaande, maar een genocide tegen alle Palestijnen, tegen Palestina en tegen het bestaan van alles dat relaties heeft met de Palestijnse identiteit.
Van alle pijnlijke beelden uit Gaza, vaak gedocumenteerd door Palestijnen zelf, was nou net een beeld dat op een ongeziene, onvoorstelbare manier viraal ging, niet eens echt. Het was een met artificiële intelligentie gegenereerde foto. Als collectief voelen we ons comfortabeler bij een door AI gegenereerd beeld van Palestijns lijden dan bij de realiteit. Echte beelden dwingen ons namelijk om de huidige genocide recht in de ogen te kijken. Het confronteert ons met onze eigen medeplichtigheid.
De weigering om Palestijnse beelden en stemmen te vertrouwen gaat niet alleen over ongemak, maar over geïnternaliseerde xenofobie.
We verwachten dat de ontmenselijking van Palestijnen vaak uit een voorspelbare, zionistische hoek komt, maar ook niet-zionistische bondgenoten maken zich hier schuldig aan. Op sociale media wordt dat pijnlijk zichtbaar in de manier waarop Palestijns lijden wordt herleid tot een trend. De logica daarachter is vaak dat we, wanneer we hun lijden aanpassen aan de taal van wat nu viraal gaat, meer mensen bereiken en ons collectief er dan misschien meer om zal geven. Dat reduceert Palestijnen tot een trend, tot een ‘iets’ en wel een iets wat je in een format kunt gieten. In feite voelt het aan als formele, niet-doorleefde solidariteit.
We mogen het collectieve doel van de bevrijding en volledige dekolonisatie van Palestina nooit uit het oog verliezen.
7 24 We mogen hopen dat deze twee dagen [dat de Groep van Den Haag hier in Colombia samenkomt; GjH] alle aanwezigen zullen aanzetten tot samenwerking om concrete maatregelen te nemen om een einde te maken aan de genocide in Gaza en, hopelijk, een einde aan de uitroeiing van de Palestijnen in wat er nog over is van Palestina. Het is belangrijk, omdat dit het proefterrein is voor een systeem waarin gerechtigheid, rechten en vrijheid voor iedereen werkelijkheid worden. Deze hoop, die mensen zoals ik koesteren, is een discipline. Een discipline die we allemaal zouden moeten beoefenen.
Maar vandaag zijn we ook getuige van een breuk. Het immense lijden van Palestina heeft de mogelijkheid tot verandering gecreëerd. Ook al komt dit (nog) niet ten volle tot uiting in de politieke agenda’s. Er is een revolutionaire verschuiving aan de gang. Een verschuiving die – als ze standhoudt – zal worden herinnerd als een moment waarop de geschiedenis een andere wending nam.
En tegen de Palestijnen en degenen uit alle hoeken van de wereld die hen steunen, vaak met grote offers en tegen hoge kosten, zeg ik: wat er ook gebeurt, Palestina zal dit tumultueuze hoofdstuk hebben geschreven. Niet als voetnoot in de kronieken van would-be veroveraars, maar als het nieuwste hoofdstuk in een eeuwenoude saga van volkeren, die in opstand zijn gekomen tegen kolonialisme, onrecht en vandaag meer dan ooit tegen neoliberale tirannie; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Mensenrechten’, ‘Wereldverhalen’ en ‘West-Azië’.
7 31 Gisteren las ik dat Qiu Confucius (551-479 v.Chr.) gezegd zou hebben: “Zigong vroeg: ‘Is er een woord waarnaar men gedurende zijn hele leven kan handelen?’ De Meester zei: ‘Dat is dan wel ‘wederzijdsheid’; wat je voor jezelf niet wilt, leg dat ook niet aan anderen op.’ Bron: “Taoïsme” (2022, uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep), geschreven door Michel Dijkstra.
8 01 Wat ik onbegrijpelijk vind, is dat alle niet-VS-landen hun handen niet gewoon ineen slaan en president Donald Trump simpel laten begaan met zijn importheffingen. Zij houden dan nog altijd een wereldmarkt over en zouden daarmee de Verenigde Staten van Amerika isoleren, hetgeen die importheffingen snel van tafel zou vegen. België, de Europese Unie, de NAVO-landen en Nederland doen er daarentegen alles aan om de populariteit van president Donald Trump onder Amerikanen te vergroten. Dit is onbegrijpelijk (voor mij).
8 03 Het COC riep gisteren tijdens de CanalPride kiezers op om bij de Nederlandse verkiezingen in oktober te stemmen op een partij, die de lhbti+-belangen belangrijk vindt. “De vrijheid en mensenrechten, die we vieren met de Pride, worden mede bepaald bij de Kamerverkiezingen”, stelde de belangenorganisatie; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2577322
8 15 De tijd van ‘gewoon’ brieven schrijven en demonstreren tegen de genocide in Gaza is voorbij, vinden veel activisten. Ze roepen iedereen op om tot acties met meer impact te komen: massale boycots, sabotage, stakingen. ‘Een spoorlijn blokkeren kost tonnen, en daar gaat het om: bedrijven kun je [alleen; GjH] raken in hun portemonnee.’ Door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/wat-kun-je-doen-voor-gaza-stakingen-boycots-sabotage/
8 17 Vandaag las ik “De camino” uit (2021, uitgegeven door Luitingh-Sijthof) van Anya Niewierra. Aanvankelijk legde ik het boek weg, nadat in het begin een zelfmoord omschreven werd als ‘een heldendaad’. Anderen overtuigden me dat het boek toch het lezen waard is. En schrijven kan deze Niewierra. Vier inzichten hield ik aan dit boek over: 1. Wil men voorkomen om in een leugen te moeten voortleven, dan is het handig om zo snel als mogelijk open kaart te spelen over dubieuze kwesties (naarmate tijd vordert kan het moeilijker worden voor de draad te komen), 2. Het kan nodeloos desastreus zijn om iemand de waarheid te vertellen (denk aan kinderen van (groot-)ouders met een NSB-verleden), ook ‘de’ waarheid is iets gecompliceerds en kent meerdere dimensies, maar men doet ook onrecht door de onbehaaglijke waarheid te verzwijgen, 3. Zelfmoord kan wel degelijk een heldendaad zijn en 4. Zo’n pelgrimstocht, zoals de hoofdpersoon Lotte Bonnet liep, is vanwege de massaliteit niets voor mij; ik zou een route haaks op de camino kiezen.
8 18 Gisteren las ik “De Camino” uit en vandaag het ‘Elementaire deeltje 78’ “Taoïsme” (2022, uitgegeven door Polak & Van Gennep) van Michel Dijkstra. Ik had het op mijn bergwandeltocht door de Dolomieten als enige leesvoer bij me. Door ‘De tao van Poeh’ van Benjamin Hoff kwam ik erachter dat ik op mijn 11de jaar een taoïstische ervaring gehad heb, te weten die van het ongekerfde blok. Dijkstra leverde een mij-verhelderende kijk op het Taoïsme; een Chinese, filosofische, mystieke en religieuze stroming, waarin ik mij verder nooit verdiept heb. Hoewel veel in nevelen gehuld blijft, hetgeen Dijkstra meeslepend en uitstekend uitlegt, blijkt de basis van het taoïsme te liggen in de geschriften van Lao Zi (604‑507 v.Chr), die grotendeels verloren zijn gegaan. Niet met mijn verstand, maar met mijn buik vermoed ik er iets van te begrijpen: wie wij zijn, is te bevatten wanneer we doorvoelen wat de essentie is van ons persoonlijke, tijdelijke, unieke leven hier op aarde. Onze ratio is verbonden met dat tijdelijke leven, en kan ons daarbij niet helpen. Wij zijn daarentegen wel degelijk verbonden met een niets, dat alles is, gelijk alles wat ons omgeeft met datzelfde niets verbonden is.
Het belang van het taoïstisch inzicht ligt, concludeer ik, op het vlak van onze taakvervulling, die er doorgaans volstrekt anders uitziet, dan ons door de cultuur waarin we geboren zijn en/of waarin we leven wordt meegegeven; zelfs wanneer die cultuur gebaseerd is op het taoïsme!
8 19 Eergisteren las ik “De camino” uit, gisteren het Elementaire deeltje “Taoïsme” en vandaag “Over het verdwijnen van rituelen” (2019, 2025, uitgegeven door De Nieuwe Wereld/Ten Have) van Byung-Chu Han. Dat boek bespreekt de invloed van het neoliberalisme op ons dagelijks leven en die is niet mals. Het draait allemaal om de gevolgen van de transitie van individu naar consument en van het veranderingsproces van burger naar participant. Onder het kopje ‘De gevolgen van het neoliberale denken voor mensen als u en ik’ meer hierover achter de link https://gerardusdagboek.com/f-werkstukken/.
9 19 Wie tegelijk het verzet tegen de Israëlische genocide steunt en het bestaansrecht van etnostaat Israël verdedigt, begrijpt niet dat de radicalisering van het zionistische establishment al decennia gaand is en in de natuur van de Joodse staat is ingebakken; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/heeft-israel-bestaansrecht/
6 23 Achttien prominente Belgische experts in het internationaal recht waarschuwen dat België een onvoorwaardelijke plicht heeft om genocide te helpen voorkomen. Doet het dat niet, dan riskeert het land zelfs vervolgd te worden voor medeplichtigheid. Het Genocideverdrag uit 1948 verplicht staten om alles te doen wat in hun vermogen ligt om genocide te voorkomen; door Marc Vandepitte. Waar blijven de experts in andere landen, zoals Nederland? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/23/verschijnt-belgie-straks-voor-het-internationaal-strafhof/
6 26 Teveel Nederlandse kinderen krijgen te maken met moeilijke omstandigheden. Meer dan 70.000 kinderen zijn uitgevallen op school. Tegelijk is het mogelijk dat door de (financiële) druk op de jeugdzorg kinderen niet op tijd de juiste hulp krijgen. De gemeente Utrecht en Utrechtse scholen maken zich ook grote zorgen over onderwijsachterstanden. Het kabinet wil een belangrijke subsidieregeling stopzetten, die juist dat moet tegengaan; de Onderwijskansenregeling (OKR). Utrecht dreigt door de rijksbezuiniging alleen al € 5,6 miljoen kwijt te raken. Elf Utrechtse scholen in het voortgezet onderwijs worden hierdoor getroffen; door Ilse Lavell en de redactie van RTV Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3911479/groeiende-wachtlijsten-sinds-de-komst-van-metmaya en https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3911813/kaalslag-in-het-klaslokaal-utrecht-verliest-miljoenen-voor-tegengaan-achterstanden-op-school
6 27 Hoe vaker hij kwam, hoe meer hij hun verbondenheid begon te zien en te begrijpen. Hij zag hoe dezelfde groep mensen elkaar elke avond voor 19 uur aan de Brusselse Beurs omhelsde bij aankomst. Hoe ze samen de vlaggen uitrolden. Hoe ze met elkaar spraken, met muziek op de achtergrond. En uiteindelijk, hoe hun stemmen zich verbonden en de eerste woorden over de Beurs galmden: “Free, free Palestine”; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/27/waarom-iedereen-een-voorbeeld-moet-nemen-aan-de-beurs-betogers/
6 27 Geachte redactie van De Limburger, het wordt nu dus echt tijd dat jullie niet meer klakkeloos stukken uit De Telegraaf overnemen. Ik doel uiteraard op het ‘verslag’ van het partijcongres van GroenLinks/PvdA in De Limburger van maandag 23 juni jl.. Ik doel met name op de zin: “Dan kan Frans Timmermans als een katholieke priester uit het Zuiden uitroepen ‘houdt elkaar vast’” had toch op de redactie van een Limburgse krant opgemerkt moeten zijn als een vorm van denigrerend racisme? Dat je van De Telegraaf niet mag verwachten dat ze in het artikel aandacht besteedt aan het partijprogramma van de nieuwe grote partij in het midden van de Nederlandse politiek, dat kan ik begrijpen, Telegraaflezers stemmen op de PVV en de VVD. Maar dat de verschraling van de regionale media er nu toe leidt dat de redevoering van onze eigen Limburgse politicus Frans Timmermans aan de gewone Limburgse krantenlezer voorbij gaat, dat is heel erg. Erger nog is het dat we in plaats daarvan uitgebreid kennis mogen nemen van wat de erkende hoerenloper Rob Oudkerk ervan vindt. Landgraaf, Sante Brun. https://santebrun2.blogs.com/my_weblog/2025/06/de-telejraaf.html
7 08 Over de wet, die de woningbouw moet versnellen, moet een extra advies komen van de Raad van State. Dat vindt een meerderheid van de Eerste Kamer. Senatoren zijn bezorgd dat de PVV-toevoeging ‘discriminatoir’ is. In dat aangenomen amendement wordt het verboden om statushouders (asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen) voorrang te verlenen op sociale huurwoningen, ook al is hun situatie nijpend. Daarmee krijgen statushouders dus een slechtere positie dan andere mensen, die wèl een urgentieverklaring kunnen krijgen wanneer ze bijvoorbeeld dakloos zijn of ziek; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2574211-zorgen-in-eerste-kamer-over-mogelijk-discriminerend-onderdeel-woningwet
7 12 Enkele Belgische organisaties, die zich verzetten tegen het Israëlische geweld tegen palestijnen, en enkele palestijnen uit België maken zich op voor een juridische confrontatie met de eigen regering. Ze willen dat België stopt met wegkijken en haar verantwoordelijkheid neemt inzake de genocide, die zich volgens hen voltrekt in de Gazastrook. Deze week werd een officiële ingebrekestelling bezorgd aan de federale regering. Als daar komende week geen bevredigend antwoord op komt, stappen de eisers naar de rechtbank. En dat zou een wereldprimeur zijn: nooit eerder werd een Europese staat juridisch aangeklaagd voor passieve medeplichtigheid aan genocide in Gaza; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/12/unicum-belgie-aangeklaagd-voor-medeplichtigheid-aan-genocide-in-gaza/
7 17 In de Utrechtse gemeenteraad werd een ‘burgermotie’ besproken over het boycotten van Israëlische organisaties en producten. Toen bleek dat de motie het niet haalde, werden de pro-palestijnse demonstranten agressief en luidruchtig; door Marc van Rossum du Chattel. Zou ik er bij geweest zijn, dan had ik me vanuit mijn gevoel voor rechtvaardigheid eveneens geroerd. Dat gevoel zou bepalend voor mijn gedrag zijn; sterker dan mijn wens me fatsoenlijk te gedragen, meneer Van Rossum du Chattel. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3922037/raadsvergadering-loopt-uit-de-hand-burgemeester-dijksma-belaagd-door-pro-palestina-demonstranten
7 21 Vandaag is een Belgische nationale feestdag en koning Filip (Filips) Maria hield zijn traditionele televisietoespraak. Die viel dit jaar op door zijn ongebruikelijke politieke beladenheid. Zonder Israël expliciet te noemen, veroordeelde de koning het geweld in Gaza scherp en sprak hij over ‘ernstige humanitaire wantoestanden’ en ‘een ondraaglijke crisis’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/21/filip-noemt-het-beestje-bij-de-naam-gaza-is-een-schande-europa-faalt/
7 28 Rechtse regimes hebben het doorgaans moeilijk met de rechtspraak, denk maar aan Recep Erdoğan, Viktor Orbán en Donald Trump. De drang naar meer greep op de samenleving botst onvermijdelijk met de onafhankelijkheid van rechters. De Vlaamse minister-president Diependaele kondigde ook al aan dat hij in beroep zou gaan tegen een onlangs uitgesproken rechterlijke uitspraak. Onder druk van enkele coalitiepartners draaide hij echter bij: eerst zou er een ‘onafhankelijk juridisch advies’ worden ingewonnen over de zin van zo’n beroep. 138 Juristen namen de beschikking alvast onder de loep. Hun conclusie luidt dat een beroep voor de Vlaamse overheid noch juridisch zinvol is, noch ethisch verdedigbaar: Israël voert in Gaza een militair offensief dat door experts en internationale ngo’s als genocide wordt bestempeld. Zowel het Internationaal Gerechtshof als het Strafhof hebben maatregelen tegen Israël genomen, waaronder arrestatiebevelen tegen premier Bejamin Netanyahu en voormalig defensieminister Yoav Gallant voor misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden. België, inclusief Vlaanderen, is gebonden aan internationale verdragen, die medeplichtigheid aan zulke misdaden verbieden. Landen moeten daarentegen alles in het werk stellen om medeplichtigheid aan ernstige mensenrechtenschendingen – waaronder genocide – te vermijden. Een strikte controle op militaire doorvoer naar Israël en wapenembargo zijn daarbij het absolute minimum. En daarover ging de rechterlijke uitspraak; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/27/juristen-kraken-beroep-diependaele-over-wapendoorvoer-naar-israel/
8 05 De commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV) adviseert de Nederlandse regering en Eerste en Tweede Kamer. In een nieuwe publicatie zet de CAVV uiteen wat de verplichtingen zijn, die volgen uit het Genocideverdrag, dat ook door Nederland is ondertekend en geratificeerd. Een van de plichten is dat landen zoveel mogelijk moeten doen om genocide in een ander land te voorkomen. Doen zij dat niet, dan kunnen zij aansprakelijk worden gesteld voor het verzaken van deze preventieplicht.
Bijna tegelijkertijd kwam het College van de Rechten van de Mens met een dringende oproep aan de Nederlandse regering om zwaardere maatregelen te treffen tegenover Israël. Op die manier zou de druk op Israël moeten worden opgevoerd, zodat het stopt met mensenrechtenschendingen in Gaza. “De nood in Gaza is dusdanig hoog dat zwaardere pressiemiddelen niet langer uitgesteld mogen worden”, stelt het College; door NOC Nieuws. Belangrijke adviezen voor een regering, die de humane problemen in Palestina, en zo u wilt Israël, gemist heeft. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2577633
8 05 Een Afghaanse man vroeg in Nederland een verblijfsvergunning aan voor bepaalde tijd, maar Nederland wees in 2024 zijn aanvraag af. De man was via België de Europese Unie binnengekomen. Volgens de Dublinverordening zou België dan verantwoordelijk zijn voor de behandeling van zijn aanvraag. Maar hij wilde daar niet naar toe, omdat hij vreest dat België hem geen opvang verleent. De zaak kwam voor bij de Nederlandse Raad van State en hij kreeg gelijk. De uitspraak van de afdeling Rechtspraak van de Nederlandse Raad van State was niet mals: “Zij onderkent dat systeemfalen in een andere lidstaat ertoe leidt dat ernstig afbreuk wordt gedaan aan het Dublinsysteem en de loyale samenwerking, die daarbij tussen EU-lidstaten geldt. Maar het is de taak van de bestuursrechter om bij de overdracht van asielzoekers aan andere EU-lidstaten op basis van de feiten te beoordelen of sprake is van zulk systeemfalen, waardoor zij het risico lopen op een onmenselijke behandeling.” Het gevolg van de rechterlijke uitspraak is dat Nederland alleenstaande mannelijke asielzoekers niet meer mag terugsturen naar België. Nu komen zij in Nederland in de asielprocedure; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/05/onverschilligheid-is-beleid-bij-asiel-en-de-media-volgen-regering-klakkeloos/
8 07 In een opmerkelijke stap heeft de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) van Amsterdam Israël voor het eerst officieel bestempeld als een ‘bedreiging voor de Nederlandse staat’. Het rapport richt zich op de pogingen van Israël om de politiek en publieke opinie in Nederland te beïnvloeden, met speciale aandacht voor de Ajax-Maccabi-rellen van november 2024, die in Amsterdam uitbraken voorafgaand aan de UEFA Europa League-wedstrijd. Het is de eerste keer dat een Westerse inlichtingendienst de potentiële gevaren erkent, die voortkomen uit Israëls wereldwijde Hasbara-netwerk, dat zich richt op het beïnvloeden van politieke en publieke percepties wereldwijd; door Kit Klarenberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/nederlandse-terreurbestrijding-noemt-israel-een-bedreiging-voor-de-staat/
8 07 De Belgische tolk Akkaya(?) Bilal schreef kritische artikelen over het anti-moslimbeleid van de Franse minister van Justitie Gérald Darmanin. Toen werd hij plotseling ontslagen. De reden zou een inlichtingenrapport zijn van de Belgische Staatsveiligheid, waarin hij werd bestempeld als een ‘gevaarlijke radicaal’. Wat er daarna gebeurde gaf hem het sterke vermoeden dat de tentakels van de Franse regering zich tot ver over de Franse grens uitstrekken; door Bilal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/een-franse-minister-en-de-belgische-staatsveiligheid-spanden-samen-om-mij-de-mond-te-snoeren/
8 08 Uit onderzoek van Apache blijkt dat Belgische politiezones samenwerken met Israëlische bedrijven. Deze samenwerking kan internationale verplichtingen schenden, waaronder het Genocidenverdrag. Liga voor Mensenrechten en SOS Gaza vragen daarom een onafhankelijk onderzoek naar de mensenrechtenimpact en rechtmatigheid van deze praktijken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/sos-gaza-en-liga-voor-mensenrechten-dienen-klacht-in-bij-comite-p/
8 28 Amnesty International Nederland heeft de gemeente Amsterdam gedagvaard. Dat doet de mensenrechtenorganisatie vanwege een in haar ogen onrechtmatig demonstratieverbod in november vorig jaar. Het verbod gold in de 6 dagen na de rellen rond de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. De eerste 3 dagen mocht niemand demonstreren. In de 3 dagen daarna kon dat wel wanneer demonstranten een ontheffing aanvroegen. Sommige demonstraties vonden daarom niet plaats in het centrum van de stad, maar op het terrein van de Westergasfabriek. Amnesty noemt het verbod een te ver gaande inperking van het demonstratierecht. De organisatie stapt naar de rechter, omdat duidelijk moet worden dat zo’n vergaand verbod nooit gerechtvaardigd kan zijn. Volgens Amnesty was dit verbod niet noodzakelijk en niet proportioneel. Door een rechterlijke uitspraak probeert Amnesty International Nederland herhaling te voorkomen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6367021/amnesty-dagvaardt-gemeente-amsterdam-wegens-protestverbod-na-ajax-maccabi.html
9 02 De Belgische regering hoopt wellicht dat met nieuwe maatregelen het protest over het uitblijven van maatregels tegen Israël zal luwen, maar een beweging voor de menselijkheid kan onmogelijk genoegen nemen met een compromis over een genocide. Wat het Belgische akkoord overigens wel bewijst, is dat de druk van de publieke opinie werkt. Wat de regering doet is allemaal te laat en te weinig, maar de maatregelen, die nu genomen worden, zijn wel degelijk een overwinning voor de solidariteitsbeweging. “Deze akkoorden zijn geen eindpunt”, reageert 11.11.11, “Het Internationaal Gerechtshof heeft de juridische onderlat al duidelijk geïdentificeerd. Wat vandaag op tafel ligt, blijft daar nog steeds onder.” Door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/02/compromis-over-genocide-dit-beslisten-vlaamse-en-federale-regeringen-over-israel/
9 03 De Belgische Burgerwet voor Palestina eist de erkenning van de genocide tegen het Palestijnse volk. Verder een volledig embargo tegen Israël en de vervolging van daders van oorlogsmisdaden. En tenslotte eist de burgerwet de erkenning van Palestina als soevereine staat – onvoorwaardelijk, met volledige erkenning van het recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking en op terugkeer naar hun gronden en huizen. Het is een Burgerwet, een constitutioneel instrument waarmee burgers bindende wetgeving in het parlement kunnen indienen. Komen er 25.000 handtekeningen, dan zal de Belgische Burgerwet voor Palestina het parlement verplichten te debatteren en te stemmen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/belgisch-burgerwetsvoorstel-voor-palestina/
9 04 Tussen 2014 en 2024 werd de Nederlandse economie ruim 21% groter, terwijl het aantal inwoners met nog geen 7% toenam. En wanneer de economie sneller groeit dan het aantal mensen, is er per persoon [in theorie; GjH] meer te besteden en te verdelen. Althans, afhankelijk ervan hoe [en hier zit ’m de kneep; GjH] de welvaart wordt verdeeld; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6367869/nederlandse-economie-groeit-harder-dan-bevolking.html
9 15 Op de internationale ranglijst voor academische vrijheid is Nederland inmiddels gedaald van de bijna perfecte score van 0,92 in 2018 naar 0,76 in 2024. Van alle westerse landen scoren alleen Griekenland, Portugal en de Verenigde Staten van Amerika lager. Menig land uit het globale Zuiden scoort hoger, zoals bijvoorbeeld Burkina Faso; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2582649-nederlandse-universiteiten-schuwen-debat-met-andersdenkenden
6 26 Een paar honderd mensen herdachten vreedzaam de doden, die een jaar geleden vielen bij protesten. Vorig jaar in juni kwamen ook vele duizenden de straat op, het grootste deel Gen-Z jongeren: onder de 30, die zich verzetten tegen geplande belastingverhogingen en andere overheidsmaatregelen. Gisteren werden in de hoofdstad Nairobi door betaalde gemotoriseerde bendes en de Keniaanse politie minstens 8 mensen vermoord en 400 verwond, waarvan 83 ernstig; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/kenia-in-opstand-woede-tegen-corruptie-en-geweld-breekt-los/
8 23 De positie van de inheemse bevolking in Australië is nergens zo slecht als in het Noordelijk Territorium. Daar gaat het om criminaliteit, gezondheidszorg, huisvesting, kindersterfte, onderwijs en verslaving, maar het opvallendste cijfer is dat van de gevangenispopulatie: bijna 1% van de totale bevolking zit in hechtenis; waarvan ruim 90% van inheemse afkomst is; door Meike Wijers. https://nos.nl/artikel/2579649-recordaantal-inheemse-mensen-achter-tralies-in-noorden-van-australie
8 11 President Donald Trump maakt niet zijn land, maar China ‘still greater and greater’. Dat betoogt Melvin Goodman, voormalig CIA-analist, hoogleraar bestuurskunde aan de Johns Hopkins University in de Verenigde Staten van Amerika. Hij ziet China’s positie op het wereldtoneel door het grillige en isolationistische beleid van de VS groeien; door Melvin Goodman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/11/trump-makes-china-great-again/
9 29 China is geen liberale democratie. Maar over hoe het wel werkt bestaan veel misverstanden, die worden versterkt door boosaardig anti-Chinees racisme in de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. De Chinese academicus Zhang Weiwei legt in dit interview met Ben Norton uit hoe de Chinese regering te werk gaat, hoe het politieke systeem werkt, haar socialistische markteconomie en hoe het Chinese bestuur aankijkt tegen democratie. Het tweede onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/29/tegendraads-leesvoor-media-ethiek-in-gaza-en-wat-met-bolivia-en-china/
9 15 Geen enkel land heeft zoveel microkredieten per inwoner als Cambodja. Wat in de jaren ’90 begon als een kleinschalig initiatief van ngo’s is daar uitgegroeid tot een miljardenmarkt. Die bereikt niet het beoogde doel. Terwijl Europese ontwikkelingsbanken winst boeken en België meeprofiteert, glijden Cambodjaanse gezinnen steeds dieper de armoede in. Apache vond bewijzen van mensenrechtenschendingen, ontbossing en voedselonzekerheid. In 2024 vertelde slechts 13% van de leners dat microkrediet hun leven direct had verbeterd. Geen van de 10 families, die Apache interviewde, gaf aan dat hun leven verbeterde na het afsluiten van een microkrediet. Nary noemt het zelfs ‘een regelrechte nachtmerrie’. Het enige waar zij aan denk zijn hun schulden. “We eten weinig. Ik slaap amper. Mijn man is ziek. Onze zoon is ondertussen gestopt met school”; door Anneleen Ophoff. https://apache.be/2025/09/15/honger-huiselijk-geweld-en-zelfmoordneigingen-met-uw-belastinggeld
6 26 Het stadje Schengen in Luxemburg herdacht op 14 juni 2025 het 40-jarig bestaan van het gelijknamige verdrag. Wat ooit begon als een baken van [verderfelijk beleid, gezien de consequenties ervan voor migranten, en; GjH] Europese eenheid — het vrij verkeer van personen zonder binnengrenzen — dreigt juist dat deze dagen te worden overschaduwd door de steeds luider klinkende roep om grensbewaking en nationale soevereiniteit. Officieel dienen die grenscontroles om de migratiedruk aan te pakken, maar volgens zeggen is dit ‘niets meer dan politiek theater’, een toneelstuk voor een publiek dat gerustgesteld wil worden, geenszins een effectieve maatregel; door Manfred Ingelbrecht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/schengen-40-jaar-nieuwe-grenscontroles-zijn-slechts-politiek-theater/
7 02 De activiteiten van Frontex aan de Europese buitengrenzen volgt 11.11.11 al jaren. Dat die operaties op gespannen voet staan met mensenrechten is een understatement. De afgelopen jaren kwam het agentschap meermaals in opspraak vanwege betrokkenheid bij illegale pushbacks. Frontex blijft operaties coördineren waarbij de Libische kustwacht mensen op zee onderschept, waarna ze systematisch slachtoffer zijn van detentie en foltering. Enerzijds zijn mensenrechten vrij stevig verankerd in het mandaat van Frontex (de Frontex verordening) en zijn de Europese regels helder als het gaat over het ‘non-refoulement-beginsel’: pushbacks zijn niet toegelaten. Anderzijds overtreden zo goed als alle lidstaten die regels met voeten, ook in landen waar Frontex actief is. Alleen al in 2024 telde 11.11.11 meer dan 120.000 illegale pushbacks door EU-lidstaten, vaak gepaard gaande met brutaal geweld; door Flor Didden. https://www.sampol.be/2025/07/als-frontex-haar-eigen-regels-volgt-heft-het-zichzelf-op
7 18 De West-Europese landen zouden moeten erkennen dat hun veiligheid (en die van Oekraïne) onmogelijk kunnen worden gerealiseerd door een strategie van confrontatie, die tot doel heeft de oorlog uit te breiden, Rusland te isoleren en de vijandigheid tussen de Europese Unie en Rusland te versterken.
Sinds het einde van de Koude Oorlog in 1991 wordt de relatie tussen de EU en Rusland gekenmerkt door gemiste kansen, strategische fouten en wantrouwen, hetgeen in het artikel gepreciseerd wordt. De laatste jaren is deze fragiele relatie verergerd tot een militaire confrontatie in Oekraïne. De oorlog in Oekraïne, die een verwoestende economische, geopolitieke en menselijke tol eist, heeft de kloof tussen de Europese Unie en Rusland dramatisch en gevaarlijk verdiept. Er is daarom dringend behoefte aan een nieuwe evaluatie van de manier waarop Europa de motieven van Rusland zelfstandig bekijkt [zich niet langer slaapwandelend conformeert aan het beleid van de Verenigde Staten van Amerika; GjH] en hoe het met zijn buurland moet omgaan; door Jeffrey Sachs. Zijn 5 voorstellen [in dit zeer lezenswaardige artikel; GjH] gaan niet over verzoening; ze gaan over het leggen van de basis voor een duurzame veiligheid voor Oekraïne en vrede in Europa. https://lavamedia.be/de-europese-relatie-met-rusland-herdenken/
7 22 Voor het eerst in de geschiedenis worden de Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie aangeklaagd voor het Hof van Justitie, en wel wegens hun ‘nalatigheid’ tegenover het geweld in Gaza. Voor het eerst in de geschiedenis worden deze 2 machtige instellingen aangeklaagd voor het niet naleven van hun eigen verdragsverplichtingen. Beide instellingen hebben verzuimd op te treden tegen de oorlogsmisdaden en het risico op genocide, die de Israëlische regering sinds oktober 2023 in Gaza pleegt. Het juridische middel, dat ingezet wordt, is ongezien: artikel 265 van het EU-Verdrag, dat het mogelijk maakt om een Europese instelling voor het gerecht te dagen als ze ‘in gebreke blijft’, met andere woorden, als ze passief blijft in een situatie waar actie vereist is. De klacht van 90 pagina’s is het gevolg van een formele ingebrekestelling, die op 12 mei jl. werd verstuurd. Twee maanden later is er nog steeds niets ondernomen, en dus trokken de advocaten naar de rechtbank; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/22/eu-voor-het-gerecht-gesleept-wegens-passiviteit-in-gaza-genocide/
7 23 De Europese Unie concludeerde vorige maand dat Israël het handelsverdrag met de Europese Unie schendt, maar consequenties wilden de lidstaten daar niet aan verbinden. In plaats daarvan kwam er een maatregelenpakket dat de EU ‘achter de hand wil houden’. Ongeveer tweederde van de Europese investeringen in Israël wordt gedaan door Nederlandse bedrijven en Nederland is de grootste buitenlandse investeerder in Israël. Individuele landen kunnen zonder de EU wel degelijk maatregelen tegen Israël treffen; geen producten meer importeren uit Israëlische illegale nederzettingen, de staat Palestina erkennen en/of de wapenexport naar Israël stilleggen. Wanneer Nederland dat zou doen, zou dat een krachtig effect hebben. En Nederland doet het soms ook: in 2023 besloot de Nederlandse overheid bepaalde producten van chipmachinefabrikant ASML niet langer naar China te exporteren. Zoiets kan bij Israël ook. Kortom, je kunt als land besluiten te handelen in lijn met internationale regels; door Kaja Bouman. https://nos.nl/artikel/2576100
7 24 Frankrijk gaat binnenkort de Palestijnse staat erkennen. Frankrijk is de eerste van de G7-landen (de overleggroep van economische grootmachten), die dat doet. Dit staat symbool voor de steeds kritischere houding, die Europese landen aannemen ten aanzien van Israël. Dat is volgens mij goed nieuws, maar president Emmanuel Macron focust [helaas; GjH] ook op de demilitarisering van Hamas en de Palestijnen in het algemeen [en niet op demilitarisering van Israël; GjH]; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6363630/macron-zegt-dat-frankrijk-binnenkort-palestina-gaat-erkennen-geen-alternatief.html
7 24 De voormalige Labour-leider Jeremy Corbyn heeft een nieuwe, linkse partij opgericht. Hij doet dat samen met de Britse parlementariër Zarah Sultana, die begin deze maand uit de partij van premier Starmer stapte. Corbyn wil met zijn nieuwe partij een links alternatief bieden voor Labour. Speerpunten zijn de bestrijding van kinderarmoede en het breken van de macht van bedrijven. “Het systeem werkt niet als 4,5 miljoen kinderen in armoede leven in het 6de rijkste land op aarde”, zeggen Corbyn en Sultana. “Het systeem werkt niet als de regering zegt dat er geen geld is voor de armen, maar wel miljarden vrijmaakt voor oorlogen.” Ook wil Corbyn dat het Verenigd Koninkrijk de wapenleveranties aan Israël onmiddellijk stopzet en de nieuwe partij wil dat de energie- en waterbedrijven en het openbaar vervoer weer in staatshanden komen.
Op de vraag of zijn partij ‘Labour in een nieuw jasje’ wordt, reageerde Corbyn afwijzend. De Labour-partij wordt van bovenaf bestuurd. Het is een gecentraliseerde partij waar controlefreaks het voor het zeggen hebben en die alles willen controleren wat in de partij gaande is. Zijn nieuwe partij zal zijn wortels in de gemeenschap hebben en wordt van onderen af opgebouwd. Het wordt een politieke partij, die aan de kiezers behoort; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576303
7 28 Op 5 juli 2024 trad Keir Starmer aan als premier van het Verenigd Koninkrijk, nadat zijn partij Labour een grote meerderheid behaalde in het parlement. Gelet op het aantal stemmen, dan haalde Labour onder Starmer ruim een half miljoen stemmen mìnder dan onder zijn voorganger Jeremy Corbyn in 2019 – en die uitslag was toen al een dieptepunt voor de partij. Een jaar later is Starmers populariteit verder gekelderd. Vandaag peilt Labour rond de 20%, minder dan de helft van wat het een jaar geleden bij de verkiezingen haalde.
7 31 Na [maandenlange decennia; GjH] onvoorwaardelijke steun aan Israël, tonen Westerse politici hun medeleven met Gaza. Maar wie goed kijkt, ziet niets anders dan krokodillentranen, louter en alleen bedoeld om de groeiende verontwaardiging bij het publiek te sussen, geenszins om Israël tot de orde te roepen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/gaza-bart-de-wever-en-krokodillentranen/
8 02 Op de Amsterdamse CanálParade vaart er voor het eerst ook een boot met hofmedewerkers, juristen en rechters mee. Dat zorgt voor opgetrokken wenkbrauwen, maar óók voor bijzondere steun van burgers, buitenlui en juristen voor deze opvallende stap. Want verliezen magistraten, die uitbundig feesten, daardoor niet hun onafhankelijkheid en onpartijdigheid? Familie en jeugdrechter Elvira Devis, vanmiddag meevarend matroos, die namens de 3 deelnemende gerechten spreekt, legt uit dat we artikel 1 van onze grondwet, en artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie moeten vieren, precies zoals we in ere houden dat we diefstal, moord en verkrachting afkeuren; Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen in gesprek met Elvira Devis. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/019869db-c1b1-7306-bc4f-5d399ca8fd88/2025-08-02-een-boot-vol-rechters-op-de-canalparade-had-al-veel-langer-moeten-meevaren
8 04 In de Finse hoofdstad Helsinki zijn in het afgelopen jaar geen verkeersdoden gevallen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2577536
8 04 “Zwitsers ontredderd door onverwacht hoge Amerikaanse importheffingen”. Dat is de kop en daar gaat het artikel over; door Chiem Balduk. Het artikel gaat dus uitdrukkelijk niet over het desastreuze beleid van de Verenigde Staten van Amerika. https://nos.nl/artikel/2577544
8 08 De partij zonder naam ‘yourparty.uk’ heeft met een beperkte website en geen of negatieve aandacht in de mainstream media in 2 weken al meer dan 650.000 Britten bereid gevonden het initiatief van Jeremy Corbyn en Zarah Sultana te ondertekenen. Van daar naar een echte partij is nog een hele weg te gaan, maar het potentieel is overduidelijk. Owen Jones bespreekt met Jeremy Corbyn wat de plannen zijn: Eerste onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/corbyn-over-yourparty-gov-roger-waters-hiroshima-nagasaki-en-de-bbc/
8 23 Op maandag 11 augustus jl. in Kopenhagen beviel de Groenlandse Ivana Brønlund van haar eerste dochter, die ze Aviaja-Luuna noemde. Maar na nog geen uur werd de pasgeboren baby haar afgenomen en in de pleegzorg opgenomen. Brønlund had een omstreden test moeten doen om uit te wijzen of ze voldoende bekwaam is een kind op te voeden. Sindsdien heeft ze haar dochter niet meer gezien, terwijl de FKU, zoals de test heet, in Denemarken niet afgenomen mag worden aan Groenlanders; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/opmerkelijk/6366600/groenlandse-vrouw-moet-baby-uur-na-geboorte-afstaan-door-verboden-test.html
9 10 Wordt Frankrijk [ook; GjH] een land met 2 duidelijk gescheiden bevolkingslagen: boven en onder? Dat is de keuze, die de Franse bevolking krijgt voorgelegd door president Emmanuel Macron en zijn 6 regeringen in 2 jaar tijd. Die regeringen hadden met elkaar gemeen dat ze pertinent weigerden af te wijken van hun plan om de Franse staatsschuld volledig af te wimpelen op de gewone werkende bevolking, terwijl de rijke bovenlaag ongehinderd nog rijker mag worden; door Lode Vanoost.
6 26 In New York, een stad met 8 miljoen inwoners, heeft in een ongelijke verkiezingsstrijd de linkse politicus Zohran Mamdani de Democratische voorverkiezing voor het burgemeesterschap gewonnen. Daarmee versloeg hij niemand minder dan voormalig gouverneur Andrew Cuomo, gesteund door de partijtop en tientallen miljoenen aan donorgeld. Mamdani is een 33-jarige uitgesproken democratisch socialist. Hij is moslim en heeft een Indiase achtergrond. Hij werd geboren in Oeganda en groeide op in New York; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/linkse-aardverschuiving-in-new-york-socialist-wint-voorverkiezingen/
7 23 Een aantal studenten in de Amerikaanse staat Columbia zegt dat het demonstreren op de campus ‘gevaarlijk’ geworden is na een overeenkomst tussen de regering en de universiteit, en de aanhouding van Mahmoud Khalil, een vooraanstaande figuur in de studentenprotesten op Columbia; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576108
8 29 Agressie van de Verenigde Staten van Amerika tegen Venezuela is niets nieuws. Sinds de Venezolanen in 1999 Hugo Chávez verkozen als president is bruutheid in constante opbouw. Het gaat om grondstoffen. Chávez brak met de traditionele achtertuinpolitiek, die de enorme hoeveelheden aan mineralen en olievoorraden van het land ter beschikking stelden van de VS. Voor de grote noorderbuur is dat onaanvaardbaar. Niet dat het de eerste keer is dat een Latijns-Amerikaans land uit die imperialistische greep probeert los te komen. In 1959 deed Cuba dat, in 1979 Nicaragua en dus in 1999 Venezuela. De twee eerste landen kampen al decennia met een diplomatieke, economische en financiële blokkade van de VS en het regelmatig opstoken van nationale onrust. In Nicaragua werd daarbij een heuse contra-oorlog gefinancierd en opgezet; een terreuroorlog tegen de bevolking; door Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/29/venezuela-in-het-vizier-amerikaanse-oorlogsvloot-dreigt/
6 26 Een jaar geleden verscheen een essay van de Amerikaanse politicoloog en Midden-Oostendeskundige Norman Finkelstein, waarin hij de Israëlische aanval op Iran al voorspeld had. “Wanneer Israël een land in het vizier heeft, kan enkel totale onderwerping het van zijn plannen doen afzien. Israël zal bijna zeker de provocaties blijven opstapelen tot Teheran geen andere keuze meer heeft en wel moet reageren”, schreef Finkelstein toen; door Norman Finkelstein, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/politicoloog-finkelstein-voorspelde-in-april-2024-al-de-aanval-op-iran/
7 04 De 400 distributiepunten in Gaza, die tijdens het tijdelijke staakt-het-vuren actief waren, zijn nu vervangen door 4 militair gecontroleerde distributiepunten. Dit dwingt twee miljoen mensen richting overbevolkte, gemilitariseerde zones waar ze dagelijks te maken krijgen met kogelvuur, terwijl ze proberen toegang te krijgen tot hulp en voedsel. Een consortium van meer dan 200 humanitaire organisaties roept op onmiddellijk een eind te maken aan de dodelijke Israëlische voedselbedeling in Gaza en zo snel mogelijk terug te keren naar de VN-geleide coördinatiemechanismen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/04/honger-of-kogels-in-gaza-wordt-humanitaire-ramp-verpakt-als-hulpverlening/
7 08 Het idee van 2 afzonderlijke staten, Israël en Palestina, is een dodelijke illusie [gebleken; GjH]. De diplomatieke focus voor Palestina op een tweestatenoplossing heeft geleid tot meer apartheid en kolonisatie. De Palestijnen werden opgesloten in enclaves, terwijl Israël systematisch hun bewegingsvrijheid beperkte, hun land inpikte en hun watertoevoer afsloot. Gaza werd een openluchtgevangenis en is nu één groot vernietigingskamp, waar de Israëlische staat een Ëndlosung aan het uitvoeren is. Jeruzalem werd een exclusief Joodse stad. Israël heeft altijd geweigerd om de fundamentele rechten van Palestijnen te erkennen: het recht op gelijke behandeling, op terugkeer en het recht op verzet tegen bezetting. Een tweestatenmodel dat die rechten negeert, is geen vredesplan, maar de legitimatie van apartheid. Het is onmogelijk om nog twee leefbare staten te creëren. Daarom moeten we durven denken aan één democratische staat voor iedereen; door Marc Vandepitte over het gedachtegoed van Haim Bresheeth. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/08/een-staat-voor-iedereen-waarom-het-tweestatenmodel-in-palestina-is-vastgelopen/
7 15 Hoewel bijna 8.000 mensen – waaronder duizenden burgers – sinds december 2024 in Syrië het leven lieten, blijft dit grootschalige geweld nagenoeg onbesproken in de media. In deze bijdrage wordt duidelijk hoe burgerdoden, internationale hypocrisie en sektarische executies stilletjes aanvaard worden als zijnde geopolitieke belangen; door Defend Democracy, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/15/massamoord-en-mediazwijgen-het-vergeten-bloedbad-in-syrie/
7 15 Israël heeft in strijd met het Afscheidingsakkoord van 1974 in Zuid-Syrië minstens 10 nieuwe militaire bases gebouwd, vooral in de provincies Daraa en Quneitra. Dit leidt tot massale ontheemding en vernietiging van landbouwgrond en woningen. Het toont aan dat Israël van plan is om er definitief te blijven. Er gaan geruchten dat Israël en Syrië geheime onderhandelingen voeren over een territoriale herverdeling, waarbij Syrië mogelijk delen van Noord-Libanon (zoals Tripoli) zou krijgen in ruil voor Israëlisch behoud van de Golanhoogten. Hoewel Syrië officiële plannen voor agressie ontkent, lijkt het erop dat het land onder invloed van de Verenigde Staten van Amerika zou kunnen meewerken aan een regionale herschikking, die Libanon verder destabiliseert.
En sinds de start van de omstreden voedselbedeling in Gaza eind mei zijn er door de omstreden Amerikaans-Israëlische Gaza Humanitarian Foundation bijna 800 mensen omgekomen toen ze humanitaire hulp probeerden te ontvangen. Daarbij worden mensen op zoek naar voedsel door het Israëlische leger in de borst en het hoofd geschoten. Kinderen zijn in meer dan de helft van de aanvallen slachtoffer.
7 24 De Palestijnse Bezette Gebieden zijn vandaag een hel. In Gaza heeft Israël zelfs de laatste functie van de VN – humanitaire hulp – ontmanteld om de bevolking die het tot vernietiging heeft veroordeeld, opzettelijk uit te hongeren, keer op keer te verdrijven of te doden. In de Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalem, gaat de etnische zuivering voort door middel van onwettige belegering, willekeurige detentie, buitengerechtelijke executies, wijdverbreide marteling en massale verdrijving. In alle gebieden onder Israëlisch bestuur leven de Palestijnen onder de terreur van vernietiging, die in realtime wordt uitgezonden naar een [passief; GjH] toekijkende wereld; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Inzichten’, ‘Mensenrechten’ en ‘Wereldverhalen’.
7 31 Wat Israël in Gaza [Jeruzalem en de zogenoemde ‘Westoever’; GjH] uitvoert, is geen oorlog maar een zorgvuldig geplande genocide, met honger als wapen en een [olie- en; GjH] vastgoedfantasie als einddoel. Terwijl kinderen [mannen en vrouwen; GjH] sterven van ontbering, dromen Israëlische ministers al hardop van een strandresort op de ruïnes van een [opgeruimd; GjH] volk; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/de-gazaanse-riviera/
8 01 De genocide in Gaza en het geweld op de Westbank passen in het plan van premier Benjamin Netanyahu om de Gazastrook te annexeren, een plan dat gesteund zou worden door de regering van president Donald Trump. Dit zou de volgende verschrikkelijke fase van de genocide in Gaza betekenen, terwijl ook de annexatie van de bezette Westelijke Jordaanoever doorgaat; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/01/el-haaretz-israel-plant-de-spoedige-inlijving-van-heel-palestina/
8 04 Hoe kan iemand een begin van uitleg vinden, laat staan begrip tonen, voor de praktijk van Israël om disproportioneel en met voorbedachten rade kinderen tot doelwit van vernietiging te nemen? Met haar controle over de bevolkingsregisters, toezicht en geavanceerde wapens zijn deze moorden geen ongelukken; ze zijn onderdeel van het Israëlische overheidsbeleid. Vanaf oktober 2023 vermeldde de Israëlische eerste minister Benjamin Netanyahu het Bijbelse verhaal van Amalek om de massamoord in Gaza, waaronder die op kinderen, te rechtvaardigen. Het doden en verminken van kinderen – nog altijd een oorlogsmisdaad onder het internationaal recht – heeft in Israël de volledige legitimiteit gekregen, en werd zelfs door de uitspraken van zionistische rabbijnen en door de retoriek van talrijke Israëlische ministers aangemoedigd.
In een gemeenschap met één van de hoogste cijfers qua alfabetisering in de regio, ondanks decennia van bezetting en bombardementen, zijn opgeleide jongeren niet alleen symbolen van overleving. Ze symboliseren bevrijding. Daarom is voor een gewelddadig koloniaal regime een kind met een boek, een droom of een geheugen gevaarlijker dan welk wapen dan ook; door Linah Alsaafin, vertaald door Bart Dewil.
Naschrift: Persoonlijk houdt de verbeelding van het volgende voorval mij al dagen bezig: “De Israëlische bezetter folterde de moeder van Youssef Al-Zaq, zodat ze een miskraam zou krijgen”, zo vertelde Youssef’s neef Ahmed Sahmoud me. Fatema, de moeder van Youssef zette echter een gezonde jongen op de wereld, terwijl ze tijdens de bevalling aan armen en benen geboeid werd gehouden. Ze kreeg daarbij slechts minimale medische zorg van haar Israëlische cipiers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/04/waarom-israel-de-kinderen-van-gaza-vermoordt/
8 11 Ik heb alle details van de pijn meegemaakt, schrijft Al Jazeera journalist Anas al-Sharif in zijn testament, heb vele malen lijden en verlies geproefd, maar ik heb nooit geaarzeld om de waarheid te vertellen zoals die is, zonder verdraaiing of vervalsing – zodat Allah getuige kan zijn tegen degenen die zwegen, degenen die onze moord accepteerden, degenen die ons de adem benamen en wier harten onbewogen bleven bij het zien van de verspreide resten van onze kinderen en vrouwen, en degenen die niets deden om het bloedbad te stoppen, waarmee ons volk al meer dan anderhalf jaar te maken heeft; door Anas al-Sharif, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/11/journalist-anas-al-sharif-dit-is-mijn-testament-aan-de-wereld/
8 16 Op 23 juli jl. stemde het Israëlische parlement (de Knesset) met een overweldigende meerderheid vóór een niet-bindende motie, die de annexatie van de bezette Westelijke Jordaanoever door Israël toestaat. De Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich kondigde op 14 augustus aan dat de werken worden aangevat voor de bouw van nederzettingen in de zogenaamde ‘E1-zone’ tussen Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Het plan zal op woensdag 20 augustus van kracht worden. E1 is de schakel tussen Jeruzalem en de bestaande nederzetting Ma’ale Adumim. Het plan is bedoeld om Oost-Jeruzalem — dat de Palestijnen opeisen als toekomstige hoofdstad — af te scheiden van de bezette Westelijke Jordaanoever.
8 21 1. Israël is een koloniale staat, die sinds 1948 systematisch Palestijnen verdrijft van hun grond en hun huizen. Ook na de Oslo-akkoorden, die uitzicht hadden moeten bieden op een Palestijnse staat, bleef Israël systematisch Gaza blokkeren en kolonies bouwen op de Westelijke Jordaanoever. Het is vervolgens mede uit de frustratie over het niet respecteren van die Oslo-akkoorden door Israël dat de aanhang van Hamas onder Palestijnen is gegroeid.
2. Sinds oktober 2023 is Israël een moordcampagne gestart met als doel alle Palestijnen uit Gaza te verdrijven. Juristen, mensenrechtenorganisaties en VN-rapporten spreken van ‘een genocide’. Er kan in deze context geen sprake zijn van ‘zelfverdediging’, die al dan niet proportioneel is. Een bezettende macht kan geen zelfverdediging inroepen tegen een bezet volk.
3. We weten dat men graag denkt in termen van goed tegen kwaad, of het licht tegen de duisternis. Het is dan ook bijzonder dat er in België getwijfeld wordt of degene die op kinderen schiet nu echt wel de grote [slechterik held; GjH] in het verhaal is. Maar dit soort benaderingen is hoe dan ook weinig productief. Wanneer kinderen worden vermoord kun je de schuld daarvan niet bij de slachtoffers leggen. De vraag is niet of Palestijnen het perfecte slachtoffer zijn. En of ‘alles wat elke Palestijn doet in uw stelsel van normen en waarden past’ doet [eigenlijk totaal; GjH] niet ter zake. Het gaat erom dat het mensen zijn. Ze hebben dus rechten, mensenrechten. En die worden overtuigd en serieus geschonden. Het internationaal recht kent geen termen als ‘de superheld’ of ‘de slechterik’. Het kent wel termen zoals ‘bezetter’ en ‘onderdrukt volk’. Het is heel duidelijk aan welke kant het internationaal recht staat: aan die van de onderdrukten. Wie het internationaal recht erkent, is dus ook verplicht om de medeplichtigheid aan de misdaden van Israël te stoppen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/21/minister-president-matthias-diependaele-n-va-ik-weet-niet-wie-de-grotere-smeerlap-is-wie-schiet-op-kinderen-of/
4. Naschrift: 8 23 Een meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer vindt dat de “islamitische terreurorganisatie Hamas totaal vernietigd” moet worden en dat de ‘militante beweging’ “geen enkele rol” mag krijgen in de toekomst van Gaza; door NOS Nieuws. Een opmerkelijk standpunt voor een land dat de doodstraf zegt te hebben afgeschaft. Tevens een opmerkelijk standpunt voor een land dat het Internationaal Strafhof huisvest. De tekst zou mijns inziens hooguit mogen luiden “dat leden van Hamas worden berecht”. Maar de Nederlandse Tweede Kamer ondermijnd de Nederlandse Grondwet ook op dit punt. https://nos.nl/artikel/2579577-kamer-na-gaza-debat-hamas-moet-vernietigd-geen-boycot-bezette-gebieden
9 01 Genocide-onderzoekers hebben vastgesteld dat Israël volkerenmoord pleegt in Gaza. Bij de International Association of Genocide Scholars (IAGS) zijn 500 wetenschappers aangesloten. Bij een stemming heeft 86% van hen ingestemd met de resolutie dat Israël genocide pleegt tegen Palestijnen in Gaza. Het is de 9de keer in het ruim 30-jarige bestaan van IAGS dat de leden consensus hebben bereikt dat er een genocide gaande is. Israël maakt zich volgens de verklaring schuldig aan gerichte aanvallen op artsen, burgers, journalisten, scholen, universiteiten en ziekenhuizen. Ook wordt gewezen op de uithongering van de Palestijnse enclave en het vernietigen van ruim 90% van alle woningen in Gaza; door NOS, met een plan voor Gaza wnneer de Palestijnen uit Gaza verdreven zijn. In dat document met een verhelderende afbeelding uit het plan, dat de opstellers ‘The GREAT Trust’ noemen, wordt geopperd om Gaza zeker 10 jaar te laten besturen door een nog op te richten stichting in Amerikaanse handen (16u30). Het artikel over de stemming onder genocide-onderzoekers vindt u op 11u14 onder https://nos.nl/liveblog/2580719-tanks-dieper-gaza-stad-in-honderden-wetenschappers-israel-pleegt-genocide#UPDATE-88509386 en IAGS Resolution on Gaza, August 2025 onder https://genocidescholars.org/publications/resolutions/
9 10 Qatar is het 6de land dat door Israël gebombardeerd werd in de afgelopen maand na Jemen, Libanon, Palestina en de aanvallen op de Flotilla in Tunesië en eerder ook Iran. Er bestaat geen ander land dat op zoveel plaatsen tegelijkertijd bombardeert en zich tegelijkertijd voorstelt als slachtoffer; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/10/israel-bombardeert-qatar-hoe-hier-nog-duiding-over-geven/
9 10 De Irgoen (‘organisatie’), in 1931 afgescheurd van de Joodse militie Haganah, werd indertijd steeds radicaler. In 1940 had Irgoen zelf te maken met een afscheuring, de Lehi (“Strijders voor de vrijheid van Israël”), ook bekend onder de naam ‘groep Stern’ (die onder meer contact zocht en vond met de Italiaanse fascisten) om het Britse koloniale bewind in Palestina, officieel een ‘mandaatgebied’ van de Volkenbond, met alle middelen te bestrijden. Terreuraanslagen door die groepen volgden elkaar jarenlang op, niet alleen tegen de Britse bezetter, maar ook tegen Palestijnse burgers en zelfs tegen gematigde Joden, die hun acties veroordeelden. Kortom, wie vandaag het argument ‘terrorisme’ hanteert, wordt verzocht de complexe historische werkelijkheid eveneens te benoemen: de zionistische beweging heeft jarenlang een terroristische component gehad, met een lange reeks moorddadige aanslagen tegen Palestijnen èn gematigde Joden; door Guy Vanthemsche.
9 13 We zijn getuige van een gevaarlijke escalatie in Gaza-stad, waar Israëlische troepen hun operaties hebben opgevoerd en iedereen hebben bevolen naar het zuiden te trekken. Er werd bevestigd dat er hongersnood in de stad en de omliggende gebieden heerst. Hoewel de Israëlische autoriteiten eenzijdig een gebied in het zuiden tot ‘humanitaire’ zone hebben verklaard, hebben ze geen effectieve maatregelen genomen om de veiligheid te waarborgen van degenen, die gedwongen zijn daarheen te verhuizen [c.q. verplaatsen; GjH]. De omvang en schaal van de diensten, die er verleend worden, zijn ontoereikend om iedereen, die er al is, te ondersteunen; laat staan nieuwkomers; door het ‘Humanitarian Country Team’ (HCT) via Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/13/er-blijft-geen-veilige-plek-meer-over-in-gaza/
9 16 De commissie van experts van de VN-mensenrechtenraad zegt 4 van de 5 misdaden in Gaza gepleegd te zien worden, die als genocide gekwalificeerd kunnen worden: het aanbrengen van ernstig geestelijk of lichamelijk letsel, moorden, het tegengaan van geboortes en het moedwillig verslechteren van overlevingskansen. Alleen voor het 5de genocidemisdrijf, het gedwongen overplaatsen van kinderen, is geen bewijs. Daarnaast wijst de commissie op uitspraken van Israëlische militairen en politici, die zouden uitwijzen dat het gaat om moedwillig beleid. Oud-defensieminister Yoav Gallant, president Isaac Herzog en premier Benjamin Netanyahu worden met name genoemd, maar de commissie benadrukt geen uitspraken van andere hoofdrolspelers te hebben onderzocht. De commissie haalt citaten van de 3 aan als bewijs dat Israël niet alleen Hamas als vijand ziet, maar alle Palestijnen. Zo sprak Gallant sprak over een strijd tegen ‘menselijke beesten’ en Netanyahu over wraakaanvallen op alle plekken waar Hamas zit ‘in die verdorven stad Gaza’, waarmee hij de strijd volgens de commissie dus breder trekt. Tegen beiden heeft het Internationaal Strafhof een arrestatiebevel uitgevaardigd.
Als bewijs voor de conclusie wijst het rapport erop dat Israël zich op ongekende schaal schuldig maakt aan het doden van Palestijnen, hongersnood veroorzaakt door humanitaire hulp af te knijpen, systematisch onderwijs- en zorgfaciliteiten aanvalt en cultureel en religieus erfgoed vernietigt. De commissie wijst er ook op dat Israël een aanmaning van het Internationaal Gerechtshof om zich in te houden naast zich neer legt.
9 19 Wie dacht dat de Israëlische leugens over wat op 7 oktober 2023 gebeurde sindsdien voldoende ontkracht werden, vergist zich. President Donald Trump kwam er tijdens zijn bezoek aan Groot-Brittannië op terug met het Biden-argument van videobeelden – die niet bestaan. Chris Gunnes, voormalig hoofd van UNRWA, het VN-agentschap voor hulp aan de Palestijnse vluchtelingen, zet de leugens nog eens op een rij.
9 09 In Nederlandse geschiedenisboeken komt hij amper voor, maar in Suriname is Boni een held. Schrijver Tessa Leuwsha schreef “Boni – in het spoor van de Surinaamse vrijheidsstrijder” (2025, uitgegeven door Atlas Contact), een boek over de achttiende-eeuwse vrijheidsstrijder, die zich vanuit het moerasland van Suriname verzette tegen de Nederlandse kolonisator. De Marrons waren nazaten van naar het binnenland van Suriname gevluchte tot slaaf gemaakten. Zij hebben de Nederlandse kolonisator eeuwenlang bestreden. Dat soort verzet is in de Nederlandse koloniale geschiedenis onder de mat gemoffeld. Echter, het vormt je identiteit wanneer je [helden kent weet hebt; GjH] uit je eigen geschiedenis; door Femke van Zeijl in gesprek met Tessa Leuwsha. https://www.oneworld.nl/identiteit/tessa-leuwsha-boni-interview/
9 21 Het schenden van het internationale recht en mensenrechten door onze overheid en zogenaamd bevriende mogendheden zie ik vanwege het voorafgaande als onze core bussenis. We kunnen heel veel, en ‘onze’ kennis van zaken is omvangrijk, maar onwetend gehouden door de mainstream media zijn we (in alfabetische volgorde: België, Nederland, Europa en de Verenigde Staten van Amerika) gedurende de afgelopen 4 tot 5 decennia een gesel, die veel van onze medemensen pijnlijk treft (en mij ook, maar dan voornamelijk moreel).
Het is niet anders.
Mijn verwachting is dat zolang de Verenigde Staten van Amerika kiezen voor destructie, wij voor exact dezelfde destructie kiezen.
Er is in mijn ogen veel fout gegaan, doordat wij ons – onwetend – baseren op het Romeinse recht. Het Romeinse recht voert terug naar hun ‘Slavenwetten’. De intrinsieke rechten van alles en iedereen worden domweg ontkend. Iemand (en daarmee worden in het oude Rome alleen de welgestelde mannen bedoeld) kan met zijn bezit doen wat hij wil, behalve datgene wat ‘door geweld of krachtens de wet’ wordt beperkt. De Romeinse juristen waren in hun privé-levens ‘Pater familias’; de baas over hun vrouw, hun kinderen en andere ondergeschikten, terwijl ze in al hun behoeften werden voorzien door tientallen of honderden slaven. De Romeinse magistraten hadden de vrijheid ieder van hen te doden, te martelen, te verkrachten of te verminken, wanneer hij dat wilde en op elke manier waarop hij daar zin in had zonder dat de kwestie anders werd opgevat dan als ‘privé-aangelegenheid’. Wat hierbij zowel onthullend als opvallend is, is hoe de Romeinse jurisprudentie de logica van oorlog, en dus van ‘willekeurig geweld’, inzet in de intiemste sferen van maatschappelijke verhoudingen, waaronder de zorgverhoudingen die een huiselijk leven mogelijk maakten. Rome bracht de samenhang tussen geweld en zorg naar nieuwe uitersten, en wij baseren ons denken nog altijd op dit macabere ideeëngoed. Dat blijkt ook uit dit Zomerdagboek. En dan doel ik op genderongelijkheid, onze omgang met de aarde, racisme, noem maar op. Het grof bejegenen van een vrouw door haar echtgenoot of het slaan van kinderen kan bijvoorbeeld nog altijd opgevat worden als een vorm van liefde. Laat staan onze omgang met minderheden en andere vreemden. Dit is de nalatenschap geworden van de Romeinse bezetting en zelfs nu nog voor de basis van onze ideeën over maatschappelijke structuren. Meer hierover en over heel andere mogelijkheden van denken vindt u onder ‘Enkele berichten uitgelicht’ onder het kopje “Opoffering is de schaduw van onze beschaving” op 13 september 2024 (of hieronder dit kopje maar dan toen ik schreef over de zomer van 2024.
Schrijven dwingt om te formuleren. Raakt mij iets, dan schrijf ik dat op en daarmee help ik mijzelf om mijn gedachten te ordenen. En schrijf ik iets, dat mij voor mijn medemensen interessant lijkt, dan zet ik dat in een document en dat tekstbestand publiceer ik rond de volgende seizoenwisseling. Anders wordt het geschrift te groot. Het belang van dit overzicht over de lente van 2025 zou voor u als lezer gelegen kunnen liggen in mijn kijk op het leven, of het feit dat het wellicht deels een aanvulling zal zijn op wat actualiteiten- en nieuwsfora ons brengen. Die zijn volgens mij, gezien hun afhankelijkheid van abonnementen en/of kijk- of luistercijfers, met name gericht op vermaak. Ik keek onlangs even een De Volkskrant in en zag niets dan interpretaties en meningen; geen feiten. Bovendien zijn media per definitie voor hun nieuwswerving sterk afhankelijk van de persberichten, die ze aangereikt krijgen. Daardoor zijn ze afhankelijk van grootbedrijven en overheden. Die organisaties bepalen op hun beurt, via de aankoop van reclames en het verstrekken van subsidies, mee welk nieuws hoe gepubliceerd wordt. Dat heeft tot gevolg dat mediafora onbelemmerd praten over bedreigen & invloed, activisten & deskundigen, critici & experts en over terroristen & verzetsgroepen. Ik ervaar hun toonzetting alsof ze een sportwedstrijd verslaan zonder er een probleem van te maken hoe zij de een zus en de ander zo categoriseren en dat zij daarmee stemming kweken: alles uit de Verenigde Staten van Amerika is bijvoorbeeld volgens deze fora gericht op het brengen van democratie en de bescherming van mensenrechten al worden daarbij wel eens fouten gemaakt; alles wat sinds 2021* uit China & Rusland komt, is volgens deze fora gericht op ondermijning van de wereldorde en wordt al snel geframed als staatsterrorisme, al doen ze soms ook wel eens iets dat applaus verdient. Schendingen van het internationale recht, mensenrechten of het oorlogsrecht door de een worden breed uitgemeten en begaan door de ander worden ze verdoezeld. Mijn voornemen was hier de lente terughoudender te zijn in het aantal onderwerpen en korter van stof dan de vorige seizoenen, maar dat is niet gelukt.
Wat mij de afgelopen lente raakte, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief voor hun lengte. Over Australië, cultuur en de polen en heb ik niets te melden gehad, dus die thema’s ontbreken. Aan ‘Wereldverhalen’ verzamelde ik klaarblijkelijk de meeste tekst en aan ‘Onoverkomelijk lijden’ de minste. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om de inhoud ervan te lezen.
* In 2021 werd het meerjarenprogramma 2020 – 2030 van de NAVO – door covid-19 een jaar later dan gepland – vastgesteld. Daarin was opgenomen dat China en Rusland voor de NAVO systemische vijanden zijn. Sindsdien komen deze landen negatief in het nieuws, terwijl dat voor 2021 niet zo algemeen gold. Dat hangt samen met de hiervoor beschreven afhankelijkheid van onze media van persberichten, die grootbedrijven en overheden hen verstrekken en de regels die zij – al dan niet vastgesteld – opleggen. Het publiek weet nu na 4 jaar overheidspropaganda niet beter dan dat zij de slechterikken zijn en wij niets dan goede bedoelingen hebben (al gaat er wel er wel eens iets mis).
4 24 Toen 5 jaar geleden de coronapatiënten op de dienst intensieve zorg van het UZ Brussel terechtkwamen, bleek dat velen onder hen ook last hadden van hevige gewrichts- en spierpijn, een enorme vermoeidheid en tal van andere klachten, die moeilijk te verklaren waren. Bovendien bleken die problemen een heel diverse populatie te raken – niet alleen ouderen, maar ook jongeren, zowel zwaarlijvige als slanke mensen, zowel actieve als minder actieve personen. Vandaag kennen we deze aandoening als ‘long covid’, wat de Wereldgezondheidsorganisatie definieert als ‘het nog steeds aanwezig zijn of het ontwikkelen van nieuwe symptomen, die meestal binnen de drie maanden na de initiële besmetting met SARS-CoV-2 starten en minstens twee maanden aanhouden, en waarvoor geen andere verklaring mogelijk is’. Het toont aan dat we op zoek moeten naar nieuwe bio-merkers, wat logisch is bij een nieuwe ziekte. En dat we op basis daarvan een nieuwe diagnostische test moeten uitwerken, die long covid wèl kan opsporen; door Els Verweire. https://www.eoswetenschap.eu/gezondheid/het-hoog-tijd-dat-alle-klachten-die-gepaard-gaan-met-long-covid-worden-herkend-en-erkend
4 28 Vrijdag 25 april jl. bracht Geneeskunde voor het Volk academici, artsen, onderzoekers, vakbonden, het ziekenfonds en zorgpersoneel samen. Met meer dan 500.000 langdurig zieken in België kan het niet langer ontkend worden: de zieke werknemer is een gevolg van het ziekmakende werk. Hun oproep: “Regering, pak het ziekmakend werk aan, en niet de ziek gemaakte werker”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/regering-pak-het-ziekmakend-werk-aan-niet-de-ziekgemaakte-werker/
5 01 De dag van de arbeid: 8 uur werken, 8 uur slapen en 8 uur vrije tijd. Dat was het idee van de vakbonden in de Verenigde Staten van Amerika, die in 1884 een grootschalige campagne opzetten voor een achturige werkdag. Ze gaven zichzelf 2 jaar de tijd: op 1 mei 1886 moest en zou de achturige werkdag realiteit zijn. Uiteindelijk zou het tot na de Tweede Wereldoorlog gaan duren. De dag van de arbeid is een dag waarop we de verwezenlijkingen van de arbeidersbeweging vieren, waaronder het algemeen stemrecht, het betaald verlof, de achturige werkdag dus en de sociale zekerheid. Maar het is ook een dag waarop we onderstrepen altijd alert te moeten blijven voor wat opnieuw onder druk staat [zoals alle ‘hervormingen’, die niets meer zijn dan afbraak van de eerder verworven sociale zekerheden; GjH]. We zien immers hoe de ongelijkheid groeit, hoe de planeet opwarmt en hoe het politieke klimaat ontspoort. Dit jaar staat op de Dag van de Arbeid de solidariteit met Palestina centraal. Over de hele wereld komen arbeiders in actie tegen genocide, imperialisme en kapitalistische uitbuiting [of dat hier het nieuws haalt, is overigens zeer de vraag; GjH]; door Aimen Horch en anderen, Samidoun en Seppe De Meulder. Ik zou bepleiten op de dag van de arbeid de rechten van werknemers centraal te blijven stellen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/wat-vieren-we-eigenlijk-op-1-mei/, https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/30/klimaatstrijd-is-sociale-strijd/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/01/van-gaza-tot-de-dokken-van-antwerpen-arbeiders-tonen-internationale-solidariteit-op-1-mei/
5 15 Het sociaal minimum is (in Nederland) echt te laag. Het kabinet kan de situatie van armere huishoudens verbeteren door bijvoorbeeld toeslagen te verhogen. Nu zijn het de schuldeisers, die de rekening betalen; door José Boon. Wanneer het sociaal minimum te laag is zou dat volgens mij zonder toeslagen verhoogd moeten worden. https://www.nu.nl/economie/6355691/duizenden-mensen-met-laag-inkomen-van-schuld-verlost-zonder-te-betalen.html
5 20 Wanneer een samenleving haar slachtoffers vergeet, bijvoorbeeld die van een migratiebeleid [of toeslagenaffaire; GjH], ondermijnt ze haar eigen legitimiteit. Collectieve rituelen zijn nodig om de rechtsstaat in het reine met zichzelf te brengen [en te houden; GjH]; door Pascal Gielen. https://www.mo.be/opinie/een-rechtsstaat-die-zijn-slachtoffers-vergeet-vergeet-zichzelf
6 01 Er is behoefte aan gelijkheid in de toegang tot de zorg. Een systeem dat de huisartsgeneeskunde onderwaardeert en/of perverse prikkels creëert voor over-behandeling, ondermijnt het principe dat elke burger, ongeacht zijn geografische woonplaats of sociaal-economische status, recht heeft op de best mogelijke gezondheidszorg; door Bart Demyttenaere. https://www.sampol.be/2025/06/het-gevecht-van-vandenbroucke-de-hervorming-van-de-artsenverloning
6 03 Wanneer we willen dat iedereen zich kan aanpassen aan klimaatverandering, is naast technische ‘ingenieursoplossingen’ ook een sterke sociale infrastructuur nodig. Juist nu de overheid het maatschappelijke middenveld [verder; GjH] onder druk zet, verschijnt er een studie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), die hier dieper op ingaat; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/03/klimaatcrisis-aanpakken-lukt-alleen-met-een-sterk-sociaal-beleid/
6 06 Maatschappelijk werker Michelle Ginée wil de mythes over armoede ontkrachten. In haar boek “Arm in rijk Vlaanderen Getuigenissen over armoede” (2025, uitgegeven door Uitgeverij Ertsberg) brengt ze 16 verhalen van mensen in armoede, waarin ze de complexiteit van armoede in de praktijk aantoont en op zoek gaat naar oplossingen; door Myrthe Higgins in gesprek met de schrijver. https://www.mo.be/interview/maatschappelijk-werker-michelle-ginee-armoede-gaat-om-meer-dan-een-laag-inkomen
6 13 Niemand kan bewijzen dat onze arbeidsmarkt beter wordt door een beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Integendeel, gaandeweg tekent zich de menselijke tol van dit soort politiek af. Vorig weekend bleek bijvoorbeeld dat ondanks alle sussende verklaringen vooraf minstens 80% van de 55-plussers hun werkloosheidsuitkering zullen verliezen, net als jongeren zonder diploma en mensen met een arbeidsbeperking. Het koninginnestuk van de Arizona-regering blijkt tot verbijstering van de regerende centrumlinkse partijen beulenwerk. Maar zelfs wanneer die verbijstering oprecht is, blijft het stuitend: hoe durft men een amateuristisch beleid te voeren ten koste van mensen van vlees en bloed? Door Maarten Gerard. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/werkloosheid-beperken-in-de-tijd-helpt-mensen-niet-sneller-aan-werk/
6 14 Je inzetten voor vrede betekent ook werken aan een fundamenteel andere samenleving dan die we nu hebben.
De NAVO presenteert zich als defensiealliantie, maar haar daden spreken dat tegen. Dit is de organisatie, die nu haar militaire tentakels uitstrekt naar Azië om China te provoceren, die Libië bombardeerde, en die Oekraïne opzweept tot een kansloze oorlog om haar historische vijand te verzwakken. Het resultaat is altijd hetzelfde: doden, instabiliteit en winst voor wapenbedrijven. Dat gaat niet ten koste van de CEO van Lockheed Martin of van de politici. Nee, ten koste van gewone mensen: de moeder, die haar zoon begraaft, de vader, die zijn kinderen uit het puin haalt, en hier te lande: de verpleegster, die uitgeput raakt door besparingen in de zorg, de gepensioneerde, die moet rondkomen met minder, terwijl er voor F-35’s miljarden blijken te zijn; door Ansje Vanbeselaere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/14/waarom-wij-de-straat-opgaan-voor-vrede/
6 19 De Kinderombudsman, de Nationale ombudsman en de Veteranenombudsman uitten in hun jaarverslag hun kritiek op het demissionaire kabinet. “We zagen een overheid, die adviezen, rechten en signalen negeert”, schrijven ze. De ombudsmannen concluderen dat na 2024 het daadwerkelijk helpen van mensen vaak niet centraal staat in het politieke debat. Amendementen, moties en wetsvoorstellen draaien meer om de bühne dan om de burger. Terwijl mensen snakken naar oplossingen, staat het kabinet aan de zijlijn en kijkt de politiek toe. De afgelopen 2 jaar was het oorverdovend stil; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6359505/ombudsmannen-zeer-kritisch-politiek-verkiest-buhne-boven-de-burger.html
6 20 Meer dan honderd artsen, psychologen en andere zorgverleners roepen in een open brief gedragstherapeuten en kinderartsen op om te erkennen dat de door hen aanbevolen cognitieve gedragstherapie voor mensen met de chronische uitputtingsziekte ME/CVS niet helpt, maar patiënten juist zieker maakt. In die gedragstherapie wordt geleerd om waarschuwingssignalen van het lichaam te negeren, wanneer het aangeeft om rustig aan te doen, bijvoorbeeld omdat een inspanning te groot wordt. Veel ondertekenaars hebben dat door long covid zelf aan den lijve ervaren, en het is ook voorgekomen dat kinderen na die therapie voor de rest van hun leven aan bed gebonden zijn, fysiek zijn ingestort, in een rolstoel terecht kwamen en sommigen hebben daarna als volwassene gekozen voor euthanasie, maar nog steeds wordt de therapie toegepast; door Sander Zurhake. https://nos.nl/artikel/2571765-zorgcollega-s-roepen-kinderartsen-tot-de-orde-over-uitputtingsziekte-me-cvs
3 25 Kenniscentrum Rutgers wil een kort geding aanspannen tegen Civitas Christiana uit Veenendaal. Rutgers zegt dat leraren en scholen steeds meer tegenwind ervaren door de desinformatie van Civitas. Die streng christelijke stichting spreekt bijvoorbeeld van lhbt-propaganda, normaliseren van homoseksualiteit & pedofilie en het opdringen van geslachtsverminking aan kleuters. Zulke leugens staan een veilige ontwikkeling van jongeren en kinderen in de weg; door NOS Nieuws. Dat Rutgers paal en perk stelt aan de desinformatie vanuit Civitas Christiana is volgens mij goed nieuws en hoog nodig. https://nos.nl/artikel/2561020-initiatiefnemer-lentekriebels-week-dreigt-met-kort-geding-om-desinformatie
4 24 Vrouwen zijn door de geschiedenis heen consequent in de vergetelheid geduwd. Aan de hand van uitzonderlijke èn alledaagse verhalen tekent Titiou Lecoq in “Geschrapt, Uitgegomd, Gewist” (2025, uitgegeven door Epo), de vrouw terug in onze geschiedenis, waar zij altijd is geweest; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/24/waarom-staan-onze-geschiedenisboeken-vol-met-mannen/
6 12 Ziekelijke jaloezie, stalking, gekrenkte trots. Het is een bekend patroon voorafgaand aan femicide (vrouwenmoord). Toch worden signalen vaak te laat of helemaal niet herkend. Jaarlijks is er in Nederland elke 8 tot 10 dagen een moord op een vrouw. Meestal is een (ex-)partner de dader. Vorig jaar werden in Nederland 24 moorden (1 in de 15 dagen) op vrouwen gepleegd en waren er 49 pogingen daartoe (dan wordt dat 1 op de 5 dagen). Het werkelijke aantal ligt mogelijk hoger, omdat het Openbaar Ministerie (OM) alleen zaken meetelt waarbij een verdachte wordt vervolgd. In de stad Utrecht waren vorig jaar 79 stalkingmisdrijven. Ook wurgpogingen door partners zijn vastgelegd. Dat is van groot belang, want uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat vrouwen, die daarmee te maken krijgen, 7x meer kans lopen om een relatie(breuk) niet te overleven. In Utrecht was in 2024 8x sprake van niet-fatale verwurging, in 2023 7x en tot en met april van dit jaar 2x; door Dick de Moor. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3906245/79-stalkingszaken-7-wurgpogingen-en-36-huisverboden-utrecht-wil-femicide-stoppen
6 16 Iedere 8 dagen wordt in België een vrouw vermoord, meestal door toedoen van een (ex-)partner. In “Onzichtbare littekens” onthullen reporter Soraya Ech Chentouf samen met tweede cameravrouw Amber Van Cappellen de verborgen realiteit van femicide: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/16/femicide-als-liefde-je-dood-wordt/
6 16 Ze werd als eerste trans vrouw verkozen tot Miss Nederland en gebruikt haar podium om de ‘kleine Rikkies’ een hart onder de riem te steken. Rikkie Kollé (24) zegt over de betekenis van Pride, dat het een protest is, en niet alleen een feest. Verder heeft ze het over zichtbaarheid en veiligheid; door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/model-rikkie-kolle-interview-pride/
6 02 Praktische handleiding in 10 punten voor een genocide: 1. Kies je moment, 2. Verklaar als tegenreactie [maakt niet uit waarop; GjH] dat je van plan bent je buren uit te hongeren door alle elektriciteit, voedsel en water te blokkeren (Je zult verbaasd staan hoeveel Westerse politici bereid zijn om dit te steunen als een ‘recht op zelfverdediging’), 3. Begin relatief langzaam, 4. Beweer dat het systeem van de internationale gemeenschap, dat op grote schaal geïntegreerd is in de gemeenschap die het dient (transparant is en verantwoording aflegt) geïnfiltreerd is door ‘terroristen’ (bewijs hiervoor leveren is niet echt nodig), 5. Versnel je genocide door de hulp van de internationale gemeenschap met een humanitair verhaal buiten spel te zetten (kijk in dit tijdperk van sociale media uit dat er geen beelden gemaakt worden van uitgehongerde baby’s; die brengen je in diskrediet), 6. Verlies het grotere verhaal niet uit het oog (je blokkeert dus hulp [alleen; GjH] om “terroristen uit te roeien”), 7. Wanneer de uit te roeien bevolking volledig onder jouw beschikkingsmacht staat, kun je [naar believen; GjH] een alternatief uitrollen voor het bestaande hulpsysteem, dat je verguisd en vernield hebt, 8. Bied een dekmantel, zodat de etnische zuiveringen en hongersnood door kunnen gaan, 9. Dwing de uit te roeien bevolking naar de gebieden te komen waar jij ze wilt hebben; net zoals je muizen in een val lokt, en 10. Jouw systeem zal leiden tot chaos, terwijl wanhopige, uitgehongerde mensen vechten om voedsel. Dat is geweldig voor jou. Het laat ze lijken op een krioelende massa van ‘menselijke beesten’, waarover je het vanaf het begin al over had. Die verdienen hun lot; door Jonathan Cook, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/praktische-handleiding-in-tien-punten-voor-een-genocide/
6 12 Het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid verzamelde tussen 2016 en 2019 onrechtmatig persoonlijke gegevens tijdens een onderzoek naar netwerken, organisaties en personen binnen de Nederlandse moslim-gemeenschappen. Dit was discriminerend en illegaal, zo oordeelde de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De privacytoezichthouder droeg de overheid op 11 april jl. dan ook op ‘over twee maanden’ de onrechtmatig verzamelde gegevens te vernietigen. Echter, de overheid is voornemens daar op 1 januari 2026 mee te beginnen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech/6358885/overheid-verwijdert-volgend-jaar-onrechtmatig-verzamelde-gegevens-van-moslims.html
6 13 Albina Fetahaj onderzoekt de koloniale boemerang, waarvoor Aimé Césaire decennia geleden al waarschuwde. Vroeg of laat, waarschuwde hij, keren de politieke instellingen, rationaliteiten en technologieën als een koloniale boemerang terug naar huis en zullen we wakker worden met een ‘monster’, dat we zelf hebben gekweekt. Het grenskoloniale geweld toont er nu de kiemen van; door Albina Fetahaj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/militarisering-van-grenzen-als-koloniale-boomerang/
6 16 Hij maakt zich zorgen over het politieke klimaat in België en Nederland. Helaas is dit een bredere tendens, die we ook in de rest van Europa en de Verenigde Staten van Amerika zien. Mensen met een bepaalde achtergrond, afkomst of religie – minderheden in het algemeen – komen steeds meer onder druk te staan, niet alleen door marginale groeperingen, maar ook vanuit mainstream politieke partijen, regeringen en zelfs presidenten. Bilal Ben Abdelkarim schreef daarom “Van dankbaar naar strijdbaar – Emancipatie als antwoord op extreemrechts populisme” (2024, uitgegeven door Mazirel) als reactie op de verrechtsing; door Lode Vanoost in gesprek met de schrijver. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/16/we-moeten-de-dialoog-aangaan-als-zelfbewuste-volwaardige-burgers/
4 05 Tot nu toe zijn er dit jaar al 166 meldingen gedaan van natuurbranden, tegen 211 meldingen (waarvan 170 terecht) in het hele vorige jaar; door NOS Nieuws. Hoeveel onterechte meldingen er tussen die 166 zitten wordt later bekend gemaakt. Het is dus stemmingmakerij, want alleen de terechte meldingen doen er toe. https://nos.nl/artikel/2562474-brandweer-heeft-handen-vol-aan-natuurbranden-dit-jaar-al-166-meldingen
4 17 Nederlandse vissers zijn massaal overgestapt op een nieuwe methode: de flyshoot. Experts en Vlaamse handlijnvissers waarschuwen dat ook deze innovatieve en als duurzaam gepromote techniek leidt tot overbevissing, net als de intussen verboden pulsvisserij. Met name de industriële schaal, waarop ze werken, is funest voor het zeelelven; door Bram Logger, Parcival Weijnen en Steven Vanden Bussche. https://apache.be/2025/04/17/duurzaam-noordzee-leegvissen-flyshoot
4 27 Doordat er jarenlang meer stikstof in natuurgebieden terechtkwam dan ze aankonden, verdwijnen plantensoorten. Daardoor wordt bijvoorbeeld de hei op de Veluwe op veel plekken overwoekerd door grassen. Dat gaat ten koste van insecten, zoals vlinders, die in dat gras niet kunnen overleven. En daardoor verdwijnen ook vogelsoorten. Onder ecologen is deze voedselpyramide al decennia bekend, maar telkens werd door de overheid een manier gevonden om er nagenoeg niets aan te doen. Tot de laatste jaren de stikstofdeken steeds meer begon te knellen. Slechts door uitspraken van de rechter kon steeds minder. Juist forse vermindering van de stikstofuitstoot – waar het allemaal om te doen is – laat nog altijd op zich wachten. Elke sector hoeft nu pas in 2035 haar doelen te halen. Dat is 5 jaar later dan nu in de wet staat. De verdere maatregelen, die het Nederlandse kabinet vrijdag jl. presenteerde, hebben vermoedelijk geen verlichtend effect. Natuurorganisaties uitten forse kritiek op de kabinetsplannen [zoals ze dat ook al decennia doen; GjH], maar nu ter zijde gestaan door ondernemersorganisatie Bouwend Nederland, de provincies en VNO-NCW; door Job van der Plicht. https://www.nu.nl/stikstof/6353800/de-natuur-heeft-niets-aan-nieuwe-stikstofplannen-van-kabinet.html
4 30 Achttien Mexicaanse axolotls, glimlachende salamanders, die in het wild zijn uitgezet, blijken zich goed aan te passen. Dat is goed nieuws voor de met uitsterven bedreigde salamandersoort. De losgelaten exemplaren weten na hun vrijlating op eigen kracht genoeg voedsel te vinden; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/dieren/6354314/ernstig-bedreigde-lachende-axolotl-overleeft-weer-in-het-wild.html
5 22 Het gaat bijzonder slecht met veel dier- en plantensoorten in Nederland. Doelstellingen over hoeveel we van bepaalde soorten moeten hebben, halen we niet. We zijn Europees koploper als het gaat om bedreigde en verdwenen plant- en diersoorten en we scoren slecht op waterkwaliteit. Het is niet de eerste keer dat wetenschappers concluderen dat het slecht gaat met de natuur in Nederland, maar het is wel voor het eerst dat er zo veel verschillende data aan elkaar gekoppeld zijn; door Charlotte Klein. Een artikel met inzichtelijke grafische figuren. https://nos.nl/artikel/2568238-plant-en-diersoorten-waarmee-het-slecht-gaat-missen-een-fanclub
5 29 “Zulke gevallen, die zo hevig zijn als nu in Nederland, die hebben wij niet. Het is echt heel raar wat er bij jullie gebeurt”, zegt Sara Zakrzowski. Ze is medeverantwoordelijke voor het wolvenmanagement in het Duitse Brandenburg. Dat is de meest dichtbevolkte wolvenregio van Duitsland, met minstens 58 roedels. “Wij hebben nog nooit een wolf gehad die gevaarlijk was voor mensen”, vertelt Julia Kamp. Zij werkt voor het Wolvenbureau van Sachsen-Anhalt, een andere Duitse deelstaat. In Sachsen-Anhalt keerde in 2008 de wolf terug en daar leven nu iets meer dan 250 dieren. De Nederlandse wolvendeskundige Maurice la Haye van de Zoogdiervereniging is duidelijk: “Wanneer een wolf heeft gebeten, is het klaar. Dan is die een rode lijn over en is die af. Dan wordt-ie doodgeschoten” (net als in Duitsland), maar wat het dier zo ver heeft gebracht, blijft vooralsnog speculeren; door Carmen Nelissen. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3900276/nederlandse-wolf-zorgt-ook-voor-verbazing-in-buitenland-wat-is-daar-toch-aan-de-hand
6 01 Microplastics (minder dan 5 millimeter groot) en nanoplastics (minder dan 1 micrometer groot) zitten ondertussen overal, van het poolijs tot in onze hersenen. Ze stapelen zich ook in landbouwbodems op. Via gewassen komen de plastic deeltjes in onze voeding terecht. Dit is niet onderzocht, laat staan gereguleerd; door Toon Lambrechts. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/hoe-plastic-zich-verspreidt-van-bodem-tot-bord
6 13 Nederland staat internationaal bekend als een maritiem land en is op veel vlakken koploper. Ons land zet in op internationale samenwerking, maar stuurde geen ministeriële vertegenwoordiging naar de VN-oceaantop in Nice. Dat is door andere landen niet onopgemerkt gebleven. Nederland, dat 2 jaar geleden nog pleitte voor een ambitieus oceaanverdrag, heeft het voorliggende verdrag van deze top nog niet geratificeerd; door Charlotte Klein. https://nos.nl/artikel/2571077-oceaanverdrag-mist-nog-tien-goedkeuringen-ook-die-van-nederland-ontbreekt
4 17 We zijn het tijdperk van observationele astrobiologie binnengetreden, want in de atmosfeer van een andere planeet dan de aarde is de aanwezigheid aangetoond van dimethylsulfide (DMS) en dimethyldisulfide (DMDS). Dat zijn gassen, die op aarde uitsluitend door biologische processen ontstaan, met name door micro-organismen zoals algen. Er is dus indirect bewijs van buitenaards leven gevonden. Het gaat om de atmosfeer van een planeet genaamd K2-18b, die zich op 124 lichtjaar afstand van onze planeet bevindt, 2,6x zo groot als de aarde en 8,6x de massa van de aarde. De ontdekking werd gedaan met de James Webb-ruimtetelescoop; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6352887/wetenschappers-vinden-sterkste-bewijs-ooit-voor-mogelijk-buitenaards-leven.html en https://nos.nl/artikel/2563893-wetenschappers-vinden-sterkste-tekenen-tot-nu-toe-van-mogelijk-buitenaards-leven
4 27 Zwarte gaten zijn in principe onzichtbaar, doordat zelfs licht niet aan hun zwaartekracht kan ontsnappen. Ze zijn daarom bijna altijd alleen te zien wanneer ze materie, zoals sterren, opslurpen. Maar een nieuw gevonden zwarte gat heeft geen enkel ander object bij zich in de buurt. ‘In de buurt’ betekent hier een gebied met een diameter of doorsnee van zo’n 600 miljard kilometer (2.000x zo groot als de afstand tussen onze aarde en de zon). Toch is de aanwezigheid van dit zwarte gat onlangs vastgesteld; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6353930/voor-het-eerst-zwart-gat-ontdekt-dat-helemaal-in-zijn-eentje-door-heelal-raast.html
4 30 Op 300 lichtjaar van ons zonnestelsel is een enorme wolk van waterstof ontdekt. De wolk heeft de vorm van een halve maan en is ‘Eos’ gedoopt, naar de Griekse godin van de dageraad. Wanneer alle waterstof in de wolk bij elkaar geperst zou worden, was het waarschijnlijk goed vanaf de aarde als een ster te zien; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6354271/wetenschappers-zien-enorme-lichtgevende-wolk-vlak-buiten-ons-zonnestelsel.html
5 10 Goud maken heeft mensen altijd gefascineerd en gedurende de hele menselijke geschiedenis is dit geprobeerd. In China begonnen ze hier al in 175 v.Chr. mee. Sinds 1980 kunnen mensen werkelijk goud maken. Dit deed Nobelprijswinnaar Glen Seaborg. Hij zette het element Bismut om in goud. Het is dus mogelijk, maar de wijze waarop is zo duur en ineffectief dat men er geen gewoonte van gemaakt heeft. Meestal ontstaat goud alleen bij botsingen of explosies van sterren. Onlangs is echter lood ook door mensenhand voor het eerst in goud veranderd. In de grootste deeltjesversneller ter wereld botsten atoomkernen van lood zo hard op elkaar dat ze van samenstelling veranderden. Dat gebeurde maar heel kort en leverde een piepkleine hoeveelheid goud op. Het maken van goud op deze manier vereist wederom veel te veel energie om er een gewoonte van te maken; door een zekere ‘Katinka900’ en de nieuwsredactie van NU. https://financieel.infonu.nl/beleggen/96452-is-het-mogelijk-goud-te-maken.html en https://www.nu.nl/wetenschap/6355316/wetenschappers-zien-lood-in-goud-veranderen-in-grootste-deeltjesversneller.html
5 12 Ik dacht te weten dat de oerknal zo’n 14 miljard jaar geleden plaatsvond, en dat de aarde over ongeveer 14 miljard jaar zo dicht bij de zon komt te draaien, dat het leven hier onmogelijk wordt. Uiteindelijk zal de aarde eens op de zon vallen. Maar wanneer we minder egocentrisch redeneren, kunnen we ons ook afvragen hoe oud het heelal gaat worden. Dat is onderzocht. Het geheel bestaat nog ongeveer 10^78 jaar (een 1 met 78 nullen). Dat is de tijd, die witte dwergsterren (de hardnekkigste hemellichamen), nodig hebben om via Hawkingachtige straling te vergaan; door Arie Nouwen. https://www.astroblogs.nl/2025/05/12/heelal-valt-sneller-uiteen-dan-gedacht-maar-het-duurt-nog-steeds-heel-lang/
5 23 In het heelal is een mogelijk perfect rond object gevonden. Perfect rond is zeldzaam in het universum. Het gaat om een bol in onze eigen Melkweg, die op een zeepbel lijkt. Het is nog niet duidelijk waar de bol precies uit bestaat en hoe die ontstaan is. Wellicht is het een overblijfsel van een exploderende ster (supernova). De doorsnede van de bol is 46 tot 157 lichtjaar, maar de afstand tot de aarde is moeilijk te berekenen, omdat niet met zekerheid te zeggen is waar het object precies begint. De afstand tot de aarde ligt tussen de 7.000 en 25.000 lichtjaar; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6356739/mysterieuze-perfect-ronde-bol-zweeft-als-een-zeepbel-door-de-melkweg.html
5 23 Hij is ontdekt, de 9de planeet in ons zonnestelsel. ‘2017 OF201’ is in feite een dwergplaneet (een steen met een doorsnede van 700 km). Hij doet zo’n 25.000 jaar over een rondje om de zon (wat de aarde in een jaar doet). Mogelijk zijn er nog honderden andere vergelijkbare objecten, maar die zijn nog te ver weg om te zien, want ook ‘2017 OF201’ is zelden te zien (slechts 1% van zijn baan, omdat-i dan dicht genoeg bij de aarde staat om hem waar te nemen). De zwaartekracht ervan verklaart de afwijkingen van de bewegingen van andere hemellichamen en planeten vrijwel helemaal. Daarom was al langer bekend dat er een nog ongeziene planeet in de Melkweg aanwezig moest zijn; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6356849/net-ontdekte-dwergplaneet-weerlegt-bestaan-van-negende-planeet-in-zonnestelsel.html
6 08 In de ruimte zijn ongekend grote ontploffingen waargenomen. De explosies zijn zo groot, dat ze hun eigen categorie vormen. Het zijn de grootst waargenomen ontploffingen sinds de oerknal, waarmee zo’n 14 miljard jaar geleden het heelal ontstond. De resten van deze ‘extreem nucleaire momenten’ (extreme nucleair transients of ENT’s) verraadden deze explosies.
ENT’s ontstaan wanneer zware sterren, minstens 3x zwaarder dan onze zon, uit elkaar worden getrokken door zwarte gaten. De aantrekkingskracht van die ‘gaten’ is dan groter dan de zwaartekracht, die de sterren bij elkaar houdt. Het zwarte gat zuigt als het ware de ster op. Daardoor worden grote hoeveelheden energie over enorme afstanden zichtbaar. Wanneer een ster ontploft en een supernova wordt, komt daar meestal evenveel energie bij vrij als onze zon in 10 miljard jaar produceert, maar deze ENT’s maken 100x zoveel energie vrij; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6358444/explosie-met-energie-van-100-ontplofte-zonnen-ontdekt-grootste-sinds-oerknal.html
6 18 Astronomen hebben een foto van het sterrenstelsel Sculptor (beeldhouwer) gemaakt. Die foto, met daarop veel details en ruim 4.000 verschillende kleuren, bestaat uit 100 opnamen en brengt het hele sterrenstelsel in kaart. De foto levert veel meer informatie dan eerdere foto’s. Doordat de opname meer details laat zien, kan hij gebruikt worden voor onderzoek naar de ontwikkeling van het sterrenstelsel: er zijn al 500 nieuwe planetaire gas- en stofnevels ontdekt. De foto geeft onder meer informatie over de beweging, de leeftijd en de chemische samenstelling van sterren en van gas binnen Sculptor.
Het Sculptorstelsel van bijna 65.000 lichtjaar groot is heel geschikt voor dergelijk onderzoek. Het ligt namelijk relatief dicht bij ons melkwegstelsel, op zo’n 11 miljoen lichtjaar afstand. Dat betekent dat onderzoekers vanaf de aarde goed kunnen inzoomen op kleine delen van het stelsel. Maar tegelijkertijd is de afstand tot Sculptor ook groot genoeg om het in zijn geheel te kunnen bekijken; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6359614/astronomen-maken-kleurrijkste-foto-van-sterrenstelsel-vlak-bij-de-melkweg.html
3 25 Wie wint bij de lithiumwinning in Chili of de ontbossing voor biobrandstoffen in Indonesië? De vraag is, met andere woorden, niet alleen hoe we verduurzamen, maar daaraan gaat de vraag vooraf hoe duurzaam dat ‘duurzaam’ is, dat wordt aangeprezen. Wie bepaalt dat? Door Babs Verhoeve over het boek “Voorbij Duurzaamheid” (2024, uitgegeven door Mazirel Pers), geschreven door Shivant Jhagroe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/25/macht-in-de-groene-transitie-wie-bepaalt-wat-duurzaam-is/
4 04 De Europese Unie heeft plannen voor een ambitieus klimaatplan in de ijskast gezet. De Europese Commissie zou eind maart een nieuw klimaatdoel in het leven roepen, maar miste de deadline. Ze zou op zoek zijn naar manieren om het klimaatplan af te zwakken. Waar de focus 5 jaar geleden op de Green Deal lag, ligt die nu op de concurrentiepositie van de industrie en [wat we aanduiden met; GjH] veiligheid [en wat oorlogsvoorbereiding is; GjH]. Europa miste in februari ook al een belangrijk klimaatmoment, de aanlevering van plannen om de CO2-uitstoot voor 2035 te verminderen. Uitstel van het 2040-klimaatdoel valt uiteraard niet in goede aarde bij klimaatwetenschappers en anderen met kennis van zaken; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6351509/eu-mist-deadline-voor-nieuw-klimaatdoel-vrees-dat-rest-van-wereld-volgt.html
4 04 Onderzoek en rechtspraak bewijzen dat het systeem van CO2-compensatie via het EU Emissions Trading System (ETS) faalt. Twee door de industrie gesteunde rapporten beweren dat die ruilhandel de bedrijven helpt om koolstofvrij te worden. Data Desk en SOMO vonden 8 systemische(!) fouten in deze rapporten: “Dit is niet alleen slecht onderzoek, het is gevaarlijke afleiding.” Het is tijd om deze industrie af te schaffen en over te gaan op juiste en werkende klimaatactie. Er zijn wel degelijk alternatieven. De klimaatcrisis oplossen vergt de transformatie van ons economisch systeem; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/klimaatactie-wordt-alleen-zinvol-met-de-afschaffing-van-de-koolstofindustrie/
4 06 De politieke kleur van het weerbericht: in Arkansas en Kentucky heerst een noodweer dat doden tot gevolg heeft. Amerikaanse meteorologen schrijven het slechte weer toe aan een onstabiele atmosfeer, hoge luchtvochtigheid afkomstig van zee en hoge temperaturen; door NOS Nieuws. Vòòrdat president Donald Trump de macht kreeg, zouden ze gewoon gezegd hebben dat het noodweer toe te schrijven is aan klimaatverandering. https://nos.nl/artikel/2562521-dodental-door-noodweer-in-het-midden-van-de-vs-loopt-op
4 07 Grote Nederlandse bedrijven stootten vorig jaar 2,7 tot 2,9% meer broeikasgassen uit dan het jaar ervoor. Daarmee is een einde gekomen aan de dalende trend die [te langzaam ging, maar; GjH] 7 jaar aanhield. Vooral de Nederlandse industrie stootte vorig jaar meer uit, met name doordat na onderhoud ‘Hoogoven zes’ bij Tata Steel in IJmuiden weer in gebruik werd genomen. Verder is een trendbreuk dat de uitstoot van stroombedrijven vorig jaar niet verder is gedaald. Ook de nog steeds groeiende luchtvaart stootte vorig jaar weer meer uit, net als het jaar ervoor. De Nederlandse luchtvaartsector heeft door een stijging van uitstoot met 17% nog nooit eerder zoveel CO2 uitgestoten als in 2024. Vorig jaar werd al duidelijk dat Nederland niet op koers ligt om de klimaatdoelen te halen; door NOS Nieuws en de economieredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2562651-geen-afname-co2-uitstoot-bij-grote-bedrijven-in-nederland-wel-in-eu-als-geheel en https://www.nu.nl/klimaat/6351781/uitstoot-door-nederlandse-luchtvaart-bereikt-record.html
4 15 Zover bekend was 2024 wereldwijd het warmste jaar ooit. In Europa kreeg bijna de helft van het continent te maken met recordtemperaturen. Sinds de jaren ’80 warmt Europa 2x zo snel op als het mondiale gemiddelde, wat deels verklaard wordt door de snelle opwarming van de poolregio. Europa is het snelst opwarmende continent op aarde en er is duidelijk verschil tussen het natte westen en het extreem hete en droge oosten. 2024 was ook het jaar waarin Europa te maken kreeg met de grootste overstromingen sinds 2013. Ongeveer eenderde van de rivieren trad buiten hun oevers. Het was ook het jaar van storm Boris, die regenbuien meebracht, die langdurig boven één plek bleven hangen en daardoor ernstige overstromingen veroorzaakten in Centraal- en Oost-Europa. Ook Spanje werd in het najaar opgeschrikt door grote overstromingen als gevolg van een periode van zware regenval. Tegelijk werden verschillende regio’s getroffen door droogte, wat leidde tot veel bosbranden, zoals in september in Portugal, maar in zijn algemeenheid in het hele (zuid-)oosten van Europa. Diezelfde regio beleefde een bijzonder droge en warme zomer. Zo kreeg de helft van Zuidoost-Europa in juli te maken met de langste (13 dagen) en op één na heetste hittegolf ooit gemeten. In totaal kende het gebied tussen begin juni en begin september 43 dagen met hittegolven. Op twee dagen na was de temperatuur de hele zomer bovengemiddeld. Het aantal dagen met hittestress was ook erg groot. In het zuidoosten van Europa waren er 66 van dat soort dagen met een gevoelstemperatuur boven de 32 graden. Ook het aantal tropische nachten (23) van 20°C of warmer lag ver boven het gemiddelde (16), wat inhield dat er veel minder tijd was om te herstellen van de hete dagen. Het hele jaar waren ook de Europese wateren recordwarm, met een temperatuur die 0,7°C boven het gemiddelde lag. In de Middellandse Zee lag de temperatuur zelfs 1,2°C boven het gemiddelde. Bij de Scandinavische gletsjers en die op Spitsbergen werd de meeste smelt gemeten. Ook de omvang van het arctische zee-ijs daalde vanaf juli onder het gemiddelde; door Sven Schaap, met een verhelderende grafiek van de temperatuurverschillen over de afgelopen 30 jaar, waarin duidelijk wordt dat vanaf 1990 de curve zorgwekkend snel omhoog gaat. https://nos.nl/artikel/2563655-europa-is-het-snelst-opwarmende-continent-veel-verschil-tussen-oosten-en-westen
4 16 De salderingsregeling voor zonnepaneeleigenaren stopt per januari 2027. De installatie van nieuwe zonnepanelen nam een duikvlucht, nadat het kabinet afgelopen zomer het einde ervan had aangekondigd. Energieleveranciers verhoogden de terugleverkosten voor zonnestroom – voor elk teruggeleverd kilowattuur betaal je nu sinds het afgelopen jaar een klein bedrag. In 2024 zijn er in Nederland 21% minder zonnepanelen geïnstalleerd dan daarvoor. Er zijn ook installatiecijfers voor het eerste kwartaal van 2025, die nog dramatischer zijn; door Peter Koelewijn. https://www.nu.nl/economie/6352706/leveren-zonnepanelen-huurders-nog-geld-op-betaal-hooguit-2-euro-per-paneel.html
4 17 Het internationaal afgesproken klimaatdoel van maximaal 2°C opwarming is èn “dood” èn niet meer haalbaar. De snelheid, waarmee de aarde opwarmt, is zwaar onderschat. We dreigen versneld af te stevenen op extreme klimaatrampen en weerfenomenen. Door de opwarming van de aarde zal 2°C waarschijnlijk tegen 2045 bereikt worden, tenzij er gebruik wordt gemaakt van zonnestralingsbeheer (het zonlicht filteren of vanaf de aarde op grote schaal laten weerkaatsen).
Er is een politieke verandering nodig om de benodigde maatregelen te bereiken. Belangenorganisaties hebben veel te veel macht gekregen in onze politieke systemen. In democratische landen zou de macht bij de kiezer moeten liggen, niet bij de mensen [en organisaties; GjH] met geld. Daarvoor moeten enkele van onze democratieën, waaronder die van de Verenigde Staten van Amerika, worden gerepareerd; door Damian Carrington, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/17/opwarming-aarde-onder-2c-lukt-niet-meer-zegt-wetenschapper/
5 13 Milieudefensie begint – op basis van de vorige uitspraak – een nieuwe klimaat-rechtszaak tegen Shell. Doel is om het bedrijf te dwingen om zijn broeikasgassen-uitstoot drastisch te verminderen; door NOS Nieuws. Wat mij hieraan bevreemdt, is dat een private partij moet opkomen voor het publieke belang, omdat onze overheden het – kennelijk – laten afweten. https://nos.nl/artikel/2567100-milieudefensie-daagt-shell-opnieuw-geen-nieuwe-gas-en-olievelden-meer
5 14 De stabiliteit van de aarde is aan het wankelen. Dat blijkt uit 9 zogenoemde ‘planetaire grenzen’, die de wereld de afgelopen tienduizend jaar een leefbare plek voor ons maakten. Tot nu toe zijn al 6 van die grenzen overschreden. Het gaat om verlies van biodiversiteit, chemische vervuiling, klimaatverandering, landgebruik, stikstof en de beschikbaarheid van zoet water. Mogelijk wordt de 7de grens binnenkort ook overschreden: de verzuring van de oceanen. Dat effect wordt extra veroorzaakt door CO2-uitstoot; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6355703/planeet-is-volgens-wetenschappers-ziek-maar-niet-terminaal.html
5 16 De plannen van het kabinet voor nieuwe atoomcentrales stuiten op obstakels. De kosten liggen miljarden hoger dan verwacht* en de centrales gaan ook jaren later* in gebruik dan gedacht; door Emma van Bergeijk. * Die verwachtingen moeten we met flinke korrels zout nemen, want in mijn kringen werd direct gezegd dat het zo zou gaan; er zijn namelijk nog nooit atoomcentrales binnen geplande budgetten gebouwd (de overschrijdingen van budgetten zijn altijd fors) en binnen de geplande tijd atoomcentrales bouwen is ook nog nooit gelukt. De beslissers worden enthousiast gemaakt met mooie verhalen en zodra het besluit genomen is, zwemmen ze een fuik in. https://www.nu.nl/klimaat/6355960/nieuwe-kerncentrales-komen-jaren-later-en-vallen-veel-duurder-uit.html
5 17 De hoeveelheid CO2 in de atmosfeer is het afgelopen jaar fors toegenomen en dat komt niet alleen doordat er meer CO2 is uitgestoten. Het lijkt er sterk op dat de opname van CO2 door bossen en oceanen afneemt, vanwege een toename aan bosbranden, meer droogte en stijgende temperaturen; door Charlotte Klein. https://nos.nl/artikel/2567613-zorgwekkende-toename-co2-vooral-doordat-natuur-minder-lijkt-op-te-nemen
5 22 Doordat extreme weersomstandigheden vaker voorkomen, moet de maatschappij niet alleen op fysiek vlak beschermd worden, maar ook op sociaal gebied. Vooral mensen uit lagere inkomensgroepen of met een klein sociaal netwerk zijn bij bijvoorbeeld droogte, hittegolven en hevige neerslag extra kwetsbaar; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2568228-advies-voor-meer-aandacht-voor-sociale-gevolgen-klimaatverandering
6 02 Het kabinet-Rutte IV heeft ook nog iets goeds gedaan: het wilde bedrijven extra laten betalen als ze plastic op basis van aardolie zouden maken, omdat dat enorm vervuilend is. De maatregel moest recycling van het materiaal bevorderen en zou € 567 miljoen opleveren. Echter, het kabinet-Schoof (BBB, NSC, PVV & VVD) haalde daar een streep door; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6357831/afvalsector-wil-de-rekening-van-plasticproductie-niet-en-legt-het-werk-neer.html
6 11 De uitstoot van broeikasgassen was in Nederland gedurende de eerste 3 maanden van dit jaar 7% hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. En vorige maand was de op een na warmste mei ooit gemeten en het was in het noordwesten van Europa ook uitzonderlijk droog. Alleen vorig jaar was het in mei warmer. Het was afgelopen maand wereldwijd gemiddeld 15,79°C. Dat is 1,4°C boven de temperatuur in het pre-industriële tijdperk, toen de mens begon met het op grote schaal verbranden van fossiele brandstoffen en dus veel meer broeikasgassen ging uitstoten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2570709-meer-uitstoot-van-broeikasgassen-dan-vorig-jaar en https://nos.nl/artikel/2570702-afgelopen-mei-was-op-een-na-warmste-mei-ooit-ook-uitzonderlijk-droog
6 11 De zomer van 2025 wordt spannend. Dan beslissen we welke impact de klimaatverandering zal hebben op gezinnen in België, Nederland èn wereldwijd. In de komende weken moeten de Europese klimaatministers met elkaar een nieuw doel vastleggen voor de uitstootvermindering tegen 2040. Volgens de Klimaatcoalitie — en volgens de wetenschap — is een vermindering van 95% eerlijk, haalbaar en in lijn met onze internationale afspraken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/scholen-gesloten-frieten-onbetaalbaar-klimaatvoorspellingen-doen-pendelaars-schrikken/
6 19 Bij investeringen in fabrieken, huizen en infrastructuur zou meer rekening moeten worden gehouden met de langetermijngevolgen van klimaatverandering. De Wetenschappelijke Klimaatraad adviseert daarbij 100 jaar vooruit te kijken. In de huidige praktijk ligt de blik nog vaak op de korte termijn. Dat moet anders, zeker wanneer er groots wordt geïnvesteerd in het vervangen van naoorlogse bruggen, nieuwe huizen en de bouw van waterstoffabrieken. We hebben als land ervaringen met dit soort plannen: de Afsluitdijk, de Deltawerken, de Marker Wadden en bijvoorbeeld Ruimte voor de rivier; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2571762-klimaatraad-nederland-moet-groots-dromen-over-meeveranderen-met-klimaat
6 19 De aarde is op weg om binnen 3 jaar haar resterende ‘koolstofbudget’ op te maken. Dat betekent dat we nog heel weinig broeikasgassen kunnen uitstoten wanneer we de opwarming van de aarde willen beperken tot 1,5°C boven het pre-industriële niveau. Onze regeringen zorgen ervoor dat de klimaatmaatregelen ‘betaalbaar’ en haalbaar blijven, met andere woorden: volstrekt ontoereikend; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/binnen-drie-jaar-is-het-koolstofbudget-op-en-opwarming-tot-2c-komt-in-zicht/
4 04 In een neoliberaal model staat de verstrekker van kapitaal (o.a. investeerders en ondernemers) per definitie ‘boven’ de verstrekker van arbeid (o.a. ambtenaren, arbeiders, bedienden en werknemers). Hoewel in de economie beide productiefactoren in principe gelijkwaardig zijn voor een gezonde dynamiek èn de hiermee gecreëerde welvaart, plaatst het neoliberaal model de kapitaalverstrekker boven aan een zelf gecreëerde pikorde. Het maken en uitkeren van winst als vergoeding voor de kapitaalverstrekkers is daardoor prioritair aan het vergoeden van arbeidsomstandigheden aan, en lonen van de verstrekker van arbeid. Hetzelfde geldt voor ‘uitgesmeerde vergoedingen’, die vooral de beide verstrekkers moeten motiveren om de economische dynamiek lang te blijven voeden. Hieronder vallen enerzijds de legale en (fiscaal) aantrekkelijke herbeleggings- en investeringsopties van kapitaal en anderzijds het pensioen. Het legale karakter verwijst in beide gevallen naar de overheid, die dit garandeert en zo de economische harmonie bewaakt; door Nathalie Vallet, die motiveert waarom zij als hoogleraar economie & management meedoet aan stakingen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/waarom-ik-als-hoogleraar-economie-mee-staakte/
4 04 De Amerikaanse president Donald Trump haalt het wereldhandelssysteem onderuit op basis van een fundamentele economische misvatting. Hij beweert ten onrechte dat het handelstekort van zijn land wordt veroorzaakt doordat de rest van de wereld de Verenigde Staten van Amerika uitbuit, en stelt herhaaldelijk zaken als: “Decennialang hebben ze ons geplunderd zoals geen enkel land ooit is geplunderd in de geschiedenis”; door Jeffrey Sachs, die onthult waar het handelstekort van de VS wèl uit voortkomt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/04/trumps-absurde-handelsbeleid-zal-de-vs-verarmen-en-de-wereld-schaden/
4 08 De importtarieven van president Donald Trump zijn een waarschuwing: wanneer hegemonie begint te wankelen, gaan de handschoenen uit. Als de Amerikaanse heersende klasse de wereld niet meer kan regeren via consensus, regeert ze via dwang. Als ze hun macht niet kan veiligstellen via economische groei, doet ze dat door angst te zaaien; door Grace Blakeley. Dit is mij al jaren duidelijk. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/trumps-tarieven-draaien-om-macht-niet-om-welvaart/
4 08 Een van de gevolgen van het republikeinse beleid in de Verenigde Staten van Amerika is dat de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dinsdag China heeft gevraagd om economische samenwerking, vanwege de nieuwe importtarieven van de Amerikaanse president Donald Trump; door de economieredactie van NU. Dit lijkt mij een goede ontwikkeling. https://www.nu.nl/economie/6351900/eu-vraagt-china-om-economische-samenwerking-in-handelsoorlog-met-vs.html
4 10 Het beleid van president Donald Trump om een tarievenoorlog te ontketenen heeft de wereld in grote onzekerheid gedompeld. Hij neemt zo’n risico in de zekerheid dat de Verenigde Staten van Amerika uiteindelijk over het ultieme wapen beschikken van de controle over het internationale betalingssysteem SWIFT. Terwijl Trump de invoerrechten op Chinese producten tot boven de 100% opdrijft, lanceert China een alternatief voor het Amerikaanse SWIFT-betalingssysteem. Dat kan verstrekkende gevolgen krijgen; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/10/handelsoorlog-escaleert-china-lanceert-alternatief-voor-amerikaans-betalingssysteem/
4 23 De ING-bank weigerde vorig jaar betalingen van € 16 van de ene Belgische rekening naar een andere, omdat het woord ‘Cuba’ op de overschrijving vermeld stond. Nu moeten we weten dat bedrijven, die de sancties van de Verenigde Staten van Amerika tegen Cuba bij ons toepassen, de Europese wetten overtreden; door Coördinatie Opheffing Blokkade tegen Cuba. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/belgische-banken-weigeren-overschrijvingen-met-betrekking-tot-cuba/
4 25 Het kapitalisme vernietigt het leven, zegt Eva Von Redecker in haar boek “Revolutie voor het leven” (2025, uit het Duits vertaald door Peter Huijzer en Jan Sietsma, uitgegeven door ISVW). Voordat je het boek leest, klinkt die zin als de zoveelste algemeenheid. Echter, nadat je het boek hebt gelezen, klinkt die zin als de samenballing van een wervelwind, die je hele wereldbeeld omver heeft geblazen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/25/het-recht-om-te-vernietigen-waarom-we-bezeten-zijn-door-bezit/
5 01 Begin jaren 2000 leefde er nog hoop. Het internet leek een kans voor democratisering: iedereen kon communiceren, organiseren en publiceren. Lekker je ding doen, zonder toestemming, zonder filter. Technologie werd voorgesteld als een bevrijdingsmachine, als een alternatief voor gesloten systemen, voor instituties en overheden. Vijfentwintig jaar later is die belofte nagenoeg geheel verschoven naar een ander machtsregister. De woorden klinken nog wel, maar de structuur erachter is veranderd. Wat ooit ‘open’ leek, is nu grotendeels in handen van een beperkt aantal bedrijven. Amazon en Microsoft leveren de cloudcapaciteit, Meta bepaalt wat gezien wordt en X (voorheen Twitter) legt de grenzen van het publieke gesprek vast. Dat is geen toeval. De concentratie van macht volgt een duidelijke economische en ideologische logica. Data worden geanalyseerd, platforms sturen gedrag en winst wordt gemaximaliseerd. Alles in naam van de aandeelhouders, de efficiëntie en de schaalbaarheid. Wat in die evolutie verloren ging, is het idee dat publieke infrastructuur ook een publiek bestuur nodig heeft; door Jurgen Masure. https://www.sampol.be/2025/05/het-technofascisme-komt-in-een-hoodie
5 09 President Donald Trump denkt de werelddominantie van de Amerikaanse dollar te zullen redden, maar zijn tarievenoorlog heeft vooralsnog het omgekeerde effect; investeerders en landen verkopen hun aandelen in dollars en hun voorraden dollars op de bank; door Ben Norton. https://www.youtube.com/watch?v=VnWnyL3WGjg&t=8s
5 19 De industrie heeft het zwaar in de Verenigde Staten van Amerika. Het Amerikaans financiële systeem is een soort Las Vegas geworden. Het volume van de verhandelingen is veel hoger dan wat nodig is om de economie te ondersteunen. Het lenen om aandelen te kopen is uit de hand gelopen. Er worden nu futures gekocht zonder dat de koper aandelen in bezit heeft. Het resultaat daarvan is dat het systeem kantelt van investering naar speculatie. Datgene wat door de arbeiders als meerwaarde in de productie gerealiseerd wordt, wordt toegeëigend door de kapitaalbezitters, die het grotendeels inzetten in speculatieve operaties.
5 30 Sinds de financiële crash van 2008 zijn het niet langer banken of staten, maar vermogensbeheerders, die het kapitaal regeren. Met hun stille greep op aandelenmarkten, pensioenfondsen en publieke infrastructuur, vormen met name BlackRock, Vanguard en State Street de ruggengraat van een nieuw financieel feodalisme; door Davide Ventrone, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/financieel-feodalisme-hoe-blackrock-en-co-de-wereld-overnemen/
6 10 Internationale onrust, met name als gevolg van de handelsoorlog [die de Verenigde Staten van Amerika, c.q. president Donald Trump begonnen is; GjH] hindert de bestrijding van extreme armoede. Hierdoor zullen de armste landen het meeste lijden; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6358732/armste-landen-hardst-geraakt-door-handelsoorlog.html
3 26 Europese internet- en tv-aanbieders moeten op last van de Europese Commissie de uitzendingen en websites van verschillende Russische media blokkeren. Het gaat bijvoorbeeld om Russia 24, Russia Today en Sputnik. Die maatregel is kort na de inval van Rusland in Oekraïne in 2022 genomen. De Russische desinformatie- en propaganda-campagnes werden [op de een of andere manier; GjH] gezien als een directe bedreiging voor onze democratie, openbare orde en veiligheid. Met het blokkeren van de Russische tv-zenders vertelde Brussel de Europese stabiliteit en de waarden van de regio te willen beschermen. Daarmee blijkt Brussel volgens de hoogste rechters niet buiten zijn boekje gegaan te zijn. Nederlandse informatievrijheids- en persorganisaties hadden een rechtszaak tegen die verplichte blokkade aangespannen, maar zijn door het Europees Hof van Justitie in het ongelijk gesteld; door Tim Wijkman-van Aalst. Alle desinformatie en propaganda van de Europese Unie, de NAVO, onze overheden en met name die vanuit de Verenigde Staten van Amerika vallen niet onder blokkades. https://www.nu.nl/tech/6350528/brussel-mag-van-hoogste-rechter-russische-tv-zenders-blokkeren.html
3 27 Het begint de media na 17 maanden genocide in Gaza te dagen dat de gelijkschakeling tussen antisemitisme en antizionisme door Israël niet klopt. Het is echter nog geen hoofdonderwerp op een frontpagina. Maar op een conferentie over de strijd tegen vermeend antisemitisme nodigde de Belgische regering extreemrechtse Europese partijen uit, onder meer uit Frankrijk, Hongarije, Nederland, Spanje en Zweden. Die conferentie gaat over antizionisme en over de promotie van het koloniale project van Groot-Israël, een plan dat veel bewondering oogste bij de uitgenodigde partijen; door Ana Vračar. https://peoplesdispatch.org/2025/03/27/israels-antisemitism-conference-shaken-by-its-own-contradictions-with-attendance-of-europes-far-right/
3 28 De oorlog in Oekraïne zou er vermoedelijk nooit gekomen zijn wanneer er, na de val van de Berlijnse Muur, een gemeenschappelijke veiligheidsstructuur was ontstaan, waar niet alleen de toenmalige Russische president Boris Jeltsin, maar ook zijn jonge opvolger Vladimir Poetin naar streefde. Mogen we van een onafhankelijke openbare omroep niet verwachten dat hij onderzoek doet naar de oorzaken van die mislukking? Zou dat zijn geloofwaardigheid niet meer ten goede komen, dan mee te doen aan de oorlogshysterie, waarmee we nu om de oren worden geslagen?
We roepen daarom de eind- en hoofdredacteuren, de journalisten en de opiniemakers bij de openbare omroep op om hun eigen berichtgeving kritisch tegen het licht te houden en zich te beraden op hun opdracht om het publiek de beste onpartijdige en volledige informatie aan te bieden, die beschikbaar is; dit is het slot van een open brief aan de VRT van de oud-VRT-journalisten Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi, Dirk Tieleman en Walter Zinzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/open-brief-aan-vrt-jullie-hanteren-terminologie-die-oorlogstaal-normaliseert-en-banaliseert/
3 28 Over de Russische invasie in Oekraïne weigeren onze media een debat dat ruimte geeft aan de argumenten tegen de oorlogskoorts. Het publiek onwetend en verward houden gebeurt op 4 manieren: voortdurende herhaling van ideologische stellingen als ‘evidente en onbetwiste feiten’, simplistische framing, taalgebruik dat verwart in plaats van verduidelijkt en weglaten van essentiële informatie. Dit geldt onder meer voor de Belgische en Nederlandse media; door Ian Sinclair. https://morningstaronline.co.uk/article/how-media-sows-ignorance-and-confusion-about-war-ukraine
3 31 Advies aan de Belgische stakers: gebruik nooit meer de term ‘hervormingen’, maar heb het over wat het zijn: ‘sociale inleveringen’. En laat u niet kisten door de negatieve berichtgeving in de media: de media en de werkgevers vertegenwoordigen u niet. Sociale actie is altijd zinvol. Dat bewijst de geschiedenis. Niet staken biedt de zekerheid dat het niet beter wordt. Wèl staken houdt minstens die mogelijkheid open, dan wel verminderde sociale inleveringen.
De eenzijdige kijk van media op sociale conflicten is van alle tijden. Het ging er net zo als nu aan toe tijdens de grote stakingsgolven van de jaren ’80. Die waren veel ingrijpender dan wat er vandaag aan de gang is. De tactiek van de media is steeds hetzelfde: selectieve opinies van ‘de mensen in de straat’ tegen de stakers, verwijzen naar de schitterende toekomst als de ‘noodzakelijke hervormingen’ er komen; ‘maatregelen, die wel even pijn zullen doen’, maar ‘we moeten toch ook aan onze kinderen en kleinkinderen denken’. Bovendien, ‘stakingen beschadigen de economie’, ‘die stakers staken alleen maar voor zichzelf’ en ‘de gewone mens is weer eens het slachtoffer’. Lode Vanoost citeert hier uitdrukkingen, die dezelfde media en dezelfde werkgeversorganisaties gebruikten in de jaren ’80. Die zijn dus hetzelfde als de media van de afgelopen dagen te berde brengen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/31/werkgevers-en-media-hartelijk-dank-voor-de-promotie-van-deze-stakingsdag/
4 01 Het valt op hoe deze dagen zonder aarzelen oorlogstaal bij onze media wordt gebanaliseerd en genormaliseerd. In het Journaal wordt het woord ‘oorlogsdreiging’ achteloos en roekeloos in het dagelijkse taalgebruik geïntroduceerd. Wat die oorlogsdreiging precies inhoudt en of ze met de werkelijkheid overeenkomt wordt niet benoemd. Hetzelfde gaat het met het woord ‘herbewapening’ in onze media; alsof Europa ontwapend zou zijn geweest. De werkelijkheid is dat aan de vooravond van de huidige oorlog in Oekraïne de NAVO-landen ongeveer 18x meer uitgaven aan oorlogsvoorbereiding dan Rusland; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/hoe-de-vrt-oorlogsmentaliteit-opdringt-met-de-taal-als-glijmiddel/
4 08 In zijn ontslagbrief schreef VN-topambtenaar Craig Mokhiber: “Geachte Hoge Commissaris, dit is genocide zoals in de boeken. De VS, Groot-Brittannië en de EU dragen een verpletterende verantwoordelijkheid door hun tientallen jaren steun aan dit Europese koloniale project in Palestina en de mainstream media zijn medeplichtig door het tientallen jaren selectief goed te praten.” Na 30 jaar dienst te hebben gedaan als VN-ambtenaar nam hij november 2023 ontslag uit zijn functie als protest tegen de makke houding van de Verenigde Naties tegenover de genocide in Gaza, de medeverantwoordelijkheid van de Europese Unie, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika en tegen de medeplichtigheid van de [Westerse; GjH] media. Zolang de media de realiteit verzwijgen, zal het publiek blijven geloven dat verzet tegen de genocide ‘terreur’ is; door Lode Vanoost. Zie ook de tweede 4 08 onder het kopje ‘West-Azië’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/jemen-past-met-zijn-zeeblokkade-het-internationaal-recht-toe/
4 18 Israël heeft in Gaza meer journalisten vermoord dan dat er in totaal gedood werden in de oorlog na 9/11 in Afghanistan, de Amerikaanse Burgeroorlog, de recente oorlogen in Joegoslavië, de Koreaanse Oorlog, de oorlog in Oekraïne, de Vietnamoorlog (ook Cambodja en Laos) en Wereldoorlog I & II samen(!). Gaza komt naar voren als veruit de meest gevaarlijke omgeving voor de pers in de moderne geschiedenis. Opvallend genoeg zijn alleen al in de eerste maand van [laatste fase van; GjH] de Israëlische genocide 37 journalisten gedood, wat het tot de dodelijkste maand voor journalisten maakte sinds het Comité ter Bescherming van Journalisten in 1992 cijfers begon bij te houden. Het Israëlische leger voert ‘een oorlog tegen de pers’, waarbij niet enkel wapengeweld is gebruikt, maar ook systematische inspanningen zijn gedaan om de journalistiek in Gaza in een kwaad daglicht te stellen, de mond te snoeren en tegen te werken. Ten minste 35 van de vermoorde journalisten waren een direct doelwit omwille van hun werk. Het Israëlische bezettingsleger heeft zich naast de vernietiging van 90 mediakantoren en persfaciliteiten ook beziggehouden met arrestaties [van journalisten; GjH] en desinformatiecampagnes, huizen van journalisten gebombardeerd en de toegang tot internet sterk beperkt; door Nick Turse, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/meer-journalisten-door-israel-in-gaza-vermoord-dan-in-tien-andere-oorlogen-samen/
4 22 Enkele weken geleden hield de Italiaanse onderzoeksjournaliste Stefania Maurizi een toespraak in Brussel over het democratisch belang van de vrijheid van onderzoeksjournalistiek. Haar werk richt zich voornamelijk op het misbruik van geheimhouding om misdaden van de staat te verbergen. Gewone burgers hebben immers onafhankelijke informatie nodig.
Julius Assange is nu vrij, maar hij heeft betaald met 14 jaren van zijn leven. Maurizi heeft in het kader van een onafhankelijke informatievoorziening multi-jurisdictionele Freedom Of Information Act (FOIA)-rechtszaken gevoerd in Australië, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten van Amerika en Zweden gevoerd om toegang te krijgen tot alle documentatie van de zaak van Assange. Immers, wat Assange overkwam, mag nooit meer gebeuren. Het Britse gerecht moet nu alle documenten vrijgeven over de vervolging van Assange; een vonnis dat nu in beroep wordt behandeld; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/22/assange-is-vrij-stefania-maurizi-zet-zijn-strijd-verder-voor-ons-recht-om-te-weten/
4 22 Er is een grens tussen humor en onmenselijkheid en een grens tussen sadisme en satire. En wanneer je met een helm en kogelvrij vest de genocidale slachting van tienduizenden Palestijnen parodieert, dan ben je geen grens aan het opzoeken, maar dan ben je daar al ver overheen gegaan. Wat Birgit Aertgeerts, de ‘journalist’ van het VRT-programma De Ideale Wereld, in haar zogenaamd satirisch item heeft neergezet, is geen satire. Het is geen kritiek. Het is geen humor. Het is iets lelijks, waarvoor woorden tekort schieten, iets dat gaat over het ergste wat mensen kan overkomen; tienduizenden Palestijnse burgers, die al heel lang tussen hoop en vrees leven (wanneer ze het tot nu toe overleefd hebben). En het feit dat het op publieke omroep werd uitgezonden, betaald met belastinggeld, maakt deze gang van zaken zo mogelijk nòg walgelijker; door Sidi El Omari. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/22/de-verziekte-wereld-wanneer-satire-genocide-wordt/
4 26 In Amsterdam leidt Xandra Schutte sinds 2008 als hoofdredacteur het onafhankelijke opinieweekblad De Groene Amsterdammer. Onder haar leiding groeide het blad uit tot een toonaangevend platform voor cultuurkritiek, geopolitieke analyses en diepgravende onderzoeksjournalistiek. “Wij richten ons op de lezer, die het nieuws al kent, maar op zoek is naar context en duiding”, zegt zij; door Isidore van Westing in gesprek met Xandra Schutte. Echter, de reden, dat ik mijn abonnement ervan opzegde, was dat na 2 jaar oorlog in Oekraïne de Groene Amsterdammer nog niet eenmaal benoemd had dat de opstelling van de NAVO, Nederland en de West-Europese landen strijdig is met het handvest van de Verenigde Naties, dat opdraagt een onmiddellijk staakt-het-vuren te bereiken. https://www.foliomagazines.be/artikels/over-de-koers-van-de-groene-amsterdammer-belgie-krijgt-ook-een-plek
5 04 Het is zeker 40 jaar geleden dat ik de Nationale Dodenherdenking op televisie meemaakte. Vandaag was het dan zover. Mijn complimenten aan de NOS en iedereen, die achter de schermen hieraan meewerkte. Ik vind het ongelooflijk knap om gedurende bijna een uur een rechtstreekse uitzending te verzorgen, waarin alles tot in de puntjes geregisseerd is, zodat de kijker zich geen moment hoeft te vervelen. De militaire kapel, uiteraard geüniformeerd, zet al in tijdens de laatste zinnen van een spreker en we krijgen filmpjes van interviews te zien waar het anders misschien langdradig zou worden, terwijl er over controversiële thema’s als door Nederlanders veroorzaakte menselijke ellende, oorlog, willens en wetens veroorzaakte rampspoed, roof op Joodse bezittingen en zelfs compleet ingerichte woningen en een thema als vrijheid (keer op keer genoemd) niets inhoudelijks, maar dan ook werkelijk niets dan onderhoudende clichés worden gebezigd. Zonder enig commentaar zag ik hoe de voorzitter van de Tweede Kamer, Martin Bosma, hielp een krans bij het monument te hangen. Deze meneer verkondigt dat Adolf Hitler een socialist was en vertegenwoordigt een partij die als beginsel antisemitisme, of nee, islamofobie en vreemdelingenhaat gekozen heeft. Er was aan gedacht om de krans van onze koning, die vlak voor deze herdenking ons nog opgeroepen had om ons ‘tot de tanden te bewapenen’ ter voorbereiding van de komende oorlog tegen Rusland, en koningin zo’n 20 cm groter te maken dan al de andere kransen. Eigenlijk miste ik twee kransleggers: de secretaris-generaal van de NAVO en de president van de Verenigde staten van Amerika, maar om hen geen podium zal wel overdacht zijn.
Nee, dan de alternatieve dodenherdenkingen in Den Haag, Rotterdam, Utrecht en Zaandam. Daar werd stilgestaan bij ‘alle mensen die slachtoffer waren of zijn van genocide, oorlog, vervolging en onderdrukking, mede door toedoen of nalaten van de Nederlandse overheid’. Het draait hier om de toevoeging ‘of zijn’, waardoor het heden in beeld komt. Op die plekken was ‘herdenken’ ook ‘nadenken’. Want, zo werd betoogd, wanneer je achterom kijkt, besteedt dan tegelijk aandacht aan wat er vandaag de dag in onze naam overal ter wereld (tot in Nederland) door onze overheden, gesteund door politici, uitgevreten wordt.
5 20 Nadat de deelname aan Eurosong van Israël verdedigd werd met het voorwendsel dat het festival ‘apolitiek’ zou zijn [sinds de inval in Oekraïne mag Rusland niet meer meedoen; GjH], zette de Israëlische regering een grootschalige mediacampagne op met advertenties op Facebook en YouTube met de oproep om 20 keer voor Israël te stemmen. Extreemrechtse en zionistische netwerken hebben die boodschap verder verspreid. Het zijn dus niet ‘de burgers’, maar zionistische activisten, die massaal 12 punten gaven aan Israël; door Seppe De Meulder. Onderzoeksresultaten ontbreken, maar ik verwacht dat veel bellers op het liedje van ‘hun’ land stemden, zonder hen direct van nationalisme te verdenken; het gaat hier naar mijn mening om totaal-nietszeggend entertainment. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/eurosong-is-geen-liedjeswedstrijd-maar-propaganda/
6 04 Wanneer Hamas hulpgoederen zou stelen in Gaza, zou Israël dat gemakkelijk kunnen aantonen met de videobeelden van zijn drones, die heel Gaza continu controleren. Israël verstrekt echter geen beelden, die de diefstal van hulpgoederen door Hamas aantonen, noch Hamasstrijders, die de opslagmagazijnen zouden proberen binnen te dringen, noch van het plunderen van hulpkonvooien. De bewering dat Hamas voedsel zou stelen is dus niet bewezen en hoogstwaarschijnlijk pertinent een verzonnen leugen, maar toch zijn er ‘journalisten’, die deze leugen van de Israëlische regering zonder het meest minimale onderzoek als ‘feit’ overnemen; door Jonathan Cook, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/04/dat-hamas-noodhulp-zou-stelen-is-apert-onjuist-waarom-zegt-israel-dit-dan/
6 10 Het valt nauwelijks op, omdat de media er nagenoeg over zwijgen, maar de bloedbaden tegen Syrische minderheden zijn niet langer stof voor verontwaardigde commentaren. De reden is eenvoudig: de dader is nu een Westerse bondgenoot. Dit is een stelselmatig Westers principe: misdaden worden alleen misdaden genoemd wanneer vijanden ze begaan; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/10/syrische-bloedbaden-zijn-niet-langer-misdadig-nu-zijn-ze-goedaardig/
5 13 Journalisten herhalen vaak de boodschap van de macht – zelfs als die discriminerend, eufemistisch of feitelijk onjuist is. Dat komt hierdoor: zij distantiëren zich van het verhaal, zodat ze niet verantwoordelijk zijn voor wat er wordt gezegd. In elke journalistieke productie worden keuzes gemaakt: de keuze om sommige feiten niet en andere wel te benoemen, en sommige mensen niet en andere wel aan het woord te laten. Die keuzes worden per definitie gemaakt op basis van prioriteiten en wereldbeelden. Er moet altijd een frame zijn, een leidend perspectief om een verhaal te vertellen. Politici [en de schrijver dezes; GjH] doen dat ook. We presenteren bepaalde frames van de werkelijkheid, en journalisten nemen die van [grootbedrijven, overheden en; GjH] politici vaak over. Journalisten interpreteren altijd, maar die interpretatie mag niet in hun verhaal doorklinken. Wat ze eigenlijk doen is een interpretatie presenteren als feit, door het afstandelijk op te schrijven. Vervolgens worden bepaalde routines gevolgd, die ervoor moeten zorgen dat die interpretatie zo evenwichtig mogelijk wordt. Door een aantal regels en routines te volgen kun je veel verhalen in een korte tijd maken. Het gevolg is dat onwaarheden uit de politiek in de media een podium krijgen. Journalisten nemen de tijd niet om ze te controleren. Dit hebben we bijvoorbeeld in het klimaatdebat gezien: wanneer iemand zei: “Het broeikaseffect wordt groter en de temperaturen gaan omhoog”, werd vervolgens een klimaatontkenner gevraagd om daar kritiek op te leveren. Dan zet je verschillende bronnen tegenover elkaar, maar zo kom je niet persé dichter bij de waarheid; door Nigel van Schaik. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/waarom-staan-journalisten-zo-vaak-aan-de-kant-van-de-macht/
6 14 De Israëlische regering geeft dit jaar $ 150 miljoen uit aan pro-Israëlische berichtgeving. Dit zou 20x meer zijn dan in de afgelopen jaren. De filmpjes overtreden de regels misschien niet, maar bekend is wel dat Israëlische berichten vaak minder streng worden beoordeeld dan Palestijnse. Dat is een geopolitieke overweging: Israël wordt in het westen gezien als een bondgenoot; door de nieuwsredactie van NU. Zie het onderwerp 6 10 hierboven. https://www.nu.nl/tech/6359070/israelische-propaganda-glipt-langs-keuring-en-komt-terecht-in-online-advertenties.html
3 28 Het is bekend dat Israël het bestand met Hamas eenzijdig heeft verbroken en sinds 18 maart jl. verder is gegaan met het intensief bombarderen van Gaza. Daarbij vielen na het bestand minstens 730 doden, waaronder veel kinderen. Daarnaast sloot Israël de Gazastrook af van humanitaire hulp en wordt de bevolking uitgehongerd. De oorlogsmisdaden stapelen zich op. Inmiddels kent Gaza de laagste levensverwachting ter wereld.
Duidelijk is geworden dat de Israëlische regering ook actief de etnische zuivering van alle bewoners aan het voorbereiden is. Daar bestaan heel concrete plannen voor. Binnen het ministerie van Defensie is een nieuwe organisatie opgericht: de Emigratieautoriteit. Die moet een grootschalige operatie leiden om Palestijnen uit Gaza te verdrijven en onder het mom van ‘vrijwillige herplaatsing’ naar andere landen brengen, met name Afrikaanse landen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/wist-je-dat-israel-de-deportatie-van-gaza-volop-aan-het-voorbereiden-is/
4 02 We leven niet in tijden van ongekende massamigratie, en mensensmokkel is niet de oorzaak van illegale migratie. In een lijvig boek “Hoe migratie echt werkt” (2023, uitgegeven door Spectrum) maakt geograaf Hein De Haas korte metten met 22 vastgeroeste ideeën in het migratiedebat; door Sira Blancquaert en Hein de Haas. https://lavamedia.be/de-valse-narratieven-doorgeprikt-hoe-migratie-echt-werkt/
4 18 Op 3 april jl. heeft de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties – na 15 jaar voorbereidingen getroffen te hebben – bij consensus het besluit aangenomen om een werkgroep op te richten, die mag beginnen met het opstellen van een VN-verdrag inzake de mensenrechten van ouderen. Het gevolg zal zijn dat er uiteindelijk een VN-verdrag komt, dat juridisch bindend is met normen en regels voor de bescherming van de mensenrechten van oudere mensen. De staten moeten die rechten vervolgens wereldwijd in de praktijk brengen; door Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/historische-overwinning-voor-de-rechten-van-ouderen/
4 23 Op maandagavond 21 april jl. nam Mohammed Khatib – zoals elke dag – deel aan de solidariteitsbetoging voor Palestina aan de Beurs in Brussel. Dit keer werd hij kort daarna gearresteerd. Volgens getuigen werd hij tijdens de actie daarvoor meermaals door de politie gefotografeerd. Zijn arrestatie had aldus de politie te maken met een ‘dreigingsniveau’, vastgesteld door de Staatsveiligheid. Het bleek daarentegen vooral een poging om een bekend gezicht van het Palestijnse verzet monddood te maken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/intimidatie-van-solidariteit-politie-arresteert-bekende-palestijnse-activist-in-brussel/
4 29 Volgens Amnesty International duwt het beleid van president Donald Trump de wereld voortvarend richting klimaatchaos, autoritair misbruik en oorlog. De mensenrechtenbeweging staat op een kantelpunt. Wat nu in de Verenigde Staten van Amerika gebeurt, blijft niet binnen die landsgrenzen. Trump’s beleid werkt als katalysator voor andere leiders, die al jaren flirten met autoritair bestuur. In plaats van internationale normen te verdedigen, ondermijnen ze die. Dat heeft desastreuze gevolgen voor miljarden mensen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/het-trump-effect-mensenrechten-wereldwijd-onder-zware-druk/
5 28 Volgens de Verenigde Naties pakt de omstreden hulporganisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF) de voedingsdistributie helemaal verkeerd aan: uitgehongerde Palestijnen moeten soms kilometers lopen voor een kleine hoeveelheid voedsel. Ook zouden veel mensen met lege handen naar huis zijn gegaan. GHF is er feitelijk op gericht Palestijnen te verdrijven uit delen van Gaza, zegt de VN. De VN ziet dat GHF humanitaire principes onvoldoende handhaven, dus gaan ze er geen samenwerking mee aan. Aan die principes wil de VN persé vasthouden. Wanneer je deze voorwaarden in Gaza accepteert, ontstaat er ook druk om dit op andere plekken in de wereld, zoals Afghanistan, Oekraïne of Soedan te doen. Verder wordt de noodhulpclub gezien als een ‘afleidingsmanoeuvre’ voor het Israëlische geweld in Gaza. “We hebben dit systeem niet nodig. Wíj weten hoe we dit moeten doen”; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2569080-vn-samenwerken-met-israelisch-hulpplan-voor-gaza-is-geen-optie
6 10 Amazon en Facebook trekken hun steun aan de Amsterdamse Canal Parade in, mogelijk om bij president Donald Trump een wit voetje te halen. De steun van bedrijven, die ooit gretig strooiden met leuzen als ‘love is love’, was altijd al selectief. Een trans vrouw werd niet geholpen in een telefoonwinkel, maar dat bedrijf voer tijdens Pride wel mee in de botenparade; door Tammie Schoots, die aantoont dat omzet en winst het voor de – in dit artikel besproken – bedrijven altijd al gewonnen hebben van principes. https://www.oneworld.nl/identiteit/multinationals-die-pride-sponsoren-waren-ze-ooit-echt-betrokken/
6 11 Het aantal kinderen dat wereldwijd slachtoffer is van kinderarbeid is afgenomen. Vorig jaar hadden bijna 138 miljoen kinderen te maken met kinderarbeid, waarvan 54 miljoen kinderen onder gevaarlijke omstandigheden werkten. Het aantal kinderen dat wordt gedwongen tot kinderarbeid is sinds 2000 bijna gehalveerd door de nieuwsredactie van NU. Toch geen reden voor die 138 miljoen kinderen om bij dit nieuws, hoe positief ook gebracht, te juichen. https://www.nu.nl/buitenland/6358760/138-miljoen-kinderen-worden-tot-werk-gedwongen-velen-doen-gevaarlijk-werk.html
6 11 Uit het ambtsbericht over Syrië blijkt dat de veiligheidssituatie in dat land instabiel en volatiel (in op- en neergaande beweging) is; de onzekerheid is groot. Toch besloot demissionair minister Van Weel (VVD) dat Syrië voor veel Syriërs veilig verklaard kan worden om naartoe terug te keren. “Het is er nu minder gevaarlijk”, aldus de minister. In totaal gaat het om zo’n 17.000 mensen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2570688-reacties-op-syrie-besluit-van-weel-voorbarig-en-niet-overal-veilig
6 12 Het aantal mensen dat wereldwijd op de vlucht is voor geweld, oorlog en vervolging is gestegen tot boven de 122 miljoen. Dat aantal ligt 2 miljoen hoger dan een jaar eerder. Tegelijkertijd daalde de financiering voor hulp aan vluchtelingen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2570836-vn-meer-vluchtelingen-dan-vorig-jaar-financiering-daalt
6 20 Onschuld geldt als de maatstaf voor wie beweert vluchteling te zijn. Zo ontstaat een onderscheid tussen ‘illegale’ en ‘reguliere’ migranten. Dit reduceert migratie tot een keuze. Maar in hoeverre is er sprake van een keuze als het mondiale kapitalisme hele bevolkingsgroepen onderdrukt en het overleven in het thuisland structureel onmogelijk maakt? vraagt Albina Fetahaj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/20/waarom-moeten-de-dromen-van-migranten-stoppen-waar-die-van-anderen-beginnen/
3 21 Gisteren schreef ik nog in mijn laatste Winterdagboek (3 20 onder het kopje ‘Militarisme’) dat weinig intellectuelen tegengas bieden tegen alle Europese oorlogsvoorbereidingen. Vandaag, net na publicatie van dat dagboek, las ik over ‘De nieuwe vredesbeweging’. Een initiatief van heel wat organisaties, die zich kritisch met militarisme bezig houden: ‘Pacifisten in Nederland verenigen zich: de oorlogsvoorbereiding voor een gewapend conflict met Rusland, die Europa momenteel aan het treffen is, is een heilloze route’; door NOS Nieuws. Ik heb me terstond in die beweging verdiept en actie ondernomen om me daar bij aan te sluiten. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2560598-pacifisten-in-nederland-verenigen-zich-dit-is-een-heilloze-route en https://nieuwevredesbeweging.nl/nieuws/
3 23 Een vergelijking van uitgaven aan oorlogsvoorbereiding door de Europese NAVO-landen, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika; zeer lezenswaard en trek na afloop zelf uw conclusies: https://app.nos.nl/nieuws/europese_defensie/
3 26 “Ook na afloop van de oorlog in Oekraïne zullen er geen normale relaties met Rusland komen”, zegt NAVO-chef Mark Rutte. Volgens hem is er “een totaal gebrek aan vertrouwen”; door de nieuwsredactie van NU. Daarmee benadrukt Rutte uiteraard het eeuwig belang van de NAVO [ook nadat in het verleden het Warschaupact was opgeheven en de Russische presidenten Michail Gorbatsjov, Boris Jeltsin en Vladimir Poetin achtereenvolgens wegen zochten om in vrede met Europa te leven; GjH]. “Wij van lawaai willen meer lawaai”, zou ik zeggen. Tegelijk verziekt de secretaris-generaal van de NAVO met zijn uitspraken het vertrouwen van Rusland in Europa. Rusland is gewaarschuwd: Europa wil geen normale relatie met Rusland, laat staan gewone handel [omgangsvormen; GjH] en vrede. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6350562/rutte-ziet-ook-na-oekraineoorlog-geen-ruimte-voor-normale-relatie-met-rusland.html
3 31 Het effect van de openlijke Oval Office-ruzie tussen de presidenten Donald Trump en Volodymyr Zelensky op 28 februari jl. zindert vandaag na met veel vragen over de voortzetting van Amerikaanse steun aan Oekraïne en over het delen van inlichtingen met Kiev. Dit, in afwachting van de handtekening van de Oekraïense leider onder een door het Witte Huis voorgedragen overeenkomst: veiligheid in ruil voor mineralen. Tijdens die topbijeenkomst verklaarden Trump en zijn vice-president James Vance duidelijk dat het militaire bondgenootschap in alle opzichten stervende is, zonder hoop op herstel.
Het zou nu voor Europese leiders glashelder moeten zijn dat NAVO dood is. Ze kunnen in geen geval rekenen op veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten van Amerika. Zelfs het uiten [of wegnemen; GjH] van twijfels over de vraag of de VS achter sommige NAVO-staten zou staan, zegt genoeg. Ze moeten verder en ze moeten gaan nadenken over hun eigen nationale belangen en hun eigen veiligheid.
Een dag later schetste de Europese commissievoorzitter Ursula von der Leyen een plan van € 800 miljard om Europa te ‘herbewapenen’. Opiniepeilingen geven aan dat Europese burgers tegen meer uitgaven voor bewapening zijn, en wapenfabrikanten waarschuwen dat er tijd nodig is om dit grootse plan te realiseren.
Wanneer de NAVO echt ‘dood’ is, is dat de zoveelste nagel aan de doodskist van het imperium. Het is ook opnieuw een bevestiging dat de door de VS gedomineerde uniepolaire wereldorde, die de laatste kwarteeuw onnoemelijk veel dood, ellende en verwoesting aanrichtte, niet langer bestaat. Inwoners van het Zuiden kunnen opgelucht ademhalen. De uniepolaire wereld werd gesmeed in een vurig doopsel van luchtaanvallen en gruwelpropaganda in Joegoslavië tussen maart en juni 1999. Een vooruitziend artikel in de New Statesman van april 1999 merkte op dat de onwettige NAVO-bombardementen niet eenmalig waren, maar ‘slechts het begin’ van a brave new world, waar de militaire alliantie autonoom optrad als een wereldwijd oproercommando. De New Statesman voorspelde correct dat de gevolgen van deze paradigmaverschuiving enorm waren: er bestaat een kans dat ‘de legitimiteit van de VN’ fataal wordt ontwricht’ en ‘het hele naoorlogse internationale veiligheidssysteem wordt ondermijnd’. Ironisch is het dat dezelfde Westerse staten, die Washingtons hegemonie al die tijd hielpen en steunden, nu zelf weerloos zijn.
De Oekraïense proxy-oorlog is een duidelijk suïcidaal gevolg van de uniepolaire wereld. Ondanks Trumps vastberadenheid om het conflict te beëindigen, tonen Europese leiders geen blijk van opgeven. Ze [spreken in overtreffende trap hun vijandschap met Rusland uit en; GjH] haasten zich om het grote tekort aan financiële en militaire hulp aan te vullen, nu Washington abrupt met de hulp stopt [terwijl de Europese NAVO-landen aan de vooravond van de huidige oorlog in Oekraïne al 3,7x meer uitgaven aan oorlogsvoorbereiding dan Rusland; GjH]. Vooralsnog is er geen geloofwaardige oplossing voor deze flagrante kloof tussen realiteit en retoriek.
Echter, er mag verondersteld worden dat Washington misschien helemaal niets aan Europa kàn leveren. Zoals een onderzoek in juli 2024 concludeerde, hebben ‘de buitengewone niveaus van consumptie en vraag’ naar door de VS gemaakte munitie, voertuigen en wapens in de proxy-oorlog de bestaande voorraden van het land al uitgeput. Ook VS-veiligheidsadviseur Mike Waltz bekritiseerde 3 maart jl. Zelensky’s weigering om Trumps vredesplan te accepteren, en waarschuwde dat ‘de tijd om te praten nu is’, omdat de “voorraden en munitie van de VS niet onbeperkt zijn”; door Kit Klarenberg, vertaald door Katrien Vandegaer, over een Bloomberg-interview met Timothy Ash. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/31/een-imperium-stort-in-de-navo-is-dood/ De ruzie: https://www.youtube.com/watch?v=7pxbGjvcdyY en het interview met Timothy Ash https://www.youtube.com/watch?feature=shared&v=AfvShTxYwas
4 02 Het soort televisieprogramma’s, dat de militaire wereld in de schijnwerpers zet en niets bijbrengt qua politieke analyse van conflicten, wordt in jargon ‘militainment’ genoemd (een samentrekking van ‘militair’ en ‘entertainment’). Het is een manier om militair geweld te normaliseren in de samenleving; door Christophe Wasinski. https://lavamedia.be/belgie-de-navo-en-de-blinde-wapenwedloop/
4 19 Ik ontving – eindelijk – de aangevraagde folders “Geen NAVO-oorlogstop! Over de NAVO-top in Den Haag, juni 2025” (februari 2025) door De Nieuwe Vredesbeweging, Stop Wapenhandel en VD AMOK. In de brochure komt uiteraard de NAVO-top in Den Haag aan bod, maar vooral ook wat de NAVO is en wat de NAVO doet, haar relaties met Nederland, met nucleaire wapens en de wapenindustrie, de verhouding tussen de NAVO en de vredesbewegingen en militaire uitgaven door China, de NAVO en Rusland. Ik vind het een informatieve folder.
4 23 Historicus Jacques Pauwels benadrukt het cruciale belang van geschiedenis om het waarom van de hedendaagse wereld te kennen. Media en politici verkopen een simplistisch zwart-wit-verhaal van ‘de goeden tegen de slechten’, zonder context. Gaza, Oekraïne of de toenemende sociale ongelijkheid: voor wie de geschiedenis niet kent is oorlog iets dat zomaar, plots gebeurt, zonder dat je daar iets tegen kunt doen. Echter, daar klopt niets van; door Lode Vanoost in gesprek met Jacques Pauwels. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/gaza-en-oekraine-oplossen-kan-alleen-als-je-context-en-geschiedenis-kent/
4 28 Het nieuwe SIPRI-rapport is uit: het totale NAVO-budget was in 2024 goed voor 55% van alle militaire uitgaven in de wereld, 10x meer dan het Russische militaire budget. Alle landen samen hebben vorig jaar € 2.400 miljard uitgegeven aan oorlogsvoorbereiding. Dat is meer dan ooit tevoren, en bijna 10% meer dan een jaar eerder. Vooral in Europa, Rusland en West-Azië namen de uitgaven snel toe; door Ludo De Brabander, en het is de moeite waard om hier bijvoorbeeld de glasheldere figuur 2 achter de eerste link te bekijken, en door de nieuwsredactie van NU. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/wereldwijde-militaire-uitgaven-naar-recordhoogte/ en
4 29 Wanneer je vrede wilt, bereid die dan voor: durf een bezoek aan Moskou aan. Luister naar ‘de vijand’. Vrede nastreven is een politieke plicht. Het recht om oorlog te voeren bestaat niet, welke rechtvaardigende redenen je ook kunt verzinnen. Voer de dialoog tot op het bot. Dit schrijven Gerard Bodifée, Réginald Moreels, Philippe Van Parijs en Tom Sauer.
De Europese Unie kan duizenden miljarden aan wapens uitgeven, maar wanneer Rusland zich niet veilig voelt, zal ook in Europa (denk aan Oekraïne en Oost-Europa) onzekerheid blijven voortbestaan.
Alleen gedeelde veiligheid is veiligheid. De paradox is dat juist door ons te bewapenen Rusland zich nog onveiliger voelt. Dat noemen we het zogenaamde ‘veiligheidsdilemma’. Toch lijken onze Europese politici opnieuw in deze val te trappen, en dit door 2 mechanismen: angst voor Rusland en een drang naar aanzien en macht; door de genoemde astrofysicus/filosoof, chirurg/voormalig minister, econoom/filosoof en hoogleraar internationale politiek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/als-je-vrede-wilt-bereid-ze-dan-voor/
5 04 We moeten in Europa dringend op zoek naar een stem voor het internationaal recht, voor oprechte internationale samenwerking en voor vrede, want de bedreigingen van onze samenleving zijn veel complexer dan louter militaire agressie. Praten over het versterken van niet-militaire internationale samenwerking en wapenbeheersing ligt vandaag politiek enorm gevoelig.
Dat de wereld in volle verandering is, is een open deur. Nieuwe technologische ontwikkelingen volgen elkaar in een razend tempo op en de recente geopolitieke ontwikkelingen zorgen voor instabiliteit. Een concrete oorlogsdreiging is in Europa dichtbij. Dat zorgt voor angst.
De meest recente cijfers van Stockholm International Peace Resarch Institute (SIPRI) illustreren dat de wereldwijde militaire uitgaven in 2024 $ 2.718 miljard bedroegen. Dit is een stijging van 10% ten opzichte van 2023 en de sterkste stijging sinds het einde van de Koude Oorlog. Minstens even verontrustend is de vaststelling dat de militaire uitgaven in alle regio’s van de wereld zijn gestegen. Een wereldwijde wapenwedloop is dus geen vrees voor de toekomst. Het is de realiteit van nu. In een wereld, die bedreigd wordt door klimaatsverandering en technologische ontwikkelingen, waarin bondgenootschappen op losse schroeven komen te staan, en waarin internationale verdragen en het internationaal recht steeds vaker worden beschouwd als vrijblijvende schrijfsels, lijkt een terugkeer naar het recht van de (militair) sterkste voor sommigen het juiste antwoord op de ontwikkelingen. De wereld is echter geen speelplaats vol ruziënde kinderen. De bedreigingen, waar samenlevingen voor staan, zijn vele malen complexer dan louter [Chinese of; GjH] Russische militaire agressie. We hebben een heel palet aan instrumenten nodig om ons weerbaar te maken tegen de bedreigingen van de vrede; door Nils Duquet. https://www.mo.be/column/de-sluipende-logica-van-een-wapenwedloop
5 08 De Tweede Wereldoorlog eindigde in Europa niet met één heldere overgave; het ging om een verwarrende reeks van capitulaties. Tachtig jaar later blijft onduidelijk op welke dag en waar nazi-Duitsland nu precies de wapens neerlegde. De Belgisch-Canadese historicus Pauwels geeft uitleg bij de verschillende plaatsen en data; door Jacques R. Pauwels, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/waar-en-wanneer-werden-de-nazis-eigenlijk-verslagen/
5 08 Op 4 & 5 mei (Nederland) en op 8 & 9 mei (België) is het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog in Europa tot een einde kwam. Maar de hoofdrol van de Sovjet-Unie in die overwinning — en de gruwelijke prijs die ze ervoor betaalde (meer dan 26 miljoen vermoorde Sovjetburgers) — raakt in het Westen steeds meer ondergesneeuwd door geopolitiek opportunisme en selectieve herinnering; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/selectieve-herinnering-de-vergeten-rol-van-de-sovjet-unie-in-de-bevrijding-van-europa/
5 10 Ik vind dit nu precies niet de manier om een oorlog te beëindigen, omdat het teveel lijkt op de beëindiging van de Eerste Wereldoorlog, die de opmaat werd voor de Tweede Wereldoorlog: de Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Franse president Emmanuel Macron en de Poolse premier Donald Tusk waren zaterdagochtend samen in de Oekraïense hoofdstad. Andere leiders van landen, die deel uitmaken van de coalitie, en secretaris-generaal Mark Rutte namen virtueel deel aan de vergadering [wat mij hier opvalt is dat er kennelijk geen afvaardiging van Rusland betrokken was bij het overleg; GjH]. “Wij dagen samen met de VS Poetin uit”, zei Starmer na afloop. Volgens Macron zullen de Verenigde Staten van Amerika het voorgestelde staakt-het-vuren monitoren en zullen ook Europese landen daaraan bijdragen. Bij schendingen zullen Europese landen samen met de VS “enorme sancties” aan Rusland opleggen. “We staan klaar om zware druk op Rusland uit te oefenen en verdere, strenge sancties op te leggen in geval van schending van een staakt-het-vuren”, zei EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
5 12 De afrekening van een levering Franse pantserwagens aan het Belgische leger leidde eind vorige maand tot grote verontwaardiging. Een tot nu toe buiten beeld gebleven verslag voor het Franse parlement toont aan hoe België een expliciet mandaat aan Frankrijk gaf om te onderhandelen met Franse leveranciers en zichzelf daarmee buiten spel zette. Als klap op de vuurpijl bleek het een aangekondigde kroniek van de draaideurpolitiek tussen de defensie-industrie en het leger; door Thibault Coigniez. https://apache.be/2025/05/12/hoe-belgische-leger-zich-overgaf-aan-franse-belangen
5 13 President Donald Trump klaagt dat de militaire bases van de Verenigde Staten van Amerika in Azië zijn land teveel geld kosten. Als onderdeel van de onderhandelingen over de tarieven met Japan en Korea roept Trump beide landen op om te betalen voor de stationering van de VS-troepen op hun grondgebied. Een [veel; GjH] beter idee is om die bases te sluiten en de daar gestationeerde soldaten naar huis halen; door Jeffrey Sachs, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/13/jeffrey-sachs-sluit-alle-legerbasissen-van-de-vs-in-azie/
5 19 Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de Verenigde Staten van Amerika zich opmaakt voor een oorlog met China. Uit een gelekte memo, dat in handen is gekomen van de Washington Post, blijkt dat het Amerikaanse ministerie van Defensie de voorbereiding op oorlog met China tot zijn hoogste prioriteit heeft gemaakt. Boven alle andere kwesties; door Ben Norton, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/19/vs-bouwt-openlijk-aan-oorlog-met-china-silicon-valley-telt-zijn-winst/
5 19 Hoewel het Verenigd Koninkrijk in 2020 uit de Europese Unie stapte, vond op 2 maart jl. in Londen de eerste grote top plaats na de Amerikaans-Russische toenadering. Naast 11 van de 27 EU-lidstaten namen ook Canada, Noorwegen en Turkije deel aan de bijeenkomst in Lancaster House. Op 11 maart brachten besprekingen over een mogelijk vredesplan in Parijs 37 stafchefs van Europa en Canada samen, evenals Australië, dat belangstelling toonde om een bemiddelende rol te spelen.
De EU komt alleen op deze manier samen wanneer het om groot geld gaat. De € 800 miljard, die de Commissie op 10 maart aankondigde, moet de nationale industrieën van de EU financieren. Het befaamde aandeel van 3% van het bruto binnenlands product (bbp) zou volgens het Witboek over defensie, dat Ursula von der Leyen 19 maart jl. presenteerde, zelfs kunnen stijgen ten gunste van de wapenhandelaren. De relevante doelstelling om de afhankelijkheid van Amerikaanse technologieën te verminderen, lijkt des te moeilijker te verwezenlijken aangezien de samenwerking in deze sector enkele successen kent, maar vooral grote mislukkingen, zelfs bij de samenwerking tussen Berlijn en Parijs. Het bedrag wordt ingezet om een project voort te zetten dat in 2004 van start ging met de oprichting van het Europees Defensieagentschap (EDA). Daarop volgde de oprichting van de permanente gestructureerde samenwerking in 2017, het Europees Defensiefonds (EDF) in 2021, en in 2022 de uitbreiding van de Europese Vredesfaciliteit (EPF), dat verklaarbaar een foute naam heeft gekregen. Dit project is gericht op de export van dodelijke wapens naar landen in oorlog [hetgeen strijdig is met het Handvest van de Verenigde Naties; GjH], ter ondersteuning van de Oekraïense oorlogsinspanning.
De Europese Commissie heeft geen enkele bevoegdheid over het gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid (GVDB). Ze treedt op als economische stuurman van de gemeenschappelijke markt, niet als politieke autoriteit, ook al wekt ze die indruk door de medeplichtigheid van de regeringsleiders en staatshoofden, met Emmanuel Macron voorop. De onrust over de ‘Russische dreiging’ heeft na de Amerikaans-Russische toenadering in allerijl een schijnbare eenheid gecreëerd zonder de middelpuntvliedende krachten te stoppen, die de fors toegenomen Unie – van 6 naar 27 leden – ondermijnen.
Tijdens hun bijeenkomst op 20 maart 2025 benadrukten de 27 lidstaten dat “een sterkere en slagvaardigere EU op het gebied van veiligheid en defensie een positieve bijdrage zal leveren aan de mondiale en trans-atlantische veiligheid en complementair is aan de NAVO, die het fundament blijft van de collectieve defensie van haar leden”. Over Oekraïne benadrukten ze dat “veiligheidsgaranties moeten worden genomen (…) met gelijkgestemde partners en NAVO-partners”. Deze nadrukkelijke herinnering is geen holle frase. Het bevestigt een structurerende keuze. Het Europese project vindt zijn oorsprong in de Koude Oorlog. Of om het met de woorden van de Atlanticus en toenmalig lid van het Europees Parlement Jean-Louis Bourlanges te zeggen: “Europa heeft geen vrede gebracht. Vrede heeft Europa gebracht.” (Le Monde, 1 december 2007). Het activisme van het VK, dat zich openlijk presenteert als de brug naar Washington, èn de deelname van Turkije, lid van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), bevestigen deze aangeboren misvorming.
Het idee van een Europese pijler binnen het bondgenootschap biedt geen antwoord op de vraag “Waarom?”. De rol van de NAVO is gehandhaafd gebleven en opgedrongen, omdat ze erin slaagt de Europese verdeeldheid te overbruggen door de geostrategische koers vanuit Washington te bepalen. Bovendien voorkomt ze dat er een leider moet worden aangewezen onder de Europese grootmachten – Duitsland, Frankrijk of het Verenigd Koninkrijk – die zelf geen consensus weten te bereiken, aangezien hun historische overheersing weinig nostalgie oproept. In de praktijk heeft de NAVO een voorkooprecht bij crises, waarbij het GVDB slechts aanvullend optreedt, doorgaans voor ‘ondergeschikte’ taken, zoals opleidingen of post-crisismanagment.
In 2025 opent een mogelijk langdurige Amerikaanse terugtrekking in theorie een strategische ruimte voor de EU. De geschiedenis toont ons iets anders dan dat de ‘soevereine’ en trotse naties van Europa er op termijn in zullen slagen verenigd te blijven zonder overkoepelende hegemonie van de Verenigde Staten van Amerika. Het wordt een geweldige uitdaging om de verscheidenheid aan achtergronden met elkaar te verzoenen, zonder een gemeenschappelijke geopolitieke cultuur. Simplistische, manicheïstische retoriek (mooi bedachte, maar nietszeggende woorden op redding gericht door het kennen van de spirituele waarheid) – gekenmerkt door een zekere mate van russofobie – creëert een schijnbare consensus, die volkomen irreëel is.
Ten strijde trekken om gezag te versterken en mensen samen te brengen – mede door een vijand op te bouwen – is een oude truc. Oorlog, of liever de mogelijkheid van oorlog zou wel eens de voorwaarde voor de EU kunnen zijn om zich te profileren volgens dezelfde mechanismen, die de natiestaten hebben opgebouwd. In naam van ‘efficiëntie’ stelt het Europees Parlement voor dat GVDB-besluiten voortaan met gekwalificeerde meerderheid worden genomen. In een Unie zonder politieke inhoud zou deze gewapende Europeanisering leiden tot de oprichting van een autoritaire, manicheïstische en oorlogszuchtige bureaucratie; door Anne-Cécile Robert, vertaald door Jan Reyniers. Dit roept de vraag op in hoeverre de EU politieke inhoud heeft (zie ook de tweede 5 19 onder het kopje ‘Wereldverhalen’). https://lavamedia.be/een-gemeenschappelijke-defensie-echt-waar/ en https://www.betekenis.be/woord/manicheisme
5 20 De eenheid van politieke krachten verkondigt het onheil van een onvermijdelijke oorlog, die alleen gewonnen kan worden door te bewapenen ‘om de Europese ‘normen en waarden’ te verdedigen [zoals naleving van mensenrechten voor asielzoekers en in Palestina en overal ter wereld; GjH] en voor vrede’ [wanneer hadden we ‘bewapenen om de vrede te bewaren’ eerder gehoord?; GjH]. Ze hebben het van conservatieven tot sociaal-democraten over de mythische grote vijand, die in realiteit een kleinere militaire dreiging en macht vormt dan het – zelfs Europese deel van het – NAVO-blok zelf. Door deze angst te verspreiden, probeert men het draagvlak voor militarisering te vergroten; door Ozzy Vandenabeele. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/20/herbewapening-voor-vrede/
5 21 “Si vis pacem, para bellum” – als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog. Deze eeuwenoude spreuk galmt luid in de hoofdkwartieren van defensiekabinetten, leger en wapenindustrie [plus de NAVO, andere overheden en nagenoeg alle politieke partijen; GjH]. Tien experts op het gebied van internationale relaties en veiligheid pleiten echter tégen het idee dat vrede met wapens kan worden afgedwongen: Sophie Bolt (secretaris-generaal Campaign for Nuclear Disarmament)- Oorlog heeft nog nooit vrede gebracht, Thomas Bottelier (Universiteit Utrecht) – Scheve mobilisatie: Europa en de wapenwedloop, Ludo De Brabander (Vrede vzw) – Het EU-militarisme ondermijnt wat het beweert te verdedigen, Ulrike Eifler (Die Linke) – Waarom vakbonden niet mogen zwijgen over militarisering, Jörg Kronauer (Socioloog, journalist Junge Welt) – Diplomatie tussen vijanden, Guido Van Leemput (Nieuwe Vredesbeweging in Nederland) – Bescherm de welvaartsstaat tegen de oorlogsstaat, Niamh Aine Ni Bhriain (onderzoekster Transnational Institute) – De EU op oorlogspad, Tom Sauer (Professor UAntwerpen) – Rusland in een Europese veiligheidsarchitectuur, Christophe Wasinski (Professor ULB) – Europese herbewapening, bedrijfsbelangen en sociale afbraak, en Naomi Zoka (Pax Christi) – Geen Europese nucleaire paraplu. https://lavamedia.be/als-je-vrede-wil/
5 28 De herbewapening van Europa is bedoeld om de Europese landen van de NAVO te diversifiëren en te versterken. Terwijl Europa focust op de verdediging van de oostelijke flank van de NAVO, zal het de Verenigde Staten van Amerika toestaan om zich te focussen op Oost-Azië en de Stille Oceaan. Volgens Washington is de VS momenteel overbelast in de Indo-Pacific (de regio die het westelijke deel van de Stille Oceaan en het Indische Oceaangebied omvat). Daar doet de VS alles om China militair te omsingelen. Ze heeft al militaire bases in Japan, de Filippijnen en Zuid-Korea, patrouilles in de Zuid-Chinese Zee, samenwerkingsverdragen met Australië (AUKUS) en India (QUAD), en een onafgebroken focus op Taiwan, maar al die militaire initiatieven vragen gigantische middelen aan geld, logistiek en menskracht. Terwijl China economisch steeds verder groeit, raakt Washington verwikkeld in meerdere crises: de Indo-Pacific, Oekraïne en het Midden-Oosten. Tegelijk groeien ook de binnenlandse spanningen binnen de VS. De oorlogsindustrie kan het tempo ternauwernood bijhouden: munitievoorraden slinken, het wordt steeds moeilijker om op alle fronten paraat te blijven en de scheepsbouw raakt achterop. Het Amerikaanse imperium, ooit onaantastbaar, lijkt langzaam te worstelen met de grenzen van zijn bereik. Vandaar dat Washington zegt: wij concentreren ons op China; de bewapening tegen Rusland is een taak voor de Europeanen; door Peter Mertens. https://lavamedia.be/tanks-vullen-geen-brooddozen/
5 29 In respectabele kringen is het 50 jaar na het einde van de ‘oorlog in Vietnam’ nog altijd ongepast om dat een ‘nederlaag’ te noemen, of een ‘onwettige invasie’. In die kringen blijft het een ‘faliekant misgelopen poging om goed te doen voor democratie en vrede’. De feiten daarentegen vertellen een ander verhaal. Het was de laatste koloniale oorlog van de Verenigde Staten van Amerika met dienstplichtigen. De enige les, die de VS eruit trok, was om voortaan met beroepssoldaten andere landen aan te vallen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/29/50-jaar-geleden-leed-vs-grootste-koloniale-nederlaag-en-ging-er-mee-door/
6 08 Het bruto binnenlands product is een financiële maat voor wat een land verkocht c.q. geproduceerd heeft. De inkomsten daarvan gaan naar aandeelhouders, bedrijven en belastingen. De NAVO-norm houdt de uitgaven in – als percentage van het bbp – die alleen vanuit geïnde belastingen betaald kunnen worden, samen met alle andere overheidsuitgaven aan bijvoorbeeld bestuur, gezondheidszorg, infrastructuur, onderwijs en sociale zekerheid. En er mankeert veel meer aan die NAVO-norm. We zouden moeten kijken naar de geldbedragen, die China, de Europese landen van de NAVO, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika aan oorlogsvoorbereiding besteden. Dat alleen geeft inzicht in wat we moeten weten. De NAVO-norm is een gegoochel met gelden, waardoor ondoorzichtig blijft wat we werkelijk aan het doen zijn. Lode Vanoost legt dat in dit artikel uit. Eén conclusie is dat het verhogen van de NAVO-norm effectief bijdraagt aan de neoliberale droom: verhoging van het bbp (economische groei) en minimalisering van de overheid, verlaging van bijdragen aan lonen, nutsvoorzieningen en uitkeringen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/08/de-navo-percentages-zijn-volksbedrog/
6 09 Voor de export van diensthonden gelden dezelfde regels als voor huisdieren. In 2015 probeerde toenmalig minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelings-samenwerking Lilianne Ploumen de export van diensthonden al te reguleren, maar dat kon daarom juridisch niet. Echter, door de strijd in Gaza en het toenemende [doorstreping door GjH; het zou volgens mij ‘aanhoudende’ moeten zijn] Israëlische geweld op de Westoever groeit de druk op de Nederlandse politiek om strengere regels in te voeren voor de export van diensthonden naar Israël [lees: de export van diensthonden naar Israël te verbieden; GjH]; door Nieuwsuur. Zie ook 4 10 onder België & Nederland. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2570515-nederlandse-diensthonden-als-huisdier-geexporteerd-naar-israel
6 11 NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte: “De geschiedenis heeft ons geleerd dat we om de vrede te bewaren, ons moeten voorbereiden op oorlog. Wensdenken zal ons niet beschermen. We kunnen het gevaar niet wegdromen. Hoop is geen strategie.” Oftewel: burgers moeten beven en bibberen voor de Russen die gaan komen. Hij reeg in zijn speech alle oorlogsstellingen van de NAVO en van president Donald Trump aaneen en presenteert ze als algemeen aanvaardde ‘feiten’. Zoals het ‘feit’ dat een gigantische stijging van defensie-uitgaven tot 5% van het bbp absoluut noodzakelijk is om de Russen die – ander ‘feit’ – binnen 5 jaar in staat zullen zijn de NAVO aan te vallen. Het ‘feit’ dat we daarom moeten besparen in alles wat vandaag het welzijn voor iedereen verhoogt: gezondheidszorg, pensioenen, werkloosheidsuitkeringen. En ook het ‘feit’ dat de grootste veiligheidsbedreiging, die uitgaat van de klimaatverandering, juist de toegang voor China en Rusland tot het Noordpoolgebied is. “Je kunt je gezondheidssysteem en het pensioensysteem behouden, maar dan kun je beter Russisch leren”, aldus Rutte.
Terwijl bijvoorbeeld die 5%-verhoging voor oorlogsvoorbereiding regelrecht uit de duim van zijn èchte baas president Donald Trump gezogen is. Rutte negeert daarbij dat, indien de NAVO dit percentage zou realiseren, ze méér aan oorlogsvoorbereiding zal uitgeven dan op dit moment alle landen van de wereld samen doen. En vrolijk negeert hij ook dat Rusland jaarlijks zo’n $ 84 miljard uitgeeft aan oorlogsvoorbereiding tegen de NAVO $ 1.280 miljard [en $310 daarvan door de Europese NAVO-landen; GjH]; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/11/mark-rutte-klimaatverandering-we-hebben-meer-ijsbrekers-nodig/
6 13 Oorlog is alledaags. Het is overal: in films, in kranten, in politieke debatten. De media analyseren gretig de laatste ontwikkelingen, strategieën en wapentypes. Wij praten het na, en we hebben het over de ‘goeden’ en over de ‘slechten’. Maar zelden kijken we kritisch naar oorlog zelf, naar het systeem dat agressie en geweld legitimeert. En wanneer we het over oorlog hebben, gaat het zelden over wat oorlog werkelijk is, te weten een uitwas van patriarchale mannelijkheid. Feministen, zoals Mona Eltahawy, onthullen de onderliggende structuren van alledaags geweld, macht en ongelijkheid; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/oorlogsverklaring-aan-het-patriarchaat/
6 13 & 6 14 “We zijn helaas tot de conclusie gekomen dat het nodig is om te investeren in defensie voor het behoud van vrede op het continent”, zegt PvdD-leider Esther Ouwehand. De partijleider breekt hiermee met de pacifistische lijn, die al sinds de oprichting voor haar partij geldt; 331 leden steunden de betreffende motie, 241 stemden tegen en 75 leden onthielden zich van stemmen. Pacifisme is niet meer het toverwoord, erkent ook GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans: “Ik heb me decennialang beziggehouden met ontwapening en het terugdringen van de krijgsmachten, maar nu moet het de andere kant op.” “Gekkenwerk”, zegt SP-partijleider Jimmy Dijk, die in tegenstelling tot de andere linkse [midden- en rechtse; GjH] partijen geen extra geld voor defensie wil. “We hebben in Europa al meer dan genoeg wapens voor onze eigen verdediging. Bovendien geven Europese NAVO-lidstaten 3x meer uit aan defensie dan Rusland. En dat is voor de SP meer dan genoeg.”; door Nieuwsuur en door NOS Nieuws. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2571044-investeren-in-defensie-niet-langer-taboe-voor-links-breuk-met-een-lang-verleden en https://nos.nl/artikel/2571144-meerderheid-leden-partij-voor-de-dieren-steunt-fractie-over-defensie
6 14 Het wapenhandeldecreet wordt versoepeld. Dit betekent dat ons belastinggeld niet enkel gebruikt kan worden voor de ontwikkeling en productie van wapens, maar dat het ook onduidelijker wordt in welke handen deze wapens terecht zullen komen. Momenteel is ongeveer 30% van het eindgebruik van Vlaamse ‘strategische goederen’ al onbekend. Dat aandeel zal door dit decreet toenemen; door Orry Van de Wauwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/14/van-het-klassieke-veiligheidsdenken-naar-een-vredevolle-benadering/
6 16 Nagenoeg alle 9 nucleaire wapenstaten in de wereld (China, Frankrijk, India, Israël, Noord-Korea, Pakistan, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika), zijn bezig met een intensief nucleair moderniserings-programma, waarbij nieuwe versies atoomwapens worden ontwikkeld en bestaande wapensystemen worden vernieuwd. We zien een duidelijke trend van groeiende atoomwapen-arsenalen, van verscherpte nucleaire retoriek en van de ontbinding van wapenbeheersingsakkoorden; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/16/volgens-sipri-dreigt-er-een-nieuwe-kernwapenwedloop/
7 17 Er is geen verstandige invulling mogelijk als een militaire begroting jaarlijks meer dan € 30 miljard uit de staatskas beslaat. Het is shockerend dat deze regering de federale begroting wil plunderen voor een overbewapening, die de toets van een degelijk defensiebeleid helemaal niet doorstaat. De 5%-norm komt uit de koker van het Witte Huis, dat erop rekent dat een groot deel van de militaire miljarden terugvloeit in de kassa’s van haar wapenindustrie. Wanneer de regering instemt met 5% dan spreken we over een toekomstige jaarlijkse meeruitgave van € 22 miljard. Dat is niet zomaar een onverantwoord en roekeloos beleid; het is waanzin en moet resulteren in de vernietiging van de publieke dienstverlening, de volledige afbouw van ons milieubeleid en de afbraak van ons sociaal systeem. Anders dan de regering doet voorkomen, is ons land wel degelijk in staat om deze absurde plannen tegen te houden. De NAVO beslist immers in consensus. Politieke moed en gezond verstand kunnen misschien banbliksems opleveren vanuit Washington, maar kan ook de steun opleveren van andere landen, zoals Canada, Italië, Spanje en/of het Verenigd Koninkrijk, die eerder al aangaven dat ze weigerachtig zijn om hun militaire begrotingen meer dan te verdubbelen. Ze hebben er net als België gewoon de middelen niet voor, tenzij ze de welvaartstaat afbreken, wat precies het [gewenste; GjH] beleid is van president Donald Trump.
We moeten af van het idee dat een kunstmatige norm van het bbp voor militaire uitgaven een allesbepalende graadmeter moet zijn voor onze verdediging. Afgelopen jaar lukte het Nederland zelfs niet om de stijging naar 2% effectief uit te geven. België zit, met een defensiebudget van 1,3% van het bbp in 2024, in de staart van het peloton, maar in absolute cijfers bevindt België zich in de betere middenmoot (op de 15de plaats van 32 NAVO-lidstaten), wat niet slecht is voor een klein land. Dat geldt eveneens als we de uitgaven nemen per hoofd van de bevolking (ook de 15de plaats). De gegevens zijn afkomstig van de NAVO.
Europa toont eens te meer hoe inhoudsloos de nagestreefde ‘strategische autonomie’ is. Het ongenoegen voor Trumps regering met haar steun aan Europees extreemrechts, haar agressieve handelsbeleid, en haar politiek rond Oekraïne, staat in groot contrast met de militaristische volgzaamheid van de Europese NAVO-lidstaten. Terwijl miljarden verdwijnen in de kassa’s van de militaire industrie in de Verenigde Staten van Amerika, is elke balans zoek. Een 5%-norm voor alle NAVO-lidstaten betekent dat de gezamenlijke militaire uitgaven naar meer dan $ 2.700 miljard stijgen, dat is $ 1.200 miljard meer dan wat de NAVO-landen samen in 2024 besteedden en evenveel als de huidige wereldwijde militaire uitgaven.
Rusland spendeerde in 2024 $ 149 miljard aan zijn militair apparaat en zat daarmee al aan 7,2% van zijn bbp. Daarvan gaat grofweg 60% naar de oorlog in Oekraïne. Zelfs met een verdubbeling van de Russische militaire uitgaven blijft Moskou hangen op een fractie van wat de NAVO plant uit te geven. Als Moskou de huidige wanverhouding van 10% van de militaire uitgaven van de hele NAVO wil behouden, dan zouden de Russische militaire uitgaven rond de 14% van het bbp opsouperen. Dat is ¾ van de federale begroting van het land. Met andere woorden: Rusland kan de wapenwedloop met de NAVO onmogelijk volhouden. Dit toont aan dat de mythe van de Russische dreiging alleen dient om een angstcultuur te zaaien, die de bereidheid in Europa moet creëren om de militarisering te financieren met sociale besparingen.
Verzet tegen militaristische geopolitieke motieven, die de wereld naar de afgrond kunnen leiden, is gerechtvaardigd. Werk aan een echt veiligheidsbeleid, een inclusieve veiligheidsarchitectuur, die de nadruk legt op diplomatie, ecologische en sociale veiligheid, ontwapeningsinitiatieven en vertrouwenwekkende maatregelen; de politiek, die exact 50 jaar geleden het fundament vormde van de Slotakte van Helsinki en die uiteindelijk tot ontspanning en meer veiligheid leidde. Deze planeet heeft samenwerking nodig om de echte planetaire dreigingen (armoede, atoomwapens, klimaat en ongelijkheid) af te wenden. De dreigende overbewapening verhoogt het wantrouwen, doet het risico van een militaire confrontatie toenemen, zorgt voor een gevaarlijke wereldwijde wapenwedloop [en vergroot de kans op een atoomoorlog; GjH]. Verwerp de 5%-norm met klem; door Ludo De Brabander. Met de mogelijkheid om zich op te geven voor een demonstratie en een NAVO Tegentop in Den Haag op zaterdag 21 en zondag 22 juni. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/18/met-een-navo-norm-van-5-procent-dreigt-de-vernietiging-van-onze-welvaartstaat/
7 17 De leiders van de G7 waren het eens dat Oekraïne zich heeft ingezet voor een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren en ze stellen dat Rusland hetzelfde moet doen. Ze zeggen dan ook te onderzoeken hoe “alle opties om de druk op Rusland te maximaliseren”; door de nieuwsredactie van NU. Ergo, de druk op Rusland maximaliseren om een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren te bewerkstelligen; dat is een contradictio in terminis. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6359527/g7-top-is-teleurstelling-voor-zelensky-maar-levert-wel-verklaring-over-iran-op.html
6 18 De NAVO-norm van 5% van het bbp zet onze sociale zekerheid op het spel voor een ongezien militair opbod. De alliantie toont zich een agressieve oorlogsmachine en instrument voor [Amerikaanse; GjH] werelddominantie; door Peter Mertens en Ruben Ramboer. https://lavamedia.be/alles-wat-je-moet-weten-over-de-trump-norm-van-5-en-de-navo/
6 19 Oorlogen worden nooit gevoerd voor de officieel opgegeven redenen van de oorlogsstokers. Met de werkelijke redenen krijg je immers zelden de bevolking mee. Eveneens van alle tijden is de meegaandheid van de grote media om dat officiële verhaal netjes binnen de krijtlijnen ‘kritisch’ te reproduceren. Die van Israël tegen Iran is volgens Lode Vanoost daarentegen ingegeven omdat Iran ongehoorzaam is. Het steunt de verzetsorganisaties Hamas in Gaza en Hezbollah in Libanon en weigert zich te richten naar de Westerse bevelen. In mainstream jargon heet het dat Iran ‘een destabiliserende rol’ speelt in West-Azië. ‘Stabiliteit’ mag je hier niet begrijpen volgens de definitie uit een woordenboek. Dat begrip staat hier voor de ‘stabiliteit van brutale pro-westerse dictaturen’, die hun eigen bevolking terroriseren en voor de ‘stabiliteit van de bezetting en kolonisatie van Palestina’, die nu zijn apotheose kent met de genocide in Gaza. En wanneer Iran als staat uit elkaar zou vallen, of wanneer er weer een pro-westers regime à la sjah aan de macht zou komen, ligt de weg voor de Verenigde Staten van Amerika en zijn vazal Israël volledig open voor hun heerschappij over West-Azië. De VS heeft de olie daar zelf niet nodig, maar China en de EU wel. Daarom moet Iran vallen. BBC en ITV hebben de zoon van de sjah al geïnterviewd, die een terugkeer naar de ‘democratie’ onder zijn vader voor ogen had; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/de-redenen-waarom-israel-iran-aanvalt-die-de-media-u-besparen/
6 19 Spanje wil de defensie-uitgaven niet naar 5% van het bbp verhogen. Dat schrijft de Spaanse premier Pedro Sanchez in een brief aan NAVO-chef Rutte. Hij noemt het percentage ‘contraproductief’ en ‘onredelijk’. Die norm is daardoor ‘onverenigbaar met onze verzorgingsstaat en met onze visie op de wereld’. Sanchez is niet bereid om zijn land die ‘offers te laten brengen’; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2571779-spanje-wil-niet-voldoen-aan-beoogde-nieuwe-navo-norm-van-5-procent
6 19 Atoomwapens worden voorgesteld als een afschrikmiddel, maar in feite vergroten ze onze veiligheid niet, kosten ze ons miljarden èn ontsnappen ze grotendeels aan democratische controle. Onlangs bleek bijvoorbeeld dat landen met buitenlandse atoomwapens op hun grondgebied, waaronder ook België [en Nederland; GjH], de kosten daarvan voor hun burgers en volksvertegenwoordigers verborgen houden.
Daarnaast werd becijferd dat de wereldwijde uitgaven aan atoomwapens de afgelopen 5 jaar met 47% zijn gestegen: van $ 68 miljard naar $ 100 miljard. De Verenigde Staten van Amerika gaven in 2024 aan atoomwapens $ 56,8 miljard uit, China $ 12,5 miljard, het Verenigd Koninkrijk $ 10,4 miljard dollar en Rusland $ 8 miljard; door Pax Christi Vlaanderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/belgie-verbergt-kost-van-kernwapens/
3 21 Door de groei van de opkomende economieën, verschuift de wereldorde van Westerse dominantie naar een multipolair tijdperk. Dat stelt de oude imperiale modellen op de proef. Het laatste echt multipolaire tijdperk dateert uit de 19de eeuw. Het combineerde kapitalisme als het organiserende principe voor de economie, industrialisatie als de bepalende technologische ontwikkeling en het keizerrijk als de dominante politieke modus. Degenen die industrieel achterop raakten – de Chinezen, Oostenrijks-Hongaren, de Ottomanen, de Russen en de Spanjaarden – vielen ten prooi aan de Amerikanen, de Britten, de Fransen en de Japanners.
Het streven van Duitsland naar een gelijkwaardige positie op basis van zijn industriële kracht leverde ons 2 grote oorlogen op en daartussenin een depressie, die het puur kapitalistische economische model vernietigde ten gunste van een hybride of niet-kapitalistisch bestuurlijk en industrieel systeem: het communisme of staatssocialisme in de USSR, de Sovjet-Unie, het fascisme en het nazisme in Europa en de New Deal in de VS. In de nasleep van de Tweede Wereldoorlog ontstond er een bipolaire wereldorde.
De bipolariteit eindigde met de ineenstorting van de USSR van 1989 tot 1992. Op dat moment kwam een schijnbaar uniepolaire wereld tevoorschijn, samen met bepaalde blijvende mythen, zoals het einde van de geschiedenis. De vraag was welke vorm deze wereld zou aannemen. Zou de overblijvende hegemoon een goedaardige zijn in de trant van de Alliantie voor Vooruitgang van John F. Kennedy of de goede buurpolitiek van Franklin Roosevelt? Zou ze via en met andere soevereine landen samenwerken via de Verenigde Naties, opgericht onder Franklin Roosevelt en Harry Truman? Zou ze een evenwichtig financieel en wereldhandels-systeem opzetten, zoals John Maynard Keynes in 1944 hoopte te doen? Achter een interne politiek van Amerikaans triomfalisme en onder een vernislaagje van ‘liberaal-democratie’ – tussen aanhalingstekens – heersten de krachten van financiële en vervolgens militaire roofzucht. Een wereldwijde politiek van ‘doe het op onze manier of anders …’, ook wel bekend, en tegenwoordig vaak aangeduid als de zogenaamde(!) op regels gebaseerde internationale orde. Hierbij moet gezegd worden dat China zich vanaf het begin afzijdig heeft gehouden van de uniepolaire constructie.
De resterende centrale macht van de uniepolaire hegemoon is zijn aanhoudende positie in de financiële wereld. Deze positie kan voor een zekere tijd standhouden, maar dat zal waarschijnlijk niet eeuwig zo blijven. Het lijkt erop dat we op de drempel staan van een nieuw tijdperk van multipolariteit. De vraag rijst opnieuw: wat voor wereld wordt het? Het belangrijkste kenmerk van de BRICS-formatie is haar anti-imperiale of niet-imperiale karakter, waardoor ze zich sterk onderscheidt van de multipolaire wereld van de 19de eeuw. We mogen hopen dat als de BRICS+ zich consolideren als een pool – of liever als meerdere polen – van een nieuw systeem in een multipolaire wereld op een fundament dat radicaal verschilt van dat van de 19de eeuwse imperiale multipolariteit, en ook van dat van de 20ste eeuwse bipolariteit of de laat 20ste eeuwse, vroeg 21ste eeuwse unipolariteit.
Niemand gelooft dat de Noord-Amerikaanse vrijhandelszone zal opgaan in een geconsolideerde politieke eenheid. De VS heeft voorlopig relatief lage energiekosten. We zullen zien hoe lang die aanhouden, samen met een extreem expansief begrotingsbeleid in combinatie met de voortdurende hegemonie van de dollar. Fysiek verval is duidelijk zichtbaar. De deïndustrialisatie heeft de technische competenties van de beroepsbevolking in de VS verzwakt, die nu grotendeels gewend is aan dienstverlening, met een grote middenklasse en relatief kleine elites in de financiële en de technologische wereld. Het drama van de VS is dat de elites blijven vasthouden aan hun visie van wereldheerschappij, die in hun ogen gerechtvaardigd wordt door de financiële positie, oftewel de duurzame financiële positie van de dollar en van de Amerikaanse staatsobligatie, de Amerikaanse financiële instellingen in het wereldsysteem. En dus blijven ze vasthouden aan een visie van wereldheerschappij, die niet langer overeenkomt met de onderliggende realiteit en die op enig moment waarschijnlijk zal teleurstellen.
De status van de Europese Unie als zodanig wordt steeds alarmerender en fragieler. Europa, de zetel van meerdere imperia uit het verleden, zit duidelijk in de grootste problemen. Het heeft zichzelf afgesneden van goedkope energie uit Rusland. Het heeft beperkte eigen hulpbronnen en het verliest industrie en markten aan een opkomend China. Bovendien is de Europese Unie een confederale entiteit. Het ontbreekt haar aan gemeenschappelijke welzijnsinstellingen, maar toch is ze vastgeklonken aan een zeer rigide gemeenschappelijke munt. Europa en de Verenigde Staten van Amerika worstelen nu met hun economische en geopolitieke neergang; door James Galbraith, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/21/europa-brics-en-de-nieuwe-wereldorde/
3 25 Unipolariteit betekent niet simpelweg dat één staat het machtigst is van alle andere staten. Het houdt momenteel in dat één staat machtiger is dan de volgende machtigste staten samen. Dan hebben we het over de economie, gemeten naar het bruto binnenlands product (bbp), en over militaire uitgaven. Amerikaanse dollars zijn momenteel essentieel om te investeren in activa, exportproducten te kopen of staatsobligaties te kopen van de VS. De Federal Reserve van de VS kan dollars uit het niets creëren, maar buitenlandse centrale banken moeten dollars kunnen lenen van de Fed of ze in reserve houden.
De dominantie van de Amerikaanse dollar neemt echter af. We zijn er nog niet – de Verenigde Staten van Amerika is nog steeds de dominante macht in de wereld – maar we zijn op weg naar een multipolaire wereld. Op dit moment neemt de VS 26% van het mondiale bbp voor haar rekening, tegen 30% in 2000. En de VS mag dan wel de grootste privé-banken ter wereld bezitten, ze verbleken bij de omvang van de Chinese staatsbanken, die de 4 grootste zijn in de wereldeconomie.
Stel dat aanpassing aan een multipolaire wereld vereist dat we onze pogingen om [in de pas te lopen met; GjH] een groot en machtig land opgeven en ons in plaats daarvan richten op het gebruik van onze beperkte middelen om aan de behoeften van mensen te voldoen? Dit historische moment [in de moderne geschiedenis van de mensheid; GjH] vereist een politiek, die gericht is op het opbouwen van een duurzame, veilige en welvarende samenleving, die voor iedereen werkt, in plaats van alleen voor een klein groepje bevoorrechte mensen. We moeten vechten voor een politiek waarin mensen – en niet de grote machten – centraal staan; door Grace Blakeley, vertaald door Gaston Van Dyck.
3 26 De mythe dat wij, of welke andere Westerse natie ook, garant staan voor democratie, mensenrechten en de zogenaamde ‘verdiensten’ van de Westerse beschaving of dat we de rechtsstaat verdedigen ligt voor altijd aan diggelen. De barbarij van Israël is ook de onze. Misschien dringt dit nog niet bij ons door, maar de rest van de wereld begrijpt dat heel goed; door Chris Hedges, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/26/het-laatste-hoofdstuk-van-de-genocide/
3 28 Was de Russische invasie in Oekraïne gerechtvaardigd? Neen.
3 31 China*, Japan en Zuid-Korea** komen met een gezamenlijke reactie op de importtarieven van de Verenigde Staten. De landen gaan economisch meer samenwerken. De banden worden aangehaald vanwege de importheffingen, die president Donald Trump deze week gaat invoeren op hun producten; door de economieredactie van NU. Dat is een uiterst interessante ontwikkeling, lijkt mij: * voor de Verenigde Staten van Amerika haar gedoodverfde vijand en ** twee trouwe Aziatische bondgenoten van dezelfde VS. https://www.nu.nl/economie/6351076/china-japan-en-zuid-korea-komen-met-gezamenlijke-reactie-op-heffingen-vs.html
4 01 Bulletin of the Atomic Scientists, de Amerikaanse nucleaire waakhond, actualiseerde onlangs de Doomsday Clock. Deze indicator van de mondiale atoomdreiging staat, 80 jaar na Hiroshima, op het hoogste niveau ooit. We staan nu op 89 seconden voor middernacht; dichterbij het einde van de mensheid dan ooit. De bizarre combinatie van conventioneel bewapenen en nucleair ontwapenen om tot een nieuwe ontspanningspolitiek te komen, vereist met name diplomatie. Fijngevoeligheid voor een waardige vrede in Oekraïne, maar ook elders in de wereld. Diplomatie zou de eerste opdracht voor de Europese Unie zijn, maar is progressief Europa zich nog bewust van het nut van nucleaire ontwapening? Bewapening vanuit Europees perspectief is immers ook … ontwapenen of de Europese waarden versterken om op lange termijn complementair weer samen te werken met de andere kant, zoals Vietnam dat deed. Dat kan een atoomoorlog in Europa voorkomen. Het is hoog tijd; door Gilbert Eggermont. https://www.sampol.be/2025/04/het-is-89-seconden-voor-doomsday
4 01 Laat niemand u wijsmaken dat democratie gewoon de wil van de meerderheid is. En laat niemand u wijsmaken dat democratie zonder weerhaken, zoals rechters, mogelijk is; een warm pleidooi voor de grondwet en het Grondwettelijk Hof van Patricia Popelier; door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2025/04/grondrechten-zijn-niet-links
4 01 We stevenen af op een feodale maatschappij 2.0, waarin techbedrijven parallel met de overheid soevereine macht verwerven [of zijn we daar al beland? GjH]. Misschien is het legaliteitsbeginsel de kern van een democratische rechtsstaat. De overheid kan enkel handelen wanneer ze daarvoor een wettelijke grondslag heeft. Dat belet niet dat bij de toepassing van de wet de overheid altijd moet interpreteren. Traditioneel werd die vertaalslag naar concrete situaties gemaakt door ambtenaren. Vandaag zijn we echter de uitvoering van wetten in hoog tempo aan het automatiseren met digitale technologie. Het is niet langer een persoon achter het loket of aan een bureau, die onze belastingaanslag vaststelt, maar een algoritme. De beslisregels, die onze plichten en rechten vastleggen, zijn steeds meer het werk van computerprogrammeurs en systeembeheerders. Om de discretionaire macht van ambtenaren te disciplineren, ofwel hun vrijheid om zelfstandig te acteren of te oordelen te beteugelen, ontwikkelden we het bestuursrecht met zijn beginselen van behoorlijk bestuur. Maar dat is niet ingesteld op de verschuiving van macht naar computerprogrammeurs en systeembeheerders. We merken daarnaast dat het huidige vertaalproces van wetten naar algoritmes onvoldoende systematisch verloopt en feitelijk door niemand goed wordt overzien; door Pol Deltour in gesprek met Reijer Passchier. https://sampol.be/2025/04/rule-of-code-verdringt-stilaan-rule-of-law
4 02 Geleid door economische en militaire macht, heeft het Westen Israël’s koloniale project ingezet als strategisch middel om zijn hegemonie te behouden. Het is een strategisch partnerschap, dat geworteld is in gemeenschappelijke imperialistische doelen. De Europese Unie plukt er vruchten van, genocide of niet. Inzicht in de grotere geopolitieke wereldkaart is essentieel om te begrijpen dat met effectieve allianties een strategie ontwikkeld wordt om het Israëlische koloniale project koste wat het kost in stand te houden; door Rafeef Ziadah in gesprek met Nick Buxton. https://lavamedia.be/de-geopolitiek-van-genocide/
4 04 Wat president Donald Trump en vice-president James Vance willen, is simpel: terug naar de tijd dat het Zuiden spotgoedkoop ruwe grondstoffen leverde aan het Noorden, dat er op zijn beurt winstgevende afgewerkte producten van maakte, die ze duur aan het Zuiden verkocht. Ooit werd dat netjes ingekleurd met retoriek over ‘democratie’ en ‘vrije markt’. De huidige regering van de Verenigde Staten van Amerika vertelt nu openlijk over haar intenties: het Zuiden moet weer arm en onderdanig worden; door Ben Norton. https://www.youtube.com/watch?v=ywmpea6vvOE&t=3240s
4 05 De tanende legitimiteit van de Verenigde Naties (VN) is hoofdzakelijk een politiek probleem. De VN kampt niet met bureaucratische inefficiëntie, maar met politieke blokkades. Met name in de VN-veiligheidsraad kunnen de 5 permanente leden besluiten tegenhouden met vetorechten. Dat bemoeilijkt gezamenlijke actie [en consequentie in veroordelingen; GjH]. Er valt legitieme kritiek op de VN te geven, maar ze hebben een grotere expertise dan [ooit wie ook; GjH]. Hun grote organisatorische capaciteit combineren ze met tientallen jaren aan ervaring en een breed netwerk van lokale instellingen, organisaties en personen, die invloed hebben op het verloop van bepaalde processen. Hèt grote probleem is de politieke kant van het verhaal. De leden van de Veiligheidsraad hebben meer dan ooit eigen belangen in de conflicten van vandaag; door Kasper Nollet in gesprek met Magnus Lundgren. https://www.mo.be/interview/magnus-lundgren-de-vn-zijn-hun-rol-als-conflictbemiddelaar-deels-verloren-maar-misschien-is-dat-nog-niet-zo-erg
4 14 In een opmerkelijke toespraak op 7 april 2025 onthulde Stephen Miran, de voornaamste economische adviseur van Donald Trump en voorzitter van de US Council of Economic Advisers, het doel van het tariefbeleid onder Trump: het gebruiken van importheffingen als drukmiddel om andere landen te dwingen financieel bij te dragen aan het behoud van de wereldhegemonie van de Verenigde Staten van Amerika; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/14/wat-is-trump-met-zijn-invoertarieven-van-plan/
4 15 De Britse regering moet Hamas schrappen van de lijst van verboden terreurorganisaties. Dat is de bijzondere eis, die een van de oprichters van de beweging stelt in een opmerkelijke juridische aanklacht. Dit is een rechtsgeding zonder voorgaande in de Britse justitie, die gevolgen zou kunnen hebben voor het hele Westen. Hamas is een Palestijns-islamitische bevrijdings- en verzetsbeweging, die Palestina wil bevrijden en de strijd tegen het zionistische project wil aangaan. Het claimt het recht op gewapend verzet om de bevrijding van Palestina te bereiken. De Britse beslissing om Hamas [vanwege terugslaan; GjH] als terreurorganisatie te brandmerken maakt een eerlijk debat over de positie van de organisatie onmogelijk; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/hamas-dagvaardt-britse-regering-om-schrapping-van-terreurlijst-te-eisen/
4 16 President Donald Trump is geen ongeleid projectiel. Hij is consequent en snel. Het einde van de Westerse wereldorde, die we de laatste decennia kennen, met de Verenigde Staten van Amerika als enige grootmacht, is nabij. Alle experts verwachten al een tijdje een transitie van een ‘uniepolaire’ naar een ‘multipolaire’ wereld, waar landen als Brazilië, China, India en Rusland hun plek aan tafel opeisen. Ook de VS zag dit aankomen. Al onder Barack Obama werd met de ‘pivot to Asia’ de diplomatieke aandacht van de VS verschoven naar China. De opkomst van China werd al snel geïdentificeerd als de grootste bedreiging voor haar internationale positie en omgedoopt tot prioriteit nummer een. Echter, zelfs met alle vertragingstactieken blijkt het onmogelijk om de opkomst van China te kunnen stoppen. Uitstel is in dit geval geen afstel. En met deze kennis kunnen we het hebben over de strategie van Trump, want het is in deze geopolitieke context dat hij zijn tweede termijn begon. Op het eerste zicht lijkt de strategie van Trump wellicht waanzinnig. De grootste wereldmacht, die al jaren de dominante speler is en de huidige wereldorde mee heeft opgebouwd tot wat ze nu is, breekt diezelfde wereldorde in minder dan 100 dagen volledig af. Maar Trump beseft iets dat veel Europese leiders nog steeds niet onder ogen durven te zien. Het tijdperk van de Amerikaanse dominantie is voorbij. Opkomende grootmachten als China, de Europese Unie en India beginnen zich steeds meer te roeren. China gebruikt haar economische macht om strategische infrastructuur en kritische grondstoffen op te kopen en te monopoliseren. De EU gebruikt haar macht als afzetmarkt om wereldwijde productieregels af te dwingen. Door nu volop in de aanval te gaan met gigantische handelstarieven, bepaalt Trump het strijdtoneel van het komende conflict. Dat de VS hiermee haar eigen – op vrijhandel gebaseerde – wereldorde ondergraaft, speelt hierbij geen enkele rol. Trump laat alle schijn van een internationale rechtsorde vallen en kiest voor een ruwe 19de-eeuwse machtspolitiek; Jorg Van Renterghem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/16/de-verbazingwekkende-consistentie-van-trumps-geopolitieke-strategie/
4 17 De ogenschijnlijke eenheid tussen Europa en de Verenigde Staten van Amerika, die tot voor kort vanzelfsprekend leek, is door de confrontatie tussen de presidenten Donald Trump en Volodymyr Zelensky en later door de weigering van Trump om met EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen te praten over de invoertarieven ontmaskerd. Achter het masker van eenheid blijkt het Westen intern verdeeld, met botsende economische belangen en een [Amerikaanse en; GjH] Europese elite, die haar greep op de wereld wanhopig wil behouden. Economische groei versnelde voor alle neoliberale landen de tegenstellingen van het kapitalistische systeem: het verhoogde wereldwijde concurrentie, extreme kapitaalconcentratie, financiële oververhitting en maakte de staat een directe dienaar van de heersende klasse. We bevinden ons temidden van een nieuwe kwalitatieve sprong in de wereldorde, die in de jaren ’90 tot stand is gekomen. De fragmentatie van de wereldmarkt brengt de destructieve kenmerken van een productiewijze aan het licht, die ons misschien [dan wel waarschijnlijk; GjH] naar oorlog leidt.
Profiterend van zijn mondiale machtspositie (de Amerikaanse dollar als reservemunt) heeft de VS zijn private en publieke schulden maximaal uitgebreid. Het bereikte niveau is inmiddels onhoudbaar geworden. Het zet de VS ertoe aan om ook binnen het Westerse kamp economische en financiële [en eventueel militaire; GjH] druk uit te oefenen, om de eigen situatie overeind te houden.
Wanneer de heersende elites van Europa willen dat het continent zijn dominante en plunderende positie in de wereld blijft behouden, dan staat ze voor een moeilijke opdracht. Zeker nu de militaire steun van de VS afbrokkelt of mogelijk wegvalt. Om slagkracht op het wereldtoneel te behouden en landen in het gareel te doen lopen, is het nodig om het proces van Europese eenwording in versneld tempo te forceren. Maar dat proces zit al jaren vast, vooral omdat de grote kapitaalgroepen nationaal verankerd zijn. Toch wil de Europese elite zo’n eenwording snel voltooien en dat doet ze nu met het sprookje dat de Russen Europa willen binnenvallen. Dat is de perfecte ideologische en politieke dekmantel om zo’n eenwording te forceren en een reactionaire (militaristische) wending voor te bereiden. Merkwaardig genoeg wordt deze oorlogszuchtige koers niet aangestuurd door fascistische of populistische partijen, maar door de krachten rond de EU-Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen, van christen-democraten, rechts conservatieven, groenen tot sociaal-democraten; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/17/de-scherven-van-het-westen-hoe-de-euro-atlantische-facade-instort/
4 18 Terwijl Europa de wedergeboorte van de lente op haar manier viert, begraven Palestijnen hun kinderen onder olijfbomen en puin. Pasen in Gaza is niet alleen een tragedie, het is veel meer nog een morele aanklacht. Wanneer Pasen iets betekent – wanneer wederopstanding nog steeds betekenis heeft – laat het dan dit zijn: het leven moet herrijzen waar de dood heerst, het internationaal recht moet herrijzen waar het lang begraven is geweest en rechtvaardigheid moet herrijzen waar straffeloosheid heerst. De jeugd van Palestina vraagt niet om symbolen. Ze eist structurele veranderingen. Zij vraagt Europa niet om te bidden voor vrede, terwijl het profiteert van oorlog. Zij vraagt niet om kaarsen aan te steken, als tegelijkertijd het recht uitdooft of de tragedie te betreuren, terwijl ze deze door beleid mogelijk maakt; door de ambassadeur van Palestina in Brussel Dr. Amal Jadou Shakaa, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/18/paasboodschap-ambassadeur-palestina-honger-geloof-en-de-morele-afrekening-van-europa/
4 20 Kijk, dit maakt de interpretatie van nieuws zo complex voor mij: uit onderstaand bericht blijkt de essentiële betekenis van de Verenigde Staten van Amerika voor ontwikkelingshulp en de voedselvoorziening van tal van gemeenschappen en volkeren, maar ook die van de Europese Unie en landen als België en Nederland, terwijl ik daar tot nu toe mondjesmaat over vernomen heb. Pas nadat het wegvalt, wordt het zichtbaar. https://www.nu.nl/buitenland/6353078/met-het-einde-van-de-usaid-bevriezing-neemt-de-onzekerheid-wereldwijd-toe.html
4 21 De vanmorgen overleden paus Franciscus was geen revolutionair. Op micro-ethisch vlak – abortus, anticonceptie, gender, homoseksualiteit – bleef hij vasthouden aan de leer van de katholieke kerk. Zijn stijl was menselijk, zijn toon verzoenend, maar de leer zelf bleef nagenoeg onaangeroerd. Hij sprak over barmhartigheid, had begrip voor hertrouwde gelovigen, toonde empathie voor LGBTQ+ personen en predikte vergeving. Maar hij keurde abortus ongemeen scherp af, bleef vasthouden aan het celibaat en erkende het homohuwelijk niet. Waar hij wèl vernieuwend was, was op macro-ethisch vlak. Daar nam hij standpunten in die zelfs voor veel wereldleiders als te uitgesproken gelden. Hij legde de vinger op de zere wonden van ons economisch systeem, van het Israëlische geweld tegen Palestijnen, van het migratiebeleid, van oorlogsvoering, van onze omgang met de aarde. Hij sprak de Europese leiders aan op hun plicht; niet als politici, maar als mensen, terwijl ook rijke mensen het moesten ontgelden; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/21/paus-franciscus-overleden-stem-van-de-armen-en-geweten-van-de-wereld/
4 23 Desinformatie, machtsmisbruik en winstzucht domineren het maatschappelijk debat. Voor wie goed kijkt, blijken deze 3 elkaar te versterken in een dodelijke dans. Samen vormen ze ‘een eigentijdse triptiek van de Apocalyps’; een gevaarlijke alliantie tussen hyperkapitalisme, neofascisme en anti-wetenschappelijk denken. Het bedreigt onze toekomst èn de planeet. ‘Apocalyps’ is de bijbelse benaming voor het einde en de ondergang van de wereld. Wanneer we de vraag stellen of het fascisme, het hyperkapitalisme en het doelbewuste streven om andere mensen in onwetendheid te houden en zelfstandig denken te verhinderen gezamenlijk de Apocalyps voorbereiden, heeft dit alles te maken met het negeren van de waarschuwingen vanuit de wetenschap door de hyperkapitalisten. Dan hebben we het over de 6de uitdoving van het leven op aarde; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/23/desinformatie-fascisme-en-hyperkapitalisme-drie-pilaren-van-de-apocalyps/
4 29 De ‘offshore’-concentratiekampen van de Verenigde Staten van Amerika bevinden zich momenteel op Cuba en in El Salvador. Denk niet dat het daarbij blijft. Zodra we eraan gewend zijn – niet alleen voor door de regering gedeporteerde immigranten en inwoners, maar straks ook voor VS-burgers, zullen die kampen ook in de VS zelf opduiken. Van hun gevangenissen, waar al sprake is van veel misbruik en mishandeling, is het maar een kleine stap naar concentratiekampen waar gevangenen worden afgesloten van de buitenwereld, geen juridische bijstand krijgen, worden opgesloten in stinkende, overbevolkte cellen en uit de wereld ‘verdwijnen’; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/concentratiekampen-in-el-salvador-als-blauwdruk-voor-de-toekomst/
5 02 De islam wordt meestal niet voorgesteld als een religie met eigen tradities, maar als een fundamentele tegenstelling tot de moderne, seculiere staat: emotioneel, irrationeel en onrechtvaardig. Het secularisme blijkt weer eens geen neutrale kracht. Het is geen puur juridisch principe, maar een historisch en ideologisch project, dat sterk is beïnvloed door christelijke en liberale waarden. De seculiere staat claimt neutraliteit, maar reproduceert in de praktijk dominante christelijke en Westerse normen. In plaats van religie en staat strikt te scheiden, gebruikt de seculiere overheid haar positie steeds vaker om religieuze (en dan met name islamitische) uitingen actief te controleren. Zo bezien is het verbod op hoofddoeken in het onderwijs, in het publieke domein en in de zorg ingegeven door een uitgesproken koloniale manier van denken; door Elif Lootens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/voor-jonge-moslimvrouwen-wordt-het-klaslokaal-steeds-vaker-een-strijdtoneel/
5 09 De Amerikaanse ambassade in Zweden heeft de gemeente Stockholm per brief verzocht om zich niet langer in te zetten voor diversiteit, gelijkheid en inclusie. De brief is voorzien van een contract, dat binnen 10 werkdagen ondertekend en teruggestuurd moet worden. Volgens de ambassade vereist nieuw Amerikaans beleid dat iedereen, die diensten of goederen aan Amerikaanse overheidsinstanties levert, dit contract ondertekent. Zweedse bedrijven hebben hetzelfde verzoek gekregen. In de brief dreigt de ambassade met juridische stappen: “Wanneer u weigert dit document te ondertekenen, verzoeken wij u vriendelijk een gedetailleerde toelichting te geven, die wij zullen doorsturen naar onze juridische afdelingen”; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6355258/vs-verzoekt-stockholm-per-brief-zich-niet-langer-in-te-zetten-voor-diversiteit.html
5 09 De Britse actrice Juliet Stevenson noemt de situatie in Gaza ‘de meest extreme humanitaire ramp van onze tijd’. Sinds oktober 2023 zijn meer dan 51.000 Palestijnen gedood en meer dan 116.000 gewond geraakt door Israëlische aanvallen. Stevenson beschuldigt het Westen van ‘een soort wereldwijd sadisme’ door passief toe te kijken, terwijl Gaza wordt verwoest. “De wereld, grotendeels … het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten van Amerika, een groot deel van Europa, kijkt gewoon toe en wendt zich af.” Ze uit ook kritiek op de Britse regering vanwege de aanhoudende export van onderdelen voor gevechtsvliegtuigen naar Israël, ondanks de rol van deze vliegtuigen in de bombardementen op Gaza; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/de-stilte-die-doodt-westerse-onverschilligheid-tegenover-gazas-lijden/
5 09 Europa in de ontkenning: de vraag is wat al die herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en vieringen van vrijheid waard zijn, wanneer extreemrechts in alle vrijheid tekeer kan gaan. Laten we terzijde dat er sprake is van een dubbele standaard in de berichtgeving en veroordeling van extreemrechtse daders versus daders met een migratieachtergrond, want dat weten we inmiddels wel. We negeren het, omdat het niet past in een beeld waarin ‘wij Europeanen’ ons graag tonen als beschaafd en rationeel. Dat dat dan weer doordrenkt is met koloniaal en racistisch gedachtegoed ontkennen we eveneens ten stelligste. Antropoloog Sinan Çinkaya vatte het eerder deze week goed samen: we kunnen niet spreken over een herinneringscultuur zonder te kijken naar hoe kolonialisme en racisme een hiërarchie aanbrengen in wie als slachtoffer wordt erkend en wiens exact hetzelfde leed wordt geminimaliseerd.
Het ‘banaliseren’ van extreemrechts is al zo gewoon geworden dat het voor veel mensen niet eens meer opvalt. Pas wanneer iets te gortig is, dan is er enige ophef. Maar meer dan ‘enige ophef’ is het dan ook weer niet. Oorlog en terreur wordt niet alleen gevoerd door schurken. Het wordt gevoerd door de mensen, die de weg voor oorlogsvoerders vrijmaken en door degenen die de andere kant opkijken. Het is de silent majority zonder wiens medeplichtigheid het nooit tot oorlog zou komen. Het is de normalisatie en selectieve verontwaardiging van zogenaamd ‘kleine’ uitingen van haat en uitsluiting, die het perfecte klimaat creëren, waarin extreemrechts zonder moeite kan gedijen; door Meron Knikman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/wat-is-nooit-meer-oorlog-nog-waard/
5 09 Zeven decennia geleden, in 1955, kwamen in het Indonesische Bandung voor het eerst leiders van 29 Afrikaanse en Aziatische landen bijeen. Het is één van de hoogtepunten in het dekolonisatieproces dat volgde. Op die historische bijeenkomst kwamen voor het eerst de vertegenwoordigers van honderden miljoenen mensen uit de Derde Wereld samen. Ze bespraken het enorme sociale proces, dat nu bekend staat als dekolonisatie en probeerden een inschatting te maken van de gevolgen. Uit hun gedeelde streven naar solidariteit ontstond de ‘geest van Bandung’; door het Tricontinental Institute. https://lavamedia.be/de-geest-van-bandung/
5 12 Kathy Boylan is lid van de ‘Dorothy Day Catholic Worker’-gemeenschap. Een video van haar – ‘Paus Franciscus, ga in godsnaam naar Gaza!’ – ging vorig jaar viraal op Instagram. Paus Franciscus ging niet, hij was immers vrijwel aan bed gekluisterd. Maar de nieuwe paus, Leo XIV, is niet aan bed gekluisterd. Hij kan werkelijk een verschil maken door Gaza als eerste bestemming als paus te kiezen; door Sam Husseini. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/12/de-nieuwe-paus-moet-naar-gaza-nu/
5 16 Niet alle staatsgrepen grijpen in een oogwenk de macht met geweld. Sommige voltrekken zich traag, en daardoor bijna onopgemerkt. Dat is de strekking van VS-journalist Talia Lavin over het christelijke nationalisme in haar boek “Wild Faith: How the Christian Right is Taking Over America” (2024, uitgegeven door Legacy Lit). Christelijk nationalisme is geen uniek fenomeen voor de Verenigde Staten van Amerika, maar dat dit gaande is in de grootste supermacht op aarde is zéér problematisch, zowel voor de VS-bevolking als voor de rest van de wereld; door Manfred Ingelbrecht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/christelijk-nationalisme-in-de-vs-een-sluipende-autoritaire-machtsgreep/
5 19 “Vrede moet de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne respecteren”, aldus de Europese Raad (6 maart 2025) in weerwil van de evidente machtsverhoudingen op dit terrein. Hoewel Oekraïne doordrenkt is van corruptie, wordt het gezien als een voorpost van ‘Europese waarden’ (democratie en rechtsstaat), terwijl indertijd een beroep op de internationale rechtsprincipes al voldoende was geweest om (na de inval van Rusland) steun te rechtvaardigen. Een moedige en realistische analyse had de Europeanen ertoe moeten aanzetten te erkennen dat er slechts 2 opties waren om de impasse te doorbreken: ofwel zich verder in het conflict mengen in de hoop dat de Oekraïners een deel van hun grondgebied terugwinnen, ofwel een onderhandelingskanaal met Rusland openen. Maar door geen van beide te kiezen, toonde de EU haar inconsistentie. Daarbovenop was ze ook nog eens inconsequent: sinds de grote uitbreiding van 2004 beweegt de Unie steeds dichter bij Rusland en lijkt ze verrast te zijn nu met Rusland oog in oog te staan; door Anne-Cécile Robert, vertaald door Jan Reyniers (zie ook 5 19 onder het kopje ‘Militarisme’). https://lavamedia.be/een-gemeenschappelijke-defensie-echt-waar/
5 21 Het boek “De Grote Koloniale Oorlog – Deel 1” (2025, uitgegeven door Starfish Books) van Chris Kaspar de Ploeg biedt een vogelvlucht van 1492, wanneer Columbus vertrekt naar Abya Yala, hier bekend als de Amerika’s, tot en met de Tweede Wereldoorlog. De communisten waren de enige grote massabeweging in de moderne tijd met een vertegenwoordiging in het parlement, die absoluut antikoloniaal was en antikoloniale bewegingen steunde. Echter, het liberalisme maakte in tegenstelling tot de theorie een scheiding tussen politieke rechten en sociaal-economische rechten. De industriële burgerij was niet zozeer een fan van het fascisme en het nazisme, maar wel een vijand van het communisme en socialisme, waardoor Adolf Hitler steeds meer macht kreeg; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/de-grote-koloniale-oorlog-begon-in-1492-en-gaat-vandaag-verder-in-gaza/
5 21 Het Amerikaanse handelsoffensief tegen China roept de vraag op hoe linkse politieke partijen de uitdagingen van een neoliberale wereldorde gaat aanpakken. Het geduld, de schaakachtige aanpak en het strategisch denken van het Chinese leiderschap hebben vooralsnog hun kracht bewezen, maar wat brengt de toekomst? Door Biljana Vankovska, vertaald door Jan Reyniers. Zie ook 5 19 onder het kopje ‘Militarisme’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/handelsoorlog-vs-china-wapenstilstand-of-nieuwe-fase/
5 22 In bijna alle Europese landen is extreemrechts politiek genormaliseerd. Hun invloed groeit ook in het leger, de politie en de veiligheidsdiensten. Voeg daar de technologie van digitale controle en massasurveillance aan toe, en je krijgt een moderne vorm van bevolkingstoezicht en machtsconcentratie. Onder het mom van veiligheid en vrijheid worden fundamentele mensenrechten steeds vaker uitgehold. Extreemrechts wint aanhang onder werkende mensen, vooral in voormalige ‘rode bolwerken’, waar mensen zich verraden voelen door traditionele partijen. Tegelijk voeren rechts-conservatieve krachten bewust een cultuurstrijd, waarbij ze via bestuursraden, mediakanalen en onderwijsinstellingen hun wereldbeeld verspreiden. Begrippen als ‘cultuur’, ‘identiteit’ en ‘waarden’ worden ingezet om migratie te problematiseren en om solidariteit te vervangen door verdachtmaking. Helaas is racisme diep verweven met de Europese geschiedenis en speelde dat een centrale rol in het fascisme en het kolonialisme. Vandaag is het mechanisme van de ontmenselijking terug, met racistische retoriek die weerklank vindt bij extreemrechts èn traditionele partijen. Extreemrechts bouwt zijn ideologie op nativisme (eigen-volk-eerst-ideologie) en angst voor ‘omvolking’, waarbij de multiculturele samenleving wordt voorgesteld als een bedreiging voor het ‘eigen volk’. Waar de nazi’s een minister inzetten om met massamedia hun ideologie te verspreiden, perfectioneert extreemrechts dat model nu via sociale media. Die propaganda is krachtiger dan ooit. Extreemrechts gebruikt vandaag minder vaak openlijk geweld dan in de jaren ’30, maar intimideert systematisch via desinformatie en sociale media.
De legendarische toespraak van Charlie Chaplin in “The Great Dictator” uit 1941 klinkt vandaag opvallend actueel. Zijn pleidooi voor gelijkheid, solidariteit en verzet tegen dictators en haat is niet alleen een anekdote uit een ver verleden, maar tegelijkertijd een moreel kompas voor onze tijd. Chaplin waarschuwde toen al dat de macht van dictators slechts tijdelijk is en dat het volk uiteindelijk de macht zal terugnemen. Maar alleen wanneer we dat collectief bewerkstelligen; door Raf Jespers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/donderdag-publiceren-de-negen-inrijpoorten-van-het-moderne-fascisme/
5 22 Het Israëlische leger schiet in Gazaanse ziekenhuizen kamer voor kamer alle medische apparatuur kapot. Hoewel noodhulp bieden de hoofdtaak is, ziet Artsen zonder Grenzen zich door dit soort aanvallen gedwongen om zich uit te spreken. De straffeloosheid is ‘angstaanjagend’; door Roxane Soudagar in gesprek met Karel Hendriks, directeur van Artsen zonder Grenzen. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/directeur-artsen-zonder-grenzen-karel-hendriks/
5 23 Genocide, kolonisatie en de medeplichtigheid van het Westen. De medeplichtigheid van onze universiteit en bij uitbreiding alle universiteiten in België [doorhaling van GjH]. De medeplichtigheid van onze regeringen. En de medeplichtigheid van de Europese Commissie, de Europese instellingen en het Europees Parlement. De medeplichtigheid van de internationale gemeenschap, die vooral goed is in af en toe een hulppakket sturen, en verder zwijgen; door Jutte Dessein en Mingtje Wang. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/jutte-dessein-en-mingtje-wang-op-sos-gaza-we-moeten-ook-durven-zien-waar-het-wel-vooruitgaat/
5 28 Het eerste wat de nieuwe paus Leo XIV bij zijn verkiezing zei, was dat hij afstand wilde nemen van het klerikalisme: “Bisschoppen en kardinalen moeten zich niet als prinsen gedragen, maar als christenen temidden van het volk. Het kerkelijk beleid moet uitgetekend worden door de gelovigen en de bisschoppen samen.” Misschien is er 18 mei jl. bij de regeringsleiders en staatshoofden een belletje gaan rinkelen, toen hij het had over het kapitalisme (‘Economisch paradigma’), dat de grondstoffen van de aarde uitbuit en de armste mensen marginaliseert. En door zijn pleidooi voor vrede, nu zij met bijna niets anders bezig zijn dan miljarden uitgeven voor confrontatie, oorlogen en veroveringen.
De Argentijnse paus Franciscus (Jorge Bergoglio) keerde de wind van de pausen Johannes Paulus II (Karol Wojtyła) en Benedictus XVI (Joseph Ratzinger). Paus Franciscus’ medestander, de Peruviaan van Amerikaanse origine, Robert Francis Prévost, en nu bekend als paus Leo XIV, zal hopelijk een warme wind laten waaien uit het zuiden. Hij zal zeker geen bondgenoot zijn van het Amerikaans christelijk uiterst rechts, die president Donald Trump mee aan de macht hielp. Nog vóór zijn verkiezing tot paus uitte hij openlijk kritiek op Trumps deportatiebeleid ten aanzien van migranten (en hetzelfde geldt voor de klimaatproblematiek); door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/28/leo-xiv-paus-van-het-zuiden-tussen-rerum-novarum-en-bevrijdingstheologie/
5 30 Prabowo Subiante, de nieuwe president van Indonesië, sprak enkele weken geleden op het jaarlijkse Antalya Forum in Turkije. Hij had moeite om zijn ergernis te verbergen. Gedurende decennia, zo zei hij, heeft Europa ons lessen gegeven – vaak met een opgestoken vingertje – over hoe Indonesië zich moest inspannen voor en houden aan democratie, mensenrechten en het internationaal recht. Op zich was dat geen slechte zaak, voegde hij eraan toe, omdat het zijn land op veel vlakken vooruit heeft geholpen. Maar (en nu komt het) waarom geldt dit dan niet voor Israël? Waarom zwijgt Europa nu plots en laat het deze Israëlische regering alle mogelijke rechtsregels overtreden? Door Koert Debeuf. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/waarom-protesteren-voor-palestina-wel-werkt/
6 01 De democratie lijkt meer en meer op het spel te staan in tal van landen, waar extreem-rechts hoog scoort. Haar succes komt volgens Ico Maly er uit voort dat zij de term ‘democratie’ succesvol hebben gekaapt en uitgehold; Elze Vermaas in gesprek met Ico Maly, schrijver van het boek “De herschepping van de democratie” (2024, uitgegeven door EPO). https://www.foliomagazines.be/artikels/hoe-extreemrechts-democratie-kaapte-en-herdefinieerde
6 02 “De zeventigjarige van vandaag is even fit als de vijftigjarige van vroeger”, meldt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) met de vanzelfsprekendheid van een regeringsorakel dat de pensioenleeftijd kan afleiden uit een kristallen bol. Het motto is ‘Productief tot in het graf’; wie ademt, kan nog iets opleveren. Ouderdom is een boekhoudkundig probleem geworden en rust is verdacht; Marijke Van Thielen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/02/over-pensioen-en-de-prijs-van-dankbaarheid/
6 06 Het is slecht gesteld met de trias politica, volgens welke de staat is opgedeeld in drie onderscheiden organen, die elkaars functioneren bewaken: de Verenigde Staten van Amerika hebben 4 rechters van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag op haar sanctielijst gezet. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zegt dat ze “actief hebben deelgenomen aan de onwettige en ongegronde acties van het Strafhof tegen Amerika en onze trouwe bondgenoot Israël”; door NOS Nieuws, en uiteraard overwegen de Belgische regering, de Europese Unie en de Nederlandse regering geen maatregels tegen ónze trouwe bondgenoot de VS, zoals het stante pede zou gebeuren wanneer China of Rusland de (internationale) rechtsorde op zo’n manier zou verstoren. https://nos.nl/artikel/2570121-vs-legt-sancties-op-aan-vier-rechters-internationaal-strafhof
6 17 Israël heeft Iran aangevallen, omdat het een militaire macht is geworden met een economie, die draait om voortdurende conflicten, een gezagsgetrouwe bevolking en een leider, die weet dat hij vrede niet zal overleven. Westerse leiders staan ondertussen in de rij om eerste minister Benjamin Netanyahu te steunen (net als Vladimir Poetin en Xi Jinping in de rij staan om de facto staatshoofd Kim Jong-un te steunen). De Westerse leiders steunen Netanyahu, ondanks het feit dat dit uiteindelijk de economische koers, die zij voor hun eigen landen hebben uitgezet, wel eens zou kunnen doen mislukken en dat dit conflict rampzalig zal zijn voor de wereldeconomie; door Grace Blakeley, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/de-economische-gevolgen-van-israels-agressie/
6 20 Wie nu nog denkt dat Israël gevoelig is voor internationale kritiek is volgens de Oxfam Novib-directeur Michiel Servaes zeer naïef. Dat is niet de manier waarop Israël zijn gedrag aanpast. Dat kan alleen door echte druk uit te oefenen met concrete maatregelen, zoals het opzeggen van het associatieverdrag tussen de EU en Israël, maximale ondersteuning van de internationale hoven bij de vervolging van oorlogsmisdaden en uitbreiding van de sanctielijst; door NOS nieuws. Zie ook 6 20 onder het kopje ‘West-Azië’. https://nos.nl/artikel/2571912-zeker-400-doden-bij-distributiepunten-ghf-het-lijkt-op-russische-roulette.
3 23 Wie haar of zijn mening baseert op geschiedenis, komt tot totaal andere conclusies dan wie haar of zijn mening baseert op onze media. Dit naar aanleiding van een gesprek dat ik vandaag op het Graaf Floris V-pad voerde.
4 01 Bedenk je eigen manier van spreken, al is het maar om te verwoorden wat anderen volgens jou zeggen. Herhaal niet wat anderen zeggen. Lees boeken. Week je los van het internet.
4 05 In het aangepaste bericht is het verwijderd, maar in het oorspronkelijke bericht, toen nog onbekend was hoeveel activisten gearresteerd waren, stond dat een moeder onder de activisten van Extinction Rebellion ook liever naar de voetbalwedstrijd van haar zoon was gegaan, maar dat haar zorgen over klimaatverandering voor haar kinderen en kleinkinderen haar ertoe bewogen om deel te nemen aan deze actie; door NOS Nieuws (maar verwijderd). https://nos.nl/artikel/2562493-ruim-500-klimaatactivisten-opgepakt-bij-actie-op-a12-in-den-haag
4 14 De Amsterdamse wethouder Floor Wibaut (1859–1936) schijnt gezegd te hebben: Er is maar één land: de aarde, er is maar één volk: de mensheid en er is maar één geloof: de liefde. Kunnen we dat ‘waar maken’?
Dit was het laatste plaatje van de lezing door psycholoog Vincent Duindam over ‘Perennial Philosophy’ bij de Bilthovense Kring voor Wijsbegeerte en Psychologie. Het perennialisme is een filosofische, spirituele stroming, die alle religieuze tradities van de wereld beschouwt als van een enkele, metafysische oorsprong of waarheid waaruit alle esoterische en exoterische kennis en leer is gegroeid. Zijn boodschap was dat we gelukkig kunnen zijn, wanneer we in het nu leven (hetgeen hij aanduidde met een omhoog staande onderarm) in plaats van bevangen te blijven in hoe de tijd verloopt (hetgeen hij aanduidde met een liggend onderarm) en vasthouden aan onze educatieve ontwikkeling, onze ervaringen, onze geboortestreek, onze huidskleur, onze opvoeding, onze sekse, onze status, onze toekomst, onze trauma’s, onze voorouders, ons vak, onze woonplaats en wat dies meer zij. Hij sprak over aandacht, bevrijding (van jezelf om zoals Mahatma Gandhi (1869-1948) pas daarna India te kunnen bevrijden), bewustzijn zonder denken, dankbaarheid, loslaten, waarnemen. Op de vraag ‘Wie ben jij?’ zou het antwoord zijn ‘Een mens, net als jij’ (Taoïsme). Duindam grossierde in – niet altijd even zorgvuldig geformuleerde – citaten overal en nergens vandaan, zodat de schijn gewekt werd alsof iedereen het hiermee eens is. En dat in deze paastijd, waarin we er op gewezen worden dat we precies de Christelijke god in ons hart moeten sluiten, omdat hij zijn enig geboren zoon gestuurd zou hebben, die gekruisigd werd om ons op de een of andere manier te verlossen van onze zonden.
4 15 Het allerbelangrijkste in de kwantumfysica is dat er een kleinste schaal is. Dat is het kwantum, de constante van Planck (Max, 1858–1947). Als je blijft inzoomen, kun je plots niet meer verder. Tot de kwantumfysica dacht iedereen dat je altijd maar verder kon inzoomen. Honderd jaar geleden hebben Erwin Schrödinger (1887-1961) en Werner Heisenberg (1901-1976) onafhankelijk van elkaar formules neergeschreven en een theorie ontwikkeld, die alles kon verklaren. Dat was een gigantische revolutie, terwijl de Schrödingervergelijkingen vooralsnog een onoplosbaar mysterie bleven. We kennen die vergelijkingen, maar we kunnen ze niet oplossen. Ze zijn daarvoor te moeilijk. Er is een soort exponentiële complexiteit: hoe meer deeltjes je in je systeem hebt, hoe moeilijker die vergelijkingen worden. Je moet dus benaderingen maken. Alle grote stappen in de theoretische fysica van de laatste honderd jaar zijn eigenlijk manieren waarop je die vergelijkingen bij benadering zou kunnen oplossen. Afhankelijk van het systeem moet je andere benaderingen maken en op elke schaal gelden andere wetten.
De sterkste krachten in de natuur blijken niet de elektromagnetische kracht, een of andere nucleaire kracht of de zwaartekracht. Het exclusieprincipe van Wolfgang Pauli (1900-1958) heeft een veel groter effect op ons dagelijks leven, en dat heeft alles te maken met symmetrie. Een van de belangrijke aspecten daarin is de groepentheorie waarin Emmy Noether (1882-1935) een stempel drukte. Alles wordt bepaald door symmetrie. Dat aspect werd duidelijker naarmate de kwantumfysica evolueerde. Die symmetrie zit ook in de golffunctie, die de waarschijnlijkheid beschrijft waar een elektron zich bevindt op het moment dat er een meting op wordt uitgevoerd. De antisymmetrie van de golffunctie zorgt ervoor dat elektronen elkaar sterk afstoten. Als twee elektronen in dezelfde toestand zitten, is de functie nul. De waarschijnlijkheid dat twee deeltjes zich op dezelfde plaats bevinden, is dus nul. En dat is verreweg de sterkste kracht in de natuur. Praktisch leidde de kwantumfysica tot bijvoorbeeld de ontwikkeling van de laser en de transistor.
4 24 Al jaren is er in allerlei toonaarden kritiek op de zogenaamde linkse kerk, met hun ‘gelijkheidsgelul, gender-indoctrinatie, lentekriebels en woke gedoe. Maar let op: dit zijn de 11 geboden vanuit de hoek waar deze kritiek vandaan komt: 1. Empathie is een zonde, want meeleven maakt week. Kwetsbaarheid is vrouwelijke zwakte. Vrouwen hebben te veel macht en brengen verwarring. 2. Mannelijke dominantie staat voor orde. Daadkracht en kracht zijn deugden. De rest is ruis. 3. Democratie is decadent en zwak. De massa moet geleid worden, niet gehoord. Geef mensen geen keuze, maar een richting. Besluitvaardigheid boven inspraak. [Discipline en; GjH} gehoorzaamheid boven overleg. 4. Niet-productieve mensen zijn ballast. Wie niets bijdraagt, mag verdwijnen. Zonder economische waarde vervalt bestaansrecht. Kunstenaars, vluchtelingen en zieken zijn overbodig. 5. Woke is de vijand. Diversiteit zaait verdeeldheid. Gelijkheid is een leugen. Inclusie is indoctrinatie. 6. De elite liegt. Media, instituties en wetenschap manipuleren de waarheid. Ze zijn omgekocht. Ze moeten buiten werking worden gesteld. Denk voor jezelf. Onderdruk de elite, want zij onderdrukte u eerst. 7. Eigen volk eerst. Grenzen zijn heilig. Cultuurrelativisme is ketterij. Cultureel behoud vereist uitsluiting. Uniformiteit biedt stabiliteit. 8. Eer de leider, want hij weet de weg. Hij kent jouw angst, jouw verlangen naar eenvoud en orde en hij kent jouw woede. Hij spreekt namens het ware volk. Jij hoeft slechts te geloven en te volgen. 9. Versnelling is verlossing. Laat het systeem crashen. Chaos en het ontwrichten van bestaande bedrijven zijn het pad naar broodnodige vernieuwing. Jaag de technologie op. Wat zwak is, moet sterven. Iets sterkers zal daarna herrijzen. 10. Boosheid is een deugd. Woede is zuiver. Gij zult boos zijn, altijd. Redelijkheid is capitulatie. Verontwaardiging is het bewijs van jouw gelijk. En 11. Ontken alles. Zeg: “Wij zijn gewoon bezorgd.” en: “We stellen slechts vragen.” Glimlach. En zaai al doende twijfel; door Jitske Kramer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/24/de-11-geboden-van-rechts/
5 03 Wat in mijn kinderjaren gezien werd als extremisme (Amerika heeft niets in Vietnam te zoeken, homoseksualiteit is een natuurlijk verschijnsel, vrouwen verdienen gelijke rechten als mannen), is vandaag de dag niet extremistisch meer. Extremisme, fundamentalisme en radicalisering zijn fluïde begrippen, die vaak ook gebruikt worden om het draagvlak voor dergelijke boodschappen aan te tasten. Extremisme kun je zien als de ideologische overtuiging dat jij en jouw groep alleen succesvol kunnen zijn en bloeien, wanneer je leeft in vijandschap met mensen buiten die groep, vaak op een manier die ondermijnend is voor de democratie.
Geradicaliseerde mensen zijn in grote lijnen gewone mensen zoals u en ik. Er is waarschijnlijk niet één eigenschap, waardoor mensen radicaliseren. Meestal ligt een pakket aan ervaringen op het niveau van de overheid, op het niveau van de groep èn op individueel niveau ten grondslag aan radicalisering. Radicalisering is niet persé negatief, maar extremisme is dat vanwege haar vijandbeelden wel.
5 09 De definitie van ‘fascisme’, die Robert Paxton (gespecialiseerd in Europa gedurende de Tweede Wereldoorlog en Vichy-Frankrijk) geeft, is een politiek gedrag dat is gekenmerkt door: 1. Obsessieve zorg voor het verval van de gemeenschap, 2. De stelling dat die gemeenschap wordt vernederd en slachtoffer is van vreemde inmenging, 3. Compenserende cultus van eenheid, vitaliteit en zuiverheid, 4. Een massapartij met toegewijde nationalistische militanten, 5. Ongemakkelijke, maar efficiënte samenwerking met traditionele elites, 6. Afstand doend van democratische vrijheden en 7. Met geweld, en zonder ethische of wettelijke beperkingen, nastreven van een interne zuivering en een externe expansie.
De punten 1 tot 4 had president Donald Trump al eerder toegepast en uitgedragen. Het is opvallend te zien hoe Trump nu, als voor de tweede keer gekozen president, in de eerste 2 maanden van zijn bewind ook de andere elementen van de definitie (b)lijkt toe te passen; door Erik Jurgens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/09/trump-is-een-fascist/
5 17 Mijn reactie op de positivo, die gelooft in ‘kleine stapjes vooruit (via lokale initiatieven)’, was dat mij die stellingname bevreemdt. Je schrijft dat (via WhatsApp), terwijl wij beiden gezien ons intellect en onze leeftijd weten dat het de afgelopen 45 jaren met het klimaat grote sprongen achterwaarts zijn gemaakt en dat het nog steeds achteruit gaat, dat in die tijd vredesinitiatieven omgebogen zijn in extra oorlogsvoorbereiding (boven op de $ 400 miljard, die de Europese NAVO-landen al jaarlijks daarin investeerden tegen $ 80 miljard jaarlijks door Rusland), dat in die tijd vreemdelingenhaat hand over hand toegenomen is, zodat de PVV de grootste Nederlandse politieke partij geworden is. We moesten ons schamen, vind ik. Dat in diezelfde tijd de inkomens- en vermogensongelijkheid idioot groot geworden is en nog steeds groeit. Stikstof, biodiversiteit, opwarmende oceanen, smeltende gletsjers, vernieuwde atoomwapens in West-Europa onder regie van de Verenigde Staten van Amerika (zonder samenspraak met enig ander NAVO-land), die de kans op het begin van een atoomoorlog vergroten. Koloniale onderdrukking van onder meer Afrikaanse landen om de toegang tot grondstoffen op een oneerlijke manier te behouden.
Kijk, al die lokale initiatieven, waar jij het over hebt, vind ik zondermeer lovenswaardig, maar ze lossen de ernstige problemen voor de mensheid – die wij als Nederlanders èn als ingezetenen van de Europese Unie mede veroorzaken – niet op. Sterker, de problemen groeien ons razendsnel boven het hoofd.
Het kan werkelijk anders, maar daarvoor moeten we de 45 jaar geleden ingeslagen weg verlaten en werkelijk gaan strijden voor mensenrechten en ons verzetten tegen ieder die ze schendt, dus ook wanneer onze – eigen en bevriende – overheden ze schenden, en niet – zoals nu – alleen wanneer onze vijanden ze schenden. We moeten coöperatief gaan samenleven met andere culturen en gemeenschappen en voorbereidingen treffen om vrede te bewerkstelligen.
Nou, ik hoop je niet te verontrusten, maar de stapjes vooruit, waar jij het over hebt, laten volgens mij de al decennia heersende destructieve machten ongemoeid.
5 23 Benjamin Mileykovski, beter bekend onder zijn aangenomen Joodse achternaam Netanyahu is slechts een symptoom; hij is niet de ziekte. De ziekte is de ideologie van Joodse suprematie: het zionisme; een racistische ideologie van Europese joden met als doel een Joods-Europese staat op te richten in een gebied dat niet Europees en niet joods is. Het einddoel voor zionisten is een Groot Israël: zoveel mogelijk land voor de joden met daarop zo weinig mogelijk Palestijnen en andere niet-joden; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/23/johan-depoortere-op-sos-gaza-palestijnen-zijn-mensen/
6 14 Veiligheid is ondeelbaar en dus verbonden aan de veiligheid van anderen. Economische ontwikkeling, mensenrechten, milieubescherming en sociaal welzijn zijn van belang om te komen tot duurzame vrede. Het respect voor de basisprincipes van het internationaal humanitair recht wordt daarentegen steeds meer bedreigd, zoals duidelijk blijkt uit de oorlogen van de 21ste eeuw (Afghanistan, Israël/Palestina, Irak, Jemen, Oekraïne, Syrië, …). Militarisme is voor de NAVO het standaard-antwoord op alle mondiale crisissen en problemen.
6 19 Het is geen kwestie van geld (we behoren tot de rijkste regio’s ter wereld), zeker geen gebrek aan kennis (de wetenschappelijke consensus is torenhoog), en toch krijgen we veel elementaire zaken niet op orde èn negeren we de allergrootste bedreigingen voor de mens. Probeer dat maar eens uitgelegd te krijgen. Daartoe doet Roxane van Iperen met haar boek “Eigen planeet eerst – Waarom onze democratie geen antwoord heeft op het grootste vraagstuk van deze tijd” (2025, uitgegeven door Thomas Rap) een door Paul Verhaeghe gewaardeerde poging. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/19/eigen-planeet-eerst-waarom-onze-democratie-geen-antwoord-heeft-op-grootste-vraagstuk-van-deze-tijd/
6 20 De genocide in Palestina, of zo u wilt Gaza of Israël, zal ons achtervolgen. Het zal ons voor altijd verdelen. Er is geen weg terug. En hoe zullen we ons dit herinneren? We denken graag dat wij destijds Anne Frank zouden hebben gered. De waarheid is daarentegen weerbarstig. Die is dat we, ingegeven door angst, bijna allemaal alleen onszelf redden, zelfs ten koste van anderen. En dat is een waarheid, die moeilijk te verteren valt, maar het is de les van de Holocaust. Het is beter dat die wordt uitgewist. We zullen ons deze genocide herinneren door hem niet te herinneren.
Wanneer het voorbij is, zullen al diegenen die hem hebben genegeerd, die hem hebben gesteund, die niets hebben gedaan, de geschiedenis herschrijven, inclusief hun persoonlijke geschiedenis. Het was immers ook al moeilijk om iemand in het naoorlogse Duitsland te vinden, die toegaf nazi te zijn geweest of lid van de Ku Klux Klan nadat de rassenscheiding in het zuiden van de Verenigde Staten van Amerika werd opgeheven. Een natie van onschuldigen. Van [zelfverklaarde; GjH] slachtoffers. De geschiedenis herhaalt zich. Deze genocide zal ons achtervolgen en voor [altijd, nee, twee tot drie generaties; GjH] verdelen; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/20/de-laatste-dagen-van-gaza/
3 26 Een groep van tientallen oud-ambassadeurs, oud-diplomaten en oud-ministers roept het kabinet op te stoppen met het steunen van ‘de genocidale oorlog’ van Israël tegen Palestijnen. De Nederlandse positie ‘erodeert’ volgens hen ‘de internationale rechtsorde en de status van Den Haag als hoofdstad van internationaal recht’, schrijven ze; 10:44 uur onder: https://nos.nl/l/2560943#UPDATE-container-85022795
3 28 Niet alleen het huidige kabinet, ook haar voorgangers probeerden ngo’s onder druk te zetten. Na rapportages over Palestijnse kinderen ontvingen ze het verwijt zich aan antisemitisme schuldig te maken, ze ervoeren politieke druk om te stoppen met het redden van migranten op zee en kregen zware bezuinigingen te verduren: ondanks dergelijke weerstand gaat Save the Children-directeur Pim Kraan door. Hij gaat er [naar mijn mening terecht; GjH] van uit dat wanneer een ngo als de zijne zich aanpast aan de politieke mores, die ngo zijn bestaansrecht zal verliezen (en haar doelen nooit zal bereiken); door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/identiteit/save-the-children-directeur-je-moet-bereid-zijn-donateurs-te-verliezen-voor-je-principes/
3 31 Premier Dick Schoof en minister Judith Uitermark van Binnenlandse Zaken zullen gezamenlijk de voordrachten ondertekenen voor de koninklijke onderscheidingen aan 5 oud-vrijwilligers van het COA. Daardoor krijgen ze toch een lintje, laat het ministerie van Schoof weten in reactie op de weigering van minister Faber om toestemming te geven; door NOS Nieuws. Geen woord over de eenheid van kabinetsbeleid, dat hiermee weer verbroken wordt, terwijl het kabinet niet langer ‘met één stem’ spreekt. https://nos.nl/artikel/2561839-schoof-en-uitermark-ondertekenen-lintjes-voordracht-die-faber-weigert
3 26 Leiden coproducties van gezamenlijke Vlaams-Nederlandse film- en televisieproducenten tot een versterking van de culturele ruimtes in de Lage Landen, of spelen ze vooral in op de economische logica van nationale beleidsprioriteitenen streamingdiensten? De komende jaren zullen uitwijzen of deze samenwerkings-verbanden een duurzame culturele dialoog kunnen blijven ondersteunen, of dat ze uiteindelijk worden herleid tot commercieel gedreven strategische allianties; door Eduard Cuelenaere en Alexander De Man. https://www.de-lage-landen.com/article/vlaanderen-en-nederland-werken-audiovisueel-enkel-samen-als-de-kassa-rinkelt-of-de-politiek-aandringt/
4 02 De fractievoorzitter van GroenLinks/PvdA Frans Timmermans noemde minister Marjolein Faber ‘een prutser’. Wat zou het toch heilzaam geweest zijn wanneer de heer Timmermans zich verdiept had in het gedachtegoed over geweldloze weerbaarheid. Wanneer hij ‘nep-minister’ had gezegd, was het nog oog om oog, tand om tand, maar een staatsrechtelijke benadering van zijn (in mijn ogen terechte) ergernissen over het doen en laten van minister Faber zonder haar te diskwalificeren (zoals de conservatieve partijen dat vaak voorbeeldig doen) was naar mijn mening vele malen juister geweest. De kern van haar optreden aangaande de lintjes voor vrijwilligers, die asielzoekers bijstaan, is immers de ontmenselijking van asielzoekers en komt neer op het dwarsbomen van een menselijke benadering voor hen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/video/2562066-timmermans-faber-is-de-grootste-prutser-die-ooit-in-vak-k-heeft-gezeten
4 06 Volgens mij wil Frans Timmermans met zijn ‘visiestuk’ de middenklasse paaien met rood-groen-gedachtegoed om op die manier weer een kapitalistische, neoliberale volkspartij te worden. GroenLinks/PvdA kiest dan niet voor sociaal-democratie, laat staan voor socialisme, dus alles blijft wat die partij betreft fundamenteel bij het oude, maar iets groener en roder. De weggegeven ruimte aan het grootkapitaal blijft intact; neoliberalisme op weg naar welvaart (in plaats van socialisme op weg naar welzijn). En het bereiken van wereldvrede verdwijnt met zijn plannen nòg verder achter de horizon. https://nos.nl/artikel/2562582-timmermans-wil-beweging-van-en-voor-de-middenklasse
4 07 Voor het kabinet is er geen rode lijn. Zij houdt vast aan de overtuiging dat je met diplomatieke middelen meer kunt bereiken; door NOS Nieuws. Tenminste wanneer het om Israël gaat, ook al pleegt dat een genocide op Palestijnen. Wanneer het om China of Rusland gaat, is het kabinet in navolging van de Verenigde Staten van Amerika direct bereid om zware sancties op te leggen. Het gaat niet om het schenden van VN-verdragen, maar om wie ze schendt.
4 10 De Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) onderzoekt al 50 jaar multinationals, die collaboreren met de apartheid in Israël, fiscale fraude plegen, investeren in wapenfabrieken of het milieu vervuilen. Dit onderzoek onthult bijvoorbeeld hoe in Nederland getrainde honden worden ingezet tegen de Palestijnse bevolking in Gaza; door Lydia de Leeuw en Maria Hengeveld. Zie ook 6 09 onder het kopje ‘Militarisme’. https://www.somo.nl/nl/terror-unleashed-nederlandse-honden-in-israels-oorlogsmisdaden/
4 14 Zo’n 100 medewerkers en studenten hebben maandag 14 april om 11u het Maagdenhuis van de Universiteit van Amsterdam (UvA), bezet. Zij eisen dat de UvA per direct alle bestaande banden met Israëlische universiteiten verbreekt en geen nieuwe banden meer aangaat. De actie volgt op het besluit van de UvA om maar één samenwerking met een Israëlische universiteit te verbreken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/14/bezetting-universiteit-van-amsterdam-verbreek-banden-met-israelische-universiteiten/
4 17 The Rights Forum verspreidt al sinds 2009 informatie en kennis over de Palestijnse kwestie. De organisatie toetst het beleid van de Nederlandse regering over haar (gebrek aan) respect voor het internationaal recht en de mensenrechten. Dat regeringsbeleid houdt de schijn hoog, maar voert in werkelijkheid een [grenzeloos; GjH] gedoogbeleid voor de genocide in Gaza. Ook de Nederlandse mainstream media worden doorgelicht door The Rights Forum. Zo meldde The Rights Forum gisteren dat een comité van oud-diplomaten en rijksambtenaren voorgesteld heeft onder de slogan ‘4 mei inclusief’ een alternatieve dodenherdenking te houden om ook de dodelijke Palestijnse slachtoffers van de genocide in Gaza te herdenken. Dit is een actie tegen de medeplichtigheid van hun regering bij de genocide. https://rightsforum.org/4-mei-inclusief-een-dodenherdenking-met-ruimte-voor-palestijnse-slachtoffers/
4 25 Nederlandse Gemeenten mogen in de publiek toegankelijke ruimte fossiele reclame verbieden. De reisbranche betoogde dat een gemeente niet bevoegd is om zo’n verbod in te voeren, dat een verbod op fossiele reclame in strijd was met Europese regels over de interne markt, dat het in strijd was met de vrijheid van meningsuiting, en dat de verordening zelf gebrekkig was. De rechtbank wees al deze argumenten af. De gemeente Den Haag heeft volgens de rechter voldoende concreet gemaakt dat het reclameverbod een bijdrage kan leveren aan het tegengaan van de effecten van klimaatverandering en aan het verbeteren van de gezondheid van de bezoekers en inwoners van Den Haag. Verder blijkt tegenover de algemene gezondheidsbelangen van de burgers slechts het commerciële belang van de adverteerders te staan. Dat die belangenafweging in het nadeel van de adverteerders is uitgepakt mag dan ook geen verbazing wekken. Tenslotte is het niet aan de gemeente Den Haag zich te onthouden van maatregelen ter bevordering van de gezondheid van haar inwoners om op die manier de toekomstige (financiële) positie van de reisaanbieders te versterken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/25/rechtbank-oordeelt-den-haag-mag-fossiele-reclame-verbieden/
4 28 Op het spandoek staat ‘Zon en wind, goedkoop en gezwind. Waarom dan dure, trage, gevaarlijke kernenergie’ [wat uiteraard ‘atoomenergie’ moest zijn; GjH]. Zaterdag 26 april jl. was het 39 jaar geleden dan de atoomcentrale van Tsjernobyl ontplofte. Fukushima en Tsjernobyl zijn het topje van de ijsberg. Dergelijke zware nucleaire ongevallen zijn nergens uit te sluiten; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/vaks-nu-nog-investeren-in-kernenergie-is-onverantwoord-gevaarlijk/
5 14 De burgemeester van Amsterdam roept het kabinet [eindelijk; GjH] op de Israëlische regering tot de orde te roepen. Zo moet volgens haar de moord op en uithongering van Palestijnen en de verwoesting van Gaza door Israël worden gestopt. Vorige week werd door de gemeenteraad in Utrecht ook al een motie aangenomen, waarin werd gesteld dat het ‘van groot belang’ is om als politiek de juiste woorden te gebruiken, omdat een meerderheid vond dat de gemeente tot dan toe te terughoudend was geweest in het gebruik van het woord ‘genocide’ met betrekking tot Gaza [c.q. Palestina; GjH]; door NOS Nieuws.
5 15 Doordat de focus van de Nederlandse overheden – landelijke, gemeentelijke en provinciale – te veel is gericht op efficiëntie en geld verdienen, is Nederland als het ware vastgelopen. Financieel is dat beleid de afgelopen decennia succesvol geweest, maar het is ten koste gegaan van de biodiversiteit, het milieu en de waterkwaliteit.
5 16 De organisatie Collective for Countering Islamophobia in Europe (CCIE) werd op dinsdag 13 mei 2025 het doelwit van aanhoudingen en huiszoekingen. Deze politionele acties zijn volgens het CCIE politiek gestuurd. Het Collectief wordt immers niet beschuldigd of verdacht van enig misdrijf. De enige bedoeling is de organisatie omwille van zijn inzet tegen islamofobie te delegitimeren en te intimideren; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/politierepressie-in-brussel-tegen-europees-collectief-tegen-islamofobie/
5 17 De Stichtse Landbrief: in mei 1375 had de bisschop van Utrecht, Arnoud van Horne, na een reeks oorlogen enorme schulden. Hij staat zo’n 70.000 gulden in het krijt, wat omgerekend naar euro’s vandaag een schuld van een aantal miljard zou zijn. Om zijn grondgebied te beschermen tegen aanvallen van zijn buren Gelre en Holland heeft hij de hulp nodig van zijn onderdanen. Bedoeld worden vertegenwoordigers van de adel, de burgerij (de stedelijke elites) en de geestelijken. Die waren niet bereid om de bisschop zomaar steun te verlenen. Zij vroegen inspraak terug voor hun steun. Ze wilden bijvoorbeeld dat de bisschop niet langer zonder overleg belasting zou heffen of oorlog kon gaan voeren. De afspraken hierover werden op 17 mei 1375 vastgelegd in de Stichtse Landbrief. Alle verschillende standen hadden hun afvaardiging, er waren omgangsregels en ze kwamen gemiddeld één keer per maand samen. Wanneer de Landbrief er niet was gekomen en de bisschop zijn zaakjes niet op orde had gekregen, was Utrecht in handen gekomen van Gelre of Holland. De Landbrief is bezegeld in de ‘kapittelzaal’ van de Dom. Op die plek is nu een mooie, rustig gelegen binnentuin onder de domtoren. Niet alleen was de Stichtse Landbrief het begin van de provincie Utrecht, maar het was ook één van de documenten, die aan het begin staat van de Nederlandse democratie. Het is het begin van een permanent overleg tussen inwoners en machthebbers, waaruit onze moderne democratie is gegroeid; door Roos van Bijnen & Jelle Baars en Erwin Raasveld & Margreet van Gils. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3893128/bisschop-met-megaschuld-stond-aan-de-wieg-van-utrecht-anders-waren-we-nu-zuid-of-noord-holland en https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3893225/maarten-van-rossem-viert-de-650ste-verjaardag-van-de-stichtse-landbrief-was-dit-echt-het-begin-van-de-democratie-in-onze-provincie, met een link naar de tekst in oud- en hedendaags Nederlands.
5 21 De Nederlandse regering wil burgers blij maken met extraatjes, maar mist het grotere plaatje. Het kabinet zou nu [en eerder al; GjH] grootschalige investeringen moeten doen in de infrastructuur, het onderwijs en de capaciteit van het stroomnet [en veel meer van het algemeen belang; GjH], zodat de Nederlandse economie op lange termijn duurzaam kan groeien. De economie toekomstbestendig maken, vraagt om beleid dat knelpunten aanpakt en de leveringscapaciteit vergroot zodat het voor duurzame groei zorgt; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2568127-imf-kritisch-over-kortzichtig-beleid-nederlandse-kabinet
5 22 Een bedenkelijk initiatief: de Tweede Kamer wil dat Nederlandse kabinetsleden eind volgende maand gaan meelopen in een Pride-mars in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Een meerderheid steunt een motie daarover van Volt en de VVD; door NOS Nieuws. Bedenkelijk, omdat naar mijn mening landen elkaars soevereiniteit moeten respecteren; bovendien heeft dit louter en alleen (enige) symbolische betekenis. Wanneer men echt meters wil maken voor inclusie start dat een procedure om Hongarije uit de Europese Unie te zetten. https://nos.nl/artikel/2568289-kamer-wil-dat-kabinetsdelegatie-meeloopt-in-verboden-pride-mars-hongarije
5 22 Gevangenisdokter Brecht Verbrugghe (onthoud die naam) legt een gezondheidssysteem bloot dat bijzonder tekortschiet door de toxische relatie tussen gevangenissen en gezondheidszorg. Gevangenen worden in onze samenleving gezien als ballast en hun medische verzorging is bijgevolg een onderschoven kindje. Dit gaat over de gezondheidszorg in de 38 gevangenissen, die in België niet in handen is van het ministerie van Volksgezondheid, maar van de top van de gevangenisadministratie; door Luk Vervaet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/hoe-een-jonge-dokter-van-gevangenis-haren-ons-een-geweten-schopt/
5 26 Enkele honderden leden van GroenLinks en PvdA zijn bang dat een fusie van die 2 partijen ten koste zal gaan van het linkse geluid. Ze hebben zich verenigd in de beweging LinksBoven. Zij vrezen dat de fusiepartij naar het midden zal trekken en op rechtse thema’s het debat aan zal gaan, omdat er nu vooral rechtse partijen aan de macht zijn. In de kernwaarden van LinksBoven staan begrippen als antikapitalisme, antimilitarisme en ecologisme; door NOS Nieuws. Mij is de vraag wat deze leden, met dergelijke kernwaarden, bij GroenLinks en de PvdA tot nu toe vonden om toch lid te blijven. https://nos.nl/artikel/2568710-kritische-leden-groenlinks-pvda-fusiepartij-moet-links-geluid-laten-horen
5 27 Tijdens een jazzfestival in Brussel waren Palestina-betogers door de artiesten gevraagd om op het podium te komen, om samen met hen woorden te uiten tegen de genocide. Maar daar werd een stokje voor gestoken door de organisatoren: alles wat met Palestina te maken had, werd gecensureerd. En de Palestijnse vlaggen in het publiek werden beantwoord met politiegeweld; door Youna Mulock Houwer. Leve onze vrijheden! https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/censuur-op-het-jazzfestival-palestijnse-vlaggen-en-woord-palestina-verboden/
5 27 Twee Code Rood activisten en 3 willekeurige burgers kwamen op 27 mei jl. voor de Antwerpse rechtbank voor ‘weerspannigheid’ tegen de politie in verband met de Code Rood actie tegen de luchthaven van Antwerpen in december 2023. Drie van deze waren niet aanwezig geweest bij de actie en hebben geen link met Code Rood. Een derde persoon brak zijn arm en vingers door hardhandig politiegeweld. Wouter Mouton, één van de aangeklaagde activisten meldt dat de Openbare Aanklager tegen elk van de 5 één jaar effectieve gevangenschap en € 200 boete (werkelijke kost bijna € 2000) vraagt. Een ongelofelijk zware straf zelfs wanneer je weerspannigheid bewezen zou achten; door Code Rood. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/27/slachtoffers-van-politiegeweld-voor-de-rechter-wegens-weerspannigheid/
5 28 Het totale aantal bijstandsontvangers groeide in het eerste kwartaal van dit jaar met 1% tot 408.000 uitkeringen, 4.000 meer dan een jaar eerder. Jongvolwassenen tot 27 jaar is de snelst groeiende groep met 41.500 ontvangers. In het afgelopen kwartaal ontvingen 3.000 jongeren meer een bijstandsuitkering dan een jaar eerder. Dat is een stijging van 7% vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder; door Peter Koelewijn. https://www.nu.nl/economie/6357231/jongeren-zijn-snelst-groeiende-groep-in-de-bijstand-contract-sneller-opgezegd.html
6 04 Uiterlijk in augustus 2026 moet Nederland voldoen aan de eisen, die Brussel heeft gesteld om het geld te ontvangen uit het zogeheten veerkracht- en herstelfonds, dat de Europese Unie tijdens de coronapandemie heeft opgetuigd. Lukt dat niet, dan kan ons land tot honderden miljoenen euro’s worden gekort op de miljardenuitkering. De eisen gaan over de energiewet, een wet die schijnzelfstandigheid moet tegengaan, en een die de woningbouw moet aanjagen; door Tom van Gurp. U leest het goed, vanwege een coronamaatregel vertelt de Europese Unie welke maatregels wij moeten nemen op het vlak van energie, werk en woningbouw. Wij mogen bij verkiezingen stemmen, maar het beleid wordt op een aantal fronten door de EU bepaald. https://www.nu.nl/economie/6358092/nederland-dreigt-vele-eu-miljoenen-mis-te-lopen-door-val-kabinet.html
6 05 Huurders van een niet-woningcorporatie betaalden in 2018 gemiddeld aan woonlasten € 853, en in 2023 € 1.045. Huiseigenaren betaalden in 2018 gemiddeld aan woonlasten € 758, en in 2023 € 806. Huurders van woningcorporaties betaalden in 2018 gemiddeld aan woonlasten € 558, en in 2023 € 617; door de economieredactie van NU. De laatsten zijn dus gemiddeld het goedkoopste uit, terwijl ik verwacht had dat huiseigenaren het goedkoopste uit zouden zijn. https://www.nu.nl/economie/6358103/nederlanders-houden-meer-geld-over-na-betalen-van-de-woonrekeningen.html
6 10 De zogenaamde PAS-melders raakten in 2019 in juridische problemen, toen de Raad van State een streep zette door het toen geldende stikstofbeleid. Eerder waren rechters nog gevoelig voor het argument dat de overheid de gedupeerde bedrijven aan een geldige vergunning zou gaan helpen. Daarom kregen provincies in eerdere rechtszaken onder voorwaarden enige ruimte om voorlopig niet bij de bedrijven in te grijpen. Ondanks beloftes van opeenvolgende kabinetten is er 6 jaar na de vernietigende uitspraak van de Raad van State nog altijd geen oplossing voor het overgrote deel van de paar duizend boerderijen en andere bedrijven. De periode waarbinnen ze geholpen zouden worden liep in maart af.
Nu starten 2 milieuorganisaties wekelijks 10 procedures tegen boerenbedrijven, die buiten hun schuld zonder geldige natuurvergunning werken. Zo’n vergunning is nodig om stikstof uit te mogen stoten; door Sarah Bürmann en Francien Yntema. Het is een voorbeeld van onbehoorlijk bestuur, waardoor volgens mij boerenbedrijven het moeilijk hebben en waardoor burgers de overheid steeds minder gaan vertrouwen. https://nos.nl/artikel/2570555-milieuorganisaties-komen-elke-week-met-nieuwe-juridische-procedures-om-stikstof
6 13 Wat is er met Nederland gebeurd? Die verzuchting horen we de afgelopen jaren steeds vaker wanneer er in de media over Nederland wordt bericht. Nederland, ooit het land van tolerantie en vrijzinnigheid, zou in sneltreinvaart veranderd zijn in een van de Europese ‘gidslanden’ wat betreft het opzoeken van de grenzen van institutioneel racisme, de rechtsstaat en het terugdringen van migranten tot voorbij de buitengrenzen van Europa. In “Uitverkoren Hoe Nederland aan zijn zelfbeeld komt” (2025, uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep, Amsterdam) van Janneke Stegeman en Saskia Pieterse worden de wortels van het Nederlandse racisme blootgelegd. In een historische analyse van het Nederlandse zelfbeeld laten de auteurs van het boek zien hoe idealen van democratie, tolerantie, en verlichting verbonden zijn met de idee van christelijke en witte superioriteit. Het Nederlandse zelfbeeld steunt daarbij op de idee van de ‘Witte onschuld’ en maskeert al het onderliggende racisme; door Kornee van der Haven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/de-historische-wortels-van-witte-onschuld/
6 18 Nu ze zwanger is, ontdekt Anouk van Kampen dat dit in Vlaanderen (waar ze woont) een totaal andere ervaring is dan in Nederland (waar ze opgroeide). Maar noord en zuid hebben wel een pijnlijke overeenkomst: de opvang van je baby is er niet goed geregeld. De periode dat zij een koophuis zocht (véél gemakkelijker in België), de maanden waarin we in een coronalockdown leefden (véél strenger in België), maar het krijgen van een kind staat wat de verschillen betreft met stip bovenaan. Een vriendin van haar in Nederland is toevallig ongeveer even lang zwanger, en hun ervaringen zijn totaal anders. In België is het gebruikelijk – ook voor niet-katholieken – om een meter en peter te kiezen voor het aankomende kind, in Nederland is het ongepast om een bankrekeningnummer als cadeau-suggestie op een geboortekaartje te zetten. In België krijgt bezoek een glas cava, in Nederland beschuit met muisjes. Een vrouw wordt in Nederland niet standaard getest op zwangerschapsdiabetes, en in België stoppen de meeste vrouwen pas een week voor de uitgerekende datum met werken. Een arts heeft haar vriendin in al die maanden zwangerschap nooit gezien. Een verloskundige behandelt haar, terwijl Van Kampen de route naar het ziekenhuis voor bezoeken aan haar gynaecoloog intussen kan dromen. Zo’n 14% van de vrouwen in Nederland bevalt thuis, in België is dat minder dan 1%. En waar je in Nederland soms niet zeker weet of je voorkeursziekenhuis wel plek zal hebben, staat bij haar al sinds het begin vast waar zij naartoe zal gaan. In Nederland is kinderopvang onbetaalbaar, in Vlaanderen onbeschikbaar; door Anouk van Kampen. https://www.de-lage-landen.com/article/in-nederland-is-kinderopvang-onbetaalbaar-in-vlaanderen-onbeschikbaar/
3 27 Vorige week maakten Burkina Faso, Mali en Niger bekend dat ze zich terugtrekken uit de Franse neokoloniale instelling Internationale Organisatie voor de Francofonie (OIF). Ze deden dat aan de vooravond van de internationale feestdag voor francofonie. Begin 2024 trokken de 3 zich ook al terug uit de ECOWAS, een op economie gericht samenwerkings-verband in West-Afrika; door Pavan Kulkarni, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/27/west-afrikaanse-landen-nemen-afstand-van-frankrijk/
4 01 Terwijl de wereld wegkijkt, gaat in het oosten van Congo een van de dodelijkste en meest vergeten conflicten ter wereld onverminderd voort. En wat voorgesteld wordt als etnisch geweld of lokale strijd in die contreien, blijkt in werkelijkheid een nietsontziende oorlog om grondstoffen, macht en Westerse controle, ten koste van miljoenen mensenlevens; Florimond Muteba Tshitenge, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/kolonialisme-2-0-de-onzichtbare-handen-achter-congos-chaos/
4 15 Het wrede conflict in Soedan heeft ’s werelds grootste humanitaire crisis veroorzaakt. Meer dan 12,7 miljoen mensen zijn hun huizen ontvlucht, waarvan 3,7 miljoen naar buurlanden. Een op de twee Soedanezen lijdt honger. Binnen 5 gebieden in het land heerst hongersnood en nog eens bijna 8 miljoen mensen lopen het risico om te verhongeren en 17 miljoen kinderen gaan niet naar school. Voor het eerst in de geschiedenis van de moderne humanitaire hulpverlening heeft één land – Soedan – meer dan 30 miljoen mensen, die humanitaire hulp nodig hebben. Maar ondanks de snel verslechterende humanitaire crisis blijft de internationale hulpverlening ernstig tekort schieten. Tot nu toe is slechts 10% van de oproep van de Verenigde Naties voor Soedan van dit jaar gehonoreerd; door Oxfam België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/twee-jaar-conflict-in-soedan-s-werelds-grootste-humanitaire-crisis-vormt-een-bedreiging-voor-de-stabiliteit-in-de-regio/
4 17 Vier decennia geleden stond een jonge kapitein uit Burkina Faso, Thomas Sankara, voor de Verenigde Naties. Hij eiste niets minder dan een nieuwe wereldorde. Zijn vurige oproep resoneerde tot ver buiten de grenzen van zijn land en maakte van hem voor veel jongeren in West-Afrika een held. Sankara, die een jaar eerder via een staatsgreep aan de macht was gekomen, begon thuis aan een ingrijpend beleid van economische onafhankelijkheid. Internationaal probeerde hij van Burkina Faso het boegbeeld van de Derde Wereld te maken. Zijn ideeën en symboliek leven voort — vandaag onder meer in de figuur van Ibrahim Traoré. Ook hij kwam in 2022, op 34-jarige leeftijd, via een coup aan de macht. Sindsdien probeert hij Burkina Faso niet alleen te beschermen tegen jihadistische opstanden, maar ook nieuw leven te blazen in de zelfvoorzienende koers van Sankara. Traoré noemt zijn project een ‘progressieve volksrevolutie’. Internationaal is Traoré uitgegroeid tot een opvallende stem voor een multipolaire wereldorde. Hij is het gezicht geworden van de Alliantie van Sahel-staten (AES), samen met Mali en Niger. Deze samenwerking, die zich expliciet afzet tegen Westerse invloed, werd vorig jaar opgericht en zet zich af tegen militaire inmenging van buitenaf; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/17/traore-in-de-voetsporen-van-revolutionair-icoon-sankara/
5 02 De Houthi’s, officieel bekend als Ansar Allah, controleren sinds 2014 zowat 80% van de Jemenitische bevolking èn de hoofdstad Sanaa. De Verenigde Staten van Amerika steunden van 2015 tot 2022 een door Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten geleide coalitie tegen de Houthi’s in een wrede oorlog, die honderdduizenden Jemenieten het leven kostten. Toch zijn die milities er niet in geslaagd de voormalige Jemenitische president Abd-Rabbu Mansour Hadi weer aan de macht te brengen. Nu overweegt de VS actieve steun te gaan verlenen aan milities, die het opnemen tegen de Houthi-rebellen in Jemen. Wanneer Washington deze stap zet, betekent dat een gevaarlijke escalatie in een al jaren aanslepende oorlog, waarbij zelfs extremistische groeperingen van soort Al Qaeda, als bondgenoten worden ingehuurd; door Dave DeCamp, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/jemen-steun-van-washington-voor-nieuw-grondoffensief-tegen-houthis/
5 05 Dit gaat over een genuanceerde en diepgravende geschiedenis van de Rif in Marokko; een boeiende geschiedenis. ‘Kennen’ is begrijpen waarom dingen in het verleden gebeurd zijn en waarom ze nu nog gebeuren. Dat doe je door dit boek te lezen; door Lode Vanoost over het boek “Koloniale vloek – De relaties tussen de Marokkaanse staat en de Rif” (2025, uitgegeven door Houtekiet) en geschreven door Yassin Akouh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/de-rif-en-marokko-koloniale-vloek-of-moeizaam-samenleven/
5 14 De nu 37-jarige kapitein Ibrahim Traoré in Burkina Faso laat de politieke erfenis van Thomas Sankara herleven (zie ook 4 17 onder dit kopje). Zijn beleid is gericht op de autonome ontwikkeling van de productiviteit en de afbouw van de afhankelijkheid van buitenlandse hulp. Hij heeft de exploitatie van de goudmijnen genationaliseerd en het contract afgeschaft, dat toeliet dat Frankrijk zijn uraniumerts voor een spotprijs kon kopen. Frankrijk moet nu de wereldmarktprijs van uraniumerts betalen. Traoré doet heel wat dat de Westerse machten ontstemt. Hij heeft al meerdere pogingen tot moord en/of staatsgreep overleefd. De toekomst van Burkina Faso blijft onzeker. Zijn voornaamste verdediging is de ruime steun, die Traoré geniet bij de bevolking; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/14/waarom-het-vrije-westen-bezorgd-is-over-burkina-faso/
4 15 In de regio streeft Beijing naar vreedzame overeenkomsten tussen landen met uiteenlopende belangen in de Oost-Chinese en Zuid-Chinese Zee. Dat China zijn territoriale integriteit kan herstellen door een vreedzame hereniging met zijn Taiwanese provincie is in die context van levensbelang. China heeft zeer goede economische en politieke relaties met de landen van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN) en met de landen van het Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), waar China als mede-oprichtend lid een stimulerende hoofdrol speelt. RCEP is, gemeten naar bbp, het grootste vrijhandelsakkoord van de wereld. Het verenigt de 10 landen van de ASEAN, evenals Australië, China, Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea. De Cambodjaanse expert Thong Mengdavid spreekt van een ‘mega-handelspact’, dat ongeveer 2,3 miljard mensen omvat en heeft laten zien dat het de regionale economische groei kan stimuleren, de liberalisering van de handel kan bevorderen en een diepere integratie tussen de leden kan bevorderen.
4 15 Mensen met een Israëlisch paspoort worden per direct geweerd uit de Malediven als reactie op het Israëlische geweld in Gaza. Het parlement heeft ingestemd met een wet die dat bepaalt. De bekrachtiging weerspiegelt het vastberaden standpunt van de regering in reactie op de voortdurende wreedheden en aanhoudende daden van genocide door Israël tegen het Palestijnse volk; door NOS Nieuws. 17:36 uur onder https://nos.nl/liveblog/2563556-door-israel-gedode-hulpverleners-door-hoofd-en-borst-geschoten-israeliers-geweerd-van-malediven
4 28 Op Sky News bevestigde de Pakistaanse minister van Defensie Khawaja Asif wat velen allang vermoedden: Pakistan heeft zich decennialang ingelaten met het financieren, steunen en trainen van terroristische groeperingen. We hebben dit ‘vuile werk’ ongeveer 30 jaar voor de Verenigde Staten van Amerika gedaan, en voor het Westen, inclusief Groot-Brittannië. Volgens hem werd Pakistan gebruikt als onderaannemer of proxy in de oorlog tegen de Sovjet-Unie in de jaren ’80, later opnieuw na 9/11 en tijdens de ‘war on terror’ van de VS; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/pakistan-bekent-deed-decennialang-het-vuile-werk-van-het-westen/
3 24 Premier Múte Egede van Groenland is niet te spreken over een hoge Amerikaanse delegatie, die deze week een bezoek komt brengen. De Deense premier Mette Frederiksen heeft scherp uitgehaald naar de Verenigde Staten van Amerika. “De druk, die Washington oplegt aan Groenland en Denemarken, is onacceptabel”, zegt ze, “We zullen ons verzetten tegen die druk”; beide door NOS Nieuws. En hoe reageren de Europese partners van Denemarken en Groenland hierop? België is met de plannen van de Arizona-coalitie aan de slag. De Europese Unie is een eventuele oorlog met Rusland zonder steun van de VS aan het voorbereiden. De NAVO bereid een top voor over oorlogen met China en Rusland en Nederland is bezig met de wolf. https://nos.nl/artikel/2560917-premier-groenland-verbolgen-over-hoog-amerikaans-bezoek-niet-onschuldig-meer en https://nos.nl/artikel/2561066-deense-premier-veroordeelt-onacceptabele-druk-vs-op-groenland
3 26 Het moderne Oekraïense nationalisme begon in de vroege 20ste eeuw met groepen als de Oekraïense Militaire Organisatie (UVO, 1920) en de Organisatie van Oekraïense Nationalisten (OUN, 1929). Deze groepen vochten tegen de Sovjet-Unie voor een onafhankelijk Oekraïne. Ze schuwden daarbij geen geweld en richtten zich vooral tegen etnische minderheden in Oekraïne (Joden, Polen en Russen), die ze als een bedreiging zagen voor hun eigen ‘raszuivere’ volksaard. Tijdens en na de Tweede Wereldoorlog waren de OUN en haar militaire tak UPA betrokken bij bloedige aanvallen op Poolse burgers in Oost-Galicië en Wolynië. Ook tijdens de Maidan-opstanden speelden deze groepen een voortrekkersrol. Dit geweld wordt vandaag door vele Oekraïense nationalisten nog steeds gezien als een noodzakelijk kwaad. Momenteel wordt dit extreemrechts nationalisme gesteund en versterkt door NAVO-landen; door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/26/nationalisme-als-wapen-de-vergeten-rol-van-extreemrechts-in-oekraine/
4 02 ‘Dankzij de Europese Unie (EU) kent Europa nu al 70 jaar een periode zonder oorlog’, vertellen de voorstanders van Europese integratie ons keer op keer. Ze verzwijgen dat de EU tot op vandaag ook een (neo-)koloniaal project blijft: het grensbeleid van de EU eist [dagelijks; GjH] dodelijke slachtoffers. De Europese Green Deal blijkt niet bestand tegen economische lobby’s. De EU blijft verregaande vrijhandelsakkoorden nastreven. De Global Gateway moet Europese belangen in het globale Zuiden blijven garanderen en de concurrentie met China op het Afrikaanse continent aangaan. De Critical Raw Materials Act bevordert het ontginnen van ruwe grondstoffen binnen en buiten de EU. De Europese defensie-industrie krijgt extra middelen, terwijl bij nationale overheden de duimschroeven verder aangedraaid worden. De houding van de EU tegenover de genocide in Gaza is wel [zeer uiterst; GjH] lauw. Zelfs exporteurs werkzaam in de illegale nederzettingen in Palestina kunnen ongestoord naar de Europese markt exporteren; door Jan Orbie. https://lavamedia.be/de-europese-koloniale-gemeenschap/
4 10 Joris Luyendijk noemt ons ‘Het pretpark van de Lage Landen’. Hij doelt op een comfortabele illusie, waarin wij blijven ronddolen, terwijl de oude wereldorde onder onze voeten afbrokkelt. Onze vrijheid is in direct gevaar. Niet door een klassieke vijand, maar door [wat doorgaat als; GjH] een bondgenoot, die in razend tempo van gedaante verandert. Onze beschermer is een bedreiger geworden. Het is een ‘neofascistische staatsgreep’, die momenteel plaatsvindt, maar Europa slaapt nog; door Tijs Synaeve. By the way, ik heb de VS nooit als beschermer of bondgenoot gezien, maar als een despoot. Vanwege het onacceptabele Amerikaanse buitenlandse beleid overal in de wereld, dat wij negeren zelfs wanneer de Verenigde Staten van Amerika Groenland aan haar grondgebied wil toevoegen, had ook anderen waakzaam kunnen maken. Ik vind al veel langer dat wij op eigen benen zouden moeten staan, zonder verwevenheid met Amerikaanse bedrijven en de Amerikaanse overheid. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/10/wat-als-vs-soldaten-in-europa-geen-beschermers-meer-zijn-maar-bezetters/
5 05 De brutale moord op Aboubakar Cissé gebeurde op 25 april jl. in de Franse moskee van La Grand-Combe. Cissé was 23 jaar en een trouwe bezoeker van dit gebedshuis. Twee mannen waren aan het bidden toen een van hen de ander tientallen messteken toebracht, hem voor dood achterliet en ervandoor ging. In het filmpje, dat de moordenaar maakte, hoor je hem racistische uitspraken doen tegen moslims. President Emmanuel Macron en premier François Bayrou veroordeelden de misdaad, maar wat opviel was dat ze — evenmin als de grote media — iets zeiden over de oorzaken van de toename van islamofobie in [Frankrijk en; GjH] de Europese lidstaten. Zij behandelen dit soort drama’s op zijn best als een geïsoleerde daad, die losstaat van enige politieke of sociale context; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/moslimhaat-doodt-in-frankrijk/
5 07 De Europese Unie moet weer voor vrede en welvaart gaan staan. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) is een mogelijke civiele vredesorganisatie en we kunnen lessen leren uit modellen als Zuid-Tirol in Italië en de Duitse gemeenschap in België als oplossing voor Oekraïne en Palestina.
De NAVO is een agressieve militaire alliantie onder regie van de Verenigde Staten van Amerika. De organisatie was ooit bedoeld om zich te verdedigen tegen een Sovjetinvasie. Ze werd irrelevant met het einde van de Sovjet-Unie en de ontmanteling van het Warschaupact in 1990. De NAVO had in 1990 ontbonden kunnen worden. In plaats daarvan gebruikte de VS het vanaf dat jaar als zijn geopolitieke arm, niet alleen om Europa te domineren, maar ook om haar invloedssfeer naar het oosten uit te breiden tot aan de grens met Rusland; het is alsof ik mijzelf hoor praten in de jaren ’80 en ’90, maar Jeffrey Sachs is aan het woord, die anno nu door Lode Vanoost wordt geïnterviewd.
5 22 Israël schendt niet alleen openlijk fundamentele mensenrechten, maar ook het internationaal humanitair recht. Structureel en met minachting voor de wereldgemeenschap. De Europese Unie, die in haar verdragen mensenrechten als een essentieel onderdeel erkent, blijft echter zwijgen [inmiddels op verzoek van Nederland op een onderzoek na; GjH]. Zwijgen, terwijl de feiten zich opstapelen. Zwijgen, terwijl honger wordt ingezet als strategie. Zwijgen, terwijl een bevolking verdreven worden, levens vernietigd en steden verwoest; door Ann Vermorgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/ann-vermorgen-acv-op-sos-gaza-stop-de-straffeloosheid-tijd-voor-actie/
5 29 Pas na 19 maanden van onbeschaamd Israëlisch bloedvergieten en veroorzaken van onmenselijk leed in Gaza [dat moet natuurlijk zijn: ‘77 jaar in heel Palestina’; GjH], èn aanhoudende druk van verontwaardigde burgers in de Europese steden, lijken verschillende Europese leiders nu te beseffen dat ze hun kop niet langer in het zand kunnen steken. De regeringsleiders van Canada, Duitsland, Frankrijk, Spanje en het Verenigd Koninkrijk spreken zich mondjesmaat uit tegen het Israëlisch disproportionele, genocidale geweld. Echter, deze recente kritiek op de activiteiten van Israël is hypocriet, zolang ze tegengesproken wordt door daden van de landen, die die leiders vertegenwoordigen, het bekritiseerde Israëlisch beleid blijven faciliteren. De verandering in toon jegens Israël vanuit de hoogste politieke Europese kringen, na 19 maanden van stilte, lijkt daarmee gefabriceerde onmacht of openlijke solidariteit, en in elk geval een veel te late poging om de erfenis van Europa’s medeplichtigheid aan Israëls genocide te verdoezelen; door Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/29/europa-en-gaza-mosterd-na-de-maaltijd/
6 04 De Italiaanse senaat heeft een groot veiligheidsdecreet aangenomen dat onder meer gericht is tegen openbare demonstraties. Daarnaast schrapt het decreet een vrijstelling van celstraf voor veroordeelde zwangere vrouwen of vrouwen met baby’s. Ook opstanden in detentiecentra en gevangenissen worden bestraft. Dat geldt zelfs voor passief verzet, een vorm van weerstand waarbij geen geweld wordt gebruikt. In het decreet staat ook dat mensen die panden bezetten (krakers) een misdrijf plegen. Burgerrechtactivisten en oppositiegroepen hebben de maatregelen bekritiseerd als ‘onnodig onderdrukkend’; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6358104/italie-neemt-omstreden-besluit-klimaatdemonstranten-kunnen-borst-natmaken.html
6 15 De Franse president Emmanuel Macron heeft [eindelijk; GjH] een solidariteitsbezoek gebracht aan Groenland. Hij is daarmee de eerste buitenlandse leider, die het eiland in het Noordpoolgebied bezoekt sinds de Amerikaanse president Donald Trump expliciet dreigt het te zullen annexeren. De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen zei desgevraagd nog dat hij ‘niet bezorgd’ is dat Macrons bezoek bij Trump in het verkeerde keelgat zal schieten; door NOS Nieuws. Naar mijn mening is het een schandaal, dat dit nu pas het eerste gebaar is richting Denen en Groenlanders; we zijn helemaal niet bang voor China of Rusland, wanneer we die angsten vergelijken met onze vrees voor de Verenigde Staten van Amerika. https://nos.nl/artikel/2571308-met-solidariteitsbezoek-aan-groenland-geeft-macron-signaal-af-aan-trump
6 17 Is Frankrijk echt zo glorieus, zoals het zich aan de wereld presenteert? Mark Blaisse trof achter de coulissen van het oude wereldrijk armoe aan, verval en werkloosheid. Bakkerijen zijn gesloten, dorpen zijn ontvolkt en het platteland is leeg; door Willem Pekelder. https://www.hpdetijd.nl/cultuur-media/cultuur/47230/failliet-frankrijk?
3 14 De jacht op migranten zonder aanklacht, zonder proces en zonder strafblad – op basis van een wet uit 1798 – is geopend. Mensenrechten worden overboord gegooid. In zijn eerste ambtstermijn deporteerde president Donald Trump 1,9 miljoen migranten. Onder het bewind van Joe Biden werden 4 miljoen migranten het land uitgezet. Trump beoogt in zijn tweede termijn een veel groter aantal uit te zetten. Het is een verdienmodel over de rug van kwetsbare mensenlevens (El Salvador ontvangt $ 6.000 per opgenomen migrant). In El Salvador mogen de migranten slechts 30 minuten per dag hun cel verlaten en er is geen enkele vorm van privacy; door Marc Vandepitte. Waar blijft de veroordeling van België, de Europese Unie, Nederland, de VN, … ? Mocht zoiets in China gebeuren, in Iran, Rusland of een ander niet-Westersgezind land dan zou het voorpaginanieuws zijn. Nu is het nauwelijks het vermelden waard. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/24/deporteren-als-businessmodel-de-nachtmerrie-van-honderden-venezolanen/
3 24 Het democratisch gehalte van de Verenigde Staten van Amerika I: omdat de uitslag van de verkiezingen in Venezuela haar niet bevalt, zijn de verkiezingen volgens de VS oneerlijk verlopen (en de Europese Unie blafte in een echo met de VS mee). Er werden sancties genomen tegen Venezuela, want de olie in de Venezolaanse bodem is immers van de VS (en de EU keek een andere kant op alsof ze het niet gehoord had). En nu worden de importtarieven van elk land dat olie van Venezuela koopt verhoogt naar 25% (en wat gaat de EU nu doen? Gaat het voor het recht van de sterkste, het internationaal recht of het volkenrecht?). N.a.v.: https://nos.nl/artikel/2560998-trump-extra-importheffingen-voor-landen-die-olie-van-venezuela-kopen Zie ook 3 27 onder dit kopje.
3 26 Het rijkste land ter wereld bombardeert een van de armste landen ter wereld. Dat is de normale gang van zaken. Mocht het omgekeerde gebeuren, dan zou het op alle voorpagina’s staan. Dat vanuit de VS onschuldige kinderen over de hele wereld worden gedood, wordt nauwelijks als nieuwswaardig gezien. Maar gelekte berichten uit een Signalgroep met de top van de Amerikaanse regering geven een ontluisterend beeld van de lichtzinnigheid, waarmee de Verenigde Staten van Amerika omgaat met leven en dood in Jemen. Minstens 53 mensen werden gedood, waaronder 5 kinderen. Zo’n 100 mensen raakten gewond. In de Signalgroep vierde veiligheidsadviseur Waltz dit bericht met een Amerikaanse vlag, een fire-emoji en een vuistje.
De VS blijft onze vriend, zo vertelde de Nederlandse premier Dick Schoof enkele dagen eerder nog aan de Nederlandse kinderen in het Jeugdjournaal; door Seppe De Meulder.
3 27 Het democratisch gehalte van de Verenigde Staten van Amerika II (zie ook 3 24 onder dit kopje): Nog altijd is de manier, waarop de VS op democratisch vlak functioneert, hoogst twijfelachtig. De macht wordt voortdurend doorgeschoven tussen 2 gevestigde partijen, die beide even toegewijd zijn aan de belangen van het kapitaal en die beide in handen zijn van rijkelui. Andere politieke partijen worden buiten het nationale politieke proces gehouden. Dat bedrijven en elites onbeperkt geld kunnen spenderen aan de verkiezingscampagnes van politici die, eenmaal verkozen, hun belangen behartigen, is feitelijk een vorm van geïnstitutionaliseerde politieke corruptie. Democratie kan onmogelijk gedijen onder dergelijke voorwaarden. De VS lijkt dus meer op een oligarchie dan op een democratie.
Verder heeft de VS minstens 128 maal geïntervenieerd in buitenlandse verkiezingen, meestal om te verhinderen dat linkse partijen aan de macht zouden blijven of komen. Van de dictaturen in de wereld ontvangt 73% directe militaire steun van de VS. Daarnaast zijn er nog operaties aan het einde van de 19de en in het begin van de 20ste [en 21ste; GjH] eeuw, onder de Monroe Doctrine en het Roosevelt Corollary. De helft ervan is uitgevoerd tegen liberale democratieën. Moorden of staatsgrepen tegen democratisch verkozen leiders, zoals Jacobo Arbenz in Guatemala, Patrice Lumumba in de Democratische Republiek van Congo en Salvador Allende in Chili, werden door de CIA geïnitieerd of ondersteund. Ze werden allen vervangen door dictators. In de 20ste eeuw heeft de VS zich actief verzet tegen de anti-kolonialistische bevrijdingsstrijd in Afrika en Azië, waar gevochten werd voor democratie en gelijke rechten. Sinds 1949 pleegde de VS tenminste 113 operaties, die regimeveranderingen in andere landen bevorderden, om zich van gunstige voorwaarden voor hun geopolitieke hegemonie en kapitaalsaccumulatie te verzekeren [die in 2014 in Oekraïne is daar een voorbeeld van; GjH].
Kortom, de VS werd net zo min als België of Nederland opgericht als een democratie, maar is daarentegen ook nooit een democratie geworden (denk aan inheemsen, kleurlingen, slaven) en lijdt nog altijd onder ernstige democratische tekortkomingen. De VS functioneert als een oligarchie. Dat is niet begonnen met de regering van Donald Trump. Het gaat om een structurele pathologie van het systeem. De politieke doelstelling van de progressieven in de VS zou de strijd kunnen zijn om dit fundamenteel te veranderen; door Jason Hickel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/27/nee-de-verenigde-staten-zijn-geen-baken-van-democratie/
3 28 De Democratische Partij van de Verenigde Staten van Amerika weet niet meer waar ze het zoeken moet. Het nog altijd afnemende draagvlak voor de partij onder de Amerikanen moet een halt toegeroepen worden en senatoren worden er op uit gestuurd om hun best te doen. Ook Bernie Sanders, die vanwege zijn linkse opvattingen van de partijtop geen presidentskandidaat mocht worden; door Peter Franssen. Ik heb met Sanders te doen, omdat hij met goede onderwerpen en ogenschijnlijk persoonlijke integriteit loyaal blijft aan een partij, die de afgelopen decennia exact dezelfde doelen nastreefde en dezelfde ondermijning pleegde aan het Internationaal en het Volkenrecht als haar tegenvoeter, de Republikeinse Partij: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/28/democraten-in-de-vs-werken-aan-een-verrijzenis/
4 16 Tijdens een reis door Cuba raakte Youna Mulock Houwer onder de indruk van een land dat, ondanks de verstikkende Amerikaanse blokkade, blijft het bouwen aan een samenleving, die wordt gedragen door solidariteit. In achterbuurten, stadstuinen en ziekenhuizen blijkt het fundament overal hetzelfde: de mensen zelf; door Youna Mulock Houwer. Zeker voor wie meer wil weten over Cuba! https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/16/een-tas-met-spuiten-hoop-en-verzet-cuba-door-westerse-ogen/
4 28 Daniel Noboa, zoon van de rijkste man van Ecuador en politiek bevriend met president Donald Trump, werd opnieuw officieel president van Ecuador na de tweede verkiezingsronde van vorige week. Maar Luisa González, kandidate van de progressieve partij Revolución Ciudadana (Burgerrevolutie), weigert de resultaten te erkennen en eist een hertelling en een volledige audit gezien de overvloedige onregelmatigheden, die plaatsgrepen. Haar bekommernissen zijn geloofwaardig. In de eerste ronde behaalden beide kandidaten 44% van de stemmen. Maar in de tweede ronde behaalde Luisa González, verrassend, weer dezelfde 44%, terwijl Daniel Noboa opklom tot 56%. En dit terwijl González de steun kreeg van de progressieve inheemse kandidaat, die op de derde plaats beland was, alsook van andere progressieve partijen en van een prominente figuur van rechts; door Lee Brown, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/28/de-trumpiaanse-wending-van-ecuador/
5 02 De politiek-economische elite van de Verenigde Staten van Amerika kan en kon het niet hebben dat een klein eiland, met amper 11 miljoen inwoners, een ander sociaal-economisch systeem koos dan het kapitalisme. Wanneer een klein eiland daarin slaagt, is dat een veel te slecht voorbeeld voor andere landen, die hetzelfde pad zouden kunnen overwegen; door Lode Vanoost over het boek “Dat fucking eiland – De oorlog van de VS tegen Cuba” (2025, uitgegeven door EPO) geschreven door Noam Chomsky en Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/waarom-de-vs-al-66-jaar-oorlog-voeren-tegen-dat-fucking-eiland-cuba/
5 05 De geschiedenis van Alcatraz, waarop president Donald Trump de gevangenis wil heropenen, toont aan dat het niet alleen een symbool van repressie was, maar ook van heldhaftig verzet van de Inheemse Red Power-beweging. Een uitgebreid verhaal hierover, evenals over het Inheemse verzet op Turtle Island (eveneens in Noord-Amerika), verschijnt binnenkort in het boek “Voorbij Winnetou en Pocahontas”, geschreven door Laura De Vos en Katrien Demuynck, en wordt in september uitgegeven door EPO. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/van-strafkolonie-tot-symbool-van-verzet-alcatraz-als-spiegel-van-trumps-amerika/
4 01 Gazanen blijken gewoon mensen te zijn zoals u en ik. Dat blijkt uit het boek “Daybreak in Gaza – Stories of Palestinian Lives and Culture” (2024, uitgegeven door Saqi Books), geschreven door Mahmoud Muna & Matthew Teller met meer dan 100 getuigenissen van Palestijnen. De opbrengst van dit boek gaat volledig naar de ngo Medical Aid for Palestinians; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/01/gaza-is-literatuur-theater-poezie-hoop-moed-en-onverwoestbaar-leven/
4 08 Dat Israël officieel heeft aangekondigd delen van Gaza en de Westelijke Jordaanoever te willen annexeren, maakt duidelijk dat het voor de Palestijnen geen zin heeft om zich te onderwerpen. In dat geval worden ze verpletterd, ze kunnen dus maar beter doorvechten. Israël heeft [al decennia; GjH] duidelijk gemaakt dat het geen overgave of toegevingen beloont. President Benjamin Netanyahu’s uitgesproken intentie om Gaza te annexeren en etnisch te zuiveren – ook in het geval van een overgave door Hamas – maakt dit onmiskenbaar; door Amal Saad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/08/palestina-waarom-verzet-onvermijdelijk-is/
4 08 De Houthi-regering van Jemen legt sinds 19 oktober 2023 een blokkade op de ingang tot de Rode Zee voor alle schepen, die op weg zijn naar de Israëlische haven Eilat, met de eis de genocide van het Palestijnse volk in Gaza te stoppen. Volgens voormalig VN-topambtenaar Craig Mokhiber is dit een verantwoorde toepassing van het internationaal recht. Jemen, dat zelf al jaren gebukt gaat onder een aanvalsoorlog, heeft actie ondernomen waar anderen blijven wegkijken. De regering van de Verenigde Staten van Amerika verantwoordt haar bombardementen op Jemen met het argument van de ‘bescherming van de vrije scheepvaart’. Volgens het internationaal recht is dat echter geen legitieme reden om een ander land te bombarderen – en al helemaal niet wanneer dat land handelt uit humanitaire overwegingen. Wat zich hier voltrekt is [weer; GjH] een omkering van recht en waarheid: het land dat een genocide steunt, straft het land dat die genocide probeert te stoppen. De VS voert al doende [weer; GjH] een illegale oorlog tegen een land dat legaal handelt.
4 15 Israël is niet bezig met het uitschakelen van een gewapende groep. Het is bezig met de systematische vernietiging van een volk. De verwoesting van Gaza is geen bijwerking of neveneffect van de oorlog, maar het doel van de operatie. Volgens Israëlische bronnen is het de bedoeling om op korte termijn zogenaamde ‘kill zones’ te creëren, waarin enkel nog strijders overblijven, zodat het leger ze kan uitschakelen. Op lange termijn hoopt Israël dat de bevolking ‘vrijwillig emigreert’. Rafah, in het zuiden van Gaza, is het eerst aan de beurt. De regio vertegenwoordigt 20% van het hele gebied en moet volledig ontruimd worden. Iets gelijkaardigs gebeurt in het noorden [van Gaza; GjH]. In Europa blijven de meeste regeringen stil, of verdedigen ze Israëls zogenaamde ‘recht op zelfverdediging’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/15/israel-wil-gaza-vernietigen-en-niemand-stopt-het/
5 02 In de nacht van 1 op 2 mei werd het hulpschip Conscience van de Freedom Flotilla Coalition in de internationale wateren vlakbij Malta aangevallen door drones. Het schip was onderweg naar Gaza met humanitaire hulp en artsen, journalisten, bekende mensenrechtenactivisten, vissers en vredesactivisten uit meer dan 21 landen. Het ging om een vreedzame missie. Ze wilden het Israëlische beleg van Gaza doorbreken en levensreddende hulpgoederen afleveren in een regio waar sinds maart geen enkele hulptruck meer binnen mocht; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/02/breaking-news-drones-torpederen-gaza-hulpschip/
5 05 In de afgelopen anderhalf jaar is de wereld volgens conservatieve VN-rapporten getuige van de slachting van meer dan 61.000 Palestijnen, waaronder minstens 15.000 kinderen, 7.200 vrouwen en 3.500 ouderen. Andere rapporten spreken van honderdduizenden doden. Daar komen nog gewonden en verminkten bij. Bovendien vielen onder de niet-strijders minstens 1.000 mensen aan medisch personeel, 408 hulpverleners en 232 journalisten en mediawerkers; door Emer Purcell en Stephen Hewer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/05/genocide-in-palestina-wat-kunnen-wij-doen/
5 06 Na meer dan 2 maanden humanitaire hulpgoederen voor Gaza te blokkeren, liggen er nu plannen op tafel om binnenkort weer hulp toe te laten. Maar hulporganisaties moeten daarbij aan nieuwe eisen voldoen. Als uitbreiding van Israëls uithongerings-strategie heeft de overheid nieuwe registratieregels opgesteld. Op dit moment staat de infrastructuur voor hulp vanwege de aanhoudende blokkade op instorten, maar door deze nieuwe regels dreigt de hulpverlening ook na de blokkade niet te kunnen opstarten.
5 08 Een klein arm land met rudimentaire wapens voert een legitieme (!) strijd tegen een genocide, terwijl het hoogtechnologische Westen de wapens voor die genocide levert. De economie van Israël houdt enkel nog stand met massale subsidies van de Verenigde Staten van Amerika. De wapenstilstand tussen Jemen en de VS wordt voorgesteld als een capitulatie van de Houthi’s c.q. Ansar Allah. Dat is het allerminst; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/08/mythe-israels-onschendbaarheid-ontmaskerd-door-raketaanval-jemen/
5 12 Terwijl de wereld geschokt reageert op de rampzalige situatie in Gaza, voltrekt zich in stilte een dramatische crisis in de Westelijke Jordaanoever. Geweld, ontberingen en massale verdrijvingen vormen er de dagelijkse realiteit voor duizenden Palestijnen. Internationale aandacht ontbreekt, waardoor Israël zijn beleid ongehinderd kan voortzetten; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/12/israel-in-de-westelijke-jordaanoever-een-vergeten-humanitaire-catastrofe/
5 15 President Donald Trump sloot, zonder Israël daarbij te betrekken, een staakt-het-vuren met de Houthi-rebellen van Jemen. En nu de Verenigde Staten van Amerika hun luchtaanvallen staken, kondigden de Houthi’s prompt nieuwe raketaanvallen op Tel Aviv aan; een reflectie op het beleid van de Amerikaanse president door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/15/trumps-vredesdeal-met-houthis-zet-bondgenoot-israel-onder-druk/
5 16 Westerse leiders tonen beetje bij beetje medeleven met het lot van de Palestijnen, maar hun politieke voorstellen blijven steken in een schijnvertoning. Wie de genocide veroordeelt zonder te erkennen waar ze ideologisch en systemisch haar wortels heeft, vraagt van Israël alleen maar om niet te overdrijven: “Stop de dagelijkse bombardementen en de uithongering, want ze dwingen ons te reageren.” De resolutie van Emmanuel Macron is een goed voorbeeld van die opstelling. In die resolutie wordt aardig wat beloofd in het ongewisse, geëist en veroordeeld, maar op een aantal punten is de tekst duidelijk en helder: het bestaan van zionistisch Israël, dat het recht heeft zich te verdedigen, moet erkend worden door de Arabische buurlanden en de Palestijnen. Het gewapend verzet tegen onteigening, uithongering, verdrijving moet ontmanteld worden. Kortom, de Palestijnen moeten de staat, die hen al 77 jaar lang probeert te verdrijven van hun land, erkennen; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/16/voorstel-macron-en-resolutie-federale-regering-beschermen-de-wortels-van-de-genocide/
5 21 Dit jaar verbleven 6 activisten een week op de Westelijke Jordaanoever. Ze konden er leren van lokale organisaties en met eigen ogen zien hoe de situatie er sinds 7 oktober 2023 verslechterd is. Zo is bijvoorbeeld in Jeruzalem het woord ‘Palestina’ nergens meer te vinden. Bij een bezoek 2 jaar geleden verkochten de winkels nog souvenirs, zoals ansichtkaarten, posters en tassen, met ‘Bezoek Palestina’ erop. In dezelfde toeristenwinkels waren die niet meer leverbaar. Zelfs de Palestijnse kleuren zijn er zeldzaam. Het woord ‘Palestina’ is zo goed als verdwenen uit Jeruzalem; door Ana Vračar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/21/belgische-activisten-in-jeruzalem-de-palestijnse-kleuren-en-het-woord-palestina-worden-stilaan-weggeveegd/
5 29 “Maar Hamas” zei een voormalig VRT-journalist toen Israël werd bekritiseerd voor het beschieten van mensen, die in Gaza op voedselhulp wachtten. Hamas zou voedsel stelen. Daar is geen enkel bewijs voor. Wat daarentegen wel vaststaat is dat Israël met ISIS gelinkte bendes betaalt en bewapent om voedselkonvooien te beroven; door Robert Inlakesh. https://www.mintpressnews.com/gaza-aid-looting-israel-isis-militias/289900/
5 30 Na 4 eerdere belegeringen tussen 13 oktober 2023 tot nu werd het Awda-ziekenhuis in Jabalia van Gaza-City onder de 5de dreiging van het Israëlische bezettingsleger om het plat te bombarderen met patiënten en personeel ontruimd. Dat gebeurde nadat het bijgebouw met de afdeling gespecialiseerde chirurgie en alle medicijnen werden vernield. Mensen, die de brand in de gebouwen probeerden te blussen, werden door de bezetters beschoten. Ook de enige nog functionerende afdeling voor gespecialiseerde chirurgie in Gaza werd vernietigd. Het ziekenhuis was het enige nog overblijvende functionerende ziekenhuis in heel het noorden van Gaza; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/30/laatste-hospitaal-noord-gaza-uitgeschakeld-door-zionistisch-bezettingsleger-israel/
6 05 Vòòr 7 oktober 2023 was Gaza al een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. Nu, na maanden van belegering, bombardementen en gedwongen evacuaties, is er nog amper 20% van het grondgebied in Gaza over waar Palestijnen mogen verblijven. De resterende 80% is door Israël ontoegankelijk verklaard. Grote delen zijn uitgeroepen tot bufferzones, evacuatiegebieden of militaire zones. Wie daar nog verblijft, loopt groot gevaar; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/05/gaza-hoe-israel-de-endlosung-stap-voor-stap-voltrekt/
6 13 Het is niet de eerste keer dat Iran militair aangevallen wordt door Israël. In het verleden werden ook Iranese militaire en nucleaire installaties gebombardeerd en militaire topfiguren en nucleaire wetenschappers vermoord. Maar de huidige is wel de grootste directe aanval van de zionistische staat tegen Iran. De aanval kwam opvallend genoeg 2 dagen voor een nieuwe onderhandelingsronde tussen Iran en de Verenigde Staten van Amerika over het nucleair akkoord. Volgens verschillende bronnen wil Israël Iran militair verzwakken en die gesprekken torpederen vòòr het tot een diplomatieke oplossing kan komen. De zogenaamde dreiging van Iraanse atoomwapens is weinig geloofwaardig. Premier Benjamin Netanyahu weet dat daarvoor in Iran de capaciteit ontbreekt. Met deze oorlog wil Israël mogelijk een oorlog provoceren in heel het Midden-Oosten om zo de NAVO en de VS te verleiden toch militair in te grijpen voor ‘de bescherming van Israël’. De aanval lijkt ook ingegeven door binnenlandse druk. Meer dan 1.300 gepensioneerde hoge militaire officieren hebben vorige maand opgeroepen tot het beëindigen van wat de ‘politieke oorlog in Gaza’ genoemd werd; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/13/israel-bombardeert-iran-escalatie-dreigt-midden-oosten-in-vlam-te-zetten/
6 17 De internationale Global March to Gaza, die gepland stond om op 15 juni jl. bij de grens van Gaza aan te komen is op het laatste moment stilgelegd door massale repressie door de Egyptische autoriteiten. De actie, waarbij duizenden mensen uit meer dan 50 landen symbolisch richting de Gazastrook zouden lopen om humanitaire hulp en solidariteit te tonen, werd nog voor het van start kon gaan de kop ingedrukt. Vooral mensen met een Marokkaanse achtergrond kwamen in de problemen; door Lisa Snyders. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/zonder-hulp-van-lokale-egyptenaren-waren-we-nergens-geraakt-belgische-deelnemer-getuigt-over-blokkade-gaza-mars/
6 17 Na jaren van indirecte confrontaties is Israël nu overgegaan tot een oorlog met Iran. Wat begon met een reeks precisieaanvallen op militaire doelen, blijkt onderdeel van een te zijn van een veel bredere strategie om het machtsevenwicht in de regio blijvend te herschikken en de Iraanse staat te verzwakken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/17/waarom-israel-iran-nu-aanvalt/
6 20 Het aantal hulpzoekers, dat werd gedood sinds de voedseldistributie door de GHF drieënhalve week geleden begon, is nu boven de 400 uitgekomen. Ook raakten ruim 3200 mensen gewond. Het distributiesysteem help Israël om haar oorlogsdoel (de Palestijnen uit Gaza verdrijven) te bereiken; door NOS nieuws. Zie ook 6 20 onder het kopje ‘Wereldverhalen’. https://nos.nl/artikel/2571912-zeker-400-doden-bij-distributiepunten-ghf-het-lijkt-op-russische-roulette
6 21 Terwijl de wereld kijkt naar het conflict tussen Iran en Israël, ziet hulporganisatie UNICEF hoe de situatie in Gaza met de dag schokkender verslechtert. “We hebben geleerd om te leven zonder onze huizen, die zijn verwoest. We hebben geleerd te leven zonder onze geliefden en onze veiligheid. We hebben zelfs geleerd om te leven zonder eten, wetende dat dat een aantal dagen kan. Maar we kunnen niet leven zonder water”. De tekorten aan medicijnen, voedsel en water hebben een nieuw dieptepunt bereikt, en dat heeft het leven in Gaza nòg ondraaglijker gemaakt; door Martijn van Delft. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6359775/de-hongerigste-plek-op-aarde-bereikt-een-alsmaar-schokkender-dieptepunt.html
4 29 In Latijns-Amerika staan twee krachten tegenover elkaar. Enerzijds de progressiviteit, die zich inschikkelijk heeft opgesteld. Het is een formule, die zich als ‘links’ profileert, maar vaak de historische doelstellingen van arbeiders en volkeren ondermijnt. In het hart van Bolivia groeit daarentegen een nieuwe kracht, die de toekomst van heel Latijns-Amerika kan bepalen. Onder leiding van Evo Morales herleeft de strijd voor een volksrevolutie: een anti-imperialistische, anti-kapitalistische en democratische revolutie. Een links, dat de klassenstrijd niet verloochent, transnationale plunderingen benoemt en volkeren niet verraadt voor wereldwijde machtspolitiek; door Jorge Gálvez, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/04/29/bolivia-op-het-kruispunt-tussen-gematigde-progressiviteit-en-revolutionaire-terugkeer/
5 22 Terwijl de vredesonderhandelingen met de Colombiaanse guerrilla in een impasse zijn beland, groeit de hoop op vrede in de stad Medellín waar criminele organisaties al bijna een halve eeuw het reilen en zeilen in en rond de stad bepalen. Gewone mensen bleven niet bij de pakken zitten en namen hun lot in eigen handen; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/05/22/gewone-mensen-werken-vanuit-medellin-aan-vrede-voor-heel-colombia/
6 21 Alles overziend kan bovenstaande wellicht kort worden samengevat als wit extremisme, dat sinds 1492 nog altijd verwikkeld is in een strijd met anders gekleurden om hun invloed op onze samenleving te beteugelen en hen alle mogelijke rijkdommen tegen zo min mogelijk kosten af te nemen. Er zìjn anders-denkende witte mensen, die zich hiertegen verzetten. Zij willen coöperatief met al hun medemensen samenwerken, maar het ontbreekt hen aan invloed. En de gekleurde mensen, proberen – net als andere minderheden (zoals vrouwen, die de helft van de wereldbevolking uitmaken) – onder dit juk uit te komen. Ja, ook tussen witte mensen onderling heerst afgunst, angst en een akelige hiërarchie. Degenen, die de status-quo ondanks alle onrecht, dat daarmee samenhangt, willen handhaven en steeds efficiënter voortzetten (houden wat we hebben en steeds meer verzamelen) en die niet denken in termen van lotsverbondenheid, maken vooralsnog de dienst uit; overal ter wereld.
Wat mij raakt,en waar ik toch geen blog over schrijf
Ik zie, nadat ik in mijn leven andere hoogste doelen successievelijk afgevinkt heb, zintuiglijk genieten als doel van ons bestaan. Horen, proeven, ruiken, voelen en zien. Ons daarmee, en met onze perspectieven, geborgen en veilig wanen. Daar draait het om. En daar vloeit een moreel kompas uit voort. Want wanneer zintuiglijk genieten het doel zou zijn van ons bestaan, dan is het bevorderen van de omstandigheden om zintuiglijk te kunnen genieten voor elk van ons ons morele kompas. Daar gaat nog wel eens wat mis, maar er zijn ook successen en hoopgevende berichten en ervaringen te melden.
Echter, om de wereld te begrijpen hebben we inzicht in de wereld nodig en inzicht in de informatie waarmee we het moeten doen. Nu duurde het een half jaar langer dan voorzien, voordat het boek eindelijk werd gepubliceerd (zie 2 25, dus 25 februari 2025, onder het kopje ‘Media’). Maar ik ben het nu aan het lezen. Mijn bange vermoedens over het patroon, wat ik in onze nieuwsvoorziening ontwaar, worden bevestigd. Wat ik tot nu toe gelezen heb over hoe ons het wereldgebeuren uitgelegd wordt in “Manufacturing consent; de politieke economie van de massamedia” (2025, uitgegeven door EPO) geschreven door Noam Chomsky en Edward Herman is voor mij schrikbarend. Chomsky en Herman tonen in dit boek aan hoe wij in het ‘Vrije Westen’ praktisch verstoken blijven van dat nieuws, dat voor onze machthebbers, zeg maar ‘voor het behoud van de status-quo’, slecht uitkomt. Het idee van onafhankelijk nieuws mag dan grotendeels juist zijn, de inhoud van ons nieuws is verre van objectief. Sterker, het is schribarend vergaand politiek gekleurd.
Het boek behandelt de Amerikaanse nieuwsvoorziening. Die is, naar mijn inschatting, meer doorgeslagen dan de Europese, waar nutvoorzieningen van oudsher meer in ere zijn gehouden (of minder zijn afgebroken), maar onze nieuwsredacties nemen veel Amerikaans nieuws klakkeloos over en het sjabloon is voor mij schrikbarend herkenbaar. Onwelgevallig nieuws wordt ons natuurlijk niet totaal ontzegd, zoals dat over het ongemanierde optreden van president Donald Trump. Kritische geluiden worden ook, zij het mondjesmaat en vaak geframed, gepubliceerd. Het gedrag van Trump wordt bijvoorbeeld door de nieuwsredacties volkomen tegengesteld geïnterpreteerd dan wanneer de presidenten Vladimir Poetin of Xi Ping zich hetzelfde gedrag of zich een soortgelijk beleidsvoornemen zou veroorloven. Dit stemt tot nadenken.
Voor onze machthebbers beschamend nieuws is uiteraard wel – na enig zoeken op internet – te vinden, zoals het nieuws over de genocides in Congo, Indonesië, Irak, Israël of zo u wilt Palestina, Servië en Turkije, en de collaboratie daarmee door (eveneens op alfabetische volgorde) België, de Europese Unie, Nederland en de Verenigde Staten van Amerika. Het gaat vaak om – wat mij betreft – heel verontrustend nieuws, precies zoals het nieuws uit onze massamedia zorgwekkend is, wanneer je het op een juiste manier weet te ‘ondertitelen’. Het is daarom belangrijk te weten hoe door onze nieuwsredacties keuzes gemaakt worden. Soms geeft het ons onjuist geframede, of zelfs onthouden nieuws een geheel andere kijk op het wereldgebeuren; een, die mij hoop geeft. Oefening, zoals ook onze voorouders tijdens de Tweede Wereldoorlog in al het verwarrende nieuws probeerden te achterhalen hoe de oorlog voor België, Duitsland en Nederland verliep, baart kunst. Ja, zo ernstig is het met ons in het Vrije Westen gesteld:
Uit opiniepeilingen blijkt regelmatig dat het publiek meer nieuws, documentaires en andere informatie wil en minder seks, geweld en ander vermaak, ook al luistert en kijkt het er wel naar. Er is weinig reden om aan te nemen dat ze niet zouden willen weten waarom ze harder moeten werken voor hetzelfde of minder loon, waarom de medische zorg ontoereikend en onbetaalbaar is, en wat er in hun naam overal ter wereld wordt uitgehaald. Wanneer ze niet veel informatie over deze onderwerpen krijgen, biedt het propagandamodel daar wel een verklaring voor: de mediabazen willen zulk materiaal niet aanbieden (pagina 20 & 21 uit “Manufacturing consent”).
Wat mij de afgelopen winter raakte, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief. Over Australië heb ik niets te melden, dus dat continent ontbreekt. Aan ‘Wereldverhalen’ verzamelde ik de meeste tekst. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan.
1 06 Brillen, hoortoestellen of protheses worden natuurlijk al langer ontworpen om een verminderde of verloren gegane functie te herstellen. Daar stellen we ons doorgaans geen vragen bij. Zodra je vergelijkbare hulpmiddelen toevoegt aan gezonde mensen, wordt het een ander verhaal, en spreken we van ‘augmentatie’ (uitbreiding of toename in verschillende contexten, zoals orthodontie en plastische chirurgie). Denk aan nachtbrillen of krachtversterkende exoskeletten. Zulke technologieën kunnen in alle fases van het leven nuttig zijn: kinderen in een leeromgeving, professionals op het werk en actieve senioren. Technologie zal in de toekomst almaar meer verweven raken met ons lichaam, in de vorm van implantaten. Doordat een chip implanteren altijd een stuk ingrijpender zal blijven dan een bril opzetten, lijken implantaten voorlopig vooral voorbehouden voor (ernstige) medische aandoeningen, en op basis van strikte noodzaak.
Maar wat is noodzakelijk? Een voorbeeld: het technologisch equivalent van een hondenneus kan erg handig zijn om covid-19 of voedselallergenen op te sporen, en dit soort technologie zou ook prima geïntegreerd kunnen worden in een smartphone of een wearable. Veelbelovend zijn implantaten, die invloed uitoefenen op de zenuwen van het perifere zenuwstelsel, de informatiesnelwegen die het ruggenmerg en de hersenen verbinden met organen en ledematen. Elektrische stimulatie van de nervus vagus (de supersnelweg, die ontspringt in de hersenen) zou een interessante therapie kunnen zijn voor hardnekkige depressies. Hersenimplantaten zouden een spectaculaire stap verder kunnen gaan: in eerste instantie zijn het nauwkeurige onderzoeksinstrumenten om ons brein-in-actie te observeren. De toenemende miniaturisatie en precisie van chiptechnologie laten toe om tot op het niveau van één cel probleemzones van hersenaandoeningen in kaart te krijgen. En hetzelfde geldt voor gerichte deep brain stimulation, technologie waarmee we op het niveau van één cel in het brein zouden kunnen stimuleren, bijvoorbeeld om de symptomen van depressie, epilepsie of de ziekte van Parkinson te verminderen.
Zullen we ooit allemaal implantaten in ons lijf hebben? Beperkt dat zich tot onze gezondheid? Voor het onderwijs en het professionele leven zou dat ook mogelijk zijn. Misschien willen we dyslectische kinderen nieuwe kansen geven door middel van hersenimplantaten die in real time visuele prikkels interpreteren, zodat kinderen goed gaan lezen. Tegelijk is dyslexie een eigenschap, die een impact heeft op je persoonlijkheid. Willen we dat veranderen? Als samenleving moeten we keuzes maken: zijn we bereid om typisch menselijke beperkingen te accepteren? Willen we aanvaarden dat we niet allemaal overal even goed in zijn? Willen we accepteren dat functies naarmate we ouder worden achteruitgaan of zelfs verdwijnen? Wat met technologische doping in de sport? De grenzen van gezondheidstechnologie zullen eerder worden bepaald door ethische argumenten dan door de wetenschappelijke mogelijkheden. Een ander element in het debat heeft te maken met de ongelijke toegang tot augmentatietechnologie; die is uiteraard zeer ongelijk; door Peter Peumans. https://www.eoswetenschap.eu/technologie/de-supermens-komt-eraan-waar-blijft-het-debat?
1 30 Het grootste gezondheidszorgbedrijf in de Verenigde Staten van Amerika, de United Health Group, haalde alleen al in het 4de kwartaal van 2024 meer dan $ 100 miljard aan inkomsten binnen. Het bedrijf maakte afgelopen donderdag bekend dat haar verzekeringsafdeling, United Healthcare, een recordomzet van 298 miljard dollar rapporteerde [Mij is onbekend welke uitgaven daar tegenover stonden; GjH]. Andrew Witty, CEO van de United Health Group, stak in 2023 $ 23,5 miljoen in zijn zak. Ondertussen trotseerden net buiten dit kapitalistische bastion slachtoffers van het for-profit gezondheidszorgsysteem – zowel artsen als patiënten – de vrieskou om te protesteren tegen het lijden, dat aan de basis ligt van de exorbitante winsten van de United Health Group; door Chris Mills Rodrigo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/dokters-en-patienten-protesteren-tegen-recordwinsten-ziekteverzekeringen/
2 05 Een denksnelheid van 10 bits per seconde zou voor onze verre voorouders hebben volstaan. Dat is niet bijster snel vergeleken met onze computers en wifi-netwerken. De snelheden waarmee onze zintuigen informatie verzamelen, liggen echter veel hoger (in gigabits per seconde). De trage verwerking gebeurt nadat de zintuiglijke informatie is opgepikt en omgezet in hersenzenuw-signalen. Het verschil in snelheid is met een factor van 100 miljoen enorm, maar kennelijk voldoende om te overleven; door Senne Starckx. https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/trager-dan-het-traagste-modem-waarom-denken-we-aan-een-slakkengang
2 27 In Nederland zijn ‘nog geen officiële cijfers over Long of Post COVID beschikbaar’ [een eufemisme wanneer we het vandaag moeten doen op basis van cijfers uit Groot-Brittannië over 2023; GjH], maar het ging twee jaar geleden om ‘een grote en groeiende groep’. Cijfers voor het Verenigd Koninkrijk (Office for National Statistics), per maart 2023: 2,9% van de bevolking is langer dan 4 weken ziek. Deze cijfers geëxtrapoleerd naar de Nederlandse bevolking komen neer op naar schatting: 476.000 mensen met klachten langer dan 12 weken na een Covid19 infectie, 357.000 mensen met klachten langer dan 1 jaar en 212.000 langer dan 2 jaar na infectie; bron: https://www.stichtinglongcovid.nl/wat-is-long-covid. Waarom Nederland geen officiële cijfers heeft is mij een raadsel. Ik heb niet kunnen achterhalen van hoeveel mensen in Nederland bekend is dat zij lijden aan long- of post-COVID-19.
Naschrift 3 03: vijf jaar na de eerste coronabesmetting in Nederland zijn er in Nederland nog zo’n 90.000 mensen zijn met ernstige longcovidklachten. Zo’n 450.000 mensen, hebben long covid opgelopen, waarvan ruim 12.000 inmiddels (deels) arbeidsongeschikt zijn verklaard (anderen hebben geen WIA-uitkering aangevraagd); door Lisa Schallenberg. https://nos.nl/artikel/2558025-steeds-meer-longcovidpatienten-arbeidsongeschikt-topje-van-de-ijsberg
3 19 Micro-organismen zijn de oudste levensvormen op aarde. Zonder hen is geen ander leven mogelijk. Ook in mensen leven duizenden bacteriën, gisten en schimmels; zonder zouden we niet in leven blijven. Onze darmflora, ook wel darm-microbioom genoemd, is een verzamelnaam voor alle bacteriën, virussen en schimmels, die daar leven. Op aarde bestaat 60% van de totale biomassa uit micro-organismen. Er is dus meer van dat we niet zien, dan wat we wel zien.
In onze oneindige arrogantie, waarmee we alles wat we niet begrijpen toch onder controle proberen te krijgen, zijn we bezig met chemische bestrijdingsmiddelen om [bijvoorbeeld; GjH] bacteriële ziektekiemen te bestrijden. Dat we daarmee ook tal van bacteriën doden, die juist belangrijk voor ons zijn, negeerden we [of negeren we nog steeds; GjH]. Terwijl de leefomgeving hygiënischer en schoner werd, nam het aantal mensen met allergieën, astma, chronische infecties en ontstekingen van de dikke of de dunne darm toe. Hiertussen is een oorzakelijk verband; door Seppe De Meulder over het boek “De wereld die we delen” (2024, uitgegeven door Epo) geschreven door Tine Hens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/waarom-we-het-absoluut-moeten-hebben-over-bacterieen-gisten-en-schimmels/ en https://leefpuurnatuur.nl/artikelen/darmflora-herstellen/
1 11 Onderhandelingen over immense bezuinigingen op verpleeghuizen zijn in volle gang. Het inperken van het aantal bedden moet miljarden besparen, maar het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid rekent zich rijk. De bezuiniging zou de samenleving [in plaats van geld opleveren; GjH] zelfs extra geld kunnen gaan kosten en zorgkoepels vrezen een doemscenario. Zo blijkt het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) een paard van Troje te zijn. Het plan bevat een keiharde bezuiniging van € 1,2 miljard per jaar: terwijl de behoefte aan verpleeghuisplekken door de vergrijzing sterk toeneemt, komen er geen nieuwe plaatsen meer bij. Verstopt in de financiële bijlage van het WOZO staat deze besparing. ‘Langer thuis wonen’ is daar een eufemisme voor een verschraald zorgpakket; door Eelke van Ark en Jolien de Vries. https://www.ftm.nl/artikelen/reddingsplan-ouderenzorg-mega-bezuiniging
1 14 In tegenstelling tot de eenmans- of kleine groepspraktijken, die bij ons de norm zijn, werd de eerstelijnszorg in de DDR georganiseerd in grote multidisciplinaire poliklinieken, die je vond op de werkvloer of in de woonwijk. Die klinieken waren in publieke handen en boden gratis kwalitatieve gezondheidszorg aan de bevolking. Artsen en zorgpersoneel werkten er tegen een vastgesteld inkomen, waardoor ze niet betaald werden per behandeling, consultatie of ingreep, maar een stabiel, volwaardig loon kregen. Zieke mensen waren geen extra inkomensbron, dus als arts werd je niet blootgesteld aan financiële drijfveren, waardoor de gezondheidsbelangen van patiënten altijd op de eerste plaats kwamen. De functie van een arts in de DDR bleef daardoor niet beperkt tot genezen alleen. Ze waren ook gezondheidsvertegenwoordigers, die gezond leven bespreekbaar maakten. Er werd in de DDR veel meer belang gehecht aan preventie, dan artsen in ons economisch systeem hechten, en dat uitte zich in een groter budget dat hiervoor vrijkwam; door Maja Heylebosch en Mychailo Hikavyy. https://lavamedia.be/preventie-op-voorschrift/
1 16 Het boek “Dit slik ik niet meer! Een bezorgde dokter over de ultrabewerkte voeding die ons ziek maakt” (2024, uitgeverij Lannoo) van Staf Henderickx gaat over wat er in veel van ons eten zit en hoe dit ons ziek maakt. Ons voedsel uit de winkels bevat teveel chemische additieven, zoals conserveermiddelen, kleurstoffen, smaakversterkers en zoetstoffen, teveel suikers, vetten en zout en bevat en te weinig mineralen, vezels en vitaminen. Dat geldt ook voor voedingsmiddelen, die als ‘gezond’ worden bestempeld, zoals beschuit, crackers, brood, flesvoeding voor baby’s, margarine, ontbijtgranen, smoothies en vruchtenyoghurt.
Voor mensen die na 1980 geboren zijn, is ultrabewerkte voeding normaal, maar dat is het dus niet. Ons lichaam heeft zich gedurende tienduizenden jaren aangepast aan een bestaan met veel beweging, met een natuurlijk en vezelrijk dieet en een evenwichtige voedselverdeling. Vandaag is de levensstijl van een groeiend deel van de wereldbevolking totaal vervreemd van ons oer-DNA, waarmee wij als mensen evolutionair gezond, groot en slim zijn geworden. Per persoon eten we in de westerse wereld gemiddeld 8 kg additieven per jaar. Henderickx wijst erop dat over het algemeen het gemiddelde aantal chronisch zieken stijgt. Een dieet van ultrabewerkte voeding blijkt verantwoordelijk te zijn voor 22% van alle sterfgevallen, dat is hoger dan het percentage door tabak. Zo tasten de chemische en toxische stoffen in ultrabewerkte voeding onze darmflora aan. Van de 250.000 eetbare planten vinden we slechts 12 planten en 5 dieren in 75% van al ons voedsel op aarde. Dit tekort aan variatie verstoort het microbioom in onze darmen en dat speelt een rol bij het veroorzaken van verschillende auto-immuunziekten en heeft een negatieve invloed op depressie en kanker. Verder blijken pesticiden, zware metalen – zoals arsenicum en cadmium – en aflatoxine en alcohol, waarvan de residu’s tijdens het productieproces in ultrabewerkt voedsel belanden, kankerverwekkend te zijn. Daarnaast verstoren pesticiden, maar ook bisfenol A in plastics en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (die bij het bakken en braden vrijkomen), de werking van onze hormonen. Dit kan leiden tot diabetes, endometriose, verminderde immuniteit, hart- en vaatziekten, het ontstaan van kanker, obesitas, schildklierontregeling en vruchtbaarheidsproblemen. Bovendien beschadigt ultrabewerkte voeding onze hersenen en zenuwen, verhoogt het een risico op allergieën, hart- en vaatziekten, infectieziekten en werkt het obesitas in de hand. Ten slotte vernielen de vele suikers de minerale structuur van ons tandglazuur. En raken onze onderkaken onderontwikkeld, doordat ons voedsel vezelarm en zacht is, en we bijna niet meer hoeven te kauwen; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/70-procent-van-voeding-in-supermarkt-is-ultrabewerkt-dit-maakt-ons-langzaam-ziek/
1 22 Er is iets grondig fout aan het gaan met jongeren en kinderen in onze (Belgische) samenleving. In elke klas zitten vandaag 2 of 3 getraumatiseerde kinderen. Gedragsproblemen nemen toe. Eén op de vijf jongeren kampt met ernstige tot matige mentale problemen en dit speelt al sinds lang vòòr de coronapandemie. Vandaar dat meer dan 2.000 academici, leerkrachten, medewerkers van instellingen en ouders hun onbegrip uiten over de beslissing van de Belgische overheid om € 3 miljoen te besparen op een aantal kleinschalige initiatieven in het sociaal werk; een open brief van Pascal Debruyne, Hans Grymonprez, Jan Naert en anderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/besparingen-op-mentaal-welzijn-zijn-dit-niet-jullie-jongeren/
1 27 Bij de afgelopen jaarwisseling liepen zeker 187 mensen oogletsel op door vuurwerk. In 10 jaar tijd lag het aantal slachtoffers met oogletsel door vuurwerk nog niet eerder zo hoog. In de helft van de gevallen ging het om kinderen. Een op de drie patiënten heeft blijvend letsel. Vijftien ogen raakten blind, waarvan er zes operatief moesten worden verwijderd. In vier op de tien gevallen staken slachtoffers niet zelf het vuurwerk af; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2553485-meeste-vuurwerkslachtoffers-met-oogletsel-in-tien-jaar-tijd
1 28 Zolang het fiscale systeem arbeid zwaar belast en rijkdom bevoordeelt, blijft de kloof van ongelijkheid groeien. De boeken “De paradox van de ongelijkheid in België” (2024, uitgegeven door LannooCampus) van André Decoster & anderen en “Niet alles maar veel begint met luisteren” (2023, uitgegeven door Mammoet) van Dominique Willaert raken aan dezelfde kernvraag: hoe begrijpen we ongelijkheid en wat moeten we doen om het probleem echt te doorgronden? Door Tijs Synaeve. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/paradox-van-de-ongelijkheid-in-belgie-sociale-bescherming-maar-fiscale-scheeftrekking/
2 07 Wanneer je iets maar vaak genoeg herhaalt, wordt het uiteindelijk door velen als een waarheid aangemerkt. Heel wat media en politici nemen het dan kritiekloos over en noemen bijvoorbeeld wie ingaat tegen de besparingslogica ‘onverantwoord’, terwijl de cijfers een ander verhaal vertellen. De hervorming van de pensioenen wordt vaak voorgesteld als een noodzaak om de sociale zekerheid betaalbaar te houden. Demograaf Patrick Deboosere, auteur van “Lang Leve de Vergrijzing” (2019, uitgegeven door Epo), analyseert hoe politieke keuzes en misleidende vergelijkingen de toekomst van onze pensioenen en sociale zekerheid onder druk zetten.
Nederland is binnen Europa al jarenlang de voortrekker van het neoliberale beleid dat uit de Angelsaksische wereld komt overgewaaid. En het ‘redden van de sociale zekerheid’ gebeurt er al jaren met exact dezelfde argumenten als in België. Nederland behoort tot de beste leerlingen van de Europese klas. De publieke pensioenuitgaven bedroegen in 2022 4,5% van het BBP. En om dit percentage relatief constant te houden, heeft Nederland de pensioenleeftijd gekoppeld aan de stijgende levensverwachting [en niet aan de levensverwachtingen van de 65-jarigen (daalt bijvoorbeeld de kindersterfte dan stijgt de levensverwachting, die gehanteerd wordt); GjH]. Jongeren, die vandaag in Nederland beginnen te werken, kijken voor het einde van hun loopbaan tegen een pensioenleeftijd van 70 jaar aan. Het Nederlandse pensioensysteem dekt alleen nog een soort basispensioen en is daarnaast vervangen door een verplicht aanvullend pensioen (de zogenaamde ‘tweede pijler’) bij private pensioenfondsen. Voor werknemers wordt er finaal evenveel van het loon afgehouden voor pensioenopbouw, alleen gaat het nu via private spelers. Het systeem is voor de samenleving veel duurder dan de publieke pensioenopbouw, want de niet minder dan 175 private pensioenfondsen romen eens hun deel van de winsten af. Voor de werknemers introduceert het een bijkomende onzekerheid over hun toekomstige pensioen, want de uitkering wordt afhankelijk gemaakt van economische bokkensprongen. Door systemen van ‘verzelfstandigde’ arbeid en flexibele contracten proberen werkgevers aan de verplichte tweede pijler te ontkomen. Het systeem zorgt ervoor dat maar liefst 1,7 miljoen werkende Nederlanders niet verzekerd zijn door deze tweede pijler. Voor de werknemers van hun kant dreigt armoede bij pensionering en de noodzaak om tegen die tijd een beroep te moeten doen op zorgbijstand; door Patrick Deboosere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/de-sociale-zekerheid-redden-of-een-geplande-afbraak/
2 13 Wie met de betogers van vandaag in Brussel in gesprek gaat, komt tot de conclusie dat ze bozer zijn naarmate ze beter geïnformeerd zijn over de plannen van de regering, wat media ons daarover ook aan onzin willen doen geloven; door Seppe De Meulder over de nationale staking in België, waarbij de vakbonden protesteren tegen de besparingen op openbare diensten, de gebroken beloftes van de overheid over het versterken van de koopkracht, en tegen de besparingen op uitkeringen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/vele-tienduizenden-betogers-zijn-boos-net-omdat-ze-goed-geinformeerd-zijn/
2 24 Na 17 jaar touwtrekken heeft de Europese Commissie afgezien van een richtlijn, die discriminatie op basis van geloof, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid buiten de werkplek moest aanpakken. Het doel van deze richtlijn was om gelijke behandeling te garanderen, ongeacht bepaalde persoonlijke kenmerken, en dat in verschillende maatschappelijke domeinen buiten de werkplek. Er bleek geen overeenstemming mogelijk; door Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/europa-zet-bescherming-tegen-discriminatie-op-losse-schroeven/
3 10 Elon Musk, de tech-miljardair en voorzitter van U.S. DOGE, voelt er veel voor om de Verenigde Staten van Amerika uit de Verenigde Naties (VN) èn uit de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) terug te trekken. Op 24 oktober 2025 bestaat de VN 80 jaar, maar nog nooit was het voortbestaan van dit internationale [op wereldvrede gerichte; GjH] instituut zo onzeker als nu. De regering van president Donald Trump-II zegt drastisch te willen snijden in de financiering en trekt zich terug uit verschillende VN-organisaties, die overal ter wereld humanitaire hulp bieden. Om het ego en de overmoed van ’s werelds rijkste man te bevredigen worden miljoenen kinderen en vrouwen veroordeeld tot ondervoeding, overlijden of ziekte; door Thalif Deen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/verenigde-naties-zijn-sinds-trump-ii-een-organisatie-in-crisis/
3 11 Recente studies naar artificiële intelligentie (AI) gaven hoopvolle resultaten. Zo kon het mensen ondersteunen in hun beroep of opleiding. De kwaliteit van het werk, gedaan door minder talentvolle mensen, ging dankzij AI omhoog en ze verbeterden hun productiviteit. Dit zou de prestatiekloof tussen de talentvolle en minder talentvolle werknemers doen afnemen. Dat zijn de onderzoeksresultaten van de een. Die van de ander wijzen uit dat de economische en sociale ongelijkheid door AI juist zal toenemen; door Ruben Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/opmars-ai-laat-sociale-ongelijkheid-toenemen/
3 13 Soms begint een ramp niet met een knal, maar met een paar gewone zinnen op pagina 38 van een regeerakkoord. Geen alarmbellen, geen headlines – alleen een kille rekensom die honderden organisaties en miljoenen mensen zal raken: de Belgische regering wil het fiscale voordeel voor giften verlagen van 45 naar 30%; door Els Hertogen namens 473 Belgische middenveldorganisaties. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/13/een-aanval-op-vrijgevigheid-waarom-de-regering-een-foute-besparing-maakt/
3 20 Leeftijdsstereotypen hebben een directe invloed op gezondheid, levensverwachting en welzijn. Negatieve overtuigingen zijn toxisch, omdat ze het denken en het gedrag van mensen besmetten, terwijl positieve opvattingen juist beschermend werken. Neuroplasticiteit, het vermogen van onze hersenen om zich aan te passen en te veranderen, zorgt ervoor dat mensen hun denkbeelden op elk moment in hun leven, ook als ze ouder worden, kunnen ‘herprogrammeren’. Omdat onze hersenen zich voortdurend kunnen blijven ontwikkelen, kunnen mensen levenslang leren. Tenminste als ze niet te maken krijgen met ernstige defecten, zoals dementie; door Guido Cuyvers over het boek “Breaking The Age Code” (2022, uitgegeven door Vermillion) geschreven door Becca Levy. De eerste 60 jaar van de kindertijd zijn misschien wel de moeilijkste ;‑) Ik begrijp niet waarom de schrijfster zich in dit boek beperkt tot leeftijdsstereotypen, en hoe de schrijfster achterhaald heeft dat deze stereotypen ‘veel krachtiger’ en ‘veel meer invloed’ hebben dan andere, zoals gender- of racistische stereotypen, en ‘veel gemakkelijker’ door alle generaties getolereerd worden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/oud-of-the-box-een-nieuwe-kijk-op-ouder-worden/
1 10 Waarom worden vrouwen niet voorbereid op de overgang? Waarom herkent de dokter de typisch vrouwelijke klachten niet? Waarom is er zo weinig waardering voor vrouwen na de overgang, terwijl dit een fase van ons leven is waarin velen een nieuwe balans vinden, met ruimte voor persoonlijke groei en reflectie? Het antwoord is simpel: in onze samenleving is er nauwelijks ruimte voor de overgang; door Youna Mulock Houwer. Zouden we daaraan toe kunnen voegen ‘überhaupt voor vrouwen’? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/in-onze-samenleving-is-er-geen-plek-voor-de-menopauze
2 05 Het feministisch engagement van Maïté Meeûs werd al in april 2022 bekroond met de Amnesty Jeunes des Droits Humains-prijs. In 2024 lanceerde zij een eigen vereniging zonder winstoogmerk, Artémise, om een plek te bieden waar de slachtoffers hun leven weer kunnen opbouwen, kunnen praten en zich kunnen uitdrukken onder begeleiding van professionals. Eind 2024 werd ze door Forbes Belgium genoemd als één van de 30 meest invloedrijke personen. En gisteren kreeg ze ook de Burgerschapsprijs van de Verzekeringsstichting Prévoyance & Voorzorg. Daarmee wordt haar inzet voor vrouwenrechten en tegen gendergeweld gewaardeerd.
2 22 (“Brood en Rozen” april 2024) Thuis is nagenoeg altijd verweven met cultuur, familie, rituelen, vriendschap, vrije tijd, zelfexpressie en zorg. Dat zijn allemaal aspecten, die ook diep worden beïnvloed door de heteronormatieve en patriarchale structuren binnen onze samenleving. Maar wat betekenen die aspecten, wanneer we ze bekijken vanuit een heel ander perspectief? Door Erinn De Waele, met een queer-identiteit. https://www.foliomagazines.be/artikels/queering-home-een-kritische-verkenning-van-thuis-en-queer-identiteit
2 24 Transnationale adoptie is geen neutrale kinderbeschermingsmaatregel. Het is een product van en wordt in stand gehouden door ongelijke machtsrelaties tussen arm en rijk, gekleurd en wit, Noord en Zuid. Het is vatbaar voor marktdynamieken, waarbij het aanbod van ‘adoptabele’ kinderen zich aanpast aan de vraag van wensouders. Het kreeg vorm binnen een katholiek wereldbeeld, waarvan het kerngezin de hoeksteen vormt (zie ook het volgende onderwerp) en waarin de zieltjes van het globale zuiden ‘gered’ moesten worden. Het is bovendien een geo-politiek instrument: het moet landen aan elkaar verbinden na of al tijdens oorlogen. Denk aan de gedwongen adopties van Metissenkinderen als verzoeningspoging tussen België en Congo, de adopties van Oekraïense kinderen door Russische gezinnen of de massale adoptie van Zuid-Koreaanse kinderen door Westerse landen tijdens de Koude Oorlog. Transnationale adoptie is hierdoor nooit bestand geweest tegen wanpraktijken; door Lise Dheedene. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/waarom-we-anders-moeten-praten-over-transnationale-adoptie/
2 27 De meesten van ons willen, eenmaal op eigen benen staand, een gezin stichten. ‘Huisje, boompje, beestje’ of ‘Man, vrouw kinderen, eventueel een huisdier, maar in elk geval een eigen huis voor hun gezin’. Wat diezelfde ‘meesten’ niet zien, is dat het gezin helemaal niet zo gewoon is. Het houdt genderongelijkheid in stand en het verbergt machtsverhoudingen. Het maatschappelijk ideaal van ‘Het gezin, de hoeksteen van onze samenleving’ beïnvloedt de manier waarop we denken, verankert zich in wetgeving en verschuilt zich achter zijn eigen vanzelfsprekendheid. Daardoor blijven de stigmatisering van mensen die erbuiten vallen, en het onderdrukkende karakter ervan met name voor vrouwen, vaak verborgen; door Youna Mulock Houwer over het boek “De mythe van het gezin” (2024, uitgegeven door Pluim) van Lotte Houwink ten Cate. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/27/waarom-het-gezin-op-de-schop-moet/
3 03 In tijden van uitgestelde kinderwensen overtreft de vraag naar eicellen het aanbod. Maar hoe zit het met de eiceldonoren? Een vrouw, die eicellen schonk aan een vriendin, had 3 hersteloperaties nodig, en de financiële en psychologische impact bleek enorm. In het pact tussen fertiliteitsklinieken en wensouders blijkt de eiceldonor vaker de dupe; door Tom Peeters. https://apache.be/2025/03/03/eiceldonor-getuigt-wensmoeder-was-patient-maar-ik-had-drie-hersteloperaties-nodig
3 06 Het is tijd om af te stappen van het oude kostwinnersmodel en te kiezen voor een arbeidsmarkt, die [wel; GjH] is aangepast aan het welzijn van kinderen, mannen en vrouwen. Een arbeidsmarkt dus, waarin ruimte is voor een evenwicht tussen werkzaam- en privéleven en waarin het welzijn van de werknemers centraal staat, dus waarin ook minder uren gewerkt hoeven te worden om een goed leven te leiden; door ACV Puls. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/06/minder-uren-meer-leven-naar-een-nieuwe-norm-voor-voltijds-werk/
3 06 De rechten van meisjes en vrouwen staan wereldwijd onder grote druk en genderdiscriminatie blijft diep verankerd in samenlevingen. Wereldwijd wordt er nog elke 10 minuten een meisje of vrouw vermoord door een familielid of partner. Ook is het aantal gevallen van seksueel geweld sinds 2022 met 50% toegenomen en het slachtoffer is vrijwel altijd een vrouw. Slechts 87 landen zijn ooit door een vrouw geleid. Het aandeel vrouwen in de nationale parlementen is sinds 1995 weliswaar meer dan verdubbeld, maar nog steeds is bijna ¾ van alle parlementsleden man. Moedersterfte is sinds 2015 wereldwijd gelijk gebleven (en was tussen 2000 en 2015 met 30% gedaald) en nog steeds doen vrouwen 2½x meer onbetaald zorgwerk dan mannen en slechts 64% van de vrouwen heeft wettelijke rechten. Bovendien worden in dit tijdsgewricht wereldwijd mensenrechten van vrouwen aangevallen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2558406-vn-rapport-vrouwenrechten-onder-grote-druk-discriminatie-diep-verankerd
12 24 Alleen een rechtvaardig beleid, dat tegemoetkomt aan álle bevolkingsgroepen, zal ons uiteindelijk veiliger maken. Politici nemen vaak kritiekloos de argumenten van de surveillance-industrie over, zonder voldoende inzicht in wat de technologie niet en wel bereikt. Wat al vaak is bewezen, is dat AI-surveillance racistische discriminatie en vooroordelen versterkt, en dat AI leidt tot etnische profilering; door Igor Zivkovic. Echter, onze politici blijken zonder zich goed te oriënteren gevoelig voor de lobby van de surveillance-grootbedrijven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/waarom-slimme-cameras-ons-niet-veiliger-maken/
2 18 Op 4 februari jl. werd de eerste groep Venezolaanse migranten per militair vliegtuig van de Verenigde Staten van Amerika naar Guantánamo Bay overgebracht. De VS-regering [waarvan verondersteld wordt dat elke burger onder haar gezag gelijk behandeld wordt; GjH] beweerde dat zij ‘het ergste van het ergste’ waren en een bedreiging vormden voor de Amerikaanse samenleving. Echter, onderzoek en ook getuigenissen van familieleden trekken in twijfel dat bedoelde migranten gevaarlijke criminelen en leden van de Venezolaanse bende Tren de Aragua zijn. Velen van de gedeporteerden blijken jonge mannen te zijn, die de economische en politieke crisis in Venezuela zijn ontvlucht; door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/vs-deporteert-venezolaanse-vluchtelingen-naar-guantanamo-bay/
2 26 Het niveau van beschaving van een land kun je aflezen aan de hand van de omgang met vreemdelingen (naar Hannah Arendt). Bij ons is nog steeds ‘nauwelijks iets verbeterd’ voor kwetsbare mensen, die in de asielopvang verblijven. Er is daar sprake van ‘onaanvaardbare risico’s’, ‘onnodig schrijnende situaties’ en ‘marginale verblijfsomstandigheden’. De kans op blijvende gezondheidsschade vereist nog altijd verbetering voor de meest kwetsbare asielzoekers. Kinderen, mensen met een chronische (al dan niet psychische) ziekte en zwangere vrouwen lijden het meest onder de omstandigheden in asielzoekerscentra. Vooral het voortdurend verplaatsen van mensen tussen verschillende opvanglocaties leidt ertoe dat hun problemen ontsporen of verergeren; door NOS Nieuws. Arendt zou zich dood schamen of – nog waarschijnlijker – met een nieuw doortimmerd boek de positie van deze verschoppelingen aan de kaak stellen. https://nos.nl/artikel/2557436-inspectie-omstandigheden-asielopvang-nog-steeds-vol-onaanvaardbare-risico-s
2 28 De Europese Unie bekent kleur: democratie en mensenrechten zijn een dode letter. De EU heeft namelijk besloten om de Associatieraad EU-Israël voort te zetten. Hierin zijn de handelsrelaties tussen beide partners vastgelegd. De genocide van Israël tegen Palestijnen wordt al doende genegeerd, in weerwil van artikel 2 van het akkoord over het respect voor democratische principes en mensenrechten; door Ruben Willems. Zie ook 2 24 onder het kopje ‘Europa’ en 3 10 onder het kopje ‘Mensenrechten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/eu-behoudt-economische-banden-met-israel/
3 21 Moslims zijn de grootste groep Nederlanders, die te maken heeft met discriminatie vanwege hun levensbeschouwing of religie. Moslimdiscriminatie is hardnekkig, ontwrichtend en wordt in alle lagen van de Nederlandse samenleving steeds normaler gevonden. Discriminatie van moslims is aanzienlijk op de arbeidsmarkt, in de gezondheidszorg, bij het zoeken van huisvesting en in het onderwijs. Het gaat vaak niet om losse incidenten, maar het gaat om een patroon! Als gevolg van deze institutionele vormen van discriminatie proberen veel moslims om onder de radar van de overheid te blijven. De populariteit van de PVV zien ze [mijns inziens terecht; GjH] als teken dat ze in Nederland niet breed worden geaccepteerd. Vooral moslims van jongere generaties hebben vaak het gevoel niet als volwaardig te worden gezien. Daardoor kunnen zij de verbinding met de Nederlandse samenleving kwijtraken, terwijl onderlinge verbondenheid juist nodig is om belangrijke maatschappelijke problemen op te lossen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2560579-moslimdiscriminatie-is-hardnekkig-ontwrichtend-en-steeds-meer-genormaliseerd
12 28 Na twee of drie nummers van ‘De dans van de kraanvogel’ had ik in het Beauforthuis te Austerlitz het gevoel, dat ik mijn geniet-geld er al ‘uit had’ en dat de rest van de avond toegift zou zijn. Wat een verrukkelijke samenzijnmuziek; geïnspireerd door Willem Breuker (1944-2010). Het programma “De klap op de vuurpijl” van het FlevoEnsemble was mooi opgebouwd met een lang vastgehouden spanningsboog van 12 nummers van die dans tot aan de pauze, en na de pauze lieten ze zien dat muzikale virtuositeit samen kan gaan met lol maken. De tranen van het lachen stonden in mijn ogen door de verbale liedvertolkingen van Noortje Braat, naast veel meer ook de dirigent Samuze, waarbij ik cello speel, violist en dus ook zangeres.
1 07 Pedro Almodóvar (*1949) groeide tijdens de ijzeren dictatuur van Francisco Franco op in de arme Spaanse regio La Mancha. Cinema zorgde voor zijn opvoeding; veel meer dan de opvoeding waar de priesters voor zorgden. Priesters, die samen met het spook van het franquisme* een traumatische onderstroom in zijn werk opleverden. Dat blijkt uit zowel zijn film-oeuvre als uit zijn roman “De laatste droom” (2024, Meridiaan Uitgevers). De priesters hadden het over schuld, straf en zonde. Met die gevoelens blijft Almodóvar waar hij kan afrekenen.
Zijn moeder heeft hem iets geleerd, dat van cruciaal belang is voor zijn werk, te weten hoe de werkelijkheid moet worden aangevuld met fictie om het leven gemakkelijker te maken. Haar improvisaties, wanneer zij brieven aan ongeletterde buurtgenoten voorlas, maakten hem duidelijkheid dat de werkelijkheid fictie nodig heeft om aangenamer, completer, leefbaarder te worden. Voor een verteller van verhalen is dat een cruciale les, die in de loop der jaren steeds dieper bij hem zou zijn ingedaald; door Ivo De Kock, die ook de films van Pedro Almodóvar bespreekt, waarop ik bijzonder gesteld ben, en zijn laatste: “The room nextdoor” (2024). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/dinsdag-7-januari-de-schrijver-in-filmmaker-pedro-almodovar-milde-fictie-met-een-bittere-ondertoon/
* het type fascisme dat tijdens de Spaanse Burgeroorlog ontstond.
2 19 Van 6 februari 1976 tot 18 februari 2025, 49 jaar en 12 dagen, was inheems leider Leonard Peltier internationaal de meest bekende politieke gevangene in de Verenigde Staten van Amerika. Waardoor hij ineens formeel in huisarest zijn straf mag uitzitten, is niet bekend, maar de kwestie legt wel weer juridisch onrecht tegen inheemse mensen in de VS bloot; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/19/leonard-peltier-meest-bekende-politieke-gevangene-in-vs-na-49-jaar-vrij/
2 20 In zijn column “Het is nog geen vijf voor 1933, maar toch moeten we scherp naar Duitsland kijken” stelt de De Morgen-hoofdredacteur Remy Amkreutz dat we nog niet hoeven te vrezen voor een herhaling van 1933, toen de nazi’s aan de macht kwamen. Dick Verhofstadt vreest dat het wel degelijk vijf voor twaalf is, niet alleen in Duitsland, maar ook in tal van andere landen waar autocratische leiders aan de macht zijn; door Dick Verhofstadt. Afhankelijk wie we met ‘we’ bedoelen, zou ik zeggen dat het ook half een kan zijn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/het-is-wel-degelijk-vijf-voor-twaalf-niet-alleen-in-duitsland/
2 08 Het tot nu toe grootste object in het heelal is een zogenoemde ‘superstructuur’, een soort samenklontering van meerdere objecten. De structuur is in totaal 1,4 miljard lichtjaar breed. Het heeft de naam Quipu gekregen, naar een rekenmethode van de Latijns-Amerikaanse Inca’s. Sterrenstelsels trekken soms samen op om zogenoemde clusters te vormen. Die clusters kunnen op hun beurt ook weer samenkomen om superclusters te vormen. Quipu bestaat uit meerdere superclusters van gigantische verzamelingen sterrenstelsels en wordt daarom dus een superstructuur genoemd. Het object is 200 quadriljoen keer zo zwaar als onze zon. Dat is een 2 met 26 nullen er achter; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6345241/astronomen-vinden-grootste-ding-in-heelal-zo-zwaar-als-200-quadriljoen-zonnen.html
2 09 Uit een onderzoek met zacht weefsel van 183 miljoen jaar oud blijkt dat het zeereptiel met de naam ‘plesiosaurus’, met een lange nek en een lengte tot 12 meter, een geschubde èn een gladde huid had. Daardoor kon het dier snel zwemmen; door de nieuwsredactie van NU, en wat ik hier zo bijzonder aan vind, is dat we die huidsamenstelling nu dus kunnen achterhalen. https://www.nu.nl/wetenschap/6345336/uniek-onderzoek-toont-zachte-en-geschubde-huid-van-plesiosaurus-aan.html
3 20 Vorig jaar werd met de James Webb-telescoop het sterrenstelsel JADES‑GS‑z14‑0 ontdekt. Het is het verste sterrenstelsel dat tot nu bekend is. Het licht van dat sterrenstelsel heeft er 13,4 miljard jaar over gedaan om ons te bereiken. Dat betekent dat we het sterrenstelsel zien, zoals het was toen het heelal nog geen 300 miljoen jaar oud was, want de oerknal, het begin van het heelal, vond zo’n 13,7 miljard jaar geleden plaats. In ruimtetermen is dat piepjong. Onlangs is in dat sterrenstelsel zuurstof ontdekt. Die ontdekking wijst erop dat sterrenstelsels zich veel sneller kunnen ontwikkelen dan tot nu toe gedacht; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6349894/zuurstof-ontdekt-in-verst-bekende-sterrenstelsel-puber-waar-je-babys-verwacht.html
1 02 Lagunes, meren, mangroves, moerassen en waterreservoirs vormden ooit een barrière tussen steden als Chennai, Kochi en Valencia en de zee, waar ernstige overstromingen geweest zijn. Bij deze drie steden waren aanzienlijke stukken aangrenzend waterrijk gebied verloren gegaan; door Francisco García Sánchez en Dhanapal Govindarajulu. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/wat-kuststeden-kunnen-leren-van-de-watersnood-in-valencia/
2 11 Greenpeace klaagt het Amerikaanse concern Energy Transfer aan. Dat bedrijf vindt dat Greenpeace haar miljoenen moet betalen. Een Nederlandse rechter gaat zich daar nu over buigen. Het gaat daarbij om een richtlijn, die bescherming biedt tegen zogeheten SLAPP-rechtszaken (Strategic Lawsuits Against Public Participation) uit het buitenland. Dat slaat op intimidatie door machthebbers, bijvoorbeeld bedrijven, lobbygroepen, overheden, personen en politici. Die zaken zijn vaak gericht tegen journalisten en mensenrechten-organisaties en het zijn meestal dure, omvangrijke rechtszaken. Het recht wordt daarbij misbruikt om het publieke debat te beïnvloeden.
Free Press Unlimited ziet de laatste jaren een zorgwekkende toename van dat soort zaken in Europa. Op dit moment lopen er 1.049.
En dit staat dit onder het kopje ‘Natuur en ecologie’, omdat het bedrijf Greenpeace onder andere beschuldigt van het organiseren van protesten tegen de aanleg van de oliepijplijn in het Standing Rock Sioux-reservaat in de Amerikaanse staat North Dakota. In 2016 was het reservaat een podium van protest, van zowel de inheemse bevolking als milieuactivisten. De Dakotapijplijn van 1.900 kilometer zou recht door heilige plekken, natuurgebieden en watervoorzieningen worden gelegd; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/dvn/6345526/greenpeace-vecht-juridische-strijd-met-amerikaans-energiebedrijf-uit-in-nederland.html
3 19 Naschrift: een jury in de Amerikaanse staat North Dakota heeft geoordeeld dat Greenpeace in deze zaak een schadevergoeding moet betalen aan de eigenaar van de oliepijpleiding. De totale schade is vastgesteld op ongeveer $ 667 miljoen. De Amerikaanse tak van Greenpeace moet bijna $ 404 miljoen betalen. Daarnaast moet de internationale tak en het Greenpeace Fund elk ongeveer $ 131 miljoen betalen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2560380-greenpeace-moet-megaboete-betalen-aan-eigenaar-amerikaanse-oliepijpleiding
2 28 Deze week zijn meer dan 10.000 zaden toegevoegd aan de wereldzadenbank op Spitsbergen in de Noordelijke IJszee, waaronder zaadjes van Sudanse planten, die door de burgeroorlog bijna verloren waren gegaan, en zaden van bonen, maïs en rijst uit Brazilië. In die kluis liggen inmiddels ruim 1,3 miljoen zaadmonsters opgeslagen. In deze ‘Ark van Noach’ worden de zaden beschermd tegen de grootste rampen in de wereld, zoals een atoomoorlog. De wereldzadenbank werd in 2008 geopend en dient als back-up voor zadenbanken over de wereld; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2557570-ruim-10-000-zaden-toegevoegd-aan-wereldzadenbank-op-spitsbergen
3 06 Vorige maand tikte de Europese Commissie Nederland op de vingers vanwege de slechte kwaliteit van het oppervlaktewater. ‘Brussel’ concludeerde dat de kwaliteit van zoet water in Nederland zwaar onder druk staat. De slechte kwaliteit van het water in natuurgebieden heeft grote gevolgen voor de natuur. Kwetsbare dieren en planten worden daardoor ernstig bedreigd. Ook zijn in vrijwel alle gebieden de grondwaterstanden te laag, wat leidt tot verdroging.
De achteruitgang in natuurgebieden heeft een aantal belangrijke oorzaken, zoals het gebruik van bestrijdingsmiddelen, grondwateronttrekkingen, klimaatverandering, meststoffen in het water en overmatige waterafvoer. Natuurbeheerders hebben er de afgelopen jaren samen met anderen hard aan gewerkt om de gebieden op orde te krijgen, zodat nu de oplossingen van de overgebleven problemen buiten de natuurgebieden liggen. Onder het vorige kabinet waren er geld en plannen om de problemen met het water op te lossen. Het nieuwe kabinet heeft die plannen geschrapt. In 2027 moeten alle EU-lidstaten voldoen aan eisen om het grond- en oppervlaktewater in goede toestand hebben en te houden; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2558377-natuur-gaat-achteruit-door-slechte-kwaliteit-van-water
3 12 Wie gaat de prijs betalen voor ons militair keynesianisme op een moment dat de economie vertraagt? Ooit stond de urgentie van de klimaatverandering [mondjesmaat; GjH] centraal in de grote Europese projecten. Het thema is plots uit de toespraken verdwenen. De Europese leiders hebben gekozen voor een andere ambitie: massaal investeren in defensie om de confrontatie met Rusland aan te gaan en [vooral; GjH] om te voldoen aan de eisen van Donald Trump; door Frédéric Lebaron en Pierre Rimbert. https://lavamedia.be/een-antisociale-bom-onder-een-krijgszuchtig-europa/
3 20 Vandaag zag ik een koolmeesje bij mijn huis af en aan vliegen. Het vogelhuisje bij mijn keuken blijkt weer bewoond te zijn!
12 24 Het Internationaal Energieagentschap (IEA) voorspelt voor dit jaar een nieuw recordverbruik van 8,77 miljard ton steenkool. En de volgende jaren zet het verbruik van steenkool door. Zeker tot 2027 zullen grote hoeveelheden kolen verbrand zullen worden; door Inter Press Service. Dat is slecht nieuws voor degenen, die er de gevolgen van ondervinden. https://www.mo.be/nieuws/steenkoolverbruik-bereikt-piek
1 09 Vorig jaar kwamen ongeveer 11.000 mensen om het leven als gevolg van klimaatrampen. Dit aantal ligt iets onder het jaarlijkse gemiddelde. De meeste doden vielen in Zuidoost-Azië en de dodelijkste ramp was tyfoon Yagi, met ongeveer 850 slachtoffers. En het afgelopen jaar hebben natuurrampen wereldwijd $ 320 miljard financiële schade veroorzaakt; $ 140 miljard daarvan was verzekerd. De schade door natuurgeweld is veel hoger dan de gemiddelden van de afgelopen 30 jaar. Gecorrigeerd voor inflatie is dat gemiddelde $ 236 miljard, waarvan $ 94 miljard verzekerd. In 2023 ging het om $ 268 miljard, waarvan $ 106 miljard verzekerd. Klimaatrampen waren verantwoordelijk voor 93% van de totale verliezen.
Tropische stormen kostten vorig jaar het meest, en dan vooral de orkanen Helene en Milton, die kort na elkaar over de Amerikaanse staat Florida raasden. Daarna volgt de aardbeving in Japan als de duurste ramp van vorig jaar. Overstromingen in de Spaanse regio Valencia leidden binnen Europa tot de grootste schade, maar ook de overstromingen in Centraal-Europa en Duitsland waren kostbaar.
1 10 In november leek het al onvermijdelijk, maar nu is het officieel: 2024 was wereldwijd het warmste jaar sinds het begin van de metingen in 1850. Ook ging de aarde voor het eerst door de grens van 1,5°C opwarming, de belangrijkste limiet uit het Parijsakkoord uit 2015. De mate, waarin temperaturen zijn gestegen, is verrassend. CO2 in de lucht warmt de aarde op en nog nooit ging er zoveel CO2 de lucht in als vorig jaar. Dit gas ontstaat wanneer mensen gas, olie of steenkool verbranden. Alleen in Europa daalde de CO2-uitstoot vorig jaar, en wel met 5%.
De omvang van het zee-ijs rond Antarctica is een belangrijke drijfveer voor het klimaat in de rest van de wereld. Dat ijs lag vorig jaar op een lager niveau dan normaal: met verontrustende recordmetingen in meerdere maanden van 2024 en het op drie na laagste jaarlijkse minimum ooit.
Het onheilspellendst is het scenario dat de hogere temperaturen leiden tot minder wolken. De komende jaren wordt uitgezocht of dat zo is en zo ja, hoe dat in elkaar steekt. Door afname van bewolking gaat de opwarming zichzelf versnellen. Onderzoekers zijn er niet over uit óf de wereld over het geheel genomen daadwerkelijk ‘steeds sneller’ opwarmt. Dat neemt helaas niet weg dat de omstandigheden in 2024 zorgwekkend zijn. En Europa is het snelst opwarmende continent: daar gaat het minstens 2x zo snel als in de rest van de wereld. Het continent beleefde in 2024 met de warmste lente en zomer ook het warmste jaar sinds de metingen begonnen; door Emma van Bergeijk en door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2551139-wereld-schiet-door-1-5-graad-onduidelijk-waarom-2024-zo-warm-was en https://www.nu.nl/klimaat/6341753/recordjaar-2024-overschreed-voor-het-eerst-de-15-graden-klimaatopwarming.html
1 10 De rijkste 1% heeft zijn deel van het jaarlijkse mondiale koolstofbudget – de hoeveelheid CO2, die aan de atmosfeer kan worden toegevoegd zonder dat de opwarming van de aarde de 1,5°C overschrijdt – al in de eerste 10 dagen van 2025 opgebruikt. Iemand uit de armste helft van de wereldbevolking zou er daarentegen bijna 3 jaar (1.022 dagen) over doen om haar of zijn deel van het jaarlijkse wereldwijde koolstofbudget op te gebruiken; door Oxfam België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/rijkste-1-brandt-hun-volledige-jaarlijkse-koolstoflimiet-op-in-slechts-10-dagen/
1 15 Een van de grote mythes is het idee dat we momenteel een ‘groene transitie’ doormaken, waarin fossiel gebaseerde energiebronnen worden vervangen door hernieuwbare bronnen. Wat we in werkelijkheid zien – en dat is historisch altijd het geval geweest bij energietransities – is dat hernieuwbare energiebronnen fossiele brandstoffen niet vervangen, maar eraan worden toegevoegd.
Tegen het midden van de 20ste eeuw speelde de Verenigde Staten van Amerika een leidende rol bij de introductie van petro-chemicaliën en synthetische producten zoals plastic, synthetisch rubber en vezels. Daardoor raakte olie diep verankerd in ons dagelijks leven. Gezien de opkomst van een door de VS gecentreerde wereldorde, vond de overgang van kolen naar olie plaats en dat verhoogde het gebruik van petro-chemicaliën in West-Europa. De VS, die hun positie op de markt uitbreidden via verschillende initiatieven, zoals het Marshallplan duwde de West-Europese economieën in de richting van olie en petro- chemicaliën. Een impuls, die gebaseerd was op het koppelen van het energieverbruik van West-Europa aan de oliereserves van de Golfmonarchieën en het Midden-Oosten [onder controle van de VS; GjH]; door Dunia Daghlas en Ruben Janze Lindberg over het boek “Crude Capitalism: Oil, Corporate Power and the Making of the World Market” (2024, uitgegeven door Verso) van Adam Hanieh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/adam-hanieh-palestina-is-ook-een-klimaatkwestie/
1 21 In 1978 lanceerde China een programma dat voor het internationale publiek de naam ‘Three North Shelter Forest’ (Grote Groene Muur) kreeg. Met dit project besloot de socialistische staat een keten van bossen te creëren van het uiterste noordwesten tot aan het uiterste noordoosten. Zo wil China de verdere uitbreiding van de Gobi- en Taklimakan-woestijnen voorkomen. De Grote Groene Muur bereikte in november 2024 een mijlpaal met de aankondiging dat de Taklimakan-woestijn volledig omringd is met een groene gordel van 3.046 kilometer, bestaande uit boomsoorten die goed tegen droogte kunnen zoals de Haloxylon ammodendron, de Populus euphratica en de Salix laevigata. China is de laatste decennia wereldleider op het gebied van bebossing. In 1980 was het bosareaal 12%. Als gevolg van een systematische vergroeningscampagne is dat nu 24%. De voltooiing van dit meergeneratieproject is gepland tegen 2050.
In tegenstelling tot de NAVO-landen, die oorlogen ontketenen en voor instabiliteit* zorgen, werkt China pro-actief samen met landen over de hele wereld om woestijnvorming te bestrijden. In juli 2011 bombardeerde de NAVO de grootste waterpijpleidingfabriek in Brega in het oosten van Libië, waarbij 6 bewakers omkwamen. De Volksrepubliek deelt ervaringen en helpt andere ontwikkelingslanden bij de implementering van strategieën om woestijnvorming tegen te gaan. Feitelijk staat de wereld voor de keuze: hegemonie van de Verenigde Staten van Amerika of mondiale samenwerking; door Carlos Martinez, vertaald door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/21/kan-china-de-planeet-hoop-bieden-nu-trump-aan-de-macht-komt/
* Armoede, instabiliteit en oorlogen hebben allemaal een wederzijds versterkend effect op woestijnvorming.
1 22 Een gebied zo groot als Italië; 30,8 miljoen ha Braziliaans groengebied is in 2024 afgebrand. Verschillende delen van Brazilië zijn door het vuur getroffen, maar in het Amazonewoud is de schade het grootst. Door de combinatie van klimaatverandering en het weersverschijnsel El Niño is het in Brazilië nooit heter geweest dan in 2023 en 2024. Maar ook een grote rol speelden de Braziliaanse boeren. Die brandden bosgebied af om het te gebruiken als plantage voor veevoer of weiland. Brazilië is de op een-na-grootste producent van rundvlees en de grootste sojaproducent ter wereld; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6343158/braziliaans-gebied-zo-groot-als-italie-afgebrand-in-2024.html
1 29 PFAS is een afkorting voor per- en polyfluoralkylstoffen, wat een verzamelnaam is voor meer dan 16.000 chemische stoffen. Deze chemische stoffen worden wijdverspreid gebruikt, omdat ze zeer resistent zijn tegen chemische afbraak en vernietiging door hitte, en daarnaast zijn ze olie- en waterafstotend. We weten al sinds 1961 hoe schadelijk PFAS zijn. Sindsdien hebben verschillende onderzoeken de chemische stoffen in verband gebracht met risico’s voor hersenbeschadiging, verstoring van het hormoonsysteem, kanker en medische problemen voor ongeboren kinderen. Inmiddels heeft 98% van de wereldbevolking PFAS in hun bloed. Mede doordat diezelfde ‘we’ de afgelopen 64 jaar niet adequaat heeft ingegrepen, wordt geschat dat het opruimen van deze ‘eeuwige vervuilende stoffen’ in Europa € 2.000 miljard kost en 20 jaar in beslag zal nemen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/29/nieuw-onderzoek-heeft-de-pfas-rekening-opgemaakt-100-miljard-euro-per-jaar/
2 04 Een brede waaier aan organisaties, waaronder boerenorganisatie LTO, Greenpeace, Netbeheer Nederland, vakbonden en werkgeversorganisatie VNO-NCW hebben zich verenigd in ‘de Maatschappelijke Alliantie’. Hoewel de ondertekenaars het regelmatig op veel punten oneens zijn, roepen ze nu eenstemmig op tot energie- en klimaatbeleid waar op gebouwd kan worden. “Niets doen is geen optie.” En niets doen is ook niet gratis. Als de transitie nu zou stilvallen, of perspectief uitblijft, dan zal dat ons veel geld kosten. Allen hebben nood aan een helder perspectief van ons kabinet. Ze stippen bijvoorbeeld aan dat mensen met een kleine beurs met hoge energierekeningen zitten, omdat er bijvoorbeeld nog geen alternatief is voor de salderingsregeling; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2554518-boeren-bedrijven-en-milieuclubs-kabinet-kom-snel-met-stabiel-klimaatbeleid
2 06 James Hansen was een van de eerste wetenschappers die waarschuwde voor klimaatverandering. In 1988 getuigde hij voor de Amerikaanse Senaat over hoe menselijke activiteiten verantwoordelijk zijn voor de opwarming van de aarde, een van de eerste prominente waarschuwingen op dit gebied. [Het mocht niet baten; GjH] In 2015 werd in het Klimaatakkoord van Parijs een belangrijke stap gezet. Bijna 200 landen kwamen overeen om de wereldwijde temperatuurstijging ruim onder de 2ºC te houden en idealiter te beperken tot 1,5ºC boven pre-industriële niveaus. Het mocht wederom niet baten, althans, we blijven deze grens overschrijden: in de afgelopen 12 maanden (februari’24 – januari’25) lag de gemiddelde temperatuur 1,61ºC boven het pre-industriële niveau. Januari 2025 was wereldwijd de warmste januari ooit gemeten.
De wereld stevent dus door menselijk handelen af op een ‘catastrofale’ temperatuurstijging van meer dan 3ºC boven het pre-industriële niveau. In de wereld worden geen concrete stappen gezet om deze dreiging af te wenden, en de Amerikaanse president Donald Trump doet alweer zijn best om de Verenigde Staten van Amerika uit het Parijs-akkoord terug te trekken. Het 2ºC-doel is dood, want zolang we gas, kolen en olie blijven verbranden en daarmee CO2 en andere broeikasgassen de lucht in blijven pompen, zal de temperatuur van onze atmosfeer blijven stijgen en zullen records telkens blijven sneuvelen; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/echte-impact-van-opwarming-aarde-jarenlang-gemaskeerd-door-vervuiling/
2 18 Klimaatbeleid anno nu (53 jaar nadat de Club van Rome het rapport “De grenzen aan de groei” uitgebracht): “Het Nationaal Energie- en Klimaatplan voor 2030 wordt geëvalueerd in het licht van de opmerkingen van de Europese Commissie en dit [Belgische; GjH] regeerakkoord, rekening houdend met de economische realiteit, het concurrentievermogen van onze bedrijven, de Europese doelstellingen en de koopkracht van onze burgers”; door Greenpeace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/competitiviteit-van-bedrijven-krijgt-voorrang-op-klimaatambities/
2 26 De provincie Noord-Brabant steekt bijna € 4 miljoen in het ontwikkelen en testen van onderdelen voor een gesmoltenzout-reactor. De bedrijven DEMCON, Thorizon en VDL Groep investeren samen de andere € 4 miljoen. Deze reactor valt onder de kleine atoomcentrales – de zogeheten – in goed Nederlands – small modular reactors (SMR’s) – en kan 250.000 huishoudens van energie voorzien of, staat ik het artikel, een groot datacentrum; door de economieredactie van NU. Dat een datacentrum de energie van 250.000 huishoudens opslurpt lijkt mij afdoende reden om niet aan datacentra te beginnen, maar het gemeenschapsgeld om toch weer atoomenergie-centrales te ontwikkelen geeft onverbloemd aan dat mijn visie op de wereld (we zadelen toekomstige generaties duizenden jaren op met het probleem van het atoomafval en nemen het risico atoomwapens te verfijnen) zich niet verenigt met de werkelijkheid (er is met een hoop subsidie uit te halen, dus we aanvaarden het risico van een atoomramp op Nederlandse bodem door menselijk falen of door militair, dan wel ander terroristisch geweld). https://www.nu.nl/economie/6347345/noord-brabant-steekt-miljoenen-in-ontwikkeling-kleine-kernreactor.html
2 26 Mogelijk blijkt in de toekomst dat ‘het klimaatakkoord van Parijs’ van 12 december 2015 het hoogtepunt van [de modern menselijke beschaving, dan wel van de; GjH] klimaatdiplomatie was, dat nooit meer geëvenaard wordt. In elk geval noemt president Donald Trump klimaatverandering regelmatig ‘een hoax’. En alsof dat niet erg genoeg is, tekende hij ‘onder luid gejuich’ het decreet waarmee de Verenigde Staten van Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs stapt. Sinds het aantreden van Trump staat financiering van onderzoeksprojecten ter discussie, mogen Amerikaanse medewerkers geen contact meer hebben met buitenlanders en gaan websites met wetenschappelijke data – al dan niet tijdelijk – offline; door Nieuwsuur. “Ils sont fous, les Américains”, zou Obelix zeggen. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2557464-amerika-zet-rem-op-klimaatdiplomatie-maar-de-energietransitie-dendert-door
3 06 De lucht in Nederland wordt met de jaren schoner, maar het stikstofprobleem blijkt hardnekkig: de nationale doelen worden lang niet gehaald. De gemiddelde Nederlander leeft 8 maanden korter door luchtvervuiling! Naast mensen, incasseert ook de biodiversiteit klappen. Europees en Nederlands overheidsbeleid moet daar verandering in brengen, maar dat wil nog niet lukken. ¾ Van de stikstofneerslag in Natura 2000-gebieden komt van de landbouw, met name de ammoniakuitstoot; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6348089/luchtvervuiling-daalt-in-nederland-maar-stikstof-blijft-boosdoener.html
3 17 In november zal de COP30 plaatsvinden in het Braziliaanse Belém. De Braziliaanse minister van Milieu- en Klimaatverandering Marina Silva wil dat daar resultaten geboekt gaan worden in weerwil van het gegeven dat slechts 10 van de 200 landen hun Nationally Determined Contributions, hun aangepaste klimaatdoelen, ingediend hebben. Vooral de grote uitstoters zoals China, de Europese Unie en India hebben nagelaten om dit op tijd te doen. En de beslissing van de Verenigde Staten van Amerika om uit het klimaatakkoord te stappen, maakt de wereldwijde inspanning en samenwerking heel wat moeilijker. “Het is duidelijk dat het opzeggen van de overeenkomst van Parijs door de op een na grootste uitstoter ter wereld, ’s werelds grootste economische en technologische macht, een verlies is”, zegt Silva, en ze wijst op de verwoestende gevolgen van klimaatverandering: “Dit is een COP die plaatsvindt in een wereld die wordt geteisterd door hittegolven, die de meest kwetsbare kinderen en ouderen doden. Een wereld waar tornado’s, orkanen en tyfoons verwoestingen aanrichten en overstromingen op plaatsen als Bangladesh 20.000 levens eisen. In het Amazonegebied drogen rivieren op van een diepte van 14 meter tot slechts 40 centimeter, waardoor miljarden vissen sterven. Branden teisteren landen als Brazilië, Portugal en Canada. In Rio Grande do Sul hebben overstromingen hele gebieden onder water gezet”; door Ruben Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/cop30-is-geen-feestje/
3 17 Gegarandeerde prijzen en open nettoegang voor nucleair geproduceerde stroom van grote elektriciteitsproducenten (‘atoomstroom’) zijn de rechtstreekse oorzaak van het belasten en wegduwen van hernieuwbare elektriciteit geproduceerd door huishoudens. Deze ongelijke behandeling in een verkeerde richting ontluistert, althans in België, het sprookje van de vrije markt voor elektriciteit. Wat speelt is academische verdwazing, Groot Geld en macht; door Aviel Verbruggen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/waarom-we-betalen-voor-zonnestroom-die-we-zelf-maken/
3 21 Vandaag is de warmste overgang naar de lente sinds het begin van de metingen in 1901. Ook is het de eerste landelijke warme dag van dit jaar, doordat de temperatuur in De Bilt boven de 20°C uitkwam. Om 13.10 uur werd daar een temperatuur van 20,4°C gemeten. Daarmee werd een oud record uit 1938 gebroken. Toen werd het op 21 maart 20,3°C; door de nieuwsredactie van NU.
12 25 Wanneer tablet- en telefoonfabrikanten van het mobiele besturingssysteem ‘Google’ gebruik willen maken, zijn ze verplicht vooraf zijn zoekmachine ook te installeren en om die een bepaalde plek op het scherm te geven (zoals ik op mijn Fairphone ook een Google-zoekmachine-balk heb op mijn beginscherm. Een balk, die ik niet kan verwijderen, terwijl ik vanwege haar marketting Google nooit gebruik). Wanneer fabrikanten dit weigeren, mogen ze ook ‘Google’s Play Store’ niet op hun toestellen aanbieden. De Japanse concurrentiewaakhond eist nu dat Google stopt met deze ‘monopolistische praktijken’; door Tweakers. https://www.nu.nl/tweakers/6340314/japan-eist-mogelijk-dat-google-stopt-met-gedwongen-installatie-van-zijn-zoekapp.html
12 30 Het hyperkapitalisme is de ver doorgedreven vorm van kapitalisme, die al onze maatschappelijke domeinen binnendringt. Gedreven door een neoliberale ideologie ontwricht het niet alleen de economische sfeer, maar heeft het ook invloed op culturele, ecologische, maatschappelijke en politieke dimensies. Het leidt telkens tot economische uitbuiting, waarbij werknemers worden gereduceerd tot handelswaar op de arbeidsmarkt. Wie niet competitief genoeg is, wordt uitgesloten en draagt volgens het neoliberalisme zelf de schuld van haar of zijn falen. Tegelijkertijd vervreemdt hyperkapitalisme mensen van elkaar door concurrentie centraal te stellen, wat de kwaliteit van de samenleving ondergraaft en onderlinge solidariteit ondermijnt. Een artikel over deze ingrijpende invloed van hyperkapitalisme op de maatschappelijke sociale verhoudingen met een nadruk op het belang van sociaal verzet als reactie op de onderdrukking van arbeid door kapitaal; door Marc Rigaux: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/sociaal-verzet-is-essentieel-in-de-strijd-tegen-hyperkapitalisme/
1 06 Donald Trump haalde durfkapitalist Marc Andreessen aan om te pleiten voor hoge importtarieven. Hij beweerde dat die de inkomstenbelasting zullen vervangen en de Amerikaanse staatsschuld (hoger dan 120% van het bruto binnenlands product) zullen afbetalen. Dit is onjuist en rekenkundig absurd. Voor Trump zijn invoerrechten waarschijnlijk een excuus om de belastingen voor rijken te kunnen verlagen – wat in feite het Amerikaanse begrotingstekort en dus de staatsschuld zal doen stijgen. In een studie van de Wharton School wordt geschat dat het economische beleid van Trump het tekort van de Verenigde Staten van Amerika de komende 10 jaar met $ 5.800 miljard zal doen toenemen; door Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/wat-schuilt-er-achter-de-importtarieven-van-trump/
1 08 In een complexe, maar cruciale discussie over begrotingsbeleid, de mogelijkheden van een fiat-geldsysteem en monetaire soevereiniteit, wordt duidelijk dat de huidige economische en politieke keuzes grotendeels voortkomen uit verouderde dogma’s. Veel Europese landen blijven vasthouden aan een strikt begrotingsbeleid, gedreven door een idee dat publieke uitgaven beperkt, en dat tekorten moeten worden weggewerkt. Dit leidt tot enorme sociale kosten, zoals tekorten in het onderwijs, de zorg en andere cruciale publieke diensten.
Echter, volgens ‘de wet van Mosler’ in de Moderne Monetaire Theorie (MMT) kan met het fiat-geldsysteem elke economische crisis worden overwonnen aangezien er geen limiet staat op de hoogte van een budgettaire stimulus. Met andere woorden: er bestaat geen crisis diep genoeg, die de overheid niet kan oplossen met een expansief begrotingsbeleid. Het uiteindelijke succes van een MMT-geïnspireerd financieel overheidsbeleid hangt af van het vermogen om deze economische principes te verankeren in de politieke besluitvorming. Dit zal een uitdaging zijn, gezien de weerstand van gevestigde belangen, maar het is essentieel dat het bredere middenveld en progressieve partijen deze strijd aangaan; door Tristan De Belser Munyaneza. Het artikel legt uit dat Karl Marx gelijk had dat het kapitalisme uiteindelijk zou instorten onder het gewicht van zijn eigen tegenstellingen, met name de neiging van de winstvoet om te dalen. Maar hij hield gelijk tot de opkomst van fiatgeld; geld dat niet langer is gekoppeld aan een fysieke waarde, zoals goud of zilver, en geen intrinsieke waarde heeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/08/neen-het-geld-is-niet-op/
1 14 “De Verenigde Staten van Amerika is nu leider op het gebied van Artificiële Intelligentie (AI), zowel de ontwikkeling als het ontwerp van AI-chips, en het is van cruciaal belang dat we dat zo houden”, zei de Amerikaanse minister van Handel Gina Raimondo, voorafgaand aan de aankondiging van de volgende regeling: de uitvoer van AI-chips naar China, Iran, Noord Korea en Rusland wordt geblokkeerd. Voor de 18 bondgenoten zoals België, Nederland, de omringende landen, maar ook Japan en Zuid-Korea geldt de beperking niet. Ten derde zijn er nog 120 landen, die een vergunning dienen aan te vragen, voordat ze grote hoeveelheden chips bestellen: het gaat onder meer om Israël, Mexico, Portugal, Saoedi-Arabië, Singapore, de Verenigde Arabische Emiraten en Zwitserland. Zij worden tot 2027 beperkt tot de aankoop van maximaal 50.000 AI GPU’s (grafische verwerkingseenheden); door Jan Jonckheere. Zie ook 1 28 hier onder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/bidens-sluitstuk-in-ai-chip-uitvoerbeperking/
1 15 Het hyperkapitalisme toont naast onvermogen ook onwil om de existentiële problemen op te lossen, die het zelf heeft veroorzaakt. Kapitaal en macht zijn extreem geconcentreerd in de handen van een kleine, invloedrijke elite. De drijfveer achter deze ontwikkelingen is het voorkomen dat de werkende klasse een effectieve tegenmacht vormt. Als de werkende klasse haar sociale kracht zou organiseren, zou dat de legitimiteit van de bestaande structuren kunnen aantasten. Toch is het hoog tijd om na te denken over een alternatief, zoals een staatsgeleide economie, die een socialistische en solidaire samenleving kan ondersteunen; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/hyperkapitalisme-fascisering-en-de-nood-aan-een-alternatief/
1 28 Gisteren zorgde DeepSeek voor opschudding op de financiële markten. De aandelen op Nasdaq (de beurs voor technologiebedrijven in de Verenigde Staten van Amerika) tekenden een forse daling. In Europa en de VS kampten technologiebedrijven op de beurzen met een gezamenlijk verlies aan marktkapitalisatie van zo’n $ 1.000 miljard. Dat is een teken dat het vertrouwen in Amerikaans leiderschap in de Artificiële Intelligentie-sector wankelt. Deepseek is bovendien gratis verkrijgbaar en ook nog opensource; door Jan Jonckheere. Dan zullen we binnenkort wel weer horen dat er een reden is waarom DeepSeek onbetrouwbaar is (spionage, of wat er bedacht wordt), want het komt uit China. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/revolutie-in-artificiele-intelligentie/
1 28 Wanneer aandacht gevraagd wordt voor de ernst van de ecologische crisis, luidt het antwoord van Bart De Wever steevast dat we niet mogen doemdenken, maar zelf stuurt hij wel het ene doembericht na het andere de wereld in over de Belgische begroting en de betaalbaarheid van de pensioenen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/het-doemdenken-van-bart-de-wever/
1 30 De grote landbouwbedrijven verschillen grondig van de vroegere boerderijen. Daar verzekerden de productie en verkoop van landbouwgoederen een boerengezin van een inkomen. Tot eind vorige eeuw kwamen de voedselprijzen tot stand op basis van reële factoren, bijvoorbeeld meer vraag van de groeilanden zoals China, of minder aanbod door mislukte oogsten. Een huidig grootschalig landbouwbedrijf vertrekt van de investering van kapitaal om landbouwgoederen te produceren om zo meer kapitaal op te brengen. Door speculatie gaan de voedselprijzen zich vreemd gedragen. Na een slechte oogst daalden de koffieprijzen in plaats van te stijgen, en de graanprijzen stegen, terwijl de voorraden uitpuilden. Speculanten zijn de nieuwe kapers op de kust, die deze onvoorspelbare reacties van ‘de markt’ veroorzaken, en elk jaar schuiven er meer speculanten aan de goktafel van de beurs.
Deze gang van zaken werd in het jaar 2000 mogelijk, toen de toenmalige Amerikaanse president Bill Clinton de Commodity Futures Modernization Act goedkeurde. Die wet liet de speculatieve fondsen op de voedselmarkten toe, wat sinds de beurscrash van 1929 verboden was; door Staf Henderickx.
2 03 De documentaire over de Jadar-mijn in Servië, geproduceerd in samenwerking met Rio Sava, een dochteronderneming van het grote mijnbouwbedrijf Rio Tinto, stelt activisten voor als extremistisch en in het beste geval als slachtoffers van georkestreerde desinformatie en sabotage door Rusland. De enorme corruptie, milieudegradatie en de negatieve sociaal-economische impact van mijnbouw op de plattelandsbevolking worden geminimaliseerd. De vraag welke klasse het meeste bijdraagt aan de enorme vraag naar lithium komt niet aan bod. Technische informatie triomfeert in de documentaire over irrationele angsten; door Robin Roels. En dit gaat vanwege de medewerking van de universiteit van Leuven door als een wetenschappelijk onderzoeks-resultaat. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/ligt-europas-ministerie-van-mijnbouw-propaganda-in-leuven/
2 04 Lang luidde het kapitalistische idee dat winstbejag innovatie stimuleert, en daarmee onze samenleving ten goede komt. Ook in industrieën, die over onze gezondheid waken, zoals de farmaceutische industrie. Nu de prijzen van medicijnen onbetaalbaar beginnen te worden en er steeds meer tekorten ontstaan, lijkt er langzaam een besef te komen dat dit idee geen standhoudt; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/gesubsidieerd-en-superrijk-de-farmaceutische-industrie-moet-anders/
2 07 Staatsschulden bestaan al sinds de Middeleeuwen. “Het enige deel van de zogenaamde nationale rijkdom, dat werkelijk het gemeenschappelijk bezit is van de moderne volkeren, is hun staatsschuld”, wist Karl Marx ons al in “Das Kapital” (1867-1894, uitgegeven door Otto Meissner) te vertellen. Liberale economen spreken graag over ‘de financiële markten’. Achter die ‘financiële markten’ schuilen echter altijd concrete mensen. Dat zijn rijke mensen, die elk jaar rente ontvangen over het door hen uitgeleende geld, en dus naarmate de bevolking zich dieper in de schulden steekt (nog) rijker worden.
Voor zover de sociale zekerheid, waaronder vergrijzing, gezien wordt als oorzaak van de staatsschuld: de belangrijkste bron van inkomsten voor de sociale zekerheid zijn de bijdragen van werkgevers en werknemers, en de bijdrage van werkgevers zijn in België vanaf de jaren ’90 gedaald van 34% naar 24% als gevolg van een reeks vrijstellingen èn de zogenaamde tax-shift. Wanneer Bart De Wever vandaag paniek zaait over het begrotingstekort, dan is dat met andere woorden een tekort dat hij zélf heeft gecreëerd door belastingvoordelen aan bedrijven toe te kennen ten nadele van de schatkist. En die truc wil hij de komende regeerperiode nog eens herhalen, want opnieuw is er een serieuze belastingverlaging voor bedrijven opgenomen in het regeerakkoord. Door stelselmatig belastingverlagingen voor bedrijven door te voeren, wordt er kunstmatig een toename van de staatsschuld gecreëerd; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/wat-is-de-staatsschuld-waar-komt-ze-vandaan-en-wie-profiteert-ervan/
2 10 Als grootste handelspartner van Israël heeft de Europese Unie de macht om Israël te dwingen tot beëindiging van zijn 57 jaar durende bezetting en illegale kolonisering van de Gazastrook, Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Daarentegen gebeurt het tegendeel. Zelfs de handel met Israëls illegale nederzettingen in bezet gebied wordt nog steeds toegestaan. Daarmee verzaken de EU en haar lidstaten hun verplichtingen volgens het internationaal recht, èn maken zij zich medeplichtig aan ernstige schendingen van de mensenrechten waarop Israëls kolonisering is gebaseerd. 4 Februari jl. stuurden 163 maatschappelijke- en mensenrechtenorganisaties en vakbonden een klemmende oproep aan voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Daarin sporen zij de Commissie aan om eindelijk een verbod in te stellen op alle handel en ander zakelijk verkeer tussen de EU en Israëls illegale nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden; door The Rights Forum, met een link naar bedoelde oproep. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/10/eu-middenveld-eist-handelsverbod-met-illegale-nederzettingen-in-palestina/
2 11 President Donald Trump heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie opgedragen om de vervolging van corruptie buiten de Verenigde Staten van Amerika voor een half jaar op te schorten. De VS stond er juist om bekend om ook grote zaken buiten het eigen land op te pakken. Vaak mondde dit uit in boetes of schikkingen van miljoenen of zelfs miljarden dollars; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2555429-trump-schort-amerika-s-wereldwijde-aanpak-van-corruptie-op
2 14 De tactiek van “Starve the Beast”, een strategie die al werd toegepast door Ronald Reagan in de Verenigde Staten van Amerika (1981-1989): eerst snijden in inkomsten, zodat besparingen onvermijdelijk worden. Dit zien we ook vandaag de dag duidelijk op twee fronten: Ten eerste de subsidies aan bedrijven: in de afgelopen 20 jaar zijn deze gestegen van € 1,6 miljard naar € 16 miljard, waarvan € 10 miljard door een verlaging van de werkgeversbijdragen. De regering Charles Michel was hiervoor een belangrijke katalysator door € 12 miljard euro cadeau te doen aan bedrijven. En ten tweede een toename van extralegale voordelen: steeds meer brutolonen worden vervangen door extra-legale voordelen, die intussen al € 14,5 miljard bedragen. Denk hierbij aan aandelenopties, bedrijfswagens en maaltijdcheques (die opnieuw met € 2 per dag worden verhoogd). De kern van het probleem ligt niet bij de sociale uitkeringen, maar bij deze structurele keuzes waardoor het beest verhongerd; door Kristien Merckx in gesprek met Jef Maes van de Belgische vakbond ABVV. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/jef-maes-abvv-over-afbraak-sociale-zekerheid-grootste-slachtoffers-zijn-werklozen-vrouwen-en-ambtenaren/
2 17 Nederland krijgt hoogstwaarschijnlijk € 1,2 miljard uit het Corona-herstelfonds van de Europese Unie. Om de economische schok te boven te komen, moest Nederland van de EU belastingontwijking door bedrijven aanpakken en snoeien in procedures voor de bouw van woningen [Leve onze soevereiniteit!; GjH]. Het geld wordt straks besteed aan onder meer compensatie voor gestopte varkenshouderijen [hoezo Coronaherstel?; GjH], uitbreiding van de ic-capaciteit in ziekenhuizen [hoezo Coronaherstel?; GjH] en scholing voor werklozen, die moeilijk aan de slag komen [hoezo Coronaherstel?; GjH]; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6346251/nederland-kan-12-miljard-euro-uit-europees-coronafonds-tegemoetzien.html
2 22 Kalpona Akter werkte vanaf haar 12de jaar in de textielindustrie in Bangladesh. De arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie zijn onmenselijk. Akter maakte dit van dichtbij mee. Ze besloot een vakbond op te richten: het Bangladesh Center for Workers Solidarity, dat inmiddels een van de grootste vakbonden van Bangladesh is. Haar missie is: 1. een klimaatfonds voor werknemers, 2. sociale bescherming, 3. het recht op vrijheid van vereniging en 4. een veilige werkplek zonder gender gerelateerd geweld; door Zile Mohar in gesprek met Kalpona Akter. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/oprichter-bangladesh-center-for-workers-solidarity-ik-vecht-voor-waardig-werk-in-textielindustrie/
2 25 PostNL heeft de nettowinst vorig jaar met 2/3 zien kelderen tot € 18 miljoen. De cijfers bevestigen volgens topvrouw Herna Verhagen dat het huidige bedrijfsmodel ‘niet meer houdbaar is’. Afgelopen vrijdag heeft ze vergeefs om overheidssteun gevraagd. Verhagen treedt in april af bij PostNL en zal dan worden opgevolgd door financieel directeur Pim Berendsen. Hij rekent erop in 2025 voor het bedrijf [zonder overheidssteun; GjH] als geheel, wanneer wordt gecorrigeerd voor onder meer belasting en rente, ongeveer op dezelfde winst uit te komen als afgelopen jaar; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6347010/huidige-postbezorging-is-volgens-postnl-zonder-ingrijpen-niet-meer-houdbaar.html
2 26 Om de kwakkelende industrie helpen wil de Europese Unie soepeler omgaan met duurzame verplichtingen, die bedrijven opgelegd krijgen en ze hoeven minder kritisch te kijken naar misstanden bij hun toeleveranciers. Ook zouden bedrijven en overheden [tegen het principe van het neoliberale kapitalisme in; GjH] vaker moeten inkopen bij Europese leveranciers; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6347291/minder-groene-regels-en-buy-european-moeten-economie-europa-uit-slop-halen.html
3 04 De afgelopen decennia zijn veel tropische landen in een vicieuze cirkel beland, waarbij ze afhankelijk zijn van de export van hun grondstoffen om hun hoge buitenlandse en overheidsschulden af te betalen. En die grondstoffen worden gezocht waar ze het meest voorhanden zijn, dus in de rijkste tropische regenwouden. Deze ware ontbossingscrisis eist zijn tol op verschillende fronten en schaalniveaus; door Sarah Bracke. https://www.foliomagazines.be/artikels/ecologische-en-soevereine-schuld-vergeven-verhandelen
3 05 De macht van financiële elites en multinationals neemt ongeremd toe. Grote technologiebedrijven, de zogenaamde GAFA-conglomeraten (Google, Amazon, Facebook en Apple), hebben zoveel data en kapitaal verzameld dat ze regeringen dicteren wat wet wordt. Hun invloed reikt zelfs tot in de hoogste regionen van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. Het liberale recht, dat beweert een tegengewicht te bieden tegen machtsconcentratie, slaagt er onvoldoende in deze bedrijven te reguleren. Het tegendeel gebeurt. Staten leggen vaak de rode loper uit voor de hyperkapitalisten, in de hoop economische groei en investeringen aan te trekken. Parallel daaraan ontstaat wereldwijd een netwerk van autoritaire, fascistische regimes, die de belangen van de rijken consolideren. Arbeidersrechten worden steeds verder uitgehold, staten worden ontmanteld en publieke voorzieningen worden geprivatiseerd. Fascisme en hyperkapitalisme versterken elkaar in hun drang naar controle en macht.
Waar democratie ooit een middel was om sociale rechtvaardigheid af te dwingen, wordt ze steeds meer een instrument om de macht van de elite veilig te stellen. [Democratisch gekozen; GjH] regeringen zetten repressie in tegen protestbewegingen, sociale organisaties en vakbonden, die zich tegen deze gang van zaken verzetten. De liberale democratie, die ooit een buffer moest vormen tegen willekeur, blijkt steeds minder in staat om het sociale weefsel van onze samenlevingen te beschermen; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/05/hyperkapitalisme-en-fascisme-tijd-voor-internationaal-arbeidersverzet/
3 16 Er is in de Europese Unie binnen de kortste keren € 800 miljard beschikbaar. Eerder gold een dergelijk bedrag tijdens de coronacrisis en nu om extra (!) te besteden aan oorlogsvoorbereiding (terwijl de Europese NAVO-landen jaarlijks al $ 406 miljard besteden aan oorlogsvoorbereiding tegen $ 110 miljard door Rusland; zie ook 2 13 onder het kopje ‘Militarisme’); door Nieuwsuur en NOS Nieuws. Waarom is een dergelijk bedrag nooit beschikbaar gesteld voor energietransitie en klimaatverandering? Waarom niet ter ondersteuning van de ontwikkeling van landen waar honger heerst, of waar het onderwijs en de zorg het laten afweten? Waarom niet voor onderwijs en de zorg in Europa? H Waarom niet voor asielzoekers of ter ondersteuning van degenen, die in Europa hun hoofd niet boven water kunnen houden? Waarom niet ter compensatie van de uitgebuite inwoners van de voormalige Europese koloniën? https://nos.nl/nieuwsuur/video/2559792-waar-europa-s-defensiegeld-zo-snel-vandaan-komt en eerder: https://nos.nl/artikel/2559796-5-jaar-na-uitbreken-coronacrisis-een-economisch-mirakel
3 20 Bij de presentatie van de jaarcijfers van de Nederlandsche Bank (DNB) werd vandaag benadrukt dat Europa en Nederland minder verweven moeten worden met de Verenigde Staten van Amerika. Denk aan betalingen aan de kassa. Die worden in hoge mate verzorgd door niet-Europese bedrijven. Het is inmiddels niet meer ondenkbaar dat president Donald Trump [of zijn opvolger(s); GjH] deze bedrijven inzet om druk op Europa uit te oefenen. Het beleid van buitenlandse regeringen kan resulteren in controle over hoe en aan wie we betalen. DNB pleit al langer voor Europese alternatieven. Zo werkt de Europese Centrale Bank in opdracht van de Europese Commissie aan de ontwikkeling van een digitale euro. Ook ondersteunt DNB de Europese uitrol van het Nederlandse betaalsysteem iDeal. Ondertussen ligt nog ongeveer eenderde van de Nederlandse goudvoorraad in een New Yorkse kluis. In 2014 haalde Nederland al een deel terug. Knot zegt niet te verwachten dat de goudvoorraad ingezet zal worden bij een ‘verder verslechterende relatie met de VS’, bijvoorbeeld door het als drukmiddel te gijzelen [maar hij benoemde deze mogelijkheid vandaag wel, hetgeen een diplomatieke dreiging inhoudt; GjH]; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2560460-dnb-maakt-zich-zorgen-over-amerikaanse-invloed-op-pinbetalingen
1 06 De arrestatie van Richard Medhurst onder de nieuwe antiterrorismewet van het Verenigd Koninkrijk brengt bronbescherming en persvrijheid in gevaar, wat een zorgwekkend precedent schept voor journalisten wereldwijd. Hij weigert de wachtwoorden van zijn Google Pixel (met een Graphene-besturingssysteem dat privacygericht is en als bijzonder veilig wordt beschouwd) en van zijn iPhone te overhandigen, omdat – zoals op de telefoons van alle journalisten – deze informatie bevatten die zijn bronnen zou kunnen identificeren. Voor een journalist betekent het overhandigen van wachtwoorden aan de politie vaak het overhandigen van de contactgegevens en de namen van zijn bronnen. Het recht om deze te beschermen wordt bevestigd door veel uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en erkend voor elke journalist in de vrije wereld, omdat wanneer journalisten degenen die vertrouwelijk met hen spreken niet zouden beschermen, niemand meer vertrouwelijk met hen zou spreken; door Stefania Maurizi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/britse-journalist-riskeert-jarenlange-gevangenisstraf-voor-weigering-wachtwoorden-aan-politie-te-overhandigen/
1 09 Media in het Vrije Westen: stellen wij ons voor dat Rusland een militaire aanval aankondigt om Groenland in te lijven. De mediawereld zou er schande van spreken, Vladimir Poetin voor aan grootheidswaan leidende duivel uitmaken en, net als na de aanval op Oekraïne zouden er binnen 48 uur extra maatregels getroffen worden om Rusland en de russen zo pijnlijk mogelijk te treffen. Stellen wij ons voor dat China een militaire aanval aankondigt op Panama om het Panamakanaal onder haar gezag te plaatsen. De mediawereld zou er schande van spreken, Xi Jinping duivelse trekjes toedichten en achter de maatregels staan, die de Verenigde Staten van Amerika tegen China en de chinezen nemen, ongeacht hun economische of militaire aard ook al zouden daar atoomwapens aan te pas komen. Echter, nu Donald Trump nog voordat hij president van de Verenigde Staten van Amerika is, aankondigt Groenland en het Panamakanaal eventueel militair in te willen lijven, komen de media niet verder dan “Trump bedreigt Panama en Denemarken, moeten we hem serieus nemen?” https://nos.nl/artikel/2550983-trump-bedreigt-panama-en-denemarken-moeten-we-hem-serieus-nemen en “Niet geïnaugureerd, toch al regeren: ‘Nog een norm die Trump breekt’” https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2551020-niet-geinaugureerd-toch-al-regeren-nog-een-norm-die-trump-breekt. Wat moet de VS aan akeligs in de wereld zetten, voordat onze media stelling gaan nemen tegen de VS precies zoals ze al jaren doen tegen China en Rusland?
1 09 Op de mediaplatforms Facebook, Instagram en Threads worden met de komst van Donald Trump in het Witte Huis een hoop restricties rond thema’s, zoals migratie en gender, afgeschaft. In plaats van haatspraak en racisme tegen te gaan, zal in de toekomst gefocust worden op wat Mark Zuckerberg in Trumpiaans jargon ‘really bad stuff’ noemt: drugs, kindermisbruik en terrorisme [weet dat wat voor de een terrorisme is door een ander als gelegitimeerde verzetsdaad wordt gezien; GjH]. De nieuwe regels gelden in de eerste plaats voor de Verenigde Staten van Amerika, aangezien de Europese Unie strengere regels aan sociale mediaplatforms oplegt (al is het met de opkomst van extreemrechts ook bij ons maar de vraag hoe lang dat nog blijft duren). De ironie wil dat deze politiek geïnspireerde aanpassing van de regels, die gelden op de plekken waar vandaag een groot deel van het maatschappelijk debat zich afspeelt, worden voorgesteld als een strijd tegen censuur en voor de vrije meningsuiting. Doelbewust wordt daarbij het woord ‘politieke correctheid’ gebruikt als scheldwoord tegen iedereen, die hecht aan wat correct is, met name de [wetenschappelijk gedocumenteerde; GjH] waarheid.
* In het oorspronkelijke artikel stond hier ‘extreemrechts’.
1 09 Raffi Berg, een Engelsman, die aan het hoofd staat van de BBC’s Midden Oosten-desk, werkte vroeger voor de US State Department’s Foreign Broadcast Information Service, een eenheid die, zoals hij zelf aangeeft, een dekmantel was voor de CIA. Hij heeft ook een veelomvattende, professionele relatie met de Mossad, de belangrijkste inlichtingendienst van Israël. Dertien BBC-medewerkers schilderden hem af als een dominante figuur, die systematisch kritische berichtgeving over Israël blokkeert en verhalen manipuleert om een pro-Israël discours te ondersteunen; door Alan MacLeod, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/bbc-redacteur-midden-oosten-ontmaskerd-als-medewerker-cia-en-mossad/
1 10 Een telling van de gasten in het televisieprogramma ‘De Afspraak’ leert dat graag gevraagde gasten vooral experts zijn, die banden hebben met het militair-industrieel complex, heel veel andere journalisten en rechtse opiniemakers. De expertise, die journalisten verondersteld worden te hebben, is vaak tweeledig: enerzijds worden ze verondersteld te weten ‘wat er lééft’, anderzijds worden zij verondersteld te weten ‘hoe de media werken’, waardoor ze kunnen inschatten of een politicus met een bepaald beleid of met een bepaalde uitspraak zal ‘kunnen scoren’ (alsof het om voetbal gaat) [Zo worden de Belgen bepaalde opvattingen aangepraat; GjH]; door Seppe De Meulder. Hoe zit dat met de aan praattafels gevraagde gasten in Nederland, vraag ik me dan af… https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/hoe-word-je-expert-in-de-media/
1 14 Marc Vandepitte bepleit het volgen van zakelijke media, zoals de Financial Times om achter werkelijke nieuwsfeiten te komen. Deze media zijn niet of in mindere mate gericht op spektakel dat abonnementen, kijkcijfers of kliks oplevert, maar eerder op nieuwsvoorziening, die haar afnemers dient. Hun klanten hebben baat bij accuraatheid, betrouwbaarheid en kwaliteit. Het is een elitair lezerspubliek, bestaande uit de economische toplaag van de samenleving, die wil weten hoe de wereld er aan toe is, met name om te weten welke investeringen en of andere economische transacties ze het best kan ondernemen. Ideologie of propaganda interesseert deze doelgroep niet direct: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/hoe-camoufleer-je-een-militaire-nederlaag-in-oekraine/
1 17 Tijdens de laatste persconferentie als aftredend minister van buitenlandse zaken liet Anthony Blinken 2 volledig geaccrediteerde journalisten uit de zaal verwijderen. Deze fysieke verwijdering van de journalisten Max Blumenthal en Sam Husseini is op zich al een belangrijk nieuwsfeit, maar de passieve houding, die de andere aanwezige journalisten aannamen tegenover verwijdering van hun collega’s had een nòg zorgwekkender nieuwsfeit moeten zijn; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/vs-laten-laatste-schijn-van-persvrijheid-varen/
1 20 Bij monde van Marieke de Vries laat de NOS weten wat te verwachten van nog 4 jaar Donald Trump als Amerikaanse president. Wanneer ik dat lees, zie ik een reeks maatregels en ik mis context. De toon van de NOS roept bij mij de wens op dat zij ook op deze manier verslag zou doen over hoe bijvoorbeeld de Chinese regering met Oeigoeren omgaat en Rusland met degenen die zich tegen hun regering keren (maar dan met context; zie ook 1 20 onder het kopje ‘Wereldverhalen’). https://nos.nl/collectie/13980/artikel/2552503-wat-te-verwachten-van-nog-4-jaar-trump
1 24 Wie ijvert voor vrede moet de standpunten van alle actoren kennen, die onze media ons pertinent onthouden. Mededelingen van Israël worden gepresenteerd als ‘feiten’; cijfers over slachtoffers in Gaza krijgen de duiding ‘volgens de terroristische organisatie Hamas’. Israël krijgt daarentegen nooit de toevoeging ‘bezetter’, ‘kolonisator’ of ‘staatsterreur’. Of je deze man gelooft of niet, wat hij in dit gesprek verklaart moet elke oprechte onderhandelaar voor vrede weten, alvorens een gesprek over een oplossing kan beginnen: het laatste onderwerp van https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/tegendraadse-informatie-over-een-week-wapenstilstand-in-gaza/
1 30 ‘Tulpen, molens en kaas’ zijn natuurlijk de clichés over Nederland, maar ook ‘veelvuldig drugsgebruik, korfbal en een losse seksuele moraal’ blijken Amerikaanse clichés over Nederland te zijn. En daar klinkt het: “Gelukkig kom ik niet uit een land dat Anne Frank verraden heeft”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2553849-tulpen-bordelen-en-kaas-going-dutch-weinig-flatteus-over-nederland
1 31 Politiek en [in haar kielzog; GjH] de media in de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika zijn de tegenvoeter van de wereldopinie over Palestina [in weerwil van ons idee over onze onafhankelijke media, heel anders dan die in China en Rusland; GjH]. Boycot, Divestment, Sanctions (BDS) blijft succesvol groeien? Een journalist aangehouden voor ‘terrorisme’ in Zwitserland? Reeds 80 vermoorde Gazanen tijdens wapenstilstand? Het is allemaal geen nieuws in de mainstream bubbel van ontkenning. Kleine media daarentegen bezorgen ons wel hun tegendraadse informatie; door Lode Vanoost, met links naar de 3 genoemde onderbelichte onderwerpen en een link naar een interview van omroepvereniging BNNVARA met vertegenwoordigers van Jacobin, Joop en Radio Kookpunt over linkse media in een rechts politiek landschap. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/palestina-en-de-mainstream-media-ontkenning-van-een-genocide/
2 07 We leven nu [wellicht; GjH] in een post-media-samenleving, en we zijn getuige van ‘het einde van de massa’s’, omdat sociale netwerken het idee verzwakken van een passieve massa of een passief publiek. Communicatie draait tegenwoordig minder om de ideeën zelf, maar eerder om de middelen waarmee ze worden verspreid. Het effect, dat het medium heeft op een publiek, noemen we ‘de publieke opinie’. Het zijn de media, die de publieke opinie creëren. Julian Assange werd niet schuldig bevonden aan enige journalistieke misleiding. Hij heeft 14 jaar van zijn vrijheid verloren, simpelweg omdat hij de waarheid vertelde. Vandaag kan een journalist dus opgesloten worden, omdat hij de waarheid vertelt, en dat in landen, die geen dictaturen zijn. En Assange heeft nog niet gesproken, want een deel van de overeenkomst, die hij sloot, houdt in dat hij niet mag praten over de redenen waarom hij werd vervolgd [Assange heeft wel degelijk daarover vertelt en wel op 2 oktober 2024 in Straatsburg tot de Commissie Mensenrechten van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa (PACE); GjH, zie hier in mijn laatste lentedagboek, of onder ‘Enkele van mijn belangen uitgelicht’ “Het eerste openbare optreden van Julian Assange na zijn vrijlating”]. Een van de paradoxen van de communicatie is dat het medium, dat ideeën verspreidt, uiteindelijk belangrijker wordt dan de ideeën zelf; de taal is wat ‘De grote aap’ humaniseerde en bleek uiteindelijk belangrijker dan wat die aap te zeggen had. Toen 5.000 jaar geleden het schrift werd uitgevonden, was aanvankelijk de inhoud belangrijk, maar op de lange termijn werd het schrift zelf belangrijker. De media gaan niet verdwijnen, maar ze veranderen en worden zelf de boodschap. Dit druist in tegen wat ik en velen met mij geloven.
Latijns-Amerika zou moeten werken aan eigen applicaties en onderlinge integratie om te voorkomen dat hun data worden gebruikt door grootbedrijven – vrijwel allemaal Amerikaans – [en dat geldt naar mijn mening exact hetzelfde voor de Europese volkeren; GjH]; door Claudia Fonseca Sosa Yilena en Héctor Rodríguez, die een lezing van Ignacio Ramonet redigeerden. Ramonet was hoofdredacteur van Le Monde diplomatique, dat volgens Wikipedia goed gedocumenteerde analyse en opinie biedt op het gebied van cultuur, huidige ontwikkelingen en politiek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/de-crisis-van-de-waarheid-en-de-informatie/
2 09 President Donald Trump zegt met president Vladimir Poetin te hebben gebeld. Of er een einde aan de oorlog in Oekraïne aan zit te komen, is volgens de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte niet duidelijk. “Er is intensief contact tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, Donald Trump en de NAVO”, zei hij vandaag. Tijdens de gesprekken gaat het onder meer over hoe de vredesonderhandelingen eruit moeten komen te zien. Zelensky zou inmiddels hebben gezegd te willen onderhandelen met Poetin. Maar de Oekraïense president heeft aangegeven dat hij wil dat óók Europa aan de onderhandelingstafel zit. Daarover zegt Rutte dat het nog niet duidelijk is welke rol Europa bij de vredesgesprekken zal vervullen. Hij ziet ook een kans dat de Europese Unie zich erbuiten laat; door de nieuwsredactie van NU en NOS Nieuws. Het beeld uit Europese vredesbewegingen, dat de oorlog in Oekraïne een proxy-oorlog is, wordt hier onbedoeld door Rutte en Trump bevestigd. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6345313/trump-zegt-poetin-te-hebben-gebeld-rutte-wil-veel-steviger-verdrag-dan-in-2014.html en https://nos.nl/artikel/2555134-trump-zegt-te-hebben-gesproken-met-poetin-over-einde-oorlog-oekraine
2 12 Het is vaak aantrekkelijker om een aanklacht te schrijven tegen schrijnende armoede dan een analyse te maken van de Europese begrotingsnormen. Maar de taak van journalisten zou er niet uit mogen bestaan om dat wat aantrekkelijk is als belangrijk voor te stellen. De taak zou er juist uit moeten bestaan om dat wat belangrijk is kenbaar te maken. Op 23 april 2024 keurde het Europees Parlement de nieuwe begrotingsregels goed, die de ruimte voor de lidstaten om beleid te voeren ernstig inperkt. Die begrotingsnormen zullen een enorme impact hebben op de armoede binnen de Europese lidstaten. Toch was er over die zo bepalende beslissing nauwelijks een maatschappelijk debat; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/12/waarom-iedereen-zich-zorgen-zou-moeten-maken-over-de-nieuwe-europese-begrotingsregels/
2 24 De perceptie van de genocide in Gaza verschilt aanzienlijk tussen het Westen en het Globale Zuiden. Zo benadert men deze genocide in het Westen meestal vanuit Israëlisch perspectief, wat doorgaans leidt tot eenzijdige berichtgeving in de mainstream media. In het Globale Zuiden wordt dezelfde genocide meestal vanuit Palestijns perspectief benaderd. De berichtgeving over Gaza wijkt daar en hier dan ook sterk af van elkaar.
In dit artikel wordt dit geïllustreerd aan de hand van een recent artikel uit La Jornada, een belangrijke Mexicaanse krant, in België te vergelijken met De Morgen en in Nederland met de Volkskrant. Volgens deze Mexicaanse krant is het staakt-het-vuren een overwinning van wat zij het Palestijns ‘verzet’ noemen. Dat Palestijns verzet krijgt bij ons steevast het label ‘terreurorganisatie’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/trump-de-waanzin-en-palestina/
2 25 Gisteren had ik op de internetpagina van uitgeverij EPO gekeken of de vertaling van “Manufacturing Consent – De Politieke Economie van de Massamedia” door Edward Herman en Noam Chomsky al uit was. Dat was zo en vandaag werd ik opgebeld door mijn boekhandel dat het boek voor mij was binnen gekomen: Hoe zit het met onze media; wat vertellen ze ons wel, wat niet en hoe vertellen ze ons wat er in de wereld gebeurt? Dit boek staat aangeschreven als ‘de meest relevante analyse ooit om de werking van onze massamedia te doorgronden’. Volgens onderzoek van Herman zijn massamedia helemaal niet neutraal, objectief of onafhankelijk, maar volgen zij de redactionele lijnen van hun eigenaars (voor privé-media) en die van de overheid (voor openbare media).
President Woodrow Wilson van de Verenigde Staten van Amerika van 1913 tot 1921 was in 1916 herverkozen met een pacifistisch programma Peace without Victory, maar hij wilde wèl in de Eerste Wereldoorlog betrokken worden. Hij moest dus de publieke opinie veranderen. Dat verliep zeer succesvol. Zowel Walter Lippmann (1889-1974) als Edward Bernays (1891-1995) waren zeer onder de indruk van het feit dat het enorme propaganda-programma van de regering-Wilson in staat was gebleken een pacifistische bevolking in korte tijd om te turnen tot mateloze anti-Duitse oorlogsstokers. Lippman was lid van Wilsons propaganda-agentschap, dat natuurlijk het Committee on Public Information werd genoemd, wat dus aldus Chomsky ‘desinformatie’ betekende. We kunnen er van uitgaan dat de principes, die in dit boek voor het eerst grondig werden uitgewerkt nu beter uitgekristalliseerd zijn en nog meer van toepassing zijn dan 37 jaar geleden, toen het boek voor het eerst in het Amerikaans verscheen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/25/chomskys-manufacturing-consent-bijbel-van-elke-kritische-journalist-werd-eindelijk-vertaald/
1 21 Alleen voor witte mensen was fascisme in de ’30-er jaren nieuw. Dat de Tweede Wereldoorlog nog vaak wordt voorgesteld als de strijd van het ‘vrije Westen’ tegen het fascisme klopt van geen kant: 500 jaar oorlogsvoering door Westerse landen tegen landen en volkeren in het Mondiale Zuiden legden de basis om in de Tweede Wereldoorlog ook witte mensen in concentratiekampen op te sluiten, als ze al niet direct vermoord werden. Concentratiekampen waren een koloniale uitvinding pur sang; door Chris de Ploeg over zijn nieuwe boek “De Grote Koloniale Oorlog” (2025, uitgegeven door Starfish). https://www.oneworld.nl/mensenrechten/alleen-voor-witte-mensen-was-het-fascisme-in-wo2-nieuw/
1 27 De bekroonde Palestijns-Amerikaanse journalist en mensenrechtenverdediger Ali Abunimah, uitvoerend directeur van het mediaplatform Electronic Intifada, werd zaterdag jl. onder dwang en met geweld opgepakt door ongeïdentificeerde personen in burgerkleding. Hij liep toen door de straten van Zürich op weg naar een evenement. Abunimah wordt momenteel in administratieve detentie vastgehouden door de regionale politie van Zürich, die van plan is hem maandag uit het land te zetten. Abunimah is door de Zwitserse autoriteiten niet schuldig bevonden aan enige misdaad. Toch hebben zij op basis van ongefundeerde, lasterlijke beschuldigingen gehandeld om de vrijheid van meningsuiting te onderdrukken en hem te verhinderen deel te nemen aan het geplande evenement. Dit is niet alleen een poging om Abunimah als individu het zwijgen op te leggen, maar een uiting van een bredere campagne om iedereen te intimideren, die zich tegen de genocide in Israël of, zo u wilt, Palestina uitspreekt of opkomt voor Palestijnse mensenrechten.
Het past in een patroon van islamofobie en racisme: een campagne van belangengroepen en machtige instellingen om de waarheid te onderdrukken en de onderdrukking van het Palestijnse volk te ontkennen door de vrije meningsuiting aan te vallen en een oorlog te voeren tegen de journalistiek; door Change.org, met een eisenpakket. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/27/palestijnse-journalist-opgepakt-in-zwitserland/
2 05 President Donald Trump, amper 2 weken terug in het Witte Huis, sprak over ‘ongeveer 1,7 miljoen’ Palestijnen, die Gaza moeten verlaten en nooit meer mogen terugkeren (er woonden meer dan 2,3 miljoen Palestijnen in Gaza). Dit is geen diplomatie, geen ‘oplossing’, geen strategie – dit is fascisme!
De etnische zuivering en vernietiging van Gaza is niet alleen een militair project, maar ook een grotesk economisch en strategisch project. De controle over de kust van Gaza zou Israël niet alleen toegang geven tot een rijke gasvoorraad, waarvan Israël belette dat de Palestijnen die zouden ontwikkelen, maar ook de mogelijkheid bieden om een haven te bouwen, die een directe rol zou spelen in de Israëlische internationale handels-ambities. Trumps voorstel om de Palestijnen volledig uit Gaza te verdrijven, zou Israël in staat stellen om zonder enige belemmering de volledige controle over deze handelsroutes en hulpbronnen over te nemen. Dit is niet slechts een ‘oplossing’ voor het Israëlisch-Palestijnse probleem – dit is kolonialisme!
De wereld zou hier toch [eindelijk eens; GjH] een duidelijke grens moeten trekken. Er is geen middenweg bij etnische zuivering, fascisme of in een genocide. Dit is geen ‘conflict’ of een ‘oorlog’ – dit is de [slotscène van een 77 jaar durende; GjH] systematische uitroeiing en verdrijving van een volk. En Trump heeft zich gisteren onomwonden achter dat misdadige project geschaard. Wat er verder in de wereld gebeurt, is waarop de Zuid-Afrikaanse, geestelijke en mensenrechtenactivist Desmond Tutu (1931–2021) doelde: “Degenen die neutraal blijven in situaties van onrecht, kiezen de kant van de onderdrukker.” Door Sidi El Omari. https://www.mo.be/opinie/wat-trump-zei-was-een-expliciete-oproep-tot-etnische-zuivering
2 06 De afgelopen olijvenoogst op de Westelijke Jordaanoever werd gekenmerkt door strengere Israëlische beperkingen, verdere landonteigening van Palestijnse boeren en toenemend Israëlisch staatsgeweld. Dit past in een bredere strategie om Palestijnse gemeenschappen uit te putten en te verdrijven, en Israëlische nederzettingen uit te breiden; door B’Tselem Video. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/israel-voert-pesterijen-tegen-palestijnse-boeren-verder-op/
2 21 Het regeerakkoord De Wever-Bouchez spiegelt werknemers meer zekerheid voor en een gezonde combinatie van privé-leven en werk. Wie de ingrepen bekijkt, ziet dat de mooie praatjes niet meer dan een fata morgana zijn; door Lander Vander Linden en Raf De Weerdt, met verhelderende voorbeelden. Zo helder dat de verzamelaar dezes dit onder ‘Mensenrechten’ plaatste. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/vruchteloos-zoeken-naar-werkbaarheid-in-de-arizona-woestijn/
3 10 Francesca Albanese had gehoopt dat de Europese Unie eindelijk alle banden met Israël volledig zou verbreken. Het was een unieke kans. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) bevestigde afgelopen juli namelijk de illegaliteit van de Israëlische bezetting van Palestijns grondgebied. Niet alleen de militaire aanwezigheid of de nederzettingen, maar èlke vorm van Israëlische controle over Palestijnse grenzen, natuurlijke hulpbronnen, luchtvaart en telecommunicatie moet onmiddellijk en onvoorwaardelijk beëindigd worden. Dat heeft ook de Algemene Vergadering van de VN op 5 september jl. duidelijk gesteld.
Israël geeft op geen enkele manier gehoor aan die verplichtingen. Integendeel, de etnische zuivering van de Palestijnen gaat door. Praktijken zoals annexatie, apartheid, deportatie en gedwongen verplaatsing – allemaal illegaal volgens het internationaal recht – maken nu zelfs officieel deel uit van het Israëlische regeringsbeleid. Ministers nemen openlijk beslissingen over de annexatie van Palestijns grondgebied. Twee Israëlische leiders, premier Netanyahu en voormalig defensieminister Yoav Gallant, worden door het Internationaal Strafhof gezocht wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.
De EU had Israël moeten isoleren. Dat was haar verplichting volgens het internationaal recht. Het associatieakkoord moet worden herbekeken op basis van artikel 2, waarin wordt verwezen naar het respect voor de democratische beginselen en de mensenrechten als voorwaarde voor de samenwerking. Toch blijft de EU deze kwestie voor zich uitschuiven. In plaats van de massale diplomatieke, economische, militaire en politieke steun voor Israël te beëindigen, doet ze alsof er niets aan de hand is. Met dat standpunt, in de huidige situatie, draagt Europa actief bij aan de afbraak van de internationale rechtsorde; door Willem De Maeseneer. Zie ook 2 24 onder het kopje ‘Europa’ en 2 28 onder het kopje ‘Racisme’. https://www.mo.be/interview/Israel-pleegt-genocide-in-palestina-en-europa-doet-alsof-er-niets-aan-de-hand-is
3 13 Het Franse bedrijf Thales levert elektronische onderdelen voor de Israëlische drones Hermes en Heron TP. Die materialen zijn essentieel voor de effectiviteit van de drones, zoals het bedrijf zelf bevestigt. Het bedrijf beweert tevens aan alle internationale standaarden voor verantwoord ondernemerschap te voldoen. Organisaties voor mensenrechten bewijzen het tegendeel; door Disclose. https://disclose.ngo/fr/article/vente-darmes-a-israel-thales-equipe-des-drones-de-combat-depuis-2018
3 18 De Universiteit Antwerpen profileert zich als een instelling, die academische vrijheid en wetenschappelijke integriteit hoog in het vaandel draagt. Echter, hoeveel zijn deze woorden waard, wanneer die universiteit een extreemrechtse politicus als Thierry Baudet een platform biedt? Door Tom Spiertz. Ik ben van mening dat elke mening geuit moet kunnen worden; de grens wordt overschreden bij het uitdragen van intolerantie. We mogen nooit tolerant zijn voor de intoleranten en universiteiten dus ook niet. Maar we zitten wel met het probleem dat zelfs invloedrijke politici intolerantie prediken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/beste-ua-wees-intolerant-tegenover-de-intoleranten/
12 23 Terwijl sociale zekerheid en internationale solidariteit onder druk staan, vraagt Mark Rutte als NAVO-secretaris-generaal om meer te investeren in de Europese oorlogsindustrie. Ben ik zo verdwaasd, vraagt Réginald Moreels zich af, als ik bedenkingen heb bij de evolutie van de wapenproductie sinds de recente oorlogen in Oekraïne en West-Azië? Volgens het Zweeds Vredesonderzoeksinstituut SIPRI had die in 2023 een waarde van $ 2443 miljard. Dat is een stijging van 4,2% ten opzichte van 2022. Met dit bedrag kun je minstens één miljard mensen, wereldwijd de meest kansarmen, een maandelijks basinkomen of startkapitaal geven van een dikke $ 1500 per persoon. Moreels koestert in het diepste van zichzelf [net als ik; GjH] een afkeer voor elk type wapen en plaatst [net als ik; GjH] dialoog en diplomatie ver boven defensie [dat ‘verdediging’ betekent, maar vaak aanval inhoudt; GjH]. Vrede nastreven ziet Moreels [net als ik; GjH] niet als een passiviteit, maar als een actieve houding, zoals de actieve geweldloosheid van Mahatma Gandhi; door Réginald Moreels, Ambassadeur voor de Vrede in België. https://www.mo.be/opinie/Reginald-Moreels_Tegen-de-oorlogsretoriek-van-Mark-Rutte-zeg-ik-zonder-mij
12 23 Donald Trump heeft Europese functionarissen laten weten dat NAVO-leden minimaal 5% van hun bruto binnenlands product (BBP) aan defensie moeten besteden. Hij koppelt de eis van hogere defensie-uitgaven aan economische voordelen voor bondgenoten. Echter, landen die niet voldoen aan zijn eis kunnen geconfronteerd worden met strengere handelsvoorwaarden, zoals hogere invoertarieven tot 20%; door Marc Vandepitte. En dit noemen wij op straat ‘Het Vrije Westen’ terwijl de Verenigde Staten van Amerika hier de dienst uit maakt op straffe van sancties, en we denken dat dat beter is dan hoe het er in bijvoorbeeld China of Rusland aan toegaat. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/oorlogskoorts-verhoging-militaire-uitgaven-zal-sociale-kaalslag-veroorzaken/
1 03 Anti-oorlogsactivist en leger-veteraan Mike Prysner wijst erop dat militaire dienst in de Verenigde Staten van Amerika nu de belangrijkste voorspeller is van wat ‘een massale slachtofferpleger’ wordt genoemd, zelfs meer dan mentale gezondheidsproblemen. Denk aan een vrachtwagenaanval in New Orleans, waarbij de bestuurder minstens 14 mensen doodde, en de explosie van een Tesla Cybertruck buiten een Trump-hotel in Las Vegas. Prysner stelt dat het Amerikaanse leger om nieuwe rekruten te werven, afhankelijk is van sociale problemen, zoals ongelijkheid en vervreemding. Daarna stuurt het hen vaak in een slechtere staat terug de maatschappij in. Het is bekend dat mensen, die aan geweld zijn blootgesteld, vervolgens kunnen radicaliseren. De Amerikanen hebben diepgewortelde problemen in hun samenleving, die voeding geven tot dergelijke gewelddadige incidenten. Militairen en veteranen kunnen echter een rol spelen in het veranderen van de samenleving door de kern van deze problemen aan te pakken en de samenleving vooruit te helpen. Prysner noemt het verzet van militairen tegen de oorlogen in Irak en Vietnam als voorbeelden; door Democracy Now!. https://www.youtube.com/watch?v=-XH9xwEmdrI&t=2s
1 22 Het is niet verrassend dat technologiebedrijven met specifieke belangen in oorlogsvoorbereiding [in het artikel naar mijn mening ten onrechte aangeduid met de term ‘defensie’; GjH] proberen een groter deel van het Amerikaanse defensiebudget van $ 850 miljard te bemachtigen. Traditionele defensiereuzen zoals Boeing, General Dynamics, L3Harris, Lockheed Martin, Northrop Grumman en Raytheon zouden daardoor worden benadeeld, maar onder andere OpenAI (de ChatGPT-producent), Saronic (fabrikant van autonome vaartuigen), Scale AI (een kunstmatige-intelligentiedatabedrijf) en SpaceX (van Elon Musk) zijn met de adviseurs en de regering in Washington in gesprek; door Christof Leisinger. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/tech-oligarchen-dringen-door-in-de-militaire-industrie/
1 28 Herinneren en niet herinneren is een bewust beleid. Wie bepaalt wat er herinnerd wordt, zoals in België op 8 mei en in Nederland de 4 mei, heeft een machtige invloed op de perceptie van geschiedenis. Herinneren we ons de Tweede Wereldoorlog als een heldhaftige overwinning van het liberale Westen op het fascisme, [als een Russische overwinning onder leiding van Joseph Stalin op het Nazi-Duitsland, dat onder leiding stond van Adolf Hitler, ten koste van de levens van 21 tot 26,5 miljoen Russen, waaronder 12 tot 15 miljoen burgers; GjH] of juist als de succesvolle vernietiging van het communisme in Europa? Door Ismay van der Klei over het boek “De Grote Koloniale Oorlog” (2025, uitgegeven door Starfish Books) van Chris Kaspar de Ploeg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/boeklancering-de-grote-koloniale-oorlog/ en https://nl.wikipedia.org/wiki/Oostfront_(Tweede_Wereldoorlog)
1 30 Afgaande op een recente uitspraak van het hoofd van het Amerikaanse Agentschap voor Nucleaire Veiligheid liggen er sinds kort nieuwe atoomwapens in Kleine-Brogel [en Volkel; GjH] en andere militaire basissen in Europa. Het gaat om de nieuwe B61-12 zwaartekracht-bommen met een explosiekracht van 50 kiloton THT. Dat is 3x de kracht van de atoombom van 15 kiloton TNT, die de Japanse stad Hiroshima vernietigde. Ondertussen is de Verenigde Staten van Amerika werk aan het maken van een nog krachtigere variant. Het gaat om de B61-13, die een explosiekracht zou krijgen in de orde van 360 kiloton, wat 24x krachtiger is dan de atoombom, die Hiroshima op 6 augustus 1945 van de kaart veegde. De start van de B61-13-productie staat gepland voor het eind dit jaar. Dit nieuws is kennelijk aan de aandacht van de Belgische en Nederlandse media en politiek ontsnapt; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/zijn-de-vs-kernwapens-in-belgie-in-het-geheim-vervangen-door-nieuwe-exemplaren/
1 31 ‘Meer kanonnen’, dat is de heruitgevonden geostrategie van de Europese Unie. ‘Geostrategie’ is ‘het primaat van het buitenlands- en veiligheidsbeleid’. Voortaan zijn alle andere domeinen, zoals gezondheidszorg, onderwijs, sociale zekerheid en wetenschap, daar aan ondergeschikt.
Wij zijn echter geen toeschouwers van wat er gebeurt, maar we staan midden in een geschiedenis en zijn met elkaar uiteindelijk de motor. We kunnen de schokken naar de juiste kant doen kantelen. De sociaal-economische strijd voeren is één zaak. Het is daarnaast ook zaak mensen bewust te maken van het kader waarin we leven en die strijd te politiseren: immers, de tegenstelling tussen arbeid en kapitaal is een systemische tegenstelling, een tegenstelling die voortkomt uit het kapitalisme. In zijn jacht naar maximale winst leidt het kapitalisme tot botsingen, crisis en tot oorlog. Klimaatontaarding, de economische en militaire oorlogen, de wurgende schuldencrisissen, de voedselcrisis, de uitbuiting en de wereldwijde wanverhoudingen schudden onze planeet door elkaar. Het kapitalisme kan geen uitweg bieden voor de grote uitdagingen die ons wachten. Dat kan alleen het socialisme; door Peter Mertens. Zie ook 1 31 onder het kopje ‘Wereldverhalen’. https://lavamedia.be/geen-trump-geen-oorlog-maar-socialisme/
1 31 President Donald Trump’s ‘Iron Dome for America’ markeert een nieuwe fase in de militaire expansie van de Verenigde Staten van Amerika. Het zal leiden tot een escalerende wapenwedloop met China en Rusland en die zal ten koste gaan van de sociale uitgaven, terwijl dit voor Elon Musk andermaal winst oplevert; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/oorlogskoorts-trump-lanceert-nieuwe-star-wars/
2 07 Israël en Rwanda versterken hun militaire samenwerking. Israël geeft Rwanda toegang tot geavanceerde wapens. Zo probeert Israël Zuid-Afrika, dat deelneemt aan de regionale vredesmacht (SADC) te verzwakken. Zuid-Afrika heeft zich immers opgeworpen als wereldleider in solidariteit met het Palestijnse volk door een genocidezaak tegen Israël aanhangig te maken bij het Internationaal Strafhof, en het is een van de hoofdrolspelers in de multipolaire dynamiek van de BRICS en een van de essentiële medestanders van de Democratische Republiek Congo; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/zuid-afrika-verwijt-rwanda-samen-te-werken-met-israel/
2 18 Al sinds de oprichting van de NAVO in 1949 heeft de Verenigde Staten van Amerika alle touwtjes daar in handen. Elke president van de VS heeft het Atlantische bondgenootschap naar zijn hand gezet, ongeacht politieke kleur. De Veiligheidsconferentie in München (14, 15 en 16 februari jl.) bevestigde wat vredesactivisten al jaren zeggen: de NAVO is een door de VS gedomineerde alliantie, waarin Europa ondergeschikt is. Het enige nieuwe is dat president Donald Trump de schijn van partnerschap laat varen. De tekenen van Europese onmacht binnen de NAVO waren al in 2008 zichtbaar. Tijdens de NAVO-top in Boekarest zette de VS, onder leiding van George W. Bush, de deur open voor Georgisch en Oekraïens lidmaatschap, ondanks sterke protesten van Duitsland en Frankrijk. Angela Merkel en Nicolas Sarkozy waarschuwden dat deze stap Rusland zou provoceren en de stabiliteit in Europa zou bedreigen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/europa-ontwaakt-uit-een-zelfgekozen-coma/
2 18 Medea Benjamin, organisator van de vredesbeweging CodePink, en Brits journalist Nicholas Davies zoeken samen naar een verklaring voor de motieven, die president Donald Trump heeft om het beleid van zijn voorganger radicaal om te keren en aangaande de oorlog in Oekraïne onmiddellijk unilateraal te gaan onderhandelen met de Russische president Vladimir Poetin; zonder Europa en Oekraïne daar bij te betrekken. Die motieven schijnen allesbehalve pacifistisch te zijn, maar voor de Oekraïense bevolking betekenen ze wel het einde van 3 jaar afslachtingen; door de genoemde journalist en de organisator. https://morningstaronline.co.uk/article/tragic-mirage-dispelled
2 24 In “De herwerkte [lees ‘aangepaste’; GjH] uitgave van De Strijd voor Vrede en hoe we die kunnen winnen” (2017/2024, uitgegeven door Polis/Pelckmans) verdedigt de auteur Tom Sauer de stelling dat het niet volstaat de tegenstander al dan niet terecht te overladen met allerhande beschuldigingen, en dat we ook naar onszelf moeten kijken. Wat doen we zelf verkeerd? Hoe kijkt de andere partij naar ons en wat kunnen we daaruit opmaken. Wanneer ‘Europa’ wakker ligt van een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland, waarom heeft dan geen enkele Europese leider de afgelopen 3 jaren een ernstige vredespoging gelanceerd?
Sauer juicht de onderhandelingen toe, die president Donald Trump nu begint, maar is geen bewonderaar van deze meedogenloze machtspoliticus. De motieven, die Trump heeft voor dit initiatief, zijn allesbehalve menslievend, laat staan pacifistisch; door Lode Vanoost. Zie ook de eerste 2 24 onder het kopje ‘Europa’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/kiest-europa-voor-vrede-en-welvaart-of-voor-oorlog/
2 26 Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil alle Belgische 18-jarigen een brief sturen om ze uit te nodigen om een jaar vrijwillige legerdienst te doen. In de commerciële media kunnen we deze dagen getuigenissen lezen van jongeren, die graag ingaan op de oproep van Francken. “Ik mis veel gehoorzaamheid bij de jonge generatie, en daar wil ik verandering in brengen”, zo vertelt bijvoorbeeld een zekere ‘Kaat’ in Het Nieuwsblad. Kaat heeft kennelijk goed begrepen waar Francken naartoe wil. Het gaat niet alleen om de versterking van het leger. Het gaat ook om blinde gehoorzaamheid aan de macht bij te brengen; een militarisering van de geesten; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/luister-niet-naar-theo-francken-er-zijn-andere-plaatsen-om-de-gemeenschap-te-dienen-dan-in-het-leger/
2 26 Goed nieuws (dat het nieuws niet haalde): “Op een gegeven moment, als alles weer rustig is, ga ik met China praten en ga ik met Rusland praten. Vooral met die twee. En ik ga zeggen dat we geen reden hebben om bijna duizend miljard dollar uit te geven aan het leger (…) en ik ga zeggen dat we dat geld aan andere dingen kunnen besteden”, zei president Donald Trump op 13 februari jl. tijdens een persconferentie. “Als we alles op orde hebben, zullen de eerste vergaderingen zijn met president Xi van China en president Poetin van Rusland. En dan ga ik zeggen: laten we ons militair budget halveren. En we kunnen dat doen, ik denk dat we dat zullen kunnen doen”, voegde hij eraan toe; door Dave DeCamp, vertaald door Hilde Baccarne, en Jesse Pound. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/trump-over-kernwapens-en-defensie-meent-hij-het/ en https://www.cnbc.com/2025/02/13/defense-stocks-drop-after-trump-says-defense-spending-could-be-halved.html
2 28 Geschiedenis is niet wat voorbij is. Geschiedenis is de doorleving van alles wat we nu hebben, nog niet hebben of weer dreigen te verliezen. Een van de constante elementen in die strijd bestaat eruit om de beeldvorming te bepalen. Zo is de Tweede Wereldoorlog geen losstaand verhaal, zoals we in onze geschiedenislessen leerden. Die oorlog was deel van een groter geheel dat eeuwen geleden begon en doorgaat tot vandaag in Gaza [en in de militaire bases overal ter wereld (ook in België) en Nederland); GjH]. “De Grote Koloniale Oorlog, Deel 1 Een andere blik op WO II” (2025, uitgegeven door Starfish Books) van Chris Kaspar de Ploeg brengt de geschiedenis van eeuwen strijd voor gelijke rechten in beeld. Het behandelt de brute repressie voor het behoud van de status-quo van ongelijkheid als een samenhangend verhaal. Er staat ‘Deel 1’ in de titel; deel 2 zal over de Koude Oorlog gaan en deel 3 zal de laatste 50 jaar van de koloniale geschiedenis bevatten. Dit deel wordt dus vervolgd. De gemeenschappelijke noemer van al de beschreven gruwel staat in de titels van de drie hoofdstukken in deel 1: ‘De grote koloniale oorlog (van de twintigste eeuw)’, ‘Kapitalisme, imperialisme, fascisme I: oorsprong’ en ‘Kapitalisme, imperialisme, fascisme II: oorlog’. De Ploeg gaat 500 jaar terug in de tijd om de gruwel van de 20ste eeuw te verklaren. Machthebbers, zo blijkt uit zijn lessen, verdedigen nu eenmaal het systeem dat hen macht verschaft. Dat is de afgelopen 5 eeuwen nooit anders geweest.
Relevante geschiedenis denkt na over de feiten, kijkt naar de machthebbers èn naar de slachtoffers en zoekt de verbanden. En dat is wat De Ploeg doet met dit boek. Veel van wat in dit boek staat is wel bekend, maar dit boek maakt van een losse lijst van data en leiders een samenhangend geheel. Er staat ook een en ander in dat bij menigeen onbekend is of waarvan het verband nog niet eerder zo duidelijk aangebracht is. Zo had Japan bij zijn overgave in 1945 het merendeel van zijn troepen niet op de eilandstaten in de Stille Oceaan (tot in Nederlands Indië), maar op het vasteland in China, om daar zijn kolonie te ‘verdedigen’. Daarnaast is het verheugend dat er jonge mensen zijn, die geschiedenis schrijven (figuurlijk en letterlijk). Dit boek hoort gelezen te worden door elke bewuste burger; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/de-grote-koloniale-oorlog-is-nooit-geeindigd/
2 28 Naar aanleiding van het conflict van vandaag voor draaiende camera’s tussen de (vice‑)presidenten Donald Trump, James Vance en Volodymyr Zelensky zijn we getuigen van de gevolgen van deze proxy-oorlog tussen Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. Daar zijn geen andere partijen bij betrokken. Er is slechts een gastheer op wiens grondgebied deze oorlog plaatsvindt (en wiens bodemschatten achteraf zeer welkom zijn als compensatie voor de door de VS geleverde gelden, middelen en wapens om de oorlog voort te zetten toen het Witte Huis onder Joe Biden nog geen staakt-het-vuren wilde); door NOS Nieuws. Zie ook 3 01 hieronder. https://nos.nl/video/2557686-bekijk-hier-de-volledige-ruzie-tussen-trump-en-zelensky
3 01 Uren na het uit de hand gelopen gesprek tussen de (vice-)presidenten Donald Trump, James Vance en Volodymyr Zelensky zegt Zelensky ‘niet te weten waar het misging’ (maar wel hoopvol blijft) ; door de nieuwsredactie van NU. Dat kan ik hem, gezien de discussie (2 28 hier direct boven) wel vertellen: hij nam in zijn inbreng, lichaamshouding en taalgebruik de bestaande gezagsverhouding niet in acht. En laat dat een les zijn voor Europa* (en het Kremlin, dat volgens mij helemaal geen ‘lachende derde’ is zoals diezelfde nieuwsredactie van NU alleen in de titel van een ander stukje laat weten, zal dit feitenmateriaal zorgvuldiger dan ik bestuderen om haar positie tegenover Trump en Vance te bepalen).
* Een gepaste reactie van de Europese NAVO-landen en de Europese Unie zou volgens mij zijn: “Wij respecteren de besluiten van president Donald Trump, bedanken hem voor de inzet van de Verenigde Staten van Amerika onder hem en Joe Biden tot nu toe en trekken vanaf nu ons eigen plan.”
3 05 Al tientallen jaren dwingt de Atlantische consensus het Belgische [en Nederlandse; GjH] defensie-apparaat in een koortsachtige wedloop voor nieuwe wapens ten koste van diplomatie, respect voor het internationaal recht en wapenbeheersing. Echter, we zouden moeten toewerken naar de ontwikkeling van een Europees veiligheidsproject, dat de huidige uitdagingen op een meer coöperatieve (en minder offensieve) manier bekijkt en het buitensporige belang van de NAVO (zo lang we de NAVO niet kunnen afschaffen) vermindert; door Christophe Wasinski. https://lavamedia.be/belgie-de-navo-en-de-blinde-wapenwedloop/
3 07 Hoewel het Westen vanuit de Russische contreien nooit is aangevallen, worden wij voortdurend gewaarschuwd voor ‘Russische agressie’. Met het voortdurend hameren op dat vijandbeeld nemen onze politieke voortrekkers de gelegenheid te baat om te pleiten voor verhoging van de wapenuitgaven. En als een volleerd marketeer maakt NAVO-leider Mark Rutte goede sier met die bewapeningspleidooien. Ondertussen marcheert president Donald Trump als een wilde olifant door de Europese [ik zou zeggen ‘mondiale’; GjH] porseleinkast; door Rein Heijne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/07/waarom-de-vergelijking-met-munchen-1938-niet-opgaat/
2 13 Als reactie op de oorlogsretoriek in de mainstreammedia [en de politiek; GjH], die de logica overneemt van de lobbyisten voor de oorlogsindustrie, publiceert de organisatie ‘Europe for Peace’ cijfers: $ 110 miljard voor Rusland, $ 406 miljard voor de Europese NAVO-leden en $ 916 miljard voor de Verenigde Staten van Amerika. Wereldwijd bedroegen de militaire uitgaven $ 2,44 biljoen dollar in 2023 ofwel $ 2.440.000.000.000 (zie ook 3 16 onder het kopje ‘Economie’).
Meer wapens leiden echter niet tot vrede, maar eerder tot oorlog. Het is een valse leugen om te zeggen dat oorlog(-sdreiging) tot vrede leidt. Veiligheid en vrede worden bereikt door te investeren in dialoog en samenwerking, derhalve door het huidige beleid radicaal te herzien op een wijze, die de huidige Europese leiders nog niet beoefend hebben [Ik laat hier al jaren weten dat we ons moeten gaan voorbereiden op vrede; GjH]. Vandaag de dag leven we in een Europa van oorlog [misplaatst vijanddenken en een gebrek aan zelfreflectie; GjH]. Maar dat betekent niet dat we ons ideaal van een Europa van vrede moeten opgeven, een Europa van [en voor; GjH] de mensen, niet een Europa van bureaucraten en banken [en voor de rijken; GjH]; door Europe for Peace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/13/zijn-meer-militaire-uitgaven-wel-de-oplossing/
2 14 Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte zei gisteren dat “als het gaat over Groenland en of dat al dan niet bij de Verenigde Staten van Amerika moet komen, blijf ik even buiten de discussie, want daar wil ik de NAVO niet in betrekken”. Karsten Hønge van de Deense Socialistische Partij zegt het ‘onbegrijpelijk’ te vinden dat Rutte een dergelijke aanval op een NAVO-lidstaat accepteert. Hij spreekt van een gênante vertoning. Het is volkomen onhoudbaar dat Rutte ervoor kiest om op zijn handen te gaan zitten, naar beneden te kijken en er bijna uit te zien als een excuus voor zichzelf. Inger Støjberg van de Deense Democraten is ook teleurgesteld in Rutte. De Deense defensiewoordvoerder Carsten Bach van de Liberale Alliantie is ‘super ontsteld dat de annexatie van Groenland niet is verworpen, maar deel uitmaakt van het gesprek met de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte’. Hij spreekt van een verdere escalatie.
3 14 Pacifisten worden opnieuw landverraders of naïeve dromers genoemd, terwijl het gepeupel wederom wordt klaargemaakt om elkaar af te maken op de slagvelden en grootbedrijven [daarmee; GjH] tegelijkertijd grote winsten maken; door Alexander Deprez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/14/nooit-meer-oorlog-4/
3 18 Volgens de Zweedse onafhankelijke onderzoeksinstelling SIPRI zijn Belarus (Wit-Rusland), China en Rusland in 2024 samen goed voor 13,7% van alle wapenhandel in de wereld. De overige 86,3% is handel vanuit en naar Westerse en pro-Westerse landen en nog veel meer wat het weten waard is, zoals dat de Verenigde Staten van Amerika in haar eentje 43% van alle wapenhandel in 2024 voor haar rekening nam en Frankrijk 11%; door Lode Vanoost met verhelderende grafieken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/wist-je-dat-de-vs-de-grootste-aanstokers-ter-wereld-zijn-van-militair-geweld/
3 18 Palestijnen leven weer in ‘diepe angst’ na de grootschalige, nieuwe Israëlische aanvallen op Gaza. Dat zegt Tom Fletcher, ondersecretaris-generaal van de VN, in een toespraak in de Veiligheidsraad in New York, “Vannacht is onze ergste vrees uitgekomen.” “De vijandelijkheden moeten stoppen en de Israëlische blokkade van hulpgoederen moet worden opgeheven”, zegt hij, “We kunnen en mogen niet accepteren dat we naar de situatie van voor het staakt-het-vuren terugkeren.” De VN-commissaris voor mensenrechten, Volker Türk, sprak eveneens zijn afschuw uit over de Israëlische aanvallen. “Dit stapelt tragedie op tragedie (…) Er is geen militaire weg uit deze crisis.” De Israëlische aanvallen op Gaza van vannacht waren overigens ‘in volledige coördinatie’ met de Verenigde Staten van Amerika. Hamas liet weten dat de VS ‘volledige verantwoordelijkheid’ draagt voor de ‘bloedbaden onder Palestijnse kinderen en vrouwen’; door NOS Nieuws. 16:41 uur en 15:58 uur in https://nos.nl/liveblog/2560004-berichten-over-nieuwe-luchtaanvallen-in-gaza
3 20 Terwijl Europa zich steeds dieper in een oorlogshysterie stort, stelt professor Tom Sauer fundamentele vragen bij de militaire strategie van Europa en de NAVO. Hij hekelt [met mij; GjH] de eenzijdige analyses en de toenemende militarisering van het continent. Helaas bieden [nog maar; GjH] weinig intellectuelen tegengas; door Marc Vandepitte, die een [lezenswaardige; GjH] samenvatting schreef van een langer interview met Tom Sauer in Humo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/professor-sauer-hekelt-europese-oorlogskoorts/
12 23 Een van de meest opzienbarende gebeurtenissen van de afgelopen maanden is de val van Damascus. Die val was aanvankelijk al ruim 10 jaar geleden verwacht, toen door Qatar, Saoedi-Arabië, Turkije en de Verenigde Staten van Amerika gefinancierde rebellenlegers zich verzamelden in de periferie van Syrië en het toenmalige bewind van president Bashar al-Assad bedreigden. Alsof het was afgestemd, verzorgde echter onlangs Israël luchtaanvallen ter ondersteuning van de HTS-troepen, die vanuit Idlib oprukten. Via Turkije sloten islamitische strijders uit Centraal-Azië zich aan bij HTS, waaronder Oeigoeren uit China. Zowel Libanon als Irak grenzen nu aan een land dat bestuurd wordt door een voormalige Al-Qaeda-afsplitsing [wat in de media zo min mogelijk aandacht krijgt; GjH].
Met de machtswisseling in Syrië wordt de bevoorrading van Hezbollah aanzienlijk bemoeilijkt. Daarmee zijn de gevolgen voor de strijd van de Palestijnse bevrijding en de genocide op de Palestijnen enorm [alsof het nòg erger kan; GjH].
Israël en de VS staan geopolitiek gezien zowat op één lijn. Israëls succes is dus ook een succes voor Washington. De machtswisseling in Syrië heeft niet alleen Iran op korte termijn verzwakt, maar ook Rusland, dat al langer een strategisch doelwit voor de VS is; door Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/hoe-de-machtswisseling-in-syrie-te-begrijpen/
12 23 Iedereen weet nog wel hoe we bij het begin van de covid-pandemie eenvoudige mondmaskers moesten invoeren uit het verre Azië. Het was de perversiteit van de de‑industrialisering; een gevolg van de neoliberale globalisering. De voortschrijdende concentratie van de productiemiddelen behoort tot het wezen van het kapitalistisch systeem. Maar de soort concentratie verschilt van de ene periode tot de andere. De groei van de welvaartsstaat in de jaren 1950-1980 was niet alleen het resultaat van de strijd van de arbeidersbeweging en de wederopbouw na de oorlog. Ook de politieke controle over de nationale financiële markten vormde de basis van de naoorlogse industriële welvaartsstaat.
Met de overgang van het nationaal kapitalisme naar een neoliberaal mondiaal systeem vanaf de jaren ’80 kreeg de concentratie van het industrieel apparaat een nieuwe dimensie. De multinationale industriegroepen beslissen vanuit hun hoofdkwartieren soeverein of zij een industrie aanhouden, afslanken of verlaten (de-lokaliseren). Sommige landen of regio’s zullen industrialiseren, de andere worden overgeleverd aan industrieel verval. Niet het leefmilieu of de ontwikkeling van mensen en regio’s staat centraal, maar het winstbelang van de aandeelhouders. Op dit moment zijn 4 van de 10 Amerikaanse topbedrijven geen industriële bedrijven. De Chinese staatsbedrijven daarentegen zetten primair in op industriële activiteiten; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/is-het-industrieel-verval-nog-te-stoppen/
12 23 De belofte van duurzaamheid wordt vaak gepresenteerd als oplossing voor klimaat-problemen. Maar vaak is die duurzaamheid slechts een nieuwe verpakking voor oude kapitalistische en neokoloniale structuren: ‘groene’ alternatieven, zoals de elektrische auto, versterken in werkelijkheid de ongelijke machtsverhoudingen tussen het Globale Noorden en het Globale Zuiden. De afval- en productiecyclus van zo’n auto begint en eindigt in de Democratische Republiek Congo; door Aly Talen, Broeder Jonas ocso en Inès Lina Hofkens-Van den Brandt. Daar is niets duurzaams aan. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/de-groene-mythe-ontkracht-tijd-voor-een-nieuw-narratief/
12 24 In een nieuw jasje gestoken Syrische Al-Qaeda-rebellencommandanten van de Revolutionary Commando Army (RCA) schepten ermee op dat het Amerikaanse leger hen geholpen had om de regering van Bashar al-Assad omver te werpen. Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika bewapenden en trainden het RCA. Kort nadat de regering van Bashar al-Assad was omvergeworpen, viel Israël Syrië binnen en veroverde er grondgebied. NAVO-lid Turkije bezet een deel van het noorden van Syrië. Daarnaast is ongeveer 1/3 van het Syrische grondgebied in het oosten in handen van de Syrian Democratic Forces (SDF). Dat is een andere door de VS gesteunde gewapende groep; door Ben Norton, vertaald door Gaston Van Dyck. Voor wie ook wil weten hoe dat allemaal in elkaar gestoken heeft: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/vs-leger-steunde-offensief-van-syrische-rebellen-dat-assad-omverwierp/
12 18 India was ooit een pleitbezorger van de Palestijnse zaak, maar staat momenteel pal achter Israël. De beide landen delen ideologische overtuigingen en strategische belangen, in de vorm van arbeidsmigratie, technologische samenwerking en wapenhandel. De oorspronkelijke steun voor de Palestijnse zaak – en het verzet tegen het koloniale project van het zionisme in Palestina – leidde er in 1974 toe dat India het eerste niet-Arabische land was om de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) te erkennen als de enige wettige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. In 1988 erkende India de Palestijnse staat, en in 1996 opende het een vertegenwoordiging in Gaza, die zou later verhuizen naar Ramallah, waar de Palestijnse Autoriteit zich vestigde. In 2011 stemde India voor de opname van de Palestijnse Autoriteit als volwaardig lid van Unesco. Een jaar later stemde het voor de erkenning van Palestina als een ‘niet-lidstaat met waarnemersstatus’ in de Verenigde Naties. India blijft herhalen dat alleen een tweestatenoplossing voor veiligheid en vrede in de regio kan zorgen, al bleef premier Narendra Modi tijdens zijn 3 uren durende bezoek aan Ramallah in 2018 opvallend stil over een ‘eengemaakte’ Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Die nalatigheden zijn inmiddels standaard; door Gie Goris. https://www.mo.be/analyse/het-heilig-land-helpt-het-beloofde-land
12 31 Als er één woord is waarmee we het afgelopen jaar kunnen samenvatten, dan is dat het woord ‘oververhitting’. Oververhitting van de aarde, van de oorlogskoorts en van de gemoederen, die bespeeld worden door steeds luider roepende politici in het steeds sneller doldraaiende commerciële medialandschap.
De ambitie van de zo geheten ‘leiders’ van het zogenaamde ‘Vrije Westen’ lijkt steeds meer beperkt te worden tot ‘op het pluche blijven zitten’, terwijl het op hol geslagen economisch systeem verder richting afgrond dendert. Traditionele politici worden steeds vaker vervangen door autoritaire brulboeien. In België werd bijna als overwinning gevierd dat het Vlaams Belang (net) niet de grootste werd, maar ondertussen zitten onze zuiderburen wel met Bart De Wever en George-Louis Bouchez opgescheept, die samen een regering aan het vormen zijn, die vooral sociale afbraak belooft, in Nederland won Geert Wilders de verkiezingen, in de Verenigde Staten van Amerika werd Donald Trump opnieuw tot president verkozen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/2024-jaar-van-de-oververhitting/
12 31 Terwijl het Verenigd Koninkrijk hard optrad tegen oorlogsmisdadigers uit Joegoslavië en Rusland, blijft het zwijgen over beschuldigingen van het Internationaal Strafhof tegen Israëlische politici. Hoewel de beschuldigingen tegen Vlatko Kupreskic ernstig waren, waren ze minder omvangrijk dan de beschuldigingen tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en voormalig minister van Defensie Yoav Gallant. Rechters bij het Internationaal Strafhof (ICC) stellen dat er redelijke gronden zijn om te vermoeden dat zowel Gallant als Netanyahu “opzettelijke aanvallen op burgers” en “de oorlogsmisdaad hebben gepleegd van het gebruik van uithongering als oorlogsmiddel, evenals misdaden tegen de mensheid, zoals moord, vervolging en andere onmenselijke daden”; door Mark Curtis. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/goede-en-slechte-oorlogscriminelen/
1 03 De titel van het boek “Unhumans: The Secret History of Communist Revolutions (and How to Crush Them)” (2024, uitgegeven door Simon and Schuster) en geschreven door Jack Posobiec en Joshua Lisec verwijst naar alles wat zich ter linkerzijde van de auteurs bevindt: linkse mensen verdienen niet de aanhef ‘mens’. Zij plaatsen zich buiten de menselijke soort en vallen zo ongeveer samen met de categorie, die in een ander tijdperk en een andere geografische omgeving Untermenschen werden genoemd. Posobiec is een van bekendste helden in Amerika’s bloeiende kosmos van ideeën over complottheorieën en witte suprematie. In dit geval van ‘Pizzagate’, het verhaal van de kinderverkrachters, die onder leiding van Hillary Clinton hun perverse activiteiten uitvoerden in de kelders van een pizzarestaurant in de buurt van Washington. Het voorwoord schreef Steve Bannon en James David (JD) Vance – binnenkort vice-president van de Verenigde Staten van Amerika- schreef er een aanbeveling over; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/weg-met-al-die-democratische-onmensen/
1 07 Na de officiële bekrachtiging van de verkiezingsuitslag gisteren, kondigde aankomend president Donald Trump – naast de eerder aangekondigde voornemens over onder meer importheffingen – vandaag weer nieuwe plannen aan: Joe Bidens verbod op het boren naar olie gaat meteen van tafel, Trump wil Canada via economische dwang bij de Verenigde Staten van Amerika voegen, de veroordeelde Capitoolbestormers krijgen amnestie, de Verenigde Staten wil de controle over Groenland en Panama krijgen en sluit militair ingrijpen daarbij niet uit, alle NAVO-landen moeten 5% van hun bruto binnenlands product (BBP) aan defensie besteden en de Golf van Mexico gaat de Golf van Amerika heten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2550906-trump-sluit-militaire-actie-groenland-niet-uit-en-wil-navo-norm-naar-5-procent
1 07 Precies 10 jaar geleden, op 7 januari 2015, moordden twee jihadi’s een groot deel van de redactie van het satirische Franse blad Charlie Hebdo uit. Met deze afschuwelijke terreuraanslag wilden de daders het blad, dat geregeld karikaturen van de profeet Mohammed afdrukte, vernietigen. De Franse historicus en antropoloog Emmanuel Todd schreef een boek over deze zaak, onder de titel “Wie is Charlie? Xenofobie en de nieuwe middenklasse” (2015, De Bezige Bij). Todd analyseert de hysterie, die zich in die dagen van Frankrijk meester maakte, en de instrumentalisering ervan door de Franse en Europese elites; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/7-januari-2015-tien-jaar-je-suis-charlie-of-je-suis-ahmed/
1 07 “De Braziliaanse regering verwelkomt Indonesië in de BRICS”, liet het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag in een verklaring weten. De voorzitter van de groep wijst erop dat Indonesië de grootste bevolking en economie in Zuidoost-Azië heeft en zich wil inzetten voor het ‘verdiepen van de samenwerking tussen zuidelijke landen’. Indonesië, het land met de op drie na grootste bevolking ter wereld, had al eerder duidelijk gemaakt toe te willen treden tot het samenwerkingsverband. De kandidatuur van het land kreeg in augustus 2023 al steun van de BRICS-groep. Jakarta koos echter na het aantreden van een nieuwe regering afgelopen jaar zelf voor toetreding; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2550830-indonesie-toegelaten-tot-brics-groep-die-nu-tien-leden-telt
1 07 Naar aanleiding van een klacht van de Belgische Hind Rajab Foundation is er in Brazilië een onderzoek gestart tegen een Israëlische soldaat, die daar op vakantie was. De 21-jarige Yuval V. wordt beschuldigd van deelname aan ‘massale verwoestingen van burgerhuizen in Gaza’. Deze zaak wordt ondersteund door meer dan 500 pagina’s aan bewijsstukken, zoals foto’s, geolocaties en video’s. Al deze documenten zijn verzameld op openbaar toegankelijke media. In een video, die door hem zelf online is gezet, laat hij de verwoesting in Gaza zien met als ondertitel: “Mogen we onophoudelijk doorgaan met deze smerige plek te vernietigen en te verpletteren tot op de bodem.”
Het Internationaal Strafhof (ICC) gaat ervan uit dat landen hun eigen burgers vervolgen wanneer zij het internationaal recht schenden. In Israël gebeurt dat echter zelden. Om een eind te maken aan straffeloosheid dient de Hind Rajab Foundation aanklachten in het buitenland in, zoals ook in dit geval.
De Israëlische soldaat, waartegen de aanklacht in Brazilië is ingediend, is inmiddels met behulp van de Israëlische overheid naar Argentinië gevlucht. Het is nog onduidelijk of hij zich nog steeds daar bevindt of dat hij terug is in Israël. Inmiddels waarschuwt de Israëlische overheid soldaten over reizen naar het buitenland, en moeten zij hun bevelhebber toestemming voor buitenlandse reizen vragen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/belgische-organisatie-wil-israelische-soldaten-veroordeeld-krijgen-voor-oorlogsmisdaden/
1 08 Dat zoveel Westerse landen op dit moment door politiek onweer gaan, duidt op bredere trends, die overal voor soortgelijke problemen zorgen. In zowat alle landen zie je het afbrokkelen van het politiek centrum en de opkomst van extreemrechts, toenemende fiscale druk, groeivertraging en vergrijzing. Overal staan de begrotingen onder zware druk. De stimulansen en tegemoetkomingen van overheden tijdens de pandemie en later tijdens de energiecrisis in Europa (een gevolg van sancties tegen Rusland), hebben de schuldgraad sterk doen toenemen. Daarnaast is er trage economische groei, zijn er sterk stijgende defensie-uitgaven en zijn er stijgende sociale uitgaven door de vergrijzing. Omdat men niet bereid is om het nodige geld voor het begrotingstekort te zoeken bij de grote vermogens probeert men de rekening, net zoals tijdens de financiële crisis van 2008, door te schuiven naar de werkende bevolking. Dat heeft zijn politieke prijs: door hun asociaal beleid verliezen de centrumpartijen veel van hun steun en worden ze vroeg of laat electoraal afgestraft [extreem rechtse partijen profiteren hiervan door genoemde oorzaken te verdoezelen en in plaats daarvan allochtonen en migranten aan te wijzen als veroorzaker de problemen; GjH]; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/08/de-democratie-in-het-westen-wankelt/
1 08 Nederland dient momenteel onder zware druk zijn status als ‘Beschermer van het Strafhof’ waar te maken. De schade aan het Hof mag niet nog hoger oplopen, dan het de afgelopen jaren al opgelopen is. De regering heeft nog 2 weken om de in het Zetelverdrag vastgelegde ‘adequate en doeltreffende maatregelen’ te treffen om de Amerikaanse sancties tegen het Strafhof te neutraliseren. Immers, het Strafhof zal door de Verenigde Staten van Amerika worden aangemerkt als “bedreiging voor Amerikaanse belangen”. Daarmee wordt de weg vrijgemaakt voor een behandeling vergelijkbaar met die van [door Amerika als zodanig aangemerkte; GjH] terroristische organisaties – leidend tot zware sancties tegen het Hof en zijn medewerkers, onder wie aanklagers en rechters, maar ook tegen organisaties of personen, die ermee samenwerken. Het is de taak van de Tweede Kamer te controleren of dit afdoende en tijdig gebeurt. Daarbij geldt dat Nederland als loyale bondgenoot van Israël en de VS respect mag verwachten voor de internationale rechtsorde – en voor de Nederlands positie als hoeder hiervan. Sterker, de rechtsorde is een van de meest fundamentele waarden, die Nederland met beide landen zegt te delen. Het vertrouwen daarin is inmiddels zwaar geschaad. Daar kan geen extra deuk meer bij; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/08/trump-op-ramkoers-met-nederland-over-sancties-tegen-strafhof/
1 10 Een cruciale factor voor de geopolitieke ontwikkelingen zal dit jaar de aanstaande inauguratie van Donald Trump zijn, op 20 januari a.s. in de Verenigde Staten van Amerika. [Terwijl hij voor zijn installatie al flink van zich liet horen; GjH] opent dit de deur naar een wereldwijde politieke dominantie van [ongefundeerde verhalen van; GjH] extreemrechtse en rechtse denkers en dergelijke politieke partijen. De Republikeinse magnaat heeft een uiterst heterogene en uiteenlopende regering samengesteld, hoewel alle leden ervan gemeenschappelijk hebben dat ze fervent nationalistisch zijn [steenrijk; GjH] en ultraconservatief. Hun nationalisme zal het bevorderen en versterken van de Amerikaanse alleenheerschappij zijn tegen elke prijs [Make America great again and all the others as small as possible; GjH]; door José Ernesto Novaez Guerrero. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/geopolitieke-perspectieven-voor-2025/
1 10 Vanavond las ik het boek uit, “Terugtrekken! De VS na de afgang in Iran, Afghanistan, Libië” (2022, drukkerij EPO) van Noam Chomsky en Vijay Pashad, vertaald door Tineke Jager. Wat mij betreft wordt dit verplichte literatuur voor wie wil weten wat er in de wereld speelt & tevens – naar mijn mening – vereiste literatuur voor wie maar een ietsepietsie wil begrijpen van de Verenigde Staten van Amerika. Een voorbeeld (pag. 76 & 77): Toen er in 1948 een eind kwam aan de naoorlogse inhaalconsumptie en de economie weer in een recessie belandde (…) werden militaire uitgaven gezien als de oplossing om ‘de hele economie nieuw leven in ter blazen.’ (…) Daarmee werd verwezen naar het internationale militaire keynesianisme, dat er uiteindelijk in slaagde de staatskapitalistische industrielanden her op te bouwen en de basis te leggen voor de enorme expansie van multinationals, die indertijd voornamelijk in de Verenigde Staten waren gevestigd. Het ‘Pentagonsysteem’ werd als ideaal gezien voor deze doeleinden. Bij dit systeem dragen de burgers een groot deel van de kosten (voor onderzoek en ontwikkeling) en is er een gegarandeerde afzetmarkt voor overproductie, een handige buffer voor management-besluiten. Deze vorm van industriebeleid heeft bovendien niet de ongewenste bijwerkingen van sociale uitgaven ten behoeve van de bevolking. Die uitgaven leiden niet alleen tot herverdeling van de rijkdom, iets waar managers niet op zitten te wachten, maar tasten ook nog eens hun voorrechten aan; productie van nuttige zaken kan schadelijk zijn voor de privé-winsten, terwijl door de staat gesubsidieerde nutteloze productie (wapens, mensen op de maan zetten) een geschenk is voor eigenaren en managers, die bovendien de winsten van alle mogelijke verhandelbare spin-offs kunnen binnenhalen. Bovendien kunnen uitgaven in de sociale sector tot gevolg hebben dat de bevolking geïnteresseerd raakt en wil participeren, wat de dreiging vergroot dat er democratische ontwikkelingen ontstaan; mensen willen inspraak in de bouw van ziekenhuizen, wegen of de inrichting van hun buurt, maar niet noodzakelijk bij de keuze van raketten en hoogtechnologische vliegtuigen. Het militaire keynesiaanse alternatief had geen last van alle nadelen, die sociale uitgaven met zich meebrengen.
Nog een voorbeeld (pag. 64): Stel je voor dat Iran een internationale terroristische campagne zou voeren om mensen te vermoorden, die als een potentieel gevaar voor Iran werden beschouwd. Elke belangrijke figuur in de Amerikaanse en Israëlische regering zou doelwit zijn. En verder zou Iran iedereen, die omkwam omdat hij toevallig in de buurt was, beschouwen als [geaccepteerde; GjH] nevenschade bij deze campagne. Stel je voor dat Iran dat zou doen. Wat zouden de Verenigde Staten zeggen? In de eerste plaats zouden we (Chomsky is Amerikaan) niets zeggen, omdat we ze zouden platbombarderen en wegvagen. Maar als we al iets zouden zeggen zou dat zijn: “Ze zijn de grootste terroristische bedreiging in de wereld. Hoe durft een land in het wilde weg mensen te vermoorden?” En dat is waar de [Amerikaanse; GjH] dronecampagne in 2015 in landen als Afghanistan, Jemen, Pakistan en Somalië eigenlijk [feitelijk; GjH] op neerkwam. Er worden mensen vermoord, die volgens de Verenigde Staten een gevaar vormen voor de VS of hun belangen. Een paar mannen in het noordwesten van Pakistan repareren een band, er cirkelt een drone boven hun hoofd, er wordt besloten dat ze kwaad in de zin hebben, en ze worden bestookt met een Hellfire-raket. Dat was het beleid van president Barack Obama. President Donald Trump heeft het nog bonter gemaakt door de Moeder van alle Bommen te gooien op de mensen in het zuidoosten van Afghanistan.
Chomsky’s visie is niet de visie vanuit Washington (pag. 172), maar een visie op Washington, gebaseerd op onderzoek naar wat zich in het middelpunt afspeelt. Hij valt Washington niet aan vanwege interne discussies, maar vanwege de gevolgen van het Amerikaanse beleid voor de gewone mensen ver weg; het is de informatie [vanuit het Pentagon, Het Witte Huis en; GjH] van die mensen ver weg, waarmee Chomsky zijn standpunt bepaalt.
Pag. 79: De Verenigde Staten, waar 4,25% van de wereldbevolking woont, zijn [jaarlijks; GjH] verantwoordelijk voor bijna 40% van alle militaire uitgaven wereldwijd (zie hierboven pag. 76 & 77).
Pag. 71: Niemand kan tippen aan de macht en het geweld van de Verenigde Staten. Dat is het imperialisme.
Pag. 31: Het is onmogelijk om een wrede aanvalsoorlog te voeren in naam van goed geïnformeerde en verlichte burgers. De [Zo’n; GjH] oorlog moet beëindigd worden, of de staat moet de democratische rechten, met inbegrip van het recht op informatie en vrije meningsuiting inperken. Dit geldt niet alleen voor de oorlog in Vietnam, maar ook voor het met geweld interveniëren in de binnenlandse zaken van andere landen.
Pag. 80 & 81: Wat Warner Publishing ergerde was dat in het boek “Counter-Revolutionary Violence: Bloodbath in Fact and Propaganda” (1973, Warner Modular Publications) van Noam Chomsky en Edward Herman zorgvuldig werd ontleed wat bekend was over de gewelddaden van de VS in Vietnam, Indonesië, Bangladesh en elders. Volgens het hoofd van Warner was het ‘een schunnige aanval op gerespecteerde Amerikaanse burgers (en hij liet de reeds gedrukte exemplaren vernietigen).
Pag. 68: Een preventieve oorlog is niets anders dan de “opperste misdaad”, die werd veroordeeld in Neurenberg.
Pag. 85: De VS waren geen wereldmacht, maar werden het na de Tweede Wereldoorlog. En de planners kwamen bij elkaar en stelden zorgvuldige plannen op – die kun je gewoon nalezen – over hoe ze de wereld na de oorlog zouden runnen. Het basisidee was dat er een ‘Grand-Area’ moest komen, dat volledig onder controle van de VS zou staan en waarin de VS geen uiting van soevereiniteit zouden tolereren, die de mondiale plannen van de VS zouden doorkruisen. Concurrenten van de VS zouden uiteraard niet worden toegestaan. En die Grand-Area was behoorlijk uitgestrekt. Het gebied omvatte het westelijk halfrond, Oost-Azië, en het voormalige Britse Rijk, dat de VS zouden overnemen, met daarin de olievoorraden van het Midden-Oosten, de belangrijkste in de wereld. De topplanners wezen er op dat we met de controle over de olie van het Midden-Oosten de controle over de hele wereld konden krijgen. En uiteraard omvatte het gebied zoveel mogelijk van Eurazië, in ieder geval het commerciële en industriële centrum daarvan: West-Europa.
Dat was de Grand-Area. En binnen die Grand-Area zouden de VS de baas zijn en aanspraken op soevereiniteit beperken. Dat beleid werd, zoals we weten, grotendeels geïmplementeerd in de jaren daarna.
Pag. 111, 135, 154 &145: Wat is de regio van de NAVO? Niet de Noord-Atlantische regio, zoals in de naam staat, maar de hele wereld. Het ‘Right to Protect’ (R2P) betekent dus ons houden aan het VN-Handvest met één uitzondering, namelijk dat de NAVO elk land dat ze wil, kan binnenvallen en vernietigen, zoals is gebeurd in Joegoslavië: regionale militaire allianties mogen een militaire interventie in hun eigen regio uitvoeren zonder toestemming van de VN-veiligheidsraad.
De NAVO heeft niet alleen als officiële missie om over de wereld te heersen, maar werd ook omgevormd tot het instrument waarmee de VS zou proberen over de wereld te heersen.
Met de nieuwe merknaam ‘Global NATO’ stelt de NAVO nu ook dat China zijn belangrijkste tegenstander is.
De rechters aan het Internationaal Gerechtshof, die de aanklacht van Joegoslavië in 1999 behandelden, lieten toe dat er voor de VS een uitzondering werd gemaakt, omdat de aanklacht het woord ‘genocide’ bevatte en de VS bij wet genocide mogen plegen. Over de hele linie is het de VS wettelijk toegestaan om welke misdaad ook te plegen, en het internationaal rechtsstelsel aanvaardt dit noodgedwongen, omdat het gerechtshof de voorwaarde aanvaardt dat als een land zich niet onderwerpt aan de uitspraken van het hof, het niet vervolgd kan worden. Zo zit het stelsel in elkaar. (…) De NAVO, met andere woorden de VS, kan geen oorlogsmisdaden begaan.
Pag. 38: De VS heeft tussen 1964 en 1973 580.000 bombardements-vluchten op Vietnam uitgevoerd: negen jaar lang werd [gemiddeld; GjH] om de 8 minuten een volledige vliegtuiglading bommen gedropt. Het land wordt als het meest gebombardeerde land ter wereld beschouwd.
Pag. 39: Ik (Chomsky) vroeg aan een vertegenwoordiger van de CIA of ik wat van het achtergrondmateriaal over de 50.000 Noord-Vietnamese militairen in Laos kon inzien. Hij bracht me naar een kamer en gaf me stapels documentatie. Hij zei ook dat ik de eerste was, die hem naar achtergrondinformatie had gevraagd. Dat was interessant. Bij het doorlezen van de papieren ontdekte ik dat er bewijs was voor één Vietnamees bataljon van ongeveer 2.500 mensen ergens in het noorden van Laos; de rest van de zogenaamde 50.000 militairen was verzonnen, of het waren oude mannen die met een zak rijst op hun rug tussen de bombardementen door probeerden te laveren. (…) Mijn bezoek aan Laos was een zeer indringende ervaring.
Pag. 84: Er bestaat een concept in de Amerikaanse ideologie dat ‘het Amerikaanse exceptionalisme’ wordt genoemd. Dat concept houdt in dat de Verenigde Staten uniek zijn als het om goedheid gaat.
Pag. 150 & 151: Gorbatsjovs idee om een Verenigd Eurazië te creëren wordt nooit realiteit, omdat de VS zo machtig is, en niet toestaat dat de heersende klasse van Europa haar eigen belangen dient. (…) De relatie tussen de VS, Europa en energie gaat terug tot de naoorlogse periode. Het Marshallplan, dat werd opgezet na de Tweede Wereldoorlog was grotendeels een Amerikaans plan om ervoor te zorgen dat Europa van steenkool zou overschakelen op aardolie als voornaamste energiebron. Er was veel steenkool in Europa, maar geen olie. Als Europa afhankelijk zou worden van aardolie, zou de VS ‘vetomacht’ hebben over Europa, omdat de VS de controle over de energieleveranties zou hebben. Van het geld van het Marshallplan werd 10% – ongeveer $ 1,2 miljard – verdeeld tussen Amerikaanse banken, die Europa omvormden tot een op aardolie gebaseerde economie.
Europa zou natuurlijk op eigen benen kunnen staan, aangezien het meer inwoners heeft dan de VS, meer geld en een hoger opgeleide bevolking. Als Europa zelf initiatieven gaat nemen, zou dat een radicale heroriëntatie van het wereldstelsel betekenen.
Dit haalde ik voor hier uit het boek “Terugtrekken”.
1 13 Vanwege de relatie tussen Israël en de Verenigde Staten van Amerika zaagt de laatste nu nog eens extra aan de poten, waarop het Internationaal Strafhof steunt. Er is namelijk een nieuwe wet uitgevaardigd – een Counteraction Act – die nog door de Senaat moet worden geratificeerd, waarin wordt bepaald dat er sancties worden opgelegd aan personen, die de pogingen ondersteunen van het Internationaal Strafhof (ICC) om Amerikanen of Israëli’s te vervolgen. Het is [uiteraard; GjH] een reactie op de uitvaardiging van het Internationale Strafhof om de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de minister van Defensie Yoav Gallant te laten arresteren op beschuldiging van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid; door Will Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/trump-werpt-zijn-schaduw-vooruit/
1 15 Op 8 januari jl. herhaalde de aankomend president van de Verenigde Staten van Amerika, Donald Trump, zijn dreigementen om Groenland en het Panamakanaal te annexeren. Tijdens een persconferentie sloot hij het gebruik van militair geweld daarbij niet uit. Trump’s annexatieplannen zijn geen losse flodders, maar bedoeld om de Amerikaanse hegemonie te behouden in een multipolaire wereld, waarin China als ‘strategische rivaal’ gezien wordt. In dezelfde persconferentie zei hij: “Amerika kan niet langer voor alles betalen. NAVO-leden moeten een eerlijke bijdrage leveren aan hun eigen defensie”. Wat al zijn bedreigingen gemeen hebben, is dat Trump de oorlog tegen China wil versnellen, wat de centrale pijler blijft van zijn buitenlands beleid; door Saïd Bouamama. De Amerikaanse alleenheerschappij wordt nu dus voorgesteld als een Europees belang. Ik ben ontzettend benieuwd wanneer wij in Europa in de smiezen krijgen dat Amerikaanse alleenheerschappij absoluut niet in ons belang is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/waarom-aast-trump-op-groenland-canada-en-het-panamakanaal/
1 17 De Verenigde Staten van Amerika heeft 15 maanden lang onvoorwaardelijke steun verleend aan Israël. Dat ze nu een staakt-het-vuren afdwingen toont aan dat de VS, wanneer het in hun belang is, voldoende druk op president Benjamin Netanyahu kan uitoefenen om een akkoord te accepteren, dat hij eerder had geweigerd. President Donald Trump wil alvast een boodschap sturen naar een aantal internationale spelers. Via de Palestijnse kwestie toont hij aan dat hij conflicten kan stoppen, kondigt hij nieuwe wereldwijde strategieën aan voor andere onderhandelingen elders, zoals in Oekraïne, maar bevestigt tegelijkertijd dat de focus van de VS ligt op China. Dit blijkt tevens uit zijn uitspraken over de mogelijke annexatie van Groenland en het Panamakanaal. Beide kwesties zijn verbonden met China: zeldzame aardmetalen in Groenland en maritieme handel via het Panamakanaal; door Grégoire Lalieu in gesprek met Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/het-staakt-het-vuren-is-opgelegd-omdat-israel-zijn-doelen-niet-heeft-bereikt/
1 20 Bij monde van Marc Vandepitte laat De Wereld Morgen weten wat te verwachten van president Donald Trump 2.0 in de Verenigde Staten van Amerika. Veel zinnigs, maar wat ik bij hem mis is mijn invalshoek, te weten dat het soms heel slecht moet gaan, voordat mensen tot het inzicht komen dat ze van het hyperkapitalisme, het kapitalisme, het protectionisme en het neoliberalisme niets goeds te verwachten hebben. Pas dan kunnen zij zich gaan openstellen voor een geheel andere aanpak van de problemen in de, en in hun wereld; wellicht coöperatief in plaats van afdwingend en heersend, dus niet-langer-kapitalistisch en niet-langer-neoliberaal. Het woord ‘kunnen’ koos ik bewust, want of ze dat ‘zullen’ blijft natuurlijk zeer de vraag. Dat hangt grotendeels van de kwaliteit van onze nieuwsvoorziening af.
Echter, wanneer de Verenigde Staten van Amerika onder Trump uit de NAVO stapt, is dat koren op mijn molen, want pas dan kunnen de Europese landen eindelijk na 80 jaar hun eigen belangen gaan dienen, hun eigen buitenlandse, economische en militaire of – beter nog – hun veiligheidsstrategieën gaan bepalen. Dit mis ik in het verhaal van Vandepitte: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/20/waaraan-mogen-we-ons-verwachten-met-trump-2/
1 22 Witte arbeiders, en in mindere mate ook Afro-Amerikanen en Latino’s keerden zich af van Kamala Harris en de Democratische partij; een partij die zich van de arbeidersklasse had afgekeerd en zich was gaan richten op kwesties rond gender en ras. Harris werd verdacht de marionet te zijn van een kosmopolitische middenklasse, verpersoonlijkt door figuren als Bill en Hillary Clinton en Barack Obama. Die elite van academici, cultuurdragers, journalisten, managers en politici kijkt op hen neer en ziet hen als ‘deplorables’ (Clinton) of ‘garbage’ (Joe Biden). Zij verkozen Donald Trump. Ze zien in hem de verdediger van hun belangen: de belangen van de arbeidersklasse, de boerenstand en het ‘vergeten’ platteland in het algemeen [althans een ‘betere verdediger’ dan Harris; GjH]; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/de-comeback-van-trump-identity-politics-en-de-crisis-van-links/
1 23 Om te beginnen verklaarde de Israëlische ambassadeur in Washington, Mike Herzog, dat Israël verwacht dat president Donald Trump de opschorting van de levering van zware ‘bunker buster’-bommen (die onder andere worden ingezet tegen ondergrondse bunkers) snel zal opheffen. De regering Joe Biden had die levering tijdelijk gestaakt vanwege ‘zorgen over het grote aantal burgerslachtoffers in Gaza’. Wanneer het staakt-het-vuren geen stand houdt en het Israëlische militaire geweld weer hervat wordt, zal Israël in elk geval over voldoende munitie beschikken. Een andere opmerkelijke maatregel vanuit de Verenigde Staten van Amerika is de opheffing van sancties tegen extremistische, gewelddadige, Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Deze sancties waren door Joe Biden ingesteld als reactie op aanvallen op Palestijnse dorpen. Het opheffen van deze sancties moedigt die extremisten aan om de Palestijnse bevolking op de Westelijke Jordaanoever nog meer [ik zou schrijven ‘nòg meer’; GjH] te terroriseren. Zij zien nu blijkbaar een kans om langgekoesterde doelen te verwezenlijken, zoals de annexatie van grote delen van de Westelijke Jordaanoever. Op de avond van Trumps inauguratie was het al raak: tientallen kolonisten trokken naar het Palestijnse dorp al-Funduq, waar ze auto’s en eigendommen in brand staken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/trump-2-0-ontpopt-zich-als-een-pro-israel-havik/
1 30 Wat blijft er van de liberalisme ideologie over wanneer [zoals nu al jaren het geval is; GjH] men steeds verder in de richting van extreemrechts opschuift? Zeker omdat we weten dat ook electoraal extreemrechts daar uiteindelijk sterker uitkomt? Vandaag is Adam Smith, een van de grondleggers van het klassieke liberalisme, het meest bekend om ‘The Wealth of Nations’ en zijn concept van ‘de onzichtbare hand’ van de markt. Naar de achtergrond is verdreven dat Smith ‘The Theory of Moral Sentiments’ als zijn belangrijkste werk beschouwde. Terwijl zijn analyse van de vrije markt in de eerste plaats beschrijvend is, waren de écht belangrijke vraagstukken voor de mensheid volgens Smith ethisch van aard. Hij was van mening dat het nastreven van het eigen individuele belang ook in het grootste maatschappelijk belang zou resulteren. En dat eigenbelang niet mag verworden tot egoïsme; een mens moet er voor de ander zijn; door Seppe De Meulder en Wikipedia met de zoekterm Adam Smith. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/sire-er-zijn-geen-liberalen-meer/ en https://nl.wikipedia.org/wiki/Adam_Smith
1 30 Een motie van de Duitse christen-democratische CDU/CSU is woensdag door de Bondsdag aangenomen met steun van de radicaal-rechtse AfD (Alternative für Deutschland). Dat is een breuk in de omgang met de rechts-radicale partij in het nationale parlement; door Duitslandweb. [Dit voorval geeft ook aan dat de inzichten van de CDU/CSU (soms) radicaal rechtse mensen aanspreken; GjH] https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/duitse-cdu-blaast-ultrarechtse-afd-wind-in-de-zeilen/
1 31 In Europa struikelen de groothandelaars van de angst over elkaars voeten. En ze krijgen daar op de nationale televisie alle ruimte voor. Angst verkoopt goed, en niets is zo goed voor de kanonnenfabrikanten als angst. De angst voor de oorlog wordt gebruikt als hefboom om ons gigantische oorlogsbudgetten te laten slikken, en tegelijk ook de afbraak van pensioenen, sociale zekerheid en zorg acceptabel te maken. Het is echter géén onvermijdelijke fataliteit, dat die oorlog eraan komt. Sterker nog, wij hebben als taak er alles aan te doen om de vrede te bewaren, in plaats van [steeds; GjH] meer olie op een oververhit vuur te gooien. Je hebt in het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken nu een aantal figuren. die de wereld zien als een verzameling van grondstoffen en die behoren in hun ogen, wegens één of ander goddelijke lotsbestemming, ‘a manifest destiny’, aan de Verenigde Staten van Amerika toe.
Wij zeggen: handen af van Canada, handen af van Cuba, handen af van Groenland, handen af van Mexico, handen af van Panama, handen af van Venezuela! President Donald Trump is een stuiptrekking van het verleden. Hij is een symptoom van een grootmacht, die niet van plan is zijn hegemonie zomaar prijs te geven. Washington vecht met alle denkbare middelen en op alle denkbare manieren om haar macht te behouden. Het wil de hele wereld meetrekken in een Koude-Oorlogslogica tegen Peking en tegen alle landen die autonoom hun eigen [linkse of zelfs socialistische; GjH] koers willen varen.
In die context vecht ook de Europese Unie voor haar overleven. Zowel democratisch, economisch als politiek. De overschakeling naar een militaire economie zet alle spanningen binnen het oude continent op scherp. Spanningen tussen de lidstaten en spanningen binnen in de lidstaten, waarvan de burgers het gebrek aan democratie en toekomst niet langer dulden; door Peter Mertens, zijn bijdrage als algemeen secretaris van de Belgische PVDA tijdens de 6de Internationale Conferentie ‘Voor een wereld in evenwicht’ in Cuba. Zie ook 1 31 onder het kopje ‘Militarisme’, en voor heel zijn toespraak: https://lavamedia.be/geen-trump-geen-oorlog-maar-socialisme/
2 01 [Slechts; GjH] Negen landen hebben aangekondigd diplomatieke, economische en juridische maatregelen te willen nemen tegen Israël vanwege de militaire interventie in Gaza. Volgens deze landen – Belize, Bolivia, Chili, Colombia, Honduras, Namibië, Maleisië, Senegal en Zuid-Afrika – schendt Israël het internationaal recht. Ze willen dat munitie en wapens niet aan Israël worden geleverd, wanneer er een risico bestaat dat daarmee het internationaal recht wordt geschonden. Schepen worden geweerd uit havens als er een kans is dat ze gebruikt worden om brandstof en wapens voor het Israëlisch leger te vervoeren. Verder willen deze landen een vuist maken tegen de Verenigde Staten van Amerika. Dat land wil sancties opleggen aan het Internationaal Strafhof vanwege de arrestatiebevelen tegen onder anderen de Israëlische premier Netanyahu en oud-minister Gallant van Defensie. Deze landen hebben de intentie om de arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof te handhaven.
De groep heeft andere landen opgeroepen om zich bij deze ‘The Hague Group’ te voegen en om de internationale orde te handhaven; door NOS Nieuws. Mij valt dit zwaar ondermaatse, maar in mijn ogen rechtvaardige initiatief tegen. Waar waren al die Westerse landen, die altijd de mond vol hebben over democratie (Hamas is sinds 2006 democratisch gekozen om Gaza besturen) en mensenrechten? https://nos.nl/liveblog/2553447-nieuwe-legerchef-in-israel-negen-landen-willen-maatregelen-tegen-israel-om-oorlog-gaza
2 04 De drastische koerswijziging van de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten van Amerika kan, sinds de val van de Sovjet-Unie, een van de meest significante verschuivingen in de internationale betrekkingen markeren. De VS trekt zich deels terug, maar kan ook agressiever worden dan voorheen. Hoe dan ook, het is het einde van een tijdperk; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/trumps-buitenlandse-politiek-is-dit-het-einde-van-de-amerikaanse-hegemonie/
2 04 Julia Sebutinde bekleedt zonder twijfel als waarnemend voorzitter van het ICJ, het Internationaal Hof van Justitie in Den Haag, de meest prestigieuze rechterlijke functie. Afgelopen juli oordeelde een panel van 15 rechters dat de decennialange bezetting van de Palestijnse gebieden door Israël ‘onwettig’ was en dat de ‘bijna volledige segregatie’ van de bevolking op de bezette Westelijke Jordaanoever in strijd is met internationale wetten over ‘apartheid’ en ‘rassenscheiding’. Hoewel de meeste rechters het eens waren met het advies, verwierp Sebutinde de conclusies en stelde dat de zaak via onderhandelingen tussen de partijen moest worden opgelost. Zij blijkt echter 32,2% van haar juridische oordeel over de Israëlische bezetting van Palestina rechtstreeks te hebben overgenomen uit conservatieve of pro-Israëlische bronnen, zonder dat ze dat vermeldde; door Rayhan Uddin, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/schandaal-bij-icj-voorzitter-plagieerde-pro-israel-standpunt/
2 05 Het economische en financiële netwerk, dat de Israëlische bezetting en alle daarmee samenhangende misdaden steunt – al die misdaden, die samen de bezetting vormen – zouden niet slagen zonder de verdraagzaamheid van elk van ons. En als ik zeg ‘elk van ons’, dan denkt Francesca Albanese, juridisch expert en speciaal rapporteur van de Verenigde Naties over de bezette Palestijnse gebieden, dat ook echt.
Er zijn meerdere lidstaten, die enerzijds bevestigen dat de oplossing voor de Israëlisch-Palestijnse kwestie ligt in de co-existentie en erkenning van beide staten. Anderzijds krabbelen ze, op een ogenblik dat ze iets heel kleins moeten doen, achteruit omwille van hun relaties met Israël en met name die met de Verenigde Staten van Amerika [die ze niet op het spel durven zetten; GjH].
In antwoord op de uitnodiging van Yanis Varoufakis om een gesprek met Albanese af te sluiten met iets optimistisch, verklaarde zij: “De realiteit in Palestina is het voorbeeld van onrechtvaardigheden, die gebeurd zijn in het verleden, die vandaag de dag gebeuren en wellicht ook in de toekomst nog zullen gebeuren. Het is de wereld in termen van menselijke relaties. Willen wij dat het zo verder gaat? Want als het antwoord is: ‘Ja, wat kan het mij schelen’, dan zal dit kwaad vroeg of laat ook ons bereiken. Ik denk dat het eerder vroeg dan laat zal zijn, want die onrechtvaardigheden zijn onderling met elkaar verbonden. Economische onrechtvaardigheid staat gelijk met ecologische onrechtvaardigheid. Ik ben dan ook van mening dat Palestina vandaag een test is voor wat we willen doen en wat we als mensheid in de toekomst willen zijn. Zwijgen zou bijgevolg zelfs geen optie mogen zijn. Vergeet niet dat onrechtvaardigheid bij onszelf begint.” Door Marianella Kloka met een video-opname van dit gesprek. Dat “dan zal dit kwaad vroeg of laat ook ons bereiken” betreur ik, omdat hier eigenbelang doorheen sijpelt en we zouden volgens mij voor rechtvaardigheid moeten zijn om de gerechtigheid zelf; GjH. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/het-huidige-palestina-is-een-test-voor-wat-wij-als-mensheid-willen-zijn/
2 05 De Westerse ‘war on terror’ was gebaseerd op een reeks leugens van onze leiders. Die moesten ons ervan overtuigen dat het islamitisch extremisme [er was en; GjH] werd aangepakt. In werkelijkheid hebben ze het juist groot gemaakt. Men zei ons 30 jaar geleden over de Oslo-akkoorden dat die vrede naar het Midden-Oosten zouden brengen. Dat Israël zich eindelijk zou terugtrekken uit de Palestijnse gebieden, die het al decennia achtereen illegaal bezet hield, en een einde zou maken aan zijn wrede onderdrukking van het Palestijnse volk. Dat ze de stichting van een Palestijnse staat zouden toelaten, en zo deze etterende wond in de Arabische en moslimwereld eindelijk kon genezen. De realiteit tijdens de ‘Oslo-periode’ is daarentegen dat Israël meer Palestijns land stal en sneller illegale Joodse nederzettingen bouwde dan ooit tevoren. Israël handelde steeds repressiever, bouwde gevangenismuren rond Gaza en bleef Gaza en de Westelijke Jordaanoever beide agressief bezetten. Ehud Barak, de toenmalige Israëlische premier, ‘torpedeerde’ – dat is het woord van een van zijn belangrijkste adviseurs – de door de Verenigde Staten van Amerika gesteunde Camp David-onderhandelingen in 2000. Enkele weken later, terwijl het onderhuids verzet in de bezette Palestijnse gebieden broeide, viel oppositieleider Ariel Sharon, gesteund door 1.000 gewapende Israëlische soldaten, de al-Aqsa moskee in bezet Jeruzalem binnen, een van de heiligste plaatsen in de wereld voor moslims. Het was de druppel, die de emmer deed overlopen. Een Palestijnse opstand werd door Israël met verwoestende militaire macht onderdrukt, wat de publieke Palestijnse steun zou doen overhellen van de seculiere Fatah-leiding naar de islamitische verzetsgroep Hamas; door Jonathan Cook. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/dertig-jaar-leugens-over-het-midden-oosten-blijven-ons-achtervolgen/
2 05 Tegenwoordig oefent de Verenigde Staten van Amerika geen koloniale, maar militaire macht uit, via zo’n 750 militaire bases in 80 landen. Daarmee verzekert het zich van invloed op zijn bondgenoten en schrikt het zijn tegenstanders af. Naast de uitgaven voor het eigen leger, financiert de VS ook royaal talloze schatplichtigen wereldwijd om via proxy-oorlogen zijn agenda af te dwingen. Nooit was dit duidelijker dan in de meest ingrijpende nalatenschap van de regering Joe Biden. Sinds oktober 2023 verstrekte die $ 17,9 miljard aan militaire hulp aan Israël, dat een genocide uitvoert op de Palestijnen in Gaza, zoals Amnesty International het noemt; door Sean Smith, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/trumps-expansionisme-gaat-ook-ten-koste-van-eigen-bevolking/
2 06 De belangrijkste en meest bekende vorm van ongelijkheid betreft de ongelijke verdeling van inkomen en vermogen. Hoe rijker, hoe meer macht en invloed. Hierdoor ontstaat een gigantische ongelijkheid in de hoeveelheid onderhandelingsruimte waarover mensen beschikken. Ten slotte is er ongelijkheid door de mate, waarin iemand erkenning, respect en waardigheid krijgt. Centrumlinkse regeringen hebben sinds de jaren ’80 ervoor gekozen om zo ongeveer alles over te laten aan de vrije markt, in de veronderstelling dat de ‘onzichtbare hand’ in het voordeel van iedereen zou uitdraaien. Het resultaat is duidelijk: de beurs, multinationals en de ratingbureaus hebben de macht overgenomen. Natiestaten en hun regeringen stellen niet veel meer voor, hun onderhandelingsruimte is zeer beperkt en zelfs de EU moet vaak boven haar gewicht torsen.
De remedies liggen voor de hand, met accent op een tweeledig beleid. Het eerste is dat een aantal sectoren weggehaald moeten worden uit de marktwerking, denk aan onderwijs en zorg, en ruimer, aan alles wat vroeger met recht en reden de ‘non-profit’ sector genoemd werd. En het tweede is het opleggen van progressieve belastingen, wat inherent rechtvaardig is. Hoe lager de inkomsten (uit arbeid èn vermogen), hoe lager het belastingstarief moet zijn, en omgekeerd, met het hoogste tarief voor de hoogste inkomens en vermogens; door Paul Verhaeghe over het boek “Gelijkheid – Wat het is en waarom het ertoe doet” (2025, uitgegeven door ten Have), geschreven door Thomas Piketty en Michael Sandel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/gelijkheid-wat-het-is-en-waarom-het-ertoe-doet/
2 12 “Måke Califørnia Great Ægain!” In deze online-petitie stellen de initiatiefnemers voor om de Amerikaanse staat Californië te kopen. Volgens hen is er in Denemarken namelijk een ernstig gebrek aan palmbomen, rolschaatsen en zon. Met 300 zonnige dagen per jaar is de ‘Golden State’ daar de perfecte oplossing voor, vinden ze. Daarnaast komt 90% van alle avocado’s in de Verenigde Staten van Amerika uit Californië, dus zullen de Denen nooit meer een gebrek hebben aan toast met avocado. Doordat Silicon Valley in Californië ligt, kunnen er meteen ook een heleboel ‘tech bro’s’ worden ingelijfd en dat is ‘precies wat elke democratie nodig heeft’; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2555516-make-california-great-again-denen-slaan-terug-naar-trump-met-ludieke-petitie
2 13 VN-rapporteur Francesca Albanese weigert te zwijgen, al is haar de toegang tot onze Tweede Kamer ontzegt. Haar inzet gaat verder dan scherpe kritiek. Ze vecht voor een gerechtigheid, die is geworteld in het internationaal recht dat overal zou moeten gelden. Haar boodschap is: “Vrede zonder gerechtigheid bestaat niet”. Wie spreekt over mensenrechten, maar zwijgt over Palestina, heeft het over privileges, niet over principes. Haar geloof in de mensheid en haar vertrouwen in het internationaal recht staat nog altijd recht over eind. Waar Westerse staten falen, nemen anderen het voortouw. Niet in Londen, Parijs of Washington, waar principes buigen voor belangen, maar in Zuid-Afrika, dat Israël voor het gerecht daagt. In Algerije, Bolivia, Indonesië, Namibië, en Pakistan – landen die het kolonialisme niet kennen uit boeken, maar uit eigen ervaring. En zelfs in Europa begint het stilzwijgen te barsten. Ierland en Spanje spreken zich uit. In België, Noorwegen en Slovenië groeit het besef dat wegkijken ‘medeplichtigheid’ inhoudt. De hoop van Albanese ligt daarnaast vooral bij een nieuwe generatie, die niet gevangen zit in oude koloniale reflexen, maar opgroeit met beelden van kapotgeschoten huizen, verbrijzelde lichamen en een volk, dat generatie op generatie collectief wordt gestraft [omdat ze wonen waar ze wonen; GjH]. Een ‘livestream genocide’, noemt ze het. Deze generatie ziet wat er gebeurt en weigert zich neer te leggen bij de normalisering van het geweld. “Dit is waarom de inzet van jonge mensen in Europa, Australië en Noord-Amerika voor gerechtigheid in Palestina zo belangrijk is”, stelt Albanese, “De bevrijding van alle volken is diep met elkaar verbonden”. Misschien is juist dat waar de Westerse wereld het meest bang voor is: dat er een wereld ontstaat, waarin koloniale privileges niets meer waard zijn; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/francesca-albanese-vertelt-nederland-de-waarheid-over-palestina/
2 14 De schendingen van mensenrechten door Israël gaan verder dan de massamoord van en rechteloosheid voor Palestijnen. Ze raken de fundamenten van het internationale recht, en de wereldwijde gemeenschap zou de plicht hebben die te verdedigen. Vandaar dat de regeringen van Belize, de Plurinationale Staat Bolivia, de Republiek Colombia, de Republiek Cuba, de Republiek Honduras, de constitutionele monarchie Maleisië, de Republiek Namibië, de Republiek Senegal en de Republiek Zuid-Afrika [en geen enkel Westers land, ook België en Nederland niet; GjH], bijeen in Den Haag, op de 31ste dag van januari 2025, kenbaar maakten vastberaden te zijn om deze verplichting wel na te komen om zo een einde te maken aan de Israëlische bezetting van de staat Palestina en de verwezenlijking van het onvervreemdbare recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking, inclusief het recht op hun onafhankelijke staat, te ondersteunen; door Progressive International, vertaald door Karen Del Biondo. Hun verklaring is hier te lezen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/historische-coalitie-voor-palestina-in-den-haag/
2 15 Het onvermijdelijke gevolg van 80 jaar vergoelijken en volgen: wat de Verenigde Staten van Amerika betreft is Europa straks niet aanwezig bij gesprekken over een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland; door NOS Nieuws. En dan nog dit: mijn nieuwsbronnen vermelden al sinds maart 2022 dat in Oekraïne een proxy-oorlog woedt; een lang voorbereide oorlog tussen Rusland en de VS op grondgebied van Oekraïne. Sinds 1989 heeft de NAVO onder leiding van de VS ingezet op de vernietiging van Rusland door het bondgenootschap naar het oosten op te schuiven (en daarmee het machtsevenwicht in Europa op de proef te stellen). Al 8 jaar voor de Russische inval in Oekraïne heeft Rusland laten weten dat Oekraïne met een NAVO-lidmaatschap een rode lijn zou passeren, maar de NAVO ging door en stelde Oekraïne het bondgenootschap in het vooruitzicht. Rusland zal echter nooit accepteren dat de VS atoomwapens langs de grens met Rusland plaatst, net zo min als dat de VS in 1967 Russische atoomwapens op Cuba accepteerde. Dat voornemen leverde indertijd de ‘Cubacrisis’ op. Na de Russische inval in Oekraïne liet het Witte Huis op 5.000 km afstand weten Rusland economisch te willen vernietigen en daarom Oekraïne te verdedigen ‘tot de laatste Oekraïner’. Ofwel, bij een staakt-het-vuren hoeft Oekraïne niet betrokken te worden, laat staan Europa. https://nos.nl/artikel/2556017-oekraine-gezant-vs-europa-onderhandelt-straks-niet-mee-oekraine-wel
2 18 De armoede en onderontwikkeling in een groot deel van de Derde Wereld zijn te wijten aan Westerse overheersing van de nationale economieën, die met haar ondernemingen de plaatselijke natuurlijke hulpbronnen controleert. In Latijns-Amerika doet de confrontatie tussen het Noorden en het Zuiden zich voor in het ene land na het andere. Eén voorbeeld daarvan is de rassenkwestie. Elke gevoerde strijd toont aan dat dekolonisatie de kern is van de binnenlandse politiek in Latijns-Amerika. Maar dekolonisatie is ook de sleutel voor de relatie van de landen op het continent met de Verenigde Staten van Amerika. De VS heeft met de Monroe Doctrine van 1823 zijn recht bedacht om het continent te domineren en rivaliserende machten buiten te houden. Voor grote delen van de wereld is het VS-imperialisme sinds de Tweede Wereldoorlog een geduchte tegenstander geweest, maar in Latijns-Amerika gaat dit dus nog veel verder terug. Het binnenlandse en internationale beleid van Latijns-Amerika zijn twee zijden van dezelfde medaille. Herverdelende regeringen, die hun natuurlijke hulpbronnen gebruiken om het leven van hun bevolking te verbeteren, moeten breken met de VS. Rechtse regeringen daarentegen, die de macht van de traditionele elites in stand houden, maken zich afhankelijk van de VS.
Latijns-Amerika is momenteel het continent waar inspanningen ondernomen worden om de staat in een compleet andere richting te herdefiniëren. Dat is het resultaat van de opkomst van het Zuiden. De opbouw van een multipolaire wereld is een dekolonisatieproces: een proces waarin landen, die tot nog toe werden verhinderd hun volledige soevereiniteit uit te oefenen, omdat hun natuurlijke hulpbonnen door andere machten werden gecontroleerd, nu kunnen ‘opkomen’ voor hun rechten, zoals voorzitter Mao in 1949 heeft gezegd. Dat is te danken aan de vreedzame opkomst van China, dat een economisch tegenwicht heeft gecreëerd tegen het netwerk van financiële instellingen en verdragen, die de Westerse hegemonie in stand houden, en tegen het Westen. Het Belt & Road Initiative (de nieuwe Zijderoute) is sinds 2020 wereldwijd de plaats aan het innemen van de Wereldbank als belangrijkste bron van ontwikkelingsleningen. Aan de Chinese leningen voor infrastructuur zitten geen voorwaarden vast, wat doorgaans wel het geval is bij het IMF of de Wereldbank, die vaak de hervorming van de economie eisen om het land open te stellen voor buitenlandse investeringen, lees ‘uitbuiting’. Maar het is naast een economisch ook een ideologisch tegenwicht, gezien de focus van het Belt & Road Initiative op de uitroeiing van armoede, de Chinese planeconomie, de vastberadenheid om als wereldleider een ‘ecologische beschaving’ in groene en hernieuwbare technologie op te bouwen, en het verwerpen van oorlog als middel voor de oplossing van meningsverschillen.
De uitkomst van de strijd in Latijns-Amerika is van belang voor heel de wereld. Ten eerste omdat het een strijd is voor ‘het recht op ontwikkeling in een steeds toenemende exclusieve, onrechtmatige, onrechtvaardige en plunderende internationale orde’, zoals de Cubaanse president Miguel Diaz-Canel zei op de top van de G77 + China in Havana (2023). En omdat het een strijd is voor de vervanging van die orde door haar tegendeel; door Ben Chacko. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/nieuwe-multipolaire-wereld-of-nieuwe-koude-oorlog-latijns-amerika-china-en-het-opkomende-zuiden/
2 19 Je hebt bipolariteit, multipolariteit, non-polariteit en unipolariteit. En er zijn zeker evenveel manieren om uit te drukken dat er in de wereld diverse ordes botsen, concurreren of naast elkaar bestaan. Bij multipolariteit – het sleutelwoord in dit artikel – heeft China en een groot deel van het Globale Zuiden het over ‘gelijkheid’ en de Verenigde Staten van Amerika over ‘concurrentie tussen grootmachten’ en ‘imperiale invloedssferen’. Dezelfde term heeft dus heel verschillende betekenissen. Erkennen dat de wereld multipolair is, betekent voor de VS zijn imperialistische ambities hoger te agenderen. President Donald Trump ziet het westelijk halfrond als onderdeel van zijn imperialistische ‘invloedssfeer’. Hij wil de Amerikaanse hegemonie met geweld opleggen en de Chinese invloed minimaliseren, omdat de wereld multipolair is; door Ben Norton, samengevat en vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/19/china-en-de-vs-botsen-over-betekenis-multipolariteit/
2 21 Het verhaal is steeds hetzelfde: het is voor ueven door de zure appel heen bijten om straks een gezondere toekomst te hebben. En de uitkomst is ook steeds hetzelfde: de besparingen remmen de economische groei af, waardoor de inkomsten van de overheid tegenvallen en er nog meer besparingen [lees ‘zure appels’; GjH] nodig zijn. Het is een straatje zonder einde, dat zorgt voor een fundamentele verharding van de samenleving en het werkt kennelijk verrechtsing in de hand. De grote uitdaging voor de brede solidaire tegenstroom, het middenveld en de vakbonden zal zijn om zich niet alleen tegen de regeringsplannen te verzetten, maar ook duidelijk te maken hoe een andere politiek, die de rijkdom aan de top van de samenleving adresseert, waarna investeren in de grote democratische, ecologische en sociale noden mogelijk is; door Joris Van Gorp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/ja-er-is-een-alternatief-voor-de-plannen-van-de-wever/
2 22 Malcolm X, de leider van de Afro-Amerikaanse strijd voor gelijke mensenrechten, werd op 21 februari 1965 in New York vermoord, in omstandigheden die door het gerecht nooit degelijk werden onderzocht. Over zijn persoon worden tot vandaag laster en leugens verspreid. Zijn echte levensverhaal is daarentegen mythisch. Hij is een van de grootste iconen van de strijd van de Afro-Amerikanen voor gelijke rechten. Wat tot vandaag grotendeels wordt verzwegen is dat X en Martin Luther King allebei overtuigde antikapitalisten waren, die in het kapitalisme de kern zagen van alle maatschappelijke problemen waar armen en etnische minderheden onder leden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/22/21-februari-1965-60-jaar-geleden-werd-malcolm-x-vermoord/
2 26 Geen educatie meer, geen vaccinaties en geen voedselhulp; dat is wat blijft hangen nu president Donald Trump ‘USAID’ opheft. Toch is ontwikkelingshulp maar één kant van de medaille, want met de opheffing van USAID stopt ook de steun aan – wat heet – ‘onafhankelijke buitenlandse’ media. Een klein deel van de AID (van de US) gaat naar mensen in nood. De rest is om onenigheid aan te wakkeren, protesten te financieren en regeringen te ondermijnen.
Nayib Bukele, president van El Salvador, neemt daarom al langer geen USAID-geld aan. Hij verklaarde dat het merendeel gaat naar destabiliserende bewegingen, ngo’s ‘met politieke agenda’s’ en naar oppositiegroepen. De Colombiaanse president Gustavo Petro sprak gelijke woorden: “Houd je geld. Het is vergif.” Door Alan Macleod, vertaald door Rein van Gisteren (het ‘Neem je geld mee’ uit de mond van Petro, paste ik aan). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/usaid-propaganda-vermomd-als-ontwikkelingshulp/
2 26 Wanneer een werkgever iemand in dienst neemt, kijkt hij niet alleen naar het brutoloon, maar naar de volledige loonkosten. Die bestaan uit het brutoloon en de ‘werkgeversbijdragen’. Dit betekent dat deze bijdragen ‘uitgesteld loon’ zijn. Loon dat niet onmiddellijk wordt uitbetaald aan de werknemer, maar later in de vorm van pensioen, werkloosheidsuitkering of ziektekostenvergoedingen. Deze bijdragen maken integraal deel uit van het totale loonpakket van de werknemer. De term ‘werkgeversbijdragen’ is daarom misleidend en geeft de indruk dat het hier gaat om extra kosten, die bedrijven vrijwillig uitgeven aan sociale zekerheid. Ergo, wanneer de regering de werkgeversbijdragen verlaagt, is dat een aantasting van de sociale zekerheid van de werknemer; door Joris Van Gorp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/de-taxshift-een-verborgen-loondiefstal/
2 27 De totale rijkdom van miljardairs is in 2024 met $ 2 biljoen van $ 13 naar $ 15 biljoen gestegen, terwijl armoede nauwelijks afneemt. Er kwamen dat jaar 204 nieuwe miljardairs bij, wat neerkomt op bijna 4 per week. Binnen 10 jaar zullen er minstens 5 mensen zijn met een vermogen van meer dan één biljoen Amerikaanse dollar. De ultra-rijken vertellen ons graag dat rijk worden doorzettings-vermogen, hard werken en vaardigheden vereist. Maar de waarheid is dat de meeste rijkdom wordt genomen, niet gemaakt; door Zile Mohar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/27/rijkdom-miljardairs-steeg-met-2-biljoen-dollar-in-2024-gevaar-voor-democratie/
3 03 “Betaal ons eerst en voed van wat over blijft uw kinderen.” De overeenkomst, die president Volodymyr Zelensky bijna in de maag gesplitst kreeg, komt neer op een eeuwig durende Amerikaanse kolonisering van Oekraïne. President Donald Trump wil terugbetaling voor de Amerikaanse ‘ruimhartigheid’, die de oorlog mogelijk maakte [die de Verenigde Staten van Amerika voort wilde zetten om Rusland economisch te ruïneren; GjH] en die tot nu toe – naast al het andere menselijk leed – al anderhalf miljoen slachtoffers eiste. Daarbovenop moet Oekraïne vrijwel de hele economische sector op een dienblaadje aanbieden aan de Amerikaanse president: niet alleen de kostbare aardmetalen maar ook gas, olie en hun totale infrastructuur, inclusief havens. Het is een wurgcontract dat op het bureau van Zelensky is beland, waarvan de details gruwelijker zijn dan [zelfs in kritische kringen; GjH] verwacht; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/03/kroniek-van-een-aangekondigd-debacle/
3 03 Natuurlijk was de uitbraak van Covid-19 een ongekende situatie, en dat er dan naar houvast wordt gezocht is misschien nog niet zo vreemd. Deze onzekere tijden hebben echter ook de deur voor complotdenken in de politiek wagenwijd opengezet. Waar vòòr de pandemie deze deur nog op een kier stond, lijken complottheorieën in de politiek sindsdien genormaliseerd. Op dit moment hebben de Verenigde Staten van Amerika zelfs een minister van Volksgezondheid, Robert F. Kennedy Jr., die het Covid-vaccin ‘het dodelijkste vaccin ooit’ heeft genoemd. Dit wantrouwen in de wetenschap heeft ernstige gevolgen. Zo leidt het verspreiden van desinformatie over vaccins tot een lagere vaccinatiegraad, met uitbraken van ziekten tot gevolg, die eerst bijna de wereld uitgeholpen waren. Maar het leidt ook de radicalisering van individuen. Ook in Europa zien we steeds vaker cirkel- en drogredeneringen als legitiem gedachtegoed voorbijkomen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/03/waarom-antivaxers-in-opmars-zijn-in-de-politiek/
3 03 De Russische, overgelopen VN-diplomaat Boris Bondarev heeft een hard hoofd in de Europese plannen voor Oekraïne. Het zijn – naar zijn zeggen – al vanaf het begin “vooral woorden, woorden en woorden en wat er mist, zijn daden (…) We gaan het vierde jaar in van de oorlog en Europa heeft geen visie. Europa heeft geen plan. Europa heeft geen strategie”; door Nieuwsuur.
In de analyse van Bondarev kan ik me vinden, zolang hij het over Europa heeft: na 80 jaar slaapwandelend achter de Verenigde Staten van Amerika aan te blijven lopen en alles, maar dan ook alles aan illegale staatsrechtelijke interventies in buitenlands beleid richting andere staten (ook democratische, wanneer die een linkse of socialistische signatuur hebben) en al haar mensenrechtenschendingen richting andere volkeren en zelfs van haar eigen bevolking te negeren of vergoelijken, begint Europa (misschien) wakker te worden. Het heeft in elk geval nu, met hetgeen Het Witte Huis onder president Donald Trump openlijker dan ooit tevoren doet, een kans om te ontwaken. Eindelijk ontstaat er nu een moment in de Europese geschiedenis dat haar leiders kunnen gaan inzien wat er al decennia te zien valt.
In de analyse van Bondarev over Rusland kan ik me niet vinden. Ik zie president Vladimir Poetin niet als agressor, maar als veroorzaker van de oorlog in Oekraïne. Met het in stand houden van de NAVO en het opschuiven van de grenzen ervan, gepland tot aan de Russische grens, zie ik de NAVO en met name de VS als de ontwrichter van het Europese machts-evenwicht. Het is volgens mij de VS, die daar en overal in de wereld haar hegemonie probeert te consolideren. Kennelijk hecht ik meer waarde aan deze interpretatie van de Europese geschiedenis, waarop mijn standpunt en visie gebaseerd zijn, dan Bondarev met zijn waarschijnlijk enorme bagage aan inzichten aan precies diezelfde gegevens toedicht. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2558086-russische-ex-diplomaat-europa-maakt-geen-indruk-spreek-met-poetin-in-gangstertaal
3 04 Noam Chomsky’s analyses – van zijn allereerste essay “The Responsibility of Intellectuals” (1967, uitgegeven door The New York Review of Books) tot zijn meest recente artikel – staan tot vandaag als een huis. Het is weinigen gegeven zo accuraat en zo relevant te blijven. Zijn boeken zijn lijvig, en staan vol vergelijkende voorbeelden en voetnoten met bronnenmateriaal. Die bronnen blijken meestal de grote media zelf te zijn. Chomsky weet daar telkens weer die informatie uit te halen, die context biedt aan wat er in de wereld gebeurt. “De Essentiële Chomsky” (2025, uitgegeven door Epo) is wat de titel zegt. Het vat zijn gedachtengoed goed samen. Dit is de bijgewerkte 5de druk van de eerste uitgave in 2014. Het geeft historisch inzicht, zet aan tot meer literatuur, verder onderzoek, media-analyse en bronnenonderzoek. Dit boek geeft [om het te begrijpen het benodigde; GjH] historisch inzicht in het heden. Chomsky toont ons hoe de wereld echt werkt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/het-boek-de-essentiele-chomsky-toont-hoe-de-wereld-echt-werkt/
3 04 Wanner president Donald Trump erin slaagt de oorlog in Oekraïne op de een of andere manier te beëindigen, kan hij aandacht en middelen vrijmaken om de groeiende invloed van China wereldwijd aan te vallen. Op 22 december 2024, nog voor zijn aanstelling als Trumps onderminister van Defensie, kondigde Elbridge Colby al aan, dat het ‘voor de Verenigde Staten van Amerika van het grootste belang is om China de regionale hegemonie over Azië te ontzeggen’. Daarom is het voor de VS van het grootste strategisch belang om Rusland los te weken uit de Chinese invloedssfeer, ook wanneer Oekraïne daarvoor 20% van zijn grondgebied moet prijsgeven. In deze aanpak heeft de Europese Unie geen of weinig toegevoegde waarde meer voor de VS. Trumps afwijzing van het NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne, het feit dat Rusland zich niet verzet tegen een Oekraïens EU-lidmaatschap èn de manier waarop Trump president Volodymyr Zelensky 28 februari jl. de deur van het Witte Huis wees, duiden op een toenadering tussen Moskou en Washington vanuit Het Witte Huis.
Wanneer zou het de leiders van de Europese Unie gaan dagen dat de EU een welvarend schiereiland is met een vlotte toegang tot een enorm continent, zonder een oceaan ertussen. In plaats van in te zetten op oorlog en vijandschap met (China en) Rusland, zouden alle Europeanen baat hebben bij uitstekende onderlinge (handels-)relaties; door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/net-nu-moet-europa-zich-juist-meer-op-china-orienteren/
3 10 De oorlog in Oekraïne had voorkomen kunnen worden als het Westen realistischer had gehandeld. Dat is de kern van de boodschap van de Amerikaanse politicoloog John Mearsheimer, een van de meest invloedrijke denkers op het gebied van geopolitiek. Hij voorspelt ook een drastische hertekening van de geopolitieke machtsverhoudingen, doordat de Verenigde Staten van Amerika zich steeds verder terugtrekken uit Europa en zich richten op de confrontatie met China. De unipolaire wereldorde waarin de VS de dominante macht was, is voorbij. “Het realisme is vandaag springlevend”, concludeert Mearsheimer.
3 10 Voor wie erin gelooft, is er een beetje licht aan het eind van de tunnel. De eerste directe gesprekken tussen de Hamas en de Verenigde Staten van Amerika, gecombineerd met een Arabisch wederopbouwplan, bieden hoop. Echter, de dreigementen van president Donald Trump en Israëls verzet maken een duurzame oplossing nog altijd uiterst onzeker; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/gaza-na-de-oorlog-trump-hamas-en-een-onzekere-toekomst/
3 11 Ik waag een gokje op de toekomst: met opgeheven hoofd zal president Volodymyr Zelensky binnen afzienbare tijd in het Witte Huis de Oekraïense bijdrage – ter waarde van 2x het jaarlijkse BBP van Oekraïne (!) – aan een vredesakkoord met Rusland tekenen. Europa zal zich opgelucht verklaren, omdat het zich vooralsnog altijd achter het beleid van de Verenigde Staten van Amerika schaarde. Dat Oekraïne door president Donald Trump op de knieën is gedwongen door inlichtingen en wapenleveranties tijdens de oorlog op haar grondgebied te stoppen, zal tijdens die feestelijke ceremonie genegeerd worden; ook door onze media. Ook dat de VS nog decennia naar behoefte alle voor de VS relevante aardmetalen, gas en olie zonder beperking uit Oekraïne kan putten, zal door onze media genegeerd worden (de VS zou zeggenschap krijgen over zowat alle Oekraïense bodemschatten, gas- en olievoorraden, havens, andere infrastructuur en de macht over wederopbouwprojecten in Oekraïne). Ook zullen onze media niet memoreren dat de VS in april 2022 er met succes bij Oekraïne op aandrong dit inhoudelijk overeenkomstige vredesakkoord met Rusland niet te tekenen. Al dit door Amerika opgelegde verduivelde beleid zal vergoelijkt worden, zodat de ondertekening van dit wurgcontract voor Oekraïne aangekleed wordt als een feest op weg naar Europese vrede, waarbij Rusland weliswaar niet economisch is geruïneerd (wat in den beginne de bedoeling van de VS was), maar waarbij er wel vrede in Europa komt ‘dankzij Amerika’. Ben Norton spitte de saillante details van het akkoord uit: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/trump-wil-van-oekraine-economische-vs-kolonie-maken/
3 12 “Als hebben komt, is hadden te laat” was de clou van een toneelstuk dat ik eens als kind opvoerde. En het is de clou van de oorlog in Oekraïne. Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika drongen er in april 2022 met succes bij Oekraïne op aan geen vredesovereenkomst met Rusland te sluiten. Nu ziet het er naar uit dat Oekraïne inhoudelijk alsnog datzelfde vredesakkoord door president Donald Trump door de strot geduwd krijgt. Aangezien Rusland de afgelopen 3 jaar vorderingen op het slagveld gemaakt heeft, zal Oekraïne zo’n 10% meer grond aan Rusland moeten afstaan dan waar in 2022 sprake van was; door Jeffrey Sachs, vertaald door Ann Dejaegere. De schatting ‘10%’ is mijn schatting. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/12/oekraine-de-weg-naar-vrede-werd-al-in-april-2022-uitgetekend/
3 13 Vrijwel alle data van burgers en de overheid staan opgeslagen op servers van de grote Amerikaanse techbedrijven Amazon, Google en Microsoft. Daarmee is Europa digitaal en militair zeer afhankelijk van Verenigde Staten van Amerika. Deskundigen waarschuwen al langer voor de grote risico’s, die daar aan kleven. Zo is de vrees dat de Amerikanen de data kunnen inzien en de boel zelfs kunnen afsluiten als iets ze niet aanstaat. Die vrees is er ook bij het Internationaal Strafhof, dat Amerikaanse sancties kreeg opgelegd als straf voor de arrestatiebevelen die het hof heeft uitgevaardigd tegen onder anderen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2559370-te-afhankelijk-van-amerikaanse-internetdiensten-kom-nu-met-een-plan-b
3 13 President Donald Trump heeft met zijn akkoord voor Oekraïne geen pacifistische motieven. Het lot van de Oekraïeners laat hem koud. Wat hij nastreeft is het Westen met Rusland als bondgenoot opzetten tegen China; door Vijay Prashad. https://nocoldwar.org/news/donald-trumps-reverse-kissinger-strategy
3 15 Wetenschappers zijn er in geslaagd licht in zekere zin te bevriezen. Ze veranderden licht in een zogenoemde supersolid: een stof die vast en vloeibaar tegelijk is. Licht is geen stof, maar een vorm van energie. Het bestaat uit fotonen: piepkleine deeltjes, die geen [volgens mij nagenoeg geen, omdat licht wel gehoorzaamt aan de zwaartekracht; GjH] massa hebben, maar die wel energie kunnen opslaan en vervoeren. Italianen wisten die fotonen met een laser te koppelen aan materie. Als gevolg daarvan gingen ze zich afwisselend gedragen als deeltjes in een vaste stof en een vloeistof. De fotonen gedragen zich als een soort druppels. Ze vloeien soepel door een obstakel, maar behouden hun vaste vorm. Er wordt gesproken van een enorme doorbraak in de kwantummechanica; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6349280/wetenschappers-bevriezen-licht-om-er-een-vaste-en-vloeibare-stof-van-te-maken.html
3 17 Bijna 15 jaar geleden voorspelde historicus Alfred McCoy dat de ondergang van de Verenigde Staten van Amerika als wereldwijde supermacht in 2025 een feit zou (kunnen) zijn. Hij was waarschijnlijk een beetje te vroeg met zijn inschatting, maar er is nog wel wat tijd om zijn gelijk aan te tonen. McCoy voorzag indertijd een wereld waarin China, India, Iran en Rusland allemaal provocerend de heerschappij van de wegkwijnende supermacht zouden uitdagen en dat de VS zou worden verscheurd door gewelddadige botsingen en verdeeldheid zaaiende debatten. Het land zou worden geleid door een extreem-rechtse patriottische president, die dreigt met economische en militaire straffen voor iedereen die de Amerikaanse hegemonie durft uit te dagen. McCoy verwachtte dat de Amerikaanse eeuw in stilte zou eindigen. De wereld zou er weinig aandacht aan schenken, ondanks de dreigementen en de strijdlust van de Amerikanen. Er is iets voor te zeggen, maar de tekenen wijzen er op dat het Amerikaanse imperium niet stilletjes zal sterven; door Claudia Webbe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/imperia-sterven-nooit-stilletjes-hoe-gevaarlijk-is-trump/
3 18 Wereldwijd staan democratie en mensenrechten momenteel onder druk. In de Verenigde Staten van Amerika wordt de democratie verzwakt door miljardairs, die hun eigen macht vergroten en de overheid afbouwen. In Europa vindt er iets gelijksoortigs plaats, aangezien hier de invloed van het middenveld steeds kleiner gemaakt wordt; door Ruben Willems in gesprek met Nina Henkens van Kif Kif. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/nina-henkens-kif-kif-minderheden-moeten-ook-hun-plek-krijgen-in-de-samenleving/
3 20 Sommige vermoedens worden pas na 25 jaar bevestigd. Zoals de onthulling onlangs dat Groot-Brittannië in 2000 de wrede Chileense dictator Augusto Pinochet hielp om aan zijn vervolging te ontsnappen, nadat ook het Vaticaan lobbyde voor zijn vrijlating op humanitaire gronden; door John McEvoy, aangevuld, ingekort en vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/het-is-uitgekomen-de-britten-lieten-pinochet-naar-chili-ontsnappen/
3 20 Het vermogen van de gemiddelde inwoner van de rijkste landen op de planeet om te redeneren piekte in de jaren rond 2010 en is sindsdien in vrije val. Het aandeel volwassenen in rijke landen, dat niet in staat is om een rekenkundige redenering te maken of de geldigheid van een eenvoudige bewering te toetsen, is gestegen tot maar liefst 25%. In de Verenigde Staten van Amerika is het zelfs 35%. Dat klimaatverandering geen lineair proces is, of dat het gemiddelde inkomen in een ongelijke samenleving ver van het mediane inkomen ligt, zijn eenvoudige, maar essentiële inzichten, die steeds meer mensen niet begrijpen; door Seppe De Meulder. Misschien zouden Dostoevsky en Tolstoy vandaag niet eens meer een uitgever vinden… https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/worden-we-allemaal-dommer/
12 21 Na het publiceren van mijn publieke herfstdagboek liet ik een vriendin weten dat het me gelukt was om het vandaag, nu de winter officieel begint, op mijn website te plaatsen. Na wat heen- en weer geWhatsApp schreef zij, gezien mijn warrigheid: “Welkom terug op aarde” met een smiley. Ik heb me inderdaad de afgelopen week flink gefocust op het redigeren en vervolmaken van dit project en geen idee meer van tijd.
12 24 De ondertitel “Over een verstandige verhouding tot de wereld” bij het boek “Hoop” (2024, Bezige Bij in Amsterdam) van Philip Blom, geeft aan dat er ook een onverstandige verhouding bestaat, en die verklaart voor het leeuwendeel onze huidige machteloosheid. Hoop is een erfgenaam van de joods-christelijke traditie: ‘hoop op het Beloofde Land’. De Verlichting, de ontwikkeling van de wetenschap en de daarbij aansluitende technologie, verving het beloofde land gaandeweg in een nabije maakbare toekomst; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/hoop-over-een-verstandige-verhouding-tot-de-wereld/
12 25 Hoewel een van mijn motto’s is iets te vieren, zodra er iets te vieren is, heb ik deze kerstdagen vrij van afspraken gehouden, net als oudejaarsavond. Als agnost hecht ik geen bijzondere waarde aan 25 en 26 december. By the way, de eerste kerstdag en de oudejaarsavond hadden volgens mij op 21 december moeten vallen; de dag die op de nulmeridiaan 7 uur, 49 minuten en 42 seconden duurt. Daarna en daarvoor duren de dagen langer. Maar dan zouden alle maanden 10 dagen naar voren opschuiven. Hadden mijn kinderen willen komen, dan zouden ze – net als elke andere dag van het jaar – welkom zijn, maar zij hebben andere plannen (wat me wel gezond lijkt). Bij gebrek aan levenspartner deel ik deze dagen ook niet met haar. Andere verzoeken wees ik af, omdat ik het toch beladen dagen vind en ik voel me al helemaal niet geroepen om mee te doen met oud- en nieuwvieringen, die een Orwelliaanse term geworden zijn voor ‘anarchisme en eigenmacht’. Het groepje van mensen waar ik deel van uitmaakte, die met de kerst geen kerst vieren, is door een verse liefdesrelatie uit elkaar gevallen; het meisje kreeg een vriendje, dat wel kerst viert. Nee, deze dagen werk ik mijn lijstjes af van wat ik te doen heb. Zo bestelde ik vanmorgen bijvoorbeeld – na 11 jaar – eindelijk twee deurgrepen voor de glas-in-lood-deur tussen mijn keuken en woonkamer. https://denieuwereporter.nl/kortste-dag-van-het-jaar/
12 28 Wanneer iemand op televisie mag spreken liggen het onderwerp, de communicatievoorwaarden en het tijdsbestek vooraf vast. Ook is sprake van politiek conformisme [in de bron stond ‘een neiging tot’, maar dat zie ik als een onterechte afzwakking; GjH], en met de komst van commerciële omroepen geldt ook een economische censuur. Aangezien ‘zijn’ volgens George Berkeley (1685-1753) ‘waargenomen worden’ is stelt Pierre Bourdieu (1930-2002) vast: “Wie zijn bestaansrecht maar moeilijk aan zijn eigenlijke werk kan ontlenen, rest geen andere weg dan om zo vaak mogelijk op televisie te verschijnen”; door Fenna Kortoms, die Bourdieu citeert op de Filosofiekalender van vandaag.
12 30 Trouw is de echo van een gevoel, dat broeder- en zusterschap ademt / De volledige antithese van verraad en kwaad / Deze vernietigen volledig elk vertrouwen,
en sluiten definitief elke hoop af / Integendeel, respect, vastberadenheid en passie
maken het mogelijk om samen in dezelfde richting te lopen / Trouw omvat een kritische blik, met als doel te groeien / samen te schitteren bij de dageraad; door Herman Van de Velde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/trouw/
12 30 Om vrij te zijn zouden mensen zich allereerst een wereld zonder onderdrukking moeten proberen voor te stellen. Zoiets verbeelden kan alleen wanneer men ooit geroken heeft aan vrijheid. Volgens Zeba Blay (*1989) draagt gebrek aan verbeeldingskracht bij aan het voortbestaan van onderdrukking, en zij heeft het dan met name over de onderdrukking van vrouwen van kleur [terecht, lijkt me, maar veel breder geldt dit precies zo; GjH]; door Claudia Gâlgău op de Filosofiekalender van vandaag.
1 19 Volgens sommigen, bijvoorbeeld de redactie van de Standaard, zijn de oorzaken van oorlogsdreiging in Europa ‘evident en onbetwist’. Daaruit vloeit dan voor die redactie voort dat dat de grens van het maatschappelijk debat bepaalt, die niet mag worden overschreden. Dat is natuurlijk grote onzin, omdat – afgezien van de zwaartekracht en dat we er voor het overzicht van uit moeten blijven gaan dat één plus één twee is – bijzonder weinig ‘evident’, laat staan ‘onbetwist’ is. Naar mijn mening werkt de ‘global NATO’ en zijn voorganger NATO of in het Nederlands NAVO inderdaad sinds 1991 oorlogsdreiging in de hand, maar zo eenvoudig is het ook niet dat het een evident en onbetwist uit het ander voortvloeit. De wereld wordt niet beheerst door duivels, die heiligen tergen. Dat is nooit het geval geweest. De wereld wordt momenteel wel beheerst door de alleenheerschappij van de Verenigde Staten van Amerika, die op zijn retour is; volgens mij een heel spannende fase in de wereldgeschiedenis. De ene vraag is of Europa haar rol als vazalcontinent van de VS blijft vervullen of haar eigen belangen gaat dienen door een eigen koers te gaan kiezen los van de opdrachten uit de VS, de tweede en derde vragen zijn of België en Nederland vazalstaten van de VS willen blijven; naar Lode Vanoost in het zeer lezenswaardige https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/18/beste-de-standaard-er-is-niets-evident-en-onbetwist-aan-de-navo-oorlogskoorts/
1 22 Na 3 eerdere werken, die het huidige tijdsgewricht genadeloos fileren, analyseert Ico Maly nu in zijn boek “De herschepping van de democratie” (2024, uitgegeven door EPO) hoe het begrip ‘democratie’ in enkele decennia bijna ongemerkt van definitie is veranderd: wat het resultaat was van enkele eeuwen verlichtingsdenken is verworden tot de anti-verlichting, vermomd als ‘stem van het volk’; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/wat-is-democratie-nog-in-het-internettijdperk/
2 02 Ik begrijp die ophef niet over importheffingen, die de Verenigde Staten van Amerika aan de Europese Unie zal gaan opleggen; door NOS Nieuws. Voor het milieu zal dat vast een zegen zijn en we consumeren toch al meer dan goed voor de wereld en voor onszelf is. Daarnaast wordt in de berichten voorkomen dat we een negatief beeld van de Verenigde Staten van Amerika ontwikkelen, door bijvoorbeeld de verkeerde vragen te stellen en daarop in te gaan. Wanneer vanuit China of Rusland dergelijke maatregels genomen werden, zou de berichtgeving vast niet zo ongelooflijk gematigd zijn. https://nos.nl/artikel/2554249-handelsoorlog-komt-ook-naar-europa-spel-kent-alleen-maar-verliezers
2 04 “De versnippering [van linkse politieke partijen; GjH] werkt in ons nadeel”, zegt Frans Timmermans, “Als je echt een vuist wilt maken tegen rechts, moet links zich zoveel mogelijk verenigen.” Dit, en precies dit, is volgens mij de kern van de teloorgang van de linkse politiek.
Wat ik hiermee bedoel is dat – ingezet door de fusie van de CPN, de EVP, de PPR en de PSP in 1990 om meer impact te krijgen – ze mij al kwijt raakten, omdat ik me niet herkende in het niet-pacifistisch en niet-socialistische ideeëngoed van GroenLinks. Op het Nederlandse politieke beleid kon GroenLinks alleen impact krijgen (lees ‘zich als mogelijke coalitiepartner opstellen’) door steeds meer water bij de wijn te doen: in 1999 raakte de partij verdeeld over de NAVO-interventie in Kosovo. De Tweede Kamerfractie steunde het ingrijpen, maar de Eerste Kamerfractie verzette zich. Eerder al, en wel in 1995 bracht Wim Kok de invloed van de PvdA in een stroomversnelling door tijdens de Den Uyllezing het ‘afschudden van ideologische veren voor de PvdA’ niet alleen als een probleem te ervaren, maar in bepaalde opzichten als een bevrijdende ervaring te omschrijven. Met een kapitalistisch neoliberaal regeringsprogramma voerde Kok van 1994 tot 2002 twee kabinetten aan en kreeg een groot aantal kiezers achter, maar wel door afstand te nemen van de arbeiders en de kernwaarden van het socialisme.
2 05 Elke keer worden de woorden en zinnen van president Donald Trump in het nieuws geanalyseerd en gewogen. Dat levert voor mij een hoop leesvoer op. Echter, ik zit te wachten op het moment dat ik lees dat België, Nederland of heel de Europese Unie roept “Afgelopen, basta, het is uit met de Verenigde Staten van Amerika. Wij gaan in de wereld ons eigen plan trekken, los van de VS-agenda. Zo mogelijk is dit land gevaarlijker dan China en Rusland tezamen!” (wat volgens mij slechts een feitelijk juiste constatering is). Vervolgd door: “We beginnen met de sluiting van Amerikaanse militaire bases op ons grondgebied, omdat we ook niet langer als Russische schietschijf willen dienen”.
2 12 In veel opzichten is het beleid van de Amerikaanse president Donald Trump strijdig met mijn gevoel van rechtvaardigheid, maar ook deze medaille heeft een keerzijde; wat mij betreft drie:
1. Ik waardeer in Trump dat hij, heel anders dan zijn mij bekende voorgangers, die exact hetzelfde beoogden, zijn koers onomwonden wereldkundig maakt: Amerika is er voor de Amerikaanse grootbedrijven; de Amerikaanse democratie en de Amerikaanse en Internationale rechtspraak hebben en houden het nakijken, zoals ook iedereen in en buiten de Verenigde Staten van Amerika, die de belangen van de VS schaadt*.
Ik hoop van harte dat Trump tijdens de komende NAVO-top (of anders een volgende) aankondigt dat Amerika uit de NAVO stapt, en dat dat binnen afzienbare tijd gebeurt. Ik vind het een zon-overgoten, uitstekend vooruitzicht dat Europa over Europese belangen gaat, inclusief haar veiligheidsbeleid, en dat de Amerikaanse militaire bases op Europees grondgebied gesloten of door Europeanen overgenomen worden**.
* 2 13 Hoever onze politieke leiders het sinds 1945 hebben laten komen door hun opstelling leiders te zijn van een vazalstaat van de VS blijkt er onder meer uit dat ‘Europa’ niets te zeggen heeft over het heden en de toekomst van Europa: de Financial Times schrijft vanmorgen dat Europa machteloos moet toekijken en dat alle hoop, die ‘Brussel’ had een rol te spelen bij een toekomstige vredesdeal [voor een oorlog op Europees grondgebied; GjH], nu aan diggelen ligt. De website Politico schrijft dat Trump in zijn telefoongesprek met Poetin meer tijd heeft gestoken dan in gesprekken met de Europese kopstukken; door Kysia Hekster. https://nos.nl/artikel/2555631-europese-landen-dringen-aan-op-deelname-aan-onderhandelingen-over-oekraine
2 20 We leven in een tijd van grote verwarring. Daar zijn verschillende redenen voor. Een ervan is de gêne door de ineenstorting van de twee grote ‘progressieve’ projecten van de twintigste eeuw: het ‘Sovjet-socialisme’ enerzijds en anderzijds de ondergang van de Westerse verzorgingsstaat inclusief het consumptiekapitalisme (evenals het model van ‘gelukkige globalisering’ dat volgde op de val van het ‘communisme’). Het idee van vooruitgang – de kern van de hele moderniteit – is aan het wankelen en is onderwerp van hevig protest; door Dimitris Konstantakopoulos (Syriza), vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/de-opkomst-van-extreemrechts-in-tijden-van-verwarring-en-bedrog/
2 21 Vanmorgen was er weer een bijeenkomst van mijn filosofisch leesclubje. Nu over het boek “Vrij om de wereld te veranderen; Denken zoals Hannah Arendt anno nu” (2024, uitgegeven door Atlas Contact) van Lyndsey Stonebridge, vertaald door Alexander van Kesteren. Een boek waar ik heel enthousiast over ben, omdat het inzicht geeft in het belang van de instrumenten, die Arendt gedurende haar leven aandroeg, om de veranderende wereld om ons heen te begrijpen en menselijk te maken: een model van hóé goed te doordenken, wanneer ‘de geschiedenis en de politiek de bestaande vangrails onttakelen’, zoals dat gebeurde in haar tijd van leven en zoals dat nu opnieuw gebeurt (theoretische comfortzone’s verlaten, dogma’s en ideologieën die niet goed uitkomen over boord gooien en geen waarde hechten aan politieke zekerheden; pag. 16). Arendt bepleit het checken van feiten, waarnemen vanuit het perspectief van de buitenstaander (de illegaal aanwezige, de minderheden, de vluchtelingen) en gericht zijn op het tot stand brengen van een menselijke samenleving. We hebben de eerste 5 hoofdstukken intensief besproken en ik werd er blij van hoe we met elkaar de teksten samen probeerden te doorgronden.
2 26 Mij klinkt het als muziek in de oren: de Amerikaanse president Donald Trump zegt snel nieuwe importheffingen in te stellen tegen de Europese Unie. “We zullen de heffingen erg snel aankondigen en het zal, over het algemeen, om 25% gaan”, zei Trump na de eerste vergadering met al zijn bewindspersonen. De heffingen gelden voor auto’s en ‘veel andere producten’. In de eerste plaats spreekt mij dit bericht aan, omdat ik al 50 jaar de wens heb dat wij hier een lossere band gaan onderhouden met de Verenigde Staten van Amerika. Verder ben ik al heel lang geen voorstander van al dat gesleep met goederen over heel de aarde en vind ik dat we een alternatief moeten bedenken voor economische groei, waarop onze economie gebaseerd is. In hoeverre die laatste slechte gewoonten door Trumps besluit omgebogen worden naar een verantwoorde manier van leven is uiteraard de vraag, maar dat de band tussen de Europese Unie, waaronder België en Nederland, op de proef gesteld wordt, zal menigeen onderschrijven. Hoelang blijven onze media en politici nu nog gedwee de VS een hand boven het hoofd houden, terwijl ze in koor met de VS China en Rusland verfoeien? Naar aanleiding van een artikel door NOS Nieuws en van de nieuwsredactie van NU. Zie ook 2 25 onder het kopje ‘Europa’. https://nos.nl/artikel/2557431-trump-wil-importheffingen-van-25-procent-op-europese-producten en https://www.nu.nl/economie/6347358/trump-dreigt-nu-ook-eu-spoedig-importheffingen-van-25-procent-op-te-leggen.html
3 10 Vannacht bedacht ik me dat in onze democratie, met gemankeerde media en spindokters die draagvlak creëren voor het onacceptabele, pluraliteit (lees: gedachte-uitwisseling, meningsvorming en vrijheid) onder een onaanvaardbaar grote druk is komen te staan.
Aanleiding was waarschijnlijk bezoek aan mij gisterenavond, dat in een bijzin zei dat ‘we het niet over politiek gaan hebben’.
3 11 Zittend op een bankje tegenover de Pyramide van Austerlitz bleken een oud-PSP-vriend van mij en ik nog altijd ons pacifistisch, socialistisch gedachtegoed aan te hangen en goed te hebben onderhouden. We staan vaak alleen met onze denkbeelden, en het maakt ons momenteel als het ware ‘lachende derden’. In een wereld, waarin haast iedereen een oorlog met Rusland vreest nu de Amerikaanse president Donald Trump onverbloemd doet wat de VS al 80 jaar geflatteerd onder de vlag van ‘democratie brengen en mensenrechten verdedigen’ doet en een oorlog met China wil beginnen waarvoor het het beste is eerst die met Rusland op Oekraïens grondgebied te beëindigen. Wij schatten in – alle haviken als Emmanuel Macron, Frans Timmerman, Keir Starmer en Mark Rutte ten spijt – op basis van de Europese geschiedenis sinds 2008 dat Rusland handel en vrede met de rest van Europa wil (zoals indertijd Michail Gorbatsjov voorstelde en George H.W. Bush dat ‘Vredeshuis Europa’ afwees) en dat president Vladimir Poetin absoluut niet van zins is het Russisch territorium naar het westen uit te breiden.
3 11 We zijn gedetermineerd om af en toe in te gaan tegen onze determinatie. Wanneer we dat doen wordt een tipje van de sluier opgelicht, waardoor iets van onze ‘vrije wil’ in beeld komt; door Paul Verhaeghe, naar aanleiding van het boek “Behave – Waarom we van nature goed en slecht zijn: een biologische blik” (2024, uitgegeven door Borgerhoff & Lamberigts) geschreven door Robert Sapolsky. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/goed-en-kwaad-van-de-mens-vind-je-in-romans-en-in-wetenschappelijke-werken/
3 14 De helft van de afstandsbediening van mijn auto blijkt gisteren 10 km aan mijn sleutelbos balancerend meegereisd te zijn naar mijn huis. Thuis gekomen miste ik de afstandsbediening. Ik vond die helft op het grind bij mijn huis onder het bestuurdersportier. Hoewel ik niet geloofde dat de andere helft verdwenen kon zijn, heb ik mij toch neergelegd bij zijn verdwijning. Hoewel, ik vertrok nog even richting de laatste keer dat ik de afstandsbediening gebruikt had, maar ik vond het zo onvoorstelbaar dat ik na enkele kilometers naar huis ben teruggegaan. Degene die ’s avonds bij mij kwam eten, heb ik gevraagd de ontbrekende helft voor mij te vinden, maar dat lukte ook haar niet.
Vanmorgen belde ik Volvo Nederland voor een vervangende afstandbediening. Daar kon zij mij niet bij helpen; ik werd geadviseerd contact op te nemen met mijn garage. Voordat ik naar mijn garage ging, reed ik toch nog even langs de plek waar ik mijn afstandsbediening het laatste gebruikt had. En daar lag de andere helft gehavend op straat. Ik paste beide helften aan elkaar en de afstandsbediening werkte weer naar behoren.
Dus, vergeet nooit het onmogelijke te overwegen, want soms blijkt dat slechts ‘schier onmogelijk’.
3 18 “Om poëzie te kunnen schrijven die niet politiek is, moet ik luisteren naar de vogels en om de vogels te kunnen horen, moeten de gevechtsvliegtuigen stil zijn”, schreef de Palestijnse dichter Marwan Makhoul. Misschien is dat nog wel de grootste misdaad van de oorlogsmisdadigers, die zich onze leiders durven noemen: hoe ze alles wat wezenlijk van belang is, overschreeuwen met de dood en vernieling, die ze zaaien; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/hoe-kan-ik-schrijven-over-microben-en-reuzenpinguins-wanneer-er-weer-bommen-op-gaza-vallen/
1 01 Brandweer Nederland noemt het onacceptabel dat hulpverleners tijdens de nieuwjaarsnacht werden belaagd. De jaarwisseling is voor sommigen een vrijbrief voor anarchie en geweld [geworden; GjH]. Geweld, vernielingen en illegaal zwaar vuurwerk zijn een nieuwe normaliteit. Het is haar werk om te zorgen dat iedereen veilig het nieuwe jaar kan inluiden, maar dat wordt onmogelijk gemaakt door mensen die de brandweer doelbewust aanvallen. Na een nacht vol (vuurwerk-)incidenten pleiten de burgemeesters Carola Schouten van Rotterdam en Femke Halsema van Amsterdam voor een landelijk vuurwerkverbod. De Amsterdamse ‘driehoek’ veroordeelt het geweld tegen hulpverleners en zegt zich zorgen te maken over de ontwikkeling van de jaarwisseling gedurende de afgelopen jaren. De ziekenhuizen in het zuiden van Nederland [waar het droog was; GjH] hebben een drukke nacht achter de rug. In andere delen van het land [waar sprak was van motregen en regenbuien; GjH] is het beeld anders en laten ziekenhuizen weten dat de nacht juist rustig is verlopen. De Dierenbescherming heeft veel meldingen gekregen van baasjes die hun huisdieren kwijt zijn. Het ging om katten, die tijdens de jaarwisseling niet meer thuiskwamen, en honden die uit hun tuigje ontsnapten [de dieren in de natuur hebben hier geen stem; GjH]; in de liveblogs van Nu. Ikzelf doe op geen enkele wijze mee aan deze verloedering (zie 12 25 onder het kopje ‘Inzichten’); ik kijk nog niet eens uit het raam naar siervuurwerk.
1 06 De rechterzijde levert in België het argument dat ‘de rijken’ in België al erg zwaar belast worden. Daarbij bedienen ze zich van misleidende en onvolledige statistiek. Het verschil tussen de belastingdruk op inkomen uit arbeid en uit kapitaal is er groter dan in de meeste OESO-landen. Dat verschil nam het afgelopen decennium ernstig toe. De rechterzijde zegt dat elke ‘rijkentaks’ vooral de middenklasse zal raken, aangezien de rijken zo’n belasting wel zullen ontwijken. Niet alleen is deze stelling inconsistent met hun eerste stelling (dat de rijken al zo zwaar belast worden), maar deze stelling is ook nog eens vals. Ten derde was de ‘meerwaardebelasting’, die op tafel lag, een lachertje. Niet alleen vanwege het lage tarief van 10%, maar ook vanwege verschillende vrijstellingen en achterpoortjes, die mogelijkheden boden om de dans te ontspringen. Ten vierde verbergen de rechtse politici hun doelstelling kennelijk niet meer: de rijken rijker maken, en de armen armer. Het niveau van de argumentatie van de Belgische ‘liberale’ politici lijkt al net zo laag te zijn als de Belgische meerwaardebelasting: nihil; door Sacha Dierckx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/neen-de-rijken-betalen-niet-te-veel-belastingen/
1 10 Waar in België het advies geldt om mondkapjes te dragen in de zorg en bij luchtwegklachten, ook in het openbaar vervoer, geldt in Nederland het algemene advies bij luchtwegklachten onder meer om afstand te houden en indien noodzakelijk bij fysiek contact een mondkapje te dragen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2551177-mondkapjesadvies-in-nederland-ongewijzigd-beeld-anders-dan-in-belgie
1 11 In 850 was Nederland onderdeel van het Duitse keizerrijk. De gewesten werden bestuurd door bisschoppen en graven. In de buurt van Maartensdijk waren dat de bisschop van Utrecht en de graven van Holland. Van besturen kwam alleen bij de bisschop weinig terecht, omdat hij op de vlucht sloeg. Hij werd door Vikingen bedreigd en reisde naar Deventer, dat in die tijd bij het graafschap Hamaland hoorde. Om in Deventer te mogen blijven, moest de bisschop gebied afstaan aan de graaf Wichman IV van Hamaland (920-974). En dat doet hij: hij schenkt het Nardinclant; ’t Gooi, zoals we dat nu kennen, bestaande uit Naarden en de 5 woonplaatsen daaromheen. Wichman heeft een zoon en twee dochters, genaamd Liutgard en Adela. Zijn zoon moet hem opvolgen, maar hij overlijdt daarvoor te vroeg. Met zijn dochter Adela heeft Wichman geen goede band, maar met zijn andere dochter Liutgard wel, hij schenkt haar het jufferensticht (een klooster voor vrouwen van adel) van Elten, dat ook bij Hamaland hoorde, èn het Nardinclant. De Heeren van Amstel zijn rentmeesters in Nardinclant en in dit geval verantwoordelijk voor het ophalen van belastinggeld bij de inwoners van dat laatste gebied. Dat belastinggeld is bedoeld voor het jufferensticht in Elten, en daar zitten de Heeren van Amstel niet op te wachten. Ze trokken zich niets aan van de dames van Elten en gingen in Nardinclant de baas spelen. Dat gaat een tijdje zo door, totdat abdes Godelinde van Elten (het hoofd van het vrouwenklooster) in 1280 besluit het Nardinclant in pacht te geven aan Floris V (1254-1296), de graaf van Holland en Zeeland. Zo werd het Nardinclant, dat steeds vaker “’t het Gooi” werd genoemd, onderdeel van het graafschap Holland, ondanks de pogingen van de bisschoppen van Utrecht om het terug te krijgen. Van dat graafschap Holland werd het noordelijk deel later de provincie Noord-Holland. Vandaar dat ’t Gooi dus bij de provincie Noord-Holland hoort, en niet bij Utrecht; door Jasmijn Brasser. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/344564/waarom-hoort-t-gooi-eigenlijk-bij-noord-holland
1 15 Een open brief aan de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) en de Conseil des rectrices et recteurs (CRef) ondertekend door 3.290 studenten, 1.518 onderzoekers, 1.107 professoren, 634 administratieve, onderwijs ondersteunende en technische medewerkers, 64 departementshoofden en 29 decanen. Dit is de grootste collectieve aanklacht tegen de mensenrechtenschendingen van Israël in Gaza en Palestina vanuit de Belgische academische wereld ooit; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/belgie-in-de-voorhoede-van-de-wereldwijde-academische-boycot-tegen-israel-historische-oproep-tot-actie/
1 17 De Vlaamse Regering benadrukte in haar Septemberverklaring de ambitie om tussen 2024 en 2029 te bouwen aan een “Warm en Welvarend Vlaanderen”. Een cassatieberoep roept echter de vraag op of deze ambitie strookt met de aanpak van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap en de Vlaamse Gemeenschap. Hoe warm is Vlaanderen werkelijk voor mensen, die volledig afhankelijk zijn van bescherming en zorg? Door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/rechter-steunt-26-jarige-sari-met-spierziekte-maar-vlaamse-overheid-gaat-in-cassatie/
1 30 Na Nederland is nu België aan de beurt: Bert Engelaar, algemeen secretaris van de Belgische vakbond ABVV met meer dan 1,5 miljoen leden, stelt in niet mis te verstane bewoordingen, wat hij denkt over de Arizona-akkoorden, die dit weekend gesloten zouden moeten worden. ‘Vooruit’ staat voor een historische beslissing: sociaal-democratie of rechts-populisme. Lees hier zijn open brief; door Bert Engelaar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/abvv-topman-bezweert-vooruit-niet-op-de-knieen-te-gaan-voor-mr-en-nva/
2 13 Een links verankerde meerderheid in het Brussels Gewest is mogelijk, wanneer twee uitsluitingen zouden worden opgeheven: Ecolo, PS en PTB hebben 38 van de 72 zetels van het Franstalige quotum. Groen, PVDA, Team Fouad Ahidar en Vooruit zijn goed voor 10 van de 17 zetels van het Vlaamse quotum. Daarmee zou een dubbele meerderheid zijn bereikt; door Henri Goldman, vertaald door Freddy Leuris. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/brussel-zit-vast-is-een-linkse-coalitie-de-uitweg/
2 14 Het gevaar met de Belgische regering is dat ze zeggen dat er geen geld is voor sociale bescherming, maar niet vermelden dat de werkende klasse wat haar betreft de rekening mag betalen voor een beleid dat vooral lobbyisten en vriendjes gelukkig maakt: armoede komt in uw betoog niet voor, zegt Bert Engelaar, algemeen secretaris van de vakbond ABVV in een open brief. Klimaat? Ook niet. Een achtenswaardig inkomen? Neen. Ongelijkheid? Niet. Haalbare banen? Ook niet. Rechtvaardige belastingen? Geen woord daar over. U doet alsof dat geen onderwerpen meer zijn. Alsof de dagelijkse, grote problemen van deze tijd niet bestaan; door Bert Engelaar, reagerend op een column van Kris Vanmarsenille in de Gazet van Antwerpen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/bert-engelaar-abvv/
2 17 In meer dan 300 van de 342 Nederlandse gemeenten stegen de huizenprijzen vorig jaar, in 7 regio’s zelfs met meer dan 20%. Toch waren er ook 25 gemeenten waar de huizenprijzen omlaag gingen. Uitschieter was daarbij het Brabantse Boekel, waar een daling werd genoteerd van maar liefst 12,5%; door Tom van Gurp. Wat zegt het overigens dat de gemiddelde huizenprijs het laagst is in regio’s aan de randen van Nederland? Zijn dat de meest door ‘De Haag’ en/of door potentiële huizenkopers vergeten regio’s? https://www.nu.nl/economie/6345970/in-deze-elf-gemeenten-betaal-je-minder-dan-300000-euro-voor-een-koophuis.html
2 20 Palestijn Nouraldin Alsweirki werd in oktober 2023 door het Nederlandse softwarebedrijf Speakap BV ontslagen vanwege LinkedIn-posts, waarin hij solidariteit uitte met het Palestijnse recht op verzet tegen de Israëlische bezetting. Nouraldin diende een klacht in tegen zijn werkgever voor ‘onrechtmatig ontslag’. De rechter heeft zijn ontslag nu ongeldig verklaard, omdat het een uiting was van discriminatie van een werknemer op basis van diens politieke overtuiging. Dit vonnis is heel belangrijk in de huidige Nederlandse politieke context, omdat die laat zien dat je uitspreken ten gunste van het Palestijnse (gewapende) verzet, ook op de werkvloer, beschermd wordt onder anti-discriminatie-wetgeving. Het bedrijf werd tot een hoge schadevergoeding veroordeeld; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/rechtbank-nederland-veroordeelt-bedrijf-voor-discriminerend-ontslag-palestijnse-werknemer/
2 24 De Antwerpse politie maakt gebruik van surveillancemateriaal van verschillende Israëlische bedrijven. Dit blijkt uit informatie die de Belgische PVDA bij het stadsbestuur opvroeg. Volgens de partij heeft elk van die bedrijven in meer of mindere mate banden met het Israëlische leger en haar veiligheidsdiensten. In het nieuwe bestuursakkoord staat dat er een ethisch aankoopbeleid gevoerd zal worden, maar daar is klaarblijkelijk weinig van terecht gekomen. Daarom oppert de PVDA het stadsbestuur elke vorm van samenwerking met deze bedrijven te stoppen en een moratorium op Israëlisch politiemateriaal in te voeren; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/antwerps-stadsbestuur-spendeert-meer-dan-2-miljoen-aan-israelisch-surveillancemateriaal/
2 25 Een bloemlezing van de maatregelen, die haaks staan op werkzekerheid en een haalbare werk-privébalans: werkgevers kunnen tot zeven uur overwerk per week eisen zonder extra loon of inhaalrust, uitzendarbeid wordt onbeperkt toegestaan, het verbod op nachtwerk en de verplichte sluitingsdag wordt afgeschaft. Meer kleine arbeidscontracten en een beperkt loon en vaak zonder sociale zekerheid, terwijl de opzegtermijn wordt verkort tot slechts één week. Werknemers krijgen te maken met ‘vrijwillige’ overuren, die in de praktijk moeilijk te weigeren zijn en onvoorspelbare uurroosters in de hand werken. De asociale sociaal-economische maatregelen van de Belgische regering treft vrouwen [weer; GjH] onevenredig hard; door Fauve Peirelinck en Matilde De Cooman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/25/de-impact-van-de-nieuwe-federale-regering-op-vrouwen-onzekerheid-flexibilisering-en-ongelijkheid/
2 28 Dit weekend staan Belgische boeren en klimaatactivisten schouder aan schouder. Hun gedeelde tegenstander is de agro-industrie. Landbouwers ervaren de klimaatverandering direct en fysiek. Ze staan op de frontlinie. Terwijl gevaar en impact stijgt, daalt hun handelingsvermogen. Ondanks de vele omgevingsuitdagingen, is het boerenerf steeds minder in handen van de boeren zelf. Niet alleen de bedrijfsvoering wordt in toenemende mate bepaald door de Boerenbond, ook daalt het eigen grondbezit ten voordele van onder andere onzekere seizoenspachten. Deze agro-industriële holdings omsingelen de landbouwers langs alle kanten van de keten; van meststoffen via stallenbouw tot verzekeringen. En met de MRBB (Maatschappij Roerend Bezit Boerenbond) dreigt de solidariteit van de Boerenbond even ver te gaan als hun eigen financiële belangen; door Lotte Christiaens, die het niet nodig vindt het gedachtegoed van de klimaatactivisten uit te leggen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/boeren-en-bezorgde-burgers-twee-gezichten-een-gedeelde-strijd/
3 03 De Amsterdamse togadriehoek (deken van de Orde van Advocaten, de hoofdofficier van justitie en de president van de Amsterdamse rechtbank) maakt zich grote zorgen over de toekomst van de rechtsstaat. Rechters worden belaagd, rechterlijke uitspraken worden door burgers in twijfel getrokken en de rechter zou te veel op de stoel van de politiek zitten. Dat dalende vertrouwen is een gevaar voor het voortbestaan van de rechtsstaat; door Inge Engel. Zouden uitspraken na het aantekenen van een hoger beroep, die afwijken van de aangevochte uitspraak, niet ook bijdragen aan dat dalend vertrouwen wanneer dat in de beleving van burgers vaak voorkomt? En een Amerikaanse president, die elke aanklager of rechter wil ontslaan wanneer die een hem onwelgevallige uitspraak doet, helpt natuurlijk ook niet mee. https://sg.uu.nl/artikelen/2025/03/de-rechtsstaat-uit-balans
3 19 In de online-actie “Speak Up for Palestine” steunen 130 bekende Belgen een open brief van Oxfam België aan hun premier Bart De Wever. In deze brief eist de organisatie actie tegen Israëls schendingen van het internationaal recht in Palestina. Wij willen als mensen, als burgers, niet blijven toekijken, zo klinkt het; door Oxfam België. Hier is de open brief te lezen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/meer-dan-130-bekende-belgen-spreken-zich-uit-voor-palestina/
12 24 In Zuid-Ethiopië vestigen zich steeds meer mensen in het beschermde leefgebied van olifanten. Fetiya Ousman (31), de eerste vrouwelijke ranger van het land, probeert de fragiele vrede in het ‘Babile Olifantenreservaat’ te bewaren; door Daphne Wesdorp. https://www.oneworld.nl/klimaat/olifant-mens-strijd-grond-water-ethiopie/
12 16 De wreedheden tegen de Congolese bevolking worden ingegeven door economische belangen, met name de exploitatie van de natuurlijke rijkdommen van het land door buitenlandse mogendheden en multinationals. Het Congolese volk is nu al 26 jaar het mikpunt van agressie. Na een 5 jaar durende bezetting (1998-2003) van 2/3 van dit immense land door Oegandese en Rwandese militairen waren er opstanden in het oosten. De Congolese bevolking leeft in een permanente staat van destabilisatie en oorlog. De hele wereld weet ondertussen dat Oeganda en Rwanda verantwoordelijk zijn voor deze oorlog. De opeenvolgende pro-Rwandese opstanden van augustus 1998 tot nu toe waren alleen mogelijk door de directe steun van deze legers op Congolees grondgebied. Maar in tegenstelling tot Oekraïne krijgt Congo geen massale militaire hulp en wordt Rwanda slechts zelden onderworpen aan sancties, die dan zeer timide zijn. Dit is wat de Congolezen woedend maakt. Zij voelen zich mishandeld door de internationale gemeenschap; door Tony Busselen. https://lavamedia.be/voor-een-afrikaanse-vrede-in-congo-geen-amerikaanse/
1 06 Recent flakkerde de oorlog in het West-Afrikaanse Mali op, en daardoor raakt in buurland Mauritanië het vluchtelingenkamp van Mberra verzadigd. De gebrekkige gezondheidszorg en de verschillende etnische groepen maken samenleven ingewikkeld. Toch blijven veel kampbewoners vastberaden om gewapende en jihadistische groepen geen kans te geven. ‘De oorlogstaal uit Mali mag de grens nooit overwaaien’; door Thibault Coigniez. Deze impressie over hoe het eraan toegaat in Mberra lijkt mij een voorbeeld voor bijvoorbeeld ons in – het veel rijkere – Nederland: https://www.mo.be/reportage/malinese-vluchtelingen-in-Mauritanie-Nooit-zullen-we-nog-buigen-voor-geweld
1 14 De laatste tijd is er veel politieke onrust en repressief geweld in Kenia. In juni jl. waren er grootschalige protesten tegen de regering, voornamelijk geleid door jongeren, die zich verzetten tegen geplande belastingverhogingen en andere overheidsmaatregelen. De Europese Unie levert ontwikkelingshulp en het Internationaal Monetair Fonds is betrokken bij het financieel beleid van Kenia. De Verenigde Staten van Amerika verleent onder andere steun bij de opleiding van Keniaanse veiligheidstroepen. Onder Kenianen is nu ook nog online onrust ontstaan over het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima, dat vorige week werd aangekondigd. Het koningspaar bezoekt het Oost-Afrikaanse land tussen 18 en 20 maart a.s. op uitnodiging van president William Ruto. Maar de Keniaanse president ligt al langere tijd onder vuur vanwege mensenrechtenschendingen in het land; door Marc Vandepitte, Elles van Gelder en Saskia Houttuin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/kritiek-in-kenia-kan-dodelijk-zijn/ en https://nos.nl/artikel/2551764-kenianen-protesteren-tegen-komst-oranjes-president-misbruikt-jullie-bezoek
1 17 Exact 60 jaar geleden werd de allereerste verkozen leider van onafhankelijk Congo vermoord in opdracht van de Belgische regering, met goedkeuring van de Amerikaanse en Britse regeringen. De meeste daders zijn overleden, maar er lopen er nog twee vrij rond. “De moord op Lumumba; Kroniek van een aangekondigde dood” (2020, heruitgegeven door Kritak), geschreven door Ludo De Witte. Nog steeds hèt standaardwerk om te begrijpen wat er toen gebeurd is; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/17-januari-1961-patrice-lumumba-60-jaar-geleden-vermoord-meer-dan-ooit-springlevend/
1 27 Vandaag nam de M23-rebellengroep, gesteund door Rwanda, de stad Goma in het oosten van de Democratische Republiek Congo in. Oost-Congo is enorm rijk aan grondstoffen, zoals coltan (belangrijke mineraal voor smartphones), goud en tin. Deze rijkdommen gebruikt het rebellenleger als inkomstenbron. Zij controleert mijnen, belast handel en exporteert mineralen illegaal naar buurlanden, zoals Rwanda. Dit levert hen maandelijks aanzienlijke financiële middelen op. De inname van Goma is de zoveelste opflakkering in een vergeten oorlog, waarin sinds 1996 al 6 miljoen mensen de dood vonden. We spreken hier dus over het bloedigste conflict van de afgelopen decennia.
Tijdens de spoedzitting van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties riep secretaris-generaal António Guterres gisteren op tot onmiddellijke terugtrekking van de rebellen en benadrukte hij de noodzaak van internationale samenwerking om het conflict te deëscaleren.
Het Westen zou een ‘langdurige’ bezetting van het gebied gemakkelijk kunnen verijdelen. Echter, het is de vraag of het Westen haar invloed zal gebruiken om M23 en Rwanda tot de orde te roepen. Immers, [economische; GjH] nationale belangen, migratie en zakelijke investeringen wegen voor het Westen zwaarder dan humanitaire kwesties. Geen wonder dat Rusland steeds populairder wordt onder Congolezen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/27/gaat-rwanda-goma-annexeren/
2 03 Tien (van de 50) miljoen Soedanezen moesten hun dorpen en steden ontvluchten door de oorlog tussen de Soedanese strijdkrachten (SAF) en de Rapid Support Forces (RSF), die al anderhalf jaar proberen de controle over heel Soedan over te nemen. Ondanks het gevaar op de internationalisering van het conflict en de verschrikkelijke humanitaire gevolgen krijgt het nauwelijks aandacht in de wereld. De hulpverlening, voor wat wellicht de ergste hongersnood in Afrika ooit kan worden, is volstrekt ontoereikend en kan zo de komende jaren tot 10 miljoen slachtoffers leiden; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/soedan-de-vergeten-oorlog/
2 10 Wat voor de wereld een schok is (dat de Alliance du Fleuve Congo (AFC) Goma is binnengevallen en inmiddels Noord-Kivu in handen heeft), is voor de Congolezen het voorspelbare gevolg van zowel externe als interne nalatigheid in het aanpakken van een conflict dat al bijna 30 jaar aanhoudt. Jarenlang hebben Congolezen machteloos moeten toezien hoe Oost-Congo werd geplunderd door Oeganda en Rwanda, met medeplichtigheid van Westerse landen. Zelfs na miljoenen doden en ontheemden blijft het conflict voortduren. De internationale gemeenschap – met name België, Frankrijk en de Verenigde Staten van Amerika – zwijgt en kijkt toe; door Lieven Miguel Kandolo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/10/niets-is-toevallig-aan-wat-er-nu-gebeurt-in-oost-congo/
1 21 In de permanent bevroren grond rond de Noordpool liggen duizenden jaren aan koolstof opgeslagen. Doordat het Arctisch gebied opwarmt, gaan organische materialen, zoals afgestorven plantenwortels, daar nu rotten. Hierdoor verandert het Arctisch gebied in een bron van broeikasgassen. Eén derde van de bossen, moerassen en toendra’s van het bevroren noorden stoot inmiddels CO2 uit. Als het effect van natuurbranden wordt meegenomen, komt het getal zelfs uit op 40% [Hoe dit geïnterpreteerd moet worden, ontgaat mij: 40% waarvan?; GjH]. Het gaat om een gebied dat zich uitstrekt van Alaska, Canada, Groenland, Scandinavië en Siberië; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6343127/arctisch-gebied-warmt-op-waardoor-klimaatverandering-verder-kan-versnellen.html
1 23 De grootste ijsberg ter wereld brak in 1986 af van Antarctica. Al gauw kwam die vast te zitten op de zeebodem en vervolgens in een maalstroom. Uiteindelijk maakte het blok ijs van ongeveer 3.500 km2 groot, iets groter dan de provincie Zuid-Holland, zich in december los. Nu ligt op hij op ramkoers met het Britse eiland South Georgia, een onbewoond eiland in de Zuidelijke Oceaan. Daardoor lopen pinguïns, veel andere vogels en zeehonden, die daar wonen, gevaar voor hun voedselvoorziening. Het ijs zal uiteindelijk wegsmelten in de oceaan; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/opmerkelijk/6343292/s-werelds-grootste-ijsberg-op-ramkoers-met-eiland-ramp-dreigt-voor-dieren.html
2 05 Het aantal gletsjerspleten op Groenland is tussen 2016 en 2021 aanzienlijk toegenomen, en ze zijn ook dieper geworden. Het aantal spleten neemt sneller toe dan eerder werd vastgesteld. Dit kan leiden tot een domino-effect. Klimaatverandering is de oorzaak, en zal er ook het gevolg van zijn; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/groenlandse-ijskap-barst-steeds-sneller
3 06 Februari jl. werd op de Noord- en de Zuidpool historisch weinig zee-ijs gemeten. De wereldwijde omvang van het zee-ijs (het ijs bij beide polen bij elkaar opgeteld) bereikte begin februari een historisch dieptepunt. Ook gedurende de rest van de maand lag er minder ijs dan ten tijde van het vorige record. Dat werd in februari 2023 gevestigd.
Bij de Noordpool, waar het nu hartje winter is en de hoeveelheid zee-ijs dus eigenlijk maximaal zal zijn, lag 8% minder ijs dan gemiddeld in februari. De hoeveelheid zee-ijs is daar nooit zo laag als dit jaar en het ligt ook significant onder de bandbreedte.
1 09 Jeffrey Sachs acht China ‘buitengewoon succesvol’. Hij heeft een heel andere visie over China dan de meeste Westerse commentatoren [die zich volgens mij door wensdenken laten leiden; GjH]. In dit artikel legt hij uit waarom: het belangrijkste om een economie te beoordelen is of ze innoveert, of jongeren goed leren, of de spaarquote hoog is en of er nieuwe technologieën ontstaan. China voldoet aan al deze criteria: de fundamenten van de economie zijn gezond, er wordt snel geïnnoveerd, het onderwijssysteem is sterk en de spaarquote is hoog. China heeft ook succes op het gebied van innovatie en krijgt steeds meer nieuwe technologieën onder de knie. Vooral koolstofvrije energiesystemen, of het nu gaat om atoomenergie van de vierde generatie, hernieuwbare energiebronnen, hogesnelheidstreinen, maar ook 5G-technologie. China loopt ver voorop. Het heeft een zeer geavanceerd industriebeleid, waarschijnlijk het meest geavanceerde ter wereld, dat al 10 jaar teruggaat tot het programma ‘China 2025’. Nu we in 2025 zijn aanbeland, blijkt dat programma zeer succesvol. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/jeffrey-sachs-china-is-buitengewoon-succesvol/
1 21 Ondanks de tendentieuze toon van dit artikel, vat ik de essentie toch niet-tendentieus samen en neem het op vanwege de inhoud: De Chinese regering steunt de Palestijnse eis voor een eigen staat en wil het respect voor de internationale regels versterken. China behoudt wel degelijk relaties met Israël, maar ontgoochelde het land door een gematigde veroordeling van de actie van Palestijnse verzetsstrijders op 7 oktober 2023. Bovendien verklaarde de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi eind oktober 2023 al (!) dat de Israëlische vergelding de grenzen van de zelfverdediging overschreed en neerkwam op collectieve bestraffing. China noemt Hamas geen terroristische organisatie. De Chinese ambassadeur bij de Verenigde Naties, Zhang Jun, verklaarde in februari 2024 dat de gewapende strijd van Palestijnen tegen de bezetting door Israël ‘een onvervreemdbaar recht’ is dat ‘volledig in lijn ligt met het internationaal recht’. Op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september 2024 verklaarde Yi dat macht de rechtvaardigheid niet mag verdringen. “China steunt de gerechtvaardigde vraag van de Palestijnen naar een eigen staat. Het is tijd om de tweestatenoplossing in praktijk te brengen”.
Hoewel China naar aanleiding van het Israëlisch militair geweld geen officiële handelsmaatregelen nam ten opzichte van Israël, stokt de handel. Daartegenover staat een sterkere diplomatieke en economische relatie met Iran. China hanteert tegenwoordig de termen ‘beschaving’ en ‘modernisering’. Daarmee geeft het de boodschap dat het de landen van het Globale Zuiden wil helpen te moderniseren, onder meer door de bouw van infrastructuur, zonder evenwel de eigen waarden op te dringen. Daarmee stelt China zich anders op dan de Verenigde Staten van Amerika, die wel hun waarden opdringen, en China neemt daarmee afstand van het idee van een ‘botsing van beschavingen’. Het pleit in plaats daarvan voor dialoog en integratie tussen beschavingen. Landen zijn volgens de Chinese regering niet tegen verandering en nemen nieuwe elementen van andere beschavingen over, wanneer ze die bruikbaar vinden. Zo noemt China zichzelf een marxistisch land met Chinese karakteristieken. Dit alles past binnen haar ‘Globaal Beschavingsinitiatief’.
Hoewel er in China weinig Joodse gemeenschappen zijn, was er lange tijd wel sympathie voor joden. Veel Chinezen herkenden zich in het hardwerkende en welvarende volk dat, net als zij, erg veel waarde hecht aan onderwijs. De politieke situatie steekt nu een spaak in dat wiel. De achting voor Israëliërs is diffuus geworden. “Zien is geloven, rechtvaardigheid huist in het hart van mensen. Sommige landen verspreiden leugens en geruchten over een zogenaamde genocide en dwangarbeid in Xinjiang, terwijl ze blind blijven voor humanitaire tragedies in Gaza en elders, waardoor ze hun dubbele standaarden blootleggen”, schreef het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring op 5 januari 2024 [naar aanleiding van berichten over Chinese heropvoedingskampen voor moslims; GjH]; door John Vandaele in gesprek met professor Lee Ting-mien. https://www.mo.be/interview/china-vindt-palestijnse-gewapende-strijd-legitiem
3 19 De Oeigoeren zijn een bevolkingsgroep in Xinjiang, in het westen van China. Eind vorig jaar kwamen ze in het nieuws vanwege de val van Bashar al-Assad in Syrië. Toen bleek dat duizenden Oeigoeren in Syrië hadden meegevochten met islamitische terreurorganisaties en daar nog steeds actief zijn. De regio Xinjiang is divers en dynamisch, met gemeenschappen die streven naar harmonie en vooruitgang. De stem van de meerderheid van Oeigoeren, die gewoon een rustig en vreedzaam leven nastreven en die de terreur grondig beu zijn, zou meer moeten worden gehoord; door Marc Vandepitte in gesprek met Ng Sauw Tjhoi, die graag achtergronden geeft bij wat wij in het Westen denken te weten over ‘de Oeigoeren’. Daar weten we immers heel weinig over. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/de-oeigoeren-en-china-feiten-mythen-en-geopolitiek/
12 24 Op zaterdag 7 december vond in de Paulus VI-aula de onthulling van een kerststal plaats. De kerststal, opgesteld in de grote audiëntiezaal van het Vaticaan, toont het kindje Jezus rustend op een keffiyeh, een traditionele Palestijnse sjaal. En er was een verbale terechtwijzing van het Westen: de paus stond stil bij ‘onze broeders en zusters in Bethlehem en andere delen van de wereld, die lijden onder de tragedie van oorlog’. Tijdens zijn toespraak benadrukte hij het belang van de stad Bethlehem als symbool van vrede en sprak hij expliciet zijn verbondenheid uit met het “gekwelde Palestina”; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/kindje-jezus-lag-in-het-vaticaan-op-een-palestijnse-keffiyeh/
1 06 Wat werd gepresenteerd als bewijs van buitenlandse inmenging, was een campagne, die betaald werd door de regerende partij in Roemenië bedoeld om Călin Georgescu, onafhankelijke kandidaat met nationalistische en anti-establishment standpunten en die de eerste ronde met 23% won, te beletten aan de macht te komen. Dit schandaal onthult een mogelijk grof misbruik van inlichtingendiensten voor politieke doeleinden. Een regerende partij, die zelf zo’n campagne financiert, inlichtingendiensten, die dit presenteren als bewijs van buitenlandse inmenging, en de annulering van een democratische verkiezing is diep verontrustend. Dit vormt niet alleen een bedreiging voor de Roemeense democratie, maar zet ook een gevaarlijk precedent in de bredere Europese context; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/annulatie-roemeense-presidentsverkiezingen-meer-dan-twijfelachtig/
1 08 Het gaat slecht met de democratie. De crisis er binnen, waarmee we geconfronteerd worden, ontstaat niet alleen in de politieke sfeer. Individualisme, instellingen en sociale netwerken zijn naar verluidt de grote schuldigen. Echter, die crisis kan niet worden overwonnen door de burgerzin te herschikken. Ze is geworteld in de fundamenten van de maatschappelijke orde – in haar institutionele structuren en haar constituerende dynamiek. Ze kan alleen begrepen worden binnen een kritische visie op de sociale totaliteit, die veel waarnemers niet zonder reden vereenzelvigen met het neoliberalisme. Echter, het is belangrijk om het neoliberalisme te situeren als een variant van het kapitalisme. En èlke vorm van kapitalisme is onderhevig aan politieke crises en staat vijandig tegenover de democratie, omdat het een tegenstrijdigheid in zich draagt, die het daartoe voorbestemt; door Nancy Fraser. https://lavamedia.be/de-onmogelijke-democratie-van-de-markt/
1 15 Nooit eerder was de kloof tussen Europa en de Verenigde Staten van Amerika zo groot als nu. Nooit eerder was het vooruitzicht dat de VS – met president Donald Trump aan het roer – de Europese Unie [en de NAVO; GjH] de rug zou kunnen toekeren zo reël. Dat de focus vandaag verschuift van coöperatie naar confrontatie [of naar mijn idee beter geformuleerd van ‘pressie naar vijandschap’; GjH] is voor de Europese Unie een ongelofelijke opportuniteit. Het beleid van Trump verplicht Europa om meer op eigen benen te gaan staan [de auteur noemde hier ook Vladimir Poetin en Xi Jinping, zonder dat verder uit te werken; GjH]. Dat op eigen benen gaan staan is broodnodig, omdat veel van de uitdagingen, waar we voor staan, onlosmakelijk verbonden zijn met onze afhankelijkheid van andere landen. Om een voorbeeld te noemen: wanneer we vandaag afstappen van fossiele brandstoffen doen we dat ook in het belang van onze eigen strategische autonomie en onze economie; door Kathleen Van Brempt. https://www.sampol.be/2025/01/trump-is-een-opportuniteit-voor-europa
1 17 Apple, Google, Meta, Microsoft, TikTok, YouTube en X kozen Ierland als hoofdkantoor in de Europese Unie om belastingen te ontlopen. Dat is uiteraard hemeltergend, maar er is meer aan dit verhaal dat stinkt. De EU heeft sinds 2022 een ‘Digital Service Act’ om bijvoorbeeld een gezond digitaal publiek debat mogelijk te maken en door polarisering aangedreven algoritmes aan banden te leggen. Ierland zou de naleving van die Europese wet moeten onderzoeken, maar het saboteert de uitvoering. De Ierse instantie zorgt ervoor dat Big Tech de EU-wet in heel de EU kan blijven negeren. De voorlopige mislukking van de beteugeling van alles kapotmakende algoritmes is een existentiële bedreiging voor de EU; door Nick Meynen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/musk-vs-eu-een-epische-machtsstrijd/
2 07 Lobbyen is invloed uitoefenen op beleidsmakers. Daar is op zich niks mis mee. Toch moet de omvang van het leger bestaande uit 25.000 tot 30.000 professionele lobbyisten bij de EU in Brussel (de helft ervan is geaccrediteerd) ons zorgen baren; [per parlementariër 33 tot 40 lobbyisten en geen enkele lobbyist voor huishoudens; GjH]. Het gebrek aan transparantie over hun werkzaamheden schaadt bovendien onze democratieën; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/brussel-kent-een-schaduwmacht-van-duizenden-lobbyisten/
* In “Sprookjes” (1975, uitgegeven door Bert Bakker, The House of Books) van Herman Hesse verklaart het eerste sprookje zonneklaar de ‘onvermijdelijkheid’ van dit gevolg.
2 17 Meerdere Europese landen keuren het spoedoverleg af, dat vandaag in Parijs wordt gehouden over de situatie rond Oekraïne. Daarbij zijn, naast de Europese Unie en de NAVO, [slechts; GjH] 7 landen uitgenodigd, maar veel landen ook niet. Dat leidt volgens meerdere EU-lidstaten tot verdeeldheid; door de nieuwsredactie van NU.
2 19 Alles beweegt, maar niets verandert. De instellingen van Frankrijk zijn zo ontworpen dat zelfs een gehate president – en dat geldt ongetwijfeld voor de huidige – drie troeven behoudt: hij mag de eerste minister kiezen, hij ontbindt de Nationale Vergadering en hij bepaalt zelf wanneer hij vertrekt. President Emmanuel Macron gebruikt die troeven. Zo probeert hij de twee elementen van zijn staat van dienst te behouden, waarop hij trots lijkt te zijn: belastingverlagingen gericht op zijn rijke, vaak oudere kiespubliek en de opmars naar een steeds meer gemilitariseerd Europa; door Serge Halimi. Zie ook de eerste 3 18 onder het kopje ‘Militarisme’. https://lavamedia.be/regeerperiode-van-franse-president-eindigt-in-chaos/
2 21 Europa moet volgens de Singaporese diplomaat Kishore Mahbubani het ‘ondenkbare’ gaan overwegen. Het heeft Washington te lang slaafs gevolgd. ‘Brussel’ ‘dacht’ dat, wanneer het zijn eigen strategische belangen opoffert om Amerikaanse belangen te dienen, dat zou leiden tot beloningen, maar dat is niet wat er gebeurt. Europa zou de juiste lessen moeten trekken en de momenteel ondenkbare optie uitvoeren: verklaren dat het voortaan een strategisch autonome actor op het wereldtoneel zal zijn, die zijn eigen belangen behartigt [ik bepleit ‘een eigen visie’; GjH]. Er zijn drie stappen nodig: 1. overwegen uit de NAVO te stappen, 2. een nieuw strategisch akkoord met Rusland sluiten en 3. een strategisch pact met China aangaan; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/kishore-mahbubani-europa-moet-het-ondenkbare-overwegen/
2 24 In 2014 annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland van de Krim in de Zwarte Zee. Dat was een flagrante inbreuk op het internationaal recht. Het gebeurde echter wel pas nadat de nieuwe regering in Kiev president Viktor Janoekovitsj had afgezet en onmiddellijk het federaal statuut van de Krim afschafte. De Krim was de enige Oekraïense provincie, die sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne in 1991 een apart federaal statuut had verkregen (vergelijkbaar met het Belgische federale model: een eigen parlement, een eigen regering en Russisch als eerste officiële taal naast het Oekraïens). President Vladimir Poetin stelde zijn annexatie voor als een bescherming van de etnisch Russische bevolking in de Krim, die daar de overgrote meerderheid uitmaakt. En dat zal zeker een rol hebben, maar de echte reden was het behoud van de enige warmwater-zeemachtbasis, die Rusland in de haven van Sebastopol heeft. De regering in Kiev had duidelijk laten verstaan dat het haar bedoeling was die basis over te nemen en er een NAVO-basis van te maken; door Lode Vanoost. Zie ook 2 24 onder het kopje Militarisme’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/kiest-europa-voor-vrede-en-welvaart-of-voor-oorlog/
2 24 Na een wekenlange troepenopbouw aan de grens met Oekraïne, lanceerde Rusland 3 jaar geleden een grootschalige militaire invasie in dat land. De doelstellingen waren tweevoudig. Rusland voelde zich militair bedreigd door de militaire opbouw in Oekraïne en de groeiende samenwerking met de NAVO. Het wilde dat zijn buurland gedemilitariseerd zou worden en zich neutraal zou opstellen. Daarnaast wilde het de Russisch sprekende bevolking vooral in het oostelijk deel van Oekraïne een betere bescherming bieden. Sinds de verkapte staatsgreep in 2014 werden de Russisch sprekende inwoners van de oostelijke regio Donbas belaagd door extremistische milities en het Oekraïens leger, waarbij toen al 14.000 doden te betreuren waren. De spanningen in de regio rond Oekraïne begonnen echter nog eerder, meer bepaald op de NAVO-top van Boekarest in april 2008, toen president George W. Bush aankondigde dat Georgië en Oekraïne lid zouden worden van het bondgenootschap – een voornemen dat door Rusland als een existentiële bedreiging werd gezien.
De crisis escaleerde verder met een door de Verenigde Staten van Amerika gesteunde opstand in 2014, die leidde tot de val van de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj en resulteerde in de bezetting van de Krim en steun aan de opstand in de Donbas-regio. Eind 2021 kwam er een tweede confrontatie toen Oekraïne bijna de facto lid werd van de NAVO, met gezamenlijke oefeningen, militaire hulp en training. Dat bracht Rusland ertoe zijn leger langs de Oekraïense grens te mobiliseren. Volgens heel wat experts is de uitbreiding van de NAVO – iets waar al sinds de jaren ’90 voor gewaarschuwd werd – de sleutel tot de huidige crisis, terwijl belangrijke stemmen als van Angela Merkel, Nicolas Sarkozy en Robert Gates destijds al waarschuwden voor een gevaarlijke escalatie als Oekraïne tot de NAVO zou toetreden. Nu lijkt Europa de grootste verliezer in het conflict te worden. Terwijl de oorlog voortduurt wordt de Europese afhankelijkheid van de VS pijnlijk duidelijk, met de vraag of Europa nog wel een onafhankelijke koers kan varen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/drie-jaar-oorlog-in-oekraine-europa-de-grote-verliezer/
2 24 De verrechtsing van het centrum, die belichaamd wordt door Friedrich Merz (CDU/CSU), de winnaar van de Duitse verkiezingen, lijkt ons niet het juiste antwoord op de opkomst van extreemrechts. Wanneer een liberale partij uit het parlement verdwijnt en extreemrechts haar aantal zetels meer dan verdubbelt, is het voor liberalen niet een moment om ‘hoera’ te roepen. De kleine winst van Die Linke laat zien dat er onder jongeren ruimte is voor een sociaal alternatief, dat ‘nee’ zegt tegen extreemrechts; door Helenka Spanjer and Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/extreemrechts-wint-in-duitsland-maar-linkse-partij-de-grootste-bij-jongeren/
2 24 Vandaag beslist de Europese Unie of het Associatieakkoord met Israël wordt voortgezet. In dit verdrag zijn de handelsrelaties vastgelegd tussen beide partijen. Naar aanleiding van de vele mensenrechtenschendingen hebben meer dan 250 leden van het Europarlement en 100 maatschappelijke organisaties opgeroepen om de samenwerking met Israël op te schorten. In artikel 2 van het Associatieakkoord staat dat het respecteren van democratische principes en de mensenrechten aan de basis ligt van dit akkoord. Toen Ruslandse troepen in 2022 Oekraïne binnen vielen, heeft de EU onmiddellijk sancties genomen tegen Rusland. Het valt af te wachten of de EU uiteindelijk dezelfde houding tegenover Israël zal aannemen; door Ruben Willems. Zie ook 2 28 onder het kopje ‘Racisme’ en 3 10 onder het kopje ‘Mensenrechten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/eu-beslist-vandaag-of-het-mensenrechten-echt-belangrijk-vindt/
2 25 Jeffrey Sachs is topadviseur bij de Verenigde Naties en was vroeger ook raadgever van presidenten van de Verenigde Staten van Amerika. In een uitgebreide toespraak voor het Europees Parlement op 22 februari jl. heeft hij een diepgaande analyse gegeven van de huidige geopolitieke spanningen. Zijn bevindingen veroorzaakten schokgolven in het parlementair forum.
Hij benadrukte bijvoorbeeld dat de VS sinds de val van de Sovjet-Unie streeft naar een unipolaire wereldorde, waarbij ze handelt zonder voldoende rekening te houden met andere landen of internationale verplichtingen. Dit streven manifesteert zich duidelijk in diverse militaire interventies wereldwijd en de uitbreiding van de NAVO. Sachs wees op verschillende conflicten, waarbij de VS betrokken was, en uitte scherpe kritiek op het establishment van de VS, dat volgens hem geobsedeerd is door machtsuitoefening en oorlog. Bovendien merkte hij op dat de VS zich heeft teruggetrokken uit belangrijke wapenbeheersingsverdragen, zoals het ABM-verdrag in 2002 en het INF-verdrag in 2019, wat de nucleaire veiligheid heeft ondermijnd.
Volgens Sachs was het doel van president Vladimir Poetin bij de inval in Oekraïne om president Volodymyr Zelensky te dwingen te onderhandelen over een neutrale status voor Oekraïne. Sachs waarschuwde dat de VS de oorlog gebruikt om China te isoleren en Rusland te destabiliseren, met enorme humanitaire kosten voor zowel Oekraïne als Rusland. Sachs betoogde dat Europa een cruciale rol kan spelen in het herstellen van de wereldvrede, maar dat het daarvoor een onafhankelijk buitenlands beleid moet ontwikkelen.
Hij merkte op dat Europa zich in het verleden te vaak heeft laten leiden door Amerikaanse belangen, met name door de uitbreiding van de Europese Unie en de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), zonder voldoende rekening te houden met de buurlanden, waaronder Rusland. Hij moedigde Europa aan zich te richten op sociale democratie, klimaatactie en duurzaam ontwikkelingsbeleid in plaats van deel te blijven nemen aan de imperialistische ambities van de VS. Dit heeft in de wereld [en bij de beheerder van deze website; GjH] geleid tot een perceptie van Europa als een loyale vazal van de VS, in plaats van een onafhankelijke [democratische; GjH] macht. Sachs waarschuwde dat Europa zich niet langer kan veroorloven zijn buitenlands beleid te baseren op Amerikaanse dictaten of anti-Russische sentimenten. In plaats daarvan zou Europa moeten samenwerken met landen als China, India en Rusland om multilateralisme en internationaal recht te bevorderen en een stabiele wereldorde te creëren. Hij suggereerde dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) opnieuw een centrale rol zou kunnen spelen als forum; door Marc Vandepitte, met een link naar de volledige toespraak van Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/explosieve-toespraak-van-jeffrey-sachs-in-het-europees-parlement/
2 28 Achter de Europese oorlogskoorts schuilt meer dan alleen de – al dan niet vermeende – dreiging van Rusland. De economische neergang en de strijd om geopolitieke dominantie spelen daarbij ook een cruciale rol. Het verhaal dat ons verteld wordt is “We zijn verraden door president Donald Trump en worden bedreigd door president Vladimir Poetin*, daarom moeten we onze militaire inspanningen opdrijven en ons op oorlog voorbereiden”. Dit narratief wordt breed uitgesmeerd in de mainstream media.
Echter, de coronacrisis gaf de Europese economie een zware dreun en sinds de economische sancties tegen Rusland hebben we onze goedkope energie uit handen gegeven. Omwille van onze bezuinigingsobsessie hebben de overheden sectoren verwaarloosd, die noodzakelijk zijn voor productiviteitsontwikkeling, zoals [gezondheidszorg; GjH] onderwijs en wetenschap. De financiële oligarchen van hun kant hebben hun monopoliewinsten niet voldoende geïnvesteerd in nieuwe technologieën om de concurrentie met China en de VS bij te houden. Het gevolg is dat Europa zowel economisch als technologisch achterop is geraakt.
Door de Verenigde Staten van Amerika slaafs te volgen heeft Europa na de val van de Sovjet-Unie nagelaten om een evenwichtige veiligheidsstructuur te construeren, waarin ook Rusland een plek kan krijgen. Vooral onder impuls van China vormen de landen in het Zuiden via de BRICS+ een toenemend tegengewicht tegen de dominantie van het Westen. De huidige militaire spanningen zijn niet zozeer het gevolg van geopolitieke tegenstellingen met China, Rusland en nu ook de VS, maar zijn eerder geworteld in de drang van het Westerse kapitaal naar maximale expansie en winst. Om de winsten van de Westerse monopolies veilig te stellen moeten de afzetmarkten en investeringen in het buitenland, alsook de levering van goedkope grondstoffen uit die landen, gegarandeerd kunnen worden. En daarvoor is een sterk militair apparaat onontbeerlijk. Door in oorlog te investeren kan de Europese economie [wellicht; GjH] weer gaan groeien.
Veel wijst erop dat een wereldoorlog voor de economische en financiële elites een reële mogelijkheid wordt. Het proces van militarisering gaat gepaard met een democratisch tekort, enorme economische kosten, sociale afbraak en uitstel van de vergroening van de economie, terwijl de kans op een groter conflict steeds reëler wordt. Is deze militarisering werkelijk in het belang van de Europese burgers zoals u en ik? En/of slechts in het belang van de economische elites en de wapenindustrie? Laten we ons meeslepen in de oorlogskoorts of kiezen we voor een evenwichtige veiligheidsstructuur, vergroening en welvaart op het continent? De komende jaren zullen cruciaal zijn voor het antwoord op deze vragen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/de-angstwekkende-militarisering-van-europa/
* Rusland heeft immers al in 3 jaar oorlog 20% van Oekraïne bezet (en precies dat deel waar veel Russisch sprekende mensen wonen, die eerder door Oekraïne werden gebombardeerd).
3 05 De Euro-Atlantische samenwerking werd gedestabiliseerd door de verkiezing van Donald Trump, maar de grootschalige en veelzijdige druk om achter de Verenigde Staten van Amerika te blijven staan is nog niet opgehouden en zelfs toegenomen. Vooral in Georgië, Moldavië, Roemenië, Servië en Slowakije, waar elke kans om ‘niet-westers-gezinde’ regeringen te destabiliseren werd en wordt benut. Zo is Servië een natuurlijk doelwit, omdat het kandidaat is voor lidmaatschap van de Europese Unie, maar tegen de NAVO is en weigert sancties op te leggen aan Rusland. Dat laatste wordt gezien als Belgrado’s voornaamste misdaad; door Philippe Scheller, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/wie-wil-servie-destabiliseren-en-waarom/
3 19 Europa slaagt er [nog; GjH] niet in zich los te maken van de Verenigde Staten van Amerika. Leiders als Emmanuel Macron en Keir Starmer klampen zich vast aan een imperialistische VS, die [volgens sommigen; GjH] op zijn retour is, in plaats van het opbouwen van betrekkingen met opkomende wereldmachten.
West-Europese politieke leiders hebben het af en toe wel eens over de noodzaak van een ‘strategische autonomie ten opzichte van de VS’. Met name Macron stelde deze 8 jaar geleden aan het begin van zijn presidentschap centraal in zijn buitenlands beleid. Sindsdien heeft hij het onderwerp meermaals aangekaart. Dat Europa zich strategisch autonoom zou opstellen in plaats van zijn buitenlandpolitiek telkens naadloos aan te laten sluiten op dat van Washington, is geen nieuwe gedachte. Het is een herhaling van de ideeën van de Franse staatsman Charles de Gaulle (1890–1970) over internationale betrekkingen uit de jaren ’50 [moet zijn ’60; GjH]. [“…en hij zegt voortdurend ‘Non’” uit “Bello (niet zo trekken)” van Annie M.G. Schmidt (1967)]; door Carlos Martinez, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/kiest-europa-zijn-eigen-weg-of-blijven-zijn-leiders-plakken-aan-de-vs/
12 16 In 2016 mislukten de plannen van toekomstig president Donald Trump om 12 miljoen illegale arbeiders te deporteren, voornamelijk door de ‘sanctuary cities’; autoriteiten, waaronder de politie, in veel democratisch bestuurde staten en steden weigerden de orders uit Washington uit te voeren. Trump heeft van deze ervaring geleerd. Trump 2.0 zal anders zijn dan Trump 1.0. Zijn plannen zijn nu gericht op het centraliseren van het staatsmonopolie op het gebruik van geweld. De plannen van Trump voorzien komende 4 jaar in: 1. Een centralisatie en versterking van de uitvoerende macht. In de toekomst wil Trump het parlement systematisch omzeilen met uitvoeringsbevelen. De Federal Communications Commission en de Federal Trade Commission komen onder rechtstreeks toezicht van de president te staan. In naam van een ‘Unitary Executive Theory’ beoogt ‘Project 2025’ zelfs om de hele federale bureaucratie, inclusief het formeel onafhankelijke Ministerie van Justitie, direct onder Trumps controle te plaatsen. 2. Politieke zuiveringen. Trump heeft aangekondigd liberale en linkse mensen systematisch te ontslaan en te vervangen door loyale rechtse mensen onder de naam ‘Schema F’. De zuiveringen zullen alle ministeries treffen. 3. Onder het voorwendsel van het bestrijden van antisemitisme en het beëindigen van discriminatie-van-blanken moeten universiteiten – zowel openbare als particuliere – worden ontdaan van financiering. Sociale en menswetenschappen worden radicaal teruggedrongen ten gunste van bèta/technische vakken onder het mom van het bestrijden van ‘gender-indoctrinatie’. De werving van docenten moet worden gekoppeld aan een patriottismetest. Staatsscholen, die lesgeven in ‘kritische rassentheorie’ en ‘gender-ideologie’, verliezen hun financiering; door Ingar Solty. https://lavamedia.be/it-can-happen-here-de-fascistoide-ambities-van-trump-2-0/
1 01 Cuba viert vandaag niet alleen de 66ste verjaardag van de revolutie, maar ook haar toetreding tot BRICS als partnerstaat. Toch blijft het voortbestaan van de revolutionaire idealen onzeker. Onder een verstikkende Amerikaanse blokkade vecht het land tegen economische neergang, massale emigratie en voedseltekorten; door Danny Shaw. https://thegrayzone.com/2025/01/01/cuban-revolution-survive-2025/
1 02 Donald Trump wil dat de Verenigde Staten van Amerika opnieuw controle over het Panamakanaal krijgt. Dat, samen met de dreigende uitspraken ten aanzien van Canada en Groenland, geven ons een voorproefje van [zijn coöperatief gehalte en; GjH] de roofzucht van het toekomstige bewind in Washington. Het kanaal vertegenwoordigt niet alleen een strategische handelsroute. Het is ook een symbool van het vermogen van een volk om, na een verleden van inmenging en onderdrukking, terug te nemen wat hen toebehoort.
In de hypothese van de annexatie van Canada zouden de Verenigde Staten van Amerika van 50 naar 63 staten gaan en niet naar 51 zoals Trump stelde. Alweer enkele decennia geleden waren er in Washington gedetailleerde plannen om Canada militair te veroveren. De Canadezen zijn nu op hun hoede. Trump vindt ook dat Groenland bij de VS hoort, omwille van “de nationale veiligheid en de vrijheid van de wereld”. Het koloniale verleden van de VS leert dat hun grondgebied uitgebreid werd door middel van het afkopen van eigendommen, bloedige campagnes en/of door intimidatie.
Of het nu gaat om dreigementen of geschreeuw, de uitbarstingen van Trump voorspellen weinig goeds [hoezo ‘weinig’? Ik zou gezegd hebben ‘een ravijn’; GjH]. Het komt boven op wat het Amerikaanse imperialisme nu al [decennium na decennium; GjH] aanricht in oorlogen en spanningen overal ter wereld [met goedvinden van Europa; GjH]. Het militair-industrieel complex in de VS, en bij uitbreiding in de vazallanden, heeft zijn eigen winstagenda en heeft daarvoor alle belang bij wereldwijde gewapende conflicten. Voor wie zich nog illusies maakt, Trump laat horen dat het Amerikaans imperialisme niet is veranderd. De democratische of republikeinse kleur van de Amerikaanse presidenten doen er daarbij niet toe [al lang niet meer; GjH]; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/de-dreigingen-van-trump-tegen-panama-canada-en-groenland/
1 09 Edmundo González Urrutia haalde bij de Venezolaanse verkiezingen van 28 juli jl. 43% van de stemmen (Nicolas Maduro 52%), maar legt zich niet neer bij zijn nederlaag. Gesponsord door de Verenigde Staten van Amerika beweert het zogenaamde United Platform dat González dat hij de verkiezingen heeft gewonnen en dat hij dus op 10 januari moet worden beëdigd als president van Venezuela. Dat vinden ook Joe Biden, Donald Trump en het parlement van de Europese Unie [met de mond vol van ‘democratie’; GjH]; door Saïd Bouamama. Zie ook het volgende onderwerp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/venezolaanse-oppositie-plant-staatsgreep-op-10-januari/
1 10 Sinds het begin van de Bolivariaanse Revolutie is Venezuela een inspiratiebron voor volksbewegingen in Latijns-Amerika en de rest van de wereld. Het project, dat door Hugo Chávez werd geïnitieerd, daagde niet alleen de structuren van mondiale economische en politieke dominantie uit, maar bood ook een alternatief pad gebaseerd op soevereiniteit, sociale rechtvaardigheid en volksdemocratie; met een hoofdrol voor de burgers. In een internationale context, die wordt gedomineerd door roofzuchtig kapitalisme, heeft Venezuela laten zien dat het mogelijk is om een ander model te bouwen, gericht op het welzijn van het volk, regionale samenwerking en samenwerking tussen landen. De communes, als kern van volksmacht, vormen de motor voor de opbouw van een soevereine economie; door Stephanie Weatherbee Brito en Vivian Fernandes. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/wat-staat-er-op-het-spel-bij-maduros-inauguratie-in-venezuela/
1 16 De economische noodtoestand in Cuba is het resultaat van 62 jaar Amerikaanse politiek gericht op de vernietiging van het socialistisch systeem aldaar. Sinds de jaren ’60 probeert men het eiland te verzwakken met blokkades en sancties. Deze strategie, bedoeld om honger en wanhoop te veroorzaken, is zeker niet zonder gevolgen. Tussen 2021 en 2023 verlieten bijna een half miljoen Cubanen, meestal jongeren, het land. Helemaal aan het eind van zijn mandaat haalde Joe Biden Cuba [voor even; GjH] van de lijst van landen, die terrorisme steunen. Hoogstwaarschijnlijk zal Donald Trump dat weer ongedaan maken; door Toon Danhieux. Zie ook de tweede 1 23 hier onder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/kan-de-cubaanse-revolutie-trump-overleven/
1 21 In een verrassende laatste beslissing als president heeft Joe Biden de levenslange gevangenisstraf van American-Indian Leonard Peltier omgezet in huisarrest. Hij werd op 6 februari 1976 aangehouden in Canada. De dan 32-jarige Peltier was toen een van de leiders van de American Indian Movement (AIM), dat opkwam voor de mensenrechten van de inheemse volkeren van de Verenigde Staten van Amerika. Hij is toentertijd – op basis van foutieve juridische procedures en valse getuigenissen voor een moord op twee FBI-agenten – onmiddellijk uitgeleverd aan de VS. Zo werd hij (op 17 dagen na) gedurende 49 jaar van zijn vrijheid beroofd voor feiten, waarvan zijn schuld nooit werd bewezen. Samen met Mumia Abu-Jamal is hij de internationaal meest bekende politieke gevangene van de VS. Peltier wordt 18 februari a.s. vrijgelaten; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/21/biden-laat-leonard-peltier-vrij-49-jaar-onschuldig-politiek-gevangene/
1 21 In dit prikkelende artikel laat Caitlin Johnstone zien hoe president Donald Trump de ware aard van het Amerikaanse imperium minder verhult dan zijn voorgangers. Met een miljardairskabinet en ongefilterde uitspraken over macht en oorlog, maakt hij zichtbaar wat al lang gaande was: https://caitlinjohnstone.com.au/2025/01/21/donald-trump-is-the-empire-unmasked/
1 22 Mexico wordt geteisterd door zeer hoog percentages aan feminicides en andere moorden, en grote aantallen dodelijke ongevallen en verwondingen door vuurwapens, waarbij vooral minderjarigen als slachtoffers betrokken zijn. Presidente Claudia Sheinbaum start nu een programma om het privé-bezit van vuurwapens in gezinnen terug te dringen. Zij heeft een nationaal plan voor vrijwillige ontwapening gelanceerd, genaamd ‘Sí al Desarme, Sí a la Paz’ (Ja tegen ontwapening, ja tegen vrede), om mensen aan te moedigen hun vuurwapens in te leveren in ruil voor een financiële vergoeding. Het is de eerste keer in Mexico dat een dergelijk plan op nationaal niveau wordt uitgevoerd, na eerder al te zijn toegepast in de hoofdstad, toen Sheinbaum daar van 2018 tot 2023 burgemeester was; door Pressenza, vertaald met ChatGPT onder redactie van Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/mexico-lanceert-programma-voor-ontwapening-in-de-maatschappij/
1 23 Amerika’s democratie is kapot gemaakt door de 2 partijen, die wisselend aan de macht zijn. Die hebben beide de burgers verkocht aan bedrijven, militaristen en miljardairs. Trump is het symptoom, en niet de ziekte. Indien de ‘bezitlozen’ niet worden geïntegreerd in de mainstream samenleving, en wanneer ze uiteindelijk alle hoop verliezen op goede, stabiele banen en geen mogelijkheden vinden voor hun kinderen en zichzelf op een betere toekomst, dan zal het spookbeeld van Amerikaans fascisme de natie komen teisteren. Hun moedeloosheid en het ontnemen van een toekomst aan hen drijft de wanhopigen in de armen van hen, die wonderen beloven, en dromen van apocalyptische glorie. De nu verkozen president Donald Trump kondigt de komst van het fascisme [misschien nog; GjH] niet aan. Hij heeft het wel over het afbijten van de vernislaag, die de corruptie binnen de heersende klasse en hun schijn van democratie maskeerde. Het verlies van fundamentele democratische waarden begon al decennia vòòr Trump, wat de weg plaveide naar een Amerikaans totalitarisme; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/hoe-het-fascisme-er-kwam-donderdag/
1 23 Op dag één, zette president Donald Trump Cuba [het land dat bekend is om zijn medische bijdragen door hun artsen elders in de wereld in te zetten; GjH] opnieuw op de lijst van landen, die het terrorisme in de wereld zouden steunen. Het is een onjuiste bewering. Het land dat op plaats één van die lijst zou moeten staan, maar er uiteraard niet op voorkomt, is de Verenigde Staten van Amerika.
Op dag twee werd voor verdere strafmaatregelen tegen Cuba besloten, zoals een volledig verbod op geldoverdrachten en vluchten naar het eiland. Die zouden ingaan vanaf 30 januari. Dit was gebaseerd op een valse ‘tweet’ van het buitenlandministerie van Cuba (MINREX). Dat melde zelf dat zijn account op X gehackt werd. Het laat zich makkelijk raden vanuit welke hoek deze hack tot stand gekomen is: groepen die belang hebben bij het verder opdrijven van de spanningen tussen het eiland en zijn oppermachtige Noorderbuur. De agressieve aanpak tegen Cuba is geheel in lijn met die tegenover Palestina; door Toon Danhieux. Wanneer gaan wij in Europa maatregels nemen tegen dit onrecht gepleegd door onze bondgenoot? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/trump-en-marco-rubio-zetten-meteen-drieste-aanval-tegen-cuba-in/
1 23 De verkiezingsoverwinning van Donald Trump wordt wel eens geduid als een ‘opstand tegen de elite’. Trump, zo klinkt het dan, zou een stem geven aan de verliezers van de globalisering: de arbeiders, de praktisch geschoolden, de eenvoudige mensen op het platteland. Hoewel het waar is dat Trump een deel van deze mensen heeft kunnen verleiden om op hem te stemmen, spreekt uit de inauguratie van Trump een heel ander beeld: er was geen arbeider, boer of vakbondsman te bespeuren. Geen fabrieksarbeider of poetsvrouw was uitgenodigd. Wie wel uitgenodigd waren en zelfs op een eretribune mochten zitten, die symbolisch boven de rest uittorende, waren de rijkste mensen ter wereld; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/wie-zijn-de-vrienden-van-donald-trump/
1 24 Op 21 januari jl., de dag na de inauguratie van president Donald Trump voor zijn tweede ambtstermijn, hield Bisschop Mariann Edgar Budde een preek tijdens de interreligieuze gebedsdienst in de Washington National Cathedral. Het was een preek met een hoog Martin Luther King-gehalte. Daar riep zij Trump, die op de eerste rij zat, op tot barmhartigheid en compassie voor kwetsbare groepen, waaronder immigranten, de LGBTQ+-gemeenschap en vluchtelingen. Trump reageerde er op zijn Trumps op; door Toon Van den Bossche, met een link naar de complete tekst van mevrouw Budde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/moedige-bisschop-veegt-trump-de-mantel-uit/
2 02 In dit scherpe artikel analyseert Camilo Pérez-Bustillo hoe de Colombiaanse president Gustavo Petro zich als eerste wereldleider openlijk verzet tegen president Donald Trump’s regionale hegemonie en zijn migratiebeleid. Van deportatievluchten tot economische sancties, Latijns-Amerika reageert op Washington’s druk, en zet mogelijk een nieuwe koers uit voor regionale soevereiniteit: https://truthout.org/articles/as-trumps-war-on-migrants-transcends-borders-resistance-grows-in-latin-america/
2 04 Op 11 januari 2025 was het precies 23 jaar geleden dat de Amerikaanse president George W. Bush (2001-2009) het gevangenenkamp voor terroristen opende in de militaire basis van Guantánamo Bay op Cuba. Luk Vervaet blikt terug op een folterkamp waarvoor de Verenigde Staten van Amerika nog steeds geen enkele verantwoording afleggen [en ook niet gedwongen worden verantwoording af te leggen; GjH]; door Luk Vervaet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/trump-hervormt-guantanamo-tot-folterkamp-voor-30-000-migranten/
2 05 Bij zijn inauguratie bracht Trump een ode aan de frontier, de ‘grensmythe’, en aan het imperialistische ‘Manifest Destiny’. De grensgangers van vandaag zijn geen ruige cowboys te paard, maar de beheerders en eigenaars van kapitaal. Hoe achtergestelde groepen in de Verenigde Staten van Amerika worden onteigend ten voordele van de rijksten is een treffend voorbeeld van wat wordt omschreven als de ‘Imperial Boomerang’, een proces waarbij de tactieken, die in de jacht op kapitaalaccumulatie werden ingezet tegen de gekoloniseerden, uiteindelijk op de eigen bevolking van de kolonisator worden gericht. Hannah Arendt merkte het ‘gevreesde boemerangeffect van imperialisme op het thuisland’ al op in “The Origins of Totalitarianism” (1973, uitgegeven door Penguin Classics). Ze benoemde dat de middelen om gekoloniseerde of vijandige naties te overheersen gemakkelijk tegen de eigen bevolking zou kunnen worden gebruikt om een autoritair regime te vestigen; door Sean Smith, vertaald door Hilde Baccarne. Helaas kunnen we nu constateren dat Arendt dat (ook al) goed gezien heeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/trumps-expansionisme-gaat-ook-ten-koste-van-eigen-bevolking/
2 19 Toen Nayib Bukele in 2019 aantrad als president, was El Salvador het land met het hoogste aantal moorden ter wereld. Vandaag is het het veiligste land op aarde. Tegelijk zit bijna 2% van de bevolking achter de tralies, wat het hoogste percentage is in heel het westelijke halfrond. De kostprijs van Bukele’s aanpak is hoog, maar dat belette de Salvadoranen niet om hem opnieuw te verkiezen. Op 1 juni jl. begon hij aan een tweede termijn, een handje geholpen door een grondwetswijziging, nadat hij in februari met 83% van de stemmen de verkiezingen had gewonnen. Volgens de grondwet van El Salvador mocht een president geen twee ambtstermijnen na elkaar dienen, maar dat loste hij op door verschillende rechters van het Grondwettelijk Hof en de procureur-generaal te vervangen door partijgetrouwe magistraten. Bukele maakte een einde aan de moord- en afperspraktijken van twee rivaliserende bendes (de Mara Salvatrucha 13 en de Mara Barrio 18). Hij werd er populair door en ontpopte zich vervolgens zelf tot een ware dictator. Massale arrestaties van bendeleden, maar ook van slachtoffers in plaats van daders, vaak zonder aanwijzingen van enig vergrijp, volgden elkaar op. Die aanpak ging gepaard met een grondige sloop van democratische instellingen. Toen het parlement in februari 2020 aarzelde om een lening voor de aankoop van veiligheidsapparatuur goed te keuren – Bukele’s partij Nuevas Ideas (Nieuwe Ideeën) had toen geen meerderheid – viel Bukele het parlement binnen. Hij werd begeleid door zwaarbewapende militairen en politieagenten om, ‘met de hulp van God’ en onder druk van een enthousiaste menigte op het plein voor het parlement, de goedkeuring van de lening op te eisen; door Alma De Walsche. https://www.mo.be/analyse/de-aanpak-van-El-Salvadors-populaire-president-kan-niet-zonder-de-afbraak-van-de-rechtsstaat
3 17 Met ‘newspeak’ proberen president Donald Trump en zijn adviseur Elon Musk aan de werkelijkheid een draai te geven. Er duiken saillante voorbeelden op hoe de ‘taalpolitie’ in de Verenigde Staten van Amerika met de delete-knop omgaat om zo een alternatieve orde te vestigen. Amerikaanse overheidsdocumenten worden op grote schaal ‘gezuiverd’ van woorden als borstvoeding, gender, inclusie, mainstream-media, multicultureel en vrouwen; door Rein van Gisteren en met enkele voorbeelden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/trump-laat-veelzeggende-woorden-verdwijnen/
3 19 “Mijn naam is Mahmoud Khalil en ik ben een politieke gevangene. Ik schrijf u vanuit een detentiecentrum in Louisiana, waar ik wakker word tijdens koude ochtenden en lange dagen doorbreng als getuige van de stille onrechtvaardigheden, die plaatsvinden tegen een groot aantal mensen die uitgesloten zijn van de bescherming van de wet. Wie heeft het recht om rechten te hebben? Zeker niet de mensen die hier samengepakt zitten in cellen. Niet de Senegalese man die ik ontmoette, die al een jaar van zijn vrijheid beroofd is (…) Ook niet de 21-jarige gevangene die ik ontmoette, die voet zette in dit land toen hij negen jaar was, alleen om gedeporteerd te worden zonder zelfs maar een hoorzitting. Gerechtigheid is niet aanwezig binnen de immigratiefaciliteiten van dit land (…) Mijn onrechtvaardige detentie is tekenend voor het anti-Palestijnse racisme dat zowel de regering-Biden als de regering-Trump hebben getoond”; door Mahmoud Khalil. Hier is zijn hele open brief: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/politiek-gevangene-mahmoud-khalil-schrijft-vanuit-de-cel-wie-heeft-het-recht-om-rechten-te-hebben/
3 20 Cuba staat in de Verenigde Staten van Amerika weer op de lijst van staten, die terrorisme steunen. De lijst van Cubaanse bedrijven onder embargo is door de VS uitgebreid. De Helms Burtonwet uit 1996 versterkt de blokkade tegen Cuba door de VS. Titel III werd tot nu toe door alle presidenten uitgesteld. Door president Donald Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio nu niet meer. Als onderdeel van financiële oorlogsvoering heeft de Trump-regering de vergunning ingetrokken, die het Cubaanse bedrijf Orbit SA in staat stelde om geldtransfers uit de VS te ontvangen. Een groot deel van de meer dan 900.000 Cubanen, die sinds oktober 2021 naar de VS zijn gekomen, zouden onder Trumps nieuwe regels kunnen worden gedeporteerd. Washington moedigde hen eerst aan om Cuba te verlaten, maar wil hen nu terugsturen. Om de academische en culturele banden te verbreken, heeft de Trump-regering visa voor Cubanen opgeschort, wanneer die deelnemen aan academische, culturele of wetenschappelijke uitwisselingen. En er zijn strenge visumbeperkingen opgelegd aan buitenlanders en ook Cubanen, die betrokken zijn bij de Zuid-Zuid-coöperatie, met name in de gezondheidssector. Daarnaast heeft de regering Trump Cuba op de lijst van ‘vijandelijke buitenlandse mogendheden’ gezet, naast China, Iran, Rusland en Venezuela. Hierdoor heeft Cuba nauwelijks nog toegang tot technologie in de VS, vooral op het gebied van kunstmatige intelligentie. En The New York Times onthulde deze week dat Trump een ‘rode lijst’ van landen heeft opgesteld, waarvan het de burgers strikt verboden is om de VS binnen te komen. Cuba staat op deze lijst, samen met Iran, Jemen, Libië, Noord-Korea, Soedan, Somalië, Syrië en Venezuela; door Rosa Miriam Elizalde, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/zeven-maatregelen-tegen-cuba-in-stilte-doorgedrukt/
12 30 Te midden van berichten over kinderen, die sterven door de kou en gebrek aan medische hulp, heeft Israël het laatste volledig functionerende ziekenhuis in het noorden van Gaza gebombardeerd. De directeur van het ziekenhuis, Dr. Abu Safiya, is door Israëlische soldaten gearresteerd. Aan de andere kant liggen dekens, matrassen en andere winterbenodigdheden al maanden klaar; wachtend op toestemming van Israël om Gaza binnen gebracht te worden; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/elk-uur-sterft-er-een-kind-dit-is-nu-de-stand-van-zaken-in-gaza/
12 31 Tot begin 2024 leefde Mahmoud Jouda in Gaza onder de dagelijkse bombardementen van het Israëlische bezettingsleger. In maart kon hij aan de genocide ontsnappen naar Egypte, waar hij sindsdien met zijn gezin in ballingschap leeft. “Veroordeelt u Hamas?”, “Waarom kiezen de Palestijnen voor geweld?” Het zijn de meest gestelde vragen aan hem van mainstream-commentatoren tijdens interviews met pro-Palestijnse stemmen, die aan een politie-verhoor doen denken. Dergelijke vooringenomen vragen tonen wie deze journalisten in werkelijkheid zijn: verdedigers van de arbitraire aanhoudingen, de apartheid in Israël, gevangenisstraffen zonder vorm van proces, het brutale geweld, de zionistische kolonisering, de dagelijkse pesterijen in Palestina, de repressie, de opeenvolgende slachtpartijen van de afgelopen 75 jaar – en sinds 7 oktober 2023 van de genocide in Gaza [‘in Gaza’ moet volgens mij zijn ‘op Palestijnen’; GjH].
Duizenden Palestijnen werden de afgelopen 75 jaar omgebracht in de Israëlische gevangenissen, tijdens vreedzame manifestaties, aan de wegblokkades. Slechts een klein deel van de gedode Palestijnen waren gewapende verzetsstrijders. Palestijns gewapend verzet is er inderdaad altijd geweest. Dat verzet tegen apartheid en kolonisering wordt overigens gelegitimeerd door het Handvest van de Verenigde Naties en door het internationaal recht. VN-Speciaal Rapporteur voor de Palestijnse Bezette Gebieden Francesca Albanese vatte het recent nog gevat samen: “Palestijns verzet is legitiem. Een niet-legitieme daad van het verzet maakt het recht op verzet niet illegitiem.” Ook de recent overleden Amerikaanse president Jimmy Carter heeft het meermaals herhaald: “Hamas heeft voortdurend gepleit voor een onderhandelde oplossing. Israël heeft die pogingen keer op keer gesaboteerd. Israël wil geen vreedzame oplossing. Israël wil koloniseren. Israël wil apartheid.” Door Lode Vanoost over het boek “Een tuin voor verloren benen” (2024, Jurgen Maas) van Mahmoud Jouda, vertaald door Djûke Poppinga. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/gaza-een-tuin-voor-verloren-benen/
1 02 Israëlisch extreemrechts is optimistisch over de herintrede van Donald Trump om twee redenen: 1. er is de ervaring tijdens Trumps eerste ambtstermijn, waarin de Amerikaanse president Israël toestond om soevereiniteit over de Syrische Golanhoogten, het bezette Oost-Jeruzalem en illegale nederzettingen te claimen*, 2. Trumps recente uitspraken in aanloop naar de verkiezingen, die door velen als een impliciete steun voor verdere annexaties worden gezien, zoals tijdens een evenement van de pro-Israëlische groep ‘Stop Antisemitism’ afgelopen augustus, toen Trump zei dat Israël “zo klein” is op de kaart en zich hardop afvroeg: “Is er een manier om meer te krijgen?” Israëlische politici beschouwden dit als een groen licht voor verdere annexaties. En Israëls koloniale uitbreidingsplannen hebben de afgelopen dagen ook een impuls gekregen na de val van Bashar al-Assads regime in Syrië; Israël begon direct grote delen van het land binnen te vallen, tot aan het Quneitra-gouvernement op minder dan 20 kilometer van Damascus. Wat in Syrië gebeurt, dient mogelijk als model voor wat de komende maanden in de Westelijke Jordaanoever kan worden verwacht; door Ramzy Baroud. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/israel-staat-op-het-punt-de-westelijke-jordaanoever-te-annexeren-waarom-nu/
* We accepteren in het Vrije Westen kennelijk dat de Verenigde Staten van Amerika in hun eentje (en niet de Verenigde Naties) bepaalt wat landen mogen claimen en wat niet.
1 03 In de verschrikkelijke context van honger en kou hebben Israëlische strijdkrachten op 27 december 2024 hun maandenlange belegering van het Kamal Adwan-ziekenhuis, het laatste functionerende ziekenhuis in het noorden van Gaza, afgerond door de faciliteit te bestormen en in brand te steken. Tijdens deze actie voerden zij daden van seksueel geweld, moorden, veldexecuties en vernedering uit tegen patiënten, medisch personeel en andere burgers. Als onderdeel van deze criminele acties heeft het Israëlische leger de directeur van het ziekenhuis, Dr. Hussam Abu Safiya, samen met honderden andere personeelsleden en patiënten gearresteerd c.q. ontvoerd.
Om hem te straffen voor zijn toewijding aan zijn patiënten en hem te dwingen zijn post te verlaten, heeft Israël eerder al de vijftienjarige zoon van Dr. Abu Safiya vermoord en enkele weken later hem zelf aangevallen, waarbij hij ernstig gewond raakte. Maar na 447 dagen van genocide en 83 dagen van totale uitroeiing en etnische zuivering in Noord-Gaza te hebben doorstaan, staat Dr. Abu Safiya nu voor een nog angstaanjagendere toekomst, zoals ervaren door andere Palestijnse medische professionals.
Tijdens een actie komende maandag zal het collectief HealthWorkers4Palestine voor het gebouw van het Europees Parlement het woord nemen en de onmiddellijke vrijlating eisen van alle mensen, die door het Israëlische leger ontvoerd zijn. Daarnaast roepen zij de Europese Unie op om een definitief en helder standpunt in te nemen over de vrijlating van de Palestijnse gevangenen en alle mogelijke middelen in te zetten om Israël te overtuigen deze eis in te willigen; door diverse solidariteitsverenigingen. Ik heb hun petitie ingezien en getekend. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/dringend-actie-in-brussel-voor-vrijlating-dr-hussam-abu-safia/
1 03 Forensic Architecture (FA) heeft in oktober 2024 een rapport gepubliceerd waarin de intentie en omvang van het Israëlische militaire optreden in Gaza gedetailleerd zijn gedocumenteerd. Het rapport brengt niet alleen bewijs voor van geweld tegen alle aspecten van het burgerleven, waaronder archeologische plaatsen, bakkerijen, hulpdistributie, landbouwgebieden, scholen, schuilplaatsen, religieuze centra, waterbronnen en ziekenhuizen. Het toont ook aan hoe deze incidenten patronen vormen die tezamen wijzen op de intentie om genocide te plegen. Het rapport is het resultaat van meer dan een jaar onderzoek naar het Israëlische militaire optreden in Gaza en werd overhandigd aan het juridische team van Zuid-Afrika ter ondersteuning van hun zaak bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ), waarin Israël van genocide beschuldigd wordt; door Jeff Wright. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/genocide-in-gaza-in-kaart-gebracht/
1 06 Israëlische parlementsleden dringen er op aan de genocide in Gaza te intensiveren door alle mogelijke energie-, voedsel- en watervoorraden in het gebied te vernietigen. Zij suggereren om iedereen ter plaatse neer te schieten, nadat de zo genoemde ‘humanitaire evacuatie’ voltooid is. Dit is een etnische zuivering. Zij eisen drie basisacties, na de “omsingeling en evacuatie van de bevolking”: 1. op afstand uitschakelen van alle energiebronnen, dat wil zeggen: brandstof, zonnepanelen en alle relevante middelen (leidingen, kabels, generatoren, enzovoort), 2. uitschakelen van alle voedselbronnen, inclusief opslagplaatsen, water en alle relevante middelen (waterpompen, enzovoort) en 3. op afstand uitschakelen van iedereen die zich in het gebied beweegt en niet met een witte vlag vertrekt tijdens de dagen van de effectieve belegering. Met “op afstand uitschakelen” wordt waarschijnlijk bedoeld: ‘het gebruik van luchtaanvallen zonder fysieke aanwezigheid op de grond’. “Na deze acties en de dagen van belegering van degenen die blijven, moet de IDF (het Israëlische leger) geleidelijk binnentrekken en een volledige zuivering van de ‘vijandelijke nesten uitvoeren’”; door Jonathan Ofir. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/israelische-parlementsleden-eisen-vernietiging-van-alle-voedsel-en-energiebronnen-in-gaza/
1 07 Sinds het Bashar al-Assad-regime de controle over Syrië verloor, is een machtsvacuüm ontstaan dat snel opgevuld werd door jihadistische groeperingen en door Hay’at Tahrir al-Sham (HTS). De instorting van het regime creëerde chaos, waardoor extremistische groeperingen kans zagen om strategische posities in te nemen. De Syrian Democratic Forces (SDF) zou zich richten op het beschermen van belangrijke gebieden en het tegengaan van verdere destabilisatie. Ze zouden eraan werken om burgergemeenschappen te beschermen en hun posities te versterken. Een belangrijk punt in het politieke landschap van Syrië is de komst van een nieuwe Grondwet. De nieuwe Grondwet moet wat SDF betreft de rechten van alle Syriërs beschermen, ongeacht hun etniciteit, gender of religie. De onderhandelingen met Damascus zijn noodzakelijk, maar zouden moeizaam verlopen. Het doel van SDF is een federaal systeem op poten te zetten, waarin lokale gemeenschappen autonomie hebben; door Baram Maro in gesprek met de Koerdisch leider Rohlat Afrini. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/koerdisch-leider-afrini-strijd-noordoost-syrie-gaat-over-vrijheid-gelijkheid-en-rechtvaardigheid/
1 10 De schenking van Joe Biden van $ 8 miljard aan wapenverkoop aan Israël erkent de gruwelijke realiteit van de genocide in Gaza. Dit is een eindeloze, permanente oorlog, die niet bedoeld is om Hamas te vernietigen of Israëlische gijzelaars te bevrijden, maar om de Palestijnen in Israël, of zo u wilt Palestina, voorgoed uit te roeien. Het is een stap om een Groot-Israël te creëren, dat niet alleen Gaza en de Westelijke Jordaanoever zal omvatten, maar ook delen van Libanon en Syrië. Het is de vervulling van de zionistische droom. En het zal worden betaald met rivieren gevuld met bloed — Libanees, Palestijns en Syrisch; door Chris Hedges. En wij komen niet verder dan meedoen of toekijken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/genocide-het-nieuwe-normaal/
1 13 Dr. Hussam Abou Safiya, directeur van het Kamal Adwan ziekenhuis, en een aantal journalisten, patiënten en medewerkers van het ziekenhuis werden 27 dec. jl. geslagen, mishandeld en gearresteerd c.q. ontvoerd door Israëlische soldaten. Mondoweiss interviewde getuigen, die toen in het ziekenhuis waren. Volgens hen deelde Dr. Abou Safiya na overleg met Israëlische soldaten mee dat de aanwezigen op bevel van de soldaten moesten evacueren. Meteen daarna bestormde het leger het ziekenhuis en begonnen de soldaten artsen, mannelijke en vrouwelijke burgers en patiënten te verdelen in groepen, die naar verschillende delen rond het ziekenhuis werden gebracht alvorens hen aan te houden. We moesten ons meteen uitkleden en het was erg koud, vertelde een van hen. De soldaten bedreigden, beledigden en vernederden ons. Daarna werden we om beurten onderzocht. Sommige artsen, burgers en patiënten werden gearresteerd, de gewonden en het medisch personeel werden gefolterd, waarna ze mijn groep voor verhoor naar een commando- en controlecentrum in het Al-Fakhouragebied in Jabalia brachten. In dat centrum zijn folterkamers en verhoorkamers. In die groep was ook Dr. Abou Safiya. Hij werd voor het laatst gezien, toen hij werd weggeleid van het ziekenhuis, nadat Israëlische soldaten hem onder handen hadden genomen, zei een getuige. Niemand weet hoe het hem verder is vergaan [laat staan hoe het de anderen verging; GjH]; door Tareq S. Hajjaj, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/waar-is-dr-hussam-abou-safiya-en-wat-doet-israel-met-hem/
1 13 Er zijn nog steeds geen klachten ingediend voor de vermeende (massale) verkrachtingen, geeft een Israëlische aanklager toe, die op 7 oktober 2023 door Palestijnen zouden zijn gepleegd. Moran Gez, die de zaken tegen de Palestijnen die werden opgepakt na de Al-Aqsa Flood-operatie van 7 oktober behandelt, roept toch nog steeds op tot massa-executies, ook zonder bewijs; door Ali Abunimah, vertaald door Hanna Vandercammen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/gebrek-aan-bewijs-voor-de-vermeende-verkrachtingen-op-7-oktober/
1 16 Niet alleen de leiders van Qatar en andere Arabische staten, maar ook interne rapporten van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken stellen vast dat het alleen Israël is dat, bij elke stap naar een mogelijk akkoord gedurende het afgelopen anderhalf jaar, heeft geweigerd daarop in te gaan – met voortdurende steun van de regering-Joe Biden – terwijl onze nieuwsmedia daarvan regelmatig de schuld bij Hamas legden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/gaza-akkoord-fotos-en-ondertitels-zijn-geen-neutrale-gegevens/
1 17 Israël speelt al decennia een dubbelspel. Het sluit akkoorden met de Palestijnen, die in fasen moeten worden uitgevoerd. In de eerste fase krijgt Israël wat het wil – zoals in dit geval de vrijlating van Israëlische gijzelaars – maar daarna voert Israël de overige fasen, die zouden moeten leiden tot een duurzame en rechtvaardige vrede, niet uit. Het provoceert Palestijnen vervolgens met willekeurige gewapende aanvallen en bestempelt hun antwoord daarop voor als provocaties. Daarna schendt Israël het staakt-het-vuren om het geweld opnieuw te laten escaleren; door Chris Hedges, met een – naar mijn smaak – prachtige symbolische tekening erboven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/de-staakt-het-vuren-poppenkast/
1 17 Het was een korte ontmoeting met de speciale gezant voor het Midden-Oosten van de Amerikaanse president Donald Trump, Steve Witkoff, die het 15 maanden durende wapengeweld van Benjamin Netanyahu beëindigde. Na die éne ontmoeting werden alle rode lijnen uitgewist, die Netanyahu in de loop van 15 maanden zo krachtig had getrokken en hertrokken. Zoals de Israëlische expert Erel Segal zei: “Wij zijn de eersten die een prijs betalen voor de verkiezing van Trump. (De deal) wordt ons opgedrongen. We dachten dat we de controle over Noord-Gaza zouden krijgen, dat ze ons de humanitaire hulp zouden laten belemmeren.” Hier tekent zich een nieuwe consensus af en de stemming in Israël is sceptisch over de beweringen, die spreken over ‘een overwinning’; door David Hearst. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/na-15-maanden-wreedheden-heeft-israel-op-alle-fronten-gefaald/
1 20 Er zijn alarmerende berichten betreffende de verslechtering van de gezondheidstoestand van dokter Hussam Abu Safiya, directeur van het Kamal Adwan-ziekenhuis in Noord-Gaza, ten gevolge van foltering op de militaire basis van Sde Teiman, in het Zuiden van Israël na zijn aanhouding. Euro-Med Human Rights Monitor heeft hemel en aarde bewogen om het hem aangedane leed te beperken tot wat hem tot nu toe is aangedaan; door Spirit’s FreeSpeech, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/20/leven-dokter-hussam-abu-safiya-bedreigd-door-folteringen/
1 21 Sinds begin december 2024 daalde de lichaamstemperatuur van 8 baby’s onder een aanvaardbare waarde en vroren ze dood. Deze toestand staat bekend als onderkoeling. Het meest recente kind dat stierf, Yousef, lag naast zijn moeder te slapen vanwege van het koude weer. De moeder van Yousef zei: “Hij sliep naast me en ’s ochtends vond ik hem bevroren en dood. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Niemand kan mijn ellende voelen. Niemand in de wereld kan onze catastrofale situatie begrijpen”. De familie al-Batran in Deir al-Balah leeft in een tent van blauw plastic. Hun beddengoed is het enige dat is overgebleven van hun verwoeste huishouden. Ze hebben geen enkele hulp ontvangen. Ze zijn met velen. Tenminste 92% van de woningen in Gaza is verwoest. Goed, er is nu een bestand, maar de burgers zitten gevangen in een oorlogsgebied zonder hulp. De ijskoude omstandigheden eisen de het leven van baby’s, en leggen de verwoestende tol voor burgers wereldwijd bloot [althans voor wie zich daar nog in verdiept; GjH]; een verslag over Amerikaanse en Israëlische betrokkenheid bij het geweld tegen West-Aziatische burgers; door Vijay Prashad, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/21/de-kinderen-van-gaza-vriezen-dood/
1 22 De Israëlische staat heeft vanaf het begin vertrouwd op de normalisering van etnisch, suprematistische wetten om een militair regime te ondersteunen waarvan het duidelijke koloniale doel de eliminatie van Palestina is. Israëlisch burgerschap, zoals de schrijver van dit artikel dat bezit, is een materieel onderdeel geweest van een langdurig genocidaal proces. Hij schrijft: “Bovenaan het formulier, dat ik die dag naar het consulaat had meegenomen, staat een verwijzing naar de Burgerschapswet van 1952, de wettelijke basis waarop mijn status bij geboorte werd toegekend. Mijn reden om afstand te doen van deze status is inderdaad direct verbonden met die wet — of beter gezegd, met de situatie ter plaatse in de jaren ’50, de context van de Nakba, die deze wet vormde”; door Avi Steinberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/omdat-israelisch-burgerschap-altijd-een-instrument-van-genocide-is-geweest-doe-ik-er-afstand-van/
1 22 Doden op de Westelijke Jordaanoever zijn niet alleen het gevolg van Israëlisch vuur. De Palestijnse Autoriteit (PA) maakt zich afhankelijk van de Verenigde Staten van Amerika en belegerde haar eigen stad Jenin. Dit gaat om de dodelijkste en langste veldoperatie op de Westelijke Jordaanoever ooit met de dubieuze naam: ‘Homeland Protection’. Journalisten mogen er geen verslag van doen. Terwijl de PA haar aanval op het vluchtelingenkamp Jenin voortzette, voerde het Israëlische leger militaire operaties uit in de naburige dorpen Jenin, Toelkarem en Tubas. In de 39 dagen sinds de PA operatie Homeland Protection lanceerde hebben Israëlische rechtbanken beslagleggings-bevelen uitgevaardigd voor duizenden hectares land, dat toebehoort aan Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever; door Mariam Barghouti. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/palestijnse-autoriteit-beschiet-eigen-inwoners/
1 24 Joods-Amerikaans politiek analist Norman Finkelstein wijst op de analogie van de inauguratie van president Donald Trump met 17 januari 2009 en de toenmalige eedaflegging van president Barack Obama. Toen kwam er ook een wapenstilstand na 22 dagen: Operation Cast Lead. De baas sprak, Israël luisterde. Als de president van de Verenigde Staten van Amerika zegt ‘stop’, dan stopt Israël onmiddellijk. En gijzelaars worden uitgewisseld, en toen was ook heropbouw beloofd en werd humanitaire hulp toelaten, net als na de moordende raid op de humanitaire vloot met de Mavi Marmara in 2010, na Operation Pillar of Defence in 2012, na Operation Protective Edge in 2014. Er is echter in al die gevallen niets van terecht gekomen. Zal het nu anders zijn? Derde onderwerp van https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/tegendraadse-informatie-over-een-week-wapenstilstand-in-gaza/
1 24 Volgens het ministerie van Gezondheid van Gaza is de dodentol sinds oktober 2023 opgelopen tot 47.035 en is het aantal gewonden gestegen tot 111.091. Het ministerie telt het aantal dode en gewonde Palestijnen, die naar de ziekenhuizen worden gebracht, wat betekent dat elk lichaam dat vanonder het puin wordt opgedolven aan de dodenlijst wordt toegevoegd. Echter, naar schatting liggen er nog 10.000 Gazanen begraven onder de door de Israëlische bommencampagne vernielde gebouwen; door Dave DeCamp, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/gaza-zoektocht-naar-10-000-doden-onder-het-puin/
1 24 Op zondag 26 januari a.s. is het op de dag af een jaar geleden dat het Internationaal Gerechtshof oordeelde dat er een risico van genocide bestaat als gevolg van het Israëlische offensief in Gaza. Het precaire staakt-het-vuren dat op 19 januari jl. van kracht werd, biedt de broodnodige pauze voor de Palestijnen van Gaza, die al meer dan 15 maanden gebukt gaan onder vrijwel ononderbroken moorddadig geweld en verwoestingen. Daarmee komt er echter geen einde aan de genocide, noch aan Israëls andere internationale misdaden van apartheid, illegale bezetting en de kolonisatie van Palestijnse gebied. De onderdrukking en vernietiging van het Palestijnse volk kan plaats blijven vinden, omdat het Israëlisch optreden straffeloos blijft. De Israëlische autoriteiten zouden ter verantwoording moeten worden geroepen; door de Belgische Nationale Palestinacoalitie. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/manifestatie-26-januari-in-brussel-voor-permanent-staakt-het-vuren-en-einde-aan-genocide-in-gaza/
2 03 Er zijn al wat Israëlische gijzelaars vrij gelaten en mij valt op dat ik nog niets vernomen heb van de barre omstandigheden waarin zij hebben geleefd. Dat zou door onze media, die klip en klaar op de hand van Israël zijn, toch wel breed uitgemeten zijn. Vandaag vond ik wel een ander bericht:
Aan de strijders van Qassam, Mijn naam is Keith Siegel en ik ben van Kfar Aza. Ik was een gevangene in Gaza van 7 oktober 2023 tot januari 2025.
Mijn bewakers zorgden in die periode voor al mijn noden, voedsel, drank, medicijnen, vitamines, oogdruppels, een toestel om de bloeddruk te meten en meer. Ze zorgden ook voor een doktersonderzoek toen ik me gedurende een lange periode onwel voelde. De bewakers hielden rekening met mijn behoeften en beantwoordden mijn verzoeken betreffende voedsel, eetgewoontes en meer. Ze zorgden ervoor dat ik eten kreeg dat aan mijn gezondheidsprobleem beantwoordde.
Ze zorgden ervoor dat ik gezond at (ze gaven me bijvoorbeeld gezonde maaltijden met olijfolie). De bewakers behandelden me altijd met respect. Ik denk dat de Israëlische regering niet deed wat het had moeten doen om een akkoord te bereiken en zo de gijzelaars terug te brengen en de oorlog te beëindigen, die vele slachtoffers maakte en onnodige schade berokkende aan beide zijden. Ik wens en hoop op vrede binnenkort. Tot de strijders die me bewaakten tijdens deze periode wil ik ‘dank u’ zeggen; door Keith Siegel, een vertaling van de Engelse vertaling van de in Hebreeuws geschreven brief door Lode Vanoost. Zie ook het bericht hierna. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/bevrijde-israelische-gijzelaar-dankt-zijn-bewakers-in-gaza/
Siegel sprak tevens deze woorden van dank: “Hello, today is a very happy day, I’m sitting next to the sea near Gaza’s port. I wanna thank Al-Qassam for everything, you were good with us for the past 15 months in the house. I wanna tell all the men, God willing, may you all be well.” https://x.com/SuppressedNws/status/1885750025919357174?mx=2
2 04 Israël verkwistte geen tijd na de plotse ondergang van Bashar al-Assad in Syrië. Nauwelijks enkele uren na zijn val op 8 december jl. namen Israëlische troepen de bufferzone in tussen de door Israël bezette Golanhoogten en de rest van Syrië. Meer dan een maand later, zijn de Israëlische troepen nog steeds gestationeerd in het gebied waar de Verenigde Naties patrouilleert. Overheidsgebouwen worden ingenomen en inwoners ondervraagd. Recente acties van kolonisten en soldaten doen vragen rijzen over de Israëlische plannen met Syrië op lange termijn. Om ons voortbestaan in deze gebieden te verzekeren in de verre toekomst, moeten daar Joodse nederzettingen worden gesticht op de ruïnes van Arabische dorpen, klinkt het; door Jessica Buxbaum, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/israel-blijft-in-syrie-plannen-voor-nederzettingen-duiden-op-permanente-landroof/
2 05 De zelfbenoemde overgangsregering in Syrië voert ingrijpende interne hervormingen door, waaronder het ontslag van eenderde van de publieke sector en de privatisering van staatsbedrijven. De autoriteiten zeggen de omslag te maken naar een ‘een concurrerende vrijemarkteconomie’. Het doel zou zijn om ‘de groei van de privé-sector in evenwicht te brengen met steun voor de meest kwetsbaren’, vertelde interim-minister van Financiën Basil Abdel Hanan. Hij was eerder minister van Economie in de door de HTS geleide regering van Idlib. In die tijd financierde de groep zijn operaties door burgers hoge belastingen op te leggen, waaronder belastingen op humanitaire hulp van de Verenigde Naties. Honderden miljoenen dollars werden doorgesluisd naar Turkije door humanitaire hulpgoederen in beslag te nemen en ze vervolgens op de zwarte markt te verkopen; door The Cradle, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/nieuwe-syrische-leiding-voert-ingrijpende-neoliberale-hervormingen-door/
2 06 In dit artikel met een boeiende en scherpe analyse van historische krachten en politieke keuzes duikt Tom Stevenson in de geschiedenis van Hamas: https://archive.ph/0L4eD#selection-918.0-926.0
2 07 Toen de familie van Mohammed R. Mhawish en hijzelf in december 2023 van onder het puin van hun huis in Gaza opdoken wisten ze niet of de rust lang genoeg zou duren om Gaza opnieuw op te kunnen bouwen of om zelfs maar te kunnen rouwen. Dezelfde onzekerheid geldt ook nu weer met dit staakt-het-vuren. Het voelt alsof het moment van terreur en vermoeidheid alleen even pauze heeft, maar nooit weggaat. Opnieuw proberen Palestijnen vreugde te voelen te midden van de onzekere kalmte. Een staakt-het-vuren is geen oplossing. Het is een kans om de gewonden te verzorgen, een moment van opluchting en het biedt gelegenheid om te rouwen om de doden, om bijeen te rapen wat er nog rest van hun gebroken levens. Maar het is verre van genoeg. Het zal nooit genoeg zijn, tot de wereld ermee ophoudt hen te behandelen als ‘nevenschade’ van de zelfverdedigings-retoriek van een bezetter. Het zal nooit genoeg zijn tot ze gezien worden als meer dan statistieken in het nieuws; door Mohammed R. Mhawish. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/denk-niet-dat-we-nu-in-gaza-dankbaar-zijn-voor-een-staakt-het-vuren/
2 13 De roofzucht van president Donald Trump naar andere landen kent geen grenzen. Gaza moet wat hem betreft Amerikaans grondgebied worden. Een miljardenproject in onroerend goed ligt te wachten. Daarvoor moeten Palestijnen verjaagd worden en de strip zal dan een luxueus oord worden. Maar achter deze façade zit nog een belangrijker agenda: [militaire macht in West-Azië; GjH], en de winning van gas en olie in het maritieme Gaza; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/de-echte-agenda-van-de-vernietiging-van-gaza/
2 14 Sinds het ingaan van het staakt-het-vuren vorige maand kan hulporganisatie Artsen zonder Grenzen (AzG) het noorden van de Gazastrook weer in. Dat gebied [zullen we zeggen ‘Dat deel van Palestina’? GjH] werd maandenlang belegerd door het Israëlische leger. Met het ingaan van het staakt-het-vuren heeft meer hulp Noord-Gaza bereikt, maar nog niet voldoende. Regen en koude wintertemperaturen maken de omstandigheden nog zwaarder voor Palestijnen in het gebied, die leven tussen het puin. De verwoesting blijkt daar overigens ‘volledig’. Er is niets meer van over. Alleen ruïnes en de geur van de dood door de lichamen, die nog onder het puin liggen. Het Kamal Adwan-ziekenhuis in Beit Lahia is met de grond gelijk gemaakt [wanneer Rusland dat in Oekraïne geflikt had, zou de Westerse Wereld in alle toonaarden protesteren, want het vernietigen van ziekenhuizen door Russen is een “gruwelijke schending van humanitaire waarden”; GjH]. Twee andere ziekenhuizen in Noord-Gaza, Al-Awda en het Indonesische ziekenhuis, zijn zwaar beschadigd en deels operationeel. In het Indonesische ziekenhuis, dat ook is binnengevallen door Israëlische troepen, blijkt medische apparatuur kapot geslagen te zijn; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2555247-azg-over-noord-gaza-er-is-niets-meer-van-over-gewonden-bij-aanval-kolonisten-op-westoever
2 13 Sinds de oprichting van Israël in 1948 zijn gevangenissen een belangrijk instrument van onderdrukking tegen het Palestijnse volk. In de loop der jaren schoof het koloniale bestuur twee rechtssystemen over elkaar en legde zo een etnische basis voor juridische ongelijkheid. Een Palestijn, die op een bepaalde plaats een misdrijf pleegt, wordt doorverwezen naar een militaire rechtbank, en een kolonist, die op dezelfde plaats hetzelfde misdrijf pleegt, wordt doorverwezen naar een gewone strafrechtbank; door Asja Zaino en Hélène Servel, met een bijzonder verhaal over solidariteit onder vrouwelijke Palestijnse gevangenen. https://lavamedia.be/palestijnse-vrouwen-in-de-gevangenis-een-geschiedenis-van-verzet/
2 18 Zionistisch Israël zakt moreel steeds verder weg in criminele praktijken, die akelige gelijkenissen vertonen met misdaden die ooit tegen Joden in Europa werden begaan: pas geleden werden de twee uitbaters van boekenwinkels in bezet Oost-Jeruzalem opgepakt. Boeken met ‘bezetting’, ‘Gaza’, ‘kolonisatie’ en ‘Palestina’ in de titel werden in beslag genomen; door Peter Beinart in gesprek met een van de uitbaters Mahmoud Muna. https://peterbeinart.substack.com/p/mahmoud-muna-on-the-attack-on-his
2 20 Het door de CIA gesteunde regime in Damascus zegt openlijk dat het geen bedreiging vormt voor Israël. Dat is weer een aanwijzing dat de regimewissel in Syrië een geplande poging was om de ‘As van Verzet’ te vernietigen en uiteindelijk alle Palestijnen uit te roeien. Deze doelstelling werd eerder gepubliceerd als het ‘Yinonplan’ en weerklinkt al decennia in de verklaringen van talloze prominente zionisten. Dit buitengewone document, dat weinig bekend is, werd in februari 1982 gepubliceerd in het Hebreeuwse tijdschrift Kivunim onder de titel “Een strategie voor Israël in de jaren tachtig”. De vernietiging van Bagdad was, vanwege de Irakese kracht en macht ten opzichte van andere regionale tegenstanders indertijd ‘van het grootste belang’. Libanon moest volgens etnische en religieuze lijnen worden opgedeeld in 5 provincies. De één of twee miljoen Palestijnen moesten naar Jordanië en/of de Sinaï gedeporteerd worden, en dat zou onvermijdelijk leiden tot massale chaos en spanningen. Die problemen zouden dan, volgens Oded Yinon, voormalig ambtenaar van het Israëlisch Ministerie van Buitenlandse Zaken en destijds adviseur van de Israëlische leider Ariel Sharon, voor Israël het excuus kunnen zijn om de regio militair te bezetten, zoals het dat al decennia doet met de Westelijke Jordaanoever. Israëls primaire doel zou [in 1982; GjH] voorlopig moeten zijn Syrië te ontbinden in etnisch of religieus unieke gebieden (…) en Syriës militaire macht moest gebroken worden; door Kit Klarenberg, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/complottheorie-wordt-feit-op-naar-groot-israel/
2 28 In 9 minuten en 35 seconden maakt de Joods-Amerikaanse onafhankelijke journaliste Katie Halper brandhout van elk argument van het zionistisch project voor de kolonisatie van Palestina.
Volgens het ‘vrije’ Westen (18% van de wereldbevolking) is Hezbollah een van de vele Arabische terreurorganisaties, die Israël uit haat willen vernietigen. Voor de rest van de wereld is het een verzetsorganisatie, die is ontstaan als gevolg van de oorlogen, die Israël de afgelopen 70 jaar heeft ontketend, onder andere in Libanon, om de landbouwgronden en de waterbekkens tot aan de rivier Litani te annexeren; “Hezbolla, the untold story” (2025, uitgegeven door Jedaal).
Nergens is het kennelijk opgemerkt in de media, maar Hamas liet recent 2 extra gevangen Israëli’s vrij, waar Israël niet eens om gevraagd had.. De reden ervoor dat Israël nooit om hun uitlevering heeft gevraagd is dat het om een Ethiopische Jood ging en een Palestijn met de Israëlische nationaliteit; door Lode Vanoost: respectievelijk het 1ste, 3de en 4de onderwerp in (het 2de onderwerp had ik hier eerder al als 2 25 onder het kopje ‘Europa’ behandeld). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/katie-halper-en-zionisme-jeffrey-sachs-over-eu-hezbollah-en-intra-joods-racisme-in-israel/
3 17 De afgelopen dagen heeft de Verenigde Staten van Amerika luchtaanvallen uitgevoerd op Houthi-doelen in Jemen. Deze aanvallen zouden een reactie zijn op de aankondiging van de Houthi’s dat ze haar aanvallen op Israëlische schepen zouden hervatten, omdat Israël weigert hulpgoederen aan Gaza te leveren. In het Westen spreken de mainstream media over de Houthi’s. Hun werkelijke naam is Ansar Allah of ‘aanhangers van God’. Zij zijn een gewapende groep en vormen de facto de regering van Jemen. Naast een onmiddellijk staakt-het-vuren eist de groepering ook dat Israël meer humanitaire hulp aan Gaza toestaat; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/hoe-gevaarlijk-zijn-de-houthis/
3 19 De Palestijnse Autoriteit (PA) is medeplichtig aan het lijden van haar eigen volk door onderdanigheid en passiviteit aan Israëlische bevelen. Het is echter nòg erger: de PA weigert in te grijpen, omdat haar leiderschap deels gericht is op het beschermen van haar privileges en haar VIP-status, die hen wordt verleend door de Israëlische bezetter; door Jamal Kanj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/de-palestijnse-autoriteit-vervalt-in-irrelevantie/
3 20 In de vroege uren van 18 maart jl. verbrak Israël definitief het reeds geteisterde staakt-het-vuren met Hamas door – zonder enige waarschuwing – heel de Gazastrook te bombarderen. Daarbij kwamen meer dan 400 Palestijnen om het leven, waaronder minstens 100 kinderen, en raakten zo’n 600 anderen gewond.
Wie de geschiedenis van de Palestijnse kwestie een beetje volgt, herkent een terugkerend patroon waarin de Palestijnen beschuldigd worden van het verbreken van gemaakte afspraken, maar weet dat Israël bij onderhandelingen en de naleving van overeenkomsten de onbetrouwbare partij is. Ook deze keer was Tel Aviv [vast; GjH] nooit van plan om het staakt-het-vurenakkoord, waarvan de eerste fase eindigde op 19 januari, te respecteren. Op de 16de dag van het staakt-het-vuren zouden de partijen beginnen te onderhandelen over de voorwaarden van de tweede fase, maar Israël stuurde geen delegatie naar die besprekingen.
Verschillende wereldleiders, waaronder enkele Europese regeringsfunctionarissen, drukten vandaag hun vrees uit voor ‘een mogelijke escalatie’, maar ongegeneerd tekenden zij afgelopen maand wel voor verlenging van het Associatie-akkoord tussen Israël en de EU; door Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/israel-herneemt-slachting-in-gaza/
12 24 Er is een uitgekiend mechanisme in Bolivia werkzaam, waarbij justitie en pers gezamenlijk Gustavo Petro, de democratisch gekozen, maar linkse president, ten val proberen te brengen om de economische en politieke belangen van de Boliviaanse bovenlaag veilig te stellen. Dit is het beproefde recept van lawfare, die de afgelopen jaren ook in andere landen van Latijns-Amerika tegen linkse regeringen werd ingezet; door Marleen Bosmans in gesprek met mensenrechten-advocaat Luis Guillermo Pérez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/colombia-draaiboek-voor-een-stille-staatsgreep-tegen-een-democratisch-verkozen-president/
1 26 Colombia staat niet toe dat militaire vliegtuigen met migranten aan boord uit de Verenigde Staten van Amerika op zijn grondgebied landen. De toestellen hebben rechtsomkeert gemaakt naar een luchthaven in Californië. Er zouden in totaal zo’n 160 migranten aan boord zijn geweest. De Amerikaanse president Donald Trump heeft direct gereageerd. Hij heeft de Amerikaanse ambassade in Bogotá verboden om nieuwe visa-aanvragen in behandeling te nemen. Ook kondigt Trump aan per direct vergaande sancties in te stellen tegen Colombia. Zo voert hij een tarief in van 25% op goederen uit Colombia en zegt dat binnen een week te verhogen naar 50%. Ook trekt hij visa van Colombiaanse overheidsfunctionarissen in en wil hij de financiële sector strafmaatregelen opleggen. “Dit is pas het begin”, dreigt Trump. Toch staat de president van Colombia niet alleen in zijn verzet tegen de geplande massadeportaties door Trump. Zo weigerde Mexico vrijdag 24 januari jl. ook al een deportatievliegtuig op zijn grondgebied te laten landen; beide door NOS Nieuws.
Naschrift 1 27: Er komen toch geen hoge Amerikaanse importheffingen voor Colombia, omdat beide landen overeenstemming hebben bereikt over de deportatievluchten. Het Witte Huis zegt dat Colombia onvoorwaardelijk akkoord is gegaan met alle Amerikaanse voorwaarden; door NOS Nieuws. Zo krijgt Trump de wereld er dus onder.
2 20 Terwijl grote delen van Patagonië in vlammen opgaan, reageert de Argentijnse overheid met repressie tegen de mensen, die vrijwillig brigades hebben gevormd om de branden te bestrijden. Het Mapuche-volk wordt gecriminaliseerd, hun huizen, radiozenders, vergaderplaatsen en alles wat kan dienen om hun stemmen te laten horen, die de ware schuldigen aan de kaak stellen, worden met de grond gelijkgemaakt; door Carlos Aznarez, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/argentinie-het-vuur-van-het-kapitalisme/
3 03 In een wereld vol crisisberichten biedt de recente overwinning van Yamandú Orsi bij de presidentsverkiezingen in Uruguay een sprankje hoop. Orsi wordt gezien als de politieke erfgenaam van José (Pepe) Mujica, een van de meest iconische linkse leiders van Latijns-Amerika. De campagne van Orsi was gericht op duurzaamheid, inclusiviteit en sociale rechtvaardigheid en sloeg aan bij een bevolking, die worstelt met toenemende criminaliteit, ecologische uitdagingen en economische ongelijkheid. Zijn overwinning biedt een nieuw perspectief voor Uruguay en voor Latijns-Amerika; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/03/waait-met-yamandu-orsi-een-nieuwe-linkse-wind-door-latijns-amerika/
3 04 In een vurig pleidooi waarschuwt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum voor de verdeel-en-heersstrategie van de Verenigde Staten van Amerika. Ze roept op tot een ‘Verenigd continent’ dat zich verzet tegen buitenlandse inmenging en samen strijdt voor economische onafhankelijkheid, soevereiniteit en sociale rechtvaardigheid. De Patria Grande (de eenheid en integratie van Latijns-Amerikaanse landen als één cultureel en geopolitiek geheel, gebaseerd op gedeelde geschiedenis, anti-imperialistische strijd en taal) is volgens haar geen utopie: “Het is de hartslag van onze geschiedenis, de levende herinnering aan degenen die vochten om ons vrij te zien, van Túpac Amaru tot Bolívar, van Martí tot Che Guevara. Het is het territorium zonder grenzen waar het Quechua, het Spaans, het Portugees, het Guarani en alle inheemse talen samensmelten in een koor dat zingt: ‘Eenheid!’” [Waarbij Sheinbaum zich kennelijk tot Zuid-Amerika rekent; GjH]. Soevereiniteit is niet onderhandelbaar, onderstreept zij: “Het moet verdedigd worden.” En om het te verdedigen, hebben we een culturele, economische en politieke eenheid nodig, die ons in staat stelt ons Amazonegebied te beschermen als de longen van de wereld, om te handelen zonder afhankelijk te zijn van de dollar, om onderwijs te geven met bevrijdende pedagogiek en om voedsel te produceren zonder giftige chemicaliën; door Claudia Sheinbaum. Een toespraak, die wat mij betreft ook onze Europese leiders ook zou mogen inspireren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/mexicaanse-president-roept-op-tot-latijns-amerikaanse-eenheid-tegen-imperialisme/#_edn2
3 21 Ik beschreef hierboven wat mij raakt. Dat gaat met name over nieuws. Dat doe ik omdat ik mij beter kan verzoenen met wat mij raakt wanneer ik het – voor mijzelf – opschrijf. Ik maak dit wereldkundig via deze website, zodat u naar believen kunt zien wat mij raakt en vaak ook waarom. Echter, mijn doel is de wereld, waarin ik leef, beter te begrijpen. Doe er uw voordeel mee, zou ik zeggen.
Wat mij raakt, en waar ik toch geen blog over schrijf
12 21 Net zoals veel mensen wil ik weten wat er in mijzelf en in de wereld gaande is. Niet dat ik er veel aan kan veranderen, maar ik maak deel uit van de wereld en ik wil mijn plek daarin kennen en weten wat er gebeurt. Daarom volg ik mijzelf en het nieuws. Om het goed tot me door te laten dringen, schrijf ik er over. Zo tracht ik essenties te doorgronden; aaahhh, ze schrijven dit, maar dààr gaat het om. De stukjes daarover vormen bij elkaar mijn (publieke) dagboek.
Hier is zodoende mijn herfstdagboek 2024. De cijfers voor elk stukje verwijzen naar de dag in een maand. ‘12 21’ voor dit stukje verwijst naar 21 december 2024. Waar mogelijk verwijs ik aan het eind van elk stukje naar de door mij geraadpleegde bron(nen), zodat u die ook kunt bestuderen.
Een vriend van mij vroeg welk stuk met kop en schouders boven andere uit dit herfstdagboek uitsteekt. Ik antwoordde dat dat het stuk is over ons idee van ‘bezit’, een opvatting die geworteld blijkt in het Romeinse oorlogs- en slavenrecht. Maar dat stukje van 13 september staat in mijn zomerdagboek. In dit lentedagboek valt mijn keus op de eerste 11 06 onder ‘Wereldverhalen’ naar aanleiding van het boek “Opstand” (2024) Van Marijn Kruk.Verder staan uiteraard onder ‘Enkele ‘Van belangen’ uitgelicht’ de – in mijn ogen – meest bijzondere stukjes. U vindt ze hier.
Hieronder vindt u een inhoudsopgave. De bladzijdenummers zouden gelden wanneer u dit van a tot z op A4-papier afdrukt. U kunt er uit opmaken dat ik de meeste tekst schreef onder ‘Wereldverhalen’ en de minste onder Afrika, Australië en Zuid-Amerika. Over de Noord- en Zuidpool vindt u zelfs niet eens een kopje, omdat ik daarover niets noteerde. Wanneer het goed is, kunt u op een onderwerp klikken om dat te lezen.
10 09 Gezond en goed wonen is een randvoorwaarde voor goede onderwijsprestaties en de de hele ontwikkeling van kinderen en jongeren [onze toekomst; GjH]. Het comfort van de woonomgeving, of omgekeerd het ontbreken van ruimte, blijkt een grote invloed op hun ontwikkelingskansen te hebben. Door langdurige blootstelling aan een ongezonde woonomgeving, zoals huizen met slechte isolatie en ventilatie, wordt de kans op het ontwikkelen van chronische aandoeningen, zoals aanhoudende ademhalingsproblemen, allergieën, astma, kortademigheid, aanhoudende neusloop en oorontstekingen aanzienlijk vergroot. Kinderen, die in onzekerheid leven over hun thuis, zijn vaak afwezig op school en weinig betrokken bij schoolactiviteiten en kunnen zich meestal moeilijk concentreren. Angst en andere mentale gezondheidsproblemen, zoals stress, komen veel voor bij juist die kinderen, die geconfronteerd worden met armoede en de daarbij horende woononzekerheid. Dit alles heeft een negatieve invloed op de ontwikkeling van hun hersenen; door Woonzaak en anderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/09/aan-beleidsmakers-slechte-woonkwaliteit-zorgt-voor-ongelijke-onderwijskansen/
10 10 Stel je voor dat 50 gezinnen onterecht door de overheid uit hun grote villa werden gezet. Het zou het nieuws beheersen en men zou er schande van spreken. Toch is dit precies wat er nu zonder veel ophef is gebeurd. De gezinnen, die uit hun huis werden gezet, woonden alleen niet in een grote villa, maar in een sociale woning. En vandaar dus dat de grote verontwaardiging uitblijft; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/10/50-vlaamse-gezinnen-onterecht-uit-hun-sociale-woning-gezet/
10 14 De rest van de wereld is al grotendeels van de coronapandemie hersteld, maar 26 arme landen staan er gemiddeld slechter voor dan daarvoor. Zij hebben de grootste schulden sinds 2006 en worden steeds kwetsbaarder voor natuurrampen en andere tegenslagen. Van de mensen, die van minder dan zo’n € 2 per dag moeten rondkomen, woont 40% in een van die 26 landen. Het jaarlijkse inkomen per hoofd van de bevolking is er lager dan € 1.048; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6331589/wereldbank-ziet-de-26-armste-landen-verder-achteruitgaan.html
10 21 Trachoom is een bacteriële ontsteking van het bindvlies van het oog. De ziekte treft vooral arme gemeenschappen in het Globale Zuiden op plaatsen waar schoon water en sanitaire voorzieningen ontbreken. Als de ziekte onbehandeld blijft, kan dit leiden tot ondraaglijke pijn en uiteindelijk het verlies van zicht. India en Pakistan zijn er vrij van verklaard. Dat is een opsteker voor samen meer dan 1,6 miljard mensen; door Ranjit Devraj. https://www.mo.be/nieuws/oogziekte-trachoom-nu-ook-uitgeroeid-in-india-en-pakistan
12 02 Tussen 2012 en 2022 is het aandeel gezinnen in een kleine woning stabiel gebleven, maar onder de laagste inkomensgroep is het deel dat te klein woont in 10 jaar tijd gegroeid van 33 naar 39%. Ongeveer 1 op de 10 gezinnen met jonge kinderen valt in deze inkomensgroep. Het lijkt er daarmee op [lees: ‘Daarmee blijkt’; GjH] dat vooral gezinnen met lage inkomens worden getroffen door de wooncrisis en nu meer dan voorheen in een krappe woning wonen. Gezinnen in niet-overbezette huizen hadden thuis gemiddeld 37 m2 per persoon tot hun beschikking; door José Boon. https://www.nu.nl/economie/6337579/steeds-meer-arme-gezinnen-met-jonge-kinderen-wonen-in-een-krap-huis.html
12 07 Toeslagen zijn bedoeld om het leven betaalbaar te maken. Maar de afdeling van de overheid, die ze uitkeert, is inmiddels zelf een notoire schuldeiser geworden, die het leven minder betaalbaar maakt. In januari jl. waren er in Nederland 747.560 huishoudens met problematische schulden. In ruim een kwart van die gevallen is de Dienst Toeslagen een van de schuldeisers. Al vanaf 2021 stijgt het aantal mensen met een problematische schuld bij die dienst drastisch. De belangrijkste oorzaak voor de groei is dat ondernemers en particulieren in de coronajaren 2020 en 2021uitstel van betaling kregen. Inmiddels moet iedereen weer volgens de normale regels schulden aflossen en blijkt de groep, die dat niet op tijd kan, te groeien. In de tussentijd kwamen er ook nog nieuwe mensen met betalingsachterstanden bij. Ook het aantal hoge terugvorderingen neemt toe.
12 10 Wanneer 2 conceptwetsvoorstellen van minister Marjolein Faber van Asiel en Migratie worden ingevoerd [ik kan er maar niet aan wennen, ‘minister Marjolein Faber’; GjH], kan dat volgens de Raad van State en de Raad voor de Rechtspraak leiden tot rechtsongelijkheid en het verder vastlopen van de asielketen [nu moeten assielzoekers soms al meer dan 10 jaar wachten op een evenwichtige afronding van hun procedure; GjH].
De Raad voor de Rechtspraak zegt “zeer grote bezwaren” te hebben tegen de invoering van het zogeheten tweestatusstelsel, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen mensen, die vluchten omdat ze gevaar lopen in hun land vanwege etniciteit, religie of seksuele geaardheid, en mensen, die vluchten voor (natuur)geweld en oorlog.
Nu bestaat dat onderscheid niet. Asielzoekers uit de tweede groep kunnen als de rust is weergekeerd terugkeren naar hun land en krijgen daardoor in Nederland minder rechten, is het idee. Het tweede wetsvoorstel behelst het verkorten van de verblijfsvergunning, die asielzoekers kunnen krijgen, van 5 naar 3 jaar. Door die kortere duur zal de IND veel vaker moeten oordelen over verlenging. De Raad voor de rechtspraak spreekt bovendien [net als de Nederlandse Orde van Advocaten (zie 12 07 onder Nederland; GjH] van een ‘opmerkelijk korte adviestermijn’ [de termijn, waarbinnen de raden advies moesten uitbreiden; GjH], die de kwaliteit van de wetgeving mogelijk aantast. Dat is extra belangrijk wanneer de wetgeving gevolgen kan hebben voor de (grond)rechten van mensen.
10 12 Een fluitiste uit mijn orkest attendeerde mij op ‘De Amersfoortse Bachdag’: heel veel concerten op heel veel plaatsen in Amersfoort. Ik stelde twee programma’s samen. Eén dat op even uren begon en één dat op oneven uren begon, en ik bezocht uiteindelijk alle 8 concerten. Het leukst vond ik zondermeer de kinderen van de Amersfoortse Suzuki Muziekschool. Joachim Eijlander stelde niet teleur op zijn 300 jaar oude cello met J.S.Bachs ‘Cellosuite No 3’ en met Zoltan Kodalys ‘Cellosonate’ op zijn cello van een half jaar oud. Wat een niveau! Echter, dat het er (mij) om draait of hij nog steeds eenzaam aan de top staat – de perfecte afwerking van noten, de techniek – is een veeg teken. Het samenspel met andere instrumenten of zang miste ik. Mijn laatste concert van die dag, dat van het ‘Zahetsa Trio’ met Sanne Berghuis, Serena Vanheuverswijn en een invaller op cello vond ik de topper van de dag. Zij speelden 4 delen van de ‘Vioolsonate in E-Groot’ (BWV 1016) die J.S. Bach componeerde, van Felix Mendelssohn deel II van het ‘Pianotrio no. 1 in d-klein’ (opus 49), de ‘Winter’ en de ‘Lente’ van Astor Piazzolla uit de ‘Vier Jaargetijden van Buenas Aires voor Pianotrio’ en als toegift voor het enthousiaste publiek de ‘Hongaarse Dans no. 5’ van Johannes Brahms. Die 26-jarige, Gentse Vanheuverswijn speelde geniaal en Berghuis op piano en de invalcellist sloten daar met fantastisch spel op aan.
12 06 Het boek “Al het blauw van de hemel” (2024, uitgegeven door Manteau/Standaard) las ik vannacht uit. Dit door Mélissa Da Costa geschreven boek van 639 pagina’s is een ketting van allemaal losse verhalen, die beginnen met de diagnose jong-Alzheimer waardoor de ene hoofdpersoon hooguit nog 2 jaar te leven heeft. We krijgen inzicht in twee levens: Emile, die de voorgestelde klinische onderzoeken afwijst en wil dat zijn familie en vrienden hem herinneren als Emile en dat zijn achteruitgang hen bespaard blijft. Heimelijk schaft hij daarom een camper aan om op reis te gaan. De trip, die hij altijd al had willen maken; het liefst met een reisgenoot. Daarom plaatst hij een advertentie “Reisgenoot gezocht”, waarop Joanne reageert. Omdat ze ver uit elkaar wonen, ontmoet hij haar pas aan het begin van zijn reis. Ze stapt in en ze zwijgen, want Joanne heeft haar eigen redenen voor dit avontuur, dat zich grotendeels in de Pyreneeën afspeelt in plaatsen, die ik daar ‘ken’. Ik kon het boek, dat gaat over ‘bij jezelf komen’, ‘leven vanuit je hart’ en ‘zuiver waarnemen’ (zie 10 14 onder ‘Inzichten’) niet wegleggen; ik moest verder lezen. Tot de laatste punt.
12 16 Ik was benieuwd naar de voorstelling van Godfried Beumers en het oeroude epos “Ramayana”. Ik was nieuwsgierig naar de inhoud van dit belangrijke, culturele heldendicht, dat een hoeksteen van het hindoeïsme genoemd wordt, en naar de voordrachtskunst van Beumers. Zijn vertelkunst sprak mij aan, maar hij hoort wat mij betreft in een huiskamer of intieme, kleine zaal; niet op meters afstand in de Woudkapel. De Ramayana interesseerde me niet. Ik houd niet van ‘Harry Potterverhalen’, waarin de schrijver haar of zijn personages bovenmenselijke eigenschappen toekent. Het boeit mij dat hij het een ‘fascinerend en groots’ verhaal vindt; dermate boeiend dat hij de 24.000 oorspronkelijke verzen verdeeld over 7 hoofdstukken terugbracht tot 6 verzen, waardoor het op een avond verteld kan worden. Het gaat allemaal over een strijd van ‘goed’ tegen ‘kwaad’; waarbij we vanaf vers één weten dat ‘goed’, na het nemen van een aantal hindernissen, overwint, waarin vrouwen als bezit van mannen gezien worden en waarin – net als in de ‘Ilias’ en ‘Odyssee’ van de Griekse dichter Homeros – mensen- en monsterlevens niet tellen. Voor mij zijn de worstelingen met ons ‘gewone’ leven pas echt interessant. https://youtu.be/uhev-RdFEcc
9 14 Alle leven op aarde is ontstaan onder de ultraviolet-zonlicht filterende werking van de ozonlaag. De ozonlaag is daardoor voor het overleven van veel organismen, waaronder de mens, belangrijk. En met de hoeveelheid ozon op 10 tot 40 km boven de aarde gaat het goed, mede doordat er een beperkt segment van industrieën hun ozon-afbreekbare producten moest vervangen door producten, die geen ozon afbreken; door Jos de Laat, geïnterviewd door Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9d018915-7391-4ee2-afb9-4490dae356f6/2024-09-14-hoe-hangt-de-ozonlaag-er-nu-eigenlijk-bij-op-wereld-ozon-dag
10 07 Ribkwallen (of kamkwallen) kunnen, wanneer zij gewond zijn, binnen enkle uren samensmelten tot een nieuwe, gezonde kwal. De zenuwstelsels van de kwallen smelten samen en hun spiergroepen synchroniseren. Voedsel gaat door beide spijsverteringsstelsels. Alleen de uitwerpselen worden niet synchroon door de beide anussen uitgepoept; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/dieren/6330879/gewonde-kwallen-kunnen-binnen-een-paar-uur-samensmelten-tot-gezonde-kwal.html
10 13 Dat er ooit een megaduizendpoot heeft geleefd was al bekend, maar hoe zijn kop er uit heeft gezien, bleef lang een raadsel. Echter, nu is er in gesteente in Centraal-Frankrijk een intact fossiel van de kop van het dier gevonden. De gigant is volgens de onderzoekers het best in te delen bij de duizendpootfamilie, al passen oogbollen op steeltjes daar niet bij. Die komen voor bij kreeftachtigen.
Het gaat om de zogenaamde ‘Arthropleura’, een duizendpootachtig wezen dat tussen 346 en 290 miljoen jaar geleden door de bossen kroop. Het insect kon door de zuurstofrijke atmosfeer uitgroeien tot de grootte van een auto. De megaduizendpoot werd tot 2,6 meter lang, een halve meter breed, en woog zo’n 45 kilo. Hij had gebogen antennes, kleine, maar sterke kaken en ogen op steeltjes, die uit de zijkant van zijn kop staken. Met zijn maat is de Arthropleura de grootste geleedpotige, die ooit heeft geleefd; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/dieren/6331573/vondst-van-fossiel-toont-kop-van-megaduizendpoot-van-miljoenen-jaren-oud.html
10 21 Om de natuur wereldwijd te herstellen, moeten landen meer actie ondernemen dan ze 2 jaar geleden hebben afgesproken. Bovendien gaat het niet om plannen, zoals die nu in Colombia besproken worden (voor zover landen al plannen ingeleverd hebben; 5 op de 6 landen, waaronder Nederland, deden dat niet), maar het draait om de uitvoering daarvan; door Francien Yntema en Sven Schaap. https://nos.nl/artikel/2541563-onderzoekers-afspraken-biodiversiteit-volstaan-niet-meer-actie-nodig
10 22 In de natuurkunde kan men veel berekenen. Zo werd uitgerekend dat een meteoriet, die ongeveer 3,26 miljard jaar geleden op de aarde terecht kwam, 200x zwaarder geweest moet zijn geweest dan de meteoriet, die de aarde 66 miljoen jaar geleden voor de dinosauriërs onleefbaar maakte. En dat het gesteente een diameter had van tussen de 37 en 58 kilometer. De inslag deed de bovenste laag van de oceanen en zeeën koken en veroorzaakte een tsunami, die over heel de aarde trok en overal voor verwoesting zorgde.
Ook in de archeologie en biologie kunnen ze er wat van. Daar werd ontdekt dat bij die eerste inslag veel organismen om het leven kwamen, maar dat eencellige organismen na de wereldwijde ramp juist in groten getale terugkwamen. In een relatief korte periode van een paar duizend jaar verschenen micro-organismen als bacteriën plots weer. We denken altijd dat inslagen – zoals deze – rampzalig zijn voor het leven, maar deze inslag zorgde er waarschijnlijk juist voor dat het leven op aarde kon floreren: de ruimtesteen bevatte veel fosfor en bij de inslag kwamen grote hoeveelheden ijzer van diep in de oceaan juist in de bovenste waterlaag terecht. Via de tsunami reisden de ijzerdeeltjes en fosforresten landinwaarts en raakten verspreid over de aarde. Op die manier konden bacteriën en andere eencellige organismen zich tegoed doen aan deze belangrijke nutriënten voor hun metabolisme. Zo ontwikkelden ze zich sneller dan voor de inslag; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6332536/meteoriet-die-3-miljard-jaar-geleden-insloeg-had-positief-effect-op-leven-op-aarde.html
11 11 De boom ‘Pando’ in de Amerikaanse staat Utah is naast het zwaarste levende wezen op aarde momenteel mogelijk ook het oudste levende wezen. Biologen schatten dat Pando minstens 16.000 jaar oud is en mogelijk tot wel 80.000 jaar. Pando is eigenlijk een bos dat ruim 430.000 m2 (0,43 km2) beslaat. Omdat alle 47.000 bomen tot hetzelfde wortelsysteem behoren, wordt het als een groot organisme beschouwd. Pando plant zich niet voort via andere bomen of planten, maar maakt voortdurend een nieuwe kloon van zichzelf. De naam Pando betekent dan ook ‘ik verspreid’. De volledige plant weegt zo’n 6 miljoen kilo; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6335065/zwaarste-en-grootste-boom-op-aarde-is-mogelijk-ook-oudste-levende-wezen.html
11 24 De hoeveelheid stikstof, die op kwetsbare natuur terechtkomt, daalt al jaren. Toch moet er nog veel gebeuren voordat de stikstofneerslag zich op een acceptabel niveau bevindt. Om ervoor te zorgen dat de stikstofdepositie acceptabel wordt, is onder meer de kritische depositiewaarde (kdw) in het leven geroepen. Daarin staat hoeveel stikstof een gebied aankan zonder aan kwalieit te verliezen. In de wet is vastgelegd dat in 2035 74% van de natuurgebieden de stikstofneerslag onder de kdw moet komen. Op dit moment lijkt dat bij lange na niet te lukken. Daarvoor moet de jaarlijkse stikstofneerslag dalen naar jaarlijks zo’n 850 mol (de rekeneenheid voor stikstof) per hectare. Momenteel koersen we nu af op zo’n 1.100 mol/ha per jaar in 2035; door Job van der Plicht. https://www.nu.nl/stikstof/6336260/harde-realiteit-is-dat-al-jarenlange-daling-van-stikstofneerslag-niet-genoeg-is.html
11 25 Sommige salamanders en vissen, en een handvol zoogdieren – zoals bevers – hebben ijzer in hun tanden. Onlangs bleek dat de punten en het zaagvlak van de tanden van de komodovaraan ook van ijzer is. Het is de eerste keer dat ijzeren tanden gevonden werden bij reptielen; door Meghan Bartels. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/de-komodovaraan-heeft-ijzeren-punten-aan-zijn-tanden
11 25 Een bodem is een ingenieus samenspel van bodemleven opgevoerd door bacteriën, insecten, schimmels en wormen, organisch materiaal, minerale deeltjes zoals zand of klei, water en lucht. In een theelepel aarde leven tot één miljard bacteriën en schimmeldraden, die enkele meters tot wel een kilometer lang kunnen zijn. Ongeveer 60% van alle soorten op aarde leeft deels of helemaal onder de grond.
Hoe donkerder het zand, hoe meer organische stof erin zit; en dus ook hoe vruchtbaarder de grond. De aanwezigheid van ijzerdeeltjes kan de grond een bruine of rode kleur geven. Wanneer er ook veel water in de bodem is, gaan die ijzerdeeltjes de grond grijsachtig of zelfs blauwachtig kleuren. Wanneer alle organische materiaal uit de bodem weggespoeld wordt, dan blijven er uiteindelijk enkel kwarts- of zanddeeltjes over en kleurt de bodem witgrijs. Een natte bodem is ook altijd donkerder dan een droge; door Kim Verhaeghe in gesprek met Heleen Deroo. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/een-bodem-meer-dan-alleen-grond-waarin-planten-groeien
12 02 Microben zijn onmisbaar voor het leven op aarde. Ook voor ons. In de natuur hangt alles met alles samen. Wie denkt dat hij of zij in de natuur hiërarchisch bovenaan een pyramide staat, vergist zich ernstig [Dat is een achterhaald Joods-christelijk denkbeeld; GjH]. Het leven op aarde berust op verschillende combinaties van samenwerkende levensvormen, met daarin een belangrijke rol voor microben. Ook ons lijf zit er vol mee, zowel bovenop als onder onze huid en in onze darmen. Microben zijn simpelweg onontbeerlijk voor onze gezondheid. Toch hebben microben een slechte reputatie, vanwege het feit dat sommige ervan ziekteverwekkend zijn; door Paul Verhaeghe over het boek “Het machtigste leven op aarde – Het fascinerende verhaal van microben” (2024, uitgegeven door Alfabet) en geschreven door Eline van Bloois & Thomas Swierts. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/02/het-fascinerende-verhaal-van-microben/
12 13 Spiegelmicroben zijn kunstmatig vervaardigde bacteriën, die spiegelbeelden zijn van natuurlijke microben. In de synthetische biologie wordt daar momenteel volop ‘onderzoek naar gedaan’, maar dat is niet zonder risico. Een internationale groep van bijna 40 onderzoekers waarschuwde gisteren dat zulke synthetische organismen ‘ongekende en grotendeels over het hoofd geziene risico’s kunnen vormen voor veel van het bestaande leven’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/13/wetenschappers-waarschuwen-spiegelmicroben-vormen-ongekende-bedreiging-voor-het-leven/
12 17 Het grootste gevaar op dit ogenblik voor de inheemse bevolking van de provincie West Irian Jaya (West-Papoea) is de druk van de Indonesische oligarchie, die grotendeels het regeringsbeleid bepaalt, daarin de facto gesteund wordt door buitenlandse multinationals en de Europese Commissie om bossen te kappen en te ontginnen voor de productie van palmolie. De Europese Commissie praat in Brussel over klimaatactie en de strijd tegen ontbossing. Maar ondertussen steunt ze dus megaprojecten in Indonesië, waar precies het omgekeerde gebeurt: massale ontbossing voor de export van palmolie, wat gepaard gaat met grove schendingen van de mensenrechten; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/17/eu-doet-in-indonesie-omgekeerde-van-beweerde-klimaatbeleid-massale-ontbossing/
9 24 Wanneer liberalen het over vrijheid hebben, gaat het altijd over een bepaald soort vrijheid, namelijk de vrijheid om te ‘ondernemen’. Mensen die geen zaken doen, ondernemen niets. Zij kosten in het liberalistisch gedachtengoed vooral geld. Zij krijgen werk van hun werkgever, die wèl onderneemt, en leven verder passief; voila, de heilige graal van het liberale kwaad, helaas gehuisvest in de menselijke aard. Sinds het begin der tijden willen liberalen ondernemen! Zij willen de vrijheid om anderen te manipuleren! De vrijheid om te onderdrukken! Zij willen de vrijheid om altijd meer te willen! De vrijheid om de planeet naar de knoppen te helpen! Zij willen de vrijheid om uit te buiten! Anderen willen misschien zoiets als gezondheid of vrede, maar zij willen de vrijheid om winst te maken! Zij willen de vrijheid om dat alles kost wat kost te bereiken! En andersdenkenden krijgen in het wereldbeeld van liberalen de vrijheid om arm te zijn. De vrijheid om op straat te leven; door Alexander Deprez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/24/eerlijker-economisch-systeem-dat-is-waanzin-klinkt-het-in-de-afspraak/
9 25 In Congo zijn meer dan een miljoen mensen vermoord en duizenden vrouwen slachtoffer van verkrachting, allemaal omwille van economische belangen. Een belangrijke reden voor alle geweld is de winning van coltan, een essentieel mineraal voor de productie van elektronica, waaronder de ‘iPhone 16’. Kies alleen daarom al voor een Refurbished smartphone in plaats van een nieuw toestel, maak je omgeving bewust en zeg ‘nee’ tegen consumentisme; door MWASI asbl. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/25/296273/
9 30 Het werd een historische gebeurtenis: voor de eerste keer sinds vele jaren ondertekenden de ministers van Financiën van de G20, waaronder landen als China, de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika, gezamenlijk een document dat stelt: “Met volledig respect voor de fiscale soevereiniteit zullen we samenwerken om ervoor te zorgen dat de allerrijksten effectief worden belast.” De verklaring is weliswaar vaag en heeft nu alleen nog een symbolische betekenis, aangezien er geen bindende component is. Maar toch, wanneer de G20 hierover praat, is dat omdat het belasten van de rijkdom van de rijkste mensen een niet langer te vermijden agendapunt is geworden; door Martial Toniotti. https://lavamedia.be/waarom-is-vermogensbelasting-zo-in-de-mode/
9 30 In plaats van een geschiedenis van de ongelijkheid op te stellen aan de hand van onze hedendaagse definitie, schetst Branko Milanovic in zijn boek “Visions of Inequality: From the French Revolution to the Cold War” (2023, uitgegeven door Harvard University Press, Belknap Press) een meeslepende geschiedenis over het begrip ‘ongelijkheid’. Hij toont ons hoe onze kijk op ongelijkheid bepaald wordt door de fundamentele kenmerken van onze eigen samenlevingen. Van François Quesnay (1694-1774) tot Simon Kuznets (1901-1985) zijn we van een juridische definitie, via een economische definitie, overgegaan naar een bijna verdwijnen van het idee van klasse ten gunste van een individualisering naar‘status’, een visie die dichtbij de opvatting van Max Weber (1864-1920) ligt.
Volgens Milanovic was Adam Smith (1723-1790) de eerste die zich richtte op het welzijn van het proletariaat; de grootste groep in de samenleving: “Geen enkele samenleving kan zeker bloeiend en gelukkig zijn, wanneer het grootste deel van de leden arm en ellendig is.” De marxistische econoom Harry Braverman (1920-1976) valt de diepgaande veranderende betekenis op van een opvattingen weg van een klassenanalyse: “Kritiek op de productiewijze maakt plaats voor de kritiek op het kapitalisme als distributiewijze.” Dit houdt niet alleen een verschuiving in in ons begrip van ongelijkheid (en onrecht), maar ook in het belang dat aan de politiek wordt toegekend bij het vormgeven van sociale relaties. Het principe van zelfbestuur over de productie, dat de kern van de socialistische agenda vormde, is op de achtergrond geraakt ten gunste van het louter sleutelen aan de verdeling van middelen. In de 2de helft van de 20ste eeuw leidt dit veel beperktere perspectief tot een terugtrekking uit het politieke domein, ten gunste van marktgerichte economische oplossingen. Dat draagt bij aan de uitholling van de democratie en de vitaliteit van het burgerleven. De prangende vraag voor degenen, die zich vandaag de dag met ongelijkheid bezighouden, is dan ook: hoe de analyse te integreren in een bredere agenda, die het economische domein zal democratiseren en instellingen zal oprichten, die burgers in staat stellen om collectief hun eigen lot vorm te geven? Door Daniel Zamora. https://lavamedia.be/herverdeling-volstaat-niet/
10 03 Voor de financiële crisis van 2008 had Groot-Brittannië een hoger bbp per hoofd van de bevolking dan Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten van Amerika. Vandaag heeft het een bbp dat slechts 50% is van dat van de VS. Lonen zijn sinds 2008 niet meer gestegen. Het neoliberalisme heeft voor een grote ontgoocheling gezorgd. Er is een enorm verlies aan handelingsvermogen. De spoorwegen zijn in handen van buitenlandse staatsbedrijven. Sinds Margaret Thatcher er aan de macht was, heeft er een uitverkoop van alle overheidsfuncties plaatsgevonden. Jammer genoeg is er een grote campagne geweest om de schuld van alle misère te leggen bij mensen, die een uitkering ontvangen, mensen die vluchten voor oorlog en bij moslims. Dat alles komt samen in een ‘perfecte storm’. Het demoniseren en ontmenselijken van moslims heeft ook bijgedragen aan het vergoelijken van moorden op industriële schaal van Afghanen, Irakezen en nu van Palestijnen; door Kareem Dennis, bekend als ‘Lowkey’, in gesprek met Sander Barrez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/03/lowkey-dankzij-onze-acties-werden-30-wapenexportvergunningen-naar-israel-geannuleerd/
10 11 BlackRock heeft in het afgelopen kwartaal de omzet en winst verder zien stijgen, en het beheerd vermogen kwam op een nieuw record uit. De omzet steeg ten opzichte van een jaar eerder met 15% naar $ 5,2 miljard. De operationele winst steeg zelfs met 23%. Het beheerd vermogen van BlackRock steeg op jaarbasis met 26% tot meer dan $ 11,5 miljard; door De aandeelhouder. En klaarblijkelijk ziet niemand het gevaar in van zo’n ontwikkeling. https://www.deaandeelhouder.nl/nieuws/2024/10/11/weer-record-voor-beheerd-vermogen-blackrock/
10 22 De Belgische multinationals Bierreus AB InBev en UCB hebben de afgelopen jaren gedoneerd aan Amerikaanse politici, die weigerden de verkiezingsoverwinning van president Joe Biden te erkennen. Ook Puratos, Solvay en Vandemoortele zijn via vakverenigingen betrokken bij dat soort donaties; door Dominique Soenens. https://apache.be/2024/10/22/ab-inbev-en-ucb-sponsoren-antidemocratische-amerikaanse-politici
10 30 Ruim 150 actievoerders gaven deze middag op het Muntplein in Brussel gehoor aan de oproep van de Belgische Coördinatie Opheffing Blokkade tegen Cuba. Zij eisen dat de Belgische regering effectief maatregelen neemt, zodat de Verenigde Staten van Amerika de economische en financiële blokkade tegen Cuba opheft; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/30/stop-de-schandelijke-blokkade-tegen-cuba/
10 31 Omdat we vrijheid heel belangrijk vinden, zitten we vandaag vast in een debat tussen liberalen, die voor ‘vrije’ markten pleiten, en sociaaldemocraten, die voor meer ‘bescherming’ tegen (groot-)bedrijven pleiten. Niet alleen falen we aldoende om duidelijk te maken waar socialisme om draait, het is ook een breuk met de geschiedenis van het socialisme, dat historisch gezien altijd ging over vrijheid. Immers, socialisten bekritiseerden hoe arbeiders vervreemd raakten in het productieproces. Niet alleen omdat ze uitgebuit worden, maar ook omdat hen hun creatieve vermogen wordt afgenomen. Bovendien gaat het socialisten niet alleen om onvrijheid op het werk. Het gaat er ook om hoe de kapitalistische staat actief tussenkomt om mensen hun vrijheid te beperken in dienst van de kapitaalkrachtigen; door Seppe De Meulder in gesprek met Grace Blakeley over haar boek “Aasgierkapitalisme; bedrijfsmisdaden tegen de menselijkheid” (2024, uitgegeven door uitgeverij De Arbeiderspers). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/31/grace-blakeley-er-is-geen-vrije-markt-in-het-kapitalisme/
11 01 In 2021 was Rusland verantwoordelijk voor 20% van de levering van het Nederlandse gas. Nu heeft de Verenigde Staten van Amerika een groot deel van de import van aardolie en aardgas uit Rusland overgenomen; door Ellen Vos. In dit artikel baseert Vos zich op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek; extrapoleren we dit voor het hele Europese continent dan zien we wie op 5000 km afstand goed garen spint bij alle oorlogsgruwel in Oekraïne. https://www.nu.nl/economie/6333752/vs-neemt-rol-rusland-over-en-is-steeds-belangrijkere-handelspartner-nederland.html
11 22 De 5 grote chemische- en oliebedrijven Dow, ChevronPhillips, ExxonMobil, Shell en TotalEnergies produceren elke 2 dagen (!) meer plastic dan alle projecten van de alliantie in de afgelopen 5 jaar hebben opgeruimd. Sinds de oprichting van de alliantie hebben ze samen 132 miljoen ton polyethyleen (PE) en polypropyleen (PP) geproduceerd. Dat is ruim 1.000x meer dan wat de alliantie in dezelfde periode heeft opgeruimd. Bovendien houden de cijfers alleen rekening met de productie van PE en PP, niet met andere veelgebruikte plastics zoals polystyreen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/22/bedrijven-achter-alliantie-tegen-plasticvervuiling-maakten-1-000-keer-meer-plastic-dan-ze-hebben-opgeruimd/
11 22 De kracht van de (onzichtbare hand van de) markt is dat die ook werkzaam is als je er niet in gelooft. En dat je er, tenzij je buitengewoon kapitaalkrachtig bent, ook nauwelijks een impact op hebt. Het lijkt voor de hand te liggen dat we, argwanend geworden, gewoon gaan overleggen of we schelpenkettingen dan wel gouden kettingen mooier vinden, of we de productie van wapens of de productie van windmolens nuttiger vinden, en vervolgens onze tijd en energie steken in datgene waarover we het eens zijn dat het mooi of nuttig, of om welke reden dan ook, waardevol is. Echter, zo werkt het niet.
De marktwerking verhult niet alleen de dominantie van kapitaal over arbeid; ze is ook het mechanisme, waarmee die dominantie wordt uitgeoefend. Je kunt jezelf bevrijden van het fetisj voor goud en alleen nog schelpenkettingen gaan maken, maar de kans dat je van het maken van schelpenkettingen een bestaan kunt opbouwen, lijkt klein. In een wereld waarin alles tot koopwaar is gemaakt, heeft een mens geen andere keuze dan de eigen arbeid in dienst te stellen van het kapitaal in ruil voor een loon waarmee hij of zij koopwaren kan bemachtigen. En terwijl wij moeten werken voor ons geld, laten de aandeelhouders van de bedrijven, waarvoor we werken, hun geld voor hen werken.
In feite zijn zij natuurlijk slechts in staat om hun geld voor hen te laten werken in de mate dat wij voor hen werken. Immers, wij zijn het – en niet hun geld – dat werkt. En toch lijkt het erop dat, wanneer geld de vorm van kapitaal aanneemt, het zijn eigen dynamiek op gang brengt, alsof het een eigen wil heeft die eruit bestaat dat het zichzelf steeds verder wil vermenigvuldigen. Eens kapitaal geworden, is geld geen middel meer om producten te kopen. De koop en verkoop van producten is een middel geworden om meer geld te verkrijgen. Die winst dient op haar beurt niet om in luxueuzere behoeften te voorzien. Nee, winst wordt kapitaal. De ijzeren logica van de concurrentie zet aan om deze winst te investeren om nog meer kapitaal te verzamelen. Het kapitaal is niet geïnteresseerd in producten, al brengt ze die voort. Het is alleen maar geïnteresseerd in de eigen groei. Het wordt opslokken of opgeslokt worden, en terwijl het steeds grotere delen van de wereld opslokt, vormt het deze om tot koopwaren, die op hun beurt kapitaal moeten voortbrengen, dat nog grotere delen van de wereld zal omvormen tot koopwaren. Dat proces van opslokken kan bijzonder gewelddadige vormen aannemen: bossen die worden gekapt, gemeenschappelijke gronden die worden afgepakt en onteigend, opstanden die bloedig neergeslagen worden en werelddelen die gekoloniseerd blijven of worden; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/22/vervreemding-de-allesverdraaiende-macht-van-de-markt/
11 25 De resultaten van bezuinigingen in Griekenland bestond onder meer uit een explosie van drugsverslaving, HIV-infecties, kindersterfte, tuberculose, werkloosheid en zelfmoorden. De geschiedenis heeft het falen van bezuinigingsbeleid al meermaals aangetoond, maar toch zijn ze weer terug van weggeweest. Niet met een knal, maar stilletjes. Politici blijven ze toepassen, maar nu niet als ‘bezuiniging’ of ‘hervorming’, maar als ‘noodzakelijk beleid’, ‘verantwoordelijkheid nemen’, ‘voorzichtigheid in de uitgaven’ of ‘de waarheid vertellen’. De werkende klasse wordt weer gedupeerd [ten gunste van grootbedrijven en rijken; GjH]; door Benoit Bréville. https://lavamedia.be/bezuinigen-een-gevaarlijk-idee/
11 26 Tussen januari 2021 en augustus 2024 verstrekten 882 Europese financiële instellingen in totaal $ 211 miljard aan leningen en ‘underwritings’ aan bedrijven, die actief zijn in de illegale Israëlische nederzettingenindustrie. Bovendien bezitten deze instellingen voor $ 182 miljard aan aandelen en obligaties in bedrijven, die actief zijn in door Israël bezet Palestijns gebied; door 11.11.11 en Fairfin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/26/kbc-verdubbelt-investeringen-in-bulldozer-van-etnische-zuivering/
11 28 “Het bedrag van € 25 miljoen dat Nederland bij Starbucks moest vorderen, is toch nietig verklaard. Dat is een besluit van de Europese Commissie.” Dit is de tekst en strekking van een nieuwsbericht van de economieredactie van NU. De vraag welk bedrag onze overheid misloopt en de gewone belastingbetaler extra moet opbrengen om onze overheidsvoorzieningen op peil te houden is daarmee ook beantwoord, en we kunnen ons een indruk vormen over de benadeling op de zogenaamde vrije markt vanuit overheidswege van alle met Starbucks concurrerende horeca-ondernemers in Nederland. https://www.nu.nl/economie/6337134/nederland-hoeft-toch-geen-miljoenen-te-vorderen-bij-starbucks-oordeelt-eu.html
12 18 Elon Musk, momenteel de rijkste mens ter wereld, die in de Verenigde Staten van Amerika ruim $ 250 miljoen doneerde aan de republikeinse campagne van Donald Trump, gaat nu in het Verenigd Koninkrijk ook de radicaal-rechtse partij van Nigel Farage financieel ondersteunen; door Fleur Launspach. Dit is dus het gevolg ervan wanneer mensen veel te rijk (kunnen) worden: niet alleen dat rijke mensen zich meer privileges kunnen veroorloven voor zichzelf dan mensen die zich uit loondienst moeten zien te bedruipen, maar ook met hun teveel aan geld de ‘democratische’ politiek overal ter wereld naar hun hand kunnen zetten. https://nos.nl/artikel/2548739-musk-spreekt-met-brexit-populist-farage-over-grote-donatie
12 19 Vanaf 2025 stijgt in België de wettelijke pensioenleeftijd van 65 naar 66 jaar, en vanaf 2030 wordt dat 67 jaar. Dit is een maatregel, die door de regering Michel I werd ingevoerd om de kosten van de vergrijzing te ‘beheersen’. Uit onderzoek blijkt dat slechts 8,8% van de werknemers zin heeft om tot 67 jaar of langer door te moeten werken. Voor een pensioenleeftijd van 66 jaar geldt 10,5% bereidheid. Ongeveer 17% van de werknemers denkt fysiek en mentaal in staat te zijn om tot 67 jaar te blijven werken. Een overweldigende meerderheid van 80% geeft aan niet te kunnen doorwerken tot 66 jaar of nòg langer. Er zijn verschillen per leeftijdsgroep. Zo blijken 55-plussers optimistischer over hun vermogen om langer door te werken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/19/leven-we-om-te-werken-of-is-het-andersom/
12 20 De inkomens uit vermogen, zoals dividenden, spelen een aanzienlijke rol in de Belgische welvaart. Ze zijn veel ongelijker verdeeld dan arbeidsinkomens en zitten geconcentreerd bij de rijkste Belgen. Daar vallen ook niet-uitgekeerde winsten onder, die mensen bijvoorbeeld in hun managementvennootschap houden om belastingen op arbeid te vermijden. Tot de financiële crisis van 2008 liet de inkomensgelijkheid in België een licht dalende trend zien, maar in de nasleep daarvan kwam die daling tot stilstand. Vanaf 2013 zien we vervolgens een ‘onmiskenbare en uitgesproken stijging van de ongelijkheid’. De beleidskeuzes van de regering Michel hebben dat effect versterkt door de mate van herverdeling te beperken; door Simon Bellens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/20/vermogensinkomens-doen-ongelijkheid-toenemen/
9 28/29 Was de ‘Verlichting’ niet tegelijk een ‘verduistering’? Immers, de ‘wetenschappelijke revolutie’ ging ermee gepaard dat de Europese mens zichzelf oogkleppen opzette. De voor ieder mens fundamentele vragen, zoals wie of wat wij uiteindelijk als mens zijn? Waar komen wij vandaan en waar gaan wij naartoe? werden niet meer gesteld. En dan hield de Europese mens zichzelf ook nog voor de gek door zichzelf voor te houden dat hij zichzelf juist niét (langer) voor de gek hield… Door Timon Meynen over het denken van Jan Warndorff (* 1965) op de Filosofiekalender van dit weekend.
10 03 Liefde ontstaat door kennis over iemand [of iets; GjH]. Die conclusie kan getrokken worden uit het essay “De soevereiniteit van het goede” (2021, uitgegeven door Borgerhout), de Nederlandse vertaling van ‘The Sovereignty of Good’ (1970) door Iris Murdoch (1919-1999). Wanneer een schoonmoeder besluit eens goed naar het vulgaire meisje te kijken, waar haar zoon een relatie mee heeft, stelt zij haar oordeel bij en gaat van de vrouw houden. Het is volgens Murdoch dit aandachtig leren kennen van de individu, dat een belangrijke morele en oneindige taak is; door Timon Meynen op de Filosofiekalender van vandaag; die het essay aanduidde met ‘Het idee van de volmaaktheid’.
10 05 Giorgo Agamben (* 1942) keek naar een merkbaardig Mexicaans amfibie, de axolotl (Ambystoma mexicanum). De salamander kent onder natuurlijke omstandigheden geen metamorfose, zoals andere salamanders. Het lichaam blijft de larvale kenmerken behouden, maar het dier wordt wel geslachtsrijp. Daarop vroeg Agamben zich af of de mens ooit volwassen wordt en kwam tot de conclusie dat dat niet het geval is. Mensen blijven eeuwig kind. Als buitengewoon maakbaar wezen is de mens in staat haar of zijn eigen pad te kiezen; die kinderlijke vrijheid verliezen mensen nooit; naar ‘De mens is gebonden aan de kindertijd. Hij is voor altijd verbonden aan een openheid, die elke specifieke bestemming en elke genetische roeping overstijgt’ op de Filosofiekalender van dit weekend door Emma Krone en het zoekwoord ‘axolotl’ via Wikipedia.
10 07 Giambattista Vico (1668-1744) betoogde dat alle feiten uit het denken voorkomen. Jacques Klöters antwoordde nog in 1979, naar aanleiding van de vraag of het geen ramp zou zijn wanneer alle mensen gedood zouden worden, dat ‘als alle mensen dood zijn, dan is er niets; ook geen ramp’. En op de een of andere manier begin ik Klöters en Vico zo goed te begrijpen, dat ik vermoed dat ze gelijk kunnen hebben, terwijl ik eerder neigde naar de leer van René Descartes (1596–1650), die stelde dat alle kennis kan worden gebaseerd op een handjevol onmiddellijk inzichtelijke, onwrikbare principes, zoals het feit dat ‘ik denk’; n.a.v. Vanno Jobse over ‘De waarheid is zelf een maaksel’ van Giambattista Vico op de Filosofiekalender van vandaag. Zie ook het stukje hierna.
10 07 + 09 Anders dan de naam – bij mij – doet vermoeden is ‘positivisme’ de leer dat alleen het feit (positum) ertoe doet. Friedrich Nietzsche (1844-1900) stelde daarentegen dat we nooit een feit kunnen vaststellen, omdat feiten door de taal worden voortgebracht. Volgens hem is ‘waarheid’ altijd een kwestie van interpretatie en is ‘objectiviteit’ niet meer dan de interpretatie van wat de heersende klasse voor ‘waar’ houdt. Evident is Nietzsches invloed op Adolf Hitler en diens nazisme. Denk aan het fervente atheïsme van beiden, de Übermensch-idee als rolmodel voor de Ariër en de notie van Wille zur Macht; door Vanno Jobse op de Filosofiekalender van 9 oktober 2024. Hoewel ik dus, zoals ik in het stukje hiervoor schreef te neigen Klöters’ en Vico’s idee te gaan omarmen, zet ik mij schrap tegen ‘alternatieve feiten’. Naar mijn mening moeten we altijd een zekere achterdocht naar ieders verhaal koesteren. We moeten ons, volgens mij, altijd afvragen welk belang een opvatting of theorie behartigt, en de gevolgens van onze opvattingen pijnlijk goed doordenken.
10 11 Een democratie moet onder meer garanderen dat niemand gediscrimineerd wordt op basis van afkomst, fysieke beperkingen, geslacht, religie en zo meer, dat de grondwet nageleefd wordt, dat burgers inspraak hebben in het beleid; ook na verkiezingen, dat het recht op kritiek en protest ten aanzien van beleidsvoerders gewaarborgd is, dat er persvrijheid is, dat er scheiding van burgerlijke, politieke en rechterlijke machten is, en vrijheid van meningsuiting en vereniging. Dit laatste democratische grondprincipe creëert een lastige uitdaging in een democratie, want iedereen heeft het recht op een eigen mening, ook indien die extremistisch of ondemocratisch van aard is. Dit recht op vrije mening en vrijheid om je te verenigen wordt verregaand gewaarborgd, juist omdat het zo fundamenteel is in een democratie. Maar het is geen onbegrensd: waar de democratische rechten van andere burgers in het gedrang komen of geschaad worden, eindigen de vrijheden en rechten rondom de vrijheid van meningsuiting en vereniging. Een ‘cordon sanitaire’ tegen ondemocratische partijen en personen is een goede zaak voor wie niet van extremisme wil weten, maar het is verontrustend dat het alsmaar vaker oneigenlijk wordt gebruikt; niet om de democratische rechtstaat te beschermen, maar om politieke tegenstanders buiten spel te zetten; door Elke Vandeperre. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/11/wanneer-het-cordon-misbruikt-wordt-om-een-politieke-rivaal-buiten-spel-te-zetten/
10 14 Jan Bor praatte mij bij de Bilthovense Kring bij over ‘zuiver waarnemen’. Voor mij als westerling een flinke uitdaging, wanneer ik het al zou kunnen. Zoals mijn schoonzus tegen mijn broer zei: “Echt kijken kun je alleen met je hart.” Wij zijn geneigd te denken, in plaats van te horen wat er te horen valt (ook al is dat stilte), te proeven wat er te proeven valt, te ruiken wat er te ruiken valt, te voelen wat er te voelen valt en te zien wat er te zien valt (ook al zien we leegte). Voor zuiver waarnemen zou ons ego eerst afgebroken moeten worden. Het zijn woorden, die proberen aan te duiden wat er aan ons als mensen mankeert, waardoor wij in een zelf geconstrueerde wereld voortleven (en ongemerkt de aarde en onszelf vernietigen).
Bij zuiver visueel waarnemen zien we de dingen zelf; iets wat we nooit eerder zagen. Bij zuiver horen, horen we de geluiden en stilte(s) in het nu, zoals ze zijn en hetzelfde geldt voor proeven, ruiken en voelen.
Bor kwam uit een kunstzinnig gezin en heeft in Oosterse kloosters een pittige weg afgelegd om zijn inzichten te bereiken. Verwijzend naar kunstwerken wijst hij op het uitnemend waarnemingsvermogen van Vincent Van Gogh (1853–1890) en Rembrandt van Rijn (1606/1607-1669), maar ook – gezien hun schilderijen – op de uitnemende waarnemingsvermogens van Oscar-Claude Monet (1840-1926) en Pieter Mondriaan (1872-1944) en diverse Oosterse beeldende kunstenaars, die bijvoorbeeld in staat zijn bewegingen als bewegingen vast te leggen. Zij geven verhouding weer. Waarnemen valt samen met de ervaring van het waargenomene. ‘Zijn’ is waargenomen worden. Daarbij stipt Bor aan dat wij in het Westen geneigd zijn elke leegte te vullen en juist vanuit ons eigen perspectief kunst te maken. Uitzondering is Van Rijn, die mensen schilderde, die ons aankijken (in plaats van andersom). Zo hadden ook Eckhart Tolle (*1948) en Simone Weil (1909–1943) als Westerse filosofen ideeën, die we associëren met het Boeddhisme, maar het zijn allemaal uitzonderingen. In het Oosten heeft men doorgaans minder moeite met andere perspectieven, schildert men ook ‘vanuit leegte’ of met een kosmisch perspectief (hetgeen ons confronteert met een gapende afgrond. Wanneer we daarin terecht zouden komen, zouden we een grote dood sterven, houdt Bor ons voor). Echter, alles ontstaat uit leegte en keert daar naar terug. Het subjectperspectief verlaten, houdt per saldo een bevrijding van onszelf in. Zo wordt leegte een kracht. Echter, om bijvoorbeeld een kunstwerk op ons in te laten werken, zijn uren nodig [meestal duurt dat ons te lang, daar gaan we weer; GjH].
Bor vraagt ons: “Voordat wij gaan denken, wat is dan ons ware gezicht?”
Om te komen waar hij is, en ons te kunnen onderrichten over zuiver waarnemen heeft Bor ondermeer weken achtereen 14 uur per dag gemediteerd. Het bleek voor hem moeilijk te zijn om zijn ego af te breken. Harde zenmeesters (m/v) hielpen hem effectief, al leidde dat ook tot zijn kritische boek “OnZen” (2016, uitgegeven door Prometheus). Zijn laatste boek heeft de titel “Waarnemen” (2024, eveneens uitgegeven door Prometheus).
10 16 De uitgedragen praktische levenswijzen van de Boeddha, Christus, [Mohammed; GjH], Socrates en de stoïcijnen vertonen opvallende overeenkomsten. In essentie zijn hun morele waarden aan elkaar gelijk en roepen zij op tot een zelfde gedrag; door Vanno Jobse op de Filosofiekalender van vandaag.
10 16 ‘Verdringen’ is altijd slechts uitstel van executie en op lange termijn de kortste weg naar een nog diepere depressie. Seppe De Meulder is geneigd te denken dat er geen hoop is, zolang we de gruwel niet ten volle tot ons laten doordringen [Daarin herken ik mij; GjH]. “Zoals ik het zie, zijn mensen in Israël nog meer slachtoffer van de bezetting dan ik”, zei Ahed Tamimi nadat ze vrijkwam uit een Israëlische foltergevangenis. “De bezetting heeft geen controle over mijn geest. Ik laat mijn menselijkheid niet door de bezetting beheersen. Ik laat me niet manipuleren om te vernietigen, te doden en op te sluiten.”; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/16/hoop-voor-gaza-is-enkel-mogelijk-als-we-stoppen-met-wegkijken/
10 18 Zijn morele filosofen een categorie mensen vergeten, te weten de zogenoemde ‘klootzakken’, degenen die andere mensen zien als instrumenten of sta-in-de-wegs om hun doelen te bereiken? Naar Kris Goffin op de Filosofiekalender van vandaag. Indien ‘ja’, zullen we dan nog een categorie toevoegen, die ik de ‘vergeetachtigen’ zou noemen; degenen die zich hun aandeel in de schade, die ze anderen berokkenen, niet kunnen herinneren? Die zich al doende consequent onttrekken aan het nemen van verantwoordelijkheid voor hun eigen handelen…
10 29 Wat ligt er wel in mijn macht en wat niet? vroeg Epictetus (50-130) zich af: Ik moet sterven, maar moet ik daar ook om jammeren? Ik moet de gevangenis in, maar moet ik daar ook om huilen? Er wordt mij verbanning aangezegd, en wat let mij om goed gehumeurd, kalm en lachend te vertrekken? Door Vanno Jobse op de Filosofiekalender van vandaag.
11 02 Vanaf ongeveer de 6de eeuw v.Chr. trokken de Kelten, een Indo-Europees volk, vanuit Centraal-Europa in noordwestelijke richting, tot zij rond 400 v.Chr. het grootste deel van West-Europa bewoonden, inclusief Britannia. Waarschijnlijk gingen de niet-Indo-Europese volkeren, die ze tegenkwamen, na verloop van een paar generaties in de Kelten op. Er waren indertijd over een heel jaar 8 Keltische vieringen. ‘Samhain’ of ‘Halloween’ aan de vooravond van 31 oktober, als einde van het jaar en begin van het nieuwe, maar er zijn ook parallellen met Christelijke vieringen, zoals Kerst en Pasen. Die vieringen vloeiden dus deels voort uit de Keltische mythologie; door ‘DJ Isis’, ofwel Isis van der Wel, in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen en zoekwoord ‘Kelten’ op Wikipedia. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9d646721-5966-46b4-9c81-d1aafb4a8700/2024-11-02-dj-isis-leidt-samhain-de-keltische-viering-om-de-doden-te-herdenken
11 04 In ieder mens zit altijd iets onvoorspelbaars; iets wat waarschijnlijk niet te vangen is. Miriam Rasch (* 1978) zegt daarover: “In de kier van het licht doet zich zoiets als vrijheid voor”, iets van ‘menselijke vrijheid’; door Simone Bassie en Michel Dijkstra op de Filosofiekalender van vandaag.
11 05 Mijn motief om in 1974 mijn militaire dienstplicht te vervullen was gebaseerd op de ‘verdediging van onze vrijheid van meningsuiting’. Vandaag las ik in een stukje van Fenna Kortooms op de Filosofiekalender dat Ricky Gervais (*1961) de vrijheid van meningsuiting ziet als de basis van alle andere rechten. Iets om eens ‘op te kauwen’.
11 11 Publieksfilosoof Stine Jensen wees er op dat in het Westen (Australië, Europa, Japan, de Verenigde Staten van Amerika) geluk en succes gemeten worden aan de hand van wat vergaard is, terwijl in Aziatische landen ‘de ruggengraat van de mens’ symbool voor staat voor geluk en succes; de wervelkolom zonder gezicht: [kun je je rug recht houden? GjH] Hoe ga je om met tegenslag? Hoe verwerk je verdriet? Een levensloop gaat volgens veel Aziaten over heuvels, misschien wel over bergen, maar zeker ook door dalen. De nadruk ligt in het Oosten op de ‘kringloop des levens’, op fragiliteit en holisme. Heel anders dan bij ons in het Westen. Daar is een besef gemeengoed dat alles vergankelijk is. Die opvatting is geheel in lijn met de bevindingen van David Graeber en David Wengrow, zoals opgetekend in “Het begin van alles” (2022, uitgegeven door Maven Publishingh).
Omdat Jensen atheïst is en ik het atheïsme verwerp omdat het naar – nu nog – mijn mening een vervanging is van de joods-christelijke religie, kocht ik deze avond van de Bilthovense Kring, waar zij sprak, haar nieuwste boek “Goddeloos, Waarom we atheïsme nodig hebben” (2024, uitgegeven bij Prometheus Nieuw Licht). Vooralsnog denk ik dat ik met mijn agnosticisme dicht op het Oosters denken zit, en de valkuilen daarvan vermijd. Zie voor het vervolg 11 23 hieronder.
11 20 In zijn “Vertoog over de ongelijkheid” (1755) beschrijft Jean-Jacques Rousseau het ontstaan van de burgermaatschappij: volgens hem was er in de natuurtoestand gelijkheid en vrijheid voor iedereen, zonder achterdocht, eigendom, jaloezie en schaarste. Dit zou veranderd zijn nadat de mens gereedschappen ging maken en landbouw begon te bedrijven. Mensen eigenden zich grond en voedsel toe. De natuurlijke eigenschappen van de mens, zoals het vermogen tot medelijden, zijn daardoor te gronde gericht en vervangen door een kunstmatige eigenliefde, aldus Fenna Kortooms op de Filosofiekalender van vandaag.
David Greaber en David Wengrow maken in “Het begin van alles” (2022, uitgegeven door Maven Publishing) brandhout van deze verhandeling. Zij zien het als het joods-christelijke scheppingsverhaal met een Paradijs waar de mensen na verloop van tijd uitgestuurd werden, in een nieuwe jas. Overleveringen en archeologische vondsten tonen de onjuistheid van Rousseau’s betoog aan. Hun lijvige boek gaat grotendeels over deze weerlegging, omdat genoemde natuurtoestand zo sterk genuanceerd dient te worden dat er nagenoeg niets van over blijft en veel en veel en nòg veel meer te zeggen is. Bovendien was dit vertoog van Rousseau niet meer dan een gedachten-experiment (pag. 20). Het wordt tegenwoordig gebruikt mensen ervan te overtuigen dat we nu – ondanks het onrecht dat veel mensen aangedaan wordt – in de best denkbare wereld leven (pag. 14).
11 22 In de mainstream media wordt Donald Trump vaak afgeschilderd als een autoritaire man of een populist. Om zijn politieke opvattingen te omschrijven worden woorden gebezigd als ‘alt-right’, ‘extreemrechts’, ‘illiberaal’, ‘nieuws rechts’ en ‘radicaal rechts’. Maar wordt met die terminologie de ernst en het gevaar van het fenomeen Trump wel afdoende weergeven? Diezelfde media hebben in het verleden al heel wat van zijn extremistische opvattingen genormaliseerd en bij een breder publiek acceptabel gemaakt. Is het niet correcter om het woord ‘fascisme’ te gebruiken om Trump te omschrijven? In dit artikel probeert Marc Vandepitte die vraag te beantwoorden door parallellen met het project van Trump en het historisch fascisme (Adolf Hitler en Benito Mussolini) te bekijken: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/22/is-trump-een-fascist/
11 23 Ik schafte bij de lezing van Stine Jensen voor de Bilthovense Kring op 11 november jl. haar nieuwste pamflet “Goddeloos” (2024, uitgegeven bij Prometheus Nieuw Licht) aan, vanwege de ondertitel: ‘waarom we atheïsme nodig hebben’. Ik ben het daar absoluut niet mee eens, omdat ik atheïsme als een nieuwe religie zie; een vervang-religie voor een willekeurig genootschap van Afrikaanse, Aziatische, Europese of West-Aziatische bodem. Ik ben agnost. Ik hoef niet, zoals Jensen, in gesprek over wat iemand beweegt om zich te verbinden aan een stroming; maar als agnost draag ik uit dat ik alle verantwoordelijkheid neem voor mijn handelen, zonder mij te verschuilen achter een politieke, religieuze of spirituele stroming; zonder mij te onderwerpen aan een ander mens, laat staan een groep mensen, ook al is dat individu nog zo charismatisch, hiërarchisch boven mij gesteld of populair. Mijn agnosticisme komt voort uit mijn pacifisme, dat ik overhield aan de vervulling van mijn militaire dienstplicht in 1974/75. Als agnost ben ik een zelfdenker, die – bij toeval met Emmanuel Levinas (1906-1995) – ‘zintuiglijk genieten’ als zingeving betitelt en ‘anderen de mogelijkheid bieden dat ook te doen’ als de kern van mijn moraliteit.
Helaas heb ik het antwoord op de ondertitel niet in haar pamflet gevonden; haar atheïsme is haar overkomen (pag. 18-20). Haar pamflet getuigt van de mening dat het ertoe doet welk etiket mensen op hun doen en laten, en hun vragen rond moraal en zingeving plakken; terwijl mij dat koud laat. Bij het lezen van het pamflet bekroop mij naar het eind steeds meer het gevoel dat Jensen een liberaal is: zij voorziet haar lezers vrijblijvend van enkele overwegingen om als het ware ‘op de vrije markt van religieuze stromingen’ voor het atheïsme te kiezen. Dat is iets anders dan te verklaren waarom wij het atheïsme nodig zouden hebben, bijvoorbeeld door er op te wijzen welke stip op haar horizon we daarmee zouden bereiken.
Mij gaat het echter alleen om de handelingen, die wij (!) verrichten richting de Ander. Ik beoordeel het persoonlijk handelen van mensen langs de meetlat in hoeverre dat handelen het persoonlijk genieten van de Ander beperkt of daarentegen juist mogelijk maakt. Elk fascistisch, koloniserend, racistisch en/of seksistisch handelen wijs ik af, gelijk het bijdragen aan of zelfs veroorzaken van ieder maatschappelijk onrecht, omdat dat het genieten van de Ander beperkt en het bereiken van wereldvrede tegenwerkt. Christen-democraten, conservatieven, liberalen, neoliberalen, Nederlandse sociaal-democraten (omdat het in mijn ogen gemaskeerde neoliberalen zijn), neonationalen en populisten zijn bij mij verdacht vanwege hun handelen in de achter ons liggende periode van circa 3 tot 4 decennia. Voor meer over de fundamenten onder mijn denken, zie hier.
11 26 Er zijn veel overeenkomsten tussen Charles Darwin en Karl Marx. Beiden hadden een imposante baard. Beiden zorgden voor een grote omwenteling in het denken binnen hun domein. En beiden worden vaak verkeerd uitgelegd door mensen die hen niet hebben gelezen. Net dit eenvoudige principe – dat je een denker eerst moet begrijpen en lezen voordat je grote uitspraken over hen doet – lijkt in onbruik te zijn geraakt. Erich Fromm heeft daarentegen de moeite genomen om Marx te lézen voor hij erover begon te schrijven en zijn boek “Marx’ visie op de mens” (2024, uitgegeven door Bijleveld, de uitgeverij en boekhandel waar ik normaliter mijn nieuwe boeken aanschaf) moedigt de lezer aan om het werk van Marx, ver weg van alle karikaturen die secundaire bronnen ervan gemaakt hebben, zèlf te gaan ontdekken.
Liberalen, zo staat het in de schoolboekjes, zijn voor vrijheid. Socialisten zijn voor gelijkheid. Dit is een voorbeeld van een onjuiste karikatuur. De grondslag van de filosofie van Marx, en dus ook zijn pleidooi voor communisme en socialisme, zo stelt Fromm, “is het geloof in de mens, meer specifiek het geloof dat de mens in staat is zichzelf te bevrijden en zijn individuele mogelijkheden te realiseren”. Vaak wordt aangenomen dat de belangrijkste kritiek van Marx op het kapitalisme is dat het voor ongelijkheid zorgt, omdat de arbeiders uitgebuit worden. Pleiten voor loonsverhoging wordt dan als marxistisch beschouwd. Fromm herinnert ons eraan dat Marx schreef dat “een gedwongen verhoging van het arbeidsloon niets anders is dan een betere salariëring van slaven” en dat “zo’n hoger loon noch de arbeider noch de arbeid hun menselijke betekenis en waardigheid terug geeft”. Het doel van socialisme is geen gelijkheid, maar vrijheid. Alleen gaat het daarbij niet enkel om de vrijheid van dwang, maar ook de vrijheid om jezelf te zijn. Wat liberalen onderscheidt van socialisten is: het geloof dat er meer in de mens zit, dat we tot iets beter in staat zijn dan dat we nu realiseren. Het socialisme was voor Marx nooit de vervulling van het leven: het was [net als voor mij; GjH] slechts de voorwaarde tot die vervulling. Het eigenlijke doel voor Marx is dat de mens “zijn eigen leven tot zijn voornaamste bezigheid kan maken, in plaats van alleen maar de middelen voor te brengen om te kunnen leven”. Arbeid, wat Marx beschouwt als een uiting van de menselijke vrijheid en daarom als een doel op zich, wordt in het kapitalisme een middel om geld te verdienen. Geld houdt op haar beurt op louter een ruilmiddel te zijn en wordt in de vorm van kapitaal een doel op zich, dat enkel zichzelf wenst te scheppen [dààr gaat het volgens mij fout in het kapitalisme; GjH]. Ofwel: in het kapitalisme zijn we allemaal slaaf van het geld. In plaats van dat we vrij zijn om de structuur van de samenleving vorm te geven, is het de structuur van de samenleving die òns domineert. Of zoals Marx het zelf samenvat: “De arbeider bestaat voor het productieproces, en het productieproces is er niet voor de arbeiders.” En het hele project van het socialisme bestaat erin die omgekeerde wereld weer op haar poten te zetten; door Seppe De Meulder, die het boek van Fromm een uitstekend begin voor het lezen van Marx vindt, omdat het in tegenstelling tot tal van zogenaamde inleidingen op het marxisme op een originele en toegankelijke manier interesse opwekt in wat Marx zelf geschreven heeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/26/marx-visie-op-de-mens-van-erich-fromm-rekent-af-met-karikaturen-over-het-marxisme/
12 10 Helder denken vormt, volgens Wang Chong (27-97), de basis voor een juiste omgang met alle mensen, dieren [planten; GjH] en dingen; door Simone Bassie en Michel Dijkstra op de Filosofiekalender van vandaag. Die stelling kan mijn goedkeuring wegdragen; wiens niet?
12 14 Hoogleraar filosofie Ger Groot (* 1954) schreef een overzichtswerk, dat al zijn voorgaande schrijfsels verbindt. Het heeft de titel “De geest uit de fles, hoe de moderne mens wordt wie hij is” (2017, uitgegeven door Lemniscaat). Groot vertelt daarin het verhaal van de mens, en het denken daarover, vanaf de moderniteit. In die 4 eeuwen hebben we talloze boeken, ideeën, kunstwerken en uitvindingen bedacht en gemaakt. We hebben nu zelfs per persoon zoveel informatie ter beschikking dat we niet altijd weten hoe we ermee om moeten gaan. Maar ondanks dat is wat wij werkelijk kennen van de wereld en van onszelf nog altijd onvolledig en blijft de mens – voor de mens – een mysterie; door Fenno Kortooms op de filosofiekalender van dit weekend.
Mits we de wezenlijke verschillen in acht nemen, is het maken van vergelijkingen tussen toen en nu nuttig en het kan verhelderend werken. Robin te Slaa legt bijvoorbeeld de standpunten van Forum voor Democratie en zijn leider Thierry Baudet langs de meetlat van het fascisme. Daarbij komt aan het licht dat elementen als de verheerlijking van (fysiek) geweld, de ontwrichting van de democratische rechtsorde, het waanbeeld van een complot georkestreerd door een samenzwerende Joodse elite en het geloof in de ‘omvolkingstheorie’ echo’s zijn van het historisch fascisme. Deze triviale constatering in het ‘Nawoord’ van Crombez acht ik uiterst mager, omdat we hiervoor zijn boek na pagina 10 hadden kunnen wegleggen. Ga je deze kant op, dan was het interessant geweest wanneer Crombez àlle (grote) Nederlandse politieke partijen op ‘echo’s van het historisch fascisme’ had doorgelicht.
De SS was volgens Susan Sontag de ideale incarnatie van de openlijke bevestiging dat men het recht had om totale macht uit te oefenen over anderen. Maar heeft men dat recht? Dat zouden we ons moeten afvragen. Waarom spreekt zij van een ‘bevestiging’ en niet van een ‘verwerpelijke gedachte’?
Van de besproken filosofen, spreken de politieke reflecties, die de voor mij tot nu toe onbekende Lukács hier te berde brengt, mij het meest aan. Gaat het om de psyche van fascistische volgelingen, dat acht ik Arendt en Zambrano hier het meest scherpzinnig. In dit boek onderwijzen wat mij betreft Bataille en Benjaminons het best in het wezen en de gevaren van het fascisme, terwijl Popper een broodnodig en volgens mij uiterst verdienstelijk eisenpakket ontwikkelde om via hypotheses tot gedegen theorievorming te komen, waarbij het fascistisch gedachtegoed wegens gebrek aan falsifieerbaarheid door de mand valt.
Maar wat gebeurt er wanneer we alle oud-Griekse, Romeinse en Joods-Christelijke opvattingen, gebaseerd op hiërarchie, eigendom en macht begraven en bijvoorbeeld naar Emmanuel Levinas (1906-1955) ‘zintuiglijk genieten’ de plek geven van de zin van ons leven hier op aarde? Dan zou daaruit de moraal voort kunnen vloeien er werk van te maken de voorwaarden te scheppen dat ieder ander eveneens zoveel als mogelijk zintuiglijk kan genieten. Dan zou ‘recht’ zijn de voorwaarden voor zintuiglijk genieten te scheppen, en ‘onrecht’ anderen daarin te beperken.
In ieder geval werp de maker van deze samenvatting de vraag op wanneer wij als Maartensdijkers, als Utrechters, als Nederlanders, als ingezetenen van de Europese Unie en als mensheid in staat zullen zijn een helder en onverbloemd onderscheid te maken tussen recht en onrecht, en vanaf wanneer wordt ons streven – eveneens naar Emmanuel Levinas – ons en masse te beperken om alleen maar het pijnlijk goeddoordachte juiste te doen?
12 19 Audre Lorde (1934-1992) streed levenslang voor de positie van gemarginaliseerde groepen, zoals lesbiennes en zwarten. Met klem verwierp zij de aan Julius Ceasar (ca. 100-44 v.Chr.) toegeschreven uitspraak ‘Verdeel en heers’. In plaats ervan groepen tegen elkaar uit te spelen, en zo controle uit te kunnen oefenen, is het volgens Lorde vruchtbaarder om iedereen de ruimte te geven om zichzelf te omschrijven. Vandaar dat zij ‘Definieer en bekrachtig’ bepleitte. Op die manier komt iedereen in haar of zijn kracht te staan; door Simone Bassie en Michel Dijkstra op de Filosofiekalender van vandaag.
9 24 In lijn met de wetenschappelijke rapporten van de Verenigde Naties (het IPCC) zouden broeikasgassen afgevangen moeten worden en de opwarming omgekeerd worden in afkoeling. Dit kan met op natuur gebaseerde oplossingen, zoals nieuwe bossen, regeneratieve landbouw, de uitstoot stoppen en snel op netto-afvang over te gaan; door Climate Express. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/24/hoe-klimaatopwarming-omkeren/
9 30 Dit jaar is nu al een recordjaar voor natuurrampen van Bangladesh tot Brazilië, en van hier in Centraal-Europa tot Soedan. Ieder continent heeft dit jaar te maken met extreem weer. Tot nu toe verleende het Rode Kruis [en aanverwante organisaties; GjH] grootschalige hulp bij 79 rampen, zoals droogte, hittegolven, overstromingen en stormen, waardoor miljoenen mensen in nood verkeren. In 2023 ging het in dezelfde periode om 58 natuurrampen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6329955/rode-kruis-ziet-wereldwijd-recordjaar-voor-natuurrampen.html
10 07 De recente overstromingen op meerdere plaatsen in Europa doen misschien iets anders vermoeden, maar het gemiddelde peil van de rivieren wereldwijd zakt steeds verder. In de 33 jaar, dat dit nu gemonitord wordt, stond het niveau van de rivieren nog nooit zo laag als in 2023. Vooral rivieren in Noord- en Latijns-Amerika, waaronder de Amazone en de Mississippi, hadden te maken met extreem lage waterstanden, maar ook in grote Aziatische rivieren, zoals de Ganges en de Mekong, stroomde in 2023 veel minder water dan eerder normaal was; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6330819/nog-nooit-zo-weinig-water-in-alle-rivieren-wereldwijd-als-in-2023.html
10 08 Subsidies voor fossiele brandstoffen houden de afhankelijkheid van vervuilende energiebronnen in stand, ondermijnen de Europese energiezekerheid en verstoren de vraag naar energie, terwijl ze industrieën subsidiëren, die aanzienlijk bijdragen aan de uitstoot van broeikasgassen. Ze zijn rechtstreeks in tegenspraak met de eigen milieudoelstellingen van de Europese Unie en wakkeren de globale klimaatcrisis aan, waardoor met name kwetsbare gemeenschappen in zowel Europa als het Globale Zuiden getroffen worden. Zonder doortastende en snelle actie om haar klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050 te halen staan ons verwoestende gevolgen voor economieën, ecosystemen en mensenlevens in Europa en daarbuiten te wachten. Geschat wordt dat als gevolg van klimaatverandering in het huidige tempo nog deze eeuw een miljard mensen wereldwijd daaraan zullen sterven; door Extinction Rebellion. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/08/blokkade-en-demonstratie-tegen-subsidies-voor-fossiele-brandstoffen/
10 15 Een groot deel van wat het leven op onze planeet ondersteunt, is in gevaar. Ecologische overshoot, dat wat we meer souperen dan de aarde kan voortbrengen, heeft geleid tot een klimaatbedreiging, die groter is dan alles wat zelfs onze prehistorische verwanten hebben gezien. Van de 35 planetaire ‘markers’, die wetenschappers gebruiken om jaarlijks de klimaatveranderingen te volgen, bevinden er zich 25 op een recordniveau. Zo was de uitstoot uit fossiele brandstoffen nog nooit zo hoog, lopen er meer mensen en herkauwers rond op de planeet dan ooit tevoren en werden de 3 warmste dagen ooit in juli 2024 opgetekend; door Inter Press Service.
11 04 Niets was ooit zo onvoorspelbaar als het weer. Dat is de reden waarom we ‘codes’ verzonnen hebben, zodat we ons op slecht weer kunnen voorbereiden. In gebieden waar sprake is van terugkerende neerslag, orkanen en tyfoons is dat des te belangrijker. Mensen in die gebieden kennen die terugkerende weerfenomenen vaak al te goed. Dat geldt ook voor de Spaanse regio Valencia waar jaarlijks in het najaar sprake is van de zogenaamde gota fría (‘koude druppel’), enorme regenbuien als gevolg van de opwarming van de zee in de zomer en koude luchtstromen vanuit het land in de herfst. Warm water stijgt op en regent bij afkoeling neer. Zo is het altijd al geweest. Echter, door de klimaatverandering wordt de zee steeds warmer, waardoor deze neerslag steeds heftiger wordt.
Nadat de regering van de regio Valencia overging van de Spaanse Socialistische Arbeiderspartij (PSOE) naar de Partido Popular (PP), veranderden de prioriteiten. Zo werd het nieuwe instituut voor rampenbestrijding, dat door de vorige regering was opgericht, meteen ontbonden. Veel te laat, nadat de zuid-west rand van Valencia al compleet overspoeld was, werd code Rood afgegeven en pas 4 dagen later werd de hulp van ‘Madrid’ ingeroepen. Uit de nare gevolgen van dit alles blijkt niet alleen de noodzaak tot preventie. Men weet immers waar de knelpunten liggen. Maar het begint met de erkenning dat het klimaat aan het veranderen is; ook binnen de PP; door Wil Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/04/hoe-valencia-zo-uit-de-hand-kon-lopen-klimaatramp-plus-klimaatontkenning/
11 07 De Europese klimaatdienst Copernicus zegt dat 2024 mondiaal het warmste jaar op aarde gaat worden sinds het begin van de metingen. 2024 passeert daarmee 2023 als warmste jaar ooit. Dat is verrassend, omdat 2023 al een extreem record was. Ook voor Nederland is 2024 het warmste jaar ooit gemeten. De gemiddelde temperatuur in De Bilt is sinds 1 januari 12,8°C tegen normaal 11,5°C. Nu staan 2020, 2022, 2023 en 2024 in de top-5 van warmste jaren sinds 1901; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2543565-2024-warmste-jaar-sinds-begin-metingen-opwarming-1-5-graad-gepasseerd
11 18 We staan aan de rand van een onomkeerbare klimaatramp [of zijn daar al overheen; GjH]. Dit is zonder enige twijfel een wereldwijde crisis; 25 van de 35 ‘planetaire vitale indicatoren’ bereikten vorig jaar recordhoogten, waaronder de aarde-temperatuur, hitte-gerelateerde sterfte, klimaatvervuiling door de mens, subsidies voor fossiele brandstoffen, verlies van bosbedekking en vleesproductie. Een groot deel van de structuur van het leven [voor mensen; GjH] op aarde is in gevaar. We gaan een kritieke en onvoorspelbare nieuwe fase van de klimaatcrisis in. En we gaan nog steeds de verkeerde kant op. Onze toenemende consumptie van fossiele brandstoffen en de uitstoot van broeikasgassen drijven ons naar een klimaatcatastrofe. Er is volstrekt onvoldoende vooruitgang geboekt op het gebied van klimaatverandering, deels vanwege de uitgesproken weerstand van degenen, die financieel profiteren van het huidige op fossiele brandstoffen gebaseerde systeem; door Dana Nuccitelli, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/18/de-planeet-staat-op-de-rand-van-een-onomkeerbare-klimaatramp-waarschuwen-wetenschappers/
11 20 Nooit was de urgentie groter: grote overstromingen in Bangladesh, Brazilië, Italië, Mozambique, Nigeria, Soedan, Spanje en Tsjaad, 6 ernstige tyfoons in de Filipijnen en Myanmar, terwijl landen als Zambia en Zimbabwe te maken hebben met aanhoudende droogte. De grootste oorzaak van klimaatverandering is het verbranden van fossiele brandstoffen, maar het uitfaseren daarvan staat op de klimaattop in Bakoe niet op de agenda. Dat kan bevreemden, maar ècht verrassend is het niet als je weet dat de klimaattop wordt gesponsord door grote gas- en oliebedrijven zoals Chevron, ExxonMobil, SOCAR en TotalEnergies; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/20/waarom-niemand-geinteresseerd-lijkt-in-de-klimaattop-in-bakoe/
11 20 De idee van een energietransitie is eigenlijk een heel bizarre vorm van toekomstdenken, alsof we over een periode van 30 jaar van het ene energiesysteem naar het andere zouden transformeren en niet langer CO2 zouden uitstoten. Als het geloofwaardig zou overkomen, dan komt dat doordat we de geschiedenis van de energie niet begrijpen. Natuurlijk is het waar dat steenkool rond 1900 heel belangrijk was voor de nieuwe industriële economie, maar je kunt dat niet voorstellen alsof de ene energiebron de andere verving. Zonder hout zou er geen steenkool zijn, en dus geen staal en ook geen spoorwegen. In de negentiende eeuw gebruikte Groot-Brittannië jaarlijks meer hout om de schachten van de steenkoolmijnen te stutten dan de Britse economie tijdens de achttiende eeuw als brandstof verstookte. Olie wordt heel belangrijk gevonden, maar er is geen sprake van een transitie, want waar gebruiken we olie voor? Om met de auto te rijden. Kijk naar de eerste auto van Ford van de jaren 1930. Die reed weliswaar op brandstof maar was gemaakt uit staal en daar was 7 ton steenkool voor nodig. Dat is meer dan de auto gedurende zijn hele gebruiksperiode aan olie zou verbruiken. Vandaag is dat niet anders: als je een auto uit China koopt, dan is daar nog steeds zo’n 3 ton steenkool voor nodig. Verschillende energiebronnen, materialen en technologieën blijken sterk van elkaar afhankelijk en alles blijft samen uitdijen; door Bart Grugeon Plana en Jorrit Smit in gesprek met Jean-Baptiste Fressoz. https://apache.be/2024/11/20/historicus-jean-baptiste-fressoz-vergeet-energietransitie
11 24 De belangrijkste afspraak tijdens de Klimaatconferentie van Bakoe (COP29) is dat rijke landen vanaf 2035 jaarlijks $ 300 miljard aan klimaatsteun gaan geven aan armere landen. Er werd daarom gesproken over ‘een olifant in de kamer’ en ‘een sigaar uit eigen doos’. In 2009 was op de klimaattop in Kopenhagen al afgesproken dat landen vanaf 2020 $ 100 miljard per jaar zouden ophalen. Tussen 2009 en nu is er een inflatie geweest van pakweg 50%. Dat zou betekenen dat we nu eigenlijk zo’n $ 150 miljard hadden moeten inleggen. Trek je dit door naar 2035 – 11 jaar later – dan is dat doel van $ 300 miljard maar weinig extra geld.
Toen die $ 100 miljard werd afgesproken, stond in de afspraken dat het geld ‘bijkomend en nieuw’ moest zijn. Dat mocht dus geen geld zijn dat rijke landen sowieso al uitgaven aan bijvoorbeeld ontwikkelingssamenwerking. Zoiets is niet afgesproken voor de nieuwe $ 300 miljard. Bovendien zijn er, net als in 2009, geen consequenties aan verbonden wanneer rijke landen die $ 300 miljard niet afdragen. Het eerdere doel van $ 100 miljard werd niet zoals afgesproken in 2020 gehaald, maar pas 2 jaar later.
In de jaren ’90 werd afgesproken wie bij welke groep hoorde. Daardoor gelden landen als China, Saoedi-Arabië en Singapore nog steeds als ‘ontwikkelingslanden’, terwijl dat inmiddels grote economieën zijn, die ook veel uitstoten. Het is een gemiste kans dat dit nu niet veranderd is. Ook is niet afgesproken welk minimaal deel van de $ 300 miljard giften zullen zijn en welk maximaal deel leningen. Het overgrote deel bestaat nu uit leningen. Bij toegevoegd geld, denk bijvoorbeeld aan het bouwen van dijken, is geen winst te behalen omdat er geen rendement mogelijk is. Het is niet mogelijk daar leningen voor te krijgen, dus vroegen armere landen tevergeefs om meer giften.
Rampen worden ook in Westerse landen steeds ernstiger [en komen frequenter voor; GjH] en de prijzen blijven stijgen. Aangezien we nu niet investeren, wordt de rekening alleen maar hoger, en hoger, en hoger.
11 30 Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (IGH) houdt vanaf maandag 10 dagen lang hoorzittingen over de verplichtingen van klimaatverandering-veroorzakende landen, zoals tegenover eilanden die door klimaatverandering dreigen te verdrinken. Het werk van de campagnevoerders van World’s Youth for Climate Justice en haar jeugdbewegingen blijkt hiermee zijn vruchten af te werpen. Er zijn hierbij 3 primeurs aan te wijzen: de zaak is door jongeren aangedragen en het is de eerste klimaatzaak, die via het IGH aangespannen wordt. En met 98 landen en 12 ngo’s, die aan de zittingen deelnemen, is het ook de grootste zaak, die bij het IGH is aangekaart; door Mert Kumru in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9d9c908e-759f-46ea-b889-bc0a48218d00/2024-11-30-jongeren-strijden-via-interntationaal-gerechtshof-voor-klimaatmaatregelen
11 30 In de nacht van 2 op 3 december 1984 ontplofte in de Centraal-Indiase stad Bhopal een fabriek van Union Carbide. Daarbij vielen duizenden doden en honderdduizenden mensen werden blootgesteld aan uiterst giftige lucht. Wat volgde was een masterclass van juridische sluipwegen en spookargumenten, waarmee eerst Union Carbide en na overname Dow Chemical Company zich aan hun verantwoordelijkheid wisten te onttrekken. En eind november jl., op de klimaattop in Bakoe, botsten Noord en Zuid wederom frontaal. Toen klopte gastland Azerbeidzjan de 29ste klimaattop (COP29) af met een akkoord waar bijna niemand achter staat en waarvan even weinig landen durven te zeggen wat nu juist de afspraken zijn en welke impact die zullen hebben.
Het centrale punt van het akkoord is het bedrag van $ 300 miljard. Dat beloven de rijke landen vanaf 2035 jaarlijks bijeen te brengen. De bedoeling is armere of ontwikkelende landen [pas tegen die tijd; GjH] te helpen hun economie en groei te vergroenen en zich te wapenen tegen de klimaatverstoring. Dat bedrag is $ 1000 miljard minder dan de landen uit het Globale Zuiden vroegen en het is – zonder rekening te houden met inflatie – $ 200 miljard meer dan vandaag. De huidige generatie wereldleiders heeft besloten dat de kinderen van vandaag de rekening van hun laissez-faire-beleid zullen betalen. Het roept de vragen op waarom te wachten tot 2035, voordat je overgaat naar een verhoging van het transitiebudget? [En waarom gekozen is voor een verhoging, die door de ontvangende partijen als niet toereikend beschouwd wordt?; GjH]
Daarnaast hebben de ontwikkelde en rijke landen zichzelf alle tijd gegeven om het mondiale koolstofbudget op te souperen. Men had in 1992, toen we het allemaal al wisten, kunnen beslissen om tot een eerlijke afspraak te komen tussen het Noorden en Zuiden. Tussen allang geïndustrialiseerde landen en landen, die zich nog moeten ontwikkelen. In de plaats daarvan werd een afspraak over de langetermijndoelstelling van het klimaatverdrag verschoven naar 2015. Daardoor werd de ruimte voor arme landen om nog gebruik te maken van het koolstofbudget voor hun ontwikkeling enorm klein. Tenminste, wanneer we een gevaarlijke klimaatopwarming willen vermijden.
En dat allemaal terwijl er wèl middelen gevonden worden om nieuwe economische sectoren te stimuleren, blijkt er dus heel weinig geld aangewend te worden om arbeiders en gemeenschappen te helpen, die getroffen worden als de fossiele economie opgedoekt wordt. Bovendien bevindt zowat 78% van de fossiele brandstof zich momenteel in de ondergrond van het Globale Zuiden. Die landen willen hun “fair share”, hun eerlijke deel van die grondstoffen gebruiken voor hun ontwikkeling. Maar aangezien het Noorden veel meer dan zijn aandeel [allang; GjH] verbruikt heeft, dreigt een opwarming, die wellicht 2 tot 3°C zal bedragen. Dat betekent dat het Globale Zuiden de rekening betaalt van het overmatige gebruik van fossiele brandstof door het Globale Noorden. Natuurlijk is er geld genoeg. In Nederland alleen al gaat er jaarlijks € 44 miljard aan subsidies naar de fossiele economie. Het Internationaal Monetair Fonds berekende dat er wereldwijd $ 7000 miljard aan jaarlijkse fossiele subsidies besteed wordt, en dat zou dan ook nog eens een stevige onderschatting kunnen zijn; door Gie Goris. https://www.mo.be/interview/joyeeta-gupta-goed-klimaatbeleid-is-een-aanval-op-het-kapitalisme
12 19 Hoewel bosbranden niet ongewoon zijn rond de Noordpool, worden ze steeds ernstiger. In Siberië bestrijden vrijwilligers de branden in een gebied van ruim 3 miljoen km2. Afgelopen jaar brandden in Azië en Noord-Amerika weer grote stukken van de poolcirkel af, maar niet zo veel als in 2021: toen werd in Rusland meer dan 17 miljoen ha verwoest – meer dan de verbrande gebieden in Canada, Griekenland, Italië, Turkije en de Verenigde Staten van Amerika in dat jaar samen. De droogste zomer in de afgelopen 150 jaar was in 2021 en de rookvervuiling door de branden was toen een van de ergste in de wereld. Het is beangstigend dat het extreme weer, dat we nu wereldwijd meemaken, waarschijnlijk nog maar het begin is…; door Esther Samue. Raar, dat Samue een conclusie trekt in een tekst waaruit die gevolgtrekking niet onderbouwd wordt. https://www.oneworld.nl/klimaat/brandend-ijs-ongezien/
10 10 “Vòòr de aanval vanuit Gaza op 7 oktober 2023 was het Israëlisch-Palestijnse conflict bijna uit het tv-journaal verdwenen”, onthult een onderzoek op basis van ongeveer 13.000 nieuwsbrieven, reportages en speciale reportages, die tussen 1995 en juni 2023 op het avondnieuws werden uitgezonden. Dit gebrek aan berichtgeving werd bevestigd door een ander onderzoek naar het 8-uur journaal van France 2 tussen 1 januari en 1 oktober 2023. Slechts 10 onderwerpen waren gewijd aan het Israëlisch-Palestijnse conflict en in die 10 maanden was er in totaal 33 seconden spreektijd voor de Palestijnen. In augustus 2023 luidde de speciale VN-gezant voor het Midden-Oosten de noodklok: na slechts 8 maanden was 2023 al het dodelijkste jaar voor Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever. De uitval van 7 oktober 2023 verraste de hele wereld. Diezelfde avond nodigde de radio en televisiezender voor de Franse gemeenschap in België, de RTBF, een professor in internationaal recht uit om commentaar te geven op de gebeurtenissen. Vanzelfsprekend had deze François Dubuisson het over de blokkade van Gaza, kolonialisme en de passiviteit van de internationale gemeenschap. Echter, de gebeurtenissen in hun context plaatsen werd opgevat als het goed praten van wandaden, die Palestijnen begaan, terwijl [ook binnen de RTBF; GjH] de wandaden, die Israël begaat, goedgepraat moeten worden. Twee dagen later krabbelde een RTBF-functionaris tijdens het nieuws terug: “Het klopt dat in dit interview niet werd vermeld dat Hamas op de lijst van terroristische organisaties van de Europese Unie staat. Dit werd eerder gezegd, in ditzelfde nieuwsprogramma, maar het werd niet vermeld in dit interview. Dit heeft sterke gevoelens losgemaakt binnen de Joodse gemeenschap. Uiteraard betreuren we dit. Dat was niet onze bedoeling. De RTBF omschrijft de acties van Hamas als terroristisch”; door Michel Collon. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/10/schandalige-berichtgeving-over-de-oorlog-tegen-gaza/
10 10 Op woensdag 2 oktober jl. was Midden-Oosten redacteur Jeremy Bowen er in het nieuwsprogramma ‘News at Ten’ in geslaagd een zeldzaam interview te verkrijgen met de plaatsvervangend politiek leider van Hamas, Khalil al-Hayya. BBC-nieuwslezer Clive Myrie leidde het interview in met de waarschuwing: “Velen zullen zijn commentaar afschuwelijk vinden.” Echter, de enige persoon die weerzinwekkende beweringen deed, was Myrie zelf. Hij zei dat de Hamasleider in het interview “beweert dat het Palestijnse volk al tientallen jaren te maken heeft met geweld veroorzaakt door Israël”; door Jonathan Cook. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/10/bbc-interview-met-hamas-leider-is-schoolvoorbeeld-van-staatspropaganda/
10 11 Mensen, die hun twijfels hebben bij de status quo, mogen wel aan tafel zitten bij talkshows, maar dan zorgen de makers ervan dat er altijd iemand tegenover hen zit die de status quo keihard verdedigt. Die welbespraakte, rechtse opiniemaker (meestal iemand, die al zo vaak in studio’s zat dat hij of zij het spelletje volledig beheerst) mag dan wat simplismen op tafel gooien en het buikgevoel laten spreken, waarna iedereen instemmend knikt, ook al gaat dat buikgevoel in tegen alle wetenschappelijke conclusies. De presentatoren van die shows gooien er dan meestal nog een schep bovenop en doen alsof ze de spreekbuis zijn van de zogenaamde – (extreem-)rechtse – onderbuik van de samenleving. Helemaal in een hoek gedrumd mag je dan als activist al blij zijn wanneer je een paar tikken hebt kunnen uitdelen en in een paar zinnen je punt hebt kunnen maken. Want meer dan drie zinnen uitspreken zonder onderbroken te worden, is zeldzaam. Kritisch en onafhankelijk denken blijkt angstaanjagend in een ‘partijdemocratie’. Het is ongelooflijk hoe snel mensen hun geweten wegstoppen in het schijnsel van de macht en het toploon dat daaraan verbonden is. Wanneer de kans zich voordeed om het over klimaatambitie te hebben, met name in reactie op de duizenden mensen die op straat protesteerden, verdrongen ze zich altijd voor de camera’s. Ze zagen een kans om hun imago op te poetsen of politiek te scoren. Maar even snel laten ze mensen aan hun lot over wanneer dat beter uitkomt voor hun partij of voor hun persoonlijke carrière. Langzaam begon ik in te zien welke framing de activisten werd opgedrongen: ‘De klimaatactivisten willen de factuur doorschuiven naar de gewone mensen’, terwijl die miljardenfactuur natuurlijk alleen bij de gewone mensen terechtkomt wanneer de politiek die in hun richting duwt; door Anuna De Wever Van Der Heyden in haar boek “Laten we eerlijk zijn” (2024, uitgegeven door Epo). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/11/uit-laten-we-eerlijk-zijn-van-anuna-de-wever-growing-up-in-public/
10 11 Wanneer Bart De Wever liegt, dan noemt Ivan De Vadder dat op het Belgische Radio 1 “een slimme debattechniek“. Het is opmerkelijk hoe gemakkelijk onze grote media de framing van de Vlaams-nationalistische, liberaal-conservatieve politieke partij N-VA overnemen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/11/hoe-de-vlaamse-media-de-n-va-achterna-lopen/
10 23 De ‘International Federation of Journalists’ (IFJ), die 600.000 journalisten vertegenwoordigt in 190 vakbonden in 140 landen, roept op tot een einde aan de belemmeringen van journalistiek werk door overheden, onder andere in de EU, Israël en de Verenigde Staten van Amerika. De IFJ vestigt hierbij onder meer de aandacht op de hoorzitting van Julian Assange bij de Raad van Europa op 1 oktober (zie 9 26 onder ‘Wereldverhalen’); door IFJ. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/23/ifj-eist-einde-aan-belemmeringen-van-journalisten-door-overheden/
10 24 In heel Europa zien we hoe extreemrechtse en nationalistische krachten een metapolitieke strijd voeren. Nieuw Rechts voert een brede culturele strijd om haar wereldbeeld aan te prijzen of op te dringen. De realiteit van klimaatverandering erkennen, zetten ze weg als ‘doemdenken’. De vrijheid van religie verdedigen wordt als een teken van ‘islamomarxisme’ opgevat en opkomen voor gelijkheid zou ‘woke’ zijn. Omgekeerd heet mensen massaal deporteren ‘grip krijgen op migratie’, klimaatverandering-ontkenning ‘realisme’ en wordt oorlogsretoriek ‘een pleidooi voor weerbaarheid’. Hun verhalen, en daarmee ook het wereldbeeld dat erachter schuilgaat, vinden hun weg naar de mainstream. Terwijl beleidspartijen ‘slimme oplossingen voor problemen’ proberen te bedenken, herdefinieert Nieuw Rechts wat nog als ‘probleem’ gezien mag worden. Zo komt het dat men tegenwoordig altijd maar weer spreekt over migratie als een probleem, terwijl spreken over ‘racisme als een probleem’ een taboe aan het worden is; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/24/wat-is-er-aan-de-hand-met-groen/
11 13 Niemand twijfelt eraan dat de bescherming van minderheden een essentiële prioriteit is van een beschaafd land dat die term waardig is. De aanname in de media over de problemen rond de Maccabi-fans in Amsterdam is echter volledig onjuist: het aantal Joodse inwoners van Amsterdam dat werd aangevallen, is nul (0). Wie wèl werden aangevallen — door de Maccabi-fans — waren Arabisch uitziende inwoners van Amsterdam, in het bijzonder Marokkaans-Nederlandse taxichauffeurs, die zich snel organiseerden om hun collega’s te verdedigen. Maccabi-fans werden inderdaad ook aangevallen, maar pas nadat ze zich 2 dagen lang schuldig hadden gemaakt aan extreem gewelddadig gedrag. Deze aanvallen waren niet gericht op hen, omdat ze Joods zijn. De enige Joodse inwoners van Amsterdam, die werden lastiggevallen, waren betrokken bij pro-Palestijnse protesten en zij werden aangevallen door Maccabi-fans, niet door andere Amsterdammers. Meerdere Joods-Nederlandse organisaties hebben hun verontwaardiging uitgesproken over de eenzijdige framing door de media.
Verder staat in de media, zoals De Standaard bijvoorbeeld: “Kampen zitten in tegengestelde mediarealiteiten”. Dat geeft goed weer in welke amorele patstelling De Standaard en alle andere mainstream media zich sinds de genocide in Gaza hebben vastgereden. In die bubbel heerst het idee dat één kant gelijk heeft en de andere ongelijk. Dit is moreel gezien vergelijkbaar met een ‘neutraliteit’ tussen een voorstander en een tegenstander van slavernij, waarbij apartheid, 75 jaar bezetting, genocide en repressie worden afgedaan als een ‘standpunt’; niet als een handeling [laat staan als de schending van mensenrechten; GjH].
Pro-Palestijnse betogers leven niet in een ‘mediarealiteit’; zij leven in de feitelijkheid van een genocide, een historisch moreel keerpunt dat het ‘vrije Westen’ voor tientallen jaren in de ogen van de rest van de wereld en in de ogen van velen hier, zal veroordelen. Dat gaat dan om mensen, die hun kennis over ‘wat er in de wereld gaande is’ niet alleen baseren op het mainstream-mediaverhaal.
Niemand keurt geweld tegen anderen goed, maar om 3 dagen van rellen waarbij precies 5 gewonden vielen — die allemaal dezelfde dag nog het ziekenhuis verlieten — een ‘pogrom’ te noemen, is een grove belediging van de echte pogroms in de geschiedenis en een belediging van het genocidale lot dat de Palestijnse bevolking in Gaza treft: tijdens die 3 dagen van rellen in Amsterdam werden opnieuw tientallen kinderen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever afgeslacht; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/13/media-creeren-vals-evenwicht-tussen-pogrom-en-zionistische-propaganda/
11 15 Wat in de Westerse media werd voorgesteld als een totale mislukking bleek in werkelijkheid een zeer succesvolle raketaanval op militaire installaties – niet op burgerdoelwitten. Jeremy Loffredo filmde in Israël deze impact van de recente Iraanse vergeldingsactie voor de aanvallen van Israël op de Iraanse soevereiniteit; door Chris Hedges, ook in gesprek met Jeremy Loffredo.
De Britse alternatieve zender Double Down News vat in een korte video samen hoe de Angelsaksische media het klaarspeelden om gewelddadige genocide-lovende voetbalhooligans van Maccabi Tel Aviv te zien als slachtoffers van ‘antisemitisme’. Wat Amsterdam aantoont blijkt de verbijsterende hypocrisie van onze leidende politieke elites [inclusief de Amsterdamse burgemeester van GroenLinks-huize; GjH] en de mainstream media. Dit was niet eens framing of verdraaiing, dit was een volledige omkering van de feitelijke gebeurtenissen; een cursusvoorbeeld van moedwillige desinformatie; door Richard Sanders. Beide te zien onder: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/15/brics-realiteit-jeffrey-sachs-de-vergeldingsactie-van-iran-en-de-medialeugens-over-amsterdam/
11 29 Op deze internationale dag van solidariteit met het Palestijnse volk blijft De Wereld Morgen actief ‘kant kiezen’: tegen onrecht, voor het internationaal recht, mensenrechten en de onderdrukten. Een kant kiezen tegen genocide [in plaats van schijnheilig voor neutraliteit te kiezen waarbij bepaalde handelingen op hun impact worden geminimaliseerd of domweg genegeerd en andere uitvergroot; GjH] is geen misdaad, maar een morele plicht; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/29/kant-kiezen-tegen-genocide-is-geen-misdaad-maar-een-morele-plicht/
11 29 Jeffrey Sachs onderscheidt zich van zijn mainstream collega’s door zijn nuchtere kijk op het buitenlands beleid van zijn land. Zijn versie over de oorzaken van de Russische invasie in Oekraïne is totaal anders dan wat we normaliter te horen krijgen. Hij geeft context en geschiedenis en blikt vooruit naar de kansen op onderhandelde vrede onder Donald Trump, die dit de verkeerde oorlog vindt, omdat China zijn doelwit is; door Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/29/chris-hedges-jeffrey-sachs-francesca-albanese-en-china-in-zuid-amerika/
12 02 China en India zetten hun toenaderingspogingen voort, net als Iran en Saoedi-Arabië. Het zwijgen van de meeste grote Westerse media over deze toenaderingen, contrasteert met de vele pseudo-analyses in voorgaande jaren, bijvoorbeeld over de crisis in de BRICS-landen als gevolg van conflicten tussen China en India. De huidige verzoeningen vormen een enorm obstakel voor de ‘vredesplannen’ van de Amerikanen en Israëli’s. Het is iets wat de krantenkoppen niet haalt, maar er wel voor zorgt dat de kaarten in het geopolitieke spel om de macht anders komen te liggen; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/02/toenaderingen-china-india-en-iran-saoedi-arabie-schudden-wereld-door-elkaar/
12 03 Op de bezette Palestijnse Westelijke Jordaanoever is met stenen gooien naar aanvalswagens van het bezettingsleger levensgevaarlijk. ‘Minder erg’ is aangehouden worden, zoals de 14-jarige Ayham Salaymeh mocht ondervinden. Op 1 december jl. vertrok hij voor 12 maanden naar een Israëlische gevangenis. Dit is de eerste maal dat de Israëlische militaire rechtbanken openlijk een dergelijk vonnis velden voor een kind van amper 14 jaar. Meestal houden ze jonge kinderen gevangen zonder vorm van proces, wat ze Orwelliaans een ‘administratieve aanhouding’ noemen. Bovendien krijgen Palestijnse kinderen geen normaal bezoekrecht (van hun ouders). Bezoekuren worden toegestaan en dan bij aankomst van de ouders ingetrokken, of de ouders worden naar een verkeerde gevangenis gestuurd, waar hun kind niet aanwezig is. Als er al eens een rechtszaak komt, dan is de veroordelingsratio voor Palestijnse kinderen 100%. Die militaire rechtbanken schenden alle regels van de normale rechtsgang: getuigenissen à charge, die door de verdediging niet gekend mogen worden, of geen recht op verdediging [en geen openbare zittingen; GjH] en veroordeling op basis van ‘bekentenissen’ en niet op basis van feitenonderzoek.
Het gaat hier uitsluitend over Palestijnse kinderen. Kinderen van zionistische kolonisten vallen niet onder de militaire rechtbanken van het bezettend leger. Zij worden – als dat al eens gebeurt – berecht door de burgerlijke kinderrechtbanken in Israël.
De gevangenzetting van Ayham Salaymeh is qua leeftijd niet eens het schandelijkste voorbeeld van de brutale willekeur van het bezettingsregime. In 2015 werd de toen 12-jarige Ahmad Mansara aangehouden, omdat hij betrokken zou zijn geweest bij een aanslag met een mes door zijn neefje op twee Israëlische kolonisten. Zijn neefje werd toen doodgeschoten. Hoewel de militaire rechtbank officieel bevestigde dat ze niet kon bewijzen dat Ahmad iets met deze aanslag te maken had, werd hij in 2016 toch veroordeeld voor moord op basis van zijn ‘bekentenis’. Die bekentenis had hij 2 jaar later ondertekend, nadat hij al die tijd steeds weer was ‘ondervraagd’. Uiteindelijk heeft de rechtbank hem 4 jaar later als 16-jarige veroordeeld, omdat hij toen volgens de militaire rechtbanken oud genoeg was om berecht te worden. Nu, bijna 9 jaar later zit hij nog steeds gevangen, 20 jaar oud en psychisch zwaar beschadigd. Sinds oktober 2022 wordt hij in eenzame opsluiting vastgehouden. De bij zijn ondervragingen betrokken officieren werden door Amnesty International geïdentificeerd. De Israëlische overheid weigert een onderzoek over de procesgang van Ahmad te beginnen. Deze weigering is routine in Israël als het over misdaden van kolonisten en eigen soldaten gaat.
Heel af en toe krijgt een zaak wat aandacht, meestal omdat er buitenlandse getuigen aanwezig waren. Zo was er de rechtszaak tegen ‘kapitein R’, die in 2005 het 13-jarig Palestijns meisje Iman al Hams doodschoot met 17 kogels, toen ze een controlepost benaderde. Ze meende daar haar familie te vinden. Zijn collega’s hadden hem gewaarschuwd dat het kind ‘dodelijk bang’ was. Tijdens zijn proces verklaarde Kapitein R dat hij ook geschoten zou hebben als ze slechts 3 jaar oud was geweest. Hij werd volledig vrijgesproken. Niet van moord, want daar werd hij niet van beschuldigd. Hij werd vrijgesproken van ‘niet correct gebruik van een vuurwapen’.
Ondertussen beweren kranten in de Verenigde Staten van Amerika als MSNBC, de New York Times en de Washington Post, en de persagentschappen AP en Reuters dat het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof tegen Benjamin Netanyahu ongeoorloofd is, omdat Israël zou beschikken over eigen rechtsmiddelen om misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden zelf te onderzoeken; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/03/israel-volhardt-in-apartheid-14-jarige-palestijnse-jongen-krijgt-1-jaar/
12 13 Na jaren van onjuiste beeldvorming over Hamas zijn Westerse media en politici plotseling in vertwijfeling geraakt. Hoe het verschil tussen islamitische nationalisten en jihadisten te duiden? Al gaat het alleen maar over Syrië. Nu dictator Bashar al-Assad is verjaagd is HTS ineens geen terreurbeweging meer, maar waarom geven ze Hamas steevast wel die stempel, terwijl deze organisatie een stuk gematigder is dan HTS? Het antwoord op deze vraag achter het omarmen van deze Al Qaida-cover als een positieve Syrische nationalistische beweging, een die er zogenaamd op gebrand is om het land te verenigen is dat Westerse media en politici alleen doen wat de Amerikaanse en Britse nationale veiligheidsstaten hen opdragen. Dat is het gedrag van wat men ons voorhoudt als het voorbeeld van een ‘vrije pers’; door Jonathan Cook, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/13/waarom-politiek-en-media-militant-jihadisme-ineens-verdedigen/
12 13 De Europese Commissie heeft via een reclamecampagne op het socialemediaplatform X geprobeerd om Nederlanders te beïnvloeden door gevoelige persoonsgegevens te gebruiken. Daarmee overtreedt het de wetten, die de Commissie zelf moet controleren. Volgens experts was een wetsvoorstel over online kindermisbruik niet effectief en schond het mensenrechten en de privacy van burgers. Om te zorgen dat de kritiek niet de overhand zou krijgen, probeerde de Europese Commissie de stemming te draaien. Ze maakte gebruik van reclametargeting op basis van geloofs- en politiekeovertuigingen. Dat mag volgens de wet gewoon niet. Ook werden de reclames alleen getoond in landen, die niet vóór het wetsvoorstel hadden gestemd, waaronder Nederland; door Rutger Otto. https://www.nu.nl/tech/6339014/europese-commissie-probeerde-via-x-mening-van-nederlanders-te-beinvloeden.html
12 19 Bij het streven naar zijn verklaarde doel om een ‘Nieuw Midden-Oosten’ te creëren, was het Washington, dat de zuivering van christenen uit de regio aanstuurde en had bedacht. Bij die zuivering is gebruik gemaakt van het sektarisch jodendom, geleid door de apartheidsstaat Israël, de ergsten onder de sektarische islamieten geleid door de Saoedi’s en Moslimbroederschap-groeperingen. Ook was er de etnische zuivering van door de Verenigde Staten van Amerika gesteunde Koerdische separatistische projecten in zowel Irak als Syrië. In 2015 eiste paus Franciscus een onmiddellijk einde aan de ‘genocide op christenen’ in het West-Azië. In 2018 herhaalde hij deze oproep voor de ROACO (Werk ter Ondersteuning van de Oosterse Kerken), waarbij hij sprak over de ‘grote zonde van oorlog’ en over het risico op ‘uitroeiing van christenen’ in West-Azië.
De westerse oorlogsmedia hebben daarentegen iedereen – van Hamas via moslims in het algemeen tot ISIS – de schuld gegeven van de gestage verdrijving van christenen uit Irak, Palestina en Syrië. Maar deze beweringen zijn onterecht. De VS en hun medestanders, waaronder Australië, zijn de hoofdverantwoordelijken voor deze ernstige misdaad; door Tim Anderson, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/19/washington-gangmaker-van-zuivering-van-christenen-in-midden-oosten/
12 03 Nooit eerder is een koloniale misdaad als een ‘misdaad tegen de mensheid’ gezien, maar nu is België voor de ontvoering van 15.000 tot 20.000 Metissenkinderen schuldig bevonden aan misdaden tegen de mensheid. Dit was tot nu toe niet toepasbaar, wanneer de slachtoffers niet Europees waren. Deze historische uitspraak creëert een precedent, waarbij ook de Afrikaanse bevolking als slachtoffer kan worden beschouwd van misdaden tegen de mensheid, net zoals de Holocaust of de uitroeiing van het Roma-volk; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/03/hoe-belgische-koloniale-misdaad-voor-het-eerst-misdaad-tegen-mensheid-mag-heten/
12 12 & 12 13 Het Nederlandse kabinet hamert op de zogenaamde ‘asielcrisis’, omdat velen ‘geloven dat die er is’. De veronderstelde problemen en de feiten op een rij.
Mensen ‘ervaren’, aldus de minister-president Dick Schoof, een asielcrisis’, maar niets wijst er op dat die er bestaat. Mensen, die een eerste asielaanvraag doen, vormen al sinds 2011 zo’n 10% van alle migranten, die naar Nederland komen. Bovendien komen er op dit moment relatief weinig asielzoekers naar Nederland: in de eerste helft van dit jaar waren het er een kwart minder dan vorig jaar in dezelfde periode. Vastlopende asielprocedures en volle opvangcentra zijn geen asielcrisis, maar problemen in de uitvoering van het asielbeleid. Na de val van het kabinet Rutte IV noemde voormalig minister van Justitie Dilan Yeşilgöz-Zegerius ‘nareis op nareis’ – waarbij niet alleen het kerngezin (kinderen en ouders), maar ook andere familieleden naar Nederland zouden komen – een ‘groot probleem’. Ze loog dat het over duizenden mensen ging. In werkelijkheid ging het in 2023 om 170 aanvragen, waarvan er (voor zover bekend) 10 zijn ingewilligd. Het woningtekort is een reëel probleem, maar heeft andere oorzaken. Zo is er jarenlang [bewust; GjH] te weinig gebouwd en in Nederland worden veel woningen opgekocht door investeerders, die ze vervolgens duur verhuren. Demografische ontwikkelingen leggen een enorme druk op onder meer het onderwijs, de woningmarkt en de zorg, staat er onder het kopje ‘Grip op asiel en migratie’ in het regeerprogramma. Het kabinet wekt daarmee de suggestie dat het de schuld van asielzoekers en migranten is dat deze sectoren vastlopen; het is een [nieuw; GjH] ‘dieptepunt’ dat asielzoekers ‘de schuld van alles krijgen’. “Je kent weinig schaamte als je kwetsbare mensen daar de schuld van geeft” stelde Esther Ouwehand vast [De problemen bij het onderwijs en de zorg komen voort uit 40 jaar neoliberale bezuinigingen op deze sectoren; GjH]. De grootste overlast die Nederlanders ervaren wordt veroorzaakt door buurtbewoners en rondhangende jongeren. Het gaat dan bijvoorbeeld om dakloze mensen, dronken mensen op straat, mensen die anderen lastigvallen of verwarde personen. Van de asielzoekers in de asielopvang werd 3% verdacht van een misdrijf. Er zijn in 2023 in azc’s wel meer incidenten geregistreerd (13.395) dan het jaar ervoor (9.370). Die stijging valt deels te verklaren door de slechte omstandigheden waarin de mensen daar verblijven.
In vergelijking met andere Europese landen vragen er in Nederland juist weinig mensen asiel aan. In de Europese Unie zijn waren in 2023 gemiddeld 2,3 asielaanvragen per 1000 inwoners, in Nederland 2,1. Maar ook Europa als geheel vangt niet enorm veel vluchtelingen op. Zo verbleef bijna 70% van alle vluchtelingen wereldwijd in 2023 in een buurland. Libanon is het land met het hoogste aantal per hoofd van de bevolking: 1,5 miljoen Syrische vluchtelingen op ruim 5 miljoen inwoners. In absolute cijfers vangen Iran en Turkije de meeste vluchtelingen op (3,4 miljoen).
Het kabinet mag dan streven naar een nog ‘soberdere’ opvang, maar in werkelijkheid voldoen zo’n 200 van de bijna 300 azc’s nu al niet aan de kwaliteitseisen van het COA. Dat zijn namelijk noodlocaties. Meerdere instanties, zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, maken zich zorgen over ongezonde leefomstandigheden op die locaties. In 2 jaar tijd is het aantal kinderen in noodopvanglocaties verdubbeld. Daarnaast gaan lang niet alle kinderen tijdens de asielprocedure naar school. Ook slapen mensen slecht, doordat kamers vaak slechts door een tussenschot van elkaar gescheiden zijn. Medische zorg is op veel plekken ver onder de maat en het lange wachten op besluiten van en interviews met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) zorgt voor veel stress. Het afschaffen van een permanente verblijfsvergunning zou er volgens het kabinet voor zorgen dat er minder asielzoekers naar Nederland komen. Dat ontneemt vluchtelingen echter het op basis van de Europese regels toegekende recht op rechtszekerheid. Last but not least bestempelt Nederland veel meer landen als ‘veilig genoeg om asielzoekers naar terug te sturen’ dan de rest van Europa. Waar Duitsland slechts 8 landen buiten de Europese Unie als veilig beschouwt, zijn dat er in Nederland 19. Veilige landen zouden landen moeten zijn waar van foltering of onmenselijke behandeling geen sprake is, èn waar over het algemeen ook geen vervolging plaats vindt vanwege bijvoorbeeld geloof of ras. Elk land maakt daarvoor kennelijk [onder aanvoering van Nederland; GjH] zijn eigen selectie; beide door Carlijn Teeven. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/zo-weerleg-je-de-migratie-onzin-van-extreemrechts/ en https://www.oneworld.nl/mensenrechten/nederland-beoordeelt-veel-meer-landen-als-veilig-dan-de-rest-van-europa/
12 17 Terwijl er een verbod is te schieten op honden, tenzij een soldaat echt in gevaar is, is het toegestaan om mensen neer te schieten zonder noemenswaardige beperkingen, volgens Chaim Har-Zahav, een Israëlische journalist, die als reservist in Gaza diende, en op 8 december jl. in Haaretz een incident beschreef, waarbij een hogere officier het bevel gaf om te schieten op een ongewapende man die met een witte vlag zwaaide. Niet alleen Israël, ook de leidende politieke klasse in het Westen, heeft de elementaire beginselen van moraal en recht het raam gekieperd; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/17/gaza-waar-mensenlevens-minder-waard-zijn-dan-hondenlevens/
12 17 In België en Nederland worden studenten, die actievoeren voor Palestina, willekeurig geschorst en opgepakt. De repressie neemt voelbaar toe. Protesten worden gecriminaliseerd en kritische stemmen worden het zwijgen opgelegd. Dit schrijven twee VUB-studenten in hun crowdfundingcampagne om juridische kosten te dekken. “Dit is een eerste stap om pro-Palestijns protest onmogelijk te maken en vormt een aanval op elke vorm van activisme”; door Youna Mulock Houwer, inclusief de open brief, die de studenten aan de rector van de VUB stuurden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/17/hoe-de-repressie-tegen-actievoerders-voor-palestina-zichtbaar-toeneemt/
12 20 Europese onderzoekers vonden bewijzen van het toedienen van psychofarmaca en stokslagen in Italiaanse detentiecentra, waar migranten op uitwijzing wachten en die gerund worden door private ondernemingen. Vorige week vroeg de Raad van Europa de regering Meloni om ‘doortastende maatregelen’ te nemen tegen de ‘serieus verontrustende’ situatie in 4 van de 9 bezochte Italiaanse detentiecentra; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/20/afgewezen-asielzoekers-mishandeld-en-gedrogeerd-in-italiaanse-terugkeercentra/
11 14 Ontkenning van haar ware aard maakt deel uit van het wezen van de NAVO. Deze militaire alliantie propageert actief een gunstig, maar bedrieglijk zelfbeeld. In feite staat 75 jaar NAVO gelijk aan 75 jaar ontkenning, zij het met een dramatische uitbreiding van reikwijdte en schaal in de afgelopen jaren.
Ten eerste is er de centrale mythe dat de NAVO een defensieve organisatie is: een gemeenschap van rechtsstaten met als enig doel het verdedigen van het grondgebied van haar leden met respect voor het internationaal recht. De geschiedenis vertelt, bijvoorbeeld in Afghanistan en Joegoslavië, een tegengesteld verhaal. Een tweede mythe is dat de NAVO een gemeenschap van democratieën zou zijn, die geworteld is in de rechtsstaat. Maar het verleden leert opnieuw dat deze vleiende zelfpresentatie meteen wordt ontkracht. Tot 1974 werd NAVO-lid Portugal geregeerd door een fascistische dictatuur, die bloedige koloniale oorlogen voerde in Angola en Mozambique. Net als het fascistische Portugal waren Griekenland en Turkije beide lid van de NAVO in de nasleep van hun respectievelijke militaire staatsgrepen. De NAVO zelf zette ‘Operatie Gladio’ op; een clandestiene organisatie in West-Europa, die geactiveerd moest worden wanneer democratisch verkozen meerderheden tegen het NAVO-lidmaatschap dreigden te stemmen. In Italië werden zo bijvoorbeeld terroristische aanslagen gepleegd in naam van extreemlinkse groeperingen om de Italiaanse Communistische Partij in diskrediet te brengen in de tijd dat die probeerde een regering te vormen. Ten derde beweert de NAVO dat ze de mensenrechten beschermt. Zelfs wanneer we over het hoofd zien hoe de NAVO-acties het recht op gezondheidszorg, adequate huisvesting en werk keer op keer met voeten treedt, strookt dit element van de gepropageerde zelfidentiteit evenmin met de realiteit. Vandaag kwijnen – om maar iets te noemen – nog steeds gevangenen uit de Amerikaanse ‘Global War on Terror’ weg in Guantánamo Bay, waar ze al bijna een kwart eeuw zonder vorm van proces worden vastgehouden. Dat is de realiteit van de ‘mensenrechten’ in de leidende NAVO-staat. En de 14 lange jaren kwelling van Julian Assange spreekt boekdelen over het respect voor de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid.
Vijfenzeventig jaar na de oprichting dringt de NAVO aan op uitbreiding naar Azië en een grotere strijdlust in Oekraïne. Het is de bedoeling om de NAVO-isering van Azië te bevorderen en om daar de strategie te implementeren, die ze ook tegen Rusland heeft ingezet. Deze ontwikkelingen worden geflankeerd door economische oorlogvoering, die nu – naast sancties tegen legio staten die andere maatschappelijke opvattingen hebben dan de VS – ook tegen China gericht is en waarvan de grootste last wordt gedragen door de economieën van de Amerikaanse cliëntstaten. De NAVO en de VS volgen een oorlogsvoering, die is uiteengezet door de eeuwenoude Chinese militaire strateeg Sun Tzu. Tzu adviseerde een oorlogvoering zonder eigen middelen na te streven.
Het probleem voor de NAVO-strategen is niet alleen hun bereidheid om de hele wereld in brand te steken, maar ook een intensere alliantievorming tussen de staten te bewerkstelligen, die de NAVO afwijzen. Voor die staten wordt samenwerking noodzakelijk om hun eigen soevereiniteit te beschermen. Zo stimuleert het NAVO-beleid de opkomst van de BRICS+-landen en andere samenwerkingsverbanden in het Globale Zuiden; door Sevim Dagdelen. https://lavamedia.be/de-mythen-van-de-navo-verliezen-hun-glans
10 19 “We weten één ding zeker”, zegt onze minister Ruben Brekelmans, “als we stoppen en Rusland gaat verder en komt (in Oekraïne) als winnaar uit de bus, dan worden de kosten alleen maar nog hoger”; door Nieuwsuur werd deze opmerkelijke omkering van de werkelijkheid wereldkundig gemaakt: toen Rusland in 1989 stopte en een gemeenschappelijk Europees Huis voor ogen had, waarin samenwerking en veiligheid op alle gebied mogelijk zou zijn voor alle Europese landen en volken op het hele Euraziatische continent “van Lissabon tot Vladivostok” (Mikhail Gorbachev) , wees de NAVO dat af en ging door terwijl het Warschaupact ontbonden werd, breidde uit naar het oosten, uiteindelijk met deze oorlog in Oekraïene als voorlopig dieptepunt. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2541279-vrede-in-oekraine-minister-brekelmans-ze-hebben-te-weinig-om-te-winnen en https://europesehuis.nl/
10 23 Professor Jamal Wakim plaatst de invasie van Israël in Libanon in zijn historische mondiale context en schetst de motieven en oorsprong van het Libanees verzet. Zijn visie op wat Israël nu aanricht, is nagenoeg het omgekeerde van het Westerse narratief. Dit narratief maakt deel uit van de Westerse inspanningen om hun tanende alleenheerschappij over de wereld te behouden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/23/de-meeste-libanezen-staan-achter-verzet-hezbollah-tegen-agressie-israel/
11 21 Zoals 20 november jl. te lezen was in de Washington Post heeft president Joe Biden de levering van antipersoonsmijnen aan Oekraïne goedgekeurd. Deze stap druist in tegen het Amerikaanse beleid, dat onder president Biden juist is aangescherpt en de export of overdracht van antipersoonsmijnen verbiedt. Deze keuze van Biden schaadt niet alleen de geloofwaardigheid van Amerikaanse beloftes, maar schept ook een gevaarlijk precedent dat de wereldwijde inspanningen tegen landmijnen onder druk zet. In 2023 vielen er wereldwijd nog minimaal 5.757 slachtoffers door incidenten met landmijnen. Het gebruik van landmijnen (in Oekraïne) heeft al immens menselijk leed veroorzaakt en vormt een ernstig blijvend gevaar voor toekomstige generaties en bemoeilijkt wederopbouw.
11 26 Het Oekraïense regime vraagt al bijna 3 jaar om de Westerse lange afstandsraketten te mogen inzetten tegen doelwitten ver in het binnenland van Rusland. Het gaat om Amerikaanse ATACMS-raketten, Britse Storm Shadows en Franse Scalps. De reikwijdte van die aanvalswapens is maximaal 300 kilometer. Het antwoord was tot nu toe negatief. Het afvuren en leiden van die raketten vanaf Oekraïense bodem is niet mogelijk zonder ploegen van ingenieurs en militairen uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Verenigde Staten van Amerika. Oekraïne heeft daar namelijk niet de kennis en niet de mensen voor. Het afvuren komt neer op een Amerikaanse, Britse of Franse aanval op Rusland vanaf Oekraïens grondgebied. Dat is een [niet te overschatten; GjH] oorlogsdaad, waarvan je weet dat die niet onbeantwoord blijft.
Toch heeft Joe Biden 17 november jl. toestemming gegeven, die raketten in te zetten tegen doelwitten op Russisch grondgebied. [Terwijl het mij blijft bevreemden dat de VS de spelregels bepaalt op Europese bodem; GjH] vuurden Amerikaans-Oekraïense troepen snel daarna 6 ATACMS raketten af op een militaire installatie in de regio Bryansk. De aanval mislukte: de Russen haalden de raketten neer. Er vielen geen slachtoffers en de schade was miniem. De dag erna schoten Brits-Oekraïense eenheden 12 Storm Shadows af op een plaatselijke commandopost in de regio Kursk. De post werd niet geraakt. Er vielen wel doden en gewonden op enkele honderden meters daar vandaan, vooral door vallende brokstukken.
De beslissing van Biden is ingegeven door de militaire toestand aan het front. Analisten van de Amerikaanse regering onderstreepten de voorbije zomer hoe onwaarschijnlijk het was dat Rusland de komende maanden belangrijke overwinningen zou boeken. Die inschatting bleek onjuist. Russische troepen zijn opgerukt in Oost-Oekraïne. Bovendien gaat de opmars van de Russische legers voortdurend sneller. Dit jaar heeft Rusland 2.700 km2 terrein gewonnen. Dat is 6x meer dan de terreinwinst in 2023.
De Russische generaals hebben sinds het begin van de oorlog gekozen voor een langdurige uitputtingsslag. Hun grondoffensief verliep geduldig en langzaam. Ze wilden het Oekraïense leger stap voor stap uitschakelen en tegelijk zo veel mogelijk Russische levens sparen. Dat heeft geleid tot de situatie van nu.
De inzet van lange afstandsraketten zal het verloop van de oorlog niet veranderen. Bij de aanvallen op Bryansk en Kursk is bovendien gebleken hoe efficiënt de Russische afweer is. De ingenieurs verbeteren die systemen onafgebroken. Dat geldt overigens voor de meeste onderdelen van het Russische militaire arsenaal. Dit gegeven staat in schril contrast met de Westerse laatdunkendheid. De minachting en de pretentie van het Westen tegenover Rusland is oeverloos, maar vandaag komen slechts weinig Westerse raketten door het Russische afweersysteem. De beslissing van president Biden is een bewuste provocatie. Het doel is de oorlog uit te breiden en het leger van Oekraïne te versterken door legers van NAVO-partners in te schakelen. Je doet dat door Rusland dusdanig aan te vallen tot de Russen terugslaan.
De politieke lijn van Rusland is niet ingewikkeld. Vanaf het ogenblik, in 2008, dat de Verenigde Staten duidelijk maakten Oekraïne te willen inlijven in de NAVO, zeggen de Russen bij vele monden en in alle toonaarden dat ze dit nooit zullen aanvaarden. Washington is er constant (en niet alleen door de Russen maar ook door tientallen eigen diplomaten en waarnemers) op gewezen dat de inlijving van Oekraïne gezien wordt als levensbedreigend voor Rusland. De inlijving zou de Amerikaanse [atoom-; GjH] raketten tot aan de grens met Rusland brengen.
De Russen hebben bovendien sinds 100 jaar af te rekenen met het Westers verlangen hun land te vernietigen. Het Westen is Rusland binnengevallen in 1919. Tussen de 2 wereldoorlogen heeft het Westen geprobeerd coalities op de been te brengen tegen de Sovjet-Unie. In 1941 vielen de nazi’s binnen. Na de Tweede Wereldoorlog heeft het Westen de Koude Oorlog gelanceerd. Na het uiteenvallen van de Sovjetunie in 1991, lijfden de Amerikanen 13 voormalige Sovjetlanden in bij de NAVO. Het militaire bondgenootschap schoof daarmee akelig dichtbij. Tegelijk stelden Amerikaanse politici dat het doel is Rusland op te delen in 3 of 5 delen om beter controle te kunnen uitoefenen en de toegang van Amerikaanse bedrijven te vergemakkelijken. De Russen zijn hun geschiedenis niet vergeten. Ze weten dat in de oorlog 1941-1945 13% van de bevolking het leven verloor en dat van de generatie jongens, die bij de inval van de nazi’s 18 jaar waren, 85% de oorlog niet overleefd heeft. Die dubbele hoge prijs staat in het gemoed van de Russen gegrift. Ze zullen er alles aan doen opdat Moedertje Rusland niet opnieuw in gevaar komt. Het standpunt van Rusland was ‘kloar as ’n klondje’ en volkomen logisch: de inlijving van Oekraïne bij de NAVO is voor Rusland onaanvaardbaar. De VS zet desondanks door [om de economische en politieke ondergang van Rusland te bewerkstelligen; GjH].
In de loop van de afgelopen 3 jaar hebben de Russen een 2de rode lijn getrokken. Wanneer er Westerse lange afstandsraketten worden afgevuurd richting doelwitten op Russisch grondgebied, beschouwen de Russen zo’n aanval als een oorlogsdaad van het Westen tegen Rusland en in dat geval houdt Rusland zichzelf het recht voor te reageren tegen het Westerse land dat hiervoor verantwoordelijk is. Concreet: wanneer de VS vanaf Oekraïense bodem raketten afvuren op een Russische basis in Bryansk, zoals het deed, dan vinden de Russen dat ze het recht hebben hun raketten in te zetten tegen bijvoorbeeld het militair hoofdkwartier van de Verenigde Staten in het Duitse Ramstein; die NAVO-luchtmachtbasis herbergt het commandocentrum dat Oekraïne bijstaat. Andere mogelijke doelwitten van de Russische reactie liggen in Polen en Roemenië waar NAVO-troepen helpen bij de bevoorrading van het Oekraïense leger. Kortom, nu Amerikaanse en Britse troepen zich gemengd hebben in de oorlog kan deze oorlog de huidige grenzen snel overschrijden. In plaats van dit verschrikkelijke verloop te volgen, hebben de Russen [(nog); GjH] geen Westerse doelwitten aangevallen. Maar ze hebben wel getoond een nieuw wapen te hebben, de Oreshnik met een bereik van 5.500 km, waartegen het Westen geen verweer heeft: enkele dagen na de aanvallen op Bryansk en Kursk, hebben de Russen een militaire fabriek vernietigd in Dnipropetrovsk (Midden-Oekraïne). Vandaag beslissen de Verenigde Staten of West-Europa meegesleurd wordt in de Oekraïense oorlog. Wanneer de Amerikanen (en hun volgelingen (!)) opnieuw raketten afvuren op Russisch grondgebied, is de kans reëel dat Rusland Amerikaanse of andere NAVO-doelwitten in West-Europa aanvalt; door Peter Franssen. Zie ook 11 26 onder Wereldverhalen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/26/grote-europese-oorlog-opnieuw-een-stap-dichterbij/
11 29 Serhiy Leshchenko is adviseur van Oekraïens president Volodymyr Zelensky. Volgens hem zetten politici uit de Verenigde Staten van Amerika de president onder druk om over te gaan tot een mobilisatie van alle Oekraïense mannen vanaf de leeftijd van 18 jaar. De huidige militaire dienstplicht begint op 25 jaar. Deze eis wordt in een periode gesteld dat president Joe Biden tijdens zijn laatste weken een escalatie van de oorlog uitvoert door nog meer krachtige, middellange afstandswapens toe te laten, die Rusland dieper kunnen treffen.
Hoewel die wapens geen enkel realistisch uitzicht geven op een einde van deze oorlog met militaire middelen, wil Biden voor de machtsoverdracht nog $ 24 miljard aan wapens leveren aan Oekraïne. President-elect Donald Trump heeft al meermaals laten weten dat hij deze oorlog snel wil beëindigen. In zijn ogen is dit ‘de verkeerde oorlog’. Hij voelt meer voor het smaldeel binnen de Republikeinse Partij, dat meent dat Rusland juist aan de kant moet worden gehaald om de oorlog aan te gaan, die er echt toe doet: die tegen China. Dat Rusland nu uitstekend samenwerkt met China is hen daarom een doorn in het oog; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/29/vs-willen-18-jarige-oekraieners-naar-het-front-tot-de-laatste-oekraiener/
11 29 In juli 1980 ondertekende de Amerikaanse president Jimmy Carter de geheime presidentiële richtlijn 59 (PD-59, in 2012 vrijgegeven), die tot doel had de capaciteit te ontwikkelen voor het voeren van een langdurige, beperkte atoomoorlog. Een plan om met een strategische verrassingsaanval de commando-, communicatie- en controlestructuur evenals de atoomwapensystemen van de Sovjet-Unie grotendeels uit te schakelen en zo de USSR de kans op een tweede aanval te ontnemen. De bedoeling was om een ‘beperkte’ atoomoorlog voor te bereiden, die gebruikmaakt van ‘strategische atoomwapens’, en steunt op het vermogen een ‘first strike’ uit te voeren. Terwijl dit geheime plan werd uitgevoerd, verklaarde Washington publiekelijk dat het van plan was om honderden kruisraketten en pershing-raketten voor de middellange afstand in Europa te installeren. In december 1979 weigerde de Amerikaanse Senaat het SALT II-verdrag over de beperking van strategische atoomwapens te ratificeren.
Kort nadat Carter PD-59 had ondertekend begon de nieuwe president, Ronald Reagan, aan een enorme atoomwapenopbouw als onderdeel van de Koude Oorlog. Centraal hierin was het Strategic Defense Initiative (SDI, beter bekend als Star Wars), waarin werd beweerd dat de Verenigde Staten van Amerika beschermd konden worden door een antiballistisch raketschild met verschillende geavanceerde wapensystemen, zoals deeltjesstraling en ruimtewapens. Tegelijkertijd werd de nieuwe MX-raket voor mobiele basissen ontwikkeld. Dit alles werd door wetenschappers afgedaan als een onrealiseerbare fantasie en een schending van het ABM-verdrag (dat beperkingen oplegt aan de bouw van een afweersysteem tegen ballistische raketten) uit 1972.
Het onverwachte resultaat van deze ontwikkelingen was de plotselinge opkomst van misschien wel de grootste verenigde protestbeweging in de naoorlogse geschiedenis aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. In de vroege jaren ’80 ontstond plotseling een trans-Atlantische anti-atoomwapensbeweging, die de steun kreeg van tientallen miljoenen mensen. Deze beweging was een vloedgolf, die niet te stoppen bleek en stelde Michael Gorbatsjov in staat om atoomwapenbeheersing door te drukken, wat leidde tot het INF-verdrag in 1987. Reagan was gedwongen om terug te krabbelen en toe te geven dat een nucleaire oorlog nooit gewonnen kon worden.
Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie probeerden de VS hun positie als enige grootmacht in de wereld te consolideren. In 2001 trok George Bush de VS eenzijdig terug uit het ABM-verdrag.
Moskou stelde dat de NAVO het INF-verdrag geschonden had, door het installeren van raket-afweersystemen in Polen en Roemenië onder de regering van Barack Obama. In 2019 trok Donald Trump zich eenzijdig terug uit het INF-verdrag. In april 2024, 5 jaar na de eenzijdige terugtrekking van Washington uit het INF-verdrag, begon de VS in de Filipijnen met de opstelling van strategische grondraketten voor de middellange afstand, gericht op China. Daarbij zijn Tomahawk-kruisraketten met een bereik van 2.414 kilometer, die (bases in) de oostkust van China en de Straat van Taiwan kunnen bereiken en die uitgerust zijn om zowel conventionele als atoomkoppen te dragen. Op 10 juli jl. maakten Duitsland en de VS in een gezamenlijke verklaring bekend dat SM-6 Tomahawk-kruisraketten – met een bereik en een snelheid waardoor ze vanaf Duits grondgebied in een paar minuten Moskou kunnen raken – vanaf 2026 in Duitsland zouden worden opgesteld. Deze raketten zullen worden gevolgd door het Long-Range Hypersonic Weapon (LRHW, nog in ontwikkeling), met een bereik van 2736 kilometer en een nog hogere snelheid. Hoewel in de gezamenlijke overeenkomst wordt aangegeven dat de Tomahawk- en LRHW-raketten conventionele raketten zullen zijn, zijn ze zo gemaakt dat ze ook atoomkoppen kunnen dragen. Eind juli jl. gaven Duitsland en het Verenigd Koninkrijk aan dat ze besprekingen zijn begonnen over een partnerschap om een ‘conventionele’ hypersonische middellangeafstandsraket te ontwikkelen met een bereik van 3.200 kilometer, die gericht is op Rusland. Moskou heeft daarentegen deze eeuw nog geen grondgebonden strategische middellangeafstandsraketten opgesteld. Echter, nu denkt Moskou eraan deze voorheen verboden klasse van raketten te ontwikkelen en te installeren als antwoord op de toenemende dreiging vanuit de NAVO. Dit alles voorspelt een snel toenemend gevaar voor een Derde Wereldoorlog; door Defend Democracy Press vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/29/pure-waanzin-de-nieuwe-nucleaire-strategie-van-het-westen/
12 02 Sinds 2015 kent de internationale wapenhandel een toename met 19%. De wereldwijde militaire uitgaven zijn sinds 2014 opgelopen met 27% naar $ 2.443 miljard in 2023. Veruit het grootst aantal van de bedrijven in de ‘top 100’ van 2023 is gevestigd in de Verenigde Staten van Amerika. Deze 41 bedrijven realiseerden in 2023 samen een omzet van $ 317 miljard, een stijging van 2,5%, goed voor meer dan de helft van de totale omzet van deze bedrijven. VS-bedrijven nemen met 31% van de omzet van de volledige ranking de volledige ‘top 5’ in. Het gaat om Boeing, General Dynamics, Northrop Grumman, Lockheed Martin en RTX (voorheen Raytheon). Alle atoomwapenstaten moderniseren hun nucleaire arsenalen. En veel van de top 100-bedrijven zijn betrokken bij de ontwikkeling en productie van atoomwapens. In de VS besliste de regering in 2015 om alle wapensystemen van de nucleaire triade (grond, lucht en zee) in de daaropvolgende 30 jaar te vervangen. Dat kost minstens $ 1.700 miljard. Als het ‘New START-verdrag’ tussen Rusland en de VS, dat een beperking oplegt aan het aantal langeafstandsraketten, tegen februari 2026 niet verlengd wordt, valt te verwachten dat dit zal leiden tot een groei van investeringen in bijkomende atoomkoppen en draagsystemen.
Europa-zonder-Rusland telt 27 bedrijven in de ‘top 100’, met een omzet van $ 133 miljard, een stijging van 0,2%. Alleen het Britse BAE Systems staat in de ‘top 10’ van de lijst. Verschillende van de 7 Britse en 5 Franse bedrijven in de ranking kunnen eveneens genieten van de atomaire moderniseringsprogramma’s van hun land. Door een gebrek aan betrouwbare data zijn er maar 2 Russische bedrijven terug te vinden in de ‘top 100’. Sinds de Russische annexatie van de Krim is de transparantie over de resultaten van de militaire industrie fors gedaald. Voor deze twee bedrijven is een omzetstijging van 40% opgetekend (totaal: $ 7,2 miljard).
12 09 Het Nederlandse Verbond van Verzekeraars zou graag zien dat er een obligatie of defensiefonds komt, zodat verzekeraars hun geld daar verantwoord in kunnen investeren. Door de toenemende geopolitieke spanningen en de oorlog in Oekraïne wil Nederland meer uitgeven aan defensie. Daarom voeren de overheid en de verzekeraars gesprekken. Ze kijken of beleggen in defensie, ondanks de huidige restricties, toch mogelijk is. De verzekeraars erkennen dat de defensie-industrie een cruciale rol speelt bij het waarborgen van veiligheid in Europa, maar ook een verhoogd risico op mensenrechtenschendingen met zich mee brengt; door NOS Nieuws. Helaas staat ‘defensie’ alleen voor ‘oorlogsvoorbereiding’ en niet (ook) op voorbereiding op het handhaven van vrede (alsof oorlog ons overkomt; uit de lucht komt vallen. Dat is alleen zo wanneer we signalen missen en niet op vredesinitiatieven, zoals indertijd die van Michail Gorbatsjov, ingaan. Hier wordt ons expliciet verteld dat ‘verantwoord investeren in oorlogsvoorbereiding’ mogelijk is, en dat ‘erkent zou kùnnen worden dat oorlogsvoorbereiding iets te maken heeft met het waarborgen van veiligheid’, maar dan zou die bewering juist moeten zijn; anders is het niet meer dan een goed of slecht onderbouwde opinie. Tegelijk wordt in dit bericht expliciet duidelijk gemaakt hoe de vork werkelijk in de steel zit: de overheid en de verzekeraars voeren gesprekken om te kijken of beleggen in defensie mogelijk is, omdat Nederland meer geld gaat uitgeven aan oorlogsvoorbereiding.
12 11 Het Pentagon, zoals het Amerikaanse ministerie van defensie wordt genoemd, slaagt er al jaren niet in een degelijke boekhouding voor te leggen over wat er gebeurt met al het geld dat het elk jaar toebedeeld krijgt. Facturen kloppen niet en aangekocht materiaal blijkt niet te vinden. Toch blijft het Congres dit ‘obese’ apparaat – het grootste ter wereld, groter dan de 10 volgende legers samen op aarde – voeden met een nieuw recordbedrag van $ 883.7 miljard (€ 842,8 miljard); door Jessica Corbett. https://www.commondreams.org/news/ndaa-2025
12 13 Dat militairen meer investeringen willen in de militaire industrie is niet verwonderlijk, maar het is op zijn minst opmerkelijk te noemen dat hun stem in de media veel vaker aan bod komt, dan bijvoorbeeld onderwijzers die pleiten voor meer geld voor onderwijs of zorgpersoneel dat pleit voor meer investeringen in de zorg. Je voelt het langs alle kanten: we worden voorbereid op een oorlog. Mark Rutte, de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO, zei het in zijn toespraak letterlijk: “Het is tijd om ons geestelijk voor te bereiden op oorlog.” Er moet op korte termijn veel meer geld naar het leger en de militaire industrie, dat is de boodschap van Rutte [en zo moet de boodschap van de NAVO ook zijn: wij van lawaai willen meer lawaai; GjH]. In heel Europa worden klimaatplannen afgezwakt en wordt bespaard op sociale uitgaven om meer te kunnen investeren in de oorlogsindustrie. In Denemarken offert men er zelfs een vakantiedag voor op. Ondertussen wordt achter de schermen al gesproken over 3% van het bbp dat naar het leger zou moeten gaan, want Rusland besteedt jaarlijks $ 85 miljard aan haar militair industrieel complex en de NAVO maar $ 1260 miljard; door Seppe De Meulder, met veel interessante informatie. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/13/is-europa-op-weg-naar-oorlog/
12 16 Volgens Jeffrey Sachs staan we zeer dichtbij een atoomoorlog. Dat komt doordat we een mentaliteit hebben, die ons in die richting duwt. We hebben de neiging te geloven dat alles een ‘existentiële uitdaging’ is en dat ‘escalatie’ altijd de juiste aanpak is. Zijn mening is dat een beetje wijsheid de hele planeet zou kunnen redden. De grootmachten moeten fysieke afstand tot elkaar bewaren door de overeenkomsten te respecteren, die de neutraliteit van enkele sleutellanden waarborgen en daarmee bijdragen aan internationale vrede; door Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/16/een-beetje-wijsheid-zou-de-hele-planeet-kunnen-redden-van-een-nucleaire-oorlog/
12 17 Navo-baas Mark Rutte spoorde EU-landen in een toespraak aan om meer te investeren in wapens. Wie hier vragen bij stelt wordt weggezet als ‘naïef’. Maar niets is minder waar, stelt Mieke Vogels in een open brief aan Rutte. Een brief die ik zeer lezenswaard acht, omdat zij de atoomwapenmachten beschrijft, die samen 12.121 atoomkoppen bezitten wat voldoende is om de wereld 500x te vernietigen, en zij beschrijft de geopolitieke ontwikkelingen, en vraagt zich in haar brief af of het antwoord op deze uitdagingen meer investeren in bewapening is. Immers, cyberaanvallen, kabels onder zee die worden beschadigd, of wat te denken over de technieken die we dankzij Israël leerden kennen: het gelijktijdig laten ontploffen van telefoons van de tegenstander door ingebouwd explosief materiaal. Dit soort oorlogsvoering hou je niet tegen met granaten en tanks. Niet de plannen van NAVO-baas Rutte garanderen haar [en mijn, en wellicht onze; GjH] kleinkinderen een veilige wereld. Wat wel rendeert is opnieuw investeren in diplomatie om de internationale spanningen tot bedaren te brengen en de wapenwedlopen te vertragen. Zij blijft [met mij; GjH] geloven in een beleid dat inzet op de geweldloze oplossingen voor conflicten en zij acht zichzelf niet naïef; door Mieke Vogels. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/17/mieke-vogels-mijnheer-rutte-ik-ben-niet-naief/
12 20 Ze sterven massaal. De onschuldige kinderen, mannen en vrouwen, die door een aantal autoritaire en extremistische leiders worden meegesleurd in de diverse conflicten, die dagelijks het nieuws halen [en in die, die ons nieuws niet halen; GjH]. Het ene nieuws doet daarbij het andere bijna vergeten. De val van Bashar al-Assad krijgt alle aandacht, terwijl het conflict in Gaza onverminderd doorgaat.
Wat des te schrijnender is, is dat in al deze conflicten weerloze burgers en in het bijzonder kinderen en vrouwen getroffen worden. Volgens schattingen de helft van de slachtoffers in Oekraïne. In Gaza loopt dat zelfs op tot ruim 70% van de gedode slachtoffers. Het aantal kinderen dat daar werd gedood, bedraagt volgens Unicef bijna 15.000. Oorlog impliceert altijd een schending van mensenrechten en verwordt vaak tot geïnstitutionaliseerde humanitaire rampspoed. Wie de principes van zowel de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens – volgend jaar exact 75 jaar oud – met voeten treedt, zou daar ook de juridische consequenties van moeten dragen. Helaas denkt men daar vandaag de dag al eens anders over, zoals bij onze noorderburen (dat wil zeggen ‘in Nederland’; GjH). Wat we helaas ook te vaak vergeten, is dat achter de brute cijfers over doden en gewonden steeds een onnoemelijk menselijk leed schuilgaat. Ieder weldenkend mens, kan niet anders dan alle partijen, die momenteel in een gewapend conflict betrokken zijn, oproepen om de rede te laten zegevieren in plaats van blindelings mee te lopen in de oorlogsretoriek; ook al steekt die steeds vaker de kop op. In dat verband zei Hannah Arendt dat “de wereld pas menselijk wordt, als zij voorwerp van gesprek is. Pas als we erover spreken, vermenselijken wij zowel wat zich in de wereld als in onszelf afspeelt”; door Raymonda Verdyck als voorzitter van de Unie Vrijzinnige Verenigingen/deMens.nu in een open brief aan haar toekomstige premier en ministers. https://www.mo.be/opinie/laat-de-rede-zegevieren-ook-aan-de-onderhandelingstafel
9 24 Het is september, maar nu ligt al vast dat de jaren 2023-2024 een morele breuklijn worden in de wereldgeschiedenis. Nooit eerder was de kloof tussen het Westen (of in het jargon van hun media ‘de wereldopinie’) en de rest van de wereld zo breed en diep. Telkens wanneer je denkt dat de morele ondergrens bereikt is, zet het regime in Israël een stap verder. Het zionistische gedachtegoed legt zijn koloniale suprematisme nu ook op aan haar noordelijk buurland Libanon. En weer slagen de Westerse mainstream media er in dit voor te stellen als ‘verdediging’, waarbij hun stoere kritiek zich beperkt tot risico’s voor escalatie (hetgeen juist het doel van de Israëlische acties zou kunnen zijn, opdat de Verenigde Staten van Amerika dan direct betrokken wordt in alle militaire geweld). De correcte termen ‘aanval op een soevereine staat’, ‘genocide’, en ‘terrorisme’ blijven in de Westerse media taboe.
9 24 Hoogbegaafdheid wordt bij basisschoolkinderen volgens een schatting slechts in de helft van de gevallen ontdekt. Een hoogbegaafde jongen zonder migratieachtergrond uit een sociaal hogere klasse heeft in het Nederlandse basisonderwijs zo’n 60% kans door zijn leraren te worden ‘ontdekt als hoogbegaafd’. Een hoogbegaafd meisje met een migratieachtergrond uit een minder kansrijk gezin, heeft slechts 15% kans op zo’n ‘ontdekking’. Leerkrachten kijken rond hoogbegaafdheid vaak naar bijzondere hobby’s en het halen van hoge cijfers. Maar een hoogbegaafd kind kan gezien haar of zijn plek in onze samenleving juist proberen niet op te vallen. Daarnaast kan een kind, dat het Nederlands niet goed beheerst, toch hoogbegaafd zijn; door Afran Groenewoud en NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2538334-hoogbegaafdheid-vier-keer-beter-herkend-bij-diederick-dan-bij-jalila en https://www.nu.nl/binnenland/6329312/hoogbegaafde-leerlingen-vaak-over-het-hoofd-gezien-vooral-meisjes-van-kleur.html
9 24 Het probleem is niet dat er te veel mensen op de vlucht zijn, die in België bescherming vragen, maar het probleem is de politieke onwil om deze mensen goed op te vangen (ook al lijden ze glashelder fysiek en mentaal); door Ellen De Leener & Christa Matthys. Naar mijn idee is dit een overeenkomst met andere landen binnen de Europese Unie, waaronder Nederland met haar paranoia regering. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/24/gevlucht-uit-palestina-op-straat-in-belgie/
10 21 Na een toespraak van de Engelse koning Charles Windsor aan het Australische parlement nam hij zelfgenoegzaam plaats. Op dat moment liep de inheemse senator Lidia Thorpe naar het podium en riep: “Dit is niet jullie land. Jullie hebben genocide gepleegd op ons volk. Geef ons ons land terug. Geef ons wat jullie van ons hebben gestolen: onze botten, onze schedels, onze baby’s, ons volk. Jullie hebben ons land verwoest”. De 51-jarige Thorpe werd al snel door beveiligers weggevoerd uit de zaal [want zo’n hoogheid de waarheid in het gezicht zeggen, mag natuurlijk niet; GjH, terwijl ze nog “Jij (U) bent niet mijn koning” riep; door NOS Nieuws. Wat had zij beter kunnen doen, dan op deze manier het onrecht dat de Aboriginals tot op de dag van vandaag wordt aangedaan aan de orde te stellen? https://nos.nl/artikel/2541560-australische-senator-gaat-tekeer-tegen-koning-charles-jij-bent-niet-mijn-koning Omwille van dat ‘tot op de dag van vandaag’: https://nos.nl/artikel/2495071-inheemse-australiers-doorbreken-stilte-na-nederlaag-in-referendum-beschamend
10 23 Politici zijn al decennia bezig om alle [door het neoliberalisme veroorzaakte; GjH] problemen op migranten af te schuiven. Ze hebben hun kiezers er zo bang voor gemaakt dat ze nu wel met concrete plannen moeten komen. Dus stellen ze op het vlak van migratie dingen voor ‘die de bevolking wil’. Links heeft hier geen steekhoudend antwoord op geformuleerd, waardoor ze hun kiezers laten meesleuren door die angst voor migranten en migratie.
De extreemrechtse Nederlandse regering neemt inmiddels het – in het Verenigd Koninkrijk afgeschoten – Uganda-idee ‘in overweging’ en zou het uitbreiden met Oezbekistan. Hun extreemrechtse evenknie in Italië, de regering van Giorgia Meloni, stuurde vorige week de eerste asielzoekers naar Albanië (intussen zijn die na rechtelijke tussenkomst alweer terug in Italië), en Nicole de Moor – ontslagnemend staatssecretaris asiel in België – zegt in de mainstream pers dat we dergelijke ideeën ‘niet meteen moeten verwerpen’. Commissievoorzitter van de Europese Unie Ursula von der Leyen vindt de Albanië-deal ook een geschikt voorbeeld om de terugkeerrichtlijn strenger te maken, Donald Tusk kondigde gisteren aan het asielrecht in Polen te willen opschorten, Frankrijk gaat – in navolging van het Duitse voorbeeld – aan de landsgrenzen weer controles instellen; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/23/eu-top-migratie-migratie-migratie/
11 16 Onze Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme Rabin Baldewsingh vindt dat er een ‘zweem van racisme’ rondom de ministerraad van afgelopen maandag hangt. Tijdens die bijeenkomst werd er gesproken over het geweld rond de wedstrijd van Ajax tegen Maccabi Tel Aviv in Amsterdam. Daarbij zouden naar de mening van Nora Achahbar (NSC) racistische uitspraken zijn gedaan. Zij diende daarom vrijdag haar ontslag in; door NOS Nieuws.
11 18 Hoewel het sommigen – vooral extreemrechts georiënteerde mensen en xenofoben – tegen de borst stuit, zullen vluchtelingen nog lang deel blijven uitmaken van het maatschappelijk leven in ons zelfverklaarde vrije Westen. Dat is logisch zolang het Westen weigert de oorzaken van de vluchtelingenstromen te erkennen. Onze welvaart is – ook nadat de Afrikaanse ex-kolonies zich officieel onafhankelijk wisten te vechten – nog steeds gebouwd op de extractie van hun grondstoffen, die dankzij – vaak gruwelijke – sociale uitbuiting spotgoedkoop kunnen worden omgebouwd tot onze welvaartsproducten. Wie daar in die landen tegen in verzet gaat, wordt nog altijd geconfronteerd met een Westerse militaire overmacht en krijgt onze bommen op hun dak. Daar vluchten mensen voor; weg van hun vertrouwde cultuur, hun dorp, hun familie, hun gemeenschap en hun vrienden.
Vluchten naar een ander land dat evenzeer wordt uitgebuit, is geen leefbare optie. Blijft over vluchten naar precies die landen, die hun vlucht veroorzaakten: in Afrika is dat de Europese Unie en in Latijns-Amerika de Verenigde Staten van Amerika.
Nog een naakt feit: slechts 10,4% van alle 43 miljoen vluchtelingen op aarde kan vluchten naar de EU en slechts 7,8% naar de VS. De overige 83,2% [moet zijn 81,8%; GjH] zit vast in andere arme landen. Velen komen op hun vlucht niet verder dan een buurland [sterven onderweg; GjH] of blijven vast zitten in een ander deel van hun eigen land; door Lode Vanoost over het boek “De zieners” (2024, uitgegeven door Jurgen Maas) geschreven door Sulaiman Addonia. Kennelijk een aanrader. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/18/passie-wanhoop-hoop-en-volharding-van-de-zieners/
12 06 Toen de Palestijnse auteur Ishaq Musa al-Husseini in 1943 zijn roman “Memoires van een kip – Een Palestijnse fabel” (2024, heruitgegeven door Jurgen Maas) publiceerde was Palestina nog een Brits mandaatgebied van de Volkenbond (de voorloper van de Verenigde Naties). Zionistische kolonisten waren weliswaar al tientallen jaren actief in Palestina, maar dat hij 5 jaar later zijn land voor hen zou moeten ontvluchten was op dat moment nog niet de verwachting. De hoofdpersoon in dit verhaal heeft geen naam. Zij leeft in een wereld waar de normen van de kippenwereld gelden. Waar het normaal is dat mannen (hanen) meerdere vrouwen (hennen) hebben. Polygamie vinden we dan wel in de mensenwereld onaanvaardbaar, toch slaagt de auteur erin hier een geloofwaardig verhaal neer te zetten, dat je boeit tot de laatste pagina. In onze verstedelijkte wereld heeft men nogal romantische ideeën over kippen, maar bij het houden van kippen gaat men uit van één haan op 10 à 15 hennen. Kippen zijn overigens zeer sociale dieren en hebben een strakke sociale orde. En… het zijn extreme racisten; door Lode Vanoost over dit boek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/06/memoires-van-een-kip-een-palestijnse-fabel/
9 26 De achtergrondfoto van mijn Trinity-bureaublad sinds vandaag dateert van 6 november 2023. Op die dag presenteerde het Europese ruimte-agentschap ESA de eerste kleurenfoto’s van haar Euclid-ruimtemissie. Euclid laat ons een spectaculair panoramisch en gedetailleerd beeld zien van ‘de Paardenkopnevel’, ook bekend als ‘Barnard 33’, die deel uitmaakt van het sterrenbeeld Orion, 1375 lichtjaren van ons verwijderd. Op de voorgrond zijn duizend sterrenstelsels te zien, terwijl er in de achtergrond meer dan 100.000 andere zichtbaar zijn. Veel daarvan zijn nooit eerder gezien, omdat ze enorm ver weg staan. De haarscherpe galactische paardenkop, zichtbaar als een donkere wolk in de vorm van een paardenhoofd, is een wolk van gas en stof waarin sterren worden geboren. Elk van deze vage klodders is een sterrenstelsel en samen vormen ze de Perseus-cluster, een van de dichtstbijzijnde clusters van sterrenstelsels (galaxy). De sterrenhoop wordt gezien door een voorgrond van zwakke sterren in ons eigen Melkwegstelsel.
ESA hoopt met dit soort scherpe beelden, die tot 10 miljard lichtjaar terug kijken in de tijd, meer te weten te komen over vooralsnog mysterieuze materie: het heelal bestaat voor slechts 5% uit zichtbare objecten. De rest is donkere energie (68%) en donkere materie (27%). Deze componenten beïnvloeden de beweging en spreiding van zichtbare materie, maar zenden zelf geen licht uit en absorberen ook geen licht. Donkere energie zorgt voor de versnelde uitdijing van het heelal en donkere materie trekt sterrenstelsels naar elkaar toe en zorgt ervoor dat deze sneller draaien dan alleen de zichtbare materie kan verklaren.
10 07 REBELS-25 is ontdekt. Dat is het tot nu toe verst van ons verwijderde Melkweg-achtig sterrenstelsel ooit. Het blijkt veel sneller ontwikkeld dan wat bij de meeste sterrenstelsels gebruikelijk is. REBELS-25 is 13,8 miljard jaar oud, maar onderzoekers kunnen het sterrenstelsel nu waarnemen op een leeftijd van 700 miljoen jaar, doordat het licht zo’n lange weg moet afleggen dat het pas miljarden jaren later voor ons zichtbaar is. Veel jonge sterrenstelsels zijn relatief chaotisch. Pas na een proces van miljarden jaren, waarin jonge sterrenstelsels met elkaar versmelten, worden ze gelijkmatiger en gaan ze meer lijken op het sterrenstelsel, waarvan de aarde deel uit maakt: de Melkweg; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6330864/nederlandse-onderzoekers-ontdekken-verste-melkweg-achtige-sterrenstelsel-ooit.html
9 27 Dat moslima’s hun hoofddoek ‘ook gewoon af kunnen doen’ is een miskenning van de persoonlijke waarde, die veel moslimvrouwen aan hun religieuze kleding hechten. De keuze om een hijab te dragen kan een weloverwogen en diep persoonlijke beslissing zijn, die voortkomt uit een combinatie van persoonlijke overtuiging, religieuze plicht en sociale identiteit. Het reduceren van die keuze tot iets vrijblijvends is een vorm van paternalistisch denken, die de autonomie van deze vrouwen onrecht doet. Moslima’s verdienen het respect en de ruimte om zelf te bepalen hoe zij er bij wensen te lopen, zowel in de private als in de publieke sfeer. Dit is geen uitzonderlijke eis, maar een recht dat iedereen in een democratische samenleving toekomt [uhhh, toe zou moeten komen; GjH]; door Kaoutar El Afi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/27/de-wereld-is-groot-genoeg-voor-moslimas-die-kiezen-voor-de-hijab/
10 10 Wereldwijd hebben meer dan 370 miljoen meisjes en vrouwen, dat wil zeggen 1 op de 8, op jonge leeftijd seksueel misbruik en/of een of meer verkrachtingen meegemaakt. Bij jongens gaat het om 1 op de 11 kinderen. Wanneer ook ‘non-contact’-vormen van seksueel geweld worden meegerekend, zoals online of verbaal sexueel geweld, stijgt het aantal meisjes en vrouwen tot 650 miljoen wereldwijd, dat wil zeggen 1 op de 5 meisjes of vrouwen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/10/een-op-de-acht-vrouwen-seksueel-misbruikt-als-meisje/
10 21 Vanaf gisteren werken Belgische vrouwen de rest van dit jaar zonder salaris, dat wil zeggen, doordat vrouwen daar gemiddeld 20% minder verdienen dan mannen hebben zij vandaag, op ‘unequal pay day’, het voor hen weggelegde deel van het mannen-inkomen ontvangen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/21/waarom-vrouwen-vanaf-20-oktober-gratis-werken/
11 20 ‘Genegeerd worden’ is een veelgehoorde reactie op gezondheidsklachten van vrouwen. Hierbij kunnen we denken aan menstruatieklachten, ongemakken rond de (peri)menopauze of pijn bij het plaatsen van een spiraaltje. Daarnaast worden veel beperkingen of ziektes bij vrouwen over het hoofd gezien. De ervaringen van vrouwen worden nog steeds omgeven door mysteries en taboes; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/20/vrouwen-pikken-het-niet-langer-waarom-wordt-onze-pijn-niet-serieus-genomen/
11 19 Gemiddeld is een vrouwenbrein 10% kleiner dan een mannenbrein, maar qua intelligentie verschillen zij niet van elkaar. Vrouwen compenseren hun kleinere hoofd door hun hersencellen dichter op elkaar te stapelen en meer verbindingen aan te leggen tussen die cellen. Bovendien verbruikt hun brein meer energie.
Gemiddeld is de hypofyse van vrouwen voor de menopauze groter dan die van mannen. Die klier, onderaan de hersenen, geeft hormonen door aan het bloed, waaronder het follikelstimulerend hormoon (FSH, dat de ei- of zaadcellen rijpt en de menstruatiecyclus beïnvloedt), het luteïniserend hormoon (LH; dat de eisprong (ovulatie) reguleert) en prolactine (dat zorgt voor melkproductie).
Vrouwen blijken meer verbindingen te hebben in het ‘default mode network’, het hersennetwerk dat actief wordt als je in rust bent, en in enkele regio’s binnen de netwerken die instaan voor het werkgeheugen en voor de ‘executieve functies’, zoals beslissingen nemen, impulsbeheersing en plannen. Hun wittestofbanen (de verbindingen in het brein) blijken onder meer sterker te zijn in hun hersenbalk, die de beide hersenhelften verbindt, en in een deel van hun limbisch systeem, waar emoties worden verwerkt.
Bij mannen is de witte stof meestal sterker vertenegwoordigd in de frontale en temporale kwab (respectievelijk achter het voorhoofd en ter hoogte van de slapen) en diep in hun hersenen, waardoor zij een meer modulaire organisatie hebben binnen de netwerken, terwijl die van vrouwen beter is geïntegreerd. Ook is in het algemeen de connectiviteit bij mannen voornamelijk sterker binnen dezelfde hersenhelft, terwijl die bij vrouwen tussen de hersenhelften sterker is. Vergelijk je het brein met een wegenkaart, dan zijn – kort door de bocht – bij vrouwen de steden met elkaar verbonden door veel brede, goed onderhouden snelwegen, terwijl mannen het met minder baanvakken en provinciale wegen moeten stellen.
Tot slot hebben mannen onder meer een grotere amygdala (betrokken bij emoties), terwijl bij vrouwen de hippocampus (betrokken bij het geheugen) groter is.
Meisjes hebben twee X-chromosomen, jongens hebben X en Y. Op het Y-chromosoom ligt het SRY-gen, dat ervoor zorgt dat een foetus enkele weken na de bevruchting teelballen ontwikkelt, die testosteron gaan produceren. Dat testosteron reist naar de hersenen-in-wording en duwt die in ‘mannelijke’ richting, met een groter hersenvolume, en gemiddeld gezien een voorliefde voor objecten (auto’s, blokken, machines) boven mensen (poppen) en voor ‘jongensachtig’ spel: bouwen, stoeien en vechten. Er zijn ook meisjes, hoewel met XX, waarbij het prenataal iets anders gaat dan meestal, en waardoor er bij hen ook een hoge dosis testosteron wordt geproduceerd. Dat komt relatief vaak voor. Deze meisjes hebben vaker dan andere eveneens interesse in auto’s, bruggen, technologie en vliegtuigen. Daarnaast rijpen de hersenen van jongens wat trager dan die van meisjes. De prefrontale cortex sluit de rij in de hersenontwikkeling, en die staat onder meer in voor beslissingen nemen, planning en zelfbeheersing.
Daarnaast stimuleert het SRY-gen de aanmaak van de stoffen adrenaline, dopamine en serotonine. Dat zijn boodschapperstoffen en hormonen, die een activerend, motiverend en opwekkend effect hebben. Bij mannen wordt de dopamineproductie nog extra aangedreven door testosteron. Dat biedt deels een verklaring waarom mannen gemiddeld gezien vatbaarder zijn voor criminaliteit, psychose, risicovol gedrag en verslaving. Dopamine zorgt ervoor dat je meer gericht bent op het zoeken van een beloning dan op het vermijden van straf. Op het X-chromosoom, daarentegen, liggen genen die ervoor zorgen dat diezelfde stoffen juist afbreken. Omdat meisjes geen Y-chromosoom hebben, maar twee X’jes, ervaren zij enkel het remmende effect. Gelukkig biedt het ‘vrouwelijk’ hormoon oestrogeen, dat die remming deels compenseert, enig tegenwicht. Vrouwen zijn door de relatief lage gehaltes aan adrenaline, dopamine en serotonine vaak kwetsbaarder voor angst en depressie. Deze verschillen worden vanaf de puberteit zichtbaar.
Zowel oestrogeen als testosteron beschermen tegen depressie, maar testosteron doet dat effectiever, en vrouwen krijgen door hun cyclus, door de menopauze of een zwangerschap, te maken met fases waarin ze veel minder oestrogeen aanmaken. Hormonen blijken veel invloed te hebben op ons brein. Dat zien we bijvoorbeeld wanneer transgenders hormonen toegediend krijgen. Na een testosteronbehandeling verbetert bijvoorbeeld het ruimtelijk voorstellingsvermogen van transmannen. Ook werden ze wat extraverter en minder neurotisch. Transvrouwen werden na een hormoonbehandeling gemiddeld minder agressief en beter in taal.
De hersenen zijn bovendien dynamisch. Ze veranderen continu en passen zich aan. Wat je traint, wordt versterkt. Echter, vaak traint iemand het liefst wat hij of zij al graag doet. Meisjes kunnen uitstekende inparkeerders of vrachtwagenchauffeurs worden, als ze daar interesse voor hebben, maar die belangstelling hebben ze vaak minder dan jongens. Ook verwachtingen van en waardering uit de sociale omgeving speelt een belangrijke rol. Meisjes die zich sociaal gedragen, worden vaak sterker gewaardeerd dan eigenzinnige meisjes. Dan is het logisch dat ze hun sociale eigenschappen meer gaan oefenen; door Liesbeth Gijsel. https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/mannen-en-vrouwen-hebben-andere-hersenen-hoog-tijd-om-daar-echt-rekening-mee-te-houden
11 25 Voor de Dag van het feminisme werkte Furia vzw een eisenpakket uit om gendergerelateerd geweld aan te pakken. Het eindresultaat telt 10 pagina’s en illustreert de enorme nood aan actie. Hier presenteer ik 7 van hun 8 eisen:
Geweld is ver weg (bijvoorbeeld in oorlogsgebieden) en ook dichtbij, heel dichtbij. Vrouwen gaan niet alleen op de vlucht voor oorlog, maar soms ook voor wie hen heel nabij is. De buurt, hun huis, het werk; het zijn al te vaak geen veilige plekken. Dat geldt niet alleen voor vrouwen, maar voor iedereen die niet beantwoordt aan het dominante beeld van [ondergeschiktheid; GjH], mannelijkheid en vrouwelijkheid. Grensoverschrijdend gedrag op het werk, partnergeweld, seksueel geweld, seksuele intimidatie op straat… die zaken hangen samen met structurele machtsongelijkheden tussen v/m/x. De opvolgingscommissie van het ‘Verdrag van Istanboel’, het belangrijkste internationale verdrag over gendergerelateerd geweld, noemt ‘genderblindheid’ een van de belangrijke pijnpunten. Al is het internationaal recht een krachtige stok achter de deur, naar de concrete ervaringen van slachtoffers blijkt nauwelijks gevraagd te worden hoe zij eventuele hulp ervaren. Verhoog daarom de capaciteit voor hulp-op-maat aan elk slachtoffer. Er moet meer werk gemaakt worden van preventie. Er moet worden voorkomen dat gendergerelateerd geweld überhaupt plaatsvindt.
Huisvesting en financiële autonomie zijn twee van de belangrijkste risicofactoren voor geweld, maar ze zijn evengoed beschermingsfactoren tegen geweld. Het is dan ook onbegrijpelijk dat het huisverbod, dat daders van familiaal geweld uit huis zet, niet systematisch wordt toegepast.
Een belangrijke hefboom voor preventie is uiteraard relationele en seksuele opvoeding. Garandeer deze opvoeding en bed die in in een breder schoolbeleid tegen gendergerelateerd geweld. Ook online-gendergerelateerd geweld is niet alleen een aantasting van de integriteit van slachtoffers, maar sommige vormen, zoals haatspraak, ondergraven onze democratie, omdat het mensen doelbewust monddood maakt. Maak daarom online-haatspraak strafbaar; door Furia vzw. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/25/8-prioriteiten-om-geweld-tegen-vrouwen-te-stoppen/
11 28 Maandag 25 november was het Internationale Dag tegen Geweld op Vrouwen, uitgeroepen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties [Iets van gemerkt? GjH]. Wereldwijd zijn er meer dan 1500 wettelijke maatregelen in 193 landen, die geweld tegen vrouwen moeten helpen beteugelen. Ondanks dit wettelijk kader is deze vorm van misdrijf niet afgenomen, laat staan uitgebannen. Naar schatting 736 miljoen volwassen vrouwen – bijna 1 op de 3 – is momenteel minstens één keer in hun leven het slachtoffer geweest van fysiek en/of seksueel intiem partnergeweld, seksueel geweld door iemand die niet de partner is, of beide. Geweld tegen vrouwen blijkt een probleem dat geen onderscheid maakt tussen culturen, etnische achtergrond, geografie of taal. Het is een diepgeworteld en ingewikkeld probleem, dat niet alleen voorkomt in achtergestelde regio’s of in landen in het Zuiden; ook ontwikkelde landen kampen met cijfers, die jammer genoeg veel te hoog liggen; door Randa El Ozeir. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/28/dag-tegen-geweld-op-vrouwen-geef-jongens-en-meisjes-al-vroeg-de-tools-om-met-hun-emoties-om-te-gaan/
11 28 Op 19 november jl. was er tijdens de ochtendspits iets opvallends te zien voor wie in Gent rondkeek: de standbeelden van Lieven Bauwens, de gebroeders Van Eyck en François Laurent droegen elk een kinderdraagzak om hun nek met een pop erin. ABVV Oost-Vlaanderen, Linx+ en ZIJkant, die dit op hun geweten hadden, benadrukten daarmee dat deze hoogleraren, kunstenaars en ondernemers ook vaders waren geweest. Mannen daarentegen zijn vooral hun werk. Vrouwen zijn van alles: moeder, partner, vriendin, zus en, uhhh, o ja, ook nog hun beroep.
Deze maatschappelijke normen, waarin mannen worden geconditioneerd om zich te identificeren met werkgerelateerde prestaties en vrouwen met relationele en zorgzame rollen komen duidelijk tot uiting in de verschillende behandelingen en verwachtingen van ouders na de geboorte van een kind. Mannen blijven na de geboorte van hun kind(eren) hun werk (kostwinners) en vrouwen worden dan vooral moeder (verzorgers voor het hele gezin). In België bepaalt de wetgeving dat mannen recht hebben op 20 dagen geboorteverlof, waarvan 3 dagen volledig doorbetaald door de werkgever. De overige dagen krijgen vaders een gedeeltelijke vergoeding, maar die is beperkter dan die voor moeders. Vrouwen hebben recht op 15 weken moederschapsverlof. Hiervan moeten ze 3 maanden verplicht opnemen. In Nederland krijgen partners 1 werkweek geboorteverlof en zij kunnen ‘aanvullend geboorteverlof’ tot maximaal 5 weken aanvragen. Vrouwen hebben recht op minstens* 6 weken zwangerschapsverlof en 10 weken bevallingsverlof. * Dit wordt verlengd naarmate de bevalling later plaatsvindt dan verwacht. In Zweden daarentegen is het verlof niet gekoppeld aan gender en kunnen ouders samen 480 dagen verlof krijgen. Een verandering in de Belgische en Nederlandse verlofregelingen kan het begin zijn van een bredere cultuuromslag. Daarvan gaat het signaal uit dat de rol van de moeder net zo belangrijk is voor de ontwikkeling van het kind als die van de vader, en dat de rol van de moeder op de arbeidsmarkt even waardevol is als die van de vader. Het is belangrijk dat de overheid investeert in zo’n beleid; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/28/vaderschapsverlof-hoe-de-zorgrol-vrouwen-wordt-toebedeeld-en-mannen-ontnomen/ en https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zwangerschapsverlof-en-bevallingsverlof
11 28 In haar boek “Waar we over praten als we over verkrachting praten” (2019, uitgegeven door Atlas Contact) haalt Sohaila Abdulali aan dat over verkrachting vaak bizar of onberedeneerd gesproken wordt. Het blijkt iets te zijn waar de focus telkens op de slachtoffers komt te liggen, en niet op de daders. Toch is de verkrachter de enige, die een verkrachting kan voorkomen. Taal is ook belangrijk. Zo is het belangrijk [in de media; GjH] een verkrachting ‘verkrachting’ te noemen, in plaats van ‘seks te hebben gehad…’ of ‘ongewild seks hebben…’. Bij een beroving spreken we toch ook niet over het ‘afgeven van persoonlijke bezittingen’. Pas wanneer we het [monsterlijke; GjH] beest bij de naam noemen, kunnen verkrachters verantwoordelijk gehouden worden voor hun daad en kunnen zij inzien dat er van seks geen sprake was, omdat zij een verkrachting pleegden; door Dries Dulsster en Fauve Peirelinck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/28/waarom-zijn-we-zo-slecht-in-het-spreken-over-verkrachting/
12 20 Miet Smet en Paula D’hondt, de eerste onlangs overleden en de ander een jaar eerder, zijn boegbeelden geweest voor jonge vrouwen; voor vrouwen, die met alle stereotypen waren opgegroeid en een perfecte echtgenote en moeder wilden zijn, maar ook zelf een beroep wilden uitoefenen en de nodige opleidingen daarvoor kunnen krijgen. Beiden hebben te midden van de mannelijke bastions in de politiek hard gestreden. Ze vochten voor de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen en deden dat in het kader van nieuwe sociale ordening en welzijn voor iedereen. Zij hebben zware stenen verlegd in de rivier, die nodig waren om respect af te dwingen voor de feministische bewegingen en de nodige regels en wetten voor elkaar te krijgen. Elk verzamelde een lange lijst aan verdiensten voor een meer rechtvaardig overheidsbeleid; Monika Triest. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/20/miet-smet-icoon-van-het-feminisme-overleden/
9 23 De Amerikaanse president Joe Biden drong in februari 2022 aan op het opleggen van maatregelen, die zouden “verhinderen dat (Rusland) kan wedijveren in de hightech economie van de 21ste eeuw”. Ruslands reactie op de voornamelijk door het Westen opgelegde economische en handelssancties toont de omvang van haar innovatie. Ondasnks alle sancties, blijft de oorlog houdbaar voor het Kremlin. Wat de export betreft creëert Rusland nieuwe handelsroutes, hetgeen door vooraanstaande machten in het globale Zuiden wordt verwelkomd. Ondanks de verliezen, die worden geleden in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, is het duidelijk dat Moskou op het vlak van economische en financiële prestaties zegeviert. Het is zijn tegenstanders te slim af en hertekent tegelijkertijd haar toekomst, wat het minder kwetsbaar maakt voor Westerse strafmaatregels. Andere landen, die vanuit een moreel standpunt minder terughoudend zijn over het conflict in Oekraïne en hun eigen handelsbetrekkingen nastreven, zijn daar zeer enthousiast over; door Binoy Kampmark, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/23/295873/
9 26 Julian Assange spreekt op 1 oktober 2024 voor het eerst in het openbaar na zijn vrijlating uit een Britse gevangenis op 25 juni jl.. Hij zal in Straatsburg het woord richten tot de Commissie voor Mensenrechten van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa om zijn dank uit te drukken voor de steun, die de Assemblee en zijn leden hem hebben gegeven tijdens de jaren van zijn gevangenschap.
Over zijn mishandeling door het Britse gerecht stelde het IJslandse parlementslid Thórhildur Sunna Ævarsdóttir bijvoorbeeld op 13 september jl. een onderzoeksrapport op. Dit rapport bevestigt dat Assange een politieke gevangene was en roept Groot-Brittannië op om een onafhankelijk onderzoek te starten om te zien of Assange al dan niet werd blootgesteld aan een onmenselijke en vernederende behandeling. Het rapport legt verder uit hoe “regeringen zowel legale als extralegale middelen inzetten om dissidentie over de grenzen heen te onderdrukken, wat een belangrijke bedreiging vormt voor de persvrijheid en de mensenrechten”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/26/julian-assange-komt-naar-straatsburg-op-1-oktober/ en https://pace.coe.int/en/files/33734/html
9 27 Het is vooral op macro-ethisch vlak dat de huidige paus Franciscus zich onderscheidt van zijn voorgangers en dat hij zelfs verrassend moedige standpunten inneemt, maar op micro-ethisch vlak (kwesties als abortus, anticonceptie, echtscheiding, euthanasie, hertrouwen, homohuwelijk, gelijke rechten voor vrouwen en geassisteerde zelfdoding) is de paus onbetwistbaar conservatief; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/27/wat-voor-iemand-is-de-paus-eigenlijk/
9 30 Israël heeft Hezbollah-leider Hassan Nasrallah gedood. Hij beschermde christenen, hielp Al-Qaeda en ISIS te verslaan, verdedigde de soevereiniteit van Libanon en vocht tegen de bezetting van Palestina – zo u wilt Israël – en het Israëlische kolonialisme. Hoewel de regering van de Verenigde Staten van Amerika beweert dat Hezbollah een zogenaamde ‘terroristische’ organisatie is, erkennen slechts een klein aantal landen Hezbollah als zodanig. Feit is dat de politieke arm van Hezbollah een geregistreerde partij is, en een dozijn vertegenwoordigers heeft in het democratisch gekozen parlement van Libanon. Tussen haakjes, de VS namen ook de anti-apartheidsleider van Zuid-Afrika Nelson Mandela tot 2008 op in hun zogenaamde ‘terroristenlijst’ — lang nadat hij president werd van het post-apartheidsland; door Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/30/libanon-wat-je-moet-weten-over-de-moord-op-nasrallah/
10 01 Landen over de hele wereld zoeken alternatieven voor het financiële systeem, dat gedomineerd wordt door de Verenigde Staten van Amerika. Ondertussen beloofde presidentskandidaat Donald Trump dat, als hij terug komt in het Witte Huis, deze landen zal straffen. De vallende dollarbeer kan nog gevaarlijk uithalen, maar tegelijk is de mondiale de-dollarisering niet meer te stoppen; door Ben Norton, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/01/trump-bedreigt-tevergeefs-landen-die-dollar-laten-vallen/
10 01 Tweeëntwintig Joodse organisaties in 16 EU-landen lanceren 3 oktober a.s. tijdens het Joodse Nieuwjaar in het Europees Parlement in Brussel het netwerk “European Jews for Palestine”. Zij eisen hun Joodse identiteit op door afstand te nemen van het beleid van de staat Israël en van alle vormen van koloniale en suprematistische politiek; vertalen van deze missieverklaring deed Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/01/joodse-organisaties-lanceren-netwerk-european-jews-for-palestina/
10 02 In zijn allereerste openbare optreden sinds zijn vrijlating sprak Julian Assange in Straatsburg tot de Commissie Mensenrechten van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa (PACE). Hij had het over het baanbrekende werk van WikiLeaks, Chelsea Manning, de criminalisering van de onderzoeksjournalistiek, de gevolgen van zijn jarenlange isolatie in Belmarsh Prison, de overeenkomst met de Verenigde Staten van Amerika voor zijn vrijlating en over de wraak van de CIA: wanneer machtige naties zich gerechtigd voelen om individuen aan te vallen buiten hun grenzen,dan maken deze individuen geen enkele kans, tenzij er sterke waarborgen zijn en een staat bereid is om deze af te dwingen. Zonder (die waarborgen) heeft geen enkel individu enige hoop om zich te verdedigen tegen de enorme middelen, die een staatsagressor kan inzetten. Alsof deze situatie in mijn geval al niet erg genoeg was, stelde de VS-regering een gevaarlijke nieuwe wereldwijde juridische stelling in werking, te weten dat alleen burgers van de VS vrijheid van spreken hebben. Europeanen en mensen met andere nationaliteiten hebben geen vrijheid van spreken, want de VS meent dat hun bespioneringswet alleen op hen slaat, ongeacht waar zij zich bevinden. Europeanen moeten dus gehoorzamen aan geheimhoudingswetten in de VS, zonder enige verdediging, voor zover het de VS-regering aangaat. Een VS-burger kan in Parijs misschien spreken over wat de VS van plan is, maar een Fransman, die dat in Parijs doet, begaat een misdaad zonder verdediging en [kan aan de VS; GjH] uitgeleverd worden zoals ik; door Julian Assange, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/02/julian-assange-ik-pleit-schuldig-voor-het-bedrijven-van-journalistiek/ en de integrale toespraak van Assange (eventueel met Nederlandse ondertitels): https://www.youtube.com/watch?time_continue=23&v=euB64L97uiE&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.dewereldmorgen.be%2F&source_ve_path=MTM5MTE3LDM2ODQyLDEzOTExNywzNjg0MiwxMzkxMTcsMzY4NDIsMTM5MTE3LDI4NjY2
10 03 Vorig weekend werd al de aftrap gegeven met een speciale top over de toekomst van de wereld. In de laatste fase richting de deadline van “Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling”, voelde men blijkbaar de noodzaak voor een ‘Pact voor de toekomst’ vast te stellen om de nieuwe generaties moed in te spreken. Want nee, het gaat niet goed met de wereld; zie 10 08 hieronder.
De laatste week van september kwamen koningen, premiers en presidenten uit de hele wereld bijeen voor een ‘High Level Meeting’ van de 79ste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York (24-30 september 2024). António Guterres, secretaris-generaal van de VN begon met een verwijzing naar de toenemende oorlogszucht: “We zijn aanbeland in het hellevuur van de polarisatie. We leven in een tijdperk waarin steeds meer landen van mening zijn dat het internationaal recht niet op hen van toepassing is.” De straffeloosheid, waarmee ze landen binnenvallen, samenlevingen vernietigen, het VN-handvest met voeten treden en het welzijn van hun eigen bevolking openlijk misprijzen, neemt almaar toe.
De Colombiaanse president Gustavo Petro, specificeerde Guterres’ betoog. Hij richtte zich tot de mensen en de regeringen naar wie niet wordt geluisterd en begon zijn toespraak met het voorlezen van een brief van Antonella, zijn 16-jarige dochter. In haar brief verwijst zij naar de inheemse volkeren van de Sierra Nevada, voor wie Colombia het hart van de wereld is. “Als wij het hart zijn, dan moeten wij het voorbeeld geven (…) en daarom nodigen wij alle landen uit om een daad van bewustzijn te stellen en de hebzucht, die de mensheid en onze moeder aarde doodt, te laten varen en een stap te zetten op weg naar vrede.” Daarna begon Petro zijn eigen betoog: “Dames en heren, presidenten van de wereld, in deze ruimte wordt het communicatievermogen van een president bepaald door de hoeveelheid dollars in zijn nationale begroting, door het aantal oorlogsvliegtuigen waarover hij beschikt, of beter gezegd, door de capaciteit van zijn land om de mensheid te vernietigen.” Colombia behoort tot de landen naar wie men niet wil luisteren, ook al vertegenwoordigen die landen samen de overgrote meerderheid van de mensheid en de regeringen [Een voor mij herkenbaar en uiterst interessant verhaal, dus open straks de link hieronder om het te lezen; GjH]; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/03/colombiaanse-president-gustavo-petro-houdt-vurig-pleidooi-voor-een-wereldwijde-revolutie/
10 04 Jeremy Corbyn vertelt in België over Congo, Gaza, Leopold II en het verband tussen imperialisme, kolonialisme en wapenhandel en hun gemeenschappelijke vijand: de democratie. Buitenlands beleid is in Groot-Brittannië een twee-partijenzaak. De NAVO is de hoeksteen van het defensiebeleid, atoomwapens staan daarin centraal [hoe veilig willen we het hebben? GjH]. Corbyn (van Labour) was 5 jaar partijleider en erfde beleidskeuzes van de partij, waar hij het fundamenteel mee oneens is. Zijn hele leven heeft hij zich verzet tegen atoomwapens. Dat zou niet veranderen, omdat hij partijleider was geworden. Daardoor werd hij vanaf de eerste dag het doelwit van gigantische aanvallen door de defensielobby, vooral van RUSI (het Royal United Services Institute). (…) De ernstigste aanvallen gingen echter volgens Corbyn niet zozeer over binnenlandse politiek. (…) Zijn strategie was ‘wapenconversie’. De kennis binnen de wapenindustrie zou volgens hem heel goed gebruikt kunnen worden om betere gezondheidsdiensten over de hele wereld te realiseren, voor een veiliger leefmilieu, om pandemieën aan te pakken, en betere vervoerssystemen te ontwikkelen.
Wanneer een regering een concerthal wil bouwen, of een spoorlijn, of een weg, dan moet dat met een competitieve offerte, met vereisten voor efficiëntie, bouw, ontwerp, kwaliteit en slagkracht. De wapenindustrie krijgt daarentegen bestellingen van een nationale regering, die hen zegt: “Wij willen een nieuw vliegtuig zoals de Eurofighter. Wij zullen de kosten betalen plus winsten”. Geen openbare offertes, alleen een overeenkomst om het te doen. De kosten lopen vervolgens uit de hand, zodat die regering miljarden uitgeeft; door Lode Vanoost in gesprek met Jeremy Corbyn, die het voorwoord schreef van “Monstrous Anger of the Guns – How the Global Arms Trade is Ruining the World & What we can Do About It” (2024, uitgegeven door Pluto Press) door Andrew Feinstein, Rhona Michie en Paul Rogers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/04/jeremy-corbyn-voor-kolonialisme-imperialisme-en-wapenhandel-is-democratie-de-vijand/
10 07 Daar waar het imperialisme zijn economische, militaire, media en politieke krachten concentreert, zijn degenen die daar weerstand aan bieden de vertegenwoordigers van de hele mensheid. Vanaf het begin van de Israëlische invasie in Gaza hebben de Westerse landen resoluut de kant gekozen van Israël. Toen Rusland Oekraïne binnenviel werden al na 48 uur zware economische sancties afgekondigd. Eén jaar na de invasie in Gaza kan Israël nog altijd ongestoord haar gang gaan en worden er vanuit Westerse havens nog steeds wapens naar Israël verscheept. De aanhoudende moord op verhoudingsgewijs heel veel kinderen en andere burgerslachtoffers gecombineerd met de genocidale uitspraken van Israëlische officials heeft van Israël – buiten het Westen – de meest gehate staat ter wereld gemaakt. Door de onvoorwaardelijke Westerse steun aan Israël en het contrast met hoe gereageerd werd op de Russische invasie in Oekraïne is het Westen in de rest van de wereld veel, zo niet alle moreel gezag verloren. De oorlog tegen Gaza brengt mede daardoor de kantelende Noord-Zuidverhoudingen in een stroomversnelling; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/07/1-jaar-na-7-oktober-is-israel-de-meest-gehate-staat-ter-wereld/
10 07 [Andere Palestijnse verzetsstrijders en de gewapende arm van; GjH] Hamas hebben vooral het gewapende verzet terug op de agenda gezet. Natuurlijk heeft Israël daarop aangestuurd door de Palestijnse Autoriteit te verzwakken en een Palestijnse staat onmogelijk te maken door het vestigen van nederzettingen in bezet gebied. Omdat het geen Palestijnse staat wil, wil het ook geen volwaardige partner voor vrede. Het wil zoveel mogelijk grondgebied met zo min mogelijk Palestijnen. Het heeft de radicale krachten dus zelf in de hand gewerkt.
Waar er in het verleden meer een internationale consensus bestond over de noodzaak van een Palestijnse staat, ook in het belang van Israëls veiligheid, zitten we nu in een wereldorde waar het recht van de sterkste geldt en het internationaal recht er nauwelijks nog toe doet. De rechten van de Palestijnen worden dagelijkse geschonden, zonder dat Israël rekenschap hoeft af te leggen [voor 1 oktober 2023 was dat jaar al het meest dodelijke voor de daar woonachtige Palestijnen; GjH]. De aanval van een jaar geleden, maar vooral de Israëlische reactie de dag daarop en de escalatie van het afgelopen jaar, laten zien dat we in een nieuwe orde leven, waarin de rol van de Europese Unie en de Verenigde Naties verwaarloosbaar is; door Frederik Polfliet in gesprek met Brigitte Herremans. https://www.sampol.be/2024/10/israel-wil-zoveel-mogelijk-grondgebied-met-zo-min-mogelijk-palestijnen
10 08 We zijn beland in een nieuwe fase van de menselijke geschiedenis door het samenvallen van 3 onderling met elkaar verbonden trends: 1. Eerst en vooral – en ook het belangrijkst – is er een einde gekomen aan het Westerse systeem, waarin de landen van de Noord-Atlantische regio de wereld economisch, financieel en militair domineren. 2. Ten tweede is er de ecologische wereldcrisis met zijn door de mens veroorzaakte vernietiging van biodiversiteit, opwarming van het klimaat en vervuiling van het milieu op zo’n grote schaal dat dit leidt tot fundamentele veranderingen in de wereldeconomie en de manier waarop de wereld bestuurd wordt. 3. En ten derde is er de snelle vooruitgang van de technologie op meerdere terreinen — artificiële intelligentie, biotechnologie, computers, geo-engineering — die de internationale economie en politiek grondig zal veranderen. Onze bestaande instellingen, zowel internationaal als nationaal, kunnen in hun huidige staat onze snel veranderende wereld niet langer efficiënt besturen.
In feite zouden de technologische vernieuwingen — bij correct gebruik — ontelbare problemen in onze ecologische duurzaamheid (bijvoorbeeld een snelle overgang naar schone energiebronnen), economische ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid (zoals betere toegang tot gezondheidszorg en onderwijs door digitaal samenwerkende verbindingen) kunnen oplossen. Toch is de stemming allesbehalve optimistisch, vooral in het Westen. Er woedt een openlijke oorlog tussen de Palestijnen en het door de Verenigde Staten van Amerika gesteunde Israël en tussen Rusland en de VS in Oekraïne. In Washington wordt de mogelijkheid van een oorlog tussen China en de VS openlijk en zelfs nonchalant, uitvoerig besproken, hoewel zo’n oorlog het einde van de beschaving zelf zou kunnen inluiden.
De grootste angst van veel Amerikaanse en Europese leiders is dat het Westen na vele eeuwen zijn alleenheerschappij zal verliezen, wat op een of andere manier catastrofale gevolgen zal hebben. Dat is de kern van de oorlog in Oekraïne en ook van veel andere conflicten. De VS en zijn bondgenoten willen de NAVO uitbreiden naar Oekraïne. Rusland heeft duidelijk ‘nee’ gezegd. Het Westen betreurt het verlies van zijn relatieve status dat het anderen zijn wil kan opleggen, maar hoeft geen reële militaire onveiligheid te vrezen. Het einde van de Westerse hegemonie betekent niet dat we terecht zullen komen in een nieuwe, door Azië, China of India gedomineerde wereld. Er zijn gewoon teveel machtscentra en er is een teveel aan capaciteit en diversiteit om de Westerse wereldorde te vervangen door een andere van eenzelfde aard. Na de Westerse overheersing zijn we aanbeland in een wereld die hegemonie achter zich laat.
Nieuwe regels moeten deel gaan uitmaken van een nieuwe multipolaire wereld, die op zoek gaat naar oplossingen voor de grote ecologische, economische, technologische en andere uitdagingen. De nieuwe orde zou gebaseerd moeten worden op internationale wetgeving onder een passend hervormd Handvest van de Verenigde Naties en multilateralisme. Het UN Sustainable Development Solutions Network (SDSN – Netwerk voor duurzame ontwikkelingsoplossingen van de VN) is een wereldwijd netwerk van meer dan 2.000 denktanks en universiteiten, die zich inzetten voor duurzame ontwikkeling in het algemeen, en meer specifiek voor de Sustainable Development Goals (SDGs – Duurzame Ontwikkelingsdoelen) van de VN. Wat nodig is, is een toekomst die duurzaam, rechtvaardig, vredevol en welvarend voor heel de wereld is, en niet [langer; GjH] voor een bevoorrecht Westen of een of ander klein deel van de wereld. Op basis van die uitgebreide discussies heeft het SDSN een Verklaring over de ‘Top van de Toekomst’ op 22 en 23 september in New York uitgegeven, die beantwoordt aan de 5 “Hoofdstukken” voor de besluitvorming op de Top, met een samenvatting van de hoofdlijnen van het voorstel van Jeffrey Sachs en een link naar de originele tekst; door Jeffrey Sachs, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/08/jeffrey-sachs-pleidooi-voor-een-nieuwe-internationale-orde-onder-het-vn-handvest/
10 08 De Brits-Canadese peetvader van de artificiële intelligentie (AI) Geoffrey Hinton zorgde vorig jaar voor ophef door zijn vertrek bij Google, waar hij 10 jaar lang werkte als onderzoeker. Hinton is een autoriteit in AI. Sinds zijn vertrek heeft hij een nieuwe missie: de wereld waarschuwen voor de vele gevaren ervan, gaande van autonome wapens, nepvideo’s die democratieën kunnen ontwrichten, tot vermindering van werkgelegenheid. Hij dacht lang dat computers nooit zo goed zouden werken als onze hersenen en dat ze een flauwe weergave waren van biologische intelligentie. Dat was verkeerd, ziet hij nu in. Digitale intelligentie werkt veel beter en efficiënter dan de onze. ChatGPT4 weet veel meer dan wij, wellicht duizend keer meer. Grote taalmodellen hebben een beter algoritme om te leren dan wat wij door evolutie ontwikkeld hebben. Dat is beangstigend. Het kan meer data opslaan in minder connecties. En ze leren veel beter en sneller. Ze weten tienduizend keer zoveel als één mens èn ze communiceren heel efficiënt. Ook kunnen digitale neurale netwerken redeneren en ze zijn creatief. AI legt verbanden, die veel mensen niet zien, omdat het erg veel kennis ontsloten heeft.
Zowel Europa als de Verenigde Staten van Amerika willen militaire toepassingen van AI uitsluiten bij hun regelgeving. Overheden reguleren heel graag de industrie, maar niet zichzelf. Dat ze militaire toepassingen uitsluiten, is een slecht teken, aldus Hinton. En ze verbieden niet om ‘de manier waarop de AI-modellen vragen proberen te beantwoorden’ geheim te houden, zoals Facebook dat momenteel doet, terwijl die kennis volgens hem dringend openbaar gemaakt moet worden. Elon Musk doet hetzelfde. Hinton vindt dat verschrikkelijk onverantwoord. Als je Elon Musk en Mark Zuckerberg toevertrouwt om de toekomst te bepalen, moet je wel heel dom zijn; door Dominique Soenens. https://www.eoswetenschap.eu/technologie/ik-begrijp-niet-waarom-we-niet-banger-zijn-voor-ai
10 19/20 Giambattista Vico (1668-1744) beschreef de geschiedenis als een cyclisch proces, waarin barbarij en beschaving elkaar telkens opvolgden: eerst domineert religie en staat het gezin centraal, daarna heerst de aristocratie die het volk onderdrukt en daarna streeft het volk naar gelijkheid en komt in opstand, waarna de beschaving uiteenvalt. En op persoonlijk vlak: mensen voelen eerst behoefte, zoeken vervolgens nut, waarderen daarna het gerieflijke en nog wat later genieten zij van vermaak, en tenslotte verspillen ze hun bezit; door Vanno Jobse op de Filosofiekalender van dit wekend.
10 21 Tegenover extreemrechts, genocides en klimaatrampen is alleen gelóven in rechtvaardigheid niet genoeg. We kunnen ons een nieuwe toekomsten verbeelden en die tot stand brengen. Een van de valkuilen van witte suprematie is dat je je te veel bekommert om het in gesprek gaan met en het uitleggen van dingen aan een publiek dat niet van plan is om überhaupt iets te veranderen. Daarom is het tijd voor actie, zegt Nani Jansen Reventlow in haar nieuwe boek “Radicale rechtvaardigheid” (2024, uitgegeven door Murrow); door de schrijfster, die tevens bekroond internationaal mensenrechtenadvocaat is. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/nani-jansen-reventlow-radicale-rechtvaardigheid-voorpublicatie/
10 22 De gruwel van de oorlog en de doodsangst, die daarmee gepaard gaat, vallen niet met woorden te beschrijven. Hoe geef je in taal uiting aan de ijzingwekkende grondigheid van de Israëlische verwoestingen? Hoe is met woorden te verduidelijken wat het betekent om je toch al precaire levenssituatie in Gaza als een flinterdun theeglaasje in duizenden kleine scherven uiteen te zien vallen. Hoe vertaal je in tekst het rauwe verlies van zoveel familieleden en vrienden, zonder de werkelijkheid geweld aan te doen? Hoe maak je, aan iemand die dat niet kent, concreet wat honger betekent? Vluchten is in dergelijke context geen keuze, maar een kwestie van ‘willen leven’; door Tine Danckaers in gesprek met ervaringsdeskundigen. https://www.mo.be/reportage/palestijnen-uit-gaza-aan-lot-overgelaten-in-egypte
10 24 De komende jaren hangt er veel vanaf of de BRICS+ bij elkaar blijven. Het is gemakkelijk te begrijpen waarom de linkerzijde er zoveel moeite mee heeft om de BRICS te steunen. Denk aan leiders als Jair Bolsonaro of Narendra Modi en staten als Egypte, Iran en de Verenigde Arabische Emiraten, of aan de Rusland. Echter, vooralsnog erkennen de landen, die onder het juk van het Westen uit willen komen, dat ze hun problemen niet alleen kunnen oplossen: het volslagen falen van de door het Westen geleide wereld in Palestina (zo u wilt Israël) schreeuwt bijvoorbeeld om een nieuwe internationale orde.
10 24 De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, heeft vandaag de Russische president Vladimir Poetin ontmoet. Het is hun eerste ontmoeting in meer dan twee jaar. Dat doet bij sommigen de wenkbrauwen fronsen, zeker in Oekraïne.
Guterres’ bezoek vindt plaats tijdens de bijeenkomst van de BRICS+ in het Russische Kazan. Oud-diplomaat en oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot, vindt dat bezoek juist een goed idee. Guterres, oud-premier van Portugal en socialist, is de aangewezen persoon om daar te zijn en zijn stem te laten horen. Zijn stem is de stem van vrede, aldus Bot; door NOS Nieuws. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2541947-bezoek-vn-baas-guterres-aan-poetin-zet-kwaad-bloed
10 24 Archeologen hebben vandaag een goed bewaard gebleven, kleurrijk huis ontdekt in de oude Romeinse stad Pompeï. De kleine woning is rijkelijk versierd met goed bewaarde fresco’s. De vondst laat zien hoe bouwstijlen in de eerste eeuw na Christus veranderden. Zo is dit huis, dat het ‘Huis van Phaedra’ genoemd wordt, niet gebouwd rond een atrium, in tegenstelling tot veel andere huizen in Pompeï; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6332901/archeologen-vinden-kleurrijk-huisje-met-talloze-mythische-frescos-in-pompei.html
10 31 Ondanks bedreigingen met economische sancties door de Verenigde Staten van Amerika (!) gaat Zuid-Afrika door met zijn klacht van het plegen van een genocide tegen Israël bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. De Zuid-Afrikaanse ambassadeur in Nederland overhandigde eergisteren zeker 18 dozen met bewijzen, terwijl speciaal rapporteur van de Verenigde Naties Francesca Albanese haar rapport neerlegde bij de VN in New York; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/31/zuid-afrika-legt-bewijzen-genocide-door-israel-neer-bij-internationaal-gerechtshof/
11 04 De recente BRICS-top in het Russische Kazan, tussen landen die samen 57% van de wereldbevolking vertegenwoordigen en 47% van de wereldproductie, zou het einde moeten inluiden van de neoconservatieve waanideeën, die zijn samengevat in de ondertitel van Zbigniew Brzezinski’s boek uit 1997, “The Global Chessboard: American Primacy and its Geostrategic Imperatives” (2016, heruitgegeven door Basic Books). Sinds de jaren ’90 is het doel van het Amerikaanse buitenlands beleid ‘primacy’, ofwel ‘wereldwijde hegemonie’. De favoriete methoden van de VS zijn economische sancties, eenzijdige dwangmaatregelen, oorlogen en/of speciale al dan niet geheime operaties voor regimewisselingen. Kazan bracht 35 landen samen, die al dit buitenlands beleid van de VS afwijzen en die zich niet (langer) laten intimideren door hun claims op alleenheerschappij.
In de Verklaring van Kazan onderstreepten de landen de behoefte aan nieuwe machtscentra, die de weg kunnen effenen voor een democratische, eerlijke, evenwichtige en meer rechtvaardige multipolaire wereldorde [Dat woord ‘multipolair’ is mijns inziens het belangrijkst, omdat hun tegenvoeter de VS bij ieder land een neoliberaal investeringsklimaat voor VS-bedrijven afdwingt; GjH]. De BRICS+ benadrukten de noodzaak van een nieuwe architectuur voor internationale betrekkingen, die de hedendaagse realiteit beter weerspiegelt. Tegelijk verklaarden ze gehecht te zijn aan multilateralisme en het handhaven van het internationale recht als de onmisbare hoeksteen, inclusief de doelen en principes, die zijn vastgelegd in ‘Het Handvest van de Verenigde Naties’.
Ze richtten zich in het bijzonder tegen de sancties, die door de VS en hun bondgenoten zijn opgelegd, en stellen dat dergelijke maatregelen het VN-Handvest, het multilaterale handelssysteem en de overeenkomsten inzake duurzame ontwikkeling en milieu ondermijnen. Noch hebben diplomatieke druk en de VS-sancties Rusland geïsoleerd. Als reactie op de alomtegenwoordige intimidatie is er daarentegen een anti-hegemoniaal tegenwicht ontstaan; door Jeffrey D. Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/04/de-brics-top-kan-het-einde-inluiden-van-de-neoconservatieve-waanideeen/
11 06 Op het Europese vasteland luidde tussen 1500 en 1880 de groei van historisch besef, de revolutie in het recht in, en de vestiging van de staat de moderniteit. De voorlopige kroon op deze veranderingen was de Franse Revolutie van 1789, want die zou de traditioneel door God gegeven orde verslagen hebben. De 19de eeuwse bourgeois waande zich bevrijd. Echter, uiteindelijk rekende Friedrich Nietzsche af met de restanten van het nog dralende positivistische christelijke vooruitgangsgeloof. Nietzsche ging tekeer tegen de 3 idolen van het 19de eeuwse liberalisme: volk, vooruitgang en wetenschap, want de bereikte autonomie was voorbehouden aan de notabelen.
Even lonkte het socialisme om autonomie voor iedereen te bereiken, maar al snel groeide de roep om een nieuwe revolutie. Drie nieuwe ‘religies’ positioneerden zich om de plaats van de traditionele godsdienst in te nemen: communisme, fascisme en nationaalsocialisme.
Gedurende de naoorlogse periode stabiliseerden de Europese democratieën. Een compromis tussen socialisme [moet zijn ‘sociaaldemocratie’; GjH] en christendemocratie maakte een middenweg mogelijk tussen de ‘liberale onmacht’ van de 19de eeuw en de ‘illusoire wilskracht’ van het totalitarisme uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Dit was een gouden periode van de Europese technocratie, met haar nadruk op anticipatie en regulering, gesymboliseerd door ‘planbureaus’. We kennen deze periode als ‘Les Trente Glorieuses’, naar het boek “Les Trente Glorieuses, ou la révolution invisible de 1946 à 1975” (1979 ; uitgegeven door Fayard) van Jean Fourastié.
Echter, vanaf het midden van de jaren ’70 zou het neoliberalisme de nieuwe gevestigde autonome orde stelselmatig verzwakken. Dit hield een langzame zelfvernietiging in, omdat de kern van de liberale filosofie is dat de dingen vanzelf gaan; zaken moeten worden overgelaten aan particulier initiatief of aan ‘de markt’. De autoriteit van instituties, hiërarchie, religie en traditie werden een ‘vage herinnering’, terwijl steeds duidelijker werd dat de in het vooruitzicht gestelde autonomie niet bood wat we ervan hadden gehoopt. Het individu was nu weliswaar koning, maar het was afgesneden van zijn verleden, het begreep haar of zijn omringende wereld niet langer, laat staan dat hij of zij wist hoe zich daarin collectief te organiseren. De Nieuwe Wereld bleek ‘een gevangenis zonder tralies’ [naar Marcel Gauchet; GjH]. Nooit eerder in de geschiedenis hadden we het als individu zozeer voor het zeggen en niet eerder kregen we als collectief zo weinig voor elkaar.
Ondertussen mobiliseerde het verzet hiertegen. Frits Bolkenstein begon in 1991 over ‘een botsing tussen beschavingen’. Dit was de opmaat voor de culturalisering van het publieke debat, waarbij het minder ging om discriminatie, huisvesting, onderwijs en werkloosheid, en meer om ‘onze’ joods-christelijke identiteit, de superioriteit van de Westerse beschaving en de vermeende onmogelijkheid voor immigranten met een – met name – islamitische achtergrond zich de kernwaarden van ‘onze’ beschaving toe te kunnen eigenen. ‘Links’ raakte overstemd, stond verlamd of bewoog mee op de tonen van de nieuwe muziek, gedirigeerd door bijvoorbeeld Paul Scheffer en diens ‘multiculturele drama’. In de jaren ’90 jaagden de bloedige burgeroorlog in Algerije, hoofddoekjes en de Rushdie-affaire dit debat aan. De aanslagen op het Pentagon en het World Trade Center en de moord op Theo van Gogh zorgden voor verdere dramatisering. Zo werd een hiërarchie in de natie geschapen, waarbij sommige identiteiten tot de culturele kern gerekend werden en andere daarin maar moesten integreren. Op dit terrein zouden Pim Fortuyn en later Geert Wilders floreren. Wilders radicaliseerde, bijvoorbeeld door te spreken over de ‘fascistische islam’ en – naar Bat Ye’ors / Gisèle Littman – ‘Nederabië’; de stelling dat de islam een beweging is die zich richt tegen de Westerse beschaving, en door een verbod te eisen op de Koran. Martin Bosman, Wilders’ medestrijder van het eerste uur, opperde het scenario van een sluipende machtsovername, waarbij islamitische enclaves zich aaneen gaan rijgen tot grotere gebieden. Thierry Baudet bracht vervolgens het conservatisme en radicaal-rechts onder één noemer; pagina 61 t/m 67 van “Opstand; de populistische revolte en de strijd om de ziel van het Westen” (2024, uitgegeven door Prometheus) door Marijn Kruk en de zoekterm ‘trente glorieuses’ op internet, waaronder Wikipedia.
11 06 Inmiddels, na het besprokene in het stukje hiervoor, zitten we wat mij betreft met de gebakken peren. Wat daar besproken werd, gold niet alleen voor Nederland, maar voor heel de Westerse wereld. Nu moet niet alleen de geest van het neoliberalisme, te weten de desastreuze rijkdom van individuen die veel te veel in de wereld naar hun hand kunnen zetten, in combinatie met een massa mensen die aan van alles tekorten hebben, terug in de fles, zoals ook de mijns inziens uit de neoliberalistische aanpak voortvloeiende angst voor, en zelfs haat jegens de Ander.
Met pacifisme als doel voor de mensheid en de noodgedwongen daaruit voortvloeiende rechtvaardigheid voor ieder mens en dier ben ik uiteraard het toonbeeld van wat tegenwoordig als woke afgedaan wordt, en daarvoor als ‘Gütmensch’. Ondertussen heeft vandaag, aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, de meest giftige terroristische organisatie ter wereld voldoende kiesmannen verzameld om in Het Witte Huis de dienst uit te gaan maken en die bovendien meerderheden in het Amerikaanse Congres verwierf. Vanaf januari zijn alle remmen los. Donald Trump kan zijn gemankeerde en elke orde-ondermijnende-beleid de komende 4 jaar vorm gaan geven. Zijn koers zal ook aangehouden worden, wanneer hij het stokje over moet geven aan zijn running mate en t.z.t. viceprecident James David Vance.
Er gloort voor Europa en voor mij persoonlijk wel een lichtpuntje, te weten dat de Verenigde Staten van Amerika een handelsoorlog zal ontketenen en zich wellicht terugtrekt uit de NAVO. Dat nodigt ons uit om in Europa na 80 jaar – onder dankzegging van het door het Marshallplan geleverde – ons eigen handels- en veiligheidsbeleid in de wereld te gaan zetten. Echter, ik vrees daarnaast een verdere ontwrichting op ieder denkbaar vlak, waarbij dat ‘verdere’ terug slaat op 11 06 hierboven.
11 07 Het geslacht en de familieverbanden van een aantal slachtoffers van de ramp met de Vesuvius in 79 n.Chr. – beter bekend als ‘Pompeï’ – blijken anders te zijn dan eerder aangenomen. Onder de overblijfselen is bijvoorbeeld een volwassene met een kind op schoot. De volwassene droeg een armband, en werd daarom als vrouw gezien. Moeder en kind, was de gedachte. DNA-onderzoek laat nu zien dat het gaat om een man en een kind, die geen familie van elkaar waren. Van twee andere individuen werd aangenomen dat het zusters waren, of een moeder en dochter. Het DNA laat echter zien dat in ieder geval een van beiden een man is. Het onderzoek laat ook zien dat de inwoners van de Pompeï een diverse migratie-achtergrond hadden. Deze bevindingen zetten vraagtekens bij onze traditionele ideeën over familie en gender in deze oud Romeinse stad; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2543606-dna-analyse-werpt-nieuw-licht-op-sociale-verhoudingen-pompeii
11 07 Donald Trump heeft gewonnen. Is dat erg? Ja, dat is erg. Maar, Kamala Harris zou ook erg geweest zijn, nauwelijks minder erg. Tenminste wanneer je de genocide in Palestina niet wegschuift als buitenlands nieuws, waar wij niet mee te maken hebben. Wat echt verschrikkelijk is, is dat een enorme meerderheid in de Verenigde Staten van Amerika nog steeds niet begrijpt dat imperialistisch [en hyperkapitalistisch; GjH] Amerika historisch gezien nog steeds aan de verkeerde kant van de geschiedenis plaatst.
De VS, onder de leiding van Biden en Harris, heeft sinds 7 oktober 2023 het onvoorstelbare bedrag van $ 22,76 miljard aan militaire ondersteuning naar Israël gestuurd. En dat terwijl er in eigen land een crisis is aan daklozen, en de meeste Amerikanen één doktersrekening verwijderd zijn van faillissement; door Anja Meulenbelt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/07/kiezen-voor-het-minste-kwaad-was-kiezen-voor-genocide/
11 12 “Gelijke rechten voor alle bevolkingsgroepen zijn cruciaal als we ooit echte vrede willen”, zegt de 18-jarige Taylor uit Myanmar. Op 21 februari 2021 pleegde het Myanmarese leger een gewelddadige staatsgreep. Die trof niet alleen de voorzichtige democratie, maar ook de jongeren en de ongeveer 18 miljoen mensen die behoren tot minderheden, waaronder de Rohingya. Ongeveer 1/3 van de 55 miljoen Myanmarezen bestaat uit etnische minderheden. De meesten van hen strijden vanuit hun afgelegen thuislanden al decennia voor meer autonomie en gelijke rechten. Hun gezamenlijk verzet maakt hen tot een geduchte tegenstander van het militaire regime; door Minka Nijhuis. https://www.mo.be/analyse/gelijke-rechten-voor-alle-bevolkingsgroepen-zijn-cruciaal-voor-echte-vrede
11 14 Vanaf dat Donald Trump voor de tweede keer president wordt van de Verenigde Staten van Amerika zal Europa steeds geïsoleerder in de wereld staan. Trump gelooft niet in een uitzonderlijk Westen wiens lot het is om de rest van de wereld naar zijn evenbeeld te transformeren. Voor hem is er geen speciaal onderscheid tussen de waarden van China, Europa of Rusland; het zijn gewoon concurrenten op de wereldmarkt en hij wil ‘America First’ nastreven, wat betekent dat hij de belangen van de VS wil beschermen tegen al die concurrenten. Wat wij ons in Europa zouden moeten realiseren is dat met Trump aan het roer de ‘liberale orde’ sterft, en als wij gaan proberen dit kadaver nieuw leven in te blazen zullen we nog verder geïsoleerd raken dan we nu al zijn, omdat vrijwel iedereen op de planeet – behalve het Westen – die liberale wereld haat.
De Westerse landen speelden decennia mee met de VS, omdat ze geen keus hadden [of dachten te hebben; GjH]: ze wilden de grootste van de grootmachten niet tegen zich in het harnas jagen. Europa heeft zich de achterliggende periode niet ontwikkeld tot een grootmacht. Dat betekent niet dat Europa vanaf nu zijn eigen waarden als ideologische veren af moet schudden*. Blijf gerust liberale democratieën, zoveel we willen. Het betekent wel het einde van het tijdperk dat ongeveer 300 jaar geleden begon, toen het Westen zichzelf als superieur beschouwde, de kans greep om de rest van de wereld te onderdrukken en de plicht voelde om de rest van de wereld te transformeren. Niet alleen dat is voorbij, maar met Trump is er zelfs geen coherent ‘Westen’ meer.
We zullen dus – wat mij betreft ‘eindelijk’ – van de nood een deugd moeten maken. Ten eerste is het in deze nieuwe wereld cruciaal om opnieuw te leren anderen te begrijpen en met hen te spreken als gelijken in plaats van hen vanuit de hoogte de les te lezen. Ten tweede heeft Europa te lang de valse hoop gehad dat Amerika haar belangen behartigde, maar dat was nooit het geval, en onder Trump zal dat duidelijker worden dan ooit tevoren. Europa moet leren wat ‘soevereiniteit’ betekent, wat onze belangen zijn en hoe we die kunnen beijveren. Europa moet dus haar eigen onafhankelijke relatie met China, Rusland, Israël en de VS gaan ontwikkelen en ophouden het te zien vanuit een vermeend Atlantisch standpunt of, erger nog, vanuit een ‘waarden’-standpunt. Tot slot moet Europa opnieuw leren aandacht te besteden aan de behoeften van zijn burgers, wat dé grote les is van de overwinning van Trump. Kamala Harris verloor immers vooral omdat haar plannen niet aansloten op hetgeen de Amerikaanse bevolking wil, een klassiek geval van elite-groepsdenken. Wat de Europeanen vermoedelijk willen, is dat hun leven na 2 decennia verbetert, waarin hun leiders in feite niet veel meer deden dan de bevelen uit Washington opvolgen en het verval managen; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/14/foute-conclusies-voor-de-eu-van-de-verkiezing-van-trump/
* Een werkelijke vernieuwing van de PvdA begint, zei Wim Kok op 11 december 1995, met een definitief afscheid van de socialistische ideologie; met een definitieve verbreking van de ideologische banden met andere nazaten van de traditionele socialistische beweging.
11 18 Israël negeert de bevelen van de Verenigde Naties en overtreedt op flagrante wijze de regels [waaronder het Handvest; GjH] ervan. Op basis van de etnische zuivering en de genocide dat het uitvoert zijn er meer dan genoeg redenen om het land als lidstaat van de VN te schorsen. Dat kan al dan niet gecombineerd worden met het heroprichten van het VN-Comité tegen Apartheid om systematische van mensenrechten-schendingen en het internationaal recht in de bezette Palestijnse gebieden aan te pakken, het instellen van een wapenembargo tegen Israël en de overweging van gerichte boycots, desinvesteringen en sancties, met name tegen illegale activiteiten in de bezette Palestijnse gebieden; door Kathy Kelly. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/18/wanneer-zal-de-algemene-vergadering-van-de-vn-israel-schorsen/
11 20 In november 1989 begon een juichende menigte de ‘Berlijnse Muur’ te beklimmen, die plotseling nutteloos was geworden. Van Bulgarije tot Polen stortten communistische regimes in. Voormalige autocratische staten hielden vrije verkiezingen, de Sovjetvlag werd in het Kremlin gestreken… De Koude Oorlog liep onverwacht ten einde: het was een tijd van optimisme en van zekerheid: de toekomst zou voorspoedig zijn. De burgers van de Oostbloklanden verwonderden zich over de afschaffing van reisbeperkingen, de komst van de democratie, het einde van wijdverspreide bewaking en onderdrukking van de persoonlijke vrijheid. De vrije markt zou de staatsbedrijven vervangen en een tijdperk inluiden van economische groei. Voor de mensen, die genoeg hadden van wachtrijen en tekorten, stond een tijd van massaconsumptie voor de deur. Natuurlijk maakte de vernietiging van de planeconomie ook een einde aan de gegarandeerde werkgelegenheid. Het betekende de zwanenzang van een maatschappij, die voorzag in een sociaal vangnet om aan ieders basisbehoeften te voldoen. Maar de burgers kregen de verzekering dat alles goed zou komen. Op 1 juli 1990, de dag dat de Duitse mark de officiële munteenheid van een verenigd Duitsland werd, beloofde kanselier Helmut Kohl op televisie: “Niemand zal slechter af zijn dan voorheen, en velen zullen het beter hebben.”
De dingen verliepen echter anders. In de meeste voormalige socialistische landen leidde de ineenstorting van de USSR tot een economische neergang, die nog dieper was en langer duurde dan de Grote Depressie van de jaren ’30. Het werd een verwoestende omwenteling in het leven van 420 miljoen mensen (9% van de wereldbevolking). Bevolkingsverplaatsingen, dalende productie, exploderende ongelijkheid, hyperinflatie, instortende geboortecijfers, massale werkloosheid, overmatige sterfte en toenemende misdaad: alle indicatoren kwamen samen om een menselijke schade te meten, die in vredestijd ongekend was. Volwassenen, die in het begin van de jaren ’90 waren geboren, werden gemiddeld een centimeter korter dan de cohorten van de decennia ervoor. Dat verschil in lengte is vergelijkbaar met wat onderzoekers waarnemen bij mensen, die geboren zijn in oorlogsgebieden. De alarmbellen gingen in 1993 rinkelen toen de Russische kiezers tegen een hervormingsproces stemden. Miljoenen mensen in het voormalige Oostblok verloren hun baan of werden gedwongen met vervroegd pensioen te gaan. Ondertussen slokten de macro-economische instabiliteit, de hyperinflatie en de prijsliberalisering hun spaargeld op. Naarmate de oude politieke elites geleidelijk aan veranderden in een nieuwe roofzuchtige klasse van oligarchen, vraten corruptie en misdaad aan de samenleving. Tot dan toe ongekende niveaus van ongelijkheid leidden tot bataljons aan behoeftigen en een handvol hyperrijken.
Net als Vladimir Poetin in Rusland en Viktor Orbán in Hongarije zijn autoritaire leiders in een aantal landen opgeklommen als reactie op een aanhoudend gevoel van frustratie over de gebroken beloften van de democratie en de vrije markt en op het gevoel tweederangsleden van de Westerse familie te zijn. Hoewel de hereniging natuurlijk ook haar goede kanten heeft gehad, kijken veel Oost-Duitsers nog steeds op de voorbije drie decennia terug als ‘30 jaar van collectieve en individuele verguizing, schande, spot en ijzige uitsluiting’. Bij de recente regionale verkiezingen behaalde de extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) ongekende resultaten in het oosten van het land. Het communisme in Sovjetstijl was voor veel mensen een ramp, maar het kortzichtige triomfalisme van het Westen aan het einde van de Koude Oorlog veroorzaakte er een catastrofale overgang naar de kapitalistische markt; door Kristen Ghodsee. https://lavamedia.be/dertig-jaar-geleden-de-andere-grote-depressie/
11 20 Eén ding is zeker: met Donald Trump in het Witte Huis wordt de koers van de Verenigde Staten van Amerika onvoorspelbaarder en de toekomst onzeker. Maar die donkere wolken en onheilspellende signalen hoeven niet noodzakelijk te leiden tot paniek. “Trump is niet het probleem. Harris was niet de oplossing. De toekomst van Europa ligt in haar eigen handen”, schreef de Spaanse juriste en politica, Arancha González. Tijd spenderen aan discussies over wat we niet kunnen beïnvloeden, is nutteloos. Meer dan ooit zou de aandacht moeten uitgaan naar wat we zelf in eigen handen hebben; door Kathleen Van Brempt. https://www.sampol.be/2024/11/trump-2-0-niet-panikeren
11 25 Het enige dat op 18 en 19 november jl. in Rio de Janeirode de financiële elites zou interesseren in een G20-bijeenkomst is het ‘verdiepen van partnerschappen’; een eufemisme voor verdere onderwerping en overname met het oog op 2026, wanneer de Verenigde Staten van Amerika gastheer van de G20 zal zijn. China dacht daar – net als Brazilië – anders over: begin met campagne voeren tegen armoede en honger. (Het Chinese dagblad de) Global Times heeft in dat verband opnieuw benadrukt hoe het land “alle 800 miljoen mensen uit de armoede heeft gehaald en eerder dan gepland de armoedebestrijdingsdoelen van de VN-agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling heeft bereikt”. Het officiële thema van de Rio G20 was “Bouwen aan een rechtvaardige wereld en een duurzame planeet”.
In zijn G20-toespraak riep president Xi Jinping alle leden op om een nieuwe start te maken vanaf Rio door ‘inclusieve globalisering’ en ‘echt multilateralisme’ te beoefenen. Zoals iedereen weet gruwt het NAVO-blok van multilateralisme. De heersende klassen zijn ongeacht wie er zetelt in het Witte Huis, niet geïnteresseerd in een ‘rechtvaardige wereld’, hun hegemonie is alleen gericht op het behouden van eenzijdige privileges. ‘Duurzame planeet’ is een codebegrip voor wat de bende van Davos wil: de giftige verstrengeling van belangen van de NAVO, de Verenigde Naties en het Wereld Economisch Forum. Het G7/NAVO-blok probeerde met alle middelen de agenda van de G20 in Rio te kapen. Diplomatieke bronnen bevestigen dit. Toch hield de G20 onder Braziliaans voorzitterschap voet bij stuk in de verdediging van de door het Zuiden geleide multipolariteit en onderhandelden ze over een compromisagenda, die er in de praktijk voor zorgt dat ze niet verder verstrikt raakten in de recente eeuwige oorlogen van Gaza, de grootmachten en Oekraïne.
Met de NAVO als geheel, die de genocide in Gaza de facto steunt, kon de 85 punten tellende slotverklaring van de G20 op zijn best een paar eensgezinde algemeenheden bieden en op zijn minst oproepen tot een staakt-het-vuren in Gaza – wat onmiddellijk na het afsluiten van de G20-top door de VS in de VN-Veiligheidsraad met een veto werd bestreden.
Gastheer Luiz Inácio Lula da Silva’s persoonlijke stempel op de G20 werd gevormd door een initiatief van het globale Zuiden: een alliantie vormen tegen armoede, honger en sociale ongelijkheid en tegelijkertijd extra belasting heffen op de superrijken. Uiteindelijk pakte de G20-top in Rio tot op zekere hoogte gunstig uit, als een soort aanvulling op de BRICS+-top in Kazan, afgelopen oktober in West-Rusland, in een poging om de weg te effenen naar een inclusieve multinationale wereld, die wordt gekenmerkt door sociale rechtvaardigheid; door Pepe Escobar, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/25/g20-overstemt-g7-agenda/
11 26 Vanaf 2014 heeft de Verenigde Staten van Amerika economische, financiële en diplomatieke strafmaatregelen uitgevaardigd tegen Rusland. West-Europa heeft daarvoor de prijs bepaald. Duitsland zakt weg in een economische recessie en de factor die daar het meest toe bijdraagt is het verlies van de goedkope energie uit Rusland. Op het wereldtoneel heeft de VS de Europese Unie meegetrokken in een isolement [heeft de EU zich door de VS mee laten trekken in haar isolement; GjH]. De hele wereld keert zich af van deze 2 imperialistische machtsblokken. Wanneer er nu nog gepraat wordt over “de internationale gemeenschap” dan wordt de wereld bedoeld, zonder de Europese Unie en de VS; door Peter Franssen. Zie ook 11 26 onder Militarisme. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/26/grote-europese-oorlog-opnieuw-een-stap-dichterbij/
11 27 De westerse alliantie raakt verdeeld over Israël, nadat het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel uitvaardigde voor premier Benjamin Netanyahu en voormalig Israëlisch minister van Defensie Yoav Gallant wegens misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden in Gaza. Australië, Canada, de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben hun steun uitgesproken voor het ICC. Aan de andere kant vallen de Verenigde Staten van Amerika het ICC openlijk aan en dreigt met sancties; door Ben Norton, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/27/westen-verdeeld-over-israel-vs-bedreigt-icc-bondgenoten-over-arrestatiebevel-netanyahu/
11 28 Op 26 november 2024 heeft de Belgische Koning Filip Maria Palestijns ambassadeur Amal Jadou in zijn Koninklijk Paleis ontvangen. Dit is een belangrijke stap voor het Palestijnse volk en zijn strijd voor zelfbeschikking. Daarbij heeft België de facto de staat Palestina erkend als volwaardig lid van de gemeenschap der wereldstaten. Dat werd bevestigd door de officiële ontvangst van de missiebrieven van mevrouw Amal Jadou, die voortaan de functie van Ambassadeur van Palestina in België, de Europese Unie en Luxemburg bekleedt. Formeel is dit nog geen volwaardige erkenning, maar de symbolische kracht van de ontvangst door het staatshoofd kan niet ontkend worden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/27/koning-filip-ontvangt-de-eerste-palestijnse-ambassadeur-amal-jadou/
11 29 Chris Hedges gaf een lezing aan de University of California in Santa Barbara over genocide in de 21ste eeuw. Hedges ontrafelt de dingen tot hun essentie. Hij stelt: “Genocide is us” (‘us’ als in ‘wij’ en als in ‘United States’ of America). In een wereld met morele normen zou deze man dagelijks op onze schermen te zien zijn. Nu dus niet; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/29/chris-hedges-jeffrey-sachs-francesca-albanese-en-china-in-zuid-amerika/
12 01 Het algemeen kiezersaandeel van wat ‘links’ genoemd wordt, is volgens Silja Häusermann niet gedaald, maar herverdeeld over verschillende partijen. Sociaal-democratische partijen verloren in het verleden kiezers aan àlle kanten. Van geen enkele partij wonnen ze meer kiezers dan dat ze eraan verloren. Een echte electorale crisis. Maar het grootste deel kiezers verloren ze aan andere linkse partijen, met name aan groene, radicaal-linkse en sociaal-liberale partijen, daarna gevolgd door centrum- en centrum-rechtse partijen, en slechts in laatste instantie aan extreemrechtse partijen. Het dominante narratief over de historische achteruitgang van de sociaal-democratie is volgens Häusermann onjuist. Vaak lezen we dat de sociaal-democratie kiezers verloor, omdat ze te veel opschoof – te veel richting het centrum over economische kwesties en te veel richting progressieve standpunten over culturele kwesties – en dat ze dat betaald kreeg met het verlies van de arbeidersklasse aan extreemrechts. Echter, het onderzoek van Häusermann en Herbert Kitschelts logenstraft dat idee. Het lijkt erop dat sociaal-democratische partijen eerder kiezers verloren, omdat ze zich te weinig aanpasten aan de nieuwe sociologische realiteit van de kennissamenleving van vandaag; door Wim Vermeersch, die Silja Häusermann interviewt. Ik herken me niet in de bevindingen in hun “Beyond Social Democracy. The Transformation of the Left in Emerging Knowledge Societies” (2024, uitgegeven bij Cambridge University Press): vanaf het moment dat Wim Kok als vakbondsbestuurder bij het akkoord van Wassenaar instemde met loonmatiging in ruil voor arbeidstijdverkorting, en later als premier voor de PvdA zijn ideologische veren afschudde, “een werkelijke vernieuwing van de PvdA begint (…) met een definitief afscheid van de socialistische ideologie; met een definitieve verbreking van de ideologische banden met andere nazaten van de traditionele socialistische beweging”, was de PvdA voor mij een kapitalistische, liberale partij geworden. https://www.sampol.be/2024/12/weten-sociaaldemocraten-wel-wat-hun-electoraat-is
12 02 De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, degene die slechts enkele maanden geleden in het Amerikaanse Congres meer dan 50 staande ovaties kreeg, wordt door het Internationaal Strafhof aangeklaagd voor misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. De Amerikaanse regering is medeplichtig aan Netanyahu’s oorlogsmisdaden en heeft volledig meegewerkt aan Netanyahu’s gewelddadige rooftocht in het Midden-Oosten. De Israëlische lobby ondermijnde de Verenigde Staten van Amerika, ontketende een reeks internationale misdaden tegen de mensheid en verwoestte het Midden-Oosten. Jeffrey Sachs licht de rol van het Israëlische lobbywerk op het buitenlandse beleid van de VS toe en onthult aldoende de Amerikaanse medeplichtigheid aan Netanyahu’s oorlogsmisdaden; door Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/02/icc-arrestatiebevel-voor-netanyahu-is-ook-aanklacht-tegen-vs/
12 03 Democratie is veel meer dan alleen maar het recht eens in de zoveel tijd te mogen stemmen. Dat algemeen stemrecht is slechts één manier waarop de democratische ideologie tot uitdrukking kan komen. Democratie kan het best worden begrepen als een groot verhaal, gebaseerd op het uitgangspunt dat alle mensen gelijk en vrij geboren zijn. Universele mensenrechten [met alles wat daarmee samenhangt; GjH] maken dus net zo goed deel uit van democratie, als het recht om te mogen stemmen.
De afgelopen decennia is de democratische verbeelding stap voor stap uitgehold. Eerst en vooral door het neoliberalisme, dat niet louter een economisch systeem is, maar eerder een maatschappelijke ordening. Verder evolueerden we van een veld, dat door politieke media en een publieke omroep gedomineerd werd, naar een door algoritmen gedomineerde commerciële aandachtseconomie. Het democratische ideaal van meerstemmigheid is verloren gegaan, net als het democratische ideaal van rationaliteit.
Media duwen zowel experts als politici vandaag in formats, waarin ze gedwongen worden eenvoudige oplossingen voor te stellen voor complexe problemen. Ruimte voor een analyse van de oorzaken van problemen wordt niet gegeven. Dat wordt als ‘te moeilijk voor de gewone man’ beschouwd [ja, ‘man’; GjH]. In die formats is extreemrechts enorm in het voordeel. Er wordt hen nauwelijks iets in de weg gelegd om democratie te herdefiniëren als ‘de stem van het volk’, waarbij ‘het volk’ in nationalistische termen wordt begrepen en vertegenwoordigd zou worden door een sterke leider van het type Trump, De Wever of Wilders. Niet alleen linkse intellectuelen, maar ook migranten, rechters en vakbonden worden [zonder dat daar kantekeningen bij geplaatst worden; GjH] in de media ‘vijanden van het volk’ genoemd [dat blijkt onder de vrijheid van meningsuiting te vallen; GjH].
Als gezegd zijn universele mensenrechten een hoeksteen van de democratische traditie, maar in de extreemrechtse invulling verandert democratie in haar tegendeel. Wie mensenrechten verdedigt, wordt door extreem rechts ook gezien als een vijand van het volk en dus van de democratie; door Seppe De Meulder over het boek “De herschepping van de democratie” (2024, uitgegeven door EPO) en geschreven door Ico Maly. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/03/waarom-alle-democraten-het-boek-van-ico-maly-moeten-lezen/
12 06 Waarom sommigen van ons [en ik; GjH] de banden met Israëlische universiteiten willen verbreken? Om te kunnen bestaan, moest Israël het bestaan en bijgevolg ook de rechten van het Palestijnse volk ontkennen. Dit koloniale gedachtegoed zit diep verankerd in het DNA van de Israëlische staat en doordringt al haar instellingen. Op diezelfde ideologie zijn naast het leger ook Israëlische universiteiten gebouwd, waardoor ze zowel cruciale pijlers als het product zijn van de Israëlische staatsmachine tegen de inwonende Palestijnen. Het ontwikkelen van staatspropaganda, juridische strategieën om Israëlische misdaden te rechtvaardigen en de actieve betrokkenheid van Israëlische universiteiten bij de training van militairen zijn slechts 3 voorbeelden van hoe deze instellingen verbonden zijn met de Israëlische staat en het bredere zionistische project. Deze instellingen staan niet los van elkaar, maar functioneren als cruciale schakels van een systeem dat de koloniale logica van de Israëlische staat in stand houdt. Ze vormen benodigde onderdelen van een staat, die zijn expansieve en onderdrukkende doelen niet alleen door middel van geweld, maar ook door culturele en intellectuele middelen bestendigt.
12 06 In 2019 arresteerde de Russische politie een man in een bos nabij de grens met Finland. Hij had er een valse grenspost neergezet. Tegen betaling leidde hij migranten langs prikkeldraad en waarschuwingsborden met termen als ‘GRENSGEBIED’ en ‘STOP’. Maar ze waren niet echt. De borden en grenspalen had hij geplaatst om ter oplichting van migranten de illusie te wekken van een grensovergang. Met dit verhaal begint Albina Fetahaj haar boek “Grenskolonialisme” (2024, uitgegeven door Epo), om de lezer er vervolgens op te wijzen dat de actie van de man minder vreemd is dan we op het eerste gezicht zouden denken. Dit is namelijk precies wat staten doen. Ze trekken lijnen, die voorheen niet bestonden, en overtuigen vervolgens mensen ervan dat ze een betekenis hebben.
De vraag is: waarom accepteren we dat niet van die man, maar wel van staten? We lijken met ons allen te vertrekken vanuit de onuitgesproken aanname dat wat staten doen ‘echt’ is. Dat lijkt vanzelfsprekend. Maar wat onuitgesproken blijft, omdat het vanzelfsprekend lijkt, lijkt vaak slechts vanzelfsprekend, juist omdat het onuitgesproken blijft. Er is, zo toont het boek van Fetahaj aan, niet zoiets als ‘vanzelfsprekendheid’. Er is alleen een spreken, dat zich onzichtbaar tracht te maken, in een poging zich immuun te maken voor tegenspraak. Waar Fetahaj ons aan herinnert, is dat elke grens ‘gemaakt’ is. Haar boek vertelt de vergeten – of beter geformuleerd: ‘onzichtbaar gemaakte’ koloniale geschiedenis, die aan de oorsprong ligt van de grenzen, waarvan we vandaag geneigd zijn om ze als natuurlijk of normaal te beschouwen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/06/waarom-een-wereld-zonder-grenzen-minder-gek-is-dan-je-denkt/
12 08 Onder president Barack Obama stak de regering van de Verenigde Staten van Amerika miljarden in een geheime operatie om de regering van Bashar al-Assad omver te werpen. Het Timber Sycamore-programma van de CIA, een van de duurste ondernemingen van de inlichtingendienst, keerde op zijn hoogtepunt $ 100.000 per getrainde Syrische militant uit. Velen van hen vochten later onder de vlag van aan Al-Qaeda gelieerde milities. Hoewel de VS zich openlijk distantieert van directe betrokkenheid bij de laatste escalatie in Syrië, is de realiteit complexer. Openlijk steun geven aan groepen, die officieel zijn bestempeld als terroristische organisaties, kan leiden tot een probleem dat Washington liever vermijdt; door Robert Inlakesh, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/08/hoe-vs-en-israel-de-syrische-oppositie-weer-tot-leven-wekte/
12 09 De Canadese premier Trudeau reisde al af naar de residentie van Donald Trump in Florida om de 25% tarieven, die Trump aan Canada wil opleggen, te betwisten. Naar verluidt zou de reactie van Trump geweest zijn dat ze dan maar de 51ste staat van de Verenigde Staten van Amerika moeten worden. Ook de nieuw verkozen president van Mexico Claudia Sheinbaum laat er geen gras over groeien. Ze wijst de economische blokkade en de hybride oorlog tegen Cuba en Venezuela af. Ze nodigt Trump uit om de blokkade van beide landen te beëindigen om zo ook de migratiestromen naar de VS te helpen stoppen; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/09/mexicaanse-president-sheinbaum-stop-de-blokkade-van-cuba/
12 10 De Amerikaanse econoom Jeffrey Sachs ontrafelt het uiteenvallen van Syrië en legt uit wat de rol van Israël en de Verenigde Staten van Amerika was in het veroorzaken en 13 jaar volhouden van dit conflict, met deze val als belangrijkste doel. Maar wat betekent dit alles voor de toekomst van het Midden-Oosten? Bekijk zijn analyse, die de verborgen krachten achter deze crisis toont via https://www.youtube.com/watch?v=f0ppYRyL3cI&t=3s
12 12 Het succes van Israël en de Verenigde Staten van Amerika om na 13 jaar pogingen president Bashar Al-Assad ten val te brengen met als doelstelling het Midden-Oosten en Syrië in complete chaos te storten, mag ons niet doen vergeten dat de VS niet langer overal oppermachtig is. De spectaculaire mislukking van de staatsgreep in Zuid-Korea is daarvoor een teken aan de wand; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/12/mislukte-staatsgreep-zuid-korea-wijst-op-tanende-werelddominantie-vs/
12 13 De val van Bashar Al-Assad en de regionale verschuivingen in West-Azië kunnen niet los worden gezien van de mondiale context: die van een confrontatie tussen de unipolaire hegemonie van de Verenigde Staten van Amerika en de opkomst een multipolaire wereld. Dit mondiale conflict vormt het verband tussen de openlijke dreigementen van Donald Trump aan het adres van China, de oorlog in Oekraïne, de oplopende spanningen in Azië, de tegenslagen voor Frankrijk en de Europese Unie in de Sahel, de verslechterende relatie tussen Algerije en Marokko enzovoort. Nationale en regionale kwesties kunnen tijdelijk voorrang krijgen, maar op de lange termijn geven internationale kwesties onze wereld diepgaand vorm. Wat Syrië betreft is het regionale strategische doel gemakkelijk te herkennen: het vernietigen van wat Palestijnse verzetsstrijders de ‘As van het Verzet’ noemen, waarmee ze de as ‘Hezbollah-Syrië-Iran-Palestina’ aanduiden.
Ongeacht de analyse, die anderen kunnen maken van de politieke aard van het politieke en sociale systeem van het Syrië van Assad, maakte de geostrategische positie van het land het tot een centrale as voor al diegenen die zich verzetten tegen de Amerikaanse hegemonie in de regio. Ook al diegenen, die zich verzetten tegen de Amerikaanse vazalstaat Israël, die de plaatselijke beheerder is van de belangen van de imperialistische machten in de regio. Deze geostrategische situatie zorgde via Irak, Jemen en Palestina voor een verbinding tussen Iran en Libanon. Vanuit een strikt operationeel oogpunt was Syrië het essentiële doorvoerpunt voor allerlei soorten hulp aan iedereen, die zich verzette tegen de genocidale Israëlische staat. Samen met Iran was Syrië een stabiele basis voor het antizionistische verzet in de regio. Het verdwijnen van deze achterhoede verzwakt de antizionistische regionale krachten aanzienlijk en zet de deur open voor verdere destabilisatie, in afwachting van een aanval op Iran. Dat is de laatste staat, die tegenwicht biedt aan de VS-hegemonie in de regio en zich verzet tegen de lokale manager van de VS in de regio, de zionistische staat. Zo krijgt de indirecte oorlogsvoering tegen China en Rusland vorm; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/12/wereldwijde-gevolgen-van-de-val-van-assad/
12 13 Dat Bashar Al-Assad is gevlucht, slechts 10 dagen na een bliksemopmars door een coalitie van verschillende ‘islamitische’ krachten, betekent een ingrijpende verschuiving in het machtsevenwicht in de regio. Ze betekent een zware klap voor Hezbollah, voor het Palestijnse verzet en voor Iran, dat een belangrijke bondgenoot verliest en een versterking van de positie van Israël en de Verenigde Staten van Amerika in de regio. De feiten maken duidelijk dat de vlucht van Assad het resultaat is van een internationale overeenkomst en niet van een verandering in de militaire machtsverhoudingen binnen het land. Dat bevestigde ook Maria Zakharova, woordvoerster van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Rusland nam niet deel aan deze onderhandelingen. Het gaat hier dus om een ware staatsgreep, uitgevoerd onder leiding van een internationale coalitie. De contouren van deze coalitie zijn te zien in de opgetogen reacties van de betrokken landen; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/13/val-van-assad-is-winst-voor-israel-en-vs/
12 16 Extreemrechts heeft het woord ‘democratie’ gekaapt en de betekenis ervan veranderd in haar tegendeel. Een gesprek over waarom democraten een ideologische strijd moeten voeren en over media, neoliberalisme, populisme en het primaat van de politiek. “Men heeft lang gedacht dat je slaapwandelaars niet wakker mocht maken, maar dat was een fabeltje” zei mensenrechtenadvocate Kati Verstrepen. Terwijl de democratische ideologie wordt uitgehold en we met z’n allen slaapwandelend richting de afgrond lopen, schudt Ico Maly ons wakker met het boek “De herschepping van de democratie” (2024, uitgegeven door Epo); door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/16/ico-maly-de-reden-dat-extreemrechts-kan-winnen-is-dat-er-niet-genoeg-democraten-zijn/
12 20 Israël schendt op een uitzonderlijk destructieve manier het internationaal recht in Gaza. Daarbij krijgt het de hulp van het Westen, met de VS op kop. De bezetting van Palestijnse gebieden schond al de belangrijkste regel van het Handvest van de Verenigde Naties – het verbod op gebiedsverovering door middel van geweld – en ontneemt het Palestijnse volk zijn recht op zelfbeschikking. Opmerkelijk is ook dat het Hof van de VN vindt dat Israël zich in de bezette gebieden schuldig maakt aan systematische discriminatie op basis van etnische afkomst, ras en religie, en zo zondigt tegen 3 mensenrechten-conventies, die het heeft ondertekend. Met haar beleid van haast volledige scheiding van kolonisten en Palestijnen in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever maakt Israël zich volgens het Hof ook schuldig aan apartheid, zoals omschreven in het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie. Een verdrag dat door Israël werd geratificeerd.
Onlangs werden gedurende een jaar ruim 43.000 [geregistreerde; GjH] mensen gedood. Dat is 2% van de totale bevolking van Gaza. En dat is [als met ‘geregistreerde’ gezegd; GjH] een onderschatting. In de Joegoslavische oorlogen werd tussen 1999 en 2001 ‘maar’ 0,5% van de bevolking om het leven gebracht. Gaza is een zeer dodelijk conflict. Ook de vernietiging van het erfgoed en ander onroerend goed van de Gazanen is uitzonderlijk. Naar schatting 30 tot 60% van alle gebouwen zijn vernietigd. Zelfs de ondergrens van die schatting overtreft de geallieerde tapijtbombardementen tijdens de Tweede Wereldoorlog, die in het westen van Duitsland ‘maar’ 15 tot 20% van de gebouwen vernielden. Van de dodelijke slachtoffers in Gaza is 70% vrouw of kind. Burgerlijke hospitalen mogen in geen enkele omstandigheid worden aangevallen. Israël doet dat juist wel. Een bezettende macht moet de werking van instellingen voor opvoeding van en zorg voor kinderen faciliteren. De meeste scholen [en ziekenhuizen; GjH] in Gaza zijn vernietigd. Een bezettende macht heeft de plicht om medische voorzieningen en voedsel voor de bevolking te verzekeren. In de eerste maanden van de oorlog onderbrak Israël de stroom- en waterdistributie, evenals de toevoer van voedsel. Ook op dit moment is de bevoorrading problematisch. Dat is een geval van ‘collectieve bestraffing’, die het internationaal recht verbiedt. Er was de voorbije decennia ook geen conflict waar zoveel journalisten zijn gedood. Het Hof vindt dat alle staten elke hulp aan deze onwettige bezetting moeten stopzetten, en dat in het bijzonder de Algemene Vergadering en de Veiligheidsraad van de VN moeten onderzoeken hoe ze de bezetting zo snel mogelijk kunnen beëindigen. Sindsdien verklaarden 124 landen, waaronder België, zich akkoord met deze besluiten, echter alleen landen als Colombia, Maleisië, Namibië en Turkije troffen intussen economische sancties tegen Israël.
Niet alleen doodde Israël in Gaza meer dan 230 medewerkers van UNRWA, het VN-agentschap voor de Palestijnse vluchtelingen, en verklaarde de secretaris-generaal van de VN António Guterres in oktober jl. persona non grata. In diezelfde maand stemde het Israëlische parlement in met een wet, die UNRWA vanaf 2025 buiten de wet stelt, in Israël èn in de gebieden die het bezet. Dat zal dramatische gevolgen hebben voor de Palestijnen. Israël valt op deze manieren de VN aan, dé organisatie in het hart van de internationale rechtsorde. Dries Lesage, professor internationale politiek aan de UGent, noemt deze Israëlische praktijken ‘uitzonderlijk’, maar hij is niet verbaasd: “Natuurlijk probeert Israël de Verenigde Naties te delegitimeren, omdat ze zijn overtredingen benoemen. Het doet me denken aan hoe de fascistische regimes in Duitsland, Japan en Italië met de Volkenbond, de voorganger van de Verenigde Naties, omgingen in de jaren ’30. Zij probeerden met een criminele opzet voor ogen het gezag te ondermijnen van de organisaties, die die opzet aan de kaak stelden.” De VN veroordelen dan wel, maar kijken verder machteloos toe, terwijl vanuit het Globale Zuiden, met steun van China [Rusland; GjH] en Iran, de roep om gerechtigheid steeds luider klinkt. Die machteloosheid heeft onder meer te maken met al de Amerikaanse veto’s in de Veiligheidsraad.
De militaire inval in Gaza toont op een nooit geziene manier hoe het Westen de internationale regels bijzonder selectief toepast. Rusland wordt keihard bestraft als het de regels niet naleeft, Israël wordt zelfs gesteund als het dat doet. Dat het Westen achter een land blijft staan, dat met groot misprijzen de orde negeert, die na 1945 vooral door het Westen werd opgericht om de vrede in de wereld te bewaren, ondermijnt deze orde. China en Rusland stellen die Westerse dubbelzinnigheid aan de kaak, wel wetend dat 148 landen Palestina als staat erkend hebben; door John Vandaele. https://www.mo.be/analyse/het-westen-ondermijnt-zijn-geloofwaardigheid-ten-opzichte-van-globale-zuiden
10 21 Egypte is officieel malariavrij. Het land heeft voor 3 jaar op rij aangetoond dat het de besmetting via malariamuggen heeft weten te stoppen en is in staat dat in de toekomst zo te houden. Historisch, omdat de ziekte in Egypte terug gaat tot de tijd van de farao’s. Bij een scan van de resten van de bekende farao Toetanchamon (1341-1323 v.Chr.) kwam aan het licht dat hij waarschijnlijk is overleden aan de gevolgen van malaria en een ontsteking in zijn knie; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2541572-egypte-na-100-jaar-bestrijding-malariavrij
12 12 Niet minder dan 2 op 3 burgers van de Verenigde Staten van Amerika menen dat hun regering de gezondheidszorg moet weghalen bij privé-bedrijven. Ook de privé-verzekeringssector van de VS is verantwoordelijk voor tienduizenden doden elk jaar (zie 12 17 hier onder). De VS zijn het enige welvarende land – èn het rijkste ter wereld – dat geen openbare gezondheidszorg heeft, maar wel miljarden over heeft voor zijn permanente oorlogsindustrie. Dat de VS-bevolking in die omstandigheden zonder enige empathie reageert op de moord van een medemens is een zoveelste symptoom van een maatschappij, die pathologisch ziek is. Het is één van de maatschappelijke pathologieën van het machtigste en rijkste land op aarde. De sector van de gezondheidszorg is een onderdeel van een systeem dat winst voor enkelen plaatst boven het welzijn van velen en massamoord door permanente oorlog als enige business-model heeft; door Derek Seidman en Sharon Zhang. https://truthout.org/articles/poll-support-for-government-ensured-health-coverage-at-nearly-2-decade-high/ en https://truthout.org/articles/behind-unitedhealthcares-ceo-is-a-larger-system-of-corporate-rule/
12 17 Meer dan 8.000 Amerikanen sterven elke dag, velen van hen onnodig. Waarom? Omdat de Verenigde Staten van Amerika nog steeds geen nationaal zorgsysteem heeft, dat iedereen de juiste medische zorg garandeert. Vorig jaar haalde United $ 281 miljard aan inkomsten binnen, waardoor de jaarwinst 33% hoger uitviel dan in 2021. Brian Thompson, de CEO zorgverzekeraar van UnitedHealthcare zelf stak $ 10,2 miljoen op zak als persoonlijke verloning. Op de sociale media krijgt de moordenaar van Thompson een heldenstatus. Het drukt wellicht goed uit hoe Amerikanen over het gezondheidssysteem denken; Sam Pizzigati, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/17/moord-op-zorgverzekeraar-vertolkt-grote-volkswoede-in-de-vs/
9 24 Minimaal ¾ van de Nederlandse Tweede Kamerleden zijn rabiaat racist en fervent zondebokpoliticus. Van de PvdA, langs de VVD, naar de hedendaagse extreem rechtse partijen in ons parlement, de FvD, JA21 en hun voorloper de PVV. Al 20 jaar laat de Nederlandse politiek zich gijzelen door een obsessie met migranten en hun kinderen. Aanjager PVV mocht als kers op die xenofobe taart dit jaar voor het eerst kabinetsleden leveren en excelleerde in het vinden van de ergste vreemdelingenhaters.
Tijdens de laatste verkiezingscampagne ging het vooral over de verzonnen ‘onbeheerste instroom van migranten’, ‘nareis op nareis’. In werkelijkheid is het een zelfgecreëerde opvangcrisis, waarover de ‘bezorgde burger’ wordt aangepraat dat de Ander verantwoordelijk zou zijn voor de gevolgen van wat de rechtse politiek de laatste 30 jaar heeft afgebroken en weigerde te herstellen. Neem de huizenmarkt. Vriend en vijand zijn het erover eens dat het voormalig minister voor Wonen en Rijksdienst Stef Blok (VVD) was die de volkshuisvesting het laatste zetje richting de afgrond heeft gegeven. Hij stelde dat de woningmarkt ‘af’ was en verkocht onze woonvoorraad aan Amerikaanse investeerders. Toch roepen de rechtse krachten al jaren dat het gebrek aan betaalbare woningen door je nieuwe Syrische buurvrouw komt. Dat de onderwijskwaliteit is afgenomen en kinderen nauwelijks nog behoorlijk leren lezen, rekenen en schrijven zou alles te maken hebben met migrantenkinderen, die het niveau in de klassen naar beneden halen. Dat de meeste migrantenkinderen van huis uit meerdere talen spreken en dus haast per definitie taalvaardig zijn, wordt verzwegen. Overigens net als het feit dat het huidige, eerste extreemrechtse kabinet, stevig doorhakt met de bezuinigingsbijl in het onderwijs. De problemen, die daaruit gaan voortvloeien, zullen wederom met verve worden toegeschreven aan bruine en zwarte mensen, maar u en ik weten beter [of zouden beter kunnen weten; GjH]. Hoelang hebben ongedocumenteerde Surinamers moeten wachten op officieel herstel van hun recht op Nederlanderschap, nadat ze tussen wal en schip vielen bij de onafhankelijkheid van Suriname in 1975? Amper bij machte te overleven, wordt hen door xenofoob-rechts de kracht toegeschreven het Nederlandse zorgstelsel te ondermijnen. Terwijl we allemaal weten dat die navrante eer ex-minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Edith Schippers (VVD) toekomt.
10 14 In veel Nederlandse regio’s hebben de mensen, die in de gaten moeten houden of bedrijven illegaal giftige stoffen lozen, onvoldoende kennis van zaken. Bij zeker 10 van de 28 omgevingsdiensten is de kwaliteitscontrole op afvalwater onvoldoende. Uit een beperkte steekproef bleek dat 80% van de bedrijven ongezien een of meer van de meest zorgwekkende stoffen loost; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2540676-te-weinig-kennis-bij-diensten-die-moeten-toezien-op-afvallozingen-van-bedrijven
10 14 In 2023 maakten de Nederlandse universiteiten in totaal een verlies van ruim € 100 miljoen. De verwachting is dat dit verlies dit jaar ruim verdubbelt, mede door de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet op universiteiten. Tien van de 14 Nederlandse universiteiten staan er financieel slecht voor; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2540689-universiteiten-draaien-miljoenenverlies-bezuinigingen-op-komst
10 17 Nederland geeft zwarte schrijvers het gevoel dat ze betekenisloos zijn, zegt schrijver Karin Amatmoekrim. Ze schreef de eerst fictieve roman over de antikoloniale held Anton de Kom, promoveerde met een biografie over Anil Ramdas (1958-2012) en werkt nu aan een boek over de geschiedenis van Suriname. Als lezer en als neerlandicus vind zij Ramdas een van de beste essayisten, die Nederland heeft gekend. De Nederlandse literatuur kan behoorlijk naar binnen gekeerd zijn, ongeïnteresseerd in de buitenwereld. Zij wilde laten zien dat we een schrijver in ons midden hadden, die op een bijna grenzeloze manier de wereld duidde, met alle kennis die hij als immigrant in zich droeg. Hij leerde haar om haar kennis en ervaring als migrant en als iemand uit een lagere sociale klasse waardevol te vinden. Ramdas verzette zich tegen het hardnekkige idee dat migratie een simpel thema is, en dat het werk van migrantenschrijvers niet literair of ‘objectief’ zou zijn. Daarnaast zeggen zijn verhalen iets over Nederland; op hoeveel niveaus het racistisch is, ook binnen de elite. Ondanks de politieke ruk naar extreemrechts heeft Amatmoekrim de hoop niet opgegeven: ‘Antiracisme is mainstream geworden, maar we staan er niet meer alleen voor’; door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/karin_amatmoekrim_schrijver_suriname_antikoloniaal/ Voor meer achtergrond informatie over dit onderwerp: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9d560a18-8ad3-44ec-8e13-3199cb5d177f/2024-10-26-koning-charles-erkent-slavernijverleden-maar-excuses-ho-maar
10 26 De president van Israël, de heer Isaac Herzog, werd recent nog met alle egards in Nederland ontvangen. Diezelfde Herzog schreef eind 2023 de tekst ‘Ik vertrouw op je’ op een enorme granaat, die vervolgens werd afgevuurd op het dichtbevolkte Gaza, waar vele kinderen, mannen en vrouwen letterlijk de dood in werden gejaagd. Echter, de Palestijnse activist Mohammed Khatib is vrijdag door ons kabinet een inreisverbod opgelegd; omdat hij [in lijn met het Handvest van de Verenigde Naties; GjH] zijn steun uitspreekt voor gewelddadig verzet tegen Israël.
Khatib was uitgenodigd door ‘Situating Palestine’. Bij die groep zijn medewerkers van de Radboud Universiteit aangesloten. Zij zijn geschokt door de ‘onwettige beslissing’ van onze regering. Ze noemen het inreisverbod een ‘aanval op academische vrijheid’ en ‘weer een voorbeeld van anti-Palestijns racisme’. Door iemand met een andere mening een platform te ontzeggen, rechtvaardigt men Israëls genocide, aldus Harry Pettit van Situating Palestine. K7, het samenwerkingsverband van regionale moskeekoepels, ziet ‘een duidelijke dubbele maat’ in het besluit Khatib een inreisverbod op te leggen. Khatib vindt het ‘in het belang van de mensen in Nederland en de Nederlandse samenleving’ dat hij zich in Nederland [als Palestijn (?); GjH] kan uitspreken; ‘zeker met het oog op het Nederlandse verleden: de apartheid in Zuid-Afrika en het kolonialisme in Suriname’. Volgens hem verheerlijkt hij terreur niet, maar verheerlijkt hij het verzet tegen terreur, net zoals veel Nederlanders hun verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog verheerlijken; door Nieuwsuur en de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6333059/palestijnse-activist-naar-rechter-om-islamofoob-en-racistisch-inreisverbod.html en https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2542104-pro-palestijnse-activist-noemt-inreisverbod-racistisch-en-stapt-naar-rechter
11 01 ‘…En dan moest de barbaarse, terroristische aanval van Hamas op 7 oktober nog komen. Die aanval deed de gematigde stem verstommen. Serene solidariteit was de slachtoffers niet gegund. Een politiek frame ontstond, mee in de hand gewerkt door ambassades, een sterke lobby, pers en politici: die van goed tegen kwaad. Maar in dit conflict is er maar één kant die telt, die van de slachtoffers. En wie aan de kant van alle slachtoffers staat, wil verder bloedvergieten vermijden. Die positie, versterkt door getuigenissen uit de eerste hand van onze partners, heb ik meteen verdedigd’, vertelt de Belgische minister van Ontwikkelingssamenwerking Caroline Gennez. ‘Gelukkig kon ik terugvallen op collega-voorlopers, zoals secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres en Hoge Vertegenwoordiger van de EU Josep Borrell; niet toevallig mede-socialisten. Hun impact kan niet worden overschat. Elke keer dat zij met een duidelijk statement naar buiten kwamen, waren we gesterkt, intern binnen de Belgische regering en extern binnen de EU of op het multilaterale toneel’; door Caroline Gennez. https://www.sampol.be/2024/11/mijn-strijd-voor-gaza
11 14 De burgemeester van Amsterdam, Femke Halsema, heeft op 12 november jl. een rapport van 12 pagina’s vrijgegeven over de gebeurtenissen in Amsterdam van de afgelopen week. Halsema blijft, net als vrijwel elke andere Nederlandse politicus, de onrusten plaatsen in het bredere kader van de lange geschiedenis van antisemitisme, in plaats van ze te benaderen als een specifieke reactie op de deelname van Israël aan internationale sportcompetities, terwijl dat land een genocide pleegt op het Palestijnse volk, of meer direct als verzet tegen Israëlische hooligans, die in de straten van Amsterdam huishielden. Het rapport stelt het voor alsof de Maccabi Tel Aviv-hooligans vanwege hun Joodse achtergrond werden aangepakt, in plaats van om hun gewelddadige en weerzinwekkende gedrag, en alsof de kritiek op de Israëli’s voortkwam uit Jodenhaat.
Het rapport bevat wel enig bewijs van antisemitische uitingen, voornamelijk door één taxichauffeur, en gaat dan verder met het gelijkstellen van alle vijandigheid jegens de Israëlische hooligans, die vernielingen aanrichtten, en zelfs tegen Israël en haar genocide. De fatale tekortkoming van het antisemitisme/pogrom-karakter is dat er geen enkel bewijs geleverd wordt van aanvallen op Nederlandse Joden op de betreffende avond. De Joodse gemeenschap organiseerde in Amsterdam op diezelfde avond haar herdenking van de Kristallnacht in de Portugese Synagoge van de stad. De zogenaamd antisemitische menigte heeft geen enkele poging ondernomen om dit evenement of een ander Joods doelwit, dat niet geassocieerd werd met de gewelddadige fanatici van Maccabi Tel Aviv, aan te vallen of te verstoren. Het rapport bagatelliseert systematisch het anti-Arabische en anti-Palestijnse racisme, dat tijdens de gebeurtenissen duidelijk zichtbaar was, en ook de ernst van het gedrag van de Israëlische hooligans. Hoewel het rapport expliciete oproepen vermeldt om moskeeën aan te vallen, blijkt nergens dat de autoriteiten overwogen hebben om deze gebedshuizen bescherming te bieden.
Er is een voortdurende machtsstrijd gaande in de steeds chaotischer wordende Nederlandse politiek. Niet alleen tussen links en rechts, maar vooral tussen rechts en extreemrechts, en binnen de groeiende extreemrechtse beweging zelf. Deze strijd wordt uitgevochten ten koste van de meest kwetsbare leden van de samenleving. Niet alleen door rechts, maar door alle partijen en er is geen verwachting dat dit politieke hooliganisme binnenkort zal eindigen; door Mouin Rabbani, vertaald door Lode Vanoost en met een link naar het bekritiseerde rapport. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/14/burgemeester-amsterdam-volhardt-in-eenzijdige-pro-israel-kijk-op-de-rellen/
11 15 Fractievoorzitter Jazie Veldhuyzen (De Vonk) in de Amsterdamse gemeenteraad spreekt zich vanaf het begin van de incidenten na de Maccabi-Ajax-wedstrijd uit tegen het eenzijdige ‘antisemitisme’-narratief vanuit justitie en politici en tegen de gewelddadige politieoptredens gericht op pro-Palestina-betogers. Hij vindt dat Nederlandse politici ‘het zionistische narratief’ vanuit Israël onbezonnen hebben overgenomen, waardoor de democratie in Nederland onder spanning komt te staan. Veldhuyzen had al vanaf de dag voor de wedstrijd door dat er wat aan de hand was, omdat gewapende Maccabi-fans door de straten van Amsterdam liepen en huizen, die Palestijnse vlaggen aan de ramen hadden hangen, aanvielen en ruzie zochten met taxichauffeurs [met een Marrokkaans uiterlijk; GjH]. Als reactie daarop zijn er tegenaanvallen gekomen. In een stad als Amsterdam, waar veel pro-Palestijnse betogingen zijn geweest, lijkt Veldhuyzen dat niet zo raar. Binnen de veiligheidszones konden Maccabi-hooligans voor de wedstrijd doen en laten wat ze wilden. Ze riepen genocidale leuzen, wat we tegenwoordig in goed Nederlands ‘hate speech’ noemen, zonder dat de politie ingreep. Daarnaast hadden ze allerlei banners en stickers bij zich. Op een van die stickers stond: We make war for fun. Op de achtergrond stond een Israëlische vlag en een militaire tank. Op dat moment had de politie, aldus Veldhuyzen, al moeten ingrijpen. Wat de politie allemaal toeliet voor de Maccabi-supporters staat in schril contrast met het politiegeweld dat diezelfde avond tegen de pro-Palestina-betoging plaatsvond. Hij vertelt ‘intens politiegeweld’ gezien te hebben: demonstranten werden geslagen, ook al waren ze al in een hoek gedreven en konden ze geen kant op. Of ze werden door de politie gesommeerd om op te staan, nadat ze door hen op de grond waren geslagen en duidelijk niet konden bewegen; door Ismay van der Klei in gesprek met Jazie Veldhuyzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/15/amsterdams-gemeenteraadslid-jazie-veldhuyzen-lokale-bestuur-heeft-amsterdammers-flink-tekort-gedaan/
11 23 Kort voor het Kamerdebat op maandag 18 november jl. over de aanvallen op Israëlische voetbalsupporters in Amsterdam stuurde het Israëlische ministerie van Diaspora en Bestrijding Antisemitisme een document getiteld “Dutch-based organizations with ties to Hamas behind the November pogrom in Amsterdam” naar een aantal Kamerleden. Daarin worden organisaties als Stichting Palestijnse Gemeenschap Nederland (PGNL) en Utrecht4Palestine, die bijvoorbeeld pleiten voor een staakt-het-vuren in Gaza en zelfbeschikkingsrecht voor de Palestijnen, ervan beschuldigd dat ze banden hebben met Hamas. Die beweringen werden overgenomen door enkele Nederlandse media en kamerleden, onder meer BBB-fractievoorzitter Caroline van der Plas en SGP-leider Chris Stoffer haalden in het Kamerdebat over de gebeurtenissen in Amsterdam het rapport aan ‘als bron’.
In een ander rapport, dat werd gelekt door The Jerusalem Post, werd activist Thomas van Gool van vredesorganisatie Pax ‘een sleutelfiguur’ in een ‘netwerk dat aan Hamas is gelieerd’ genoemd. Niet alleen The Times of Israel, maar ook De Telegraaf en De Limburger namen dit over.
Dertien Nederlandse maatschappelijke organisaties, waaronder Free Press Unlimited, Cordaid, Save The Children, Oxfam Novib, PAX en Save the Children vinden het gebruik van de rapporten onterecht en stellen dat Israël geen bewijs levert voor de beschuldigingen. Zij hebben vandaag via een open brief aan minister-president Schoof gevraagd om in gesprek te gaan met de Israëlische regering en serieuze maatregelen te nemen ‘tegen de verspreiding van Israëlische lastercampagnes en propaganda in Nederland’ en hem oproepen om ‘publiekelijk afstand te nemen van Israëlische beschuldigingen van antisemitisme’. De ngo’s willen ook dat Schoof zich uitspreekt tegen het gebruik van dit soort niet-geverifieerde informatie in het politieke debat. Immers, “Kritiek op het plegen van oorlogsmisdaden in Gaza, de inzet van honger als wapen, het doden van burgers [waaronder kinderen; had ik erbij geschreven] en het niet naleven van oordelen van internationale hoven gelijkstellen aan steun aan Hamas of antisemitisme is een gevaarlijk frame, dat elke integriteitsgrens overschrijdt”, schrijven ze; door Rolinde Hoorntje en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2545611-ngo-s-roepen-schoof-op-om-maatregelen-te-nemen-tegen-israelische-lastercampagnes en https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6336534/maatschappelijke-organisaties-willen-dat-schoof-optreedt-tegen-israelische-laster.html
11 26 ‘Bron van vezels’, ‘rijk aan vitamine C’ en de meest wilde gezondheidsclaims staan op de etiketten van verpakkingen van chips, jam of soep in blik. Alleen al bij plantaardige producten worden 2.078 verschillende claims aangetroffen, terwijl het voor veganisten koffiedik kijken is of een product al dan niet sporen van dierlijke producten bevat. Slechts weinig van die claims zijn gereguleerd. De wildgroei aan voedingsetiketten leidt tot misleiding van de consument; door Thibault Coigniez. https://apache.be/2024/11/26/overdaad-aan-voedseletiketten-niet-langer-houdbaar
12 07 De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) hekelt de werkwijze van asielminister Marjolein Faber in het wetgevingsproces over nieuwe asielmaatregelen. De minister beperkt de mogelijkheid tot inspraak. Maatschappelijke organisaties krijgen bovendien zonder toelichting de vraag om ‘vertrouwelijk’ met informatie om te gaan, waardoor ze voorbereidende teksten niet met hun achterban kunnen delen. De NOvA tekent hiertegen bezwaar aan. Ook kreeg de NOvA van Faber een week tijd om te reageren op het wetsvoorstel over het tweestatusstelsel, terwijl minimaal 4 weken normaal is. Hierdoor gaat de kwaliteit van de wetgeving ‘mogelijk’ achteruit. In die periode kunnen overigens ook burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties via de overheidssite https://www.internetconsultatie.nl/ (een website om te onthouden) suggesties doen om wetsvoorstellen te verbeteren.
Van deze werkwijze kan worden afgeweken als er haast bij regelgeving is, maar dat is volgens de NOvA hier niet aan de orde. Via de spoedprocedure wil de minister voor de kerst het wetsvoorstel aan de Raad van State voorleggen. Voor die tijd wil ze ook de zogenoemde ‘asielnoodmaatregelenwet’ voorleggen, die de NOvA niet te zien heeft gekregen. Als dit de werkwijze van Faber blijft, kan de NOvA op nieuwe voorstellen geen goed onderbouwd advies meer geven.
12 06 Marjan Gryson en Veerle De Waele schreven “Soldiers of Love – Ideeën voor een nieuw activisme” (2024, uitgegeven door LannooCampus). Zij spraken met 14 activisten in alle soorten en maten, mensen die zich ‘geen activist’ willen noemen, die zich juist wel zo noemen, mensen die daar bewust voor kozen of die het actisme geleidelijk ingerold zijn; door Veerle De Waele en Marja Gryson. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/06/soldier-of-love-martha-activisme-om-trots-op-te-zijn/
12 13 De Nederlandse regering heeft gisteren ingestemd met een geleidelijke afbouw van de financiering voor UNRWA. Deze beslissing volgt de Israëlische campagne om de Palestijnse vluchtelingenorganisatie te vernietigen. Hierdoor worden 2,3 miljoen Palestijnse vluchtelingen de toegang tot cruciale voorzieningen, waaronder een bekroond onderwijsprogramma voor honderdduizenden kinderen, ontzegd. Deze wetgeving breekt fundamenteel met de manier, waarop de internationale gemeenschap sinds de oprichting van UNRWA in 1950 de Palestijnse vluchtelingenkwestie heeft aangepakt. Al 75 jaar is UNRWA het belangrijkste ‘instrument’ waarmee de internationale gemeenschap reageert op de onopgeloste situatie van Palestijnse vluchtelingen, in samenwerking met donor- en gastlanden en, sinds 1967, ook met Israël als bezettende macht in bezet Palestina.
Volgens onder andere Philippe Lazzarini, commissaris-generaal van UNRWA, is de werkelijke reden voor het verbod “een doelgerichte poging om de kwestie van Palestijnse vluchtelingen voorgoed uit te wissen.” Het verbod op UNRWA maakt deel uit van Israëls genocidale en koloniale strategie om een ‘Groot-Israël’ te realiseren. Dit plan beoogt volledige controle over heel Palestina van de Jordaan tot de Middellandse Zee en verder, waarbij de oorspronkelijke Palestijnse bevolking wordt vernietigd; door Lex Takkenberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/13/israels-verbiedt-unrwa-beseffen-we-de-verstrekkende-gevolgen/
12 16 De Belgische media hebben de afgelopen kwarteeuw onafgebroken melding gemaakt van allerlei schandalen in het politiek-financieel beleid van hun land. Die hebben allen hetzelfde gevolg gehad: niemand werd ondanks de vaststellingen van ernstige feiten gesanctioneerd. In hun buurland Frankrijk is dat anders; door Walter De Smedt. Hoe zou dat in Nederland gaan? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/16/les-casserolles-van-nicolas-sarkozy-en-didier-reynders/
12 17 Terwijl de wereld op hol dreigt te slaan, lijken onze zogenaamde leiders hun ambitie te beperken tot zo lang mogelijk op het pluche blijven zitten. Vragen we om hulp, dan komen ze niet verder dan een website met enkele bizarre tips waarmee we ons plan dan maar moeten trekken. Dat we op hen niet moeten rekenen en het zelf moeten doen, is dus nader bekeken zo gek nog niet bedacht. Alleen zullen we dat dus wel samen moeten doen. Misschien moeten we – wanneer we koffie drinken met de buren – ook even de tijd nemen om wat acties op poten te zetten om – ik zeg maar iets – het kapitalisme omver te werpen; door Seppe De Meulder over de noodplannen en noodvoorraden, die onze overheden aanbevelen op te stellen en aan te leggen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/17/mijn-persoonlijk-rampenplan-koffie-drinken-met-de-buren/
12 18 Sinds 2021 neemt het aantal aanslagen met explosieven in Nederland toe: in 2 jaar tijd is dat vervijfvoudigd. Van 2021 tot en met 2023 waren er 1.668 aanslagen met explosieven. We steken daarmee per hoofd van de bevolking met kop en schouders boven andere Europese landen uit.
Die aanslagen worden in veel – maar niet alle – gevallen met illegaal vuurwerk of vuurwerkbommen gepleegd. Ook in Zweden zijn zelfgeknutselde explosieven populair in het criminele milieu, maar daar blijft het beperkt tot dat milieu. In Nederland wordt vuurwerk vaak bij ‘gewone’ conflicten ingezet; meer dan de helft van de explosies wordt niet gelinkt aan georganiseerde misdaad, maar bijvoorbeeld aan een relatieconflict. Dat komt doordat vuurwerk hier vrij beschikbaar is, en daardoor toegankelijk voor iedereen die kwaad wil. Het legale consumentenvuurwerk in Nederland verkort daarnaast de stap naar illegaal vuurwerk; door Ellen Vos. https://www.nu.nl/nujij/6339418/cobra-als-knutselbom-experts-linken-explosiegolf-aan-onze-vuurwerkcultuur.html
12 19 Het spijt ons te zien hoe de Vrije Universiteit Brussel omgaat met een geweldloze, maar kritische actie van studenten, in strijd met de idealen van vrijheid van meningsuiting en de waarden van vrij onderzoek, die de universiteit beweert te ondersteunen en die essentieel zijn voor onze gehele academische gemeenschap. Het starten van disciplinaire procedures tegen deze studenten, die actief reflecteerden en zich engageerden met hun universiteit door verantwoording te eisen voor de principes en ethische waarden, die de universiteit zegt te verdedigen, is in onze ogen onverenigbaar met deze waarden; uit een open brief van het Palestine Solidarity Network. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/19/open-brief-geen-sancties-tegen-studenten-voor-palestina-actie/
11 04 Mijn menselijke waardigheid gebiedt mij solidair te zijn met de kwetsbare, minstbedeelde en vergeten inwoners van de democratische staten en daartoe verbind Ali Aarrass zich. Door ons te verenigen, schrijft hij in zijn boek “La ciel est un carré bleu” (2024, uitgegeven door Antidote) over 12 jaar gevangenschap in Marokko en Spanje, zullen we druk blijven uitoefenen om een diplomatie en een politiek tot stand te brengen, die aan dit alles een einde maakt. Wij weten immers allemaal dat we met vastberadenheid en volharding zichtbare vooruitgang kunnen verwachten; door Gabrielle Lefèvre, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/04/vanuit-de-gevangenissen-de-andere-kant-van-marokko/
12 01 Diversiteit, een concept dat onherroepelijk bij Zuid-Afrika hoort, en bij zuidelijk Afrika in zijn geheel: een gebied dat bepaald wordt door tal van culturen, geschiedenissen, koloniale erfenissen en politieke systemen, en sterk uiteenlopende versies daarvan en visies op dit alles, niet alleen in de media, op scholen en universiteiten, maar ook gewoon bij familiebijeenkomsten, op straat en in de supermarkt. Bij dit alles is, alleen al in Zuid-Afrika, de kwestie van veel- of meertaligheid een cruciale, niet weg te denken factor. Zuid-Afrika kent 11 officiële talen (dus geen dialecten): Afrikaans, Engels, Noord-Sotho, Tswana, Swazi, Tsonga, Venda, Xhosa, Zoeloe, Zuid-Ndebele en Zuid-Sotho. Elf officiële talen dus, met sinds kort, als officiële 12de: gebarentaal. Zoveel talen er zijn, zoveel culturen en zoveel literatuursystemen door Alfred Schaffer. https://www.foliomagazines.be/artikels/zuid-afrika-zoveel-talen-zoveel-culturen-zoveel-literatuursystemen
11 25 Sinds de rechtse coalitieregering in 2023 aan de macht kwam, heeft zij een reeks wetsvoorstellen ingediend, die als ‘anti-Maori’ worden beschouwd. Deze voorstellen omvatten onder andere: het omzeilen van Maori-consultatie bij ontwikkelingsprojecten, het opheffen van de Maori-gezondheidszorg, het vergemakkelijken van het weghalen van Maori-kinderen door de staat om hen vervolgens bij niet-Maori-families te plaatsen en het wegnemen van de mogelijkheid voor gemeenteraden om Maori-wijken te creëren. Het meest omstreden wetsvoorstel is echter de ‘Treaty Principles Bill’, die de principes zou herdefiniëren waarmee de regering de Maori- en Engelstalige versies van het Verdrag van Waitangi interpreteert. Dit verdrag vormt het fundament van Nieuw-Zeeland als natie; door Arama Rata. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/25/maori-vechten-massaal-voor-hun-rechten/
10 02 Wat is er na de Tweede Wereldoorlog in het Zuid-Aziatische subcontinent gebeurd en hoe verhouden de landen Bangladesh, India en Pakistan zich zowel intern als extern tot elkaar en tot de geopolitieke naoorlogse realiteit, Bangladesh, India en Pakistan waarin het alsmaar niet tot vreedzaam samenleven komt? Hoe complex qua leefgewoontes zitten die – nog maar zo kort geleden – onafhankelijk geworden landen in elkaar? Hoe ver staat dat af van de Westerse leefgewoontes? Dat alles wordt uitvoerig uitgewerkt in het veelomvattende boek van Joya Chatterji “Schaduw rond het middaguur, de geschiedenis van Zuid-Azië in de twintigste eeuw” (2023, uitgegeven door Spectrum); door Wil Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/02/kennismaking-met-de-geschiedenis-van-zuid-azie-in-de-twintigste-eeuw/
10 08 De kandidaat van de linkse coalitie heeft de presidentsverkiezingen in Sri Lanka van 21 september jl. gewonnen. De media jammeren over een ‘marxistische president’ aan het roer van het land, maar de mensen die lijden onder de hervormingen opgelegd door het Internationaal Monetair Fonds en daarom op Anura Kumara Dissanayaka hebben gestemd, verheugen zich op langverwachte veranderingen. De overwinning van de NPP markeert een belangrijk keerpunt in de geschiedenis van het land. Het is de eerste keer dat een linkse partij er de presidentsverkiezingen wint. Decennia achtereen was er een opeenvolging van rechts en rechts. De NPP van Kumara Dissanayaka verwijderde zich langzaam van het communisme en evolueert meer en meer in de richting van de sociaaldemocratie; zij het een vrij linkse. Concreet beloofde de partij de BTW te verlagen en af te schaffen voor essentiële goederen en opnieuw te onderhandelen met het IMF over haar voorwaarden. De imperialisten en de schuldeisers van Sri Lanka – uit China, Europa en de Verenigde Staten van Amerika – zitten de Srilankanen al op de hielen. We kunnen alleen maar hopen dat de nieuwe president in staat zal zijn om te gaan met die tegenstrijdige belangen, zoals je van een goede president mag verwachten; door Antoine Manessis, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/08/sri-lanka-historische-overwinning-voor-links/
12 12 De gemiddelde Zuid-Koreaan is niet bepaald voorstander van het politieke systeem van Noord-Korea, maar wil wel de militaire spanningen verminderen en komen tot een betere relatie. Dat willen zij om economische – Noord-Korea is een potentieel grote klant voor Zuid-Koreaanse producten – maar ook vanwege familiebanden. Heel wat Zuid-Koreanen hebben nog steeds broers, neven, nichten en zusters aan de overkant en willen meer wederzijdse bezoekrechten verkrijgen. De Verenigde Staten van Amerika zijn altijd de grote pleitbezorger gebleven van de harde lijn. De grootmacht aan de overkant van de Stille Oceaan heeft immers baat bij de instandhouding van de huidige conflicten. Het laat de VS toe permanent een grote troepenmacht te stationeren aan de grens met China èn Rusland.
De VS en het Westen stellen telkens weer dat zij in Zuid-Korea democratie en vrijheid verdedigen. Dat was in ieder geval 42 jaar lang, tot 1987 manifest onwaar, maar ook daarna hebben de VS meermaals actief geïntervenieerd in verkiezingen om kandidaten van hun keuze verkozen te krijgen. Doelwit van die inmengingen zijn nog steeds alle partijen en politici, die meer sociaal-democratische rechten willen voor de bevolking en een pacificering willen met Noord-Korea. Wat in de mainstream-berichtgeving volledig ontbrak over de poging tot staatsgreep van 3 december jl. was context en geschiedenis. De grote media boden 6 uur spektakel van snel opeenvolgende gebeurtenissen, maar over de diepere oorzaken, het wijdverbreide ongenoegen over het politieke bestel, werd nauwelijks iets gezegd. De VS hebben in Zuid-Korea al heel lang niet meer de brede steun van de bevolking, die hen als een buitenlandse bezetter ziet. Dat verklaart onder meer waarom de bevolking van het dorpje Gangjeong, met nauwelijks 1900 inwoners, al 17,5 jaar onafgebroken betoogt tegen de VS-basis op het eiland Jeju. Dit is [waarschijnlijk; GjH] het langste zonder onderbreking lopende democratische protest ter wereld.
Het protest tegen de president Yoon Suk-yeol in de 2 jaren voor 3 december was gericht tegen zijn misbruik van de presidentiële macht. De president gebruikte 23x sinds zijn eedaflegging zijn vetorecht tegen door het parlement goedgekeurde wetten. Geen enkele Zuid-Koreaanse president – ook niet onder de dictatuur – gebruikte dat vetorecht vaker. Verder staat het volledige systeem van de openbare gezondheidszorg op de rand van de afgrond als gevolg van de neoliberale besparingen, die de president heeft opgelegd. Op 3 december jl. kondigde hij de krijgswet en de noodtoestand af. Maar ondanks de mislukte staatsgreep is de strijd voor de Zuid-Koreaanse democratie nog lang niet ten einde; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/12/mislukte-staatsgreep-zuid-korea-wijst-op-tanende-werelddominantie-vs/
12 18 Op dinsdag 3 december jl. kondigde de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk Yeol in een televisietoespraak de staat van beleg af “om de Republiek Korea te beschermen tegen de dreiging van de Noord-Koreaanse communistische strijdkrachten, om de pro-Noord-Koreaanse staatsvijanden uit te roeien die de vrijheid en het geluk van ons volk ondermijnen, en om de vrije constitutionele orde te beschermen”. Onmiddellijk nadat de staat van beleg was afgekondigd, verzamelde zich een enorme menigte voor het parlement en dwong de soldaten om de parlementsleden binnen te laten. De 190 parlementsleden, die erin slaagden het parlement binnen te komen, stemden onmiddellijk en unaniem voor het opheffen van de staat van beleg. Ze kondigden aan dat ze een motie zouden indienen om de president af te zetten. Op zaterdag 7 december en de dagen daarna verzamelden honderdduizenden (volgens de politie) of een miljoen (volgens de organisatoren) demonstranten zich voor het parlement om de afzetting te steunen. Op zaterdag 14 december stemde een ruime tweederde-meerderheid voor de opschorting van de bevoegdheden van de president tot de bekrachtiging van de afzetting door de 9 rechters van het Hooggerechtshof. Die moet volgens de Koreaanse wet binnen een periode van maximaal 6 maanden plaatsvinden.
12 19 Volgens de gouverneur van Tokyo, Yuriko Koike, is “de positie van vrouwen een lang bestaand probleem in Japan”. Daarom wil zij namens de stad de werkstijlen flexibel herzien, zodat niemand zijn carrière hoeft op te offeren vanwege levensgebeurtenissen zoals bevallingen of de zorg voor kinderen. Dat klinkt als een vooruitstrevend plan, maar [zoals altijd; GjH] het is belangrijk om te kijken hoe de vierdaagse werkweek precies wordt aangeboden. Het stadsbestuur van Tokyo biedt namelijk alleen de mogelijkheid om uren flexibel in te vullen, zodat je één dag vrij kunt plannen. Dat betekent dat je in vier dagen de uren werkt van een voltijdse, vijfdaagse werkweek. Die dagen zullen dan natuurlijk een stuk langer worden; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/19/is-een-vierdaagse-werkweek-de-oplossing-voor-gendergelijkheid/
10 06 Dagelijks worden in Oekraïne zo’n 2.000 mensen gedood of raken gewond. Er spelen 4 kwesties in deze Oekraïense oorlog: 1. Als eerste NAVO’s uitbreidingsdrang, 2. ten tweede de terugtrekking van de VS uit het Verdrag inzake Antiraketsystemen in 2002, dat grote gevolgen had voor het atoomwapenakkoord, 3. ten derde het conflict over de Krim en 4. de vierde zijn de kwesties met Russisch sprekenden in de meest oostelijke deelstaten van Oekraïne (het niet handhaven van de Minsk-akkoorden); door Jeffrey Sachs. https://www.youtube.com/watch?v=Ho7IOATIf9s&t=387s
10 16 De Verenigde Staten van Amerika onderhouden een uitgebreid netwerk van militaire bases in Europa. Dankzij deze faciliteiten is de US Army prominent in Europa aanwezig, wat afschrikking, snelle crisisrespons en gezamenlijke training vergemakkelijkt. Hoewel een groot deel van de VS-aanwezigheid op het continent begon na de Tweede Wereldoorlog en in de Koude Oorlog is deze aanwezigheid na het einde van het communisme, de val van de Berlijnse Muur [en het ontbinden van het Warschau Pact; GjH] niet afgenomen.
Integendeel: de aanwezigheid van Amerikaanse troepen is gegroeid: van 2014 tot 2022 steeg het aantal uitgezonden militairen van 65.000 naar 80.000, en na de Russische invasie in Oekraïne naar 100.000. Het land met het grootste aantal (35.800) gestationeerde VS-militairen is Duitsland, gevolgd door Italië met 12.400, en het Verenigd Koninkrijk met 9.800. In totaal zijn er minstens 275 Amerikaanse bases en locaties in Europa alleen al; door Adela Sanchidrián met een opsomming van Amerikaanse militaire aanwezigheid in verschillende landen [waarbij het Nederlandse Volkel ontbreekt; GjH]. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/16/verbazend-hoeveel-militaire-bases-de-vs-nog-steeds-in-europa-heeft/
10 28 De keuze van Emmanuel Macron voor de vorming van een nieuwe regering werd mogelijk gemaakt door de enscenering van een medialeugen en een politieke leugen: Jean-Luc Mélenchon en La France insoumise (LFI) zouden antisemitisch zijn. De beschuldiging – precies het soort valse informatie dat de Franse autoriteiten bestrijden als het uit Moskou of uit de Trump Tower komt – diende 3 doelen tegelijk: ze moet de grootste parlementaire fractie ter linkerzijde buitenspel zetten, extreemrechts rehabiliteren (dat niet langer antisemitisch zou zijn) en rechtvaardigen dat de linkse coalitie word geïsoleerd.
In die context past het te benadrukken dat die linkse coalitie desondanks bij de recente parlementsverkiezingen het grootste aantal verkozenen behaalde, waarbij de verkiezingen gekenmerkt werden door een [relatief; GjH] hoge opkomst; door Serge Halimi. https://lavamedia.be/de-kunst-van-politieke-laster/
11 03 Op 1 november, slechts 5 dagen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, lanceren de Europese Groene partijen, waaronder Ecolo, Groen en GroenLinks, een oproep tot Jill Stein om zich als kandidaat-president terug te trekken uit de verkiezingen van dinsdag 5 november. Zij kiezen voor de continuïteit van Kamala Harris en stellen zich geen vragen bij het brute feit dat de kiezers in de Verenigde Staten van Amerika slechts de keuze krijgen tussen zoiets als de cholera en de pest. Overigens rammelt de argumentatie van deze oproep op alle vlakken; door Lode Vanoost. Zie ook 11 05 hieronder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/03/eu-groenen-verkiezen-kamala-harris-en-verderzetting-genocide-in-gaza/
11 05 Jill Stein heeft gereageerd op de stelling van de Europese Groenen dat zij zich als presidentskandidaat zou moeten terugtrekken (zie 11 03 hierboven). Stein vermoedt dat deze Groenen zijn ingegaan op de mythe dat Stein-stemmers op de Democraat zouden stemmen als zij niet aan de presidentsverkiezingen zou deelnemen. De feedback geeft echter aan dat haar kiezers helemaal niet van plan zijn om op een van de kandidaten van de twee grote partijen te stemmen. Stein nodigt de Europese Groenen uit om rechtstreeks met haar (partij) te communiceren om de standpunten van haar partij en hun deelname aan de verkiezingen te begrijpen, en om hun eis te steunen voor een nationale volksstemming voor de president op basis van ranked-choice voting (RCV), waarmee de vermeende ‘spoiler-factor’ zou worden weggenomen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/05/jill-stein-tot-eu-groenen-communiceer-alvorens-een-mening-te-hebben-over-ons/
11 05 In de Duitse Bundestag (de Duitse federale Kamer van Volksvertegenwoordigers) bespreken de regeringspartijen de FDP (liberalen), Die Grünen-Bundnis90 (groenen) en SDP (sociaaldemocraten) in samenspraak met de conservatieve oppositiepartijen CDU/CSU (christendemocraten) een voorstel voor een resolutie, dat de bedoeling heeft elke kritiek op de apartheid, de bezetting, de genocide en de kolonisatie door Israël en elke uiting van sympathie voor [(mensen-); GjH] rechten voor Palestijnen te criminaliseren als een vorm van antisemitisme. Deze resolutie moet echter niet gezien worden als een middel in de strijd tegen het groeiend antisemitisme in Duitsland. Het is gewoon een laf initiatief, want een parlementaire resolutie is een politiek statement zonder juridische consequentie. Ze kan niet gebruikt worden als basis om personen of organisaties voor de rechtbank te dagen of te veroordelen. Wanneer de Duitse regeringspartijen het echt zouden menen, dat elk protest en elke actie tegen de genocide in Gaza gecriminaliseerd moet worden, dan moeten ze deze standpunten niet in een vrijblijvende resolutie verwoorden, maar in een wetsvoorstel. Alleen wetten hebben juridisch bindende kracht. De reden waarom de Duitse regeringspartijen dat niet doen is dat een dergelijk wetsvoorstel geen schijn van kans heeft om door het Grondwettelijk Hof te worden bekrachtigd; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/05/duitse-resolutie-over-antisemitisme-is-doelbewust-misleidend-maar-vooral-laf/
11 18 Geen Westerse regeringsleider toont de hypocrisie over de genocide in Gaza extremer dan Britse eerste minister Keir Starmer. In 2014 veroordeelde hij voor het Internationaal Gerechtshof Servische misdaden in Kroatië als genocide “vanwege het vernietigen van een bevolking door systematische bombardementen, uithongering en marteling”. In 2024 weigert hij veel ergere feiten in Gaza als genocide te veroordelen; door Jonathan Cook, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/18/britse-premier-in-2014-dit-is-genocide-in-2024-dit-is-geen-genocide/
12 18 Tegen de achtergrond van de oorlog in buurland Oekraïne kwamen Georgië en Moldavië eind oktober onder hoogspanning na verkiezingen. Verwacht werd dat het conflict in Oekraïne de bevolking van deze voormalige Sovjetrepublieken (deels bezet door Russische troepen) massaal zou doen kiezen voor anti-Russische politieke partijen. Dat bleek niet zo te zijn. David Teurtrie probeert deze ontwikkeling te verklaren:
In tegenstelling tot wat in het Westen vaak wordt gedacht, staan geopolitieke kwesties niet bovenaan de agenda van de kiezers. En de naleving van de associatieovereenkomst met de Europese Unie komt voor Georgiërs pas op de 6de plaats. Ook de kosten van corruptie, levensonderhoud en lage lonen baren de Moldaviërs veel meer zorgen dan de oorlog in Oekraïne, die voor hen pas op de 16de plaats komt; door David Teurtrie. https://lavamedia.be/de-europese-droom-verdeelt-georgie-en-moldavie/
12 19 Wanneer in Duitsland of de Verenigde Staten van Amerika betogers op het parlement afstormen, heet dat ‘antidemocratisch’. Gebeurt zoiets in Georgië, dan feliciteert de Europese Unie die groepen als ‘verdedigers van de democratie’; door Toon Danhieux. Zoals vaak gaat het dus niet om de handeling, die onrechtvaardig is of juist rechtvaardig, maar het gaat erom of ‘wij’ er voordeel aan vermoeden wat het onderscheid tussen onrecht en recht bepaalt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/19/escalatie-in-georgie-en-de-rol-van-de-eu/
9 23 Verreweg het merendeel van de bommen, die Israël op Gaza dropt, zijn gemaakt in de Verenigde Staten van Amerika. De VS voorziet Israël ook van vliegtuigbrandstof. Israël zette minstens 20x wapens van Amerikaanse makelij in voor ‘vermoedelijke’ oorlogsmisdaden. Hoewel het technisch gezien om verkoop gaat, wordt dit materieel betaald door de Amerikaanse belastingbetaler. Israël gebruikt militaire hulp, die het Congres goedkeurt, in feite als een cadeaubon voor wapens uit de VS. Alleen al in maart jl. had de regering van Joe Biden al voor ruim 100 afzonderlijke deals met Israël het licht op groen gezet: dat komt neer op gemiddeld één wapendeal per 36 uur. De regering hield de waarde van elke afzonderlijke deal ‘onder de drempel’ om zo haar informatieplicht aan het Congres te omzeilen. Israël heeft het programma ‘Lavender’ gebruikt om met behulp van Artificiële Intelligentie een recordaantal doelwitten te genereren. Dit AI-programma is gecodeerd met instructies, die niet stroken met het internationaal recht.
In onderstaand artikel worden 5 wapeleveringen geanalyseeerd, samen ter waarde van ruim $ 20 miljard, bedoeld om helderheid te verschaffen over wat geleverd is en hoe het door Israël is ingezet. Om een aanval in de lijst op te nemen, moest er voldoende bewijs zijn dat deze het internationaal recht schond. Bovendien moest er concreet forensisch bewijs zijn dat door de VS-geleverd wapentuig is gebruikt om de schending van het internationaal recht te plegen. Alleen de soorten wapens, die de VS sinds 7 oktober aan Israël heeft geleverd, komen aan bod.
De regering-Biden onderkent dat het waarschijnlijk is dat Israël de mensenrechten heeft geschonden met door haar geleverde wapens, maar beweert niet genoeg bewijs te hebben om die wapeninzet te koppelen aan specifieke schendingen, dat die het stopzetten van militaire hulp aan Israël zouden rechtvaardigen. In deze analyse wordt echter duidelijk waarom de regering-Biden er de voorkeur aan geeft Israël in het geheim te bewapenen. Er is meer dan genoeg informatie beschikbaar; door Stephen Semler, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/23/israel-zette-minstens-twintig-maal-vs-wapens-in-voor-vermoedelijke-oorlogsmisdaden/
9 24 Voor Kamala Harris en Donald Trump zijn er – in het land dat, wanneer iedereen ter wereld evenveel zou consumeren als de gemiddelde inwoner daar – 5,1 planeten als de aarde nodig om aan de vraag te kunnen voldoen. Thema’s als de klimaatcrisis, de grote uitgaven aan de militaire industrie en de abominabele volksgezondheid vinden zij niet van belang. Dat blijkt uit hun debat van 10 september jl., dat inhoudelijk slechts een flinterdun verschil toonde. Slechts de retoriek en stijl verschilde; door José Ernesto Nováez Guerrero, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/24/de-grote-gaten-in-het-debat-trump-harris/
9 25 Documenten van de Amerikaanse overheid praten over de Cubaanse Revolutie als een daad van ongehoorzaamheid. Cuba zou ongehoorzaam zijn aan de Verenigde Staten van Amerika. Deze ongehoorzaamheid moest onder controle gebracht worden. Er spelen hier twee woorden. De ‘ongehoorzaamheid’ van Cuba moest aan banden gelegd worden, omdat de Amerikaanse regering vreest dat deze ongehoorzaamheid ‘besmettelijk’ kan worden. Ongehoorzaamheid en besmetting. Het is niet alleen het Cubaanse communisme. Ze vreesden meer dan dat. Ze vreesden dat het halfrond van de Amerika’s het voorbeeld van Cuba zouden volgen en zouden zeggen: ‘Wij willen niet dat Washington ons binnenlands beleid formuleert, wij willen zelf ons binnenlands beleid bepalen. Dat betekent dat we het op onze eigen manier willen bepalen, niet persé communistisch, het kon zelfs sociaal-democratisch zijn.’ Dat werd door de opvolgende regeringen van de VS niet toegestaan, want dat was ongehoorzaamheid en voedde de angst dat het besmettelijk zou kunnen worden. Dat is wat we uit Amerikaanse overheidsdocumenten geleerd hebben; door Jan Reyniers in gesprek met Vijay Prashad over het boek “On Cuba – Reflections on 70 Years of Revolution and Struggle” (2024, uitgegeven door The New Press) geschreven door Prashad en binnenkort in het Nederlands, vertaald door Reyniers en uitgegeven door EPO. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/25/vijay-prashad-over-cuba-chomsky-extreemrechts-en-eenzaamheid/
9 27 Al sinds Hugo Chavéz er in 1998 aan de macht kwam, is Venezuela het mikpunt van allerlei aanvallen van het hele Westen en met name de Verenigde Staten van Amerika. Nu blijkt dat het land zich – ondanks de economische sancties herpakt en Nicolás Maduro Moros de verkiezingen van juni jl. won – nemen de aanvallen weer toe; door Saïd Boumama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/27/opnieuw-meer-agressie-tegen-venezuela/
10 01 Claudia Sheinbaum is geïnstalleerd als de nieuwe president van Mexico. De 62-jarige Sheinbaum won de presidentsverkiezingen begin juni jl.. Ze is lid van de links-populistische politieke partij ‘Morenan’ en niet alleen de eerste vrouw in deze functie, maar ook de eerste Joodse president van het katholieke land. Eerder won een team met haar in 2007 de Nobelprijs voor de Vrede en zette zij zich in als lid bij het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6330175/eerste-vrouwelijke-president-van-mexico-geinstalleerd-tijd-voor-verandering.html
10 02 Haïti blijft kampen met de aanhoudende gevolgen van het bendegeweld sinds begin dit jaar. Momenteel hebben nu 5,4 miljoen mensen er elke dag moeite om hun gezin en zichzelf te voeden. Voor 2 miljoen mensen gaat het over een ‘crisisniveau van honger’ (IPC Fase 4): acute ondervoeding, extreme voedseltekorten en ziekte. En voor de minstens 6.000 mensen in de opvangcentra van de hoofdstad Port-au-Prince is de situatie nog erger: zij kampen met ‘catastrofale’ niveaus van voedselonzekerheid (IPC Fase 5). Dat betekent armoede, hongersnood, extreem kritieke niveaus van acute ondervoeding en overlijden; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/02/in-haiti-kampt-nu-de-helft-van-de-bevolking-met-honger/
10 29 De keuze bij de verkiezingen in de Verenigde Staten van Amerika is die tussen bedrijfsmacht en oligarchenmacht. De bedrijfsmacht heeft stabiliteit en een technocratische regering nodig. De oligarchenmacht gedijt op chaos en deconstructie van de administratieve staat. Geen van twee is democratisch. Ze hebben allebei de academici, de politieke klasse en de pers opgekocht. Beide zijn vormen van uitbuiting, die het publiek verarmen en machteloos maken. Beide sluizen geld omhoog naar de miljardairsklasse. Beide ontmantelen ze de regelgeving en ze vernietigen allebei de vakbonden. Ze snoeien in overheidsdiensten in naam van bezuinigingen. Ze privatiseren elk aspect van de VS-samenleving, van nutsbedrijven tot scholen. Ze houden permanente oorlogen in stand. En ze maken de media machteloos: media die – als ze niet door bedrijven en rijken werden gecontroleerd – hun corruptie en plunderingen zou onderzoeken. Kamala Harris is het gezicht van de bedrijfsmacht. Donald Trump is de mascotte van de oligarchie. Daar ligt de breuk binnen de heersende klasse. Je kunt het zien als een burgeroorlog binnen het kapitalisme, die zich afspeelt op het politieke toneel. De kiezers zijn weinig meer dan een rekwisiet in een verkiezing, waarin geen van beide partijen hun belangen zal behartigen of hun rechten zal beschermen; door Chris Hedges, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/29/verkiezingen-vs-de-keuze-tussen-bedrijfsmacht-en-oligarchische-macht/
10 30 Op dinsdag 5 november 2024 mogen de burgers van de Verenigde Staten van Amerika hun president voor de komende 4 jaar kiezen. Over het systeem, waarmee hun stemmen tot de verkiezing van hun president leidt, bestaan veel misverstanden. Lode Vanoost schreef een korte inleiding over het anachronistisch electorale systeem van een land dat geen internationale onafhankelijke monitoring van zijn verkiezingen toelaat: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/30/wist-je-dat-de-vs-hebben-geen-fair-verkiezingssysteem-dat-is-zo-bedoeld/
10 31 Met Donald Trump stevent de Verenigde Staten van Amerika af op een toenemende fascistisering van de machtigste staat ter wereld. Een verkiezingsoverwinning van Kamala Harris is absoluut te verkiezen, maar zelfs als ze het haalt is er weinig reden tot juichen. Daar zijn 3 redenen voor. 1.Ten eerste is het hele politieke spectrum in de VS onder impuls van Donald Trump naar rechts en zelfs naar extreemrechts opgeschoven. Wie de verkiezingen ook wint, in grote lijnen zijn het de ideeën van Trump die zullen zegevieren. 2. Ten tweede zal de nieuw verkozen president, wie het ook zal zijn, niet kunnen beschikken over een meerderheid in het Congres, bestaande uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, al kan ook dat veranderen. Dus zelfs als Harris het haalt, zal zij op binnenlands vlak met handen en voeten gebonden zijn aan de Republikeinse meerderheid in de Senaat. 3.Ten derde zal Harris, als ze president wordt, vooral moeten dansen naar de pijpen van big business; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/31/kan-kamala-harris-het-verval-in-haar-land-keren/
11 06 Donald Trump is een extreemrechtse en gevaarlijke antidemocraat en een pathologische, racistische, seksistische leugenaar. Het idee dat de Verenigde Staten van Amerika de beschaafdste democratie ter wereld zijn, is allang achterhaald. Politici van beide grote partijen worden er door het grote geld omgekocht om hun belangen in binnen- en buitenland te verdedigen, zelfs wanneer daar een genocide voor nodig is.
Trump had deze verkiezingen nooit kunnen winnen zonder steun van grote delen van het kapitaal. Hij belooft alles op alles te zetten om de opkomst van China te stoppen, onder meer met invoerheffingen van 60% op Chinese producten. Om hem in het zadel te helpen blijken alle middelen geoorloofd. Elon Musk maakte X tot een megafoon voor Trumps verkiezingscampagne en beloofde giften van $ 47 voor mensen, die potentiële kiezers aanbrengen in de staten waar het aantal potentiële democraten en republikeinen elkaar weinig ontloopt.
De strategie van Kamala Harris bestond grotendeels uit het zichzelf net zo rechts als Trump presenteren, maar dan minder gestoord; ik wil ook massaal migranten deporteren, maar ik scheld ze niet uit voor het vuil van de straat. Ik ga ook voor de rijken, maar ik kom op voor het recht op abortus. Ik steun Israël ook, maar ik doe wel alsof ik empathie heb met Palestijnen.
Men is, waarschuwde Jan Blommaert (1961-2021) al in 2001, de democratie aan het reduceren tot een reeks handelingen, praktijken, visies en vormen, die op zichzelf staan en geen verband meer hoeven te hebben met de rest van het maatschappelijke bestel. Blommaert ziet dit als dé fout, die overal genadeloos en virtuoos wordt uitgebuit door extreemrechts, dat zich daardoor kan vermarkten als de nieuwe democratie. Een democratie, die niets meer heeft met een ‘groot verhaal’, een ideologie, en niet hoeft te worden uitgelegd, is een democratie in stervensbegeleiding.
Er is dus nood aan een groot verhaal over macht, systemen en tegenmacht. We zouden moeten praten over emancipatie en de strijd om een nieuw mens- en wereldbeeld. Progressieve politiek heeft een horizon nodig om naartoe te werken. Wat we nodig hebben voor een betere wereld, is de energie zoals die in de eerste campagne van Bernie Sanders zat. Nu het alternatief van barbarij steeds nadrukkelijker op de voorgrond treedt, heeft de progressieve politiek meer dan ooit behoefte aan een herontdekking van het socialisme; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/06/waarom-de-waanzin-het-verstand-versloeg-hoe-trump-opnieuw-kon-winnen/
11 06 Angstwekkend veel mensen in de Verenigde Staten van Amerika zijn kennelijk zo radeloos dat ze op zoek zijn gegaan naar een sterke leider, ook al kraamt die de grootste onzin uit en ook al gaat die in tegen hun persoonlijke belangen. Het rijkste land ter wereld is tezelfdertijd één groot sociaal kerkhof. Van de burgers leeft 58% van salaris tot salaris. Vaak moet men 2 tot 3 banen hebben om niet in de armoede terecht te komen. Zo’n 130 miljoen Amerikanen (40%) hebben onvoldoende geld om een noodgeval van $ 400 te kunnen opvangen, 80 miljoen burgers (25%) stelt een behandeling voor een ernstige medische aandoening uit vanwege de kosten. Nergens in de Westerse wereld is de kloof tussen arm en rijk zo groot als daar. De 0,1% gefortuneerden heeft evenveel rijkdom als de 90% onderaan. De 3 rijksten bezitten evenveel als de helft van de bevolking. Al deze sociale ongelijkheid gaat gepaard met geweld. Om de 15 minuten sterft er iemand door vuurwapens. Jaarlijks zijn er meer dan 1 miljoen misdrijven, waaronder diefstal, zware mishandeling, moord en verkrachting.
Dergelijke onaanvaardbare sociale malaise in zo’n rijk land vertaalt zich onvermijdelijk in wantrouwen in de politiek. Nog slechts een kleine minderheid heeft geloof in politieke leiders. De laatste 10 jaar schommelt het vertrouwen in de federale regering tussen amper 15 en 20%. Ook het vertrouwen in andere instellingen gaat achteruit. Trump speelde in op dat wantrouwen door zich steeds als outsider te profileren. Zelf afkomstig uit de toplaag van de bevolking stelt hij zich op als een strijder tegen het establishment en gaat hij tekeer tegen de media, de intellectuelen, de politieke kaste en de wetenschappers. Zijn stoer en vulgair taalgebruik sluit daar perfect bij aan.
Echter, dit fenomeen doet zich helaas niet alleen voor in de VS. In grote delen van de wereld is extreemrechts in opmars. Het kapitalisme verkeert dan ook in een diepe crisis. Het is zeer de vraag of dit systeem te hervormen is of dat we toe zijn aan een revolutie. Hopelijk trekken we tijdig [moet zijn: ‘eindelijk eens’; GjH] lessen uit de geschiedenis; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/06/wat-mogen-we-van-trump-verwachten/
11 15 De volgende Amerikaanse president is een veroordeelde crimineel, die door de generaal, die hij zelf heeft aangesteld, een ‘fascist tot op het bot’ is genoemd. Hij kon de grote leugen van de ‘gestolen verkiezing’ aan een enorm deel van het Amerikaanse publiek verkopen, schoffeerde minderheden en vrouwen, en het is de man die twee impeachments overleefde, ranzige racistische en sexistische uitspraken deed en een bijna-staatsgreep uitlokte. Donald Trump is het perfecte product van de maatschappij, die hem heeft voortgebracht: een land in de greep van een corrupt Hooggerechtshof en oligarchie; een samenleving die lijdt aan de ongeneeslijke kwalen van geweld, ongelijkheid en verslaving. Het is een supermacht in verval.
12 19 Cuba heeft het bijzonder moeilijk. Er is een nijpend tekort aan allerhande basisproducten, brandstof en medisch materiaal. De regelmatige stroomuitval kan uren aanhouden. Deze calamiteiten zijn in de eerste plaats het gevolg van meer dan 60 jaar economische blokkade, de langste uit de wereldgeschiedenis. Daarnaast is er veel steun van Venezuela weggevallen, dat zelf ook ernstig te lijden heeft onder zware economische sancties van de Verenigde Staten van Amerika. Decennia is Cuba het toonbeeld geweest van solidariteit met landen en volkeren in nood. Vandaag is het land zelf meer dan ooit aangewezen op solidariteit uit het buitenland; door Toon Danhieux met adviezen waar u, beste lezer, aan kunt bijdragen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/19/reis-naar-cuba-en-red-levens/
12 20 Met de herverkiezing van Donald Trump staat een mogelijke militaire invasie van Venezuela weer op de agenda. Trump had altijd al het voordeel van de eerlijkheid: “Wij willen onze olie terug die daar in de grond zit”. De intenties van de Verenigde Staten van Amerika gaan echt niet over herstel van de democratie; door MintPress News. https://www.mintpressnews.com/with-trump-reelection-venezuela-invasion-on-the-cards/288809/
9 27 Israël richt in Libanon een nieuwe slachting aan om de militaire operatie, die tot nu toe met name gericht was op de vernietiging van Gaza, in de hele regio te doen escaleren. De grootmachten, van de Europese Unie tot de Verenigde Staten van Amerika, lanceren hun oproep tot deëscalatie, zowel tot Hezbollah als tot Israël. Zij doen het voorkomen alsof die twee even verantwoordelijk zijn. Het is weer een staaltje van onze Westerse hypocrisie; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/27/bloedbaden-in-libanon-en-westerse-hypocrisie/
9 30 In 2006 vroeg een journalist aan Noam Chomsky of Hezbollah volgens hem een terroristische organisatie is. Dat was naar aanleiding van een zoveelste bezetting van het zuiden van Libanon door Israël. Chomsky vertelde dat de term ‘terrorisme’ alleen door de grootmachten wordt gebruikt om de vormen van geweld te veroordelen, waar zij het niet mee eens zijn. De Verenigde Staten van Amerika steunden uiteraard de bezettingen en invasies van Israël van het zuiden van Libanon (in 2006). Hezbollah was bij machte om hen terug te drijven. Daarom zijn ze dus volgens de VS, en in haar kielzog alle Westerse landen, ‘een terroristische organisatie’. Zijn toenmalig antwoord is 18 jaar later nog altijd toepasbaar op de huidige aanval van Israël op Libanon; door Noam Chomsky, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/30/noam-chomsky-de-terroristen-zijn-israel-en-de-vs-niet-hezbollah/
10 02 Israël vermoordde de Libanese verzetsleider Sayyed Hassan Nasrallah (1960-2024) op vrijdag 27 september jl. met 80 bommen van 2.000 pond die 6 flatgebouwen met de grond gelijkmaakten. Hij werd vermoord, omdat hij weigerde de aanvallen op Noord-Israël te staken totdat de Israëli’s een einde zouden maken aan de genocide op de Palestijnen. Tijdens de korte Israëlische wapenstilstand staakte Nasrallah’s organisatie-Hezbollah ook hun aanvallen. Toen de Israëli’s de gevechten hervatten, deed Hezbollah dat ook. Hij is niet de man, die de mainstream media van hem maken, maar hier is een portret van hem, dat wordt geschets door de historicus Vijay Prashad: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/02/sayyed-hassan-nasrallah-de-man-die-israel-versloeg/
10 03 Westerse media en politici roepen [voor de bühne; GjH] zowel Hezbollah en Iran als Israël op de oorlog niet te laten escaleren, maar ze verhullen dat escalatie precies is wat Israël wil. Samen met de Verenigde Staten van Amerika wil Israël de machtsbalans in de West-Azië hertekenen. Ze deinst er niet voor terug om de hele regio in de oorlog mee te sleuren. Het toneel voor dit Israëlische offensief is op zijn minst regionaal en wellicht ook mondiaal. Het doel is niet meer en niet minder dan een aanval op Iran en, in bredere zin, op alle landen, die zich vanuit een gemeenschappelijk belang verenigen en het verlangen koesteren om zich te ontdoen van de wurggreep van de Westerse hegemonie op economisch, militair en politiek gebied, zoals veel Afrikaanse landen, Brazilië, China, Iran, Rusland en Venezuela; door Saïd Boumama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/03/de-echte-inzet-van-israels-oorlog-in-gaza-en-libanon/
10 09 Professor Nurit Peled-Elhanan laat zien hoe Israëlische schoolboeken een krachtig denkkader creëren van anti-Palestijns opvattingen en hoe ze op die manier Israëlische kinderen achterdocht, angst en haat aanleren. De bestaansreden van schoolboeken is om de staat te legitimeren, en dan met name de controversiële acties van de staat, zoals de misdaden bij het ontstaan van de staat Israël; door George Yancy. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/09/schoolboeken-en-genocide-in-israel/
10 09 Bespreking van de 6 Israëlische invallen in Libanon. Volgens het plan na de eerste inval zou het gebied na de Israëlische terugtrekking worden overgedragen aan de VN-macht. Maar de Israëlische strijdkrachten (IDF) kwamen terug op de laatste fase van de overeenkomst en stelden in plaats daarvan een eigen zogenaamde ‘veiligheidszone’ in. De controle daarvan werd toegekend aan een lokale militie – het Zuid-Libanese Leger (SLA). Het was in die omstandigheden – ongereguleerd en met meerdere milities aan zet, dat Unifil werd ingezet; door Vanessa Newby, die ook de volgende 5 invallen bespreekt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/09/israel-is-zuid-libanon-al-vijf-keer-eerder-binnengevallen-een-tijdlijn/
10 10 De Palestijnse scholen zijn niet open gegaan voor de 600.000 kinderen en de 90.000 studenten van het hoger onderwijs in Israël of zo u wilt Palestina. Buiten het feit dat verschillende duizenden onder hen gedood of verwond zijn, zijn alle universiteiten in Gaza beschadigd. De laatste scholen dienen momenteel voor de opvang van vluchtelingen, wat Israël niet belet ze te blijven bombarderen; door het personeel van katholieke universiteit in Leuven, vertaald door Paul Beghin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/10/personeel-uclouvain-geen-terugkeer-naar-school-voor-leerlingen-in-gaza/
10 11 Israël en zijn woordvoerders beweren dat de aanval in Libanon alleen gericht is tegen Hezbollah, maar dat is een leugen. Mensen in Libanon vertellen dat Israël daar hetzelfde doet als wat het in Gaza doet. Het willekeurige karakter van de meeste aanvallen stemt daarmee overeen. De “precisieaanval” om maar wat te noemen, die Sayed Hassan Nasrallah doodde, gooide bijvoorbeeld 4 flatgebouwen plat en begroef en vernietigde ongeveer 300 burgers. Reddingswerkers zoeken nog steeds tussen het puin, maar worden dagelijks geconfronteerd met tientallen nieuwe aanvallen. Eén luchtaanval op Ain al-Delb, net ten oosten van Saida, doodde 45 burgers. Allemaal mensen die er een schuilplaats hadden gezocht. Er werden sinds het begin van de invasie al meer dan 2.100 doden geteld in Libanon. Er zijn daar nu meer dan 1,2 miljoen ontheemden; door Ben Alofs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/11/ooggetuigenverslag-vanuit-oorlogsgebied-libanon/
10 13 Er zijn Hamas-documenten gevonden op een computer, die begin dit jaar door Israëlische soldaten in beslag is genomen bij een commandocentrum in Khan Younis, in het zuiden van Gaza. De beweging zou al 2 jaar eerder steun voor hun actie gezocht hebben bij Hezbollah en Iran. De aanslag, die Hamas voor ogen had, zou dan grootschaliger zijn geweest dan wat er vorig jaar gebeurde. Het Israëlische leger zegt dat de documenten echt zijn en opnieuw blootlegt hoe hun inlichtingendienst gefaald heeft om de aanslag te voorkomen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2540596-hamas-zocht-al-ver-voor-7-oktober-steun-bij-iran-en-hezbollah-voor-grote-aanslag
10 15 Terwijl het vredeshandhavers van de Verenigde Naties in Libanon aanvalt en een etnisch zuiveringsplan uitvoert in Gaza, kondigde het Pentagon zondag aan dat de Verenigde Staten van Amerika een THAAD-batterij (Terminal High-Altitude Area Defense) naar Israël stuurt. Deze nieuwe inzet komt op het moment dat Israël en de VS overleggen over Israëls plannen om Iran aan te vallen, waarvan verwacht wordt dat het een nieuwe Iraanse ballistische raketaanval zal uitlokken; door Dave DeCamp. Is een sterkere steunbetuiging aan Israël denkbaar? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/15/vs-stuurt-thaad-raketsysteem-en-100-militairen-naar-israel/
10 16 Het doel van Israël in Libanon is de bevolking te scheiden van de verzetsstrijders die ze steunt. Alle middelen, die daarvoor nodig waren, werden ingezet: grootschalige bombardementen om paniek te zaaien, martelingen, psychologische oorlogsvoering, verplaatsing van bevolkingsgroepen, enzovoort. De omvang van de slachting in Palestina, in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever, en in Libanon lijkt het gevolg van zo’n keuze van de zionistische staat. We hebben hier niet te maken met collaterale schade, maar met bewust gekozen oorlogsdoelen.
De huidige oorlog is een wereldwijde kwestie. De Westerse steun voor Israël zal niet stoppen, hoe massaal het bloedbad verder ook wordt. Er kan alleen een einde aan komen door een wereldwijde mobilisatie van activisten. Anders zullen de Verenigde Staten van Amerika, geconfronteerd met de opkomst van een multilaterale wereld, het strategische instrument dat de staat Israël voor hen is, nooit opgeven. Hoe belangrijk dat instrument voor de VS is, werd kernachtig samengevat door Alexander Haig, Ronald Reagans minister van Buitenlandse Zaken in de jaren ’80: “Israël is Amerika’s grootste vliegdekschip, het kan niet zinken, het vervoert geen Amerikaanse soldaten en het ligt in een regio die cruciaal is voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten”; door Saïd Bouamama. Ja, Israël is crusiaal voor de nationale veiligheid van de VS 9171 km verderop. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/10/16/de-oproep-van-netanyahu-en-de-reactie-van-het-libanese-volk/ De afstand heb ik berekend met http://nl.afstand-meten.himmera.com/zoeken/
11 04 Het Israëlische beleg van het noorden van Gaza gedurende de laatste 20 dagen maakt deel uit van de uitvoering van wat ‘het generaalsplan’ wordt genoemd. Dat heeft tot doel om het noorden van Gaza te ontvolken door doelbewuste uithongering en uitroeiing. Hoewel het generaalsplan niet spreekt over kolonisering van het gebied na de etnische zuivering, zijn kolonistengroeperingen en extreemrechtse Israëlische politici al sinds december vorig jaar aan het lobbyen voor het vestigen van nederzettingen in Gaza; door Qassam Muaddi, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/04/israel-wil-het-noorden-van-gaza-ontruimen/
11 04 De VN-rapporteur voor de mensenrechten-situatie in de sinds 1967 bezette Palestijnse gebieden, Francesca Albanese, heeft een nieuw rapport uitgebracht in het kader van de 79ste zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het rapport toont aan hoe Israël genocide pleegt tegen Palestijnen in het gehele bezette gebied: “Hoewel de schaal en de aard van de voortdurende Israëlische aanval tegen de Palestijnen in elk gebied verschillen, is de totaliteit van de Israëlische acties van vernietiging gericht tegen de totaliteit van het Palestijnse volk duidelijk aantoonbaar. Het doel is om de totaliteit van het land Palestina te veroveren.” In zijn totaliteit wordt dit genocidale geweld uitgevoerd in het kader van de vestiging van een ‘Groot Israël’ met het expansionistische, zionistische doel om heel historisch Palestina (en voor sommigen zelfs nog verder) in te nemen. In dit streven zijn alle Palestijnen tot een doelwit gebombardeerd; door Jonathan Ofir, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/04/vn-rapporteur-albanese-israel-breidt-zijn-genocide-in-gaza-uit-naar-de-west-bank/
11 06 ‘Wij, als schrijvers, uitgevers, medewerkers van boekenfestivals, en andere literaire werkers, publiceren deze brief terwijl we de meest diepgaande morele, politieke en culturele crisis van de 21ste eeuw tegemoet zien. De overweldigende onrechtvaardigheid, die de Palestijnen confronteert, kan niet worden ontkend. De huidige oorlog is ons huis binnengedrongen en heeft ons hart doorboord. De noodtoestand is hier: Israël heeft Gaza onleefbaar gemaakt. Het is onmogelijk om exact te weten hoeveel Palestijnen Israël sinds oktober heeft gedood, omdat Israël de hele infrastructuur heeft vernield, inclusief de mogelijkheid om de doden te begraven en te tellen. We weten wel dat Israël sedert oktober ten minste 43.362 Palestijnen in Gaza heeft gedood, en dat dit de ergste oorlog van de eeuw tegen kinderen is. Dit is een genocide, zoals prominente experts en instituten al maanden zeggen. Israëlische ambtenaren praten oprecht over hun motivaties om de bevolking van Gaza te elimineren, om een Palestijnse staat onmogelijk te maken, en om Palestijns gebied in beslag te nemen. Dit komt na 75 jaar apartheid, etnische zuivering en ontheemding. Cultuur heeft een integrale rol gespeeld in het normaliseren van deze onrechtvaardigheden. Israëlische culturele instituten, vaak in directe samenwerking met de staat, zijn gedurende decennia cruciaal geweest in het ‘artwashen’, verdoezelen en vermommen van de onderdrukking en onteigening van miljoenen Palestijnen’; door Dan Sheehan. Voor heel deze open brief: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/06/honderden-auteurs-beloven-om-israelische-culturele-instellingen-te-boycotten/
11 26 Criminele bendes lokken hulpkonvooien van de UNWRA in het zuiden van Gaza in hinderlagen met logistieke hulp van het Israëlisch leger. Niet alleen de Verenigde Naties bevestigen deze gang van zaken, maar ook organisaties als de Israëlische hulporganisatie Gisha, Oxfam en Save the Children publiceren er onderzoeksrapporten over. De Palestijnse politie is erin geslaagd één van deze bendes op te rollen. Daarbij kwamen meer dan 20 gangsters om het leven en werden anderen gevangen genomen. Het wijst erop dat het verzet van de Palestijnse bevolking in Gaza nog steeds niet is gebroken; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/26/politie-gaza-verhindert-door-israel-gesteunde-piraterij-op-hulpkonvooien/
12 08 De Verenigde Staten van Amerika hebben jarenlang miljarden besteed aan het bewapenen en trainen van militanten in Syrië, waarvan velen banden hadden met Al-Qaeda en ISIS. De huidige nationale veiligheidsadviseur van de VS, Jake Sullivan, erkende al in 2012 dat “AQ [Al-Qaeda; GjH] in Syrië aan onze kant staat”. Eind november jl. namen gewapende extremisten Aleppo over in een operatie, die door NAVO-lid Turkije gesponsord werd. Ook heeft Israël jarenlang wapens en andere vormen van steun verleend aan extremistische ‘rebellen’ in Syrië, waaronder Al-Qaeda, die geprobeerd hebben de regering van president Bashar al-Assad met geweld omver te werpen. Sommige van de met Al-Qaeda verbonden ‘rebellen’, die delen van de Syrische provincies Aleppo en Idlib regeerden, vertelden de Israëlische media dat ze ‘van Israël houden’. Ze beloofden een nieuwe pro-Westerse regering in Syrië op te richten.
De Europese Unie en de VS hebben jarenlang zware eenzijdige sancties tegen Syrië gehandhaafd; een flagrante schending met het internationaal recht. De VN-rapporteur, Alena Douhan, beschreef deze Westerse sancties als ‘schandalig’ en stelde dat ze miljoenen burgers ‘verstikken’. Ze schreef dat deze maatregelen mogelijk neerkomen op misdaden tegen de menselijkheid. De Westerse sancties hebben de Syrische economie verwoest, geleid tot hoge inflatie en een tekort aan brandstof en voedsel. Deze tekorten zijn verergerd door de illegale bezetting door het Amerikaanse leger van soeverein Syrisch grondgebied in het oosten van het land, waar de olievoorraden zich bevinden; door Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/08/al-qaeda-gelinkte-rebellen-in-syrie-houden-van-israel-vs-gaf-miljarden-aan-wapens-en-steun/
12 09 David Gruen, een Poolse jood die zijn naam veranderde in ‘David Ben-Gurion’, zodat het beter paste bij de regio, zei: “We moeten de Arabieren verdrijven en hun plaats innemen”. Dergelijke uitspraken waren schering en inslag onder de vroege zionisten, terwijl ze de gewelddadige kolonisatie van Palestina en de uitroeiing van de oorspronkelijke bevolking planden en uitvoerden. Maar hun succes was niet volledig: ze roeiden slechts 80% van de Palestijnen uit, wat betekent dat er nog 20% van ons over bleven, vertelde de Palestijnse dichter en schrijfster Susan Abulhawa op 28 november jl.. Dat vijfde deel bleef een aanhoudend obstakel voor hun koloniale fantasieën die, in de tientallen jaren die erop volgden en vooral na de verovering van wat in 1967 nog van Palestina over was, uitgroeiden tot obsessies. De zionisten klaagden over onze aanwezigheid en in alle kringen – academische, culturele, politieke en sociale – werd openlijk gesproken over wat ze met ons moesten aanvangen, wat ze moesten doen met het Palestijnse geboortecijfer, met onze babies, die zij als een bedreiging zien. Benjamin Netanyahu, ook een Poolse Jood wiens oorspronkelijke naam Benjamin Mileikowsky is, betreurde ooit dat hij tijdens de opstand op het Tienanmenplein in Beijing in 1989 een kans had gemist om grote hoeveelheden Palestijnen uit te zetten ‘terwijl de aandacht van de wereld op China was gericht’. Onder sommige van hun verwoorde oplossingen voor ons bestaan was er een beleid uit de jaren ’80 en ’90 met de naam ‘Breek hun botten’. Dat beleid kwam uit de koker van Yitzhak Rubitzov, een Oekraïense Jood, die zijn naam veranderde in Yitzhak Rabin. Dit beleid, dat generaties Palestijnen kreupel heeft gemaakt, is er ook al niet in geslaagd ons te laten vertrekken. Gefrustreerd door de Palestijnse veerkracht, ontstond er een nieuw discours, vooral na de ontdekking van een groot gasveld voor de kust van Noord-Gaza, dat triljoenen dollars waard is. Dit nieuwe discours weerklinkt ook in de woorden van kolonel Efraim Eitan in 2004: “We moeten ze allemaal vermoorden.” Aaron Sofer, een zogenaamde ‘Israëlische intellectueel’ en politieke adviseur, drong er al in 2018 op aan “te doden, doden en doden. De hele dag lang, alle dagen.” Door Susan Abulhawa, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/09/302789/
12 09 De Indiase historicus Vijay Prashad reflecteert op de laatste ontwikkelingen in Syrië en hun betekenis voor de regio West-Azië. De Syrische staat was al verwoest door de oorlog, die begon in 2011, en door de sancties opgelegd door de Verenigde Staten van Amerika en hun bondgenoten. De Israëlische bombardementen op Syrische militaire installaties hebben de logistieke en materiële capaciteiten van de Syrische strijdkrachten verder verzwakt. De Israëlische moord op Hezbollah-leider Sayyed Nasrallah en de invasie van Libanon verzwakten Hezbollah’s vermogen om zelfs in het eigen territorium van Zuid-Libanon te opereren. Dit dwong Hezbollah tot het recente ‘staakt-het-vuren’ met Israël en toonde aan dat de organisatie niet in staat was om opnieuw Syrië binnen te gaan om de Syrische regering te verdedigen tegen een gewapende inval op de weg van Hama naar Damascus. De VS-aanvallen op militaire faciliteiten in Syrië en Iraanse voorraaddepots, evenals Israëlische aanvallen op Iran, verhinderden de opbouw van Iraanse troepen om de Syrische regering te verdedigen. De verzwakking van Hezbollah ondermijnde ook de rol van Iran in de regio. Bijna 3 jaar conflict in Oekraïne verhinderden dat Syrië verdere Russische hulp kon inroepen voor de bescherming van Damascus of de Russische marinebasis in Latakia. Daardoor had de Syrische regering haar Iraanse en Russische militaire bondgenoten niet meer beschikbaar voor hulp tegen de versterkte rebellen. Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), gevormd in 2017 uit Al-Qaeda-formaties, bracht diverse militaire krachten samen van de Oeigoeren tot Turkije, met een groot aantal andere strijders beïnvloed door Al-Qaeda. Deze groep heeft haar troepen in Idlib het afgelopen decennium opgebouwd en kreeg daarvoor steun van Turkije en (volgens een hooggeplaatste inlichtingenfunctionaris in Turkije) heimelijk van Israël.
Wat zal de nieuwe door HTS geleide regering doen met betrekking tot de vele sociale minderheden in Syrië? Wat zal de nieuwe regering doen met betrekking tot de Golanhoogten en Israël? Hoe zal de nieuwe regering omgaan met de Israëlische militaire inval in de verlaten spookstad Quneitra? Belangrijke vragen, want dit verhaal is nog niet af. Er zal meer onrust komen in het land, dat nu geleid wordt door de Koerdische groeperingen en ISIS in het noorden. Door Turkije gesteunde groepen vechten al tegen de Koerdische YPG (Volksbeschermingseenheden) en de PKK (Koerdische Arbeiderspartij) in de noordwestelijke regio Manbij. Israël kondigde aan de controle over de bufferzone in de Golan-hoogvlakte [tijdelijk; GjH] te hebben overgenomen. VS-troepen zijn ook aanwezig in Oost-Syrië en zeggen daar te blijven als buffer tegen ISIS (en behouden daarmee de controle over de olie). En er zal spanning zijn tussen Turkije en de VS over wat deze nieuwe door HTS geleide regering niet en wel zal (mogen) doen; door Vijay Prashad, vertaald door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/09/10-punten-over-de-val-van-bashar-al-assads-syrie/
12 16 Wanneer Fatena Al Ghorra begin oktober 2023 eindelijk toestemming krijgt om vanuit Egypte haar thuisland te bezoeken, draait het heuglijke weerzien met de familie na een paar dagen uit in de nachtmerrie van 7 oktober. “Het was alsof een gigantische katapult mij uit de wereld van stilte, waarin ik vijftien jaar had geleefd, naar een planeet van lawaai en vernietiging had geschoten.” Na 74 dagen in oorlogsgebied op de vlucht, met de dood als constante metgezel, kon ze samen met haar ouders op 19 december 2023 de grens oversteken naar Egypte. Haar 80-jarige ouders wonen sinds januari 2024 in Antwerpen bij haar. “Waar ik ook ga, het is alsof ik voortdurend een scherm voor mijn ogen heb waar zich taferelen uit Gaza op afspelen.” Hoe kan het ook anders: meer dan 60 familieleden verkeren er in uiterst precaire omstandigheden. Een van hen is haar schoonzus. Na de dood van haar man, Al Ghorra’s broer, moet zij alleen 8 kinderen zien te voeden. Het is hartverscheurend; door Frederik Polfliet. https://apache.be/2024/12/18/fatena-al-ghorra-israel-menselijkheid-niet-uitwissen-gaza-palestina
12 18 Er heeft zich een werkelijk schokkende verandering voltrokken in West-Azië. Centraal hierin staat een duivelse deal: de Golfstaten en Turkije aanvaardden de creatie van een Groot-Israël en de uitroeiing van de Palestijnse natie, in ruil voor de uitroeiing van de sjiitische minderheden in Libanon en Syrië, en het opleggen van salafisme in de oostelijke Arabische wereld (Het salafisme is een islamitische stroming die pleit voor een terugkeer naar de oorspronkelijke leerstellingen en praktijken van de vroege moslims). Dit betekent ook het einde voor de christelijke gemeenschappen in Libanon en Syrië; door Craig Murray. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/18/het-einde-van-het-pluralisme-in-het-midden-oosten/
12 20 In een flagrante schending van het internationaal recht eisen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn ministers het recht om te heersen over 7 miljoen Palestijnse Arabieren. Wanneer Israëls bezetting van Palestijns land leidt tot militant verzet, bestempelt Israël het als ‘terrorisme’ en roept de hulp van de Verenigde Staten van Amerika in om de regeringen in West-Azië omver te werpen, die de ‘terroristen’ steunen. De VS, onder de invloed van de Israël-lobby, voert oorlog namens Israël.
De val van Syrië deze week is het hoogtepunt van de Amerikaans-Israëlische campagne tegen Syrië. Die gaat terug tot 1996 met Netanyahu’s aantreden als premier. De Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Syrië escaleerde in 2011 en 2012, toen Barack Obama de CIA heimelijk belastte met de omverwerping van de Syrische regering via Operatie ‘Timber Sycamore’. Die inspanning kwam deze week, na meer dan 300.000 doden in de Syrische oorlog sinds 2011, eindelijk tot ‘bloei’; door Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/20/hoe-de-vs-en-israel-syrie-vernietigden-en-het-vrede-noemen/
12 20 In Syrië is een antiwesters folterregime ten val gebracht. Pro-westerse folteraars in West-Azië (en de rest van de wereld) hoeven zich [(nog); GjH] geen zorgen te maken. Bahrein, Egypte, Israël, Saoedi-Arabië,… blijven onze volle steun genieten. Of de Syriërs van hun nieuwe machthebbers nu democratie en vrijheid krijgen is zeer twijfelachtig. Wat wel vaststaat, is dat de Verenigde Staten van Amerika de Syrische rijkdom aan grondstoffen zullen opeisen ten bate van westerse multinationals. Buurland Israël laat het niet bij plannen en kiest voor de eigen koloniale variant van illegale nederzettingen, die het land al lang succesvol toepast. Israël breidt nu al zijn bezetting van Syrisch grondgebied uit. De anti-Assad-rebellen in Damascus laten het gebeuren in de hoop dat ze Westerse steun krijgen om hun deel van Syrië – ongeveer 1/3 van de oppervlakte – stevig in hun macht te consolideren.; door MintPress News. https://www.mintpressnews.com/privatizing-syria-us-plans-to-sell-off-a-nations-wealth-after-assad/288843/ en een analyse van Ben Norton: https://www.youtube.com/watch?time_continue=13&v=tEOiNDVFJ_o&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.dewereldmorgen.be%2F&source_ve_path=MTY0OTksMjg2NjY
11 26 Yamandú Orsi, een linkse kandidaat heeft in Uruguay de presidentsverkiezingen gewonnen. Het land volgt daarmee de trend van de meeste landen in Latijns-Amerika. In zijn overwinningsspeech benadrukte Orsi de noodzaak van inclusie en nationale vooruitgang: “Niemand mag achterblijven; sociaal, economisch of politiek. Dit moet een land zijn dat streeft naar ontwikkeling en groei”; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/11/26/uruguay-kiest-links/
12 20 Een inferno van bosbranden teistert de Boliviaanse laagvlaktes. Sinds afgelopen mei zijn in Bolivia bijna 7 miljoen hectare bos verbrand, een oppervlakte zo groot als Ierland. Dat heeft te maken met kleine boeren, die hun akkertjes jaarlijks traditioneel afbranden, en met klimaatverandering. Maar de voornaamste oorzaak is economisch. Achter de vlammen schuilt een verdienmodel voor de agrobusiness. De grote katalysator is het corrupte systeem van het herbestemmen van land. Het systeem is even ingenieus als destructief; door Raymonda Verdyck. https://www.mo.be/analyse/bolivia-brandt-en-dat-is-precies-de-bedoeling
9 21 Uiteraard volg ik allerlei Nederlands en regionaal nieuws met belangstelling. Ik wil – net als veel andere mensen – weten wat er in de wereld gaande is ook al heb ik daar geen invloed op*. Ik doe dat met name via nos.nl, nu.nl en heel verschillende regionale media van dvhn.nl tot rtl.nl, waarbij ik limburger.nl en nporadio1.nl/programmas/nieuwsweekend gunstige uitzonderingen vind. Maar daaraan zit voor mij toch al jaren een beperking.
Ik heb een probleem met onze Nederlandse nieuwsvoorziening. De posities, die de zogenaamde Nederlandse mainstream media innemen hebben tot gevolg dat actualiteiten, die mij interesseren, vaak niet gepresenteerd worden, (te) onvolledig gepresenteerd worden om me er een juist beeld van te vormen of zelfs ronduit stuitend eenzijdig, kritiekloos of vooringenomen in het nieuws worden gebracht. Media maken betekent immers altijd een positie innemen. De terroristen volgens de een, zijn verzetshelden voor de ander.
Om mijn probleem op te lossen verlaat ik mij naast Nederlandse media ook op media uit het buitenland. Het Belgische ‘De Wereld Morgen’ ijvert bijvoorbeeld voor het tot stand komen van een democratische, duurzame en sociale samenleving en verspreidt vanuit die doelstelling informatie en kennis (zie bijvoorbeeld 6 25 onder ‘Media’). Ik zou iedereen met een hart aanbevelen om dewereldmorgen.be te volgen, dat consequent kiest voor een uitgesproken democratische en sociale redactionele lijn, die inzet op antifascisme, antiracisme, antiseksisme, dekolonisering en openlijk de strijd aanbindt met ieder maatschappelijk onrecht. In tegenstelling tot de meeste andere media communiceert zij openlijk over de positie, die hun redactie inneemt. De Wereld Morgen hecht tegelijk aan journalistieke plichtsethiek. Iets dergelijks geldt in meer of mindere mate voor veel meer actualiteiten-websites die ik volg. Noemenswaardigheden-naar-mijn-smaak, die ik voor mijn tijdgenoten belangrijk vind, deel ik hier graag met u.
Hier onder vindt u zodoende wat mij de afgelopen zomer raakte, en wat ik graag met u deel. De nummers achter de kopjes in de inhoudsopgave zijn indicatief. Over de beide polen op aarde en Australië heb ik helemaal geen tekst verzameld, dus die koppen ontbreken. Over armoede en ander overkomelijk menselijk lijden en over ecologie en natuur heb ik klaarblijkelijk weinig tekst verzameld, maar aan wereldverhalen juist veel. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan.
* Mijn invloed beperkt zich tot een beperkte kring van mensen met wie ik mijn leven deek. Hoewel veel van het wereldgebeuren mij fascineert, raakt of verontrust, ben en blijf ik vooralsnog een levensgenieter, dankbaar voor de goede mensen om mij heen, mijn goede gezondheid, echte onderzoeksjournalisten en mijn levenswijze**.
Nog een leeswijzer tot bijna-slot: elk stukje begint met een maand en dag in 2024; ‘9 21’ voor dit stukje verwijst naar 21 september 2024, waarop rond kwart voor drie de astronomische herfst’24 begon. En indien ik een stukje ontleen aan anderen, vermeld ik waar mogelijk de schrijver, vertaler en de bron. Ook voeg ik waar dat kan een link toe, naar die bron, zodat u, indien u geïnteresseerd bent, die achtergrond van mijn geredigeerde samenvatting zelf kunt bekijken.
** Wil zijn wie u bent, en wil niets liever dan dat, en laat u raken zonder daaraan onderdoor te gaan.
8 13 Voor haar promotieonderzoek wilde Joandi Hartendorp (39) aanvankelijk weg blijven van de slavernijgeschiedenis. Ze zou zich alleen concentreren op hoe de collectieve Nederlandse herinnering aan de Holocaust tot stand komt. Maar toen ze docenten Geschiedenis van middelbare scholen interviewde over hoe zij lesgaven over de Holocaust, bleken zij in hun lessen vaak vergelijkingen te maken met de slavernijgeschiedenis. Dat maakte het onderwerp toch wetenschappelijk relevant. Dus kon ze er niet meer omheen. Hartendorp ontdekte zo frappante overeenkomsten in de manier waarop zowel slavernij als de Holocaust collectief worden herinnerd. In beide verhalen blijkt weinig ruimte voor Nederlands daderschap. De positie van Nederlanders wordt dusdanig genuanceerd dat zij niet meer verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden. En, terwijl de daders empathie ten deel valt, ontmenselijkt de manier waarop het leed van de slachtoffers in beeld wordt gebracht juist doordat hun persoonlijke verhalen vaak onverteld blijven. Hartendorp verklaart dat door te kijken naar het Nederlandse historische zelfbeeld.
Nederlanders zien hun cultuur, hun geschiedenis en zichzelf sinds de zeventiende eeuw als ‘verdraagzaam’. Zij denken waarden als ‘mensenrechten’ en ‘tolerantie’ hoog te hebben zitten. Alles wat daar niet in past, wordt weggeredeneerd. Als voorbeeld daarvan noemt zij het beeld van kamp Westerbork in Drenthe, waar vandaan meer dan honderdduizend mensen werden gedeporteerd naar de vernietigingskampen van de nazi’s. In haar onderzoek citeert ze geschiedenisdocenten, die Westerbork beschrijven als ‘redelijk normaal’: er was immers een crèche en een orkest. Alsof het een eiland was in het hele systeem van de massavernietiging. Ook bij het onderwijs over de slavernijgeschiedenis wordt de Nederlandse verantwoordelijkheid gemeden. In het eindexamen over de koloniale tijd komen drie aspecten aan bod: de afschaffingsbeweging, de plantage-economie en de slavenhandel. Het woord ‘slavernij’ komt niet in de beschrijving voor. Het is dus niet verplicht de praktijk van de slavernij in de Nederlandse koloniën te bespreken, terwijl de Nederlandse afschaffingsbeweging wel aan bod moet komen, en die was nota bene klein en begon pas relatief laat. Zo wordt slavernij een zelfgenoegzaam eurocentrisch verhaal, waarbij het perspectief van de tot slaaf gemaakte mensen volledig buiten beschouwing blijft. Ook elders ontwaart Hartendorp de Nederlandse neiging om de schuld overal te leggen, behalve bij Nederlanders. Antisemitisme is er bijvoorbeeld altijd geweest in Nederland, maar als je de politiek hoort, dan komt het hedendaagse antisemitisme uitsluitend van over de grens; van migranten en anderen met een moslimachtergrond. De alom klinkende antisemitische spreekkoren in Nederlandse voetbalstadions spreken dit tegen, maar krijgen geen aandacht in het zelfbeeld van Nederlanders. Een historisch collectief zelfbeeld veranderen kost veel tijd, en gebeurt ook niet uitsluitend in het klaslokaal. Maar een ander gesprek over daderschap in de geschiedenislessen zou een goed begin zijn. Didactici zeggen immers dat je herinneringen van de geschiedenis vorm krijgen als je een jaar of 13, 14 bent. De middelbare school zou dus wel degelijk de beste plek zijn om te focussen op welke verhalen wel en welke niet worden verteld; door Femke van Zeijl. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/van-slavernij-tot-holocaust-nederland-poetst-eigen-schuld-weg/
8 21 Mondiaal gezien zijn er in de afgelopen 4 jaar meer mensen aan het werk gegaan en naar schatting zal die trend zich nog minstens 2 jaar doorzetten, maar de groep jongeren tussen 15 en 24 jaar, die niet naar school gaat, noch een training volgt of aan het werk is, stijgt. Vooral het feit dat jongeren zonder opleiding of werk vaker angstig zijn, baart zorgen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/rapport-jeugdwerkloosheid-werkloos-zijn-maakt-jongeren-angstig/
8 30 Kinderen zijn fysiek extra kwetsbaar voor hitte, en bij extreme hitte komt bijvoorbeeld ook hun onderwijs in het gedrang. Toch kregen 766.000.000 kinderen – wereldwijd 1 op de 3 – de afgelopen 2 jaar te maken met extreme hittegolven. Wanneer bijna eenderde van de kinderen ter wereld aan hittegolven wordt blootgesteld, is dat niet een record, maar een catastrofe. Het gaat dan niet om ongemak, maar over een bedreiging voor de overleving van kinderen en hun toekomst; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/30/een-op-de-drie-kinderen-blootgesteld-aan-extreme-hitte/
8 23 Vandaag koploper worden in circulair en verantwoord watergebruik, kan morgen gouden economische kansen scheppen. Vlaanderen keurde een kwart eeuw geleden de Europese ‘Kaderrichtlijn water’ goed, die de kwaliteit van haar waterlopen tegen 2027 moet opkrikken. Begin 2023 kreeg Ineos Aromatics van de Vlaamse Regering een lozingsvergunning voor onbepaalde duur. Die vergunning legt een limiet op voor de lozing van het giftige zware metaal kobalt, dat door Ineos in hun katalysatoren wordt gebruikt voor de productie van plastiekbouwsteen PTA. Die limiet overschrijdt 1.000x de milieukwaliteitsnorm. Op dit moment krijgt slechts 1 van de 195 Vlaamse waterlopen de score ‘goed’.
Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt gingen in beroep tegen de vergunning. De Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) geeft BBL en Natuurpunt nu gelijk en vernietigt de vergunning voor Ineos: de lozingen tasten de Vlaamse waterkwaliteit aan, waardoor Ineos de Kaderrichtlijn Water overtreedt. De RvVb stelt dat de Grote Nete zich in de laagste kwaliteitsklasse (niet goed) bevindt en dat elke verontreiniging door kobalt verboden is, gezien deze tot verdere achteruitgang leidt. Een vervuilde Grote Nete is daarbij een gevaar voor het hele land; kost wat kost dient vermeden te worden dat kobalt in ons drinkwater komt; door DeWereldMorgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/22/rechter-fluit-industriele-lozer-terug-europas-vuilste-rivieren-mogen-niet-vuiler/
6 26 De omvang van de Nederlandse economie is relatief klein. Toch trekt Nederland, na de Verenigde Staten van Amerika, de meeste buitenlandse investeringen aan. Vaak zijn het ‘fantoom-investeringen’, die geen verband houden met de reële economie, en lopen via lege brievenbussen. Deze brievenbussen worden vaak gebruikt om winsten weg te sluizen naar landen met lage belastingtarieven. Die inkomensstromen zijn flink gestegen. De vorige kabinetten zijn er niet in geslaagd hun ambitie waar te maken om deze geldstromen via Nederland fors terug te dringen; door Arnold Merkies, die kennelijk in die ambitie geloofd. https://www.somo.nl/nl/geldstromen-via-nederlandse-brievenbussen-nemen-weer-toe/
7 02 Drie factoren jagen de dedollarisering aan: de verminderde kracht en potentie van de Amerikaanse economie, het agressieve gebruik van illegale – vaak financiële – sancties door de Verenigde Staten van Amerika en hun bondgenoten tegen een kwart van de landen in rest van de wereld en de ontwikkeling en versteviging van de betrekkingen tussen de landen van het Zuiden, vooral via BRICS+.
In 2015 richtten de BRICS-landen de Nieuwe Ontwikkelingsbank op, ook bekend als de BRICS-bank, om hen veilig door een post-dollar-Wall Street-regime te loodsen en kansen te creëren voor hun economische ontwikkeling. De oprichting van deze BRICS-instellingen en het toegenomen gebruik van lokale munteenheden voor betaling bij grensoverschrijdende handel creëerden de verwachting van een versnelde dedollarisering. Tot 2022 verliep de dedollarisering in een traag tempo. Toen in dat jaar landen van het mondiale Noorden beslag legden op Russische tegoeden in het dollar-Wall Street-geldsysteem begonnen veel landen zich zorgen te maken over de veiligheid van hun tegoeden bij Amerikaanse en Europese banken. Hoewel deze confiscatie niet nieuw was (de VS heeft dit bijvoorbeeld al eerder gedaan met Afghanistan en Cuba), werkten de schaal en rigiditeit van deze confiscaties als een ‘vertrouwen-vernietigende’ maatregel. De Amerikaanse economie is zwak, doordat ze zwaarder steunt op militaire uitgaven dan op productieve investeringen (de eerstgenoemde zijn goed voor 54% van de totale militaire uitgaven in de wereld) en doordat de VS een geschiedenis van contractbreuk heeft. Het dollar-Wall Street-stelsel moet dringend worden overwonnen, maar op dit moment is daarvoor nog geen gemakkelijke weg; door Vijay Prashad, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/02/loopt-het-rijk-van-de-dollar-ten-einde/
7 23 Ondanks Europese verkiezingen spannen in de dagelijkse werkelijkheid de (groot‑)industrieën de Europese beleidsmakers voor hun kar door lobbygroepen in te zetten. Zij bevolen met succes – naast een sterkere deregulering (!) – een verdere uitdieping voor van de eengemaakte markt aan. Concreet azen de lobby’s op afschaffing van ecologische en sociale bescherming, en op meer subsidies voor de multinationals; door Robin de Lobel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/eu-commissie-legt-de-sleutels-van-europa-in-handen-van-de-lobbygroepen/
7 24 De berichten over stijgende ‘vergrijzingskosten’ belichten slechts één kant van de medaille en behoeven nuancering en aanvulling. Men verwacht bijvoorbeeld dat het effect van de babyboomgeneratie, die momenteel de kern van het kostenprobleem vormt [waarvan ik op de Lagere school al op de hoogte gesteld werd dat dat probleem er over zo’n 50 jaar aan zat te komen; GjH], vanaf 2050 fors zal dalen tot het verdwenen is [mijn oudste broer en zus zijn al overleden; GjH].
Eenzijdig is dat men alleen de kosten van vergrijzing noemt, maar dat het doodstil blijft over de bijdragen, die ouderen de samenleving leveren (oppas voor kleinkinderen, vrijwilligerswerk op velerlei terrein) [en over de werkgelegenheid die ouderen met name in de culturele zector, de gezondheidszorg, het toerisme en de zorg scheppen; GjH]. Zonder de uitdaging van de kostenproblematiek te willen minimaliseren, pleiten we voor een nieuw perspectief voor de plaats van ouderen in de samenleving. Daarbij zou de klemtoon kunnen liggen op de ontwikkeling van een zogenaamde ‘levensduurzame samenleving’, waarin alle generaties een gelijkwaardige plaats krijgen en een waardevolle rol te spelen hebben. Om dat te bereiken zou ingezet moeten worden op dialoog en inter-generationele samenwerking, is meer aandacht nodig voor preventie [?; GjH] en moeten onrealistische opvattingen over ‘oud worden’ aangepakt worden.
Het perspectief zou kunnen zijn ‘inzetten op wat nodig is om in elke levensfase die voorwaarden te scheppen, zodat mensen zichzelf ten volle kunnen blijven engageren en ontplooien in een langer durend leven [waarbij de kanttekening dat de gemiddelde levensverwachting stijgt, maar dat dat nagenoeg niet geldt voor de levensverwachting van 65-jarigen; GjH]; door Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/24/vergrijzing-waarover-ze-niet-spreken/
8 14 BNP Paribas verstopt zich achter holle bureaucratische regels om gewetenloos te profiteren van de grofste oorlogsmisdaden. Het is met $ 26,09 miljard de grootste Europese kredietverlener van bedrijven, die actief zijn in de bezetting en kolonisatie van Palestina, of zo u wilt Israël. Onder deze bedrijven bevindt zich Elbit Systems, het grootste Israëlische wapenbedrijf. Dit bedrijf is vooral bekend om zijn dodelijke drones, die in Gaza en de Israëlische bezette gebieden worden gebruikt, en om zijn financiële en logistieke steun aan het Israëlische leger. In 2023 leende BNP Paribas $ 91 miljoen aan Elbit, dat nu het onderwerp is van desinvesteringscampagnes. De bedrijven, die door BNP Paribas worden gesteund, handelen in strijd met het internationaal recht; door ‘Free Dom’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/bnp-paribas-gewetenloos-profiteren-van-oorlogsmisdaden-israel/
8 21 De wereldwijde campagne “Stop AXA Assistance to Israeli Apartheid” richtte zich specifiek op AXA’s investeringen in Israëlische banken en Elbit Systems, een defensiebedrijf dat betrokken is bij operaties in bezet Palestijns gebied. De druk van deze campagne, die gepaard ging met oproepen tot consumentenboycots, desinvestering en reputatieschade, heeft uiteindelijk AXA ertoe bewogen om zijn investeringen uit Israël terug te trekken. AXA werd in december 2018 al een beetje, in maart 2019 nog meer en tegen het einde van 2019 al volledig gedwongen om te desinvesteren uit Elbit Systems. De campagne slaagde er tegen het einde van 2022 en 24 juni jl. in om AXA te laten desinvesteren uit 2 Israëlische banken, Bank Mizrahi-Tefahot en First International Bank of Israel. [Nu opletten of AXA niet aan het herbeleggen slaat; GjH]; door DeWereldMorgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/activisten-dwingen-axa-zich-terug-te-trekken-uit-israelische-banken-betrokken-bij-bezetting/
9 03 Turkije heeft een aanvraag ingediend om lid te worden van BRICS+, een samenwerkingsverband van grote niet-westerse economieën. De BRICS-landen proberen elkaar economisch te helpen door afspraken te maken over onder meer onderlinge handel. Ook wordt er gesproken over hoe de landen een tegenwicht kunnen bieden aan handelssancties van Westerse economieën en de dominantie van de Amerikaanse dollar als handelsmunt. Bij toelating zou Turkije het eerste NAVO-lid zijn dat zich bij BRICS voegt; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6326912/turkije-wil-zich-aansluiten-bij-brics-landenblok-met-rusland-en-china.html
9 18 Het politieke succes van extreemrechtse partijen zou een symptoom kunnen zijn van een brede maatschappelijke onvrede, gevoed door een decennialange afbouw van sociale vangnetten, economische onzekerheid en het falen van traditionele politieke structuren om mensen bestaanszekerheid en stabiliteit te geven. Veel vakbondsleden en werknemers-afgevaardigden kennen de standpunten van extreemrechtse partijen over vakbonden en werknemersrechten niet. De context, waarin vandaag aan vakbondswerk gedaan wordt, staat ver van het idee dat de overheid, vakbonden en werkgeversorganisaties als gelijke partijen aan de onderhandelingstafel zitten om welvaart te verdelen. Het naoorlogse ‘sociaal pact’ èn de welvaartsstaat zijn na 40 jaar neoliberalisme fundamenteel veranderd en heeft geleid tot meer angst, meer onzekerheid en werkende armen. De ongelijkheid is gegroeid en daarnaast missen steeds meer mensen een sociaal vangnet, terwijl de werkzekerheid daalt.
Vakbonden zullen een veel ambitieuzer verhaal over het voetlicht moeten gaan brengen om hun rol aan de onderhandelingstafel naar behoren te kunnen spelen. Nu ontberen ze een verhaal van hoop en van broodnodige fundamentele systeemverandering. Dit vereist een nieuwe visie op wat mogelijk is in plaats van hun huidige strategie van ‘schadebeperking’ en de scherpste kantjes van kwalijke maatregelen weg vijlen; door Fatiha Dahmani. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/18/vakbonden-moet-zichzelf-heruitvinden/
6 21 ‘Een boom, die je nauwelijks omarmen kunt, komt voort uit een nietig zaadje. Een toren van negen verdiepingen begint met een hoop zand. Een tocht van duidend mijlen vangt aan met de eerste stap.’ Aan dit 64ste vers van de Tao Zi, of in de oude spelling Chuang-tzu, (circa 369-286 v.Chr.), verbind ik dat we nu stappen zouden kunnen zetten om de wereld pacifistisch te maken. Bettine Vriesekoop verbindt hier op pagina 21 van “Chinese wijsheid in een balletje. Het spel van Tao” (2024, uitgegeven bij Brandt) aan ‘een notitieboekje te kopen of een scrapbook en je eigen logboek van de Weg naar jouw doel op te tekenen. ‘Begin’, zegt zij, ‘met jouw doel. Waaraan ga je werken? Wat wil je bereiken. Schrijf op wat je wilt en waarom.’
Onbetwist weet Vriesekoop veel meer van het Taoïsme dan ik. Daarom lees ik haar boek en met interesse, maar ons leven inrichten op het behalen van doelen, lijkt mij energievretend en onnodig ingewikkeld. Het ontkiemende zaadje deed dat vast ook niet. Bij het maken van die toren werd vast goed nagedacht welk uiteindelijk resultaat men voor ogen had en bepaalde aan de hand daarvan wat er met die hoop zand gebeuren moest. En soms realiseert men zich achteraf dat een reis aangevangen is of verandert men weloverwogen van koers. Een voorbeeld uit mijn leven: ik besloot op 23 maart 2018 rond 11uur44 in een flits cello te gaan spelen. Niets meer en niets minder dan dat. Mijn toenemende vaardigheden brengen gaandeweg wensen met zich mee, zoals samenspelen met een andere leerling-cellist, die ongeveer even ver op haar of zijn cello ik als ik toentertijd was, en later deelnemen aan een orkest en in andere ensembles cello spelen. Zelfs wenste ik ooit om gevraagd te worden deel te nemen aan een ensemble en dat dan te weigeren…. En nog steeds beleef ik er vreugde aan – en veel meer dan dat – terwijl ik geen doel heb. Onderweg beleef ik van alles. Kortom, soms kan mijn doel mijn weg bepalen, maar soms bepaalt de weg mijn doel.
6 23 ‘Toegegeven, u en ik hebben ruzie. Wanneer u daar beter van wordt, en ik niet, heeft u dan noodzakelijkerwijs gelijk en ik niet? Of wanneer ik er beter van word en u niet, heb ik dan absoluut gelijk en heeft u dan ongelijk? Of hebben we allebei deels gelijk en deels ongelijk, omdat u en ik niets weten? Wij leven immers in duisternis…’ Bettine Vriesekoop citeert hiermee op pagina 59 filosoof Zhuang Zi in “Chinese wijsheid in een balletje. Het spel van Tao” (2024, uitgegeven bij Brandt).
6 27 In de hedendaagse politiek lijkt de belangrijkste voorwaarde jezelf te presenteren als een daadkrachtige en onwankelbare persoonlijkheid. Echter, ‘Wanneer je over de gevoelens van de zwakkeren nadenkt, verschillen die dan van uw eigen gevoelens?’ vraagt Dai Zhen of Dài Zhèn (1724 – 1777). Hij bepleit dat leiders kunnen meevoelen met anderen. Sympathie is immers de basis voor ethiek, stelt hij. Daartoe moet een leider eerst in zichzelf keren: ‘Hoe kunnen ware gevoelens van timide mensen anders zijn dan uw eigen ware gevoelens?’ Wie deze waarheid tot zich laat doordringen opent zich voor morele verbetering van de wereld; door Simone Bassie en Michiel Dijkstra vandaag op de Filosofiekalender.
7 04 Kennelijk hebben Immanuel Kant (1724 – 1804) en ik iets gemeenschappelijk. Zowel hij als ik beseffen, wanneer we de grootsheid van het firmament tot ons door laten dringen, dat we nietig en sterfelijk zijn. En tegelijk leven we vanuit een tweeledige morele wet: we mogen een ander nooit als middel gebruiken en we moeten op zo’n manier volgens argumenten handelen, dat we zouden wensen dat die een algemene wet zou worden. Kant schreef in 1788: “Twee dingen vervullen de geest met steeds nieuwe en toenemende bewondering en eerbied, hoe vaker en langduriger het denken zich ermee bezighoudt: de sterrenhemel en de morele wet in mij.” Door Timon Meynen op de Filosofiekalender van vandaag.
7 11 In het denken van Hannah Arendt (1905-1975) staat pluraliteit centraal; meervoudigheid. Zij stelt dat het netwerk van menselijke relaties, waarbinnen wij handelen, zo divers is dat het onmogelijk is de gevolgen van onze acties volledig te doorgronden of te voorspellen. Handelen betekent niet alleen iets doen dat andere mensen kan beïnvloeden, maar ook het risico aanvaarden dat dit ongeacht je intenties tot onvoorziene en onverwachtte consequenties kan leiden. Er is immer altijd iets wat mis kan gaan of dat anders kan lopen dan we hadden bedoeld. Dit aspect van handelen kan volgens Arendt niet voorkomen worden, omdat het volgt uit het feit dat we met anderen op de aarde zijn; door Max Schmermbeck op de Filosofiekalender van vandaag.
7 13 Soms raken we verzeild in een gesprek, waarin geen consensus te bereiken lijkt, omdat de gesprekspartners bij hun verschillende standpunten blijven; elk overtuigd van haar of zijn eigen gelijk. De taoïstische Zhuang Zi biedt een uitweg voor zo’n impasse. Hij doet dat door het standpunt van de ander ‘dat’ te noemen en zijn eigen standpunt ‘dit’. Wanneer hij (of u) zich realiseert dat ‘dit’ van de ander voor u ‘dat’ is en omgekeerd, kan deze realisatie hem (of u) bewegen om werkelijk naar de ander te luisteren; door Michel Dijkstra en Simone Bassie op de Filosofiekalender van vandaag (en morgen).
Ik daarentegen probeer bij het vastlopen van een gesprek vaak samen te achterhalen tot waar onze opvattingen nog gelijk opgaan en op welk moment in onze redeneringen ze uiteen beginnen te lopen. Uiteindelijk willen we (haast) allemaal het beste voor iedereen, en rust & vrede voor onszelf. Zo sprak ik vandaag een vriend van mij, die zich bekeerd heeft tot wat vandaag de dag aangeduid wordt met ‘complottheorieën’. Vaak brengt hij ons gesprek met zijn inbreng op de wijze waarop een illuster gezelschap het coronavirus zo ontwikkeld heeft dat het schade aan de mensheid zou toebrengen; de ‘plandemie’. Tenminste, als ik hem goed begrijp. Daarna zou een goedje op de markt zijn gebracht, onterecht aangeduid als ‘vaccin’, om nog meer mensen om zeep te helpen. Elke keer wanneer hij dat naar voren brengt, realiseer ik mij dat hij over andere informatie beschikt dan ik. Ik voel me niet geroepen om me te gaan verdiepen in zijn bronnen, totdat hij er in slaagt mijn interesse op te wekken. Ik onderken zijn goede bedoeling. Hij beoogt de mensen in zijn omgeving te beschermen tegen het verfoeilijke gedrag van die kwaadaardige illustere kring, zoals mijn ouders mij indertijd probeerden te helpen na mijn dood niet in de hel te komen. Er worden ongetwijfeld uiterst kwalijke dingen in de wereld gezet, maar een illuster gezelschap uit op wereldheerschappij past mijns inziens alleen in sprookjes. Zijn ‘dit’ is mijn ‘dat’, en beiden hebben we beiden het beste met iedereen voor.
7 15 “Met 15 jaar was ik gericht op studie”, stelde Confucius (551-479 v.Chr), “en met 70 volgde ik de wensen van mijn hart zonder over de schreef te gaan.” Zijn groei werd begeleid door medemenselijkheid. Het principe is verraderlijk simpel: menselijkheid in al je daden praktiseren. Het verraad zit ’m erin dat deze eenvoud een enorme wilskracht vereist; door Emma Krone op de Filosofiekalender van vandaag. Ik meen dit te herkennen.
7 19/20 Je hebt ‘dekolonisatie’ en ‘dekolonisatie’. Het ene juich ik toe, omdat het van de voormalige kolonie met haar bevolking een gelijk land als het onze maakt en omdat we haar bevolking als gelijken zien. Het andere ‘dekolonisatie’ komt niet verder dan een vorm van window dressing. Als voorbeeld hiervan geeft Olúfęmi Táíwò (1989) de stelling dat ‘iemands denken gekoloniseerd is door de taal van de voormalige kolonie’. Zo’n uitspraak – en er zijn er meer – is volgens hem slechts een vorm van virtue signalling: het innemen van een standpunt om morele superioriteit uit te stralen. Zo is ook het multiculturalisme gebaseerd op hypocrisie. Binnen het multiculturele ideaal wordt iedereen zogenaamd als waardevol verwelkomt, maar vervolgens onderworpen aan het kapitalisme. En het kapitalisme maakt op haar beurt van al die ‘anders-zijnden’ een eenheidsworst en heft elke pluriformiteit op. Ofwel, de verwelkomde vreemde wordt ingezet als meest gehoorzame en goedkope werknemer en vervreemdt binnen onze kapitalistische samenleving van zichzelf – zonder dat hij of zij dat doorheeft; door Claudia Gâlgãu en Fenna Kortooms op de Filosofiekalender van 19, 20 en 21 juli 2025.
8 15 Door de mythe van het ‘wokisme’ te ontmantelen en ‘antiwokisme’ kritisch te analyseren, zouden we ons kunnen heroriënteren op de kwesties van onze tijd, die er toe doen: de verdediging van de academische vrijheid, het uitwerken van een inclusieve democratie, de strijd tegen discriminatie en de bevordering van gelijkheid. In plaats van een soort schrikbeeld te creëren, is het eerder tijd om collectief de urgente uitdagingen van dit tijdgewricht aan te pakken.
Door ons opnieuw te verbinden met een kritisch en veeleisend universalisme kunnen we een meer inclusieve en rechtvaardige samenleving opbouwen, die in staat is om diversiteit met gelijkheid te combineren. Goed begrepen wokeness is geen bedreiging voor de democratie, maar een teken van haar vitaliteit. Het geeft blijk van waakzaamheid van de burger tegenover onrecht en van de wens om democratische principes overal in de samenleving tot leven te wekken, in lijn met de emancipatoire en kritische geest van de Verlichting; door Philippe Hensmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/wokisme-bestaat-niet-antiwokisme-daarentegen/
8 16 Filosofie is in haar essentie kritisch onderzoek, aldus Bertrand Rusell (1872-1970). Het woord ‘kritiek’ komt van het Griekse werkwoord Krinein, dat kiezen, scheiden, (uit‑)zeven betekent. Volgens Russell heeft de filosofie tot taak de beginselen, waarop zowel het dagelijks leven als de wetenschap berusten, tegen het licht te houden. Ze onderzoekt deze overtuigingen op hun geldigheid. Zo haalt de filosofie bijvoorbeeld geloofsovertuigingen onderuit wanneer deze voortvloeien uit ongeldige beginselen; door Vanno Jobse op de Filosofiekalender van vandaag.
8 20 In het hoofdwerk van Immanuel Kant (1724-1804) “Kritiek van de zuivere rede” (1781) maakte Kant een scherpe scheiding tussen die dingen waarover we met zekerheid iets kunnen weten en al de rest. En ‘al de rest’ was geen bijkomstigheid: het ging om God, de onsterfelijkheid van de ziel en de menselijke vrijheid. Nooit eerder zou iemand zo dwingend en overtuigend aangetoond hebben dat deze onderwerpen buiten de bewijskracht van de rede vielen. In Kants denken komen de belangrijkste filosofische stromingen van zijn tijd samen – in de eerste plaats het empirisme en het rationalisme – en vertrekt het hele scala van de moderne filosofie: het existentialisme, de fenomenologie, het idealisme, het materialisme, het neo-kantianisme, het positivisme en de analytische taalfilosofie. De Duitse filosoof Karl Jaspers noemde Kant daarom ‘het knooppunt van de moderne filosofie’; door Erwin Jans over het boek “Kant – De revolutie van het denken” (2024, uitgegeven door Athenaeum) van filosoof Marcus Willaschek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/20/kanttekeningen-bij-filosoof-immanuel-kant-in-de-21ste-eeuw/
8 31 ‘Allen, die aan de denker verwant zijn’, schrijft Carry van Bruggen op pagina 48 van “Prometheus” (1955, uitgegeven bij G.A. van Oorschot), en zij bedoelt ‘Iedereen die denkt’, ‘de rechtvaardige en de kunstenaar voor zover zijn kunst de weerspiegeling zoekt te wezen van redelijkheid en rechtvaardigheid, zijn de vijanden van elke collectiviteit (sic.). Duidelijker nu dan ooit wordt het ons geopenbaard (…) hoe de maatschappijen vanaf het ogenblik dat zij functioneren – dat is: werkelijk bestaan – elke uiting van redelijkheid en rechtvaardigheid met geweld onderdrukken, en moeten onderdrukken’. En zij onderbouwt die stelling op de pagina’s daarvoor en daarna. Deze stelling is overigens in lijn met de bevindingen van David Graeber en David Wengrow, zoals opgeschreven op de pagina’s 461 en 462 van “Het begin van Alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven door Mavin Publishing): telkens waar collectief gestreefd wordt naar rechtvaardigheid worden regels opgesteld, waardoor onrecht een vrije loop krijgt.
9 05 Charles de Montesquieu (1689-1755) waarschuwde al in de 18de eeuw voor een maatschappij, waarin alles door regels is dichtgetimmerd. De wet dient alleen daar op te treden waar de moraal niet volstaat, namelijk waar de individuele vrijheid van de burger of het belang van de staat in het geding zijn. Overal waar de wet de plaats van de moraal inneemt, neemt de rechtspraak de taak van het geweten over; door Vanno Jobse (ingekort en uitgebreid) op de Filosofiekalender van vandaag.
9 10 Zoals we in een brandende schouwburg tot handelen worden gedwongen, plaatst ons het leven in het algemeen voortdurend voor existentiële keuzes (keuzes betrekking hebbend op het werkelijk bestaan). Ook wanneer we niets doen en afwachtend blijven toekijken, totdat we door de vlammen worden verzwolgen, is dat een keuze; door Vanno Jobse, die Jean-Paul Sartre (1905-1980) citeert op de Filosofiekalender van vandaag.
Het is natuurlijk in de bedachte metafoor van belang dat we op de hoogte zijn van de brand. Wanneer ons niets over de brand meegedeeld wordt (zie het Voorwoord nog voor de inhoudsopgave) wachten we in onwetendheid, totdat we door de vlammen worden verzwolgen.
9 13 De Chinese filosoof Mencius (372-289 v.Chr.) benadrukte de oorspronkelijke goedheid van de menselijke natuur en de invloed, die uitwendige factoren konden hebben op de ontwikkeling daarvan. Volgens hem komen onze morele keuzes niet voort uit rationele overwegingen, maar uit intuïtie. Wanneer we handelingen moreel goedkeuren, geeft dat voldoening, vulde David Hume (1711-1776) Mencius aan, en wanneer we een handeling moreel afwijzen, voelen we afkeer. Rationele overwegingen komen altijd pas achteraf en dienen om ons intuïtieve oordeel te rechtvaardigen; door Vanno Jobse (en Wikipedia) op de Filosofiekalender van vandaag.
9 13 Steevast beschrijven we onze maatschappelijke bevindingen en onze geschiedenis met bewoordingen, die zijn afgeleid uit het Romeinse recht [Ik lees: “Onze moraal is verankerd in het Romeinse recht”; GjH]. Het begrip ‘natuurlijke vrijheid’ volgens het Romeinse recht is in wezen gebaseerd op de macht van het individu, waarmee het mannelijk hoofd van een huishouden wordt bedoeld, om zich van zijn bezit te ontdoen zoals het hem belieft. ‘Bezit’ is niet eens een recht, want over rechten wordt onderhandeld met anderen en rechten brengen wederzijdse verplichtingen met zich mee. ‘Bezit’ is in het Romeinse recht ‘macht’. Iemand kan met zijn bezit doen wat hij wil, behalve datgene wat ‘door geweld of krachtens de wet’ wordt beperkt. Het Romeinse recht voert terug naar de Romeinse ‘Slavenwetten’. De macht van de meester maakte de slaaf tot object en ontnam de slaaf maatschappelijke rechten of wettelijke verplichtingen aan iemand anders. Op hun beurt waren de Romeinse juristen in hun privé-levens ‘Pater familias’; de baas over hun vrouw, hun kinderen en andere ondergeschikten, terwijl ze in al hun behoeften werden voorzien door tientallen of honderden slaven. De Romeinse magistraten hadden de vrijheid ieder van hen te doden, te martelen, te verkrachten of te verminken, wanneer hij dat wilde en op elke manier waarop hij daar zin in had zonder dat de kwestie anders werd opgevat dan als ‘privé-aangelegenheid’. Wat hierbij zowel onthullend als opvallend is, is hoe de Romeinse jurisprudentie de logica van oorlog, en dus van ‘willekeurig geweld’, inzet in de intiemste sferen van maatschappelijke verhoudingen, waaronder de zorgverhoudingen die een huiselijk leven mogelijk maakten. Rome bracht de samenhang tussen geweld en zorg naar nieuwe uitersten. Het grof bejegenen van een vrouw door haar echtgenoot of het slaan van kinderen kon opgevat gaan worden als een vorm van liefde. Dit is haar nalatenschap geworden voor de basis van zelfs nog onze ideeën over maatschappelijke structuren.
Leden van de Indiaanse Wendat-gemeenschap (de Huron in wat nu Canada is), die Frankrijk bezochten, waren het meest geschokt dat ‘de Fransen hun eigen mensen geselden, ophingen en terecht stelden’, in plaats van zo’n lot louter en alleen toe te delen aan vijanden van buitenaf. Zelfs hun schuld hoefde in de omgang van Fransen met elkaar niet aangetoond te worden! In Wendat-huishoudens werd geweld resoluut buiten de sfeer van familie en huishoudens gehouden, dus geweld en zorg werden bij de Wendat volledig gescheiden. Toen de Wendat in contact kwamen met de Fransen, merkte pater-recollect Gabriel Sagard (1590-1640) over hen op: “Ze hebben geen rechtszaken en doen weinig moeite om de goederen van dit leven te verwerven, waarvoor wij christenen onszelf zo afbeulen. En de buitensporige en onverzadigbare hebzucht waarmee wij die nastreven, steekt zeer ongunstig af tegen hun kalme levenswijze en gemoedsrust.” Wendat-huishoudens werden in precies tegenovergestelde termen gedefinieerd als het Romeinse familia; pagina’s 50, 551, 552, 555 t/m 557 van “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven bij Maven Publishing) door David Graeber en David Wengrow.
Ik vind dit overigens een uiterst interessant en goed leesbaar boek, dat elk historisch ‘dwingend oorzakelijk verband’ tussen ontwikkelingen binnen gemeenschappen en tussen samenlevingen en de inrichting ervan weerlegt met gedetailleerde onderbouwing. Ik leerde er uit dat er geen enkele lijn is te ontdekken in de geschiedenis van de mensheid. Samenlevingen met uiteenlopende kenmerken ontmoetten elkaar in het verleden vriendschappelijk of vijandig en volgden elkaar gedurende meer of minder eeuwen op.
Echter, ons verhaal over de geschiedenis – en wellicht alle verhalen daarover – is politiek. De basis van ‘natuurlijke vrijheid’ is in de geschiedenis van de mensheid volgens de schrijvers drieledig: 1. de vrijheid om uit je omgeving te vertrekken of je opnieuw te vestigen, 2. de vrijheid om bevelen, die door anderen worden uitgevaardigd, te negeren of niet op te volgen en 3. de vrijheid om volledig nieuwe maatschappelijke werkelijkheden te creëren, of je tussen verschillende maatschappelijke werkelijkheden te bewegen (pagina 545). Zoals in het boek aangetoond wordt, is opoffering de schaduw die achter ons concept van ‘beschaving’ verscholen zit: de opoffering van onze drie basisvrijheden, en van het leven zelf, in het belang van iets wat altijd buiten bereik ligt (…) Er is hier iets zeer fundamenteels verkeerd gegaan (pagina 469). Dat wij de wereld kennen, zoals we hem kennen, komt eenvoudig doordat het Westers denken – als hierboven geschreven – haar wortels heeft in een Romeins rechtssysteem dat al naar gelang de eigenaar van ‘zijn bezittingen’ het beliefde zorgzaam was tot uiterst wreed. Precies dat bepaalt vooralsnog ook ons denken over maatschappelijke kwesties.
Zie ook 8 31 onder dit kopje en 9 14 onder ‘Wereldverhalen’.
9 16 We willen allemaal graag hoopvol en optimistisch zijn. Het is leuker om te geloven dat wij in Europa ‘de goeie’ zijn, met ons ambitieus klimaatbeleid en onze verlichtingswaarden. Wanneer je de feiten op een rijtje zet en eerlijk bent, moet je gewoon concluderen dat dit hele verhaal gebaseerd is op een schadelijke mythe. Een werkelijk hoopvol perspectief is pas mogelijk wanneer we die mythe loslaten, hoe pijnlijk dat ook in eerste instantie kan zijn; door Seppe De Meulder over het boek “Laten we eerlijk zijn” (2024, uitgegeven door Uitgeverij Epo), geschreven door Anuna De Wever Van der Heyden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/__trashed-14/
6 21 Volgens een grootschalige, wereldwijde opiniepeiling van de Verenigde Naties wil 80% van de wereldburgers dat hun regering sterkere klimaatactie onderneemt en meer geopolitieke eenheid over dit thema. Dit geldt ook voor olieproducerende landen. Een nog grotere meerderheid (86%) wil dat hun regering geopolitieke meningsverschillen opzij zet en samenwerkt in de strijd tegen de klimaatcrisis. Een 2de opvallende conclusie is de grote consensus in landen met een grote uitstoot. In de Rusland en de Verenigde Staten van Amerika is 66% voorstander van meer klimaatactie, een cijfer dat stijgt naar 73% in China, 77% in India en Zuid-Afrika, en 85% in Brazilië. Het percentage ligt bij vrouwen doorgaans meerdere procentpunten hoger dan bij mannen. En dan zijn er nog meer interessante resultaten onthuld door Inter Press Service. Die zijn hier te vinden: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/21/overgrote-meerderheid-wereldburgers-wil-ambitieuzer-klimaatbeleid/
6 27 In de Amerikaanse staat Vermont is een baanbrekende wet goedgekeurd die gas- en oliebedrijven financieel aansprakelijk stelt voor hun deel aan de broeikasuitstoot in de regio en hen opdraagt te betalen voor de veroorzaakte ‘klimaatkosten’. Voor het eerst moeten grote fossiele brandstofbedrijven bij wet gaan betalen voor de schade, die ze aanrichten door klimaatontwrichting te bewerkstelligen. Dit is een grote overwinning in de strijd tegen klimaatverandering; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/historische-wet-goedgekeurd-fossiele-brandstofbedrijven-moeten-voor-het-eerst-betalen-voor-klimaatschade/
7 01 De wereld moet een ‘afrit van de snelweg naar de klimaathel’ vinden, stelde de secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres begin juni tijdens de Climate Change Conference in Bonn reagerend op de hitte-records, die nu maand na maand gebroken worden. “We spelen Russisch roulette met onze planeet”, aldus Guterres. De strijd om de opwarming van de aarde te beperken “wordt dit decennium ofwel gewonnen, of verloren”. Het aantal sterfgevallen mede te wijten aan heet weer is in Europa de afgelopen 20 jaar met 30% gestegen. Het doel van het akkoord van Parijs ‘hangt aan een zijden draadje’, benadrukte hij, en rijke landen moeten hierin de meeste en het snelst maatregelen treffen, aangezien zij het meest verantwoordelijk zijn voor de op handen zijnde catastrofe. Naast het aanpakken van de fossiele brandstofindustrie is het volgens hem heel belangrijk om ook subsidies te herverdelen naar schone energie, kwetsbare gemeenschappen te ondersteunen en ontbossing te beëindigen; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/01/hitterecord-gaan-we-terug-naar-een-zeer-hete-zomer/
7 10 CO2-verwijdering draagt aanzienlijk bij aan een klimaatneutrale economie met ‘netto nul’ uitstoot. Het biedt uitkomsten voor sectoren waarvoor het moeilijk is om helemaal niks meer uit te stoten, zoals de landbouw en de luchtvaart. Het nieuwe kabinet zou er daarom goed aan doen om nu in te zetten op CO2-verwijdering; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6320112/wetenschappers-tegen-kabinet-co2-verwijdering-kans-voor-bedrijven-en-klimaat.html
7 10 Van de 20 landen, die het meest kwetsbaar zijn voor klimaatverandering, verkeert de meerderheid in oorlog. De dubbele dreiging treft de gezondheidszorg, verdrijft mensen uit hun huizen en ontwricht de voedselproductie. De verwachting voor het einde van dit decennium is daarom dat $ 20 miljard nodig zal zijn om aan de humanitaire noden te voldoen. En in 2050 zullen jaarlijks 200 miljoen mensen internationale humanitaire hulp nodig hebben, een verdubbeling ten opzicht van vandaag. Zo wreed is klimaatverandering. Hoewel het overal voelbaar zal zijn, zullen de meest verlammende gevolgen ervan gedragen worden door de meest kwetsbaren ter wereld; door Inter Press Service. 9 21https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/10/rode-kruis-klimaatverandering-slaat-onevenredig-hard-toe-in-conflictlanden/
7 25 Hernieuwbare energieën kunnen floreren zonder de Europese natuurlijke habitat of voedselvoorziening te schaden. Voor windmolenparken en zonnepanelen is veel ruimte nodig. Sceptici vrezen dat daardoor de druk zal toenemen op de landbouw en op waardevolle natuurgebieden. Maar uit een analyse blijkt dat er helemaal geen conflict hoeft te zijn: om de Europese Unie tegen 2040 klimaatneutraal te maken, is maar de helft van al het land nodig dat geschikt wordt geacht voor hernieuwbare energie, te weten 2,2% van het totale Europese oppervlak. Dan kunnen zowel fossiele brandstoffen als kernenergie afgeschaft worden. Dat is heel wat minder dan de 5,2%, die volgens cijfers van het Gemeenschappelijk Europees Centrum voor Onderzoek technisch ‘geschikt’ zijn; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/25/europa-heeft-plaats-voor-hernieuwbare-energie-en-landbouw/
8 06 Wanneer de uitstoot van broeikasgas-emissies onvoldoende daalt, lopen we een steeds groter risico dat de temperatuur-limieten van ‘kantelpuntwaarden’ voor het Amazonewoud, de Atlantische oceaanstroom, de Groenlandse ijskap of die van de West-Antarctische ijskap wordt overschreden. Dat is een risico dat we absoluut moeten minimaliseren om de verschrikkelijke gevolgen voor mensen over de hele wereld te beperken; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/06/elk-tiende-van-een-graad-telt-om-kantelrisicos-te-beperken-zegt-nieuwe-studie/
8 08 In Parijs kwamen wereldleiders in 2016 (COP 2016) overeen de opwarming van de aarde liefst onder de 1,5°C te houden. Recent onderzoek toont aan dat die grens mogelijk al overschreden is. Mogelijk zouden we in 2030 al 3°C opwarming bereiken. Met het huidige klimaatbeleid zijn we op weg naar een opwarming van 3 à 4 graden tegen 2050. De Planeet Aarde is nu dus wellicht in het eindspel beland bij 4°C, en dat is waarschijnlijk niet eens onze eindbestemming. In die fase zijn grootschalige terugkoppelingen op gang gekomen, die het opwarmingsproces in een onstuitbare opwaartse spiraal duwen met bosbranden, hittedoden, grote delen van de aarde die [voor mensen; GjH] onbewoonbaar zijn geworden, massa-extinctie, mislukte oogsten, orkanen, overstromingen en stofstormen tot gevolg; door Seppe De Meulder, met een mooie grafiek die getuigt van de telkens dreigender prognoses op elke COP. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/08/zijn-we-op-weg-naar-zomers-met-50-graden/
8 10 Klimaatactivisten van Extinction Rebellion (ER) hebben vannacht bij de sluizen in IJmuiden een cruiseschip, dat op weg was naar Amsterdam, opgewacht en geblokkeerd. De actie van ER is een aanklacht tegen de schandalige vervuiling die de cruisevaart veroorzaakt. Het schip, de ‘Jewel of the Seas’, heeft een capaciteit van 2110 passagiers en 858 crewleden. De cruisevaart is de snelst groeiende toeristische sector en de uitstoot ervan loopt inderdaad uit de hand. Januari jl. werd het tot nu toe grootste cruiseschip te water gelaten. De ‘Icon of the Seas’ is een drijvende stad met 40 restaurants, 7 zwembaden en een capaciteit om 7600 passagiers te vervoeren. Dat schip is 5x groter dan de Titanic; door Inter Press Service en NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2532698-klimaatactivisten-blokkeren-cruiseschip-bij-ijmuiden-ruim-2000-passagiers-getroffene en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/luxecruises-worden-steeds-groter-titanic-lijkt-wel-een-vissersbootje/
8 05 Precies tien jaar geleden leidde een sabotage-actie in de atoomcentrale van het Belgische Doel bijna tot een atoomramp. De veiligheidscultuur in de Belgische nucleaire sector blijkt gebrekkig. Zo konden IS-sympathisanten ongestoord in de atoomcentrale van Doel werken. Een terugkeer naar atoomenergie is een (dure en) gevaarlijke optie; Karl van den Broeck. https://apache.be/2024/08/05/alex-polfliet-sabotage-van-doel-was-duidelijk-inside-job
8 28 Tegen de Europese Unie zijn in 2 dagen 2 klimaatzaken aangespannen: één vanwege haar klimaatdoelen tegen 2030 en één voor het labelen van schepen en vliegtuigen als ‘groene investering’. Deze zaken moeten nog worden behandeld en een uitspraak wordt niet voor 2025 verwacht; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/eu-heeft-twee-nieuwe-klimaatzaken-aan-het-been/
8 28 Het afgelopen jaar 2023 heeft zowat alle klimaatrecords doen sneuvelen, zoals de concentratie van broeikasgassen, de globale temperatuur op land en in de oceaan, en de zeespiegel. Alle indicatoren staan op rood en de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer blijft toenemen. Zowel CO2, lachgas als methaan bereikten vorig jaar nieuwe records. Het wereldwijde gemiddelde van CO2 in de atmosfeer stijgt nu met zo’n 2,5 miljoen deeltjes per jaar; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/amerikaans-rapport-2023-brak-alle-klimaatrecords/
9 08 Op het Europese continent èn wereldwijd was het de heetste zomer sinds de metingen begonnen. De aarde is inmiddels al ruim 1°C warmer dan in de periode 1850-1900. Dat heeft opeenvolgende hittegolven als gevolg. Die stellen honderden miljoenen mensen bloot aan temperaturen van boven de 40 of zelfs 50°C. En de opwarming van de aarde lijkt zich nu te versnellen; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2536409-warmste-zomer-ooit-gemeten-extremen-verrassen-ook-de-wetenschappers
9 18 CO2 afvangen en in de grond injecteren gaat onze economie niet helpen om klimaatneutraal te worden. Het is duur, nauwelijks haalbaal en riskant. Dat blijkt na een analyse van CCS-projecten (Carbon Capture and Storage) wereldwijd. Het afvangen en vervolgens ondergronds opslaan van CO2 is in nog geen van de weinige projecten, die wereldwijd zijn geïmplementeerd, goed verlopen. Alle CCS-projecten worden tot nu toe gekenmerkt door geologische onzekerheden, onverwachte annuleringen en vertragingen. Daarnaast zijn de kosten extreem hoog; door Greenpeace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/18/greenpeace-rapport-co2-afvang-en-opslag-is-een-dwaalspoor/
9 19 De uitstoot van ING blijkt nu 4x hoger dan ING maart van dit jaar rapporteerde (264 megaton in plaats van 57 megaton). Dat is ruim 1,5x de uitstoot van heel Nederland bij elkaar. Maar het echt slechte nieuws is dat dit over slechts 22% van haar leningen gaat. ING gaat stoppen met geld lenen aan gas- en oliebedrijven, die nieuwe projecten willen starten. Dat klinkt als een stap in de goede richting en als winst voor het klimaat, maar het geldt alleen voor bedrijven, die enkel en alleen gas en/of olie oppompen en niets anders doen dan dat. Dat zijn er niet zoveel, want bijna alle grote gas- en oliebedrijven doen naast het oppompen ook andere dingen, zoals fossiele producten verhandelen en vervoeren. En voor die bedrijven geldt ING’s lening-beperking niet! De echt grote vervuilende bedrijven, zoals ExxonMobil en Shell, krijgen de komende 15 jaar nog steeds leningen. ING stopt bovendien maar met één soort financiering voor vloeibaar gas. Het overgrote deel van de financieringen voor deze bedrijven blijft gewoon bestaan. Dus ING blijft geld in deze vervuilende industrieën steken. Enkele weken geleden onderschreef ING nog samen met 3 andere banken een obligatie voor Venture Global LNG, het grootste vloeibaar gasbedrijf ter wereld; door Milieudefensie. https://milieudefensie.nl/actueel/nieuwe-klimaatrapport-ing-klinkt-groen-blijkt-toch-weer-vies
9 20 De concentraties van methaan in de atmosfeer liggen nu meer dan 2,6x hoger dan in pre-industriële tijden, ofwel nu zijn de concentraties het hoogst gedurende zeker 800.000 jaar. In 2020 kwam er 41,8 miljoen ton methaan bij in de atmosfeer, dat is dubbel zoveel als gemiddeld in de jaren rond 2010 en meer dan 6x het gemiddelde rond 2000. De huidige trend leidt tot een opwarming van de aarde van meer dan 3°C tegen het einde van deze eeuw; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/wereldwijde-methaanuitstoot-stijgt-sneller-dan-ooit/
6 26 Julian Assange is terug in zijn thuisland Australië als een vrij mens. Zijn advocaten stelden afgelopen nacht tijdens hun persconferentie in Canberra dat hij vervolgd is voor niets meer of minder dan ‘onderzoeksjournalistiek’. Westerse mainstream media erkennen dat hij nooit vervolgd had mogen worden, maar kunnen het nog steeds niet laten die erkenning te larderen met herhalingen van hun leugens en verdraaiingen van de afgelopen jaren. Lode Vanoost somt daar een en ander over op. En de voormalige president van Ecuador, onder wiens leiding Assange politiek asiel in ambassade van Ecuador in Londen kreeg, vindt dat de wereld met de vrijlating van Assange een beetje minder onrechtvaardig geworden is, waaraan hij toevoegde “Wanneer de misdaden die Assange aanklaagde, door Rusland of China gepleegd zouden zijn, hij allang een monument in Washington zou hebben gehad”; door Cuba en Resumen, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/26/julian-assange-onbetwist-boegbeeld-voor-de-hele-wereld-mainstream-mediabubbel-uitgezonderd/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/26/als-de-misdaden-die-assange-aanklaagt-in-rusland-of-china-gebeurden-zou-hij-al-een-monument-in-washington-hebben/
7 18 Als lezers ‘consumeren’ we geen nieuws, zoals we doorgaans denken. Het is eerder andersom: de media gebruiken het nieuws om ons, hun publiek, te ‘groomen’ (dat wil zeggen dat we getraind en voorbereid worden met een bepaald doel voor ogen). In feite hebben Noam Chomsky en Ed Herman dit al jaren geleden – op meer academische wijze – uiteengezet in hun boek “Manufacturing Consent” (1988, uitgegeven door Pantheon Books). Wanneer u nog nooit van dat boek heeft g9 21ehoord, is daar een goede reden voor: de media willen vooral dat u hier weet van krijgt. Het propagandamodel van Chomsky en Herman legt gedetailleerd uit hoe de media het Westerse publiek in tijden van vrijheid ‘hersenspoelen’ vanuit hun eigen – verborgen – belangen. Die belangen kunnen alleen verborgen blijven, doordat media beslissen wat als nieuws geldt en zolang zij bepalen hoe wij gebeurtenissen moeten interpreteren. De belangrijkste instrumenten zijn bedrog, misleiding en weglating.
Om te overleven moet het Westerse machtsestablishment op 2 aan elkaar verwante manieren de steun van het volk verkrijgen. Ten eerste moeten we instemmen met het idee dat het Westen een onvervreemdbaar recht heeft op de controle over alle hulpbronnen van de aarde, ook wanneer dat verschrikkelijke misdaden tegen de rest van de mensheid vereist, zoals de huidige genocide in Gaza. En dat we de natuurlijke wereld verwoesten in ons streven naar een oneindige economische groei op een eindige planeet. Ten tweede moeten we instemmen met het idee dat de machtigste en rijkste elites in het Westen het recht hebben om het grootste deel van de winsten uit die geïndustrialiseerde verkrachting van de aarde af te romen.
Onze media benoemen zelden dit hebzuchtige systeem, waardoor het genormaliseerd is. Maar als het een naam krijgt, heet het ‘kapitalisme’. Het treedt enkel uit het verborgene, wanneer de media een karikatuur ophangen van zijn belangrijkste ideologische rivaal, het socialisme, om dat laatste bespottelijk maken. De nieuwsmedia zijn erin geslaagd hun publiek een systeem van suïcidale extractie van hulpbronnen ter verrijking van een klein aantal miljardairs als volkomen normaal op te dringen. Dat is de reden waarom die miljardairs net zo graag de media, als onze politici in handen willen krijgen. Wie eigenaar wordt van de media, bezit feitelijk de politieke klasse. Geen enkele politicus kan het zich veroorloven in te gaan tegen de belangen van de media-elite of tegen de media, die deze belangen versluieren zoals Jeremy Corbyn een paar jaar geleden al snel in Groot-Brittannië mocht ondervinden.
Zelden krijgen we voorbeelden te zien van propaganda, die in onze ‘vrije pers’ zo onmiskenbaar zijn dat de lezers ze niet zouden opmerken. Bijvoorbeeld [het artikel omvat nog een tweede voorbeeld; GjH] een Israëlische luchtaanval op 6 juli jl. op een school in Gaza, waar Palestijnse burgers (inclusief kinderen) al maandenlang schuilden voor de onophoudelijke aanvallen van een wild om zich heen slaande Israëlische strijdmacht, die al vele tienduizenden Palestijnen heeft afgeslacht en het grootste deel van de woningen en infrastructuur van de enclave heeft vernietigd. De enorme omvang van de in Gaza gezaaide dood en vernieling heeft het Internationaal Gerechtshof gedwongen Israël te berechten voor genocide. Vergeet hierbij niet dat Israël op een normale dag minstens 150 Palestijnen in Gaza vermoordt. Dat gebeurt al 9 maanden lang elke dag opnieuw. En dit dodental is vrijwel zeker een enorme onderschatting. In tegenstelling tot Oekraïne slagen de ambtenaren er al lang niet meer in om in het gedecimeerde Gaza hun doden te tellen. Merk tevens op dat de nieuwsmedia, ondanks het feit dat Israëlische raketten elke dag grote aantallen Palestijnse vrouwen en kinderen hebben vermoord, maanden geleden al grotendeels gestopt zijn met het verslaan van het bloedbad in Gaza. Ook de genocidezaak tegen Israël wordt zoveel mogelijk uit het geheugen gewist. Het belangrijkste avondnieuws van de BBC bericht er nauwelijks nog over. Een andere gebeurtenis deed zich twee dagen later voor op 8 juli jl.: een Russische luchtaanval op een ziekenhuis in Kiev, deel uitmakend van een aanvalsgolf op Oekraïense doelen, waarbij 36 Oekraïners omkwamen. Deze moord op 36 Oekraïense burgers leidde tot veel aandacht en bezorgdheid bij de Westerse media in een al meer dan 2 jaar oude oorlog, terwijl er dus dagelijks veel meer doden vallen onder de Palestijnse burgers in Gaza, een slachting van veel recentere datum en met rechtstreekse steun van onze regeringen, is veelzeggend. Dus hoe hebben onze vertrouwdste en meest vooruitstrevende mediakanalen verslag gedaan van die vergelijkbare gebeurtenissen in Gaza en Oekraïne? Een aanzienlijk deel van het narratief is terug te vinden in de krantenkoppen. Volgens het maar al te bekende patroon schreeuwde de BBC het van de daken: “Minstens twintig doden na ‘massale’ Russische raketaanval op Oekraïense steden”. Rusland werd meteen verantwoordelijk gesteld voor het doden van de Oekraïense slachtoffers, zelfs toen er nog twijfel was of het om Oekraïense luchtverdedigingsraketten of Russische raketten ging. Ondertussen vermeed de BBC zorgvuldig Israël aan te wijzen als schuldige voor de slachtoffers in Gaza, die bescherming hadden gezocht tegen de bommen, ook al beweerde Israël al lang niet meer dat zwakke Palestijnse raketten op een dergelijke schaal schade konden aanrichten. De kop luidde: “Luchtaanval op Gazaschool doodt minstens 15 mensen, zeggen Palestijnse functionarissen.” The Guardian gaf zich met zijn krantenkop nog meer bloot. De krant identificeerde Israël wel als verantwoordelijke voor de moord: “Israëlische aanval op school in Gaza maakt 16 slachtoffers, volgens Palestijnse functionarissen”, maar de droge, zakelijke taal voor die Palestijnse sterfgevallen, de suggestie dat het om een bewering ging en dan nog van ‘Palestijnse functionarissen’ (met de nu algemeen aanvaarde implicatie dat die niet te vertrouwen zijn) moest dienen om de emotionele reactie van de lezers te sturen. Ze moesten koud en onverschillig blijven. Het opzet was duidelijk: dit was niet meer dan dagelijkse routine in Gaza. Er moet niet té veel aandacht naar het Palestijnse lijden gaan. Ter vergelijking: The Guardian sloeg een heel andere toon aan in haar krantenkoppen boven het artikel op de voorpagina over de aanval op Oekraïne: “‘Hier zijn geen woorden voor’: Russische bombardementen op kinderziekenhuis in Kiev zijn absolute horror.” En de ondertitel: “Getuigen uiten shock en afkeer na dodelijke raketaanval op grootste kinderziekenhuis van Oekraïne.” [Volgens Human Rights Watch stierf één kind en raakten 10 andere kinderen gewond; vergelijk dat met de veel grotere aantallen slachtoffers bij de aanval twee dagen eerder op Gaza.] De nadruk ligt op ‘afkeer’, ‘horror’ en ‘shock’. ‘Er zijn geen woorden voor’, zo klinkt het, die de wreedheid van deze gruweldaad kunnen vertolken. De nadruk in de krantenkop ligt op het doelwit ‘kinderen’ op wie een ‘dodelijke raket’ wordt afgevuurd. Dit geldt uiteraard evengoed voor de dag in dag uit gruwel van Israëls aanvallen op Palestijnse kinderen, maar dat wordt welbewust verzwegen; door Jonathan Cook, vertaald door Marina Mommerency. Zie ook 8 06 onder ditzelfde kopje. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/18/gaza-en-kiev-zelfde-oorlogsmisdaad-andere-commentaar-de-commerciele-massamedia-aan-het-werk/
7 23 Bedrijven als Google en Meta verzamelen onze data, verkopen die, en beïnvloeden ons gedrag. In de digitale wereld worden burgers niet beschermd. Het is een plek zonder democratische controle, zonder regelgeving en wetten. Een duidelijke instemming van u en mij onze gegevens te verzamelen en te verkopen en ons te laten beïnvloeden wordt niet gevraagd. Van deze ruimte maakt ‘het kapitalisme’ c.q. Google en Meta al te graag gebruik. Zo ontstond het ‘surveillance-kapitalisme’: 50 witte mensen in Californië maken keuzes die 2 miljard mensen beïnvloeden. Deze mensen hebben bepaalde – onbedoelde (?!?) – gedachten, en bepalen wat u en ik elke ochtend, middag en avond op ons mobiele telefoonscherm zien [wanneer we niet aan het telefoneren zijn; GjH]; als het aan hen ligt, zo vaak mogelijk. De adverteerders betalen voor ons gebruik van sociale media, wat hen de ‘klanten’ maakt en ons tot ‘producten’ reduceert. Zo ontstaat een nieuwe vorm van ongelijkheid; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/surveillance-kapitalisme-de-mutatie-van-het-kapitalisme-in-het-digitale-tijdperk/
7 31 Het blijft schokkend hoe vanzelfsprekend binnen- en buitenlandse mainstream media elke journalistieke reflex tot kritische analyse op basis van eigen onderzoek blijven opgeven ten dienste van verhalen koker(s) van de Verenigde Staten van Amerika; nu over de verkiezingen in Venezuela. Of de betrokken journalisten en redacties dat bewust of onbewust doen is niet relevant. Dit is geen kwestie van andere journalisten of andere redactiechefs, dit is een ‘systemisch probleem’. Zoals mediacritici als Chris Hedges, Jonathan Cook [, Lode Vanoost; GjH] en anderen in de voetsporen van Noam Chomsky blijven aantonen: het is de aard van het mediabeest om zo te handelen. Een van de basiskenmerken van de mainstream-berichtgeving is de bijna volledige afwezigheid van context en geschiedenis. Dingen gebeuren ergens ver weg zomaar ineens. Het meest recente voorbeeld is de huidige genocide in Gaza, die een gevolg zou zijn van wat op 7 oktober 2023 gebeurde, zomaar ineens… De slaafse manier waarop over de verkiezingen in Venezuela wordt bericht in de toonaangevende media is geen gevolg van oppervlakkig of slecht werkende journalisten, die best tevreden zijn over zichzelf met de devote copy/paste-overname van de berichten van AP en Reuters, de persagentschappen van de grote Britse en VS-media en hun navolgers van de Latijns-Amerikaanse media, die volledig in handen zijn van de lokale oligarchen. De verklaringen van onder andere VS-minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken worden zonder enige kritische kantekening overgenomen. Ook dat typeert de verslaggeving in maatgevende media. Het resultaat is de eenheidsworst, die het publiek te horen/lezen/zien krijgt in alle binnen- en buitenlandse media van de BBC, The Guardian, El Pais, The New York Times, Der Spiegel, Washington Post en bij hun bondgenoten in Latijns-Amerika, zoals Globo en de commerciële media in Venezuela Globovisión, El Nacional, Televen en Venevisión; door Lode Vanoost, die in dit artikel context geeft over hoe deze media frauderen bij de framing van hun nieuws. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/31/media-volgen-hondstrouw-vs-scenario-2019bis-over-verkiezingen-venezuela/
8 06 Het basiskader, met name het eerste deel, van “Manufacturing Consent” (1988, 2008 en vanaf oktober 2024 in het Nederlands uitgegeven door Epo) door Edward Herman en Noam Chomsky is in essentie door de eerste auteur geschreven. ‘Het fabriceren van instemming’ werd kort na de eerste wereldoorlog overgenomen van Walter Lippmann (1889-1974). Hij was ‘a liberal’ en indertijd een beroemd commentator over publieke gewoontes, publieke opinie en wereldzaken. Ook was hij lid van het propaganda-agentschap van Woodrow Wilsons (president van 1913 – 1921), dat natuurlijk het ‘Committee on Public Information’ genoemd werd wat uiteraard ‘desinformatie’ betekende. Dit Committee was in staat gebleken een pacifistische bevolking in een uiterst korte tijdspanne te veranderen in een razende anti-Duitse gemeenschap oorlogsstokers. Onder anderen Lippmann begreep daardoor hoe kneedbaar de publieke opinie is en hoe propaganda vormgegeven kan worden. Dit ‘kneden van instemming’ werd een nieuwe kunstvorm binnen de democratie, toegepast door mensen die zich ‘verantwoordelijke mannen’ achtten, capabel om het beleid te bepalen vrij van – wat Lippmann noemde – ‘het gebrul en getrappel van de verwilderde kudde’. De bevolking heeft volgens hem geen benul wat het beste voor haar is. Die vond hij onbenullig en stom. De rest van het boek neemt daarna voornamelijk de rol van de media onder de loep. De media, die hun publiek ‘noodzakelijke illusies’ aanpraten en ‘emotioneel krachtige vereenvoudigingen’ om het bezig te houden, zodat de ‘verantwoordelijke mannen’ het beleid kunnen bepalen. Voor de media spelen ook institutionele factoren mee, die invloed hebben op de keuzes, het uitfilteren van hoe informatie het publiek bereikt en de vormgeving. Media zijn niet niets meer of minder dan grote bedrijven, die een product verkopen aan andere bedrijven. Hun markt bestaat uit de adverteerders; dat zijn andere grote bedrijven. Hun product zijn u en ik. Media zijn innig verbonden met hun regeringen en andere systemen van de macht. De rest van het boek is gewoon een gedetailleerde analyse van het mediaproduct, dat deze fenomenen illustreert; door Lode Vanoost (tekst: Chomsky). Zie ook 7 18 hierboven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/06/manufacturing-consent-van-noam-chomsky-en-edward-herman-eindelijk-in-het-nederlands-vertaald/
8 12 Nu blijkt dat The New York Times en de Wall Street Journal bewust foutieve informatie hebben verspreid, die heeft geleid tot de-financiering door de Verenigde Staten van Amerika en in haar kielzog andere landen van het agentschap van de Verenigde Naties voor Palestina UNRWA en die leidde tot de dood van VN-medewerkers in Gaza. Ook verspreidden zij bewust foutieve informatie over de beweerde gedode baby’s en verkrachtingen op 7 oktober jl.. The New York Times publiceerde als eerste een gedetailleerd verhaal over de vermeende twaalf UNRWA-werknemers, maar The Wall Street Journal gaf extra gewicht aan de beschuldiging door vermeende banden tussen Hamas en het VN-hulpagentschap te benadrukken. Alleen al in de Gazastrook exploiteert het agentschap onder meer 183 scholen (waarvan meer dan 70% nu door Israëlische luchtaanvallen is verwoest) en 22 gezondheidscentra. De plotselinge stopzetting van deze financiering legde extra druk op alle Palestijnen, die in Gaza ontheemd waren en beperkte de toch al schaarse toegang tot onderdak, medische zorg en voedsel. De VS hielden hun financiering 3 maanden bevroren voordat ze begin april werd hervat. VS-journalist Dan Sheehan stelde onlangs dat de artikels ‘Screams Without Words’ van de NYT en ‘UNRWA is Hamas’ van de WSJ de 2 meest schadelijke stukken waren van de Israëlische propaganda “die we ooit hebben gezien”; door Maysa Mustafa, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/12/wall-street-journal-en-new-york-times-logen-over-unrwa-gedode-babys-verkrachtingen/
8 13 De mainstream media in de Verenigde Staten van Amerika en hun devote volgers daarbuiten blijven elk nieuws verzwijgen dat de machtsverhoudingen in de wereld aan het bewegen zijn en dat dat in het nadeel is van de VS. In de mainstream media blijft het beeld telkens bevestigd worden dat de VS de onaangetaste wereldleider is. Slecht nieuws (voor Israël en de VS) is gewoon geen nieuws. Zo komt het dat wij hier nergens op de voorpagina’s vernemen dat het VS-leger recent uit Niger verwijderd werd, waar het zijn grootste militaire basis in Afrika moest opgeven. Zo komt het ook dat een poging tot militaire infiltratie door Israël in Jemen eindigde in een gruwelijk bloedbad en nergens werd vermeld. Officieel ging het om ongeveer 70 huurlingen. In werkelijkheid om Israëlische en VS-soldaten, die ‘tijdelijk’ ontslag nemen en voor militaire privé-bedrijven gingen werken; bedrijven die alleen opgericht zijn om voor het officiële leger het vuile ‘ontkenbare’ werk te doen. Kennelijk werden deze ‘huurlingen’ met behulp van Russische satellietgegevens onmiddellijk getraceerd, zodra ze vanuit Saoedi-Arabië de grens met Jemen overstaken. Ze werden daar in een hinderlaag gelokt, waarbij ze allen omkwamen. Militair-strategisch betekent dit dat dergelijke klassieke infiltratie-acties bijna onmogelijk zijn geworden. Het debacle dat er op volgde, stelt Israël en de VS voor een harde les: hoogtechnologische overmacht werkt alleen zolang het een voorsprong heeft. En niets hierover vernemen wij via de mainstream media; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/13/israel-en-vs-botsen-op-grenzen-van-hun-overmoed-na-mislukte-inval-in-jemen/
8 16 Jarenlang werd over Britse moslims gelogen en werden zij meedogenloos gedemoniseerd. Dat leidde onvermijdelijk tot het weerzinwekkende geweld van de afgelopen dagen tegen moslims in Groot-Brittannië. Onder diegenen, die de radicalisering van de meute op hun geweten hebben, bevinden zich leden van de Conservatieve Partij; een opeenvolging van ministers van Binnenlandse Zaken en premiers hebben daar hun steentje aan bijgedragen, en natuurlijk ook de mainstreammedia – en lang niet alleen de tabloids – hebben daarin een kwalijke rol gespeeld; door Peter Oborne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/16/britse-media-en-politici-zijn-zelf-mee-verantwoordelijk-voor-extreemrechtse-islamofobe-rellen/
8 19 Ooit had The Guardian een wereldwijde reputatie van kritische en onafhankelijke journalistiek, die schandalen en wangedrag van de eigen regering uitbracht. Vrijgekomen documenten bewijzen dat de veiligheidsdiensten binnen enkele jaren van de krant een devoot woordvoerder van de macht hebben gemaakt. De Britse veiligheidsdiensten hadden het gemunt op The Guardian vanaf de dag dat de krant was begonnen met het publiceren van de inhoud van geheime VS-overheidsdocumenten, die in juni 2013 waren gelekt door Edward Snowden, een medewerker van het National Security Agency (NSA). Zo kon het dat de krant later ijverig Jeremy Corbyn en Julian Assange ging demoniseren en alle journalistieke ethiek liet varen, waarvoor ze ooit model stond; door Matt Kennard, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/19/britse-geheime-diensten-maakten-van-the-guardian-een-gewillig-schoothondje/
8 19 Het is frappant dat er in het commerciële mediaspektakel alleen heisa is omtrent de woorden van een schrijver en dat dat wat een politicus zegt genegeerd wordt. De schrijver, Herman Brusselmans, schreef: “Ik zie een beeld van een huilend en schreeuwend Palestijns jongetje dat helemaal buiten zinnen om z’n onder het puin liggende moeder roept, en ik beeld me in dat dat jongetje m’n eigen zoontje Roman is, en de moeder m’n eigen vriendin Lena, en ik word zo woedend dat ik iedere Jood die ik tegenkom een puntig mes los door de keel wil rammen.” De schrijver vervolgde met de zin “Je moet er natuurlijk altijd bij denken: niet iedere Jood is een moorddadige rotzak, en om die gedachte vorm te geven maak ik me een voorstelling van een bejaarde Joodse man, die door m’n eigen straat schuifelt, gekleed in een afgewassen hemd, een nepkatoenen broek en oude sandalen, en ik heb medelijden met hem en krijg bijna tranen in de ogen.” De politicus, de Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich, zei: “Het zou juist en gerechtvaardigd zijn om 2 miljoen burgers te laten sterven van de honger.” De politicus kwam weg met de verdediging dat hij slechts heeft willen vertolken ‘wat er leeft’, terwijl de vertolking van wat mogelijk leeft door de schrijver Brusselmans het verwijt opleverde zijn verantwoordelijkheid voor het effect van zijn woorden niet te nemen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/19/over-woorden-daden-en-het-verschil-tussen-herman-brusselmans-en-bezelal-smotrich/
8 28 De wreedheid van de Israëlische genocide in Palestina en de rechtstreekse medeplichtigheid van de Verenigde Staten van Amerika, het Verenigd Koninkrijk en andere Westerse regeringen zijn twee belangrijke pijlers van de horror, waarvan het Palestijnse volk het slachtoffer is (net als de aanvallen op mensenrechtenverdedigers overal ter wereld).
En er is een essentiële 3de pijler: de medeplichtigheid van de Westerse mediabedrijven, die willens en wetens Israëlische desinformatie en propaganda verspreiden, misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden goedpraten, Palestijnen ontmenselijken en in Westerse landen informatie over de genocide wegmoffelen. Vanuit het standpunt van de internationale mensenrechtenwetgeving zouden dergelijke daden bestraft kunnen en moeten worden. De waarborg van de vrije meningsuiting dient niet ter bescherming van het aanzetten tot genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Die daden kunnen en moeten onderworpen zijn aan strafrechtelijke aansprakelijkheid. Zowel het belasteren als het aanzetten tot genocide of misdaden kan leiden tot aansprakelijkheids-stelling voor burgerlijke rechtbanken.
Er zijn al internationale tribunalen opgestart voor de berechting van Israëls genocide en misdaden tegen de menselijkheid in Palestina en er zullen er zeker meer volgen. Het is niet ondenkbaar dat sommige individuen of mediabedrijven – net als in het geval van het Nuremberg- en Rwandatribunaal – de komende maanden en jaren wettelijk aansprakelijk zullen worden gesteld; door Craig Mokhiber, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/westerse-media-wettelijk-aansprakelijk-voor-medeplichtigheid-aan-genocide-in-gaza/
9 03 De aanhouding van de Britse journalist Richard Medhurst, één van de vurigste critici van de genocide in Gaza en Israël, maakt deel uit van de gestage mars naar de criminalisering van de vrije journalistiek. Wanneer we ons niet krachtdadig verzetten tegen de aanhouding van Medhurst, zullen arrestaties als de zijne de nieuwe norm worden. Deze aanhouding is bedoeld om zijn werk lam te leggen, alsook het werk van iedereen, die Israëls genocide aanklaagt. Het is een sinistere waarschuwing aan het adres van al wie opkomt voor de rechten van de mens, c.q. de Palestijnen. De bedoeling is een afschrikeffect te creëren om de ontmaskering van de genocidale veldtocht van Israël in Gaza – en in toenemende mate op de Westelijke Jordaanoever – te verhinderen. Waar evenmin ruchtbaarheid aan gegeven wordt, is de actieve collaboratie van de Amerikaanse en Britse regeringen bij de uitroeiing van het Palestijnse volk; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/aanhouding-brits-journalist-medhurst-voor-terrorisme-is-de-nieuwe-norm/
9 03 In 2023 werden in Groot-Brittannië meer dan 3.000 mensen opgepakt voor hun acties op sociale media. Journalisten wordt op basis van de antiterrorismewet ‘in afwachting van hun proces’ het zwijgen opgelegd (de èchte politieke doelstelling) – wat dan jaren op zich laat wachten. Alternatieve nieuwsbron ‘The Cradle’, dat een bericht verspreidde over mensenrechtenactiviste Sarah Wilkinson werd recent zonder recht op beroep verbannen van Meta/ Facebook; door de News Desk van The Cradle. https://thecradle.co/articles/human-rights-activist-sarah-wilkinson-arrested-by-uk-police
6 25 Sinds ik wist hoe hij in de Belmarsh Prison gehuisvest was, heb ik vaak aan hem gedacht. Hij daar, ik hier. Maar vandaag hebben de Britse en VS-gezagsdragers Julian Assange laten gaan. Dit brengt een voorlopig einde aan zijn mishandeling door het media- en politieke establishment. Zijn strijd voor de waarheid gaat echter onverminderd door. Assange zal komende nacht rond 1 uur Nederlandse tijd ‘schuldig’ pleiten voor één element in zijn akte van beschuldiging voor de rechtbank van de Verenigde Staten van Amerika. Dat zou hem een veroordeling opleveren tot een gevangenisstraf gelijk aan de tijd, die hij reeds in Belmarsh Prison in Londen heeft doorgebracht [Over onafhankelijke rechtspraak gesproken; GjH]. Momenteel vliegt hij naar de Noordelijke Mariana Eilanden, formeel een ‘VS-territorium zonder statuut van een deelstaat’ (de inwoners zijn VS-staatsburgers, maar hebben geen stemrecht in de verkiezingen van het federale Congres en de VS-president). Het is de facto een kolonie met 51.000 inwoners, die verspreid over 14 kleine vulkaaneilanden leven. Niets is echter zeker zolang hij niet in Australië uit het vliegtuig stapt. De vileine juridische kronkelwegen, die de VS tot nu toe heeft ingezet (met gulle medewerking van het Britse gerecht en de Britse regering om hem vast te houden), moet iedere waarnemer behoedzaam maken; door Lode Vanoost. Zie ook volgend bericht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/julian-assange-vrij-dankzij-jarenlange-mobilisering-niet-dankzij-mainstream-media/
7 01 Wat er tijdens Keti Koti ontbrak aan het herdenkingsjaar en wat er volgens de betrokkenen echt moest komen na de komma, waarover Rutte het had gehad: er is te weinig aandacht voor en er zijn te weinig veranderingen in gang gezet als het gaat over het aanpakken van serieuze problemen binnen de zwarte geledingen van onze samenleving. Denk aan armoede, waarbij zwarte mensen oververtegenwoordigd zijn, aan de doorwerking van slavernij op het heden en aan het institutioneel racisme. Kijk ook naar mentale gezondheid: zwarte mensen hebben te maken met discriminatie, racisme en uitsluiting. Dat heeft uiteraard invloed op hoe mensen zich mentaal voelen. Toch is daar onvoldoende aandacht voor in de Geestelijke Gezondheidszorg. Het is bijvoorbeeld moeilijk om een behandelaar van kleur te vinden en er is weinig cultuur-sensitiviteit. Ook is er sprake van een inter-generationeel trauma. Bij Joodse mensen, die slachtoffer waren van de Holocaust, is erkend dat collectief trauma generatie op generatie kan worden doorgegeven. Dat geldt natuurlijk ook voor de gemeenschappen met een slavernijverleden. Als je dit zou willen herstellen, zou je moeten investeren in toegang tot gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast is er nog veel meer kritiek. Zo is er bijvoorbeeld gevraagd om het slavernijverleden verplicht op te nemen in het onderwijs-curriculum, wat op dit moment nog niet het geval is; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/01/nederland-herdenkt-vandaag-slavernijverleden-maar-dat-is-lang-niet-genoeg/
7 03 Een jury in de districtsrechtbank van West Palm Beach (Florida) verklaarde op 10 juni jl. Chiquita Brands, voorheen de United Fruit Corporation, schuldig aan financiële ondersteuning van de Verenigde Zelfverdedigings-strijdkrachten van Colombia (Autodefensas Unidas de Colombia / AUC). Die paramilitaire organisatie opereerde sinds de jaren ’80 in de noordelijke regio’s van Columbia waar bananen geteeld worden. De advocaten van Chiquita gaan beroep aantekenen, maar ondertussen beveelt het arrest de onderneming tot het betalen van $ 38,3 miljoen aan 16 familieleden van 8 personen, die door AUC zijn vermoord. Chiquita had hen voorzien van munitie en wapens; door W.T.Whitney Jr., vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/03/chiquita-en-paramilitaire-huurlingen-lijden-zwaar-verlies-in-rechtszaak/
6 27 De documentaire ‘The Night Won’t End: Biden’s War in Gaza’ toont Israëls aanslagen op appartementsblokken en huizen waar burgers, gezinnen en kinderen wonen, en bombardementen en standrechtelijke executies door het Israëlisch bezettingsleger. Door ronduit moedig werk van tientallen lokale journalisten is dit het verhaal van de bevolking van Gaza. Deze journalisten riskeren dagelijks hun leven om de volledig afwezige internationale pers in Gaza te vervangen, waarbij ze de directe betrokkenheid van de Verenigde Staten van Amerika in deze genocide aantonen; door Lode Vanoost. Die journalisten hangt dus hetzelfde lot als Julian Assange boven het hoofd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/een-nacht-zonder-einde-documentaire-over-de-oorlog-van-biden-tegen-gaza/ en https://www.aljazeera.com/program/fault-lines/2024/6/21/the-night-wont-end-bidens-war-on-gaza-2, maar die krijg ik niet aan de praat.
7 01 De NAVO ‘viert’ van 9 tot 11 juli haar 75ste verjaardag. Vredesbewegingen roepen op om deel te nemen aan acties, demonstraties en de tegentop in Washington met de boodschap: ‘NAVO, weg uit onze landen, weg uit onze wereld! Het is tijd om te vertrekken. Stop de oorlog! Stop de NAVO! Geen vrede zonder sociale rechtvaardigheid!’.
De mensheid staat voor 2 planetaire bedreigingen van steeds gevaarlijkere proporties: de dreiging van een atoomoorlog en de klimaatverandering. Helaas beperken internationale spanningen de ruimte voor actie en diplomatie om deze twee, laat staan andere planetaire uitdagingen aan te pakken. Aan de basis hiervan ligt de concurrentie tussen de grootmachten om de wereld heerschappij en het door winst gedreven kapitalistische systeem, dat de rijken steeds rijker en de armen steeds armer maakt. De opkomst van China en de ambities van Rusland om zijn rol als supermacht te herbevestigen waren potentiële bedreigingen voor de rol van wereldleider voor de Verenigde Staten van Amerika. [China is inmiddels met Amerikaanse militaire bases omsingeld; GjH] Hoewel het Warschaupact en de Sovjet-Unie ophielden te bestaan, slaagde Washington er in – in de periode na de Koude Oorlog – om de NAVO te versterken met het doel de confrontatie en provocaties aan het adres van Rusland op te voeren en haar eigen belangen in Europa en de omliggende regio te verdedigen.
Een paar jaar na het opzeggen van het ABM-verdrag in 2002 (het Anti-Ballistic Missile-verdrag was een verdrag tussen de Sovjet-Unie en de VS over de beperking van antiballistische raketten) kondigden de Verenigde Staten van Amerika plannen aan om een nieuw raketschild in Oost-Europa te bouwen. In 2008 werd op de NAVO-top van Boekarest, onder druk van de VS, groen licht gegeven voor het toekomstige lidmaatschap van Oekraïne. Op dat moment waren Duitsland en Frankrijk zich bewust van de mogelijke gevolgen hiervan. Volgens François Fillon, de toenmalige Franse premier onder president Nicolas Sarkozy, zou dit het machtsevenwicht in Europa verstoren. De opeenvolgende uitbreidingsrondes van de NAVO – het aantal leden is van 16 aan het einde van de Koude Oorlog gestegen tot 32 nu – werden doorgevoerd zonder rekening te houden met de veiligheidsbelangen van Rusland. Dit stuitte al onder Boris Jeltsin op ernstige bezwaren.
Het provocerende gedrag van de NAVO heeft mee vorm gegeven aan het huidige scharniermoment, dat wel ‘Koude Oorlog 2.0’ wordt genoemd. In een koude oorlog vechten grootmachten hun onderlinge rivaliteit uit via derde landen. Dat is wat er gaande is in en rond Oekraïne. In Oekraïne veranderde een nationaal conflict, dat in 2014 een gewapend karakter kreeg, in een proxy-oorlog. Voor de VS was dat het ultieme moment om zijn hegemoniale doelen te verwezenlijken volgens de oude geopolitieke richtlijn, zoals die in de jaren ’50 door de eerste secretaris-generaal van de NAVO, Hastings Ismay, werd gedefinieerd. Hij vatte de bestaansreden van de NAVO alsvolgt samen: “To keep the Russians out, the Americans in and the Germans down” Overigens is het militair-industrieel complex ook een drijvende kracht achter de Westerse oorlogspolitiek.
De NAVO en haar lidstaten hebben tot op heden geen enkele poging gedaan om via diplomatie een weg uit de oorlog te vinden. De militaire alliantie blijft de oorlog daarentegen juist aanwakkeren, ook al betaalt Oekraïne een enorme prijs en is er weinig kans dat Kiev zijn grondgebied met militaire middelen ooit zal terugwinnen. China’s 12-puntenplan van medio mei 2024 is door de NAVO verworpen. Ondertussen wordt in de zogenaamde ‘Indo-Pacific-regio’ veel energie geïnvesteerd om ook China, de andere ‘strategische rivaal’ (zo zijn China en Rusland in 2021 gedefinieerd in de ‘NAVO 2030 Agenda’), met de bewapening van bondgenoten als Japan (dit laatste land besloot zijn militaire uitgaven in 5 jaar tijd te verdubbelen), Taiwan en Zuid-Korea, met economische sancties en verdere militarisering van de regio en talloze militaire oefeningen te verzwakken.
Het is een gevaarlijk beleid dat de nucleaire dreiging verhoogt, temeer omdat voormalig president Donald Trump belangrijke ontwapenings-overeenkomsten heeft beëindigd [en Joe Biden ze geen nieuw leven heeft ingeblazen; GjH]. Door de huidige gespannen verhoudingen zijn de diplomatieke kanalen voor nieuwe wapenbeheersings-overeenkomsten verstoord. Erger nog, in plaats van initiatieven voor nucleaire ontwapening worden nucleaire arsenalen gemoderniseerd en zelfs uitgebreid. De nucleair bewapende staten hebben vorig jaar $ 91 miljard uitgegeven aan hun atoomwapenarsenalen. Dit is 10% meer dan het jaar ervoor en een stijging van 34% over de afgelopen 5 jaar. Een andere gevaarlijke trend is dat het internationale rechtssysteem, zoals dat na de Tweede Wereldoorlog is ontwikkeld, steeds meer onder druk komt te staan. We hebben gezien hoe daadkrachtig de Europese Unie zich kan opstellen met inmiddels 14 sanctiepakketten tegen Rusland. Datzelfde toonbeeld van politieke wil en principes ontbreekt volledig als het gaat om de genocidale acties van de Israëlische apartheidsstaat en haar koloniale bezettingsmacht. Integendeel, sommige NAVO-lidstaten – en met name de VS – blijven Israël van wapens voorzien en maken zichzelf daarmee medeplichtig aan genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.
Het kapitalistische systeem steunt op concurrentie en heeft tot gevolg dat landen streven naar controle over grondstoffen, kapitaalaccumulatie en markt-dominantie. Dit gaat gepaard met bestaansonzekerheid voor veel mensen, confrontaties, milieuproblemen en hierboven beschreven militarisme. Met name grote bevolkingsgroepen in het mondiale Zuiden worden geconfronteerd met problemen als gevolg van het neoliberale beleid van instellingen zoals het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, ongelijke handelsbetrekkingen en uitbuiting. Dit is een voedingsbodem voor burgeroorlogen en gewelddadige conflicten; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/01/haal-de-navo-weg-uit-onze-landen-uit-onze-wereld/
7 04 Sinds Rusland in 2014 Oekraïne binnen viel, hebben de NAVO-bondgenoten met hun concrete acties laten zien dat ze niet geloven dat de inzet van dit conflict, hoe aanzienlijk ook, de prijs van een oorlog rechtvaardigt. Wanneer Oekraïne lid zou worden van de NAVO, zou Rusland redenen hebben om te twijfelen aan de geloofwaardigheid van de veiligheidsgarantie, die de NAVO aan Oekraïne biedt en het zou de kans krijgen om het bondgenootschap te testen en mogelijk te verdelen. Het resultaat zou immers een rechtstreekse oorlog tussen de NAVO en Rusland kunnen zijn of het uiteenvallen van de NAVO zelf. Op de komende NAVO-top (9-11 juli in Washington) dringen sommigen erop aan dat de NAVO Oekraïne aanzienlijk dichter bij het lidmaatschap brengt, bijvoorbeeld door een toetredingsproces af te spreken of het land uit te nodigen om aan dit proces deel te nemen. Dat zou dus knap onverstandig zijn; door John Mearsheimer & 59 anderen, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/04/60-vs-academici-navo-mag-op-komende-top-oekraine-niet-dichter-bij-lidmaatschap-brengen/
9 03 We zouden ons fundamenteel moeten afvragen of de NAVO-criteria voor defensie-uitgaven de juiste maatstaven zijn om te volgen. Het is een norm van 2% van het BNP, die zonder veel onderbouwing is vastgesteld. Deze norm is niet per sé het juiste middel wanneer we veiligheid en vrede beogen. De Europese NAVO-lidstaten (plus Canada) geven dit jaar al $ 430 miljard aan militarisme uit. Dat is meer dan China ($ 300 miljard) en Rusland ($ 120 miljard) samen. En daar is het immense Amerikaanse defensiebudget van meer dan $ 850 miljard per jaar nog niet bij opgeteld. De Verenigde Staten van Amerika willen natuurlijk aan de top blijven, al helemaal als hun wapenindustrie daarvan profiteert, maar wij in Europa zouden toch na moeten gaan of wij de afgelopen decennia alles verstandig hebben aangepakt [nu we weten in wat voor wereld we terecht gekomen zijn; GjH]; door Youna Mulock Houwer over de visie van Tom Sauer, hoogleraar Internationale Politiek aan de UAntwerpen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/tom-sauer-over-extra-uitgaven-defensie-het-uiteindelijke-doel-moet-vrede-en-veiligheid-zijn/
9 03 Pax Christi Vlaanderen reageert geschokt op de nota van de regerings-onderhandelingen, die naar de pers is uitgelekt. Die bevat ingrepen, die de Belgische samenleving ronduit in gevaar brengen. De aangekondigde budgetverhoging voor defensie en veiligheidsdiensten swingt met € 2 miljard extra (€ 2.000.000.000) de pan uit. De vredesbeweging is verontwaardigd omdat deze uitgaven absoluut niet nodig zijn om meer veiligheid te creëren, en bovendien onze gezondheid en welvaart in gevaar brengen. Onder het mom van meer veiligheid komt onze veiligheid juist in het gedrang. Het is geen geheim dat de wapenindustrie stevig lobbyt om meer wapens te verkopen. Het oorlogsnarratief ‘bewapening zorgt voor veiligheid’ wint mede daardoor steeds meer terrein.
In de recente geschiedenis werd echter geen enkele oorlog succesvol door wapens beëindigd: niet in Afghanistan, Irak of Soedan om maar enkele te noemen. Pax Christi is met name geschokt en verwonderd dat ook christelijk geïnspireerde en progressieve politici zich door het bewapeningsverhaal hebben laten vangen. Zij bepleit de inzet op een breed pakket aan alternatieven op oorlog, zoals conflictpreventie en diplomatie via vertrouwenwekkende maatregelen, institutionele uitwisseling en samenwerking; door Pax Christi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/gevaarlijk-voor-onze-samenleving-meer-oorlogsmateriaal-ten-koste-van-wie-ziek-is-of-op-pensioen-is/
9 10 Terwijl het nucleair ontwapeningsregime op apegapen ligt, werken landen, die over atoomwapens beschikken, in snel tempo aan modernisering en aan de uitbreiding van hun atoomwapen-arsenalen. Dat is een zeer zorgwekkende ontwikkeling.
Dat de dreiging van een atoomoorlog nooit eerder zo groot was, dringt nauwelijks door bij de meeste media, politieke leiders en in de publieke opinie. Het lijkt wel of de wereld geruisloos op een atomair Armageddon dreigt af te stevenen. Er gaapt een grote kloof tussen de beloften van 2009 van de eerdere Amerikaanse president Barack Obama en zijn daden. Aan het eind van zijn termijn bleef er van zijn visie voor een atoomwapenvrije wereld niets overeind. In 2016 gooide hij het roer helemaal om en gaf zijn akkoord voor het grootste atoomwapen-moderniseringsprogramma ooit, waarvan de kostprijs vandaag op meer dan $ 1.500 miljard wordt geschat. Joe Biden was toen vice-president. De New York Times maakte eind augustus jl. bekend dat president Biden een geheime nucleaire strategie – getiteld ‘Nuclear Employment Guidance’ – goedkeurde, waarin afschrikking van een potentieel gecoördineerde aanval van China, Iran, Noord-Korea en Rusland samen beschreven wordt. Er waren al indicaties dat de Verenigde Staten van Amerika zijn nucleaire strategie – die formeel is vastgelegd in de ‘Nuclear Posture Review’ van 2022 – zou aanscherpen.
Dit is een keerpunt en het mogelijke begin van een nieuw nucleair tijdperk (amper 15 jaar na hoopvolle politieke signalen dat atoomwapens tot het verleden zouden gaan behoren). De eerdere VS-president Donald Trump weigerde om nieuwe onderhandelingen op te starten over het ‘New START’-verdrag en kondigde ook de terugtrekking aan van de VS uit andere ontwapeningsverdragen waaronder het INF-verdrag, dat een verbod oplegde aan de opstelling (op land) van korte en middellange afstandsraketten. Na de Russische invasie van Oekraïne verslechterden de relaties tussen beide grootmachten verder. Rusland kondigde op 21 februari 2023 aan dat het zijn participatie aan ‘New START’ zou opschorten, met het argument dat de VS nieuwe atoomwapens bleef ontwikkelen. Het weigerde ook verdere reducties van atoomwapen-systemen zolang de VS geen beperkingen wilde opleggen aan conventionele aanvalswapens en aan de bouw van een raketschild. Moskou wilde ook multilaterale onderhandelingen (die ook de Britse en Franse kernwapens zouden omvatten), echter zonder daar concrete initiatieven toe te nemen.
De laatste jaren investeren alle staten met atoomwapens meer en meer in hun atoomwapen-arsenalen, en in hun militaire strategieën wordt het belang van atoomwapens zwaarder. Dat Biden zijn in 2020 gedane belofte om het nucleair akkoord met Iran (waaruit Trump zich terugtrok) voort te zetten, niet heeft waargemaakt, is symptomatisch. Washington is niet langer geïnteresseerd in het herstellen en uitbreiden van het ontwapeningsregime voor atoomwapens. Dat zal zowel China als Rusland er toe aanzetten om hun atoomwapen-arsenalen eveneens verder uit te bouwen. De veranderende nucleaire strategie van de VS lijkt te bevestigen dat aan ‘Het tijdperk van nucleaire wapenbeheersing’ een eind gekomen is; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/10/geruisloos-naar-een-nucleair-armageddon/
9 18 Honderden biepers van het Hongaarse bedrijf BAC Consulting KFT werden gelijktijdig tot ontploffing gebracht, met minstens 9 doden en duizenden gewonden tot gevolg. Indien Hezbollah zo’n actie zou hebben uitgevoerd in Israël, dan hadden Westerse media en politici ongetwijfeld gesproken over een terroristische aanslag. Indien zoiets in Europa had plaatsgevonden, waren er wellicht stemmen opgegaan voor een vergeldingsactie. Maar wanneer Israël zo’n actie uitvoert in Libanon, dan spreekt men over “een gesofisticeerde aanval”. Knap dus of listig, scherpzinnig of vernuftig; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/18/de-bieperaanval-van-israel-op-libanon-is-terrorisme/
9 21 Ondanks de aanzienlijke inkrimping van de nucleaire arsenalen sinds het einde van de Koude Oorlog, zijn er nog steeds meer dan 12.000 atoomwapens in de wereld. De opzettelijke of accidentele ontploffing van slechts één van deze massavernietigingswapens zou genoeg zijn om een onomkeerbare ecologische en humanitaire catastrofe te veroorzaken. Ondanks deze constante bedreiging voor ecosystemen, de mensheid en de planeet en ondanks het feit dat atoomwapens volgens het internationaal recht – het Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens trad op 22 januari 2021 in werking – al meer dan 3 jaar illegaal zijn blijven de atoomwapenstaten miljarden uitgeven om hun nucleaire arsenalen te moderniseren en uit te breiden. De Verenigde Staten van Amerika staat op het punt om zijn atoombommen op Belgische [en Nederlandse; GjH] bodem te moderniseren. Ze worden vervangen door B61-12’s, ook bekend als mini-nukes, die gedragen kunnen worden door de nieuwe F-35 gevechtsvliegtuigen. Er is echter niets ‘mini’ aan deze nukes, want ze beschikken over 3x de vernietigingskracht van de bom, die op Hiroshima werd gedropt. België en Nederland zouden een rol kunnen spelen in het internationaal nucleair ontwapeningsregime door de komst van deze nieuwe atoomkoppen te weigeren, en door het ‘Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens’ (TPNW) te ondertekenen en te ratificeren; door de Belgische Coalitie tegen Kernwapens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/21-september-internationale-dag-van-de-vrede-2/
9 02 Elke genocide is anders dan andere. Ze komen overeen wat georganiseerde uitroeiing betreft, maar geen 2 genociden zijn hetzelfde. Deels is de geschiedenis een aaneenschakeling van genociden, ‘massamoorden’ en ‘slachtpartijen’. Het is wat wij elkaar regelmatig aandoen als ‘menselijke dieren’ – om de pejoratieve beschrijving van Israëlisch minister van defensie Yoav Gallant toe te passen op de realiteit van wat we allemaal deels ook zijn. Genociden worden meestal pas na de gebeurtenis als zodanig beschreven. Ze worden nooit gestopt tijdens het proces, wat op zich al een specifiek kenmerk is.
Waarin verschilt de huidige genocide in Gaza van andere genociden? Heeft het een specifiek karakter, afgezet tegen de maatstaf van de ‘industriële’ genocide op Joden door de9 21 nazi’s ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, waarvan het lopendebandkarakter (niet de aantallen) die specifieke genocide definieerden. Er zijn tijdens andere genociden veel meer mensen gedood. De Europese genocide op Afrikanen in de 19de eeuw was een langdurig proces dat misschien wel 60 miljoen mensen het leven kostte. Voor Europeanen waren zwarte levens toen het tellen niet eens waard; vandaar de schatting. De Verenigde Staten van Amerika wierpen tussen 1950 en 1953 op Noord-Korea 635.000 ton bommen, waaronder 32.557 ton napalmbommen. Daardoor werden vrijwel alle steden met de grond gelijk gemaakt en 85% van alle gebouwen vernietigd, ongeveer hetzelfde percentage gebouwen dat door Israël in Gaza is vernietigd. Vandaag kunnen we thuis meekijken hoe een raket een flatgebouw verwoest, hoe een sluipschutter een jongeman neerschiet, die op het strand toekijkt, hoe lichaamsdelen over een straat liggen uitgestrooid, hoe een raket een ziekenhuis treft. De Israëlische soldaten leggen zelfs hun eigen wandaden vast: van de vernietiging van huizen en klaslokalen tot de sloop van overheidskantoren en universiteiten. Dankzij ongelooflijk dappere Palestijnse journalisten kunnen we genoeg zien om ons met afschuw te vervullen. Hun moed is de reden dat de Israëlische regering zich blijft inspannen om ze te vernietigen, want wat niet gerapporteerd kan worden, kan net zo goed nooit gebeurd zijn.
In feite heeft de genocide in Gaza enkele specifiek kenmerken, die het verschil maken met andere. Eén daarvan is het aantal kinderen dat gedood werd. In augustus 2024 waren dat er bijna 17.000 van de geschatte 40.000 burgerdoden; 2.100 van hen waren jonger dan 2 jaar. Duizenden kinderen zijn begraven in de ruïnes van hun huizen, gedood of worden nog vermist. Tienduizenden kinderen hebben levensveranderende verwondingen opgelopen, zoals het verlies van armen of benen. Bijna 20.000 kinderen zijn niet alleen wees geworden, maar hebben ook niemand in hun directe of uitgebreide familie om voor hen te zorgen, omdat heel hun familie is vermoord. In veel gevallen zijn hele families dood: hun familienaam bestaat niet meer in Gaza, behalve als herinnering. Niets van dit alles is toeval of ‘collaterale’ schade. Van de Gazaanse bevolking is 47% jonger dan 18 jaar en de Israëli’s weten dat ze kinderen zullen doden als ze raketten afvuren op flatgebouwen, scholen of ziekenhuizen waar vluchtelingen onderdak hebben gezocht. Totaal genegeerd in de media was het aantal Gazaanse kinderen dat gedood werd tijdens Israëlische aanvallen in de jaren voor Hamas op 7 oktober jl. terugsloeg: 313 in 2008/9, 551 in 2014, bijna 50 neergeschoten door sluipschutters, die hun ‘succes’ vierden tijdens de ‘Grote Mars van de Terugkeer’ (2018/19). Er ligt maar één woord ten grondslag aan dit onvermogen om te reageren: ‘racisme’. Als deze kinderen christelijk of joods waren geweest en hun huid wit in plaats van bruin, zou het aantal doden nooit een fractie van dit aantal hebben bereikt zonder dat het collectieve ‘Westen’ had ingegrepen om het moorden te stoppen. Naast kinderen is er nog die andere categorie van zwaar getroffen slachtoffers: meisjes en vrouwen. In mei 2024 meldden VN-mensenrechtenexperts dat dagelijks 63 vrouwen, waaronder 37 moeders werden gedood. Sinds 7 oktober werden minstens 10.000 vrouwen vermoord en 19.000 verwond. Het aantal miskramen nam door gebrek aan toegang tot goede gezondheidszorg en ondervoeding toe met 300%. Zelfs in het beginstadium van de militaire operatie bevielen vrouwen zonder verdoving met een keizersnede, omdat medische voorraden ontbraken. Ongeboren kinderen sterven in ziekenhuizen en levende kinderen verhongeren. De experts stelden vast dat naar schatting 155.000 zwangere vrouwen of nieuwe moeders geen basisgezondheidszorg hadden en dat er voor hen voedselonzekerheid was. Bijna 700.000 menstruerende meisjes en vrouwen hadden geen toegang tot maandverband, toiletten en toiletpapier en zelfs geen stromend water. Detentie, marteling en seksuele mishandeling van meisjes en vrouwen door hun Israëlische ontvoerders is een ander onderdeel van hun berekende mishandeling. Een 3de specifieke categorie is de vernietiging van ziekenhuizen en de moorden op medisch personeel. In mei 2024 waren 31 van de 36 ziekenhuizen in Gaza beschadigd of vernietigd. In de weinige ziekenhuizen, die nog op een sterk gereduceerd niveau functioneerden, liepen door een gebrek aan gezondheidszorg meer dan 9.000 patiënten een ernstig risico om te sterven. Ook op de Westelijke Jordaanoever werden minstens 500 gezondheidswerkers en 278 hulpverleners gedood en honderden ambulances vernietigd.
Lijkt de genocide in Gaza alleen maar erger dan andere genociden, omdat het de eerste genocide in de geschiedenis is die je realtime kunt zien gebeuren? Of is deze genocide in sommige opzichten echt erger? Het antwoord: kinderen en vrouwen worden altijd gedood in oorlogen, maar als de genocide in Gaza één bepaald kenmerk heeft, dan is het wel het massaal doden van totaal onschuldige kinderen, doelgericht, meedogenloos, meedogenlozer, meest meedogenloos; door Jeremy Salt, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/02/kwade-vrucht-van-wat-lang-geleden-werd-gezaaid-wat-maakt-de-genocide-in-gaza-anders/
9 20 Sinds de jaren ’90 heeft de Europese Unie intensief samengewerkt met niet-EU landen om irreguliere migratie te ontmoedigen en de terugkeer van migranten zonder wettig verblijf te bevorderen. Inmiddels blijkt dat de jarenlange inspanningen en ontradings-campagnes voor aspirant-migranten weinig effect hebben gehad. Ook het aantal migranten zonder wettig verblijf uitwijzen, blijkt moeilijk te verhogen. De EU zou haar antimigratie-strategieën moeten herzien en zich moeten gaan richten op de oorzaken van migratie in plaats van enkel op afschrikking en deportatie; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/migratie-onderzoek-vub-terugkeerbeleid-en-ontradingscampagnes-missen-doel/
7 05 Ik zie dwars door het boek “Chinese wijsheid in en balletje; Het spel van Tao” (2024, uitgegeven door Brandt) van Bettine Vriesekoop een paradox lopen. Heel het boek vraagt Vriesekoop zich af hoe ze de beste tafeltennissers (v) van de wereld kan verslaan. Elk hoofdstuk eindig met Tao-tips. Zo worden we direct in hoofdstuk 1 uitgenodigd onze doelen zo concreet mogelijk te formuleren. Echter, juist dergelijke doelen staan in mijn Taoïstisch lekenoog haaks op het Taoïsme, omdat je je met ergens het beste in zijn afhankelijk maakt van jouw tijdgenoten. Mijn doel zou zijn ‘genieten en anderen waar mogelijk te ondersteunen dat ook te doen’. Wat ik lastig vond om te lezen was dat in het boek van de Chinese culturen een eenheidsworst gemaakt wordt door termen te gebruiken als ‘de Chinezen’, bijvoorbeeld in ‘waarvan de Chinezen doordrongen zijn’. Van mij mocht dat een onsje minder. Maar ik las de eerste helft van haar boek met aandacht en plezier, omdat ik geïnteresseerd ben in het Taoïsme en dat legt Vriesekoop helder uit. De tweede helft is vast net zo interessant als de eerste, maar het werd mij op een zeker moment wat veel, zodat ik het boek uit wilde lezen om het uit te lezen. Helaas kreeg de tweede helft dus wat minder mijn aandacht, maar wel veel van mijn instemming. Mij lijkt het een lezenswaardig boek voor mensen, die iets meer willen begrijpen van het zogenaamde ‘Oosters denken’, van de Chinese culturen en mensen die een alternatief zoeken voor ons heel andere ‘Westers denken’: neem je leven wat meer shen-qi-jing.
7 14 Voor het eerst in mijn leven bezocht ik vandaag het North Sea Jazzfestival. Om 14 uur stond ik in een enorme mensenmassa, terwijl de deuren pas na een half uur open zouden gaan. Het eerste optreden dat we zouden bezoeken was van Candy Dulfer, samen met vierduizend andere mensen. Mijn schatting. De sfeer zat er snel in, maar veel van wat zij zingt en op haar saxofoon speelt klinkt wel een beetje naar Candy Dulfer. Iets soortgelijks gold voor Corvey Henry, Iniko en het Jazzorkest van het Concertgebouw-orkest. Die laatste speelde overigens het genre en de klankkleur, waaraan ik vroeger ook op mijn schuiftrombone meespeelde in het Utrechts Jazzorkest onder leiding van Jimmy Einmahl. Daar heb ik mooie herinneringen aan. Terry Lyne speelde alleen muziek van vrouwelijke jazzcomponisten. Ook mooi, maar Roberto Fonseca was voor mij de topper. Het enthousiasme droop er vanaf en niet zozeer in tekst, maar vooral in lichaamstaal. Deze Cubaanse musici en de ene Argentijn zijn, zo lijkt het, stuk voor stuk muziek. En met welk gemak speelt de maestro tegelijk op piano en toetsenbord. Samen met Sting was dit een optreden dat we van begin tot eind volgden en het jammer vonden dat het afgelopen was. Dat laatste gold voor Fonseca, maar wat mij betreft niet voor Sting.
Volgend jaar weer? Ik niet. De licht-‘shows’ kunnen me gestolen worden, bij Sting mocht van mij het volume gehalveerd en het geheel met de zich verplaatsende mensenmassa’s en ‘succes verzekerd’-performances deed mij teveel denken aan een beurs. Daar houd ik ook niet van. Nee, geef mij maar een intiem zaaltje en heel de avond werkelijk een of meer dezelfde bevlogen artisten.
8 20 Het Belcea Quartet is een strijkkwartet, opgericht in 1994, onder leiding van violiste Corina Belcea. Vandaag trad het op in de grote kerkzaal van de evangelische broedergemeente in Zeist. Voor de pauze lieten zij met gast-altviolist Miguel da Silva 4 delen van het strijkkwintet-in-c van Amadeus Mozart horen. Prachtig, zeker wat betreft samenspel en timing. Met name van Antoine Lederlin achter de cello genoot ik. Hem kon ik ook het beste zien, doordat ik links voor zat en hij ook. Na de pauze speelden zij gevieren 7 delen van het strijkkwartet nummer 14-in-cis van Ludwig van Beethoven. Ook dit – in mijn ogen pittige stuk – brachten zij prachtig en speels ten gehore. Zo werd het voor mij een avond volop van muziek genieten.
8 21 In de slottuin van Slot Zeist genoot ik van het verhaal dat Frank Groothof over Henrik Ibsens ‘Peer Gynt’ vertelde. Een knappe timing met de muziek van Edvard Grieg en dubbel gelaagd voor kinderen en volwassenen. Ik was ook geïnteresseerd in het inhoudelijke verhaal van Peer Gynt, en herkende er de Odyssee van Homerus in: Peer, de ondernemende mannelijke flierefluiter, en Solvejg, de reine, op hem wachtende vrouw.
9 07 Het superzware zwarte gat Sagittarius A* in het midden van de Melkweg ontstond zo goed als zeker door een samensmelting van 2 eerdere zwarte gaten zo’n 9 miljard jaar geleden. Waarschijnlijk was een van de twee zwarte gaten ongeveer 4x zo groot als het andere. Zo smolt de Melkweg samen met het Gaia-Enceladusstelsel, waarbij de 2 zwarte gaten ook met elkaar ‘in botsing’ of ‘versmelting’ zijn gekomen en een nieuw zwaarder zwart gat vormden dat nu in het centrum van de Melkweg staat. Het sterrenstelsel, waarin zich ook onze aarde bevindt, draait om dat zwarte gat heen. Sagittarius A* is nu ongeveer net zo zwaar als 4,3 miljoen zonnen en staat op 27.000 lichtjaar afstand van de aarde; door Robbert van der Linde. De kennis hiervan voedt mijn gevoel uiteindelijk nietig te zijn, maar duidt eveneens opeen indrukwekkend vermogen dat ‘we’ dit allemaal kunnen uitrekenen. https://www.nu.nl/wetenschap/6327366/zwart-gat-in-midden-melkweg-ontstond-na-samensmelting-9-miljard-jaar-geleden.html
9 14 Astronomen hebben mogelijk de tot nu toe zwaarste planeet in het heelal gevonden. Sinds 2006 was al bekend dat de planeet er moest zijn. Dat jaar werd rond dezelfde ster waarom heen deze Super-Jupiter draait, HD 118203, een andere planeet gezien, die ‘slechts’ 2x zo zwaar is als Jupiter. Wat mij fascineert is dat berekeningen toen al lieten zien dat er een nog grotere planeet in de buurt moest zijn. Het blijkt nu te gaan om een gasreus in het sterrenstelsel Grote Beer, die waarschijnlijk 11x zo zwaar is als Jupiter. De planeet wordt daarom een ‘Super-Jupiter’ genoemd. HD 118203 is 2x zo zwaar als onze zon, en ongeveer 20% groter. De planeet doet er 14 jaar over om een rondje rond zijn ster te maken en hij staat 6x verder weg van zijn ster dan de aarde van de zon. Vandaar dat het gaat om een zeer koude planeet; het oppervlak wordt niet warmer dan -100ºC; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6328218/astronomen-vinden-met-super-jupiter-mogelijk-zwaarste-planeet-tot-nu-toe.html
6 25 Endometriose is voor veel vrouwen een ernstige aandoening. Hierbij wordt weefsel, dat lijkt op het bekledende weefsel van het endometrium (de baarmoeder), buiten de baarmoeder aangetroffen. Dat leidt tot chronische ontstekingen. Als de ziekte niet adequaat behandeld wordt, kan deze zich uitbreiden naar andere organen, en kan leiden tot onvruchtbaarheid. Vanwege het feit dat endometriose niet altijd door artsen wordt herkend, blijven veel vrouwen onnodig lang met klachten rondlopen. Hierdoor ervaren patiënten vaak jarenlang intense pijn, voordat ze de juiste diagnose krijgen. Ondanks het feit dat één op de 3 tot 10 vrouwen aan de ziekte lijdt, is endometriose tamelijk onbekend. Door het stigma op menstruatie wordt er niet makkelijk over gepraat.
Er heersen sowieso rond gynaecologie, rond seksualiteit en rond het vrouwelijk voortplantingssysteem veel hysterische verhalen. Ook deze ontstekingspijn wordt snel afgedaan als iets normaals, wat hoort bij menstruatie en het ‘vrouw-zijn’. Er ontbreekt kennis over de oorzaken van endometriose, hoe het te genezen is en hoe de symptomen effectief behandeld kunnen worden. Dat is deels toe te schrijven aan een gebrek aan wetenschappelijk onderzoek naar deze ziekte, maar vooral door een ‘historisch gegroeide gender-ongelijkheid in medisch onderzoek’; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/endometriose-onze-medische-wereld-is-nog-altijd-niet-gemaakt-voor-het-vrouwelijk-lichaam/
7 07 Wat zich onder andere in de Bronstijd op Kreta heeft afgespeeld past niet in het wetenschappelijk relaas over Staatsvorming. Toch zijn de overblijfselen van wat de ‘Minoïsche samenleving’ wordt genoemd te dicht op de kern van Europa wat de ‘Klassieke wereld’ zou worden, te indrukwekkend en te opvallend om te negeren. Veel van onze kennis er over komt uit de metropool ‘Knossos’ met circa 25.000 mensen en andere belangrijke centra als Malia, Phaistos (Festos) en Zakros, die worden beschreven als ‘Paleis samenlevingen’ tussen 1700 en 1450 v.Chr..
Er is geen spoor van ‘monarchie’ gevonden en dat ligt niet aan een gebrek aan materiaal. Kreta en het nabij gelegen Thera (Santorini) voorzien ons van een van de meest uitgebreide schatten aan beeldende kunst en ivoren voorwerpen met gedetailleerd graveerwerk op sierraden en zegels. Verreweg de meeste afbeeldingen van gezaghebbende figuren zijn volwassen vrouwen in rokken met krachtige patronen, die tot over de schouders komen en bij de borst open zijn. Vrouwen worden vaak groter afgebeeld dan mannen, hetgeen waarschijnlijk duidt op politieke superioriteit. Ze dragen symbolen van gezag en worden geflankeerd door gevaarlijke dieren en bovennatuurlijke wezens. De mannen op de meeste afbeeldingen zijn naakte atleten, schaars gekleed of terwijl ze in een dienstige pose schatting afdragen aan vrouwelijke hoogwaardigheidsbekleders (vrouwen worden niet naakt afgebeeld(!)). Er zijn geen helden in de minoïsche kunst; alleen maar spelers en er bestaat geen equivalent hiervan in de zeer patriarchale samenlevingen in Anatolië (Turkije), Egypte, Libanon en Syrië; gebieden waar de Kretenzers in die tijd als diplomaten of kooplieden kwamen. Een ander verwarrend gegeven is de aard van de goederen, die minoïsche kooplieden vanuit het buitenland importeerden: Egyptische sistra (muziekinstrumenten), figuurtjes van zogende moeders, stopflessen voor cosmetica en scarabee-amuletten (siervoorwerp in de vorm van een heilige pillenkever). De concentratie van dergelijke objecten in de prestigieuze Kretenzische tholos-graven (koepelgraven, waarbij het gewelf van de stenen grafkamer gevormd wordt door horizontale, geleidelijk uitgekraagde concentrische steenlagen. De stenen worden op hun plaats gehouden door de druk van de aarde waarmee het graf bedekt is) doet – op zijn minst – vermoeden dat de vraag naar deze lange-afstand-uitwisselingen van vrouwen afkomstig was. Er worden ‘zuiveringsbassins’ in Minoïsche huizen en paleizen aangetroffen, die waarschijnlijk verband hielden met menstruatie. Hun Kretenzische paleizen waren niet versterkt en de Minoïsche kunst verwijst vrijwel nooit naar oorlog; eerder naar de geneugten des levens en spel. Dis alles in scherp contrast met wat zich toentertijd op het vasteland rond Kreta afspeelde. Vrijwel al het beschikbare vondstmateriaal uit het minoïsche Kreta wijst op een systeem van vrouwelijke politieke heerschappij; een soort theocratie bestuurd door priesteressen; pagina’s 471 t/m 476 in “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, gepubliceerd door Maven Publiching) door David Graeber en David Wengrow.
8 09 Minder dan 10 minuten blootstelling aan expliciete en impliciete pro-anorexia-content op TikTok heeft onmiddellijke negatieve gevolgen op het lichaamsbeeld en de vestiging van bepaalde idealen rond het uiterlijk van jonge vrouwen tussen de 18 en 28 jaar. Dit suggereert dat psychologische schade kan optreden voor jonge vrouwelijke TikTok-gebruikers, zelfs wanneer expliciete pro-anorexia-inhoud niet wordt getoond en het TikTok-gebruik van korte duur is; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/tiktok-beinvloedt-lichaamsbeeld-van-jonge-vrouwen-al-na-8-minuten/
9 12 Volgens vroedvrouw Lieve Huybrechts zijn bewegen en geluiden maken essentiële onderdelen van het geboorteproces. Deze aspecten zijn daarentegen verloren gegaan, doordat bevallingen steeds meer geïnstitutionaliseerd werden. Vrouwen bevielen op ooghoogte van de leidende zorgverlener en moesten daarbij netjes in bed blijven liggen. Vrouwen zijn gestopt met ‘bewegend baren’, nadat ze in ziekenhuizen niet meer door hun eigen vroedvrouw werden begeleid. Ze verlieten hun huis en gaven zich over aan de zorg door vreemden, die met elkaar moesten kunnen samenwerken in een cultuur, die vrouwen braaf en onderdanig hield. Er ontstonden protocollen, die de zorgverleners blind maakten. Alle aangeboren capaciteiten van vrouwen om goed te kunnen bevallen werden de kop ingedrukt.
Na ruim 55 jaar van intensief gebruik van epidurale verdoving bij de geboorte (de ruggenprik) komt men nu tot het besef dat er iets essentieels ontbreekt. Met een walking epidural kunnen vrouwen wel bewegen tijdens het baren en kunnen ze zo nodig epidurale zorg toch nog krijgen. Plots is er een inzicht dat onbeweeglijk zijn het bekken vernauwt en daardoor het kind verhindert om zijn natuurlijke bewegingen door het bekken te maken; door Lieve Huybrechts, die bepleit dat vrouwen hun weg mogen gaan, de zorg mogen kiezen die zij nodig denken te hebben en dat ze daarin gerespecteerd worden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/nieuwe-walking-epidural-geeft-vrouwen-terug-wat-hen-was-afgenomen-bewegend-baren/
6 21 We leven in een wereld waarin de touwtjes, waaraan getrokken wordt in het belang van de superrijken, steeds zichtbaarder worden. En toch wordt er van ons verwacht dat we doen alsof we die touwtjes niet zien. Verbazingwekkend is dat veel mensen echt blind lijken voor deze poppenkast. We worden ook verondersteld te geloven dat Israël handelt uit ‘zelfverdediging’ en dat het Hamas ‘uitschakelt’. We worden ook verondersteld te geloven dat Israël een plan heeft voor Gaza na de oorlog, een plan dat in niets zal lijken op het resultaat van het huidige beleid, waarbij Gaza onbewoonbaar wordt gemaakt, zodat de Palestijnse bevolking zich gedwongen voelt te vertrekken. Bovendien worden we verondersteld te geloven dat de rechters van ’s werelds hoogste gerechtshof, het Internationaal Gerechtshof, tonen dat ze de juridische definitie van het misdrijf ‘genocide’ niet begrijpen door hun oordeel dat er een ‘plausibele mogelijkheid’ is dat Israël genocide pleegt. Of dat ze mogelijk worden gedreven door antisemitisme. Tegelijk worden we verondersteld de 2 decennia van Westerse militaire expansie naar het Oosten via de NAVO te negeren, ook al heeft die uiteindelijk in Oekraïne een oorlog ontketend, terwijl het een feit is dat Westerse experts inzake Rusland al die tijd hebben gewaarschuwd dat we hiermee met vuur speelden en dat Oekraïne een rode lijn voor Moskou zou zijn. We worden verondersteld geen vergelijking te maken tussen de Russische agressie tegen Oekraïne en de Israëlische agressie tegen de Palestijnen. In het laatste geval is Israël namelijk het slachtoffer, ook al bezet het al driekwart eeuw op gewelddadige wijze Palestina en bouwt het, in flagrante schending van het internationaal recht, Joodse nederzettingen op het grondgebied dat de basis had moeten vormen van een Palestijnse staat. En zo gaat Jonathan Cook nog even door, vertaald door Ann Dejaeghere. Wie het precies wil weten klikt op https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/21/in-onze-schijnpolitiek-zijn-de-touwtjes-waaraan-de-superrijken-trekken-maar-al-te-zichtbaar/
6 24 In een tijdspanne van iets meer dan honderd jaar hebben we democratie verworven en verloren vanwege eenzelfde aanpak. Wat in de beginperiode haar verwezenlijking garandeerde, is nu de oorzaak van haar ondergang, met name algemene verkiezingen. Een functioneel evenwicht tussen 2 idealen, gelijkheid en vrijheid, is kenmerkend voor een goed functionerend democratisch systeem. Als een daarvan dominant wordt, loopt het mis.
Hannah Arendt was de eerste die opmerkte dat totale gelijkheid alleen mogelijk is in een autocratische dictatuur waar iedereen gelijk is behalve de dictator. Aan de andere kant, als iedereen vrij is, is het gedaan met gelijkheid, want bij totale vrijheid overheerst de sterkste. De vrijheid van de burger moet dus zo groot mogelijk zijn, maar niet ten koste gaan van anderen, want dan komt gelijkheid in het gedrang. Dat laatste is vandaag de dag het geval.
Vrijheid staat tegenwoordig voor individuele vrijheid, voor de illusie dat iedereen zijn eigen ding zonder belemmeringen kan doen. Dit leidt onvermijdelijk tot dominantie van degenen met de meeste macht. Het algemeen kiesrecht werd aan het begin van de 20ste eeuw letterlijk bevochten en gewonnen, met dank aan diverse emancipatiebewegingen, politieke partijen en vakbonden. De resultaten waren ongetwijfeld positief, met afnemende ongelijkheid en toenemende welvaart in de tweede helft van de vorige eeuw. De ‘trente glorieuses’ (1945-1975) waren vooral glorieus, omdat politici luisterden naar hun kiezers. Verkiezingen leiden tot democratie wanneer ze aan 2 voorwaarden voldoen. De eerste: één persoon, één stem. De tweede: elke burger moet zich kandidaat kunnen stellen om verkozen te worden, mits hij of zij aan bepaalde wettelijke voorwaarden voldoet. Vanaf 1980 ontstonden in politieke partijen interne machtsstrijden, waarbij verschillende facties hun eigen mensen wilden promoten. Het algemeen belang werd minder belangrijk en minder algemeen; de focus verschoof naar de interne verdeling van de macht. Eveneens vanaf 1980 ontstond een mondiale vrijemarkt eco9 21nomie, waarin multinationale ondernemingen veel machtiger werden dan natiestaten. De traditionele politieke partijen werden meer en meer beheerst door de beurs, het kapitaal en de markten, en pasten ze hun partijprogramma’s dienovereenkomstig aan [met een focus op economische groei, die ten goede komt aan degenen die met geld geld maken (niet aan mensen in loondienst); GjH]. Het effect op politieke partijen, die oorspronkelijk ideologisch zeer divers waren, was dat ze steeds meer op elkaar gingen lijken. In de praktijk betekende dit dat partijen eerst naar het midden van het politieke spectrum opschoven en vervolgens gezamenlijk naar rechts. Na verloop van tijd zette elke nieuw verkozen regering dezelfde [kapitalistisch; GjH] neoliberale beleidslijnen verder, ongeacht het stemgedrag van haar kiezers. De resultaten van 3 decennia neoliberaal beleid zijn duidelijk: de sociaal-economische ongelijkheid neemt hand over hand toe. Met andere woorden, het evenwicht tussen gelijkheid en vrijheid is inmiddels ernstig verstoord.
Dat het vertrouwen van de burgers in politici historisch laag is, hoeft ons dan ook niet meer te verwonderen, net als de vaststelling dat de gemiddelde kiezer niet langer in verkiezingen gelooft. “Mijn stem doet er toch niet toe”, denkt menigeen. Het resultaat van de tweede verandering is een verschuiving van een particratie naar een plutocratie, waarbij een klein aantal kapitaalkrachtige groepen het beleid bepaalt. Vandaag de dag staat de samenleving ten dienste van de economie, en zijn politici ondergeschikt aan het bedrijfsleven, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de goedkeuring van belastingvoordelen voor de bedrijfssector en de weigering om een ernstige belastinghervorming door te voeren. Binnen de Europese Unie is de ongelijkheid in de afgelopen jaren overal toegenomen, zij het met verschillende snelheden. Steeds meer burgers voelen de gevolgen: verwaarlozing van gezondheidszorg en onderwijs, ernstige huisvestingsproblemen, falend openbaar vervoer, en zelfs bestaansonzekerheid. Het resultaat is niet alleen ellende, maar ook en vooral boosheid; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/22/pleidooi-voor-een-democratie-2-0/
6 24 Onze kinderen zijn de grootste verliezers van deze verkiezingen, doordat de meeste nationalistische partijen in hart en nieren neoliberaal zijn. Ook neoliberalen denken winst te kunnen behalen door op bepaalde groepen in de samenleving af te geven. Daarbij moeten asielzoekers en uitkeringsgerechtigden het ontgelden, net als klimaatactivisten die gecriminaliseerd worden. En waarbij we niet mogen vergeten dat de algoritmes van sociale media negatieve boodschappen vol ressentiment sneller laten circuleren dan boodschappen van hoop en verbondenheid.
Het lijkt erop dat extreemrechts en neoliberalen elkaar versterkt hebben bij aanvallen op de ecologische bewegingen. Het bleek populair voor hen om klimaat- en natuurbeleid op de korrel te nemen. De eerste stroming is uiteraard de golf van extreem en radicaal rechts, die in Europa zorgwekkend aan macht en invloed wint. Hun populistische politici zagen bewust aan de poten van ons democratisch bestel. Ze vallen hierbij de instituten niet rechtstreeks aan, maar de mensen die er de belichaming van zijn: journalisten zijn leugenachtig, klimaatwetenschappers ongeloofwaardig en rechters activistisch. Extreemrechts hanteert de term ‘klimaathysterie’, radicaal-rechts doet mee aan het beschimpen van woke; mensen met ideeën zoals ik. Mensenrechten van asielzoekers en/of transgenders blijken ineens relatief. En neoliberalen willen vrij baan voor de winsthonger van grootbedrijven en vermogenden. Een sterke democratie, gebaseerd op ecologische en sociale normen staat die vrije baan in de weg. Neoliberalen verzetten zich ook tegen overheden, die markten reguleren en winsten herverdelen. Vandaar dat ze ook kritisch zijn ten aanzien van vakbonden en ziekenfondsen; door Dirk Holemans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/24/waarom-klimaat-geen-thema-was-tijdens-de-verkiezingen/
6 27 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Amerikaanse ambassadeur in Moskou, Lynne Tracy, ontboden. De aanleiding was de vijfvoudige raketaanval op de stad Sevastopol op de Krim op 23 juni jl.. De Russische defensie haalde 4 raketten uit de lucht, maar de 5de glipte door de verdedigingsgordel en ontplofte boven het strand van Sevastopol. De kop van de raket was gevuld met honderden kleinere explosieven (clustermunitie) om zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Bij deze aanval vielen 4 doden, onder wie een jongetje van 2 en een meisje van 9 jaar, 90 personen moesten naar het ziekenhuis voor verzorging en 20 waren er (heel) slecht aan toe. De dag na deze aanslag publiceerde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken een communiqué waarin staat:
“De aanvallers gebruikten Amerikaanse ATACMS raketten. De noodzakelijke vluchtdata voor de doelwitten werden ingevoerd door Amerikaanse militaire ploegen, die zich baseerden op de gegevens verzameld door een Amerikaanse spionagedrone, een Global Hawk. Er bestaat geen twijfel over dat de Verenigde Staten betrokken zijn bij deze misdaad.” Er is geen officiële oorlogsverklaring van de Verenigde Staten van Amerika tegen Rusland, maar van vrede tussen deze landen kan niet meer gesproken worden; door Peter Franssen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/verenigde-staten-zijn-uit-op-grote-oorlog-tegen-rusland/
7 02 In de afgelopen 2 decennia hebben de Chinese economische en technologische betrekkingen geworteld in het grootste deel van Latijns-Amerika. In de huidige wereld betekent economisch gewicht ook diplomatiek gewicht. De manier waarop China in die regio vorderingen maakt, toont aan dat de VS niet meer de economische en politieke middelen hebben om hun wil op te leggen zoals de Monroe-doctrine gebied (een belangrijk beginsel van het Amerikaanse buitenlandbeleid uit 1823: ‘Heel Amerika behoort aan de Amerikanen’, oftewel ‘Noord- en Zuid-Amerika behoort toe aan de Verenigde Staten van Amerika’). De VS wordt nu verplicht om de Chinese aanwezigheid in Zuid-Amerika te erkennen en heeft het bij gebrek aan economische middelen moeilijk om daar alternatieven tegenover te stellen. Intussen houdt ook Rusland in de Latijns-Amerikaanse regio een voet tussen de deur. Dat concertreert zich vooral op Venezuela en in de constellatie van de BRICS met Brazilië, het niet-westerse alternatief van de G7. In de Boliviaanse hoofdstad La Paz bouwt Rusland mee aan een atoomreactor, waarvoor het contract in 2019 werd gesloten onder het presidentschap van Evo Morales. Dat is meteen ook interessant voor de toegang van Rusland tot Boliviaans lithium en uranium. Rusland is het kleine broertje van China, maar deelt zijn verzuchting om de heerschappij van het Westen te breken.
Natuurlijk probeert de VS de regio terug te winnen en dat doet ze door naar oude recepten te grijpen. In het Congres ligt een wetsvoorstel klaar, de zogenaamde Americas Trade and Investment Act, opgesteld door een werkgroep van Democraten èn Republikeinen. Dat wil opnieuw werk maken van een Amerikaanse handelszone, naar het model van het in 2000 ter ziele gegane FTAA-project (Free Trade Area of the Americas). Toch is de kans klein dat het voorstel goedgekeurd wordt voor de Amerikaanse verkiezingen van november. De Europese Unie doet intussen eveneens haar best om de banden met de regio aan te halen, vooral op het vlak van hernieuwbare energie en ICT. Toch is de realiteit ontnuchterend voor de EU: de import van Europese goederen in Latijns-Amerika is sinds 1999 met 15% gedaald; door Alma De Walsche. https://www.mo.be/analyse/latijns-amerika-is-niet-langer-de-achtertuin-van-de-verenigde-staten
7 10 Door strafheffingen op te leggen aan de elektrische voertuigen uit China volgt Brussel het voorbeeld van de Verenigde Staten van Amerika. De Europese Unie saboteert de economische belangen van de Europese bevolking en de klimaatdoelstellingen om mee te lopen in de anti-Beijing kruistocht van Joe Biden. Behalve in het Witte Huis lijkt er nergens veel enthousias9 21me te bestaan voor deze tarieven: de tarieven zullen de EU geen welvaart brengen en de hogere prijs van elektrische voertuigen zal de groene transitie van Europa vertragen; door Carlos Martinez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/10/eu-tarieven-tegen-china-een-script-uit-washington/
7 16 Volgens de Verenigde Staten van Amerika en zijn bondgenoten levert China vormen van technologie, die Rusland op vreedzame en op militaire wijze kan inzetten, wat van ‘essentieel belang’ zou zijn voor de oorlog tegen Oekraïne. Het is echter een feit dat China telkens weer een vreedzame oplossing door onderhandelingen voor die oorlog heeft voorgesteld, onder andere met een 12 punten tellend vredesplan van maart 2023. De VS daarentegen zet zijn Europese bondgenoten via de NAVO onder druk om de oorlog voort te laten duren. Zij willen Oekraïne met zware sancties tegen Rusland en volgehouden leveringen van steeds krachtiger wapens in staat stellen om Rusland te verslaan en zo machteloos mogelijk te maken.
Veel Westerse regeringen en waarnemers van het Mondiale Zuiden zijn het erover eens dat het juist de VS is, die een zware verantwoordelijkheid draagt voor het uitlokken van dit conflict dat voor Oekraïne een uitputtingsoorlog is geworden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van China heeft dus een punt als het bij monde van zijn woordvoerder Li Jian stelt dat de VS andere landen de schuld geeft van een situatie, die zij zelf veroorzaakt heeft en voort laat duren. Het is niet China dat oorlogsmaterieel aan een van de strijdende partijen levert of met sancties indirect deelneemt aan de oorlog. Sancties, die de meeste landen overigens weigeren door te voeren. Bovendien levert China “nooit dodelijke wapens aan een van beide partijen in een conflict en voert het een strikte controle uit op de export van goederen voor tweeërlei gebruik, zoals civiele drones”, aldus de Chinese Missie bij de Europese Unie. De Missie voegt hieraan toe: “China is een land dat zich aan zijn woord houdt.” Dat is een sterk argument, want de internationale actoren ondervinden in de praktijk dat dit zo is. China stelt verder dat de normale handelsstromen tussen China en Rusland niet gericht zijn tegen een derde partij en vindt dat die internationale handel niet mag worden verstoord of aan dwang mag worden onderworpen; door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/16/lasterlijke-provocerende-navo-is-uit-op-oorlog-volgens-china/
7 17 Halfweg de jaren ’90 werd de wereld met een genocide in Rwanda geconfronteerd. Toen zwoer het Westen dat het nooit meer een afwachtende houding zou aannemen. Voortaan zou het samen met de juridische instanties, die geacht worden het internationaal recht te doen naleven en de zwaksten te beschermen, tijdig de nodige maatregelen nemen om te voorkomen dat een misdaad van dergelijke monstrueuze proporties zich nogmaals zou kunnen voltrekken. Vandaag, 30 jaar later, doet het Westen meer dan alleen maar een afwachtende houding aannemen. In plaats van de misdaden tegen de bevolking van Gaza krachtdadig aan te pakken, leveren Washington en zijn naaste bondgenoten de wapens waarmee Israël zijn slachtpartij aanricht en verlenen ze hun medewerking aan Israëls uithongeringspolitiek. Als het Internationaal Gerechtshof Israël zou veroordelen, dan zou dat impliceren dat het de grootste supermacht op deze aardbol en haar bondgenoten medeplichtig acht aan genocide. Onder druk vanuit Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika ging het Internationaal Strafhof door de knieën door te laten weten dat het bereid was zich opnieuw te buigen over de vraag of het wel de juridische bevoegdheid over Gaza heeft. Anders gezegd, het vroeg zich af of het wel gemachtigd was om Shawn Gallant en Benjamin Netanyahu te vervolgen wegens misdaden tegen de menselijkheid.
Dit was een bijzonder moment. Hier werd glashelder hoe oneerlijk de humanitaire claims van het Westen zijn en hoe zwak zogenaamd ‘onafhankelijke instellingen’ als het ICC en het ICJ staan als Washington zijn staart roert. Het ICC heeft namelijk al een hele tijd geleden uitspraak gedaan aangaande zijn juridische bevoegdheid over Gaza en de andere bezette Palestijnse gebieden. Anders had Imran Khan het nooit aangedurfd om de arrestatiebevelen aan te vragen. Toch aanvaardden de rechters van het ICC het in het geheim gemaakte voorbehoud van de ontslagnemende Britse regering over de zeggenschap van de gerechtelijke instantie. Die zet van de Britse regering was een vertragingstaktiek. Hij berustte op een typisch stukje Israëlische sofistiek: dat de Oslo-akkoorden van 30 jaar geleden de Palestijnen geen juridische macht over Israëlische staatsburgers hebben verleend en dat Palestina om die reden die macht ook niet aan het ICC kan delegeren. Die redenering gaat mank, omdat Israël tientallen jaren geleden de bepalingen van de Oslo-akkoorden schond en zich er openlijk van distancieerde. Maar nu het uitkomt staat het er wèl op – met Groot-Brittannië als spreekbuis – dat de Palestijnen zich aan die achterhaalde documenten houden. Bovendien stemde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2012 op overweldigende wijze voor de erkenning van Palestina als staat. Drie jaar later werd Palestina toegelaten als lid van het ICC. Na een lange periode van uitstel besliste het hof in 2021 eindelijk dat het rechtsbevoegdheid had over Palestina; door Jonathan Cook, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/de-vertragingsmaneuvers-van-brits-premier-starmer-spelen-israel-in-de-hand/
7 25 Voor even roept de iconische Nirvana-hoes van het wereldberoemde album “Nevermind” andere associaties op dan het nummer ‘Smells Like Teen Spirit’. Geen witte baby die geld achterna zwemt, maar een zwarte baby die in de Middellandse Zee verdrinkt met daaronder het woord: ‘Nevermind?’. Met een vraagteken dus. De afgelopen 10 jaar verdronken meer dan 30.000 mensen in de Middellandse Zee, mede door een dodelijk Europees migratiebeleid. Zij verdienen beter dan apathie, gewenning en straffeloosheid. Met deze inzending probeert 11.11.11 het Europese migratiebeleid, dat elke dag mensenrechten schendt, een spiegel voor te houden. De massale verdrinkingen in de Middellandse Zee zijn geen spijtige, toevallige ongelukken; ze zijn het gevolg van [bewuste; GjH] politieke keuzes; door 11.11.11. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/25/iconische-nirvana-albumhoes-krijgt-opvolger-om-dodelijke-migratiebeleid-te-bekritiseren/
7 29 De honger in de wereld laat zich al voor het 3de jaar op rij niet terugdringen. Vorig jaar werd 1 op de 11 mensen geconfronteerd met honger (733.000.000 mensen). Tegelijk nam de zwaarlijvigheid toe. In Afrika blijft het aantal mensen met honger stijgen (nu 20%), in Azië blijft het stabiel op 8%, en in Latijns-Amerika is het gedaald tot 6%. Ook het gebrek aan gezonde voeding blijft een groot probleem dat meer dan 1/3 van de wereldbevolking treft. Ruim 2,8 miljard mensen kunnen zich geen gezond dieet veroorloven. In lage-inkomenslanden loopt dat percentage zelfs op tot 72%; een enorme kloof met de 6% in rijke landen. Daarnaast is er een gestage toename te zien van het aantal gevallen van obesitas bij volwassenen in de afgelopen 10 jaar: van 12% in 2012 naar 16% in 2022; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/29/honger-in-de-wereld-blijft-koppig-hoog/
8 07 De heiligverklaring van Kamala Harris door mainstream media en politici in de Verenigde Staten van Amerika en daarbuiten en de hoop op een ander Amerika, die zij zou uitstralen, is copy/paste van zowat alle Amerikaanse verkiezingscycli van de afgelopen 40 jaar. Harris is precies als al haar voorgangers een veilige keuze voor het VS-imperium. Zij staat voor continuïteit van verdere sociale afbraak in eigen land en meer brutaal oorlogsgeweld in de rest van de wereld.
Nauwelijks enkele weken geleden bleven alle grote media en politieke leiders van de mainstream in de VS en daarbuiten nog halsstarrig vasthouden aan het idee dat Joe Biden hun kandidaat is. Overduidelijke symptomen van toenemende seniliteit werden afgedaan als laster. Wie eraan meedeed was bewust of onbewust een Trumpist. En nu wordt Biden geprezen voor zijn “verstandige, weloverwogen beslissing” om een stap terug te zetten voor zijn vice-presidente Kamala Harris. Na 4 jaar onopgemerkt te zijn, wordt zij ineens op een voetstuk gehezen als de ultieme redding van de ondergang door een 2de Danald Trump-presidentschap.
Binnenlands houdt dat systeem het behoud in van een economie ten bate van een steeds kleinere en steeds rijkere toplaag, zonder sociale zekerheid en openbare gezondheidszorg die naam waardig voor de rest van de bevolking. Wat dat betreft is het verschil tussen Barack Obama-Donald Trump-Joe Biden-Kamala Harris dunner dan sigarettenpapier. Dat systeem omvat ook de financiering van de buitenlandse pijler, die in Orwelliaanse termen ‘Defensie’ gedoopt is. Die buitenlandse pijler bestaat uit 600 kleine en 200 grote militaire bases over heel de wereld, een groot deel aan de grenzen van China en Rusland, en een enorme zeevloot, die momenteel in de internationale wateren voor de Chinese kusten vaart. Met Harris wordt aan dat systeem niets veranderd.
8 09 Minstens 3 atleten, die in de Verenigde Staten van Amerika betrapt waren op doping, zijn vrijgesproken en mochten gewoon doorgaan met het zetten van records. Dit gebeurde onder het mom van een soort undercover-operatie, waarbij deze atleten na hun positieve tests samenwerkten om informatie te verzamelen met het WADA, een Amerikaans Antidopingagentschap. Laatste was niet op de hoogte van de doping-feiten en stelt nu dat deze handelswijze duidelijk ingaat tegen de regels en dat zij de integriteit van de sport bedreigt. Met de economische opkomst van China en in haar kielzog de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika plus Egypte, Ethiopië, Iran, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten) zijn de wereldverhoudingen aan het kantelen, wat er voor zorgt dat landen in het Zuiden niet langer de door de VS opgelegde orde aanvaarden. Na de inval van Rusland in Oekraïne durfde men zich luidop af te vragen waarom men mee moest doen aan sancties tegen Rusland, terwijl de VS na haar eveneens illegale invasie in onder andere Irak, vrijuit ging. Hetzelfde gebeurt nu in de sport. ‘Heel de wereld’ zegt nu: “de VS moet niet de sheriff van de doping spelen, want zij zijn het land waar het meest doping wordt gebruikt en waar het minst wordt gecontroleerd”; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/doping-bij-atleten-uit-de-vs-wanneer-sport-en-geopolitiek-samenkomen/
8 15 De EACOP-pijpleiding, een ondergrondse structuur die permanent wordt verwarmd tot 50°C, wordt aangelegd door TotalEnergies in samenwerking met het Chinese CNOOC Limited en de nationale oliemaatschappijen van Oeganda en Tanzania. Dit project is een doorn in het oog van de wereldwijde klimaatbeweging, niet alleen omdat het nieuwe fossiele brandstofbronnen aanboort, die de klimaatverandering zullen verergeren, maar ook omdat het de bestaansmiddelen van duizenden mensen bedreigt. Al meer dan 3.600 huishoudens zijn er door op de vlucht geslagen. Deze pijpleiding van Total zal 1/3 van het Victoriameer in beslag nemen en meer dan 200 rivieren aantasten. De lokale bevolking heeft niet langer voldoende drinkwater en er zijn geen of onvoldoende compensaties voor de lokale gemeenschappen ter plaatse. Mensen zullen hun huizen moeten verlaten en hun land kwijtraken. Ook de leefomgeving van wilde dieren zullen veranderen. Wereldwijd hebben al 28 banken en 29 verzekeringsmaatschappijen zich uit het project teruggetrokken. In België ligt de focus op bedrijven als AIG, Amundi, Marsh en TotalEnergies; door Extinction Rebellion België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/oegandese-en-belgische-klimaatactivisten-voeren-actie-bij-brusselse-hoofdzetel-totalenergies/
8 23 Er is wijdverspreide opschudding over hoe de opkomst van Donald Trump sinds 2016 als serieuze kandidaat voor het VS-presidentschap moet worden begrepen. Trump is echter geen geïsoleerd fenomeen. Hij is aan de macht gekomen samen met andere ‘sterke’ mannen, zoals Recep Tayyip Erdoğan (president van Turkije sinds 2014), Narendra Modi (premier van India sinds 2014) en Viktor Orbán (premier van Hongarije sinds 2010). Het lijkt erop dat zulke mensen, die aan de macht kwamen en hun heerschappij verstevigden via liberale instellingen, onmogelijk democratisch kunnen worden weggestemd. Het toont een rechtse verschuiving aan in liberaal-democratische staten waar de Grondwet de nadruk legt op meerpartijenverkiezingen, maar tegelijkertijd ruimte laat voor de geleidelijke instelling van een eenpartijstelsel.
Het concept ‘liberale democratie’ is en was omstreden. Het is ontstaan in de 18de en 19de eeuw in de schoot van Amerikaanse en Europese koloniale machten. Het huidige liberalisme valt nog moeilijk te rijmen met het feit dat de landen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) 74% van de wereldwijde militaire uitgaven voor hun rekening nemen. Landen met een Grondwet, die verkiezingen tussen meerdere partijen voorschrijft, zien in toenemende mate de geleidelijke vestiging van wat in feite een eenpartijstelsel is. Deze werkelijkheid wordt soms gemaskeerd door het bestaan van twee of zelfs drie partijen, die de realiteit verhullen dat ze de facto onderling inwisselbaar zijn [zoals de democraten en republikeinen in de Verenigde Staten van Amerika; GjH]. Het is duidelijk dat er – en niet alleen via verkiezingen – een nieuw soort ‘Rechts’ is ontstaan, een soort rechts dat dominantie verwierf op cultureel, economisch, maatschappelijk en ideologisch gebied.
Vier theoretische elementen zijn de sleutel tot het begrijpen van de ‘intieme omhelzing’ tussen extreem rechts en het liberalisme en van de opkomst van dit bijzondere type van extreemrechts: 1. Het neoliberale bezuinigingsbeleid in landen met liberale electorale instellingen heeft de sociale welvaartssystemen vernietigd, die door het bestaan van liberale gevoeligheden mogelijk zijn gemaakt. Het falen van de staat om voor de armen te zorgen, veranderde daarmee in hardheid tegenover hen. 2. Zonder een serieuze toewijding aan sociale voorzieningen en herverdelingsprogramma’s dreef het liberalisme zelf af naar een wereld van extreemrechts beleid. Dat betekende: meer uitgaven voor het interne repressieapparaat dat arbeidersbuurten en internationale grenzen bewaakt; een steeds krimpender verdeling van sociale goederen, die alleen nog worden uitgekeerd als de ontvangers zich laten beroven van fundamentele mensenrechten (zoals door ‘in te stemmen’ met verplichte geboortebeperking). 3. Dit bijzondere type van extreemrechts wordt steeds meer geaccepteerd als een politieke macht, dankzij de beleidsbochten die de liberale partijen maakten op basis van extreemrechtse pleidooien. Met andere woorden: de tendens om leentjebuur te spelen bij extreemrechts, zorgde ervoor dat extreemrechts mainstream werd. 4. Ten slotte verenigden de politieke krachten van extreemrechts en het liberalisme zich over de hele lijn om de greep van links op de instellingen te verkleinen. Extreemrechts en zijn liberale soortgenoten hebben inzake klasse-sympathieën geen fundamentele economische debatten. In de imperialistische landen zijn de standpunten over het behoud van de VS-hegemonie, het toegenomen jingoïsme (extreem nationalistisch chauvinisme) en de vijandigheid en minachting jegens het Zuiden sterk met elkaar verweven. Dat blijkt bijvoorbeeld uit hun militaire steun voor de Israëlische genocide op de Palestijnen. Deze ‘intieme omhelzing’ is geen nieuw fenomeen, maar een die voortkomt uit de kapitalistische oorsprong van het liberalisme.
Het liberalisme was nooit iets anders dan het vriendelijke gezicht van de wreedheid van het kapitalisme; wanneer de banken het vuile werk opknappen, heb je geen tanks nodig. Extreemrechts van dit bijzondere type maakt zoveel mogelijk gebruik van democratische instrumenten. Het is bezig met het afslanken van de staat en het overhevelen van zijn functies naar de privé-sector. Het gebruikt het repressie-apparaat van de staat zover wettelijk is toegestaan om economische en politieke oppositie te demobiliseren en zijn critici het zwijgen op te leggen. En het zet de meer fascistische elementen binnen zijn politieke coalitie aan tot een ‘homeopathische dosis’ geweld in de samenleving om angst te creëren. Ze doen dat dermate gedoseerd dat ze de mensen niet tegen zich in het harnas jagen.
Dit type extreemrechts biedt een gedeeltelijk antwoord op de eenzaamheid, die verweven zit in het basisweefsel van de geavanceerde kapitalistische samenleving. Deze eenzaamheid is het resultaat van de vervreemding, veroorzaakt door onzekere arbeidsomstandigheden en lange werkdagen. Ze tast de mogelijkheden aan om een levendige gemeenschap en een sociaal leven te creëren. Ze gebruikt de nabijheid van privé-mediaconglomeraten om zijn opvattingen te normaliseren. Het valt de machtsinstellingen aan, die de fundering zijn van hun sociaal-politieke basis. Het creëert de illusie dat het ‘volks’ is in plaats van elitair, terwijl het in feite diep verankerd zit in de macht van een kleine groep mensen, die behoren tot een bevoorrechte klasse of stand. Het is een internationale formatie, georganiseerd via verschillende platforms zoals het Forum Madrid van de Vox-partij (Spanje), de anti-LGBTQ+ Fellowship Foundation (Seattle, VS) en The Movement van Steve Bannon (in Brussel). Extreemrechts is een tentakelachtige organisatie, met wortels tot in verschillende sectoren van de samenleving. Het opereert overal waar mensen samenkomen, of het nu liefdadigheidsorganisaties of sportclubs zijn. In het Noorden verdedigen zowel extreemrechts als liberalen in hun ‘intieme omhelzing’ met hand en tand de privileges, die de afgelopen 500 jaar in het Zuiden zijn verworven door er met militaire en andere middelen te plunderen. Tegelijk heerst er in het Zuiden een algemene tendens onder alle politieke machten om een eigen soevereiniteit te vestigen; door Vijay Prashad, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/23/tien-stellingen-over-hedendaags-nieuw-extreemrechts/
8 26 Regeringen van de Verenigde Staten van Amerika leggen economische sancties op aan landen over heel de wereld, die naar haar zin niet volgzaam genoeg zijn. Dit is niet de stelling van linkse anti-imperialisten, maar de conclusie van de Washington Post. Het gaat over honderden miljoenen mensen, die op de een of andere manier worden getroffen door VS-sancties. Joe Biden heeft bijvoorbeeld in 2 jaar 6.000 sanctiebevelen opgelegd. Daarbij zijn de regimes, die de VS wilden treffen, toch niet veranderd. De krant bekritiseert deze sancties, omdat ze niet effectief genoeg zijn (9 21niet om morele redenen). In de mainstream media valt dit onder de rubriek ‘kritische berichtgeving’; door Democracy Now!, vertaald door Ann Dejaeghere en met een inzichtelijke wereldkaart waarop landen, die de VS sancties opgelegd heeft, ingekleurd zijn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/26/vs-voeren-wereldwijde-economische-oorlog-tegen-ongehoorzame-landen/
8 27 Amerikaanse Big Tech-bedrijven bezitten de digitale grond, waarop de wereldeconomie is gestoeld, en vragen steeds hogere huren voor het gebruik van hun geprivatiseerde infrastructuur. Een monopolist uit de 20ste eeuw zou graag de controle verwerven over de levering van bijvoorbeeld koelkasten in een land. De Big Tech-monopolisten van de 21ste eeuw gaan nog wat stappen verder en controleren wereldwijd alle digitale infrastructuur, die nodig is om die koelkasten te kopen; van de apps tot de betalingssystemen, cloud hosting, het internet zelf, software en zelfs de bezorgdienst van koelkasten. Ben Norton legt in dit artikel uit hoe dat werkt: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/big-tech-monopolies-koloniseren-de-wereld/ Echter, om de democratische controle op die machtige bedrijven terug te krijgen, schreef Marietje Schaake het boek “De Tech Coup; Hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen” (2024, uitgegeven door Atlas contact). Zij was 24 augustus jl. in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9cd74688-7386-4525-9b27-f78552f2c3b8/2024-08-24-we-verloren-de-macht-aan-de-big-tech-nu-is-het-tijd-om-die-terug-te-winnen
8 28 Merkwaardig is hoe medisch personeel uit een socialistisch land uit de Derde Wereld een rijk Europees land, met zelfs rechts-extremisten aan de macht, te hulp komt. 497 Cubaanse artsen, die in totaal tussen 2022 en 2025 in Calabrië werkten, werken en zullen werken helpen niet alleen de gezondheidszorg in Italië, maar ook die in eigen land. Een deel van de vergoeding, die de Calabrese regio-regering betaalt, gaat namelijk naar de gratis gezondheidszorg op Cuba; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/cubaanse-dokters-vullen-gaten-in-italiaanse-gezondheidszorg/
9 01 Het Belgische, socialistische ‘Vooruit’ verkeert in een verdraaid moeilijke ideologische spreidstand. De strategie om als middelgrote partij overal te willen meedoen om de schade te beperken zorgt voor een spijtzwam op links. Voor de een is haar deelname de garantie op een noodzakelijke sociale correctie in centrumrechtse regeringen, een garantie dat ook wordt omgekeken naar wie het moeilijk heeft en een rem op de besparingshonger van de coalitiepartners. Voor de ander is de coalitie met centrumrechtse partijen een verraad van de socialistische idealen, is de inbreng van ‘Vooruit’ verworden tot louter en alleen een sociaal doekje voor het bloeden, en absoluut geen stap vooruit in de richting van een meer gelijke samenleving; door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2024/09/socialisten-en-de-niet-zo-nobele-kunst-van-het-compromis
9 03 Naar aanleiding van het militaire geweld tegen Gaza kunnen de Palestijnen wereldwijd rekenen op toenemende solidariteit en steun. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de inheemse bevolking van de Venigde Staten van Amerika gezien een gemeenschappelijk lot en een gelijkaardige strijd [De Haudenosaunee, Irokezen of Iroquois werden alleen veel eerder in de tijd gedecimeerd; GjH]; door Laura De Vos. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/de-inheemse-bevolking-van-de-vs-toont-zich-solidair-met-palestina/
9 04 De [medewerking aan de; GjH] genocide van Israël blijft het schokkende bewijs dat de Westerse hoofdsteden niet de bastions van democratie zijn, en de bolwerken tegen barbarisme, die ze beweren te zijn. Hun beleid komt neer op Israël blijven bewapenen en tegelijkertijd beweren dat men zo Israël tot rede zal brengen. Echter, men zal nooit een genocidaire staat tot rede brengen [en al zeker niet; GjH] door haar te bewapenen; door Jonathan Cook. https://jonathancook.substack.com/p/you-cant-arm-a-genocidal-state-into
9 05 In de afgelopen jaren heeft de inmenging van de Verenigde Staten van Amerika in Latijns-Amerikaanse landen zich concreet gemanifesteerd in de manipulatie van justitie (lawfare). Progressieve leiders worden onder valse beschuldigingen van corruptie vervolgd en veroordeeld zonder bewijs, gevangen gezet en verhinderd deel te nemen aan het politieke leven van hun land. Eén van de slachtoffers hiervan is de voormalig vice-president van Ecuador, Jorge Glas Espinel.
Daarom roept het ‘Internationaal comité voor de vrijheid van Jorge Glas’ op tot actie. Op 12 september a.s. wordt een brief afgegeven aan de Ecuadoraanse ambassadeur en op 13 september om 18 uur volgt een sit-in op het Muntplein te Brussel. De actie wordt onder meer ondersteund door de Belgische afdeling van het Netwerk van Intellectuelen, Kunstenaars en Sociale Bewegingen ter Verdediging van de Mensheid, de Algemene Centrale van het ABVV te Antwerpen en door de solidariteitsorganisatie INTAL; door het Netwerk ter Verdediging van de Mensheid; België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/05/wereldwijde-acties-aan-ecuadoraanse-ambassades-voor-de-vrijheid-van-jorge-glas/
9 06 De slachtpartijen in Irak (Collateral Murder, 2010) en in Vietnam (My Lay, 1968) door de Verenigde Staten van Amerika zijn goed gedocumenteerd, dankzij enkele journalisten die hun werk ernstig namen, vaak tegen de wensen van hun eigen media in. Jarenlang journalistiek speurwerk levert nu ook schokkende beelden op van nog een ander bloedbad dat VS-soldaten aanrichtten. Dat gebeurde in de Iraakse stad Haditha in 2005. Ook deze oorlogsmisdaad was bekend, maar de mainstream media verkozen erover te zwijgen. Tien foto’s tonen dode Irakese mannen, kinderen en vrouwen. Velen van hen werden van dichtbij door het hoofd geschoten. Een 5-jarig meisje, Zainab Younis Salim, is te zien met het nummer 11 met rode stift op haar rug geschreven door een VS-marinier, die zo de gefotografeerde slachtoffers van elkaar wilde onderscheiden; door Brett Wilkins met het verhaal wat er precies in Haditha gebeurd is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/06/nieuw-fotobewijs-van-nog-meer-vs-oorlogsmisdaden-in-irak/
9 10 In 1945 werden de Verenigde Naties opgericht, hopend op internationale vrede en een democratisch overleg op wereldschaal. De Koude Oorlog sloeg die hoop stuk. Dit werd met name duidelijk toen het Westerse imperialisme de onafhankelijkheidsstrijd van Congo neersloeg, en diens eerste democratisch verkozen premier Patrice Lumumba vermoordde. De VN speelde hierin als dader een hoofdrol; door Robrecht Vanderbeeken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/10/johan-grimonprez-soundtrack-by-a-coup-detat/
9 11 De eerste ‘9-11’ was een staatsgreep door de Verenigde Staten van Amerika tegen de democratisch verkozen regering van Chili, nu exact 51 jaar geleden. Deze misdaad luidde het begin in van de neoliberale aanval op alle verworvenheden van sociale strijd over heel de wereld. In het artikel is een overzicht opgenomen van alle door de VS gesteunde staatsgrepen in Latijns Amerika na 1945 (de lijst militaire staatsgrepen van vóór 1945 zou nog langer zijn); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/11/pu50-jaar-eerste-11-september-de-vs-staatsgreep-in-chili-op-11-september-1973/
9 13 Op de 9de top van de ‘Forum on China-Africa Cooperation’ (de Chinees-Afrikaanse samenwerking ‘FOCAC’) van 4 tot 6 september jl. in Bejing waren maar liefst 51 Afrikaanse landen present. Xi Jinging zei er onder andere: “Dankzij de volgehouden inspanningen van bijna zeven decennia kennen de Chinees-Afrikaanse betrekkingen nu hun beste tijd uit de geschiedenis. Om nieuwe perspectieven te openen stelt China voor om de bilaterale betrekkingen tussen China en alle Afrikaanse landen, die diplomatieke betrekkingen met China onderhouden, naar een strategisch niveau te tillen, en om de Chinees-Afrikaanse betrekkingen in het nieuwe tijdperk op te waarderen tot een langdurig gedeelde China-Afrikaanse gemeenschap van de toekomst.” Hij concentreerde zich vervolgens op het idee van een ‘lotsverbondenheid’ voor alle landen in het Zuiden, die te maken hebben met dezelfde financiële instellingen, die worden gedomineerd door de grote Westerse mogendheden en de ongelijke werking van de wereldmarkt: “De Westerse weg heeft de ontwikkelingslanden veel leed berokkend. De gezamenlijke zoektocht van China en Afrika naar modernisering zal een golf van vooruitgang brengen voor het hele Zuiden.”
Modernisering moet volgens Xi Jinging telkens worden aangepast aan elke nationale realiteit en diens specifieke kenmerken. Dat is precies het tegenovergestelde van de structurele aanpassingsprogramma’s van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, die alle landen dezelfde economische richtlijnen opleggen. Naast concrete doelstellingen en diverse [in het artikel toegelichte; GjH] toezeggingen werd de multilaterale strategie van ‘Verzet tegen de Westerse hegemonie onder leiding van de Verenigde Staten van Amerika’ opnieuw bevestigd. Wat wordt beschreven en voorgesteld is een politieke alliantie en een multilaterale mondiale politieke visie om dat te bereiken.
In zijn toespraak aan FOCAC veroordeelde Assimi Goïta, de president van Mali, het neokolonialisme en terrorisme. Hij benadrukte de noodzaak voor alle Afrikaanse landen om hun soevereiniteit terug te winnen: “Onder het mom van het bevorderen van goed bestuur zijn onze staten onderworpen aan dictaten, die de ongebreidelde exploitatie van onze hulpbronnen hebben vergemakkelijkt. Deze praktijken hebben de ongelijkheid verergerd en onze ontwikkeling belemmerd (…) Afrikaanse naties moeten zich bevrijden van deze neokoloniale dynamiek en hun eigen soevereiniteits-hefbomen consolideren”; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/13/chinees-afrikaanse-top-zet-de-bakens-verder-uit/
9 14 Als mensheid konden we eeuwenlang en soms millennia leven onder wezenlijk verschillende opvattingen over waar de mensenmaatschappij werkelijk om draait. De mogelijkheden voor menselijk ingrijpen zijn groter dan we vaak geneigd zijn te denken. Onze referentiekaders kunnen een verschuiving ondergaan, zo leert ons de geschiedenis. Archeologische vondsten en overleveringen maken duidelijk dat altijd een doorbraak mogelijk is, die aspecten van de werkelijkheid onthult, die daarvoor onvoorstelbaar leken. Zo is hoogstwaarschijnlijk de slavernij meerdere keren in de geschiedenis op meerdere plekken afgeschaft en hetzelfde geldt voor oorlog. Het mag duidelijk zijn dat die afschaffing zelden definitief is. Toch zijn de perioden, waarin vrije of relatief vrije samenlevingen in de geschiedenis van de mensheid hebben bestaan, bepaald niet onbeduidend. In feite vertegenwoordigen ze het overgrote deel van de menselijke geschiedenis.
Samenlevingen over de hele wereld lijken zich als een waterval in de richting van een nieuw, dergelijk moment te begeven. Dit geldt met name voor de samenlevingen, die sinds de Eerste Wereldoorlog de gewoonte hebben om zich ‘Westers’ te noemen; pagina’s 567 en 568 van “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven bij Maven Publishing) door David Graeber en David Wengrow. Zie ook 9 13 onder ‘Inzichten’.
9 16 Wanneer je ontzet bent door wat Palestijnen op 7 oktober jl. in Israël– of zo u wilt Palestina – uitrichtten, maar niet en nog veel meer door wat Israël de Palestijnen al meer dan een halve eeuw aandoet in zijn gevangenissen, dan verkeer je ofwel in een staat van grote onwetendheid – nauwelijks te verwonderen gezien de afwezigheid van verslaggeving in de media over het despotische bestuur van Israël over de Palestijnen – of in een staat van ontkenning.
Wanneer je niet het oorzakelijke verband ziet tussen het monsterlijke misbruik van generatie na generatie Palestijnen en de misdaden van die 7de oktober, dan begrijp je niets van de menselijke natuur. Je hebt geen benul van wat het met mensen doet wanneer hun grootvader en vader zijn gefolterd in een Israëlische gevangenis. Dat is namelijk een trauma, dat binnen Palestijnse families wordt doorgegeven, wat niet zoveel verschilt van hoe het gaat met haarkleur of lichaamsbouw. De in Megiddo gefilmde beelden van uitgemergelde Palestijnse mannen, gebroken nadat ze geslagen waren in de gevangenis. De verdwijning van honderden Palestijnse artsen in Israëls folterkamers. De video van een Palestijnse man, die verkracht wordt door Israëlische gevangenisbewakers. De bevindingen van internationale en Israëlische organisaties, waaruit blijkt dat dit een systematische praktijk is. Deze praktijken houden echt niet op als je wegkijkt; door Jonathan Cook, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/75-jaar-israelische-folterkamers-lokten-gewelddadige-verzet-van-7-oktober-uit/
9 19 Palestina zat op 10 september jl. voor het eerst aan tafel met de andere lidstaten van de Verenigde Naties, Dat was tijdens de eerste zitting van de 79ste Algemene Vergadering in New York. “Dit is een historisch moment”, verklaarde Riyad Mansour, permanent waarnemer voor Palestina bij de VN achter zijn bordje ‘State of Palestine’; door Lode Vanoost en The Cradle, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/19/historisch-palestina-erkend-als-staat-door-vn-algemene-vergadering/
9 20 Op 22 en 23 september zal in New York een ‘Top van de Toekomst’ van de Verenigde Naties gehouden worden. Het gaat om een initiatief van VN-Secretaris-Generaal Antonio Guterres, dat hij in 2021 lanceerde met de publicatie van ‘Our Common Agenda’. Hij riep daarin op om een speciale vergadering te organiseren over de toekomst van de internationale samenwerking. Er is sinds die oproep veel in de wereld veranderd. Het internationale geopolitieke klimaat is sinds de Koude Oorlog zelden zo gespannen geweest. De oorlog in Oekraïne doet de militaire uitgaven pijlsnel stijgen en maakt de atoomwapen-dreiging acuter. Als gevolg van het uitermate gewelddadig Israëlische optreden in Gaza sinds 7 oktober 2023 zijn de verhoudingen in die regio ook hooggespannen. Er wordt gevreesd voor een escalatie, die wereldwijde vergeldingsacties tot gevolg kan hebben. Op zijn zachtst gezegd: het multilateralisme ligt op apegapen en de VN lijkt niet langer in staat om haar ordenende rol van de internationale relaties te spelen. De top gaat over de toekomst, maar kampt met grote obstakels in het heden. Hindernissen, die niet genegeerd kunnen worden, omdat ze de slaagkansen van een plan voor een succesvolle duurzame toekomst in de weg zullen staan.
Desalniettemin ligt er een ambitieus voorstel op tafel. Het ‘Pact voor de Toekomst’ kwam er na 4 bijsturingen en herzieningen. Voor cynici gaat het over de zoveelste top waar goede intenties op papier zullen onderdoen voor de praktijken van de machtspolitiek. Want zolang de internationale spanningen tussen grootmachten rond het grondstoffenrijke Afrika, het Midden-Oosten (Libanon, Palestina, Syrië), Oekraïne en de Zuid-Chinese Zee (Noord-Korea, Taiwan) blijven aanhouden of blijven toenemen, zullen veel van de punten uit het Pact een dode letter blijven. De rivaliteit tussen grootmachten en regionale machten staat de samenwerking rond de grote mondiale problemen in de weg. Anderzijds staan er essentiële punten in het Pact, waarvan het belang in het publieke debat de komende jaren kan toenemen. Als dat effectief gebeurt, zou dat al een belangrijke wapenfeit zijn.
Hoewel scepticisme overheerst, is het feit dat deze top gehouden wordt een weerspiegeling van de erkenning van de lidstaten dat er gesleuteld moet worden aan de mondiale rechtsorde om de toekomst van de planeet te vrijwaren. Zo herhaalt het Pact dat er tegemoet moet worden gekomen aan de eerder opgestelde duurzame ontwikkelings-doelen, die volgens de tekst in gevaar dreigen te komen. Ook wordt het belang van de dialoog tussen staten, preventieve diplomatie en de vreedzame aanpak van conflicten benadrukt; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/baart-de-top-van-de-toekomst-een-muis/
9 20 Een democratie wordt geacht een beleid na te streven dat in overeenstemming is met de wensen van zijn electoraat. Maar in werkelijkheid is het niet zo dat de democratisch gekozen regeringen eerst de wensen van het volk nagaan en dan beslissen over het beleid. Tijdens de hele naoorlogse periode is de democratie in de leidende landen van deze wereld er nooit zo bizar aan toe geweest als nu. Elke vorm van inzicht en zelfkritiek is verdwenen uit het mainstream discours van Westerse media en politici. Het resultaat is een totale vervreemding van het volk (lees: het eigen kiezerspubliek).
Het door de heersende klasse gewenste beleid wordt doorgevoerd, ondanks dat de publieke opinie er duidelijk en systematisch op tegen is. Dit wordt mogelijk gemaakt door ervoor te zorgen dat het merendeel van de politieke partijen dit beleid steunt. Door een breed spectrum van politieke formaties of partijen achter nieuw beleid te krijgen tégen de wensen in van de meerderheid van het kiezerspubliek. En uiteindelijk – mijn moeder zei het al – regeert het grote geld; door Prabhat Patnaik, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/westerse-democratieen-zijn-nog-nooit-zo-bizar-disfunctioneel-geweest-als-nu/
6 25 Van diabetes kunnen 330.000 gevallen kunnen in verband gebracht worden aan de luchtvervuiling rond luchthavens, van hoge bloeddruk 280.000 en van dementie 18.000 gevallen. Meer dan 10% van de hele Europese bevolking – 52 miljoen mensen – leeft op minder dan 20 kilometer afstand van de 32 grootste luchthavens in Europa. Daar worden ze blootgesteld aan ultrafijne deeltjes, die de luchtvaart uitstoot, en die hen langzaam maar zeker ziek maakt. De minuscule partikels worden in verband gebracht met de ontwikkeling van ernstige gezondheidsaandoeningen, zoals ademhalingsproblemen, cardiovasculaire aandoeningen en complicaties bij de zwangerschap; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/1-op-de-10-europeanen-loopt-risico-door-uitstoot-vliegtuigen/
7 17 De effecten van intensieve veeteelt zijn “op zijn best onzeker en dragen in het slechtste geval bij aan de opkomst van nieuwe ziekten.” Het risico op zo’n nieuwe ziekte wordt meestal ingeschat vanuit de dierengeneeskunde of microbiologie. Maar er spelen ook belangrijke economische, politieke en sociale factoren. Door arbeiders, die zich ook buiten de faciliteiten voor vee bewegen, en door muizen, ratten en vogels kunnen zoönosen binnendringen waardoor er altijd incidenten zullen zijn. Heel wat Europese stallen zijn duur in onderhoud en oude, grote Amerikaanse boerderijen zijn meestal betonnen constructies in de open lucht met gaas (om dure airconditioning te vermijden) en in subtropische gebieden wordt bioveiligheid afgewogen tegen de noodzaak om oververhitting te verminderen. Het resultaat van dit alles is een omgeving, die absoluut niet bioveilig is met alle kansen voor infecties en ziektes om van vee op mensen over te springen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/intensieve-veeteelt-verhoogt-risico-op-nieuwe-pandemie/
9 16 Om te meten of een middel kankerverwekkend is, worden proefdieren een tijdlang aan de stof blootgesteld. Daarvoor bestaan 2 testmethodes. Bij een eenzijdige testmethode wordt alleen gemeten of het middel leidt tot een toename van het aantal ziektegevallen bij de proefdieren, terwijl bij een tweezijdige testmethode zowel op voor- als nadelen voor de gezondheid wordt getest. Bij het testen van pesticiden gebruiken producenten doorgaans een tweezijdige test, maar die test wordt meestal gebruikt voor geneesmiddelen, omdat die ook een gunstige werking meet. Bij pesticiden is die insteek irrelevant, omdat de test enkel moet uitwijzen of de bestrijdingsmiddelen ziekten veroorzaken. Een genezende werking hebben ze niet. Gebruik je een tweezijdige test, dan kan het zo zijn dat je de indruk krijgt dat er niks aan de hand is, terwijl de stof wèl kankerverwekkend is.
De tweezijdige test is ook toegepast bij de beoordeling van het omstreden middel glyfosaat. Dat is een van de meest gebruikte onkruidverdelgers in de landbouw. Het middel is omstreden, omdat het in wetenschappelijke onderzoeken in verband gebracht wordt met aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson. Ook zijn er zorgen over de gevolgen van het middel voor milieu en natuur; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2537349-kankerrisico-bij-bestrijdingsmiddelen-wordt-al-jaren-verkeerd-gemeten
9 19 Het sterftecijfer door de ziektes hiv, malaria en tuberculose is in de periode tussen 2002 en 2023 wereldwijd met ongeveer 61% afgenomen. Het leven van naar schatting 65 miljoen mensen is daardoor gespaard. De afgelopen 21 jaar zijn 171 miljoen mensen behandeld voor malaria, bij bijna 54 miljoen mensen hiv-testen afgenomen en krijgen 25 miljoen mensen antiretrovirale therapie tegen hiv. Daarnaast zijn 227 miljoen klamboes uitgedeeld. In 2001 stierven er wereldwijd 4,6 miljoen mensen aan deze 3 ziektes. Tegenwoordig zijn dat er 2,4 miljoen. Het nieuwe Nederlandse kabinet heeft echter flinke bezuinigingen aangekondigd op ontwikkelingshulp en dat baart zorgen voor de toekomst. Het goede nieuws wordt ook bedreigd door grote conflicten waardoor zorginstellingen instorten en door klimaatverandering, die ondervoeding en ziektes veroorzaakt; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2537702-wereldwijd-65-miljoen-levens-gespaard-door-lager-sterftecijfer-hiv-malaria-en-tbc en https://www.nu.nl/gezondheid/6328729/aantal-doden-door-hiv-tbc-en-malaria-in-twintig-jaar-met-61-procent-gedaald.html
7 04 Het zit ’m volgens mij bij het debat over de regeringsverklaring van Dick Schoof in het maatschappij- en mensbeeld van met name de PVV-ers in het nieuwe Nederlandse kabinet. De afspraak dat zij ‘delen van hun opvattingen over de Nederlandse inwoners en de Nederlandse samenleving als geheel in de functie van minister of staatssecretaris niet zullen uiten en zich aan de grondwet zullen houden’ voldoet natuurlijk van geen kant. Het ging in het debat veel over nog recent gedane uitspraken over hoofddoeken voor moslima’s en ‘omvolking’ door de ministers Fleur Agema, Marjolein Faber en Reinette Klever. En aangeroerd werd het vereiste dat het kabinet ‘met één mond spreeekt’. Hun PVV-gedachtengoed omschrijf ik alsvolgt: ‘Er wonen hier Nederlanders en vreemden; die vreemden hebben andere gewoonten en eisen ook hun deel van de [steeds kleiner wordende; GjH] koek op. Stop die cultuurverandering en de koek verdelen we onder Nederlanders’. Ik, daarentegen wil geen onderscheid maken tussen Nederlanders en vreemden wanneer zij hier wereken en wonen. Ik juich tot op zekere hoogte een cultuurvermenging toe. Ook vind ik dat iedere Nederlandse vrouw vrij moet zijn om een hoofddoek te dragen, maar helaas is daar vaak geen sprake van. Neemt niet weg dat ik het beleidsmatig maken van onderscheid tussen Nederlanders en vreemden verafschuw. Ik zou ze adviseren zich ertegen te verzetten dat de koek steeds kleiner wordt. https://nos.nl/nieuwsuur/video/2527659-zo-ontaardde-de-eerste-week-van-kabinet-schoof-in-chaos
8 12 Soldaat Jan van Waveren getuigde in 1969 over het walgelijke Nederlandse koloniale beleid in Indonesië met zijn boek “Eer de haan kraait … Een Hollandse soldaat op Java” (2024, Uitgeverij Jurgen Maas). Toen Van Waveren in Java kwam, was hij net als de meesten nauwelijks geïnformeerd over de koloniale werkelijkheid. Ter plaatse zag hij wat hij zag. Drie jaar later, in 1951, schreef hij er een roman over, waarin zijn alter ego ‘Jenver’ vertelt over zijn ervaren. “De motivering voor het schrijven was de mateloze verbijstering … vooral om te ontdekken dat moraal alleen geldt binnen de eigen rattenkolonie.”
Alle Westerse overwinnaars van de Tweede Wereldoorlog, België, Frankrijk, Groot-Brittannië, Portugal en Spanje gunden hun Afrikaanse en Aziatische kolonies evenmin de vrijheid, die ze zelf net in eigen land hadden bevochten. Deze misrekening slachtte in Indonesië 150.000 Indonesische mensen af met een bijzonder gewelddadige militaire actie, waarbij ook ongeveer 5.000 Nederlandse soldaten door het verzet werden uitgeschakeld. Echte excuses voor dit Nederlandse kolonialisme zijn er nog steeds niet en van de huidige Nederlandse regering moet dat ook niet verwacht worden.
8 28 In de vroege ochtend van 29 januari 2024 propten 7 Palestijnen zich in de wijk Tall al-Hawa van Gaza-stad in een Kia Picanto. Aan boord was het zesjarige Palestijnse meisje Hind Rajab met haar oom, tante en vier neefjes en nichtjes. Hun doel was het Israëlische geweld te ontlopen dat een groot deel van hun stad in een puinhoop had veranderd. Daarmee gaven zij gehoor aan een Israëlische oproep de wijk te verlaten. Ze kwamen niet ver. Hinds moeder Wissam zag vanuit haar huis hoe de auto door het Israëlische leger onder vuur werd genomen. Twee inzittenden overleefden de aanval: Hind en haar 15-jarige nicht Layan. Laatste belde in paniek met het Palestijnse Rode Kruis: ‘Ze schieten op ons. Er staat een tank naast me.’ Het gesprek werd onderbroken door een salvo van 64 schoten dat Layan het leven kostte. Toen de hulpverleners terugbelden kregen ze Hind aan de lijn. Zij was gewond aan haar been, hand en rug, en smeekte om hulp. Het kostte de hulpverleners uren om een veilige toegang tot Hinds locatie te coördineren met het Israëlische leger. Pas om 17.40 uur, het was al donker, kregen zij toestemming. Daarop vertrokken twee paramedici met een ambulance om Hind te bevrijden. Uit de communicatie met hun collega’s blijkt dat zij de Kia vonden, maar op datzelfde moment werden beschoten. Daarna werd het stil. Deze gruwelijke moord op het zesjarige Palestijnse meisje Hind Rajab en haar familie door het Israëlische koloniale bezettingsleger illustreert het beestachtige Israëlische geweld (dat 335 kogels en een tankgranaat gebruikte op 13 tot maximaal 23 meter afstand; de schutter moet hebben geweten dat hij burgers en kinderen beschoot).
En dan de straffeloosheid, waarmee dat zich blijft voordoen. Hoewel deze feiten van Den Haag [de minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD)] tot Washington bekend zijn, worden ze op hun beloop gelaten in afwachting van Israëlische onderzoeken, die nooit worden afgerond. Tegelijkertijd wordt Israël op alle podia uit de wind gehouden, en worden maatregelen om het land in te tomen niet genomen. Het Nederlandse gebrek aan actie is de facto een uitnodiging aan Israël om door te gaan met haar gruwelijke geweld; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/moord-op-zesjarige-palestijnse-hind-rajab-mede-mogelijk-gemaakt-door-nederland/
8 30 Van de mensen met een bijstandsuitkering is in Nederland nu 10% jongvolwassene. Niet alleen onder jongeren neemt het aantal bijstandontvangers toe. De groep 27- tot 45-jarigen telde eind juni 1.000 ontvangers meer dan eind maart jl.. Ook het aantal 45-plussers, dat bijstand ontvangt, was in het 2de kwartaal van dit jaar groter dan een jaar eerder. In die leeftijdscategorie hebben nu 229.000 mensen een uitkering. Eind juni ontvingen in totaal 405.000 Nederlanders een bijstandsuitkering. Dat is een stijging van 6.000 personen vergeleken met vorig jaar juni. Het is het 4de kwartaal op rij dat dit aantal stijgt; door Noémi van de Pol. https://www.nu.nl/economie/6326302/aantal-jongeren-in-de-bijstand-loopt-al-anderhalf-jaar-op.html
9 06 Het Nederlandse kabinet scherpt de regels voor ASML aan voor de export van hoogwaardige chipmachines. Daarmee volgt Nederland ‘voortaan de lijn van de regels de Verenigde Staten van Amerika’; door NOS Nieuws. Dat is in een notendop wat ik – al decennia – tegen de Nederlandse regering heb: altijd proberen precies in de pas te lopen met de VS. Wellicht kan Dick Schoof zo in de toekomst ook nog een hoge post verwerven bij NAVO, maar eigen afwegingen maken voor een plaats aan de juiste kant van de geschiedenis is er nog steeds niet bij [of trek ik al decennia voorbarige conclusies? GjH]. https://nos.nl/artikel/2536056-nederland-past-exportregels-aan-voor-asml-nu-in-lijn-met-vs
9 12 Al meer dan 10 jaar komen gemeenschappen in Ghana, Ivoorkust en Nigeria in opstand om de vele schendingen van hun rechten als gevolg van de activiteiten van de Belgische SIAT-Groep aan te klagen. Ze beschuldigen het bedrijf, dat gespecialiseerd is in de productie van palmolie en rubber, van landroof, ontbossing, ondermijning van hun voedselzekerheid en andere mensenrechtenschendingen. Volgens hen is het bedrijf ook medeplichtig aan hardhandig optreden dat heeft geleid tot de dood van 2 mensen, tientallen gewonden en de willekeurige arrestatie en opsluiting van meer dan 70 mensen.
8 16 Uiteindelijk ruimden de Franse militairen in juni 2022 het veld in Mali, maar dat betekent niet dat de sporen van de voormalige bezetter nu zijn uitgewist. De Malinese economie steunt nog steeds op Franse multinationals als Orange, Razel-Bec, Sogea-Satom en TotalEnergies, die een aanzienlijk marktaandeel behouden. Ze zijn zo verankerd in het land, dat de nieuwe Russische partner moeite zal hebben om er financieel voet aan de grond te krijgen. Bovendien blijft de Franse controle over de economie ook aanzienlijk door de historische overeenkomst, die de monetaire reserves van de CFA-frank in de Nationale Bank van Frankrijk onderbracht.
Het officiële verbod, dat de junta instelde op Franse financiering voor lokale ontwikkeling, is vooralsnog de enige tastbare economische breuk met Frankrijk. Als gevolg daarvan schortte het Agence Française de Développement zijn activiteiten op en trok het zijn personeel terug. Daarnaast stopte ook de directe financiële en logistieke steun aan honderden scholen, die het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking via de Franse ambassade bood. De overmatige invloed van Frankrijk op zijn kolonies en zijn machtsmisbruik wordt als oorzaak gezien voor de huidige ellende onder de Malinese bevolking; door Malick Sadibou Coulibaly. https://www.mo.be/analyse/de-samenwerking-met-rusland-was-een-ontgoocheling-voor-ons-allemaal
7 19 Na decennia van spanningen in de 15de eeuw tussen Arabieren en Portugese handelsposten aan de Indische Oceaan, vluchtten de Portugezen weg uit wat nu Kenia heet. De Arabieren vestigden er een schrikbewind en deporteerden tienduizenden Kenianen als slaven naar het Arabisch schiereiland. In de tweede helft van de 19e eeuw kregen de Engelsen interesse voor het gebied. De vraag vanuit Europa naar cacao, ivoor, koffie en kruidnagel nam toe. De Engelsen schaften de slavernij af, stuurden missionarissen naar het gebied om het ‘ware geloof’ te prediken. In 1895 nam de Britse regering het beheer over. Britse kolonisten gebruikten de quasi gratis werkkracht van de Afrikaanse bevolking op de plantages. De Britten voerden voor de plaatselijke bevolking een verbod in om zelf aan landbouw te doen. Er sluimerde altijd ontevredenheid en verzet tegen de buitenlandse heersers. Na de Eerste Wereldoorlog werd die ontevredenheid omgezet in de oprichting van een antikoloniale verzetsbeweging. Van 1952-1956 vond de Mau-Mau-opstand plaats. Na jaren van verzet werd Kenia in 1963 een autonoom koninkrijk met de Britse Elisabeth II als staatshoofd. In 1964 werd Kenia een republiek met als eerste president Jomo Kenyatta.
De Westerse kolonisatie heeft in Kenia veel schade aangericht aan de traditionele organisatievormen, die berusten op hun codes, rituelen, sociale normen, stammen en hun welvaart. Het Westers koloniaal model bleef echter intact met rampzalige gevolgen: 80% van de Keniaanse bevolking leeft vandaag in armoede, 60% van de arbeidskrachten is werkloos. Kenia heeft een zeer jonge bevolking; de gemiddelde inwoner is 19 jaar met een gemiddelde levensverwachting van 30 jaar. De afhankelijkheid van boeren ten aanzien van multinationals en onteigeningen worden door de agro-industrie en Bill Gates aangeprezen als het voldoen aan de behoeften van de moderne landbouw. Dit houdt een systeem in dat is aangepast om te voldoen aan de eisen van het wereldwijd agrokapitaal en aan institutionele investeerders als BlackRock. Ondertussen proberen deze gevestigde Westerse belangen Afrika via de media af te schilderen als een hopeloos geval dat ‘ingrijpen’ nodig heeft. In dit opzicht is het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie (WTO) de sleutel tot het begrijpen van de processen, die de vernietiging van de Afrikaanse landbouw veroorzaken.
De neoliberale shocktherapie heeft arme Keniaanse boeren meer voedselonzekerheid bezorgd. Op 13 mei jl. werd in het Keniaanse parlement een ontwerp voor een Financieringswet ingediend voor de begroting 2024-2025. De ontwerpbegroting voorzag in nieuwe belastingen op de levensnoodzakelijke goederen voor het volk. Nieuwe inkomsten zouden vooral van het volk moeten komen. Onder druk van het door het Westen gedomineerde IMF moest de regering besparen door belastingen te heffen op basisgoederen om $ 2,7 miljard aan schuldenlast af te betalen. Daartegen ging de jeugdige bevolking in verzet. Ze zijn de schaamteloze corruptie in het staatsapparaat, de economische malaise en de grote kloof tussen arm en rijk beu. Ze noemen zich ‘generatie Z’; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/19/kenia-opstand-tegen-de-westerse-kolonisatie/
8 19 De huidige oorlog in Soedan is geen puur militair conflict tussen het officiële leger van Soedan en paramilitaire groepen. Het is een conflict tussen twee machten, die buigen voor regionale actoren om hun economische en politieke agenda te dienen. Deze voortdurende burgeroorlog zal Soedan verdelen op basis van economische grondstoffen in elke regio, en het land zo verbinden met het wereldwijde kapitalistische systeem in plaats van de grondstoffen te gebruiken om de Soedanese economie nieuw leven in te blazen en een einde te maken aan de armoede en de honger. De huidige burgeroorlog heeft een verwoestende impact op de Soedanese bevolking, infrastructuur en instellingen. Er zijn 10,7 miljoen mensen intern vluchteling, waarmee het de grootste bevolking van interne vluchtelingen ter wereld is. Daar komt bovenop dat in minder dan 2 jaar tijd 2 miljoen mensen Soedan ontvlucht zijn. Hoewel Soedan uitgestrekte vruchtbare landbouwgronden heeft, leidt meer dan de helft van de bevolking honger. Meer dan 25 miljoen Soedanezen van de 46 miljoen verkeren in voedselonzekerheid; door Aseel Saleh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/19/echte-oorzaken-conflict-in-soedan-oorlog-door-de-grootmachten-voor-grondstoffen/
9 14 De wereld verandert. Nieuwe machten steken de kop op, maar Afrika blijft wat het altijd al was: een afzetmarkt voor anderen en een bron van grondstoffen eveneens voor anderen. Politiek gezien is Afrika nog altijd een onstabiel continent, geteisterd door conflicten en oorlogen. Maar er is ook een Afrika dat wij minder te zien krijgen: het Afrika van de toekomst. Terwijl de wereld veroudert, verjongt Afrika. En dat is de grootste troef van het continent. Ondanks alle problemen, die Afrika vandaag beroeren, behoren sommige Afrikaanse landen tot de snelst groeiende economieën ter wereld. Afrika krijgt jaarlijks $ 50 miljard aan hulp, terwijl er jaarlijks honderden miljarden dollars naar het buitenland worden gesluisd. Wij weten dat dat geld in het Westen belandt. Er zijn mechanismen nodig om een einde te maken aan het gemak waarmee geld het Afrikaanse continent verlaat. Ook de financiële instellingen en Westerse samenwerkingsverbanden, die deze corruptie steunen, moeten daarbij ter verantwoording geroepen worden; door Samira Bendadi, die Zeinab Badawi (schrijfster van “Een Afrikaanse Geschiedenis” (2024, uitgegeven door Omniboek) interviewt. https://www.mo.be/interview/afrika-kan-mee-de-problemen-van-de-wereld-oplossen Zie ook het volgende onderwerp.
9 17 Afrika haalt zelden het nieuws met verhalen, die niet gaan over gewapende conflicten, hongersnood of kindersterfte. Toch is er veel meer te vertellen over het continent. Wallace Chuma, Trust Matsilele en Colin Getty Tredoux roepen de internationale media op om meer context te bieden en de diversiteit van alle Afrikaanse landen te belichten; door Inter Press Service. Zie ook het onderwerp hiervoor. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/17/het-nieuws-over-afrika-gefileerd-stereotiep-beperkt-en-voorspelbaar/
7 18 Veel Afghaanse stedelingen en veel Afghaanse vrouwen staan positief over vrouwenrechten. Maar ook mannen blijken voorstander, met name door het ‘eerste dochters-effect’: vaders, die een oudere dochter hebben, blijken aanzienlijk vaker geneigd vrouwenrechten te steunen. Bovendien blijkt dat als de vaders even aan het lot van hun dochters herinnerd worden, ze vaker voorstander van vrouwenrechten zijn. Ze vernoemen dan ook sneller ‘gelijkheid’ als een belangrijk recht, zeggen vaker dat vrouwenrechten goed zijn voor de maatschappij, en zijn vaker voorstander van internationale druk op de taliban om de vrouwenrechten te respecteren; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/18/afghanen-steunen-vrouwenrechten-vooral-als-ze-aan-hun-dochters-denken/
8 15 Drie jaar nadat de Taliban Afghanistan weer in handen kregen, is het toerisme naar het land weer aan het toenemen. In 2021 kwamen nog maar 691 toeristen naar Afghanistan; in 2023 was dat aantal al gestegen naar 7.000. Het opkomende toerisme naar Afghanistan lijkt een stap te zijn richting de normalisering van de Taliban. Fatima Noori, een Afghaanse vrouw die – uitgeweken naar België – vecht voor de toekomst van haar zelf en van alle andere vrouwen van wie alles is afgenomen, kan niet zwijgen wanneer zij ziet dat degenen die haar land hebben verwoest, steeds meer worden geaccepteerd. De economische en humanitaire crisis in Afghanistan heeft miljoenen mensen in ellende gestort, terwijl de rechten van minderheden en vrouwen ernstig beperkt worden. Voor haar, en vele anderen in de Afghaanse gemeenschap, is het normaliseren van de Taliban zowel pijnlijk als verontrustend; door Fatima Noori. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/opinie-de-toerist-uithangen-met-de-taliban/
9 02 Terwijl de Westerse media een beeld schetsten van onrusten in Bangladesh als ‘pro-democratische’ demonstraties geleid door ‘studenten’, schreef de BBC in een artikel van juli 2023: “De Eerste Minister van Bangladesh legt de schuld voor het geweld bij de politieke machten”, waarbij zij er indirect op wees dat onder meer de beweging Jamaat-e-Islami (Society of Islam), inclusief zijn studentenafdelingen, achter het straatgeweld zat.
Van zijn kant heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten van Amerika in 2023 nog een rapport gepubliceerd, waarin het de langdurige bedreiging en gewelddadige geschiedenis, die Jamaat-e-Islami in Bangladesh vormt, witwaste en de organisatie afschilderde als slachtoffer van ‘mishandeling’ door de regering. Geen enkel artikel in de Westerse media heeft daarna zelfs maar geprobeerd de VS-betrokkenheid bij de meest recente protesten te ontkennen. Net als andere protesten, die overal in de wereld door de VS worden georganiseerd, gaat het hier om een amalgaam van gewelddadige organisaties als Jamaat-e-Islami, samen met groepen in de zogenaamde ‘civiele maatschappij’, gefinancierd door de VS en supporters van door de VS gesteunde oppositiepartijen; door Brian Berletić, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/02/wat-of-eerder-wie-zit-achter-de-regime-change-in-bangladesh/
8 29 De hoogste rechter van Zuid-Korea heeft vandaag bepaald dat de staat een grondwettelijke verplichting heeft meer klimaatmaatregelen te nemen om haar inwoners tegen gevaarlijke klimaatverandering te beschermen. Net als in de Duitse klimaatzaak oordeelt de rechter ook hier dat onvoldoende lange termijndoelstellingen de ‘constitutionele rechten’ schendt van de generaties, die na 2030 nog leven, en dan onevenredig grote lasten moeten dragen. Zuid-Korea moet van de rechter voor 28 februari 2026 de wet aanpassen en daarin lange termijndoelen voor 2031 t/m 2049 opnemen, die de burgers voldoende beschermen. In haar uitspraak stelt het Hof dat de Koreaanse regering haar eerlijke deel van de wereldwijd noodzakelijke emissiereducties op zich dient te nemen; 9 21door Hanneke van Ormondt. https://www.urgenda.nl/grote-overwinning-klimaatzaak-zuid-korea/
6 28 Toen hij aantrad wierp Emmanuel Macron zich op als ‘dam tegen extreemrechts’, maar hij heeft extreemrechts daarentegen sterker gemaakt. De balans van zijn beleid is catastrofaal. Hij heeft de traditionele centristische partij mee helpen vernietigen, voerde een antisociaal, autoritair, repressief en ultraliberaal beleid en heeft als kers op de taart extreemrechts gelegitimeerd. Zeven jaar later staat Marine Le Pen dichter bij de macht dan ooit. Het brokkenparcours van Macron zou een wake up-call voor de rest van Europa kunnen zijn; door Marc Vandepitte. Ik zie een overeenkomst met het brokkenbeleid van Mark Rutte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/28/de-roekeloze-gok-van-macron/
7 04 De Duitse minister Nancy Faese neemt strenge maatregelen tegen islamisten en antisemitische haat. Uit haar toelichting blijkt dat iedereen met kritiek op Israël het land uit gezet moet kunnen worden: “Ieder die geen Duits paspoort heeft en terrorisme verheerlijkt zullen we buiten zetten”. Hoe ‘terrorisme verheerlijken’ gedefinieerd wordt is nog onduidelijk. Kritiek op Israël wordt kennelijk gelijkgeschakeld met steun aan Hamas, en dat is nu eenmaal volgens de Duitse regering een terreurorganisatie. Omgekeerd zal de verdediging van de genocide door het Israëlisch leger in Gaza waarschijnlijk niet vallen onder het ‘verheerlijken van terrorisme’; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/04/gaza-andermaal-staat-duitsland-aan-de-verkeerde-kant-van-de-geschiedenis/
7 05 Labour heeft in het Verenigd Koninkrijk de verkiezingen ruim gewonnen, maar waar staat Labour nu nog voor? Het is een veilige partij geworden voor de huidige status quo van het economisch bestel: for the few, not for the many. De privatisering van de openbare gezondheidszorg – ooit na de Tweede Wereldoorlog de grootste verwezenlijking van Labour – gaat onverminderd door. Het Conservatieve beleid om slechts voor 2 kinderen per gezin kinderbijslag uit te keren blijft ongewijzigd. De lonen voor werkende mensen zullen laag blijven. Groot-Brittannië blijft het land met (in verhouding tot de koopkracht) de duurste treinkaartjes van Europa. Er komen geen massale investeringen in sociale woningbouw; door Lode Vanoost. Kortom, met Labour aan de macht wordt de akker in het Verenigd Koninkrijk omgeploegd waar extreem rechts straks ook daar de vruchten van kan gaan plukken. Het lijkt een wetmatigheid, die voor alle geïndustrialiseerde landen geldt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/05/brits-verkiezingen-waar-36-procent-een-meerderheid-wordt-maar-ook-waar-linkse-krachten-de-strijd-nooit-opgeven/
8 14 De Holocaust was een uitloper van een eerdere genocide in het begin van de 20ste eeuw, die Duitsland nog steeds weigert te erkennen. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock is nu de zoveelste in een lange rij verdedigers van Westers supermacistisch denken; een stroming die beweert dat de ene groep superieur is ten opzichte van een andere. Zij erkent in eigen handelen alleen maar degelijke en goede motieven en ziet in al het kwade de vunzige hand van anderen. Dit gedachtegoed gaat veel verder terug dan de gruwel van de Holocaust tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het heeft zijn wortels reeds in de negentiende eeuw, toen kolonialisme en rassensuprematie nog openlijk beleden ‘waarden’ waren. Het nazisme had zijn wortels in dat kolonialisme.
De Duitse versie van die historische schande kende zijn gruwelijke première in het Afrikaanse land, dat ooit ‘Duits Zuidwestelijk Afrika’ werd genoemd en nu Namibië is. Het gaat om de Duitse genocide op de Herero en de Nama-volkeren in die Duitse kolonie. In januari 2024 legde Hage Geingob, de inmiddels overleden president van Namibië, nog een verklaring af waarin hij Duitsland scherp bekritiseerde voor zijn slaafse verdediging van Israël. Daarbij wees hij op het feit dat de Duitse regering actieve medewerking aan een genocide in Palestina verleent, terwijl het nog altijd geen schuld erkent voor de genocide, die het tussen 1904 en 1908 in Namibië tegen de Herero en de Nama heeft aangericht; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/niet-tweede-maal-reeds-derde-maal-dat-duitsland-medeplichtig-is-aan-genocide/
9 01 De euforische oorlogsgezindheid van de EU-regeringen en NAVO-lidstaten is zo groot dat ze bereid zijn hun economische ondergang erbij op de koop toe te nemen. Nergens is dit gruwelijke fanatisme zo evident als in Duitsland. Sociaal-democraten en Groenen in de regering en conservatieve Christen-democraten in de oppositie willen de oorlog met Rusland voortzetten ‘tot de laatste Oekraïener’, terwijl de Duitse economie in elkaar klapt. Ook zware electorale verliezen overtuigen hen niet; door Michael Roberts. https://thenextrecession.wordpress.com/2024/09/01/germany-the-end-of-eu-hegemony/
9 04 Aan de bourgeoisie boden de Olympische Spelen een mogelijkheid om het historische embourgeoisement van de Seinestad te bevorderen en te herbevestigen – en om Parijs opnieuw eventjes te laten schitteren als het Babylon van de internationale bourgeoisie. Het was in die context dat in Parijs een ‘sociale schoonmaak’ (nettoyage social) gehouden werd door de daklozen uit de stad te verbannen en zo ‘de armoede onzichtbaar te maken’ (invisibiliser la pauvreté). Op die manier kan men ook begrijpen waarom tijdens de opening van de Spelen de met duizenden atleten beladen boten vertrokken vanaf de Pont Austerlitz, min of meer gelegen op de grens tussen het historische centrum van de stad en zijn oostelijke buurten, het ‘Parijs van de armoede’. Door op die plek van start te gaan, liet men het plebejische Parijs topografisch rechts maar symbolisch links liggen. De Place de la Bastille, de primordiale revolutionaire locus delicti, en de daarachter gelegen Faubourg Saint-Antoine, indertijd het hol van de revolutionaire leeuw, hoefden zo niet ter sprake te komen; door Jacques Pauwels. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/04/olympia-2024-feestkapitalisme-rond-de-eiffeltoren/
9 12 De Duitse regering van Groenen en Sociaal-Democraten wil zijn ecologische energietransitie verwezenlijken over de rug van de autochtone bevolking van Namibië. Het project ‘Hyphen’ gaat van start in een land waar de nationale waternoodtoestand werd uitgeroepen en slechts de helft van de gezinnen toegang heeft tot elektriciteit. Toch beoogt het project vooralsnog alleen ‘exporteconomie’. De wind- en zonne-energieinstallaties van het Hyphen-project moeten worden gebouwd in een gebied van ongeveer 2.000 km2 met de – nog altijd – Duitse naam ‘Sperrgebiet’ (Verboden gebied). Het zijn traditionele gronden van de Nama, een van de bevolkingsgroepen waartegen Duitse troepen de eerste genocide van de vorige eeuw pleegden, nadat daar tijdens de Duitse kolonisatie diamanten gevonden waren (zie ook 8 14 onder dit kopje). En van transparantie tegenover de bevolking is geen sprake; de Namibische regering heeft de grootste aanbesteding in de geschiedenis van het land zonder enig zorgvuldigheids-onderzoek doorgevoerd en geen enkel detail bekend gemaakt. Honderd jaar na de Duitse genocide in datzelfde land, de toenmalige kolonie Zuid-West-Afrika, wil Duitsland opnieuw zijn koloniale logica opleggen aan de Namibische bevolking. Daarnaast moet vermeld worden dat de vervaardiging van zogenaamde ‘groene waterstof’ in werkelijkheid heel vervuilend. Voor de lokale bevolking in Namibië zal er daarentegen noch water noch stroom zijn, noch het voor de landbouwproductie zo belangrijke ammoniak dat in het Hyphenproject gebruikt gaat worden; door Julia Manek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/duits-ecologisch-neokolonialisme-in-namibie/
9 12 In juni en juli werden in Frankrijk 2 stemrondes gehouden. Emmanuel Macron verloor de verkiezingen met zijn politieke partij ‘Renaissance’. Hij is een trouwe bondgenoot van de Franse miljardairs-oligarchen; meteen na zijn aantreden in 2017 maakte hij een einde aan de vermogensbelasting. In 1996 bezaten de 500 rijkste families in Frankrijk een vermogen dat gelijk was aan 6% van het bnp. Toen Macron aan de macht kwam, was dat cijfer al gestegen tot 20%. Omdat hij de vermogensbelasting afschafte bezaten de 500 rijkste families in 2022 een vermogen dat gelijk was aan maar liefst 45% van het Franse bbp – bijna de helft van de waarde van alle goederen en diensten die in één jaar in het land werden geproduceerd. Van de Franse bevolking leeft 50% van minder dan € 1.930 per maand na aftrek van belastingen. Terwijl hij de belastingen op de rijken verlaagde, bezuinigde Macron op sociale programma’s waar de meerderheid van de bevolking baat bij heeft. Zonder parlementaire goedkeuring duwde hij maatregelen door, die de pensioenleeftijd verhoogden, wat leidde tot massale protesten waar miljoenen mensen aan deelnamen. Terwijl gewone arbeiders in Frankrijk lijden, zegt Macron tegen hen dat ze hun broekriem moeten aanhalen en dat er een “einde aan de overvloed” is gekomen.
Een coalitie van linkse partijen eindigde bij de verkiezingen op de eerste plaats. Echter, hoewel verloren weigerde Macron de winnaar een regering te laten vormen. In plaats daarvan sloot hij een verbond met extreemrechts. Hij benoemde een conservatieve politicus tot premier, die met 6% van de stemmen op de 4de plaats eindigde; door Ben Norton, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/macron-president-van-de-rijken-steelt-verkiezingen-die-hij-verloor/
9 16 Het wordt politiek vooral interessant om te kijken hoe Wopke Hoekstra zich als eurocommissaris ‘Klimaat en Schone Groei’ gaat verhouden tot de Spaanse Teresa Ribera, die hoogstwaarschijnlijk eurocommissaris ‘Klimaat- en digitale transitie’ wordt en daarmee een overkoepelende functie krijgt op het klimaatterrein. Zij is een Sociaal-Democraat en wordt een van de vicevoorzitters van de Europese Commissie, belangrijker dan Hoekstra. In kringen van de Christen-Democraten wordt gevreesd dat Ribera ‘een tweede Frans Timmermans’ wordt: een machtige eurocommissaris met – in hun ogen – misschien wat al te grote groene ambities. Door ook Christen-Democraat Hoekstra op het klimaatdossier te zetten kan hij tegenwicht bieden aan de Spaanse sociaaldemocraat, is het idee; door NOS Nieuws. Zo doen ze dat dus in de Europese Unie: beteugel de progressie, ook al is het al te laat om de afgesproken doelen te bereiken. https://nos.nl/artikel/2537366-eurocommissaris-hoekstra-krijgt-post-klimaat-en-schone-groei-in-nieuwe-commissie
9 16 Hoewel de Franse regering officieel het standpunt van de Verenigde Naties steunt dat pleit voor een referendum over zelfbeschikking van de Westelijke Sahara, heeft ze in de Veiligheidsraad altijd gestemd tegen de opname van een waarnemingsmissie voor mensenrechten in het stappenplan van MINURSO, de VN-missie voor het referendum in de Westelijke Sahara. Belangrijk om te weten is dat het ‘Polisario Front’, de onafhankelijkheids-organisatie van de Sahara, ermee heeft ingestemd om de optie van autonomie binnen het Marokkaanse nationale kader op te nemen als een van de vragen van het referendum. Alleen kon ze niet accepteren dat dit de enige vraag zou zijn en dat de kwestie van nationale onafhankelijkheid zou worden geschrapt. Het is dit ‘schrappen’, dat gesteund door de Franse regering in strijd is met het zelfbeschikkingsrecht van het Sahara-volk. Met dit nieuwe initiatief stemt de Franse regering naadloos af op de strategie van de Verenigde Staten van Amerika; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/franse-regering-steunt-marokkaanse-koloniale-ambities-in-westelijke-sahara/
6 28 Afgelopen nacht ‘debatteerden’ ze met elkaar bij CNN. De gedoodverfde leiders van de Democraten en de Republikeinen van het land, dat de heerschappij over heel de wereld afdwingt en waar mogelijk opeist. De eerste zou ik in een lekkere stoel willen zetten en een kopje thee aanbieden, hem gerust stellen dat ik zag dat hij zijn best gedaan heeft en een prestatie van formaat geleverd heeft voor zijn stadium van aftakeling. De ander dwingt daarentegen wel staatsmannen-respect af, maar in die zin dat we ons met elkaar moeten afvragen hoe hem te muilkorven. Later vandaag toonde Biden zich – via NOS Nieuws – tijdens een Democratische partijbijeenkomst scherper en strijdbaarder. Hij beperkte zich in het fragment, dat ik zag, tot de stelling ‘de juiste man te zijn, die weet wat hij weet, en waarheid plaatst tegenover de leugens van Trump’. Inhoudelijk verdedigde hij zijn nagenoeg even kwalijke Democratische beleid als dat van de Republikeinen niet. Bernie Sanders kwam niet voor in de lijstjes, die Joe Biden eventueel zou kunnen vervangen; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. Zou er een Amerikaanse democraat zijn met het gedachtengoed van Sanders, maar appetijtelijk genoeg om het tegen Donald Trump op te nemen?
7 17 In 2016 was Donald Trump een absolute buitenstaander zonder ervaring in het besturen, zonder netwerk in Washington of binnen de Republikeinse Partij en zonder uitgewerkt plan. Zijn ambities werden ingetoomd door functionarissen en wetgevers van de centrumrechtse mainstream van zijn partij. Ondertussen heeft hij het partij-apparaat helemaal naar zijn wensen herschapen. Deze keer kan hij rekenen op een kern van ervaren en zeer trouwe aanhangers en heeft hij wel een [min of meer; GjH] uitgewerkt plan. Trump is een symptoom van een diepe maatschappelijke crisis. Angstwekkend veel Amerikanen zijn kennelijk zo radeloos, dat ze op zoek gaan naar een sterke leider, ook al kraamt die de grootste onzin uit en gaat die in tegen hun eigen persoonlijke belangen. Zo wil Trump ongestoord kunnen regeren en alle eventuele weerstand vanuit het staatsapparaat aan banden leggen. Met de 91 strafrechtelijke aanklachten tegen hem is Trump een voorbeeld van straffeloosheid. Zijn brutaal en provocerend taalgebruik stimuleert een cultus van geweld. Voormalig president Trump zegt dat hij bereid is zijn politieke vijanden te vervolgen als hij dit najaar wordt verkozen. Hij denkt daarbij aan mensen als Hillary Clinton, Joe Biden en diens familie, maar ook aan kritische journalisten. Het beleid van Biden kun je bezwaarlijk progressief noemen, maar als Trump herkozen wordt zal zijn beleid nog reactionairder zijn dan dat van zijn voorganger, onder meer op het vlak van klimaat, migratie, sociale zekerheid en vrouwenrechten. Met Biden deelt Trump de mening dat China de belangrijkste rivaal van de Verenigde Staten van Amerika is, waarvan de opkomst zoveel mogelijk gesaboteerd moet worden. Maar Trump wil het nòg harder spelen dan zijn politieke rivaal. Om de confrontatie met China ten volle aan te gaan is het nodig dat de VS minder actief wordt in Europa en in het Midden-Oosten, zodat het meer middelen kan vrijmaken voor Azië. Dat is de reden waarom de oorlog in Oekraïne van Trump zo snel mogelijk moet worden beëindigd en waarom Europa zelf maar voor zijn veiligheid moet zorgen. Trumps pas aangestelde running mate James David Vance is het daar helemaal mee eens.
Tijdens zijn eerste ambtsperiode beëindigde Trump al de financiering aan VN-agentschappen, die Palestijnse vluchtelingen ondersteunen, erkende hij de Golan-hoogvlakte als Israëlisch territorium en Jeruzalem als onverdeelde hoofdstad van Israël. Wapenbeheersing dreigt onder Trump verder te worden uitgehold. Tijdens zijn eerste ambtstermijn trok Trump de VS al terug uit verschillende wapenbeheersingsverdragen [hetgeen behelsd dat Amerika haar atoomwapenareaal gaat moderniseren en uitbreiden, en dat atoomwapen-installaties op land ontwikkeld gaan worden; GjH].
Een tweede termijn van Trump zal leiden tot een verzwakking van de NAVO of zelfs een terugtrekking van de VS uit de alliantie [hetgeen ik zou toejuichen; GjH]. Het zou ook wel eens het einde kunnen betekenen van het Westen als organiserende speler op het wereldtoneel [wat me – gezien de invulling van die rol tot nu toe – ook een goede ontwikkeling lijkt; GjH]. Echter, met Trump aan het roer komt een gewelddadige botsing tussen de 2 titanen een stuk dichterbij, en dat is allesbehalve een gunstige ontwikkeling. Wellicht laat Benjamin Netanyahu de oorlog voortduren tot Trump opnieuw in het Witte Huis zit. Dan valt de lichte druk weg die hij nu ondervindt van zijn belangrijkste geldschieter en wapenleverancier. Een Trump-regering zal het New Startverdrag, dat langeafstandsraketten beperkt en in 2026 afloopt, waarschijnlijk niet vernieuwen. Trump is van plan om handelsoorlogen op te voeren. Hij denkt daarbij aan een algemeen tarief van 10% op alle geïmporteerde goederen, dus ook voor goederen uit Europa. Voor alle Chinese goederen voorziet hij een tarief van 60%. Dit zal een handelsoorlog ontketenen tussen de 2 grootste economische machten en de spanning tussen beide landen verder opdrijven. Deze handelsoorlog zal ook andere landen meesleuren en kan een destabiliserend effect hebben op de wereldhandel. Voor de rijkste huishoudens heeft hij nieuwe belastingverlagingen tot $ 400.000 in petto. Die zullen gefinancierd worden door de tariefverhogingen op import en door andere maatregelen. Als gevolg daarvan zal een doorsnee Amerikaans gezin jaarlijks ongeveer $ 1.500 meer gaan betalen voor basisbehoeften zoals benzine en geïmporteerde goederen. En dat terwijl het rijkste land ter wereld één groot sociaal nu al een kerkhof is. Vaak moeten Amerikanen 2 tot 3 aanstellingen voor lief nemen om niet in de armoede terecht te komen. Zelf afkomstig uit de toplaag van de bevolking stelt Trump zich op als een strijder tegen het establishment en gaat hij tekeer tegen intellectuelen, de media, de politieke kaste en wetenschappers. Zijn stoer en vulgair taalgebruik sluit daar perfect bij aan.
Dit fenomeen doet zich overigens helaas niet alleen in de VS voor. In grote delen van de wereld is extreemrechts in opmars. Het kapitalisme verkeert in een diepe crisis. Het is zeer de vraag of dit systeem nog te hervormen is en of we niet toe zijn aan een reset. Hopelijk trekken we tijdig voldoende lessen uit de geschiedenis; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/wat-als-trump-wint/
8 13 Fidel Castro is 98 jaar geworden. Hij leeft vandaag, omdat zijn symbool blijft bestaan als bewijs dat het mogelijk is om een revolutie te maken met, door en voor het gewone volk en om die revolutie vol te houden tegen de vervolging en vijandigheid van de grootste imperiale macht ter wereld in. Het is de plicht van Cubaanse revolutionairen om te debatteren, te discussiëren en te blijven creëren. Ongetwijfeld heeft Castro als mens en politicus fouten gemaakt, maar hij realiseerde ook grote successen, die belangrijk zijn voor het overleven van de Cubaanse revolutie: een massale alfabetiseringscampagne, het creëren van banen, de oprichting van een systeem voor de bescherming en verspreiding van cultuur voor het volk, gezondheids- en huisvestingsprogramma’s, een landhervormingswet, die de ruggengraat van het grootgrondbezit in het land brak en het land aan degenen die het bewerkten gaf, en tienduizenden studiebeurzen voor studenten op alle niveaus. Hij slaagde erin om de politieke autonomie en de specifieke eigenschappen van het Cubaanse proces te behouden in de jaren van nauwe betrekkingen met de USSR en het socialistische kamp. Na de ineenstorting in Oost-Europa wist hij het socialisme en zijn verworvenheden in Cuba opnieuw vorm te geven in een zeer complex scenario.
Onder zijn leiding veranderde Cuba van een klein suiker producerend eiland in een natie, die het recht opeiste om het koloniale en neokoloniale imperialisme te bestrijden, aan de kaak te stellen en te veroordelen. Om de symbolische dimensie van Castro uit te hollen, nemen de spreekbuizen van de wereldmacht voortdurend hun toevlucht tot leugens en halve waarheden en wentelen zich in mogelijke fouten, in geruchten en in opportunistische getuigenissen, maar de figuur van Castro belichaamt de idealen van een natie van soevereiniteit en sociale rechtvaardigheid en drukt de mogelijkheid uit een meer rechtvaardige en solidaire natie op te bouwen, zelfs in de meest ongunstige omstandigheden. Castro is en blijft vooralsnog een belangrijke factor van eenheid voor de continuïteit van het Cubaanse proces; door José Ernesto Nováez Guerrero. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/13/fidel-98/
8 14 Niets van wat zich voltrok voor, tijdens en na de presidentsverkiezingen van Venezuela was toeval of kwam uit de lucht zetten. Alles was tot in de puntjes voorbereid. Het was een knap staaltje van electorale oorlogsvoering. Om te begrijpen wat er de afgelopen weken in Venezuela heeft afgespeeld moet je 2 dingen beseffen: 1. de presidentsverkiezingen vonden plaats in de ‘achtertuin’ van de Verenigde Staten van Amerika en 2. het land volgt een linkse koers. Alle landen in de regio, die de afgelopen 20 jaar zo’n linkse koers hebben gevaren, moesten rekening houden met pogingen tot destabilisatie en regimewissel, gaande van institutionele coups, lawfare, militaire coups tot pogingen tot kleurenrevoluties, onder andere het bevriezen van buitenlandse tegoeden en het onmogelijk maken van financiële transacties, diplomatiek isolement, zware economische sancties, een lock-out van de oliepatroons, militaire provocatie via ontwikkelingshulp, een moordaanslag op een president, 2 staatsgrepen, oppotten van essentiële goederen om schaarste te creëren en moorddadige straatblokkades (zie daarvoor 8 14 onder het kopje ‘Zuid-Amerika’).
Elk van deze strategieën werd beraamd of gefinancierd vanuit de VS. De gebeurtenissen van de afgelopen weken in Venezuela naar aanleiding van de presidentsverkiezingen passen in dat beeld van de werkelijkheid en kunnen we omschrijven als electorale oorlogsvoering: 1. verwoestende economische sancties, die een hefboom zijn om de linkse regering tot toegevingen te dwingen, 2. verenig de oppositie onder impuls van de VS, 3. infiltreer in, en oefen druk uit op de nationale kiesraad, 4. de oppositie moet zelf met uitslagen komen, voordat de kiesraad de officiële uitslag bekend maakt, 5. doe een beroep op landen uit de regio, 6. wanneer er rellen losbreken, zet dan het leger onder druk, 7. voer een mediaoorlog tegen het Bolivariaans project en tegen Nicolás Maduro, 8. manipuleer exitpolls en peilingen, 9. destabiliseer het elektronisch stemmen en 10. presenteer je eigen frauduleuze resultaten als zijnde de stembusuitslag. Samen vormen deze tien mechanismen een krachtig draaiboek. Ze maken duidelijk dat de rechterzijde en Washington totaal niet geïnteresseerd is in democratie of eerlijke verkiezingen. Zij zijn enkel en alleen uit op een regimewissel opdat het land weer in de pas gaat lopen van de Venezolaanse oligarchie, de VS en het Westen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/venezuela-electorale-oorlogsvoering-volgens-het-boekje/
8 23 “Ik zal altijd opkomen voor Israëls recht om zichzelf te verdedigen en ik zal altijd Israëls vermogen om zichzelf te verdedigen verzekeren”, zei de Democratische presidentskandidaat Kamala Harris in wat volgens VRT-correspondent Björn Soenens ‘de speech van haar leven’ was. Harris presenteert zichzelf als de kandidaat die opkomt voor vooruitgang en vrijheid tegenover Donald Trump, die terug in de tijd zou willen gaan: voor het respecteren van vrije verkiezingen, voor de vrijheid van vereniging in vakbonden en voor de vrijheid van vrouwen om te beschikken over hun lichaam.
In scherp contrast met de glamour en glitter, die Harris’ boodschap kracht moet bijzetten, staan echter de beelden van de realiteit die de wereld rondgaan, zoals de genocide in Gaza, c.q. heel Israël. Die genocide wordt namelijk mee mogelijk gemaakt door steun van de Verenigde Staten van Amerika, met Harris als vice-president. De Democratische presidentskandidaat probeert de gemoederen te bedaren door te stellen dat ze “hard werkt voor een wapenstilstand”, maar de VS blijft wel gewoon wapens leveren aan Israël. De hypocrisie komt des te duidelijker naar voren nu binnen en buiten de Democratische Conventie onder de slogan ‘Not another bomb’ een beweging groeit, die eist dat die wapenleveringen worden stopgezet. Bijzonder pijnlijk zijn de beelden van deelnemers aan de Democratische Conventie, die letterlijk hun oren sluiten wanneer activisten de namen van door Israël vermoorde Palestijnse kinderen voorlezen. Tegelijk worden pro-Palestijnse afgevaardigden, die de Conventie probeerden bij te wonen, geweerd. De genocide in Gaza brengt zo een zwakte van de Democratische campagne aan het licht: men wil zich profileren als vijand van extreemrechts, maar steunt de extreemrechtse regering in Israël en men spreekt over vrijheid, maar legt pro-Palestijnse stemmen het zwijgen op. Als het erop aankomt, weegt ook in de Democratische Partij de stem van rijke donoren zwaarder dan die van burgers. De hoop op echte verandering komt niet van Harris, maar van een groeiende beweging, die de Democratische Partij confronteert met de waarden, die ze pretendeert te verdedigen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/23/kamala-harris-spreekt-over-vrijheid-maar-legt-palestijnse-stemmen-het-zwijgen-op/
8 27 De reden waarom Caitlin Johnstone veel kritiek op de Amerikaanse Democraten heeft, kan worden uitgelegd aan de hand van het spreuk “Het enige wat nodig is voor de triomf van het kwaad is dat goede mensen niets doen.” De Democratische Partij verzekert zich er van om er – waar mogelijk – zeker van te zijn dat goede mensen niets zullen doen. Gaza is hiervan een voorbeeld: wanneer Instagram-progressievelingen als Alexandria Ocasio-Cortez de flagrante leugen verspreidt dat Kamala Harris ‘onvermoeibaar werkt aan een staakt-het-vuren in Gaza’ is het resultaat dat mensen, die Ocasio-Cortez vertrouwen, zullen stoppen met het aandringen op een einde van de genocide. Zij verslappen, want ze hebben van het congreslid te horen gekregen dat ze erop kunnen vertrouwen dat de huidige regering deze zaak regelt. Dus het enige wat ze hoeven te doen om Gaza te redden, is in november op de vice-president te stemmen.
In plaats van een goede partij, die tegenover een kwaadaardige partij staat, heeft ’s werelds invloedrijkste en machtigste regering twee kwaadaardige partijen, die samenwerken om kwaadaardige agenda’s uit te voeren. Wat het rampzalig maakt, is dat het niet gewoon 2 openlijk kwaadaardige partijen zijn: het is één openlijk kwaadaardige partij en een andere partij, die doet alsof ze de goede mensen steunt in hun strijd tegen de kwaadaardige partij; door Caitlin Johnstone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/de-democratische-partij-bestaat-om-er-zeker-van-te-zijn-dat-goede-mensen-niets-doen/
8 27 Omdat ze de verkiezingsresultaten in Venezuela niet wensen te accepteren, heeft de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), geleid door de Verenigde Staten van Amerika, een resolutie aangenomen die het land in feite vraagt om zijn eigen verkiezingswetten te schenden. Veel landen met zogenaamd centrum-linkse of linkse regeringen hebben zich bij de VS aangesloten in voorstellen, die erop gericht zijn de democratische processen in Venezuela te ondermijnen. Op 16 augustus jl. stemde de OAS over een resolutie met betrekking tot de Venezolaanse presidentsverkiezingen om alle verkiezingsdetails zo snel mogelijk te publiceren, inclusief de stemverslagen op het niveau van de lokale stembureaus. Deze resolutie vraagt om in strijd te handelen met de Venezolaanse Organieke Wet op de Verkiezingsprocessen (Ley Orgánica de Procesos Electorales of LOPE) van Venezuela aangezien de wet niet voorziet in de publicatie van deze materialen. Dit zou een schending van het publiek recht zijn.
In 1829 schreef Simón Bolívar al: “De Verenigde Staten lijken door de voorzienigheid voorbestemd te zijn om [Latijns] Amerika te teisteren met ellende in naam van vrijheid”. Deze ellende wordt momenteel geïllustreerd door de poging van de VS om Latijns-Amerikaanse landen te verstikken door middel van militaire staatsgrepen of sancties. In de afgelopen jaren stonden Bolivia, Cuba, Nicaragua en Venezuela in het epicentrum van deze ‘plaag’. Bovengenoemde OAS-resolutie maakt deel uit van die verstikking; door Vijay Prashad, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/de-zwakte-van-progressieve-latijns-amerikaanse-regeringen-in-deze-barre-tijden/
8 25 & 28 Het werkelijke probleem is niet dat de Verenigde Staten van Amerika op het punt staan de ‘verkeerde’ president te verkiezen, maar dat het voortbestaan van het VS-imperium bedreigd wordt, wie er ook president wordt. Het probleem is honderden militaire bases over heel de wereld, de oorlogen, de unilaterale economische boycotmaatregelen, de sociale rampspoed in eigen land waarop deze verkiezingen geen enkele impact hebben en de wapenindustrie in Amerika. De essentie van de verkiezingen in de VS is een keuze tussen 2 kandidaten, maar je stemt voor geen enkel punt dat je verwezenlijkt zou willen zien. Daarop heeft de kiezer geen enkele invloed, door Caitlin Johnston. https://caitlinjohnstone.com.au/2024/08/25/the-problem-isnt-the-us-having-the-wrong-president-the-problem-is-the-us-empires-existence/ en https://www.caitlinjohnst.one/p/you-dont-get-to-vote-on-any-of-your
8 28 Rusland zou opnieuw proberen om de verkiezingen in de Verenigde Staten van Amerika te beïnvloeden. Opnieuw met meerdere honderdduizenden dollars (en opnieuw zonder bewijs). Er wordt inderdaad zware invloed uitgeoefend op de verkiezingen in de VS. De Israëllobby AIPAC heeft dit jaar tot nu toe bijvoorbeeld $ 100.000.000 besteed aan beïnvloeding van de parlementsverkiezingen. Hun succes bestond er uit dat pro-Palestijnse kandidaten in de voorverkiezingen werden overwonnen door pro-Israël kandidaten. Vreemd genoeg wordt dat niet als inmenging gezien…; door Jake Johnson. https://www.commondreams.org/news/aipac-100-million
9 02 Totdat de Amerikaanse politiek begint te praten over hoe ze de Verenigde Staten van Amerika kan herindustrialiseren, zijn alle beledigingen aan het adres van Beijing niets meer of minder dan economische zelfmoord. Amerikaanse topindustriëlen houden van de lage lonen in Bangladesh, Mexico, Myanmar, Vietnam en, jawel, China. Ze zijn niet van plan geld uit te geven voor nieuwe industrieën in de VS, waar de arbeiders een vakbond zouden kunnen oprichten of al een vakbond hebben en zo de rijkdom bedreigen waarop hun aristocratische privilege rust. Het is een toppunt van dwaasheid om wereldwijde bruggen te verbranden zonder ook maar een begin van een plan te hebben om industrieën van eigen bodem weer op gang te brengen.
En er is geen plan, omdat zulke industrieën er niet komen, om de eenvoudige reden dat dit ‘onze’ oligarchen niet interesseert. Alle exportcontroles, ook wel ‘sancties’ genoemd, hebben de Chinese technologie-industrie van eigen Chinese bodem opgekrikt, Beijing en Moskou in een economische, militaire en politieke omhelzing gedreven en VS-industrieën, waaronder wapenproducenten, onzeker gemaakt door hun afhankelijkheid van wereldwijde toeleveringsketens. Het effect is dat sancties buitenlandse geldbeheerders ertoe bewegen om VS-banken – en de Amerikaanse dollar – te ontvluchten, wat uiteindelijk de Amerikaanse burgers en economie schaadt.
Aangezien China over 60% van de wereldvoorraad zeldzame aardmineralen beschikt en de overige 40% zich op dubieuze locaties bevindt, baarde de halfgeleider-sancties van Joe Biden tegen China grote zorgen bij Amerikaanse techbedrijven, die vreesden dat er nog meer op komst was. En dat zou goed kunnen, want de Democraten en Republikeinen proberen de ander in sancties te overtreffen. De bazen van hardwarebedrijven Intel en Nvidia smeekten de Biden-regering om de sancties tegen China voor halfgeleiders te versoepelen, maar volgens Shaun Rein, oprichter van China Market Research Group, was het al te laat. Door deze sancties hebben Amerikaanse bedrijven al miljarden verloren. “Chinese halfgeleiderbedrijven zijn opgestaan. China zal de Amerikaanse politiek niet meer vertrouwen, dus zal het binnenlandse producten kopen. Biden schoot de VS in eigen voet”; door Eve Ottenberg, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/02/economische-oorlog-vs-tegen-china-een-dwaze-verloren-strijd/
9 06 Amerikanen leven in een totalitaire staat, waar de meest belangrijke verkiezingen gemanipuleerd worden van boven naar beneden. Ondertussen krijgen ze nieuwsberichten te slikken over ‘Kwaadaardige dictators’ in andere landen, die verkiezingen manipuleren om aan de macht te blijven. Politici kunnen de status quo niet veranderen ten gunste van gewone mensen in plaats van hun oligarchische eigenaars, omdat het oligarchische imperium gebouwd is op de behoefte aan eindeloze armoede, oorlog en verdrukking. Je kunt nu eenmaal geen unipolair wereldimperium zijn zonder geweld te gebruiken (en te dreigen met geweld) om die wereldorde in stand te houden en wanneer zijn plutocratie niet garandeert dat enkele leiders veel meer rijkdom hebben dan de gewone burgers. Daarom zijn politici met een relatief progressief klinkend platform zelf een deel van deze fake decoy revolutie, tenzij ze een complete ontmanteling van deze oligarchie met zijn imperium eisen; door Caitlin Johnstone, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/06/trumpisme-en-anti-trumpisme-de-twee-janus-gezichten-van-hetzelfde-hoofd-dat-echte-democratie-tegenhoudt/
9 13 Wie zegt dat Donald Trump liegt, gaat voorbij aan het echte probleem, want haast iedereen liegt wel eens. Meestal liegen we om iets te verbergen, waar we ons voor schamen of waarvan we liever niet hebben dat andere mensen het weten. Wat we in zo’n situatie meestal doen, is zo dicht mogelijk bij de waarheid blijven om onze leugen toe te dekken. De leugens van Trump zijn fundamenteel anders, omdat hij het idee verwerpt dat hij redelijk zou moeten zijn; lees ‘geverifieerde waarden moet vertellen’. Hij dekt niets toe en er is geen enkele gêne wanneer hij verzinsels te berde brengt, laat staan schaamte. Waar een normaal mens of politicus kan liegen, zodat het meeste wat zij zeggen min of meer waar is, schept Trump een fictieve werkelijkheid, waarin de ene leugen wordt verantwoord met een volgende.
Eén van de pijlers van de democratie is de ‘argumentatieve redelijkheid’. Dat is het idee dat politici zich moeten verantwoorden voor hun daden met redelijke argumenten. Bij Trump is alle schijn weg. Hij verwerpt de argumentatieve redelijkheid en het idee dat hij zich zou moeten verantwoorden. Kritiek op hem is niet mogelijk; je bent voor hem of je bent een verrader; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/13/wie-zegt-dat-trump-liegt-gaat-voorbij-aan-het-echte-probleem/
6 21 Gedurende 9 maanden van het Israëlisch genocidaire militaire geweld tegen de Palestijnse bevolking van Gaza, nemen de bewijzen toe dat de politiek-militaire leiding van het land op weg is naar een nederlaag. Niet alleen in Gaza, maar ook in zijn oorlog tegen andere buurlanden. Die nederlaag is niet zozeer militair, maar voornamelijk politiek. Israël loopt vast in een situatie van compleet internationaal isolement; door Helena Cobban. Is dit wensdenken? https://globalities.org/2024/06/israels-path-to-defeat-the-implications/
6 25 Vandaag is de 261ste dag van de genocide in Gaza, uitgevoerd door de koloniale apartheidsentiteit ‘Israël’. Meer dan 40.000 doden. Schattingen van Save the Children vandaag geven aan dat er 20.000 kinderen vermist zijn. 100.000 Gewonden en miljoenen daklozen, die moeten vechten tegen de ontberingen van het weer. Woorden schieten tekort om het menselijke leed te beschrijven, dat het Palestijnse volk wordt aangedaan. Haar lot is niet nieuw. Al 76 jaar duurt de Nakba voort. Miljoenen Palestijnen zijn uit hun thuisland verdreven en hen wordt verteld dat dit een vorm van gerechtigheid is.
6 28 Duitsland veroordeelt de legalisering van nog eens 5 Israëlische ‘buitenposten’ op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Buitenposten zijn ook voor de Israëlische wet illegale uitbreidingen van Israëlische nederzettingen. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van een ernstige schending van het volkenrecht, die de inspanning om tot een tweestatenoplossing te komen ondergraaft; door NOS Nieuws. En wat wanneer die eis door de Israëlische regering naast zich neergelegd wordt? https://nos.nl/liveblog/2525904-duitsland-veroordeelt-israel-voor-legalisering-buitenposten
7 04 Een onderzoek van de Israël Defense Forces (IDF), het leger van Israël, dat deze zomer gepubliceerd zou worden, concludeert dat Israëlische soldaten op 7 oktober veel van hun eigen mensen vermoord hebben: “veel slachtoffers vielen door onze troepen die op onze mensen vuurden.” Israël wordt ervan beschuldigd haar soldaten te bevelen om gijzelaars te doden, liever dan Hamas toe te staan deze in onderhandelingen te gebruiken, een beleid dat bekend is als de ‘Hannibal Richtlijn’. De conclusies van het aanstaande verslag zullen neerkomen op een officiële erkenning dat minstens tientallen Israëli’s gedood werden door IDF-soldaten, en niet door Hamas; door Kyle Anzalone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/04/onderzoek-door-israelisch-leger-veel-slachtoffers-door-eigen-troepen-op-7-oktober-2023/
7 18 Sinds het begin van de militaire aanval op Gaza op 7 oktober 2023 vernietigden Israëlische militaire aanvallen elke 3 dagen 5 locaties van de sanitaire- en waterinfrastructuur in Gaza. Sinds 26 mei 2024 is de waterproductie in Gaza met 84% gedaald als gevolg van invoerbeperkingen voor brandstof, elektriciteit en reserveonderdelen voor sanitaire en watervoorzieningen en de vernietiging van de waterinfrastructuur in Gaza. De externe leveringen van het Israëlische nationale waterbedrijf Mekorot aan Gaza daalden met 78%. Israël heeft 70% van alle rioolpompen en 100% van alle afvalwaterzuiveringsinstallaties vernietigd, evenals de belangrijkste laboratoria voor het testen van de waterkwaliteit in Gaza. Ook heeft Israël de levering van water-testapparatuur door Oxfam naar Gaza ingeperkt. Gaza Stad is bijna al haar waterproductie-capaciteit verloren: 88% van de waterputten en 100% van de ontziltingsinstallaties zijn beschadigd of vernietigd. Kortom, het beschikbare water in Gaza is sinds oktober jl. met 94% afgenomen; door Oxfam Novib. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/18/israel-gebruikt-watergebrek-als-oorlogswapen-in-gaza/
7 19 De Israëlische nederzettingen in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever zijn in strijd met het internationaal recht. Israël wordt in die gebieden schuldig bevonden aan systematische discriminatie van Palestijnen. Israël zou schadevergoedingen moeten betalen en zich zo snel mogelijk moeten terugtrekken; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2528942#UPDATE-container-79150824
7 23 Naast de verschrikkingen van alle Israëlische militaire geweld en de volledige ineenstorting van de publieke dienstverlening krijgen de inwoners van Gaza nu ook nog op 6 verschillende locaties te maken met het bijzonder besmettelijke poliovirus, dat kinderverlamming veroorzaakt. De decimering van het gezondheidssysteem, het gebrek aan veiligheid en de voortdurende volksverhuizingen zijn – naast de ellendige sanitaire voorzieningen, de slechte waterkwaliteit en het tekort aan medische voorraden – een perfecte omgeving om bestrijdbare ziektes te verspreiden. Polio is daar een van; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/gaza-poliovirus-aangetroffen-in-rioolwater/
7 24 De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties diende in 2022 een verzoek in bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) om de “langdurige bezetting, kolonisatie en annexatie” door Israël van de Palestijnse gebieden te beoordelen. Op vrijdag 19 juli jl. deed het hof uitspraak: het Israëlische handelen in de Palestijnse Gebieden is in strijd met het internationaal recht. Daarnaast heeft het Israëlische nederzettingenbeleid de regels rond gedwongen verplaatsing van mensen in bezet gebied geschonden. Het hof in Den Haag stelt dat de Israëlische aanwezigheid in de Palestijnse Gebieden beëindigd moet worden en dat Israël direct moet stoppen met het bouwen van nieuwe nederzettingen. Bovendien beoordeelt het ICJ dat andere landen de verplichting hebben om de Israëlische bezetting van de Palestijnse Gebieden niet als rechtmatig te beschouwen. Het hof bevestigt hiermee wat veel mensenrechtenorganisaties al veel langer laten weten; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/24/oxfam-en-actiegroepen-over-icj-uitspraak-israelische-nederzettingen-het-is-nu-tijd-voor-actie/
8 02 Met aanvallen op Libanees en Iraans grondgebied mag Israël een reactie vanuit die landen verwachten. Het lijkt er op dat Israël beide buurlanden provoceert in een poging de oorlog uit te breiden. De focus van de internationale media kan dan bepaald worden op een oorlog van ‘het democratische Westen’ tegen ‘extremistische islamisten’ en ‘de as van het kwaad’, in plaats van op de genocide in Gaza [en in de rest van Israël; GjH]; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/02/stuurt-israel-aan-op-uitbreiding-van-de-oorlog/
8 02 Het is een belangrijk gegeven dat Israël geen enkele indicatie heeft gegeven dat het van plan is om zijn genocidale aanval op de Gazastrook te beëindigen of hierover serieus te gaan onderhandelen. Even belangrijk is dat er absoluut geen indicatie is dat de onvoorwaardelijke steun, die de Verenigde Staten van Amerika hun Israëlische vazal gedurende 300 dagen hebben verleend, de komende 300 dagen niet zal worden voortgezet. Ten 3de hebben belangrijke leden van de Israëlische regeringscoalitie bedreigingen geuit aan Benjamin Netanyahu dat als de massamoorden om welke reden dan ook stoppen, ze de Israëlische regering ten val zullen brengen en zullen vluchten. Ten 4de gelooft ‘Israël’ dat zijn recente acties de voorwaarden hebben gecreëerd voor wat een unieke kans kan zijn om de VS in een directe confrontatie te lokken met vijanden, die het alleen niet kan verslaan. Dat gaat met name over Iran, maar ook over Hezbollah. De VS heeft aan Israël laten weten dat ze het land zullen verdedigen als het wordt aangevallen, maar niet zullen deelnemen aan een oorlog die door Israël wordt geïnitieerd [zoals het ook haar steun zou intrekken wanneer Israël Rafah zou aanvallen, maar dat niet deed nadat het Israëlische leger Rafah aanviel; GjH]. In een presidentieel verkiezingsjaar is het onwenselijk om gezien te worden als iemand die Israël in de steek laat, ook al zou de VS een directe betrokkenheid bij een oorlog in het Midden-Oosten tijdens een verkiezingscampagne willen vermijden. Dat zou niet goed vallen bij de rijken (lees: ‘de plutocraten’), die in het politieke systeem van de VS meer invloed hebben dan kiezers. Momenteel beschouwt de VS de recente moorden op Hezbollah-militaire commandant Fuad Shukr in Beiroet en Hamasleider Ismail Haniyya in Teheran door Israël niet als een gerechtvaardide reden voor Hezbollah of Iran om daarop te reageren; elke Libanese of Iraanse vergelding zal als onrechtmatig beschouwd worden.
8 08 Fysieke verwondingen, mentale trauma’s en beperkte toegang tot medische zorg zijn dagelijkse realiteit voor veel Palestijnen, die op de Westelijke Jordaanoever in en rond Hebron wonen. Israëlische troepen leggen strenge beperkingen op aan de bevolking en er is regelmatig sprake van geweld tegen Palestijnen. Dit veroorzaakt immens en onnodig lijden. Een van de meest beperkte gebieden binnen de Westelijke Jordaanoever, bekend als ‘H2’, wordt gereguleerd door 21 permanente Israëlische controleposten. De Israëlische troepen belemmeren de toegang van zorgmedewerkers tot het gebied en reguleren ook de bewegingsvrijheid van Palestijnse inwoners; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/08/palestijnen-op-westelijke-jordaanoever-steeds-meer-uitgesloten-van-medische-zorg/
8 12 Decennialang is er tegen ons gelogen over de oprichting van Israël, schrijft Jonathan Cook. Toen hij meer dan een kwart eeuw geleden de Israëlische geschiedenis begon te bestuderen, kwamen mensen die beweerden experts te zijn met tal van excuses om uit te leggen waarom de Israëli’s niet verantwoordelijk moeten worden gehouden voor de etnische zuivering in 1948 van ongeveer 750.000 Palestijnen uit hun huizen, wat de Palestijnen hun Nakba (de Catastrofe) noemen. Hem werd verteld dat de meeste Israëli’s er niet bij betrokken waren en niets wisten van de oorlogsmisdaden, die tegen de Palestijnen werden begaan tijdens de oprichting van Israël. Hem werd verteld dat de Israëli’s, die wel deelnamen aan deze oorlogsmisdaden zoals ‘Operatie Bezem’ om Palestijnen uit hun thuisland te verdrijven, dat alleen deden omdat ze in de onmiddellijke nasleep van de Holocaust getraumatiseerd waren door hun ervaringen in Europa. Wilde het Joodse volk overleven, dan had ze geen andere keuze dan de Palestijnen massaal te verdrijven. Anderen vertelden hem dat er helemaal geen etnische zuiveringen hadden plaatsgevonden. De Palestijnen zouden gewoon gevlucht zijn bij het eerste teken van conflict, omdat ze geen echte historische band met hun land hadden. Of hij kreeg te horen dat de ontheemding van de Palestijnen een ongelukkig gevolg was van een gewelddadige oorlog, waarin de Israëlische leiders het beste met de Palestijnen voor hadden. De Palestijnen waren niet vertrokken vanwege Israëlisch geweld, maar omdat ze daartoe opdracht hadden gekregen van Arabische leiders in de regio. Sterker nog, zo ging het verhaal, Israël had veel van de 750.000 vluchtelingen gesmeekt om daarna terug naar huis te keren, maar die terugkeer werd door diezelfde Arabische leiders hardnekkig tegengewerkt.
Echter, elke Israëli weet precies wat er aan de hand is in Gaza. Op een kleine minderheid na keuren de meeste Israëli’s de wreedheden goed, waarmee vele tienduizenden Palestijnen, waaronder kinderen, worden gedood. Eenderde van hen vindt zelfs dat Israël nòg verder moet gaan in zijn barbaarsheid. Vandaag (8 augustus 2024) worden op Israëlische tv-programma’s (Israëls’ Channel 12) debatten gehouden over hoeveel pijn soldaten precies mogen doen door hun Palestijnse gevangenen te verkrachten. De mensen van Gaza vluchten van het ene deel van de kooi, die Israël voor hen heeft gecreëerd, naar een ander deel omdat ze allemaal – mannen, kinderen en vrouwen – doodsbang zijn te worden afgeslacht door een Israëlisch leger, dat op zijn minst onverschillig staat tegenover hun lijden en hun lot. Er kan vandaag geen enkel serieus argument meer worden aangevoerd dat Israël ook maar één van zijn misdaden in Gaza met spijt uitvoert.
Israël staat terecht voor genocide bij het hoogste gerechtshof ter wereld, juist omdat de rechters daar vermoeden dat het de slechtst mogelijke bedoelingen heeft met het Palestijnse volk. Wanneer ¾ eeuw na de Holocaust existentiële angsten van Israëlische Joden nog steeds etnische zuivering van Palestijnen, moord en verkrachting vereisen, dan moeten we dat trauma als het probleem behandelen en tegelijk weigeren er nog langer aan toe te geven. Wat vandaag zo duidelijk ‘waar’ is, was bij de geboorte van Israël ook al waar. Dit land is in zonde geboren en het leeft nog steeds in zonde; door Jonathan Cook, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/12/sinds-1948-is-er-niets-veranderd-behalve-dat-de-israelische-excuses-niet-meer-werken/
8 15 De moord op Hamas-vredesonderhandelaar Ismail Haniyeh past in de traditie van Israël om gematigde Palestijnse stemmen te elimineren. Dan kan het aanwenden dat er aan de andere zijde niemand is om mee te onderhandelen. Israël verkiest immers radicale Palestijnse leiders als excuus voor de repressie van heel de Palestijnse bevolking. Daar gaat deze moord over: de strijd tegen de Palestijnse bevolking oneindig lang voortzetten.
Internationale rechtbanken doen er niet toe. Ze werden ooit opgericht om een herhaling van de Holocaust (in de Tweede Wereldoorlog door de Nazi’s) te voorkomen, maar ze slagen er niet in de genocide in Israël te stoppen. Daarin zijn ze mislukt, omdat de Westerse staten, die de protocollen van deze rechtbanken hebben vastgelegd, diezelfde protocollen hebben opgegeven. Duitsland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten van Amerika en anderen bewapenen Israël. Deze landen verlenen morele en politieke steun aan de slachtpartijen tegen de Palestijnen. De ineenstorting van de internationale orde, die hier uit voortvloeit, is hun verantwoordelijkheid. De VS sturen nu een gevechtseskader, een groep vliegdekschepen en bijkomende oorlogsschepen naar het Midden-Oosten, omdat de regio zich opmaakt voor een Iraanse vergeldingsactie. Het beleid van de VS-regering druist regelrecht in tegen de publieke opinie in eigen land, die zich uitspreekt tegen de aanpak van het conflict door Joe Biden en Benjamin Netanyahu. De VS-burgers willen niet meegesleept worden in een nieuwe oorlog in West-Azië – een oorlog die hun president bewust of onbewust promoot; door Richard Silverstein, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/doelstelling-moord-op-leider-hamas-is-provocatie-van-een-oorlog-zonder-einde/
8 20 Israël probeert al jaren op allerlei manieren het land af te schermen van aansprakelijkheid door hun invloed in het Westen te gebruiken om georganiseerde oppositie tegen Israël te verbieden. De belangrijkste inspanning hiervan is de campagne van Israël tegen de BDS-oproep tot boycot, desinvestering en sancties voor zijn grove schendingen van het internationaal recht en de mensenrechten in het bijzonder. Als gevolg hiervan zijn er nu talloze beleidsmaatregelen en wetten van kracht in de Verenigde Staten van Amerika en in andere Westerse landen, die ter verdediging van Israëlische straffeloosheid internationaal gegarandeerde mensenrechten en fundamentele grondwettelijke principes met voeten treden. Een advies, dat gisteren is uitgebracht door het Internationaal Gerechtshof (ICJ), zou daar verandering in kunnen brengen.
In deze historische uitspraak stelt het ICJ vast dat de bezetting van Gaza, Oost-Jeruzalem en van de Westelijke Jordaanoever door Israël volstrekt onwettig is en dat Israël apartheid en rassenscheiding toepast. Alle landen zijn daarom verplicht te helpen hier een eind aan te maken, onder andere door alle economische, handels- en investeringsrelaties met Israël in de bezette Palestijnse gebieden te verbreken; letterlijk: “Alle staten zijn verplicht de situatie, die het gevolg is van de onwettige aanwezigheid van de staat Israël in de bezette Palestijnse gebieden, niet als wettig te erkennen en geen hulp of bijstand te verlenen bij de handhaving van de situatie die is ontstaan door de voortdurende aanwezigheid van de staat Israël in de bezette Palestijnse gebieden”. Deze uitspraak van het Gerechtshof over de vereisten van het internationaal recht maakt duidelijk dat BDS-voorstanders niet alleen moreel hoog staan, maar voor hun acties ook een stevige juridische basis hebben in het internationaal recht; door Craig Mokhiber, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/20/internationaal-gerechtshof-boycot-israel-is-niet-zomaar-een-recht-maar-ook-een-plicht/
8 21 Het idee dat het militaire geweld in Gaza in wezen wordt gevoerd en in stand gehouden door en voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, heeft lang de politieke analyses over dit onderwerp gedomineerd. Dit idee is meestal gebaseerd op de publieke opinie in Israël. De meeste Israëlische peilingen suggereren immers dat een overweldigende meerderheid van de Israëli’s gelooft dat de beslissingen van Netanyahu worden ingegeven door familiale, persoonlijke en politieke belangen.
Deze conclusie is echter te gemakkelijk en niet helemaal accuraat. Ze gaat ten onrechte uit van de veronderstelling dat de Israëlische bevolking zich tegen Netanyahu’s oorlog in Gaza zou verzetten, terwijl ze in werkelijkheid tot nu toe tamelijk positief hebben gereageerd op alle tactieken, die door het Israëlische leger werden ingezet; door Ramzy Baroud, vertaald door Yaïr da Paixão. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/zionisme-op-de-rand-van-de-afgrond-de-gaza-oorlog-voorbij-netanyahu/
8 26 In een Open Brief via de Israëlische krant Haaretz slaat de chef van Shin Bet Ronen Bar een alarmkreet. De aanhef van zijn brief aan de Israëlische regering begint zo: “Ik schrijf u deze brief terwijl ik lijd, in grote angst leef, als een Jood, als een Israëli, en als een lid van de veiligheidsdiensten”. Bar stelt dat terreurgroepen van kolonisten als kool groeien en hun aanslagen tegen Palestijnse boeren en dorpen op de Westelijke Jordaanoever zich vermenigvuldigen. Aanslagen, brandstichtingen, moorden, uitdrijvingen, vernietiging van akkers en huizen: de misdaden gaan crescendo. Israëlische ministers moedigen deze terreur aan en overheidsdiensten ondersteunen ze. Kolonisten worden voorzien van aanvalswapens en kogelvrije vesten. Voor aanslagen knijpen leger en politie een oogje dicht, of zorgen zelfs voor ‘heimelijke steun’. Bij (de zeldzame) administratieve aanhoudingen worden Israëlische terroristen in de watten gelegd en bij hun vrijlating worden ze bedankt met financiële steun en lof. De schade voor de Joodse staat is volgens Bar ‘onbeschrijflijk’. “Een afglijden naar een sfeer van bestuurloosheid, zelfs bij onze beste bondgenoten (…), een globaal verlies aan legitimatie, en bovenal ‘een gigantische smet op het judaïsme en op ons allen.’”; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/26/shin-bet-in-israel-vervelt-zionisme-tot-fascisme/
8 28 Na een evacuatiebevel van de Israëlische strijdkrachten en een explosie vlakbij het Al Aqsa-ziekenhuis in Gaza, zijn bijna 650 patiënten het ziekenhuis ontvlucht. Artsen Zonder Grenzen (AZG) heeft een veldhospitaal geopend en is daar ondanks een ernstig gebrek aan voorraden begonnen met de opvang van de eerste patiënten. ‘Dit is geen oplossing, maar een laatste redmiddel als antwoord op Israëls ontmanteling van het gezondheids-zorgsysteem’, aldus AZG, dat oproept om de laatste overgebleven ziekenhuizen in Gaza te beschermen; door Artsen Zonder Grenzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/gaza-artsen-zonder-grenzen-opent-een-veldhospitaal-in-deir-al-balah/
9 16 Een van de vele verontrustende onthullingen, die aan het licht is gekomen sinds de huidige fase van genocide in Palestina of – zo u wilt Israël – bijna een jaar geleden begon, is de mate waarin Amerikaanse en andere Westerse politici bereid zijn zich te houden aan een script dat wordt aangeleverd door Israël. Na elke door Israël gepleegde misdaad tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaad in zijn huidige genocidale rooftocht, is het meest voorkomende refrein van Westerse regeringsfunctionarissen en van de Westerse massamedia dat “Israël het recht heeft om zichzelf te verdedigen”.
Het Handvest van de Verenigde Naties, een verdrag dat bindend is voor alle lidstaten, deelt belangrijke rechten en verantwoordelijkheden aan staten toe. Hiertoe behoren de plicht om af te zien van het gebruik van geweld tegen andere staten wanneer dit niet is toegestaan door de VN-Veiligheidsraad, de plicht om mensenrechten te respecteren en de plicht om het zelfbeschikkingsrecht van volkeren te respecteren. In de 76 jaar van zijn bestaan heeft Israël deze principes doorlopend geschonden. Een tijdelijke uitzondering op het verbod van het gebruik van geweld is vastgelegd in Artikel 51 van het VN-Handvest voor zelfverdediging bij aanvallen van buitenaf. Maar een dergelijk recht bestaat niet als de dreiging uitgaat van binnen het grondgebied, dat door de staat wordt gecontroleerd. Het kan dus geen aanspraak maken op ‘zelfverdediging’ om oorlog te voeren tegen de gebieden die het bezet houdt. In feite is het daarentegen juist volgens het internationaal recht haar belangrijkste verplichting om de bezette bevolking te beschermen. Daarbij kan een bezettende macht essentiële taken van rechtshandhaving uitvoeren. Echter, gezien het feit dat het Internationaal Gerechtshof heeft geoordeeld dat Israëls bezetting van de gebieden volledig onwettig is, zouden zelfs deze functies waarschijnlijk onwettig zijn, behalve als ze strikt noodzakelijk zijn om de bezette bevolking te beschermen, dit alles binnen een korte tijdslijn van terugtrekking. Wettelijk gezien is elke Israëlische drone, elke raket, elk straalvliegtuig, elke Israëlische voet op bezette grond of aanwezigheid in het Palestijnse luchtruim, en zelfs een enkele ongeautoriseerde Israëlische fiets op een Palestijnse weg, een schending van het internationaal recht.
Hier is het internationaal recht een eenvoudige weerspiegeling van het gezond verstand en van de universele moraal. Een crimineel kan niet iemands huis overnemen, er intrekken, de inhoud plunderen, de bewoners brutaliseren en opsluiten, en dan zelfverdediging inroepen wanneer ze de wettige huiseigenaren, die terugvechten, vermoorden. Israël kan ook geen naburige staat aanvallen en dan ‘zelfverdediging’ claimen als die staat terugslaat. Een dergelijke bewering accepteren zou het internationaal recht op zijn kop zetten.
De tweede leugen in deze herhaalde beweringen is de suggestie dat een claim op zelfverdediging Israëls talloze misdaden rechtvaardigt. Het internationaal recht staat niet toe dat een beroep op zelfverdediging misdaden tegen de menselijkheid en genocide rechtvaardigt. Evenmin kan het op magische wijze de internationale humanitaire rechtsregels van onderscheid, proportionaliteit en voorzorg of de beschermde status van ziekenhuizen en andere vitale civiele installaties omzeilen. Zelfs de aanwezigheid van mensen, die banden hebben met gewapende verzetsgroepen, verandert een civiele locatie of beschermde structuur niet in een legitiem militair doelwit. Een claim van zelfverdediging rechtvaardigt ook geen belegering van burgerbevolkingen, blokkering van humanitaire hulp, buitengerechtelijke executies, collectieve bestraffing, kinderen als doelwit, marteling, moord op hulpverleners, journalisten, medisch personeel en VN-functionarissen en dit zijn allemaal misdaden, die Israël tijdens de huidige fase van zijn genocide in Palestina begaat.
Elke reactie van een burger, militair of politicus op een Israëlische misdaad die begint met het zinnetje: “Israël heeft het recht zichzelf te verdedigen”, is een rechtvaardiging van het onverdedigbare èn een schaamteloze leugen. Dat zou ook als zodanig moeten worden benoemd. Bovendien, wat je deze stemmen nooit zult horen zeggen is dat Palestina wèl het recht heeft om zichzelf te verdedigen, en dat dit onder internationaal recht is vastgelegd. Geworteld in het VN-Handvest en in internationale humanitaire en mensenrechtenwetgeving, en bevestigd door een reeks VN-resoluties, hebben Palestijnse verzetsgroepen echter wel degelijk een wettelijk recht op gewapend verzet om het Palestijnse volk te bevrijden van apartheid, buitenlandse bezetting en koloniale overheersing door Israël; door Craig Mokhiber, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/niet-israel-maar-de-palestijnen-hebben-het-recht-zichzelf-te-verdedigen/
9 20 Zou het zionistische project in Palestina – het idee om een Joodse staat op te leggen aan een Arabisch moslimland in het Midden-Oosten – meer dan 120 jaar na zijn oprichting op instorten staan? Historisch gezien kan een groot aantal factoren ertoe leiden dat deze staat het niet redt, legt de bekende Joodse historicus Ilan Pappé uit: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/ilan-pappe-het-einde-van-het-zionistisch-project/
7 19 In veel Latijns-Amerikaanse landen is de perceptie van Palestina heel anders dan in het Westen. Veel latino’s leggen een verband met hun eigen koloniale verleden en de daarbij horende onderdrukking en verdrijving. Ze voelen empathie en verwantschap voor de Palestijnen en wat hen overkomt. Berichtgeving over de Palestijnse zaak haalde in landen als Brazilië, Chili, Colombia en Cuba regelmatiger het nieuws, ook vòòr de Hamas-aanval op 7 oktober jl., terwijl de berichtgeving in het Westen steeds wegëbt. Veel mensen in Zuid-Amerika kijken met ongeloof naar de onvoorwaardelijke steun van het Westen aan Israël, ondanks alle aanvallen in Gaza en de vele Palestijnse burgerdoden die daarbij vallen.
In tegenstelling tot het Westen spreken landen als Brazilië en Colombia al maanden van een ‘genocide tegen het Palestijnse volk’. Met uitzondering van Panama erkennen alle Latijns-Amerikaanse landen de staat Palestina. In de Europese Unie wordt die staat slechts door 11 van de 27 lidstaten erkend. Voor veel landen is de oorlog in Gaza aanleiding om de banden met Israël te verbreken. Zo riepen Belize, Chili en Honduras hun ambassadeur al in november terug. Bolivia en Colombia gingen een stap verder door alle relaties met Israël te verbreken. Cuba en Venezuela onderhielden al eerder geen diplomatieke betrekkingen met Israël.
Hoewel de Verenigde Staten van Amerika een belangrijke handelspartner is, spelen anti-Amerikaanse sentimenten bij leiders in landen als Brazilië, Colombia en Mexico, met een politiek linkse signatuur, een grote rol. De VS is al decennia de belangrijkste bondgenoot van Israël. En de Latijns-Amerikanen zijn niet vergeten hoe de VS na de dekolonisatie eeuwenlang heeft geprobeerd om hun continent onder controle te houden. In de ogen van veel – met name linkse – Latijns-Amerikanen is de behandeling van de Palestijnen ‘een-op-een’ te vergelijken met hun eigen geschiedenis. Er heerst een breed anti-imperialistisch gevoel, dat zich uit in solidariteit met Palestijnen. Ook de Arabische wortels van een deel van de bevolking van Latijns-Amerika zou een belangrijke rol spelen bij de anti-Amerikaanse en anti-Israëlische sentimenten; door Nina Jurna en Christiaan Bruil. https://nos.nl/artikel/2529544-waarom-latijns-amerika-zich-achter-de-palestijnen-schaart
8 14 Hier is een lijstje van coups en destabilisatie-strategiën onder supervisie van de Verenigde Staten van Amerika tegen linkse regeringen in Latijns-Amerika gedurende de afgelopen 20 jaar: Argentinië (2022): lawfare tegen vicepresident Cristina Kirchner, waardoor ze niet kon deelnemen aan de presidentsverkiezingen van 2023. Bolivia (2019): coup waardoor president Evo Morales het land moest verlaten. Brazilië (2016): lawfare tegen voormalig president Luiz Inácio da Silva (Lula) en zittend president Dilma Rousseff. Lula werd in de gevangenis gegooid en Rousseff werd afgezet. Colombia (2023-4): president Gustavo Petro werd beschuldigd van illegale financiering van zijn kiescampagne. Cuba (2021): digitale campagne met de bedoeling om rellen uit te lokken in het land. Ecuador (2010): poging tot coup om president Rafael Correa af te zetten. In 2020 werd hij beschuldigd van omkoping, waardoor hij politiek werd uitgeschakeld. Honduras (2009): na een militaire staatsgreep werd president Manuel Zelaya het land uitgezet. Mexico (2018): digitale campagne om te voorkomen dat de linkse Andrés Manuel López Obrador tot president zou verkozen worden. Nicaragua (2018): grote protesten breken uit na de beslissing van president Daniel Ortega om de pensioenen te verlagen en de bijdragen aan de sociale zekerheid te verhogen. Paraguay (2012): institutionele coup waardoor president Fernando Lugo werd afgezet. Peru (2022): staatsgreep waardoor president Pedro Castillo werd afgezet. Venezuela (2002): staatsgreep tegen president Hugo Chávez. Lock-out van de petroleumindustrie. Nog eens Venezuela (2014 en 2017): Gewelddadige wegversperringen blokkeerden het land. Weer Venezuela (2017): zware economische sancties van de VS. En nog eens (2018): Moordaanslag op president Nicolás Maduro. En nog eens (2019): militaire provocatie via ontwikkelingshulp. En nog eens (2019): erkenning door de EU en de VS van niet-verkozen interim-president. En nog eens Venezuela (2020): mislukte militaire coup. Dat Chili niet in dit lijstje voorkomt, zegt wellicht veel over de koers, die de regering van Gabriel Boric Font volgt; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/venezuela-electorale-oorlogsvoering-volgens-het-boekje/
Wat mij de afgelopen lente raakte, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief. Over de beide polen op aarde heb ik helemaal geen tekst verzameld, dus die kop ontbreekt. Over vrouwenonderdrukking en ziekten heb ik klaarblijkelijk weinig tekst verzameld, maar over wereldverhalen juist veel. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan.
Voorwoord
6 21 Uiteraard volg ik allerlei Nederlands en regionaal nieuws met belangstelling. Ik wil net als veel anderen weten wat er in de wereld gaande is, ook al heb ik daar geen invloed op*. Ik doe dat met name via nos.nl, nu.nl en heel verschillende regionale media van dvhn.nl tot rtl.nl, waarbij ik limburger.nl en nporadio1.nl/programmas/nieuwsweekend twee gunstige uitzonderingen vind. Maar daaraan zit voor mij toch al jaren een beperking. Ik heb een probleem met onze Nederlandse nieuwsvoorziening. De posities, die genoemde Nederlandse media innemen, onze mainstream media, hebben tot gevolg dat actualiteiten die mij interesseren vaak niet gepresenteerd worden, te onvolledig gepresenteerd worden om me er een juist beeld van te vormen of zelfs ronduit stuitend eenzijdig, kritiekloos of vooringenomen in het nieuws worden gebracht. ‘Media maken’ betekent immers altijd een positie innemen. De terroristen voor de een, zijn verzetshelden voor de ander.
Om mijn probleem op te lossen verlaat ik mij naast Nederlandse media ook op media uit het buitenland. Het Belgische De Wereld Morgen ijvert bijvoorbeeld voor het tot stand komen van een democratische, duurzame en sociale samenleving en verspreidt vanuit die doelstelling informatie en kennis. Ik zou iedereen met een hart aanbevelen om dewereldmorgen.be te volgen, dat consequent kiest voor een uitgesproken democratische en sociale redactionele lijn, die inzet op dekolonisering, antifascisme, antiracisme, antiseksisme en openlijk de strijd aanbindt met ieder maatschappelijk onrecht. In tegenstelling tot de meeste andere media, die pretenderen ‘objectief’ te zijn maar die pretentie niet waarmaken, communiceren zij openlijk over de positie, die hun redactie inneemt. Tegelijk hecht De Wereld Morgen aan journalistieke plichtsethiek. Iets dergelijks geldt volgens mij in meer of mindere mate ook voor apache.be, commondreams.org, consortiumnews.com, euronews.com, ftm.nl, geopoliticaleconomy.com, groene.nl, ipsnews.net, lavamedia.be, mo.be, oneworld.nl en popularresistance.org/news. Hier deel ik noemenswaardigheden-naar-mijn-smaak graag met u, omdat ik toch een website heb.
* Mijn invloed beperkt zich sinds mijn pensioenering tot een beperkte kring van mensen met wie ik mijn leven deel. Daarvan geniet ik doorgaans tijdens het gezamelijke bezoek aan concertzalen, filmhuizen, kerken en theaters (wat ik hieronder soms ook te berde breng), het delen van wat ons raakt en tijdens het gezamenlijk maken van muziek (ik op mijn cello) of (dag-)wandelingen. Hoewel veel van het wereldgebeuren mij fascineert, raakt en verontrust, zoals u hierna kunt lezen, ben en blijf ik vooralsnog een levensgenieter, dankbaar voor de goede mensen om mij heen, de activiteiten die ik kan ondernemen en onderneem, mijn gezondheid en mijn levensinstelling**.
Nog een leeswijzer tot slot: elk stukje begint met een maand en dag in 2024; ‘6 21’ voor dit stukje verwijst naar 21 juni ’24. En indien ik een stukje van een ander samenvat, vermeld ik waar mogelijk altijd de schrijver, vertaler en de bron in de vorm van een link, zodat u, die wellicht geïnteresseerd geraakt is, zich door te klikken op die link verder in het onderwerp kunt verdiepen.
** Wil zijn wie u bent, en wil niets liever dan dat. En laat u raken zonder daaraan onderdoor te gaan,
3 22 Auteur Jan Celie raakte met zijn boek “We worden er allemaal beter van – Meer verbondenheid en meer gelijkheid als remedie voor de depressiepandemie” (2023, uitgegeven door Horizon) een gevoelige snaar bij zijn lezers. Het eerste deel behandelt het probleem ‘depressie’, dat al enige tijd pandemische vormen aanneemt. De kans op de diagnose depressie, is inmiddels 1 op 3 (het aantal mensen met een depressie zal hoger zijn). Wanneer dat gebeurt heeft dat veel economiche en sociale consequenties. Zolang we depressie zien als een individueel probleem van mensen – dat we aanpakken met medicatie of therapie – is er geen enkele oplossing voor de toekomstige depressiepandemie. De oorzaken van depressie zijn vrijwel nooit uitsluitend individueel, maar meestal overwegend maatschappelijk. In het tweede deel wordt een diagnostische verschuiving voorgesteld: van diagnose van het individu naar een diagnose van onze huidige maatschappij, die integraal aangestuurd wordt door een nieuwe en zegevierende religie: de Heilige Markt. De neoliberale maatschappelijke organisatievorm dus, waarbij beargumenteerd wordt dat we nog nooit zo gelovig zijn geweest. Daar ligt ook de reden van het volledig uiteenvallen van veel verbindende constructies in onze samenleving, omwille van een fundamentele vervreemding van wat het is om ‘mens te zijn’ èn door de steeds toenemende ongelijkheid. Dit is een mondiaal probleem dat Nederland of Vlaanderen overstijgt. Ten eerste, ook in Europa stijgt de ongelijkheid en ze zal dat blijven doen. Ten tweede, heeft men het omtrent ongelijkheid steeds over inkomensongelijkheid en men negeert de vermogensongelijkheid. De onfaire fiscaliteit en regelgeving, die in het voordeel van mensen met vermogen is, is – rationeel beschouwd vanuit welk ethisch perspectief ook –onbegrijpelijk. Meer verbondenheid en meer gelijkheid – lokaal en wereldwijd – creëert meer welbevinden voor iedereen, wat het inkomen ook is, van een groot vermogen tot een leefloon. Eigenlijk zijn onze depressieve gedachten en gevoelens bij wijze van spreken ‘de normaalste zaak van de wereld’. Ook onder welgestelde burgers zijn er grote aantallen depressieve mensen. Die hebben allerhande financiële vluchtroutes om hun depressie te ontkennen of ervan weg te vluchten. De afgelopen 40 jaar heeft het economisch systeem onze wereld quasi onleefbaar gemaakt. We leven nu in een depressogene alleenleving (in tegenstelling tot een samenleving); een maatschappelijke organisatievorm, die mensen depressief mààkt. Het is geen ‘therapeutisch boek’, maar spoort aan tot groeperen, positieve druk uitoefenen op markt- en politieke elites, opnieuw vertrouwen te krijgen in elkaar binnen onze dagelijkse omstandigheden, en verbeeldend te redeneren ver weg van het ‘status quo denken’; door Lode Vanoost, die Celie interviewt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/de-depressiepandemie-het-economisch-systeem-heeft-onze-wereld-onleefbaar-gemaakt/
4 09 Steeds meer politieke partijen willen dat er werk van gemaakt wordt om zelfmoord te voorkomen. Het initiatief van de ChristenUnie om in de wet vast te leggen dat de zelfmoordpreventielijn 113 altijd gratis blijft, krijgt waarschijnlijk een meerderheid in de Tweede Kamer. In die wet wordt ook vastgelegd dat het kabinet verantwoordelijk is voor beleid, dat moet leiden tot een vermindering van het aantal zelfdodingen. Ook gemeenten krijgen een taak, en ontvangen geld waarmee ze bijvoorbeeld hekken kunnen plaatsen op plekken langs het spoor, waar vaak zelfmoordpogingen gedaan worden; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2516060-meerderheid-in-zicht-voor-wet-om-zelfmoord-te-voorkomen
4 09 Het aandeel Nederlandse huishoudens dat gemakkelijk rondkomt, is de afgelopen 5 jaar gestegen van 34 naar 42%. En het aandeel Nederlanders dat het financieel lastig heeft, is gedaald. Toch heeft nog altijd 1 op de 3 huishoudens moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Dat geldt voor ruim 2,7 miljoen huishoudens. Vooral jongeren, huurders en mensen met een laag of wisselend inkomen komen snel in de problemen. Deze groepen hebben bovengemiddeld vaak moeite met het betalen van hun rekeningen en hebben in veel gevallen nauwelijks reserves om tegenvallers op te vangen. Zo heeft 80% van de kwetsbare Nederlanders moeite om hun boodschappen te betalen; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6308376/een-op-de-drie-huishoudens-heeft-moeite-om-rond-te-komen.html
4 09 Huishoudens gooiden in 2022 wereldwijd meer dan een miljard maaltijden per dag weg. Voedselverspilling bedreigt klimaat en milieu en schaadt de wereldeconomie. Tegelijk kampte in 2022 1 op de 3 wereldburgers met voedselonzekerheid en werden 783.000.000 mensen getroffen door honger; door Inter Press Service. Zou er wellicht iets schorten aan de mondiale verdeling van voedsel? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/wereld-gooit-een-miljard-maaltijden-per-dag-weg/
4 17 De vakbonden ABVV, ACLVB en ACV organiseerden een gemeenschappelijk symposium in de Brusselse Koninklijke Bibliotheek over 80 jaar sociale zekerheid. Het publiek kreeg een wetenschappelijk onderbouwd pleidooi van professor Sarah Marchal. Ook de presentatie van Matthias Somers van denktank Minerva was enthousiasmerend. Met nuchtere cijfers, feitenmateriaal en statistieken weerlegde Somers alle neoliberale mythes, die de voorbije 40 jaar over de sociale zekerheid zijn verspreid. Politici van democratische partijen gaven commentaar, waarbij een electorale breuklijn voor de komende verkiezingen zichtbaar werd. Dat niet de politieke partijen, maar 3 vakbonden deze verjaardag vieren, is tegelijkertijd helder èn een teken aan de wand. Dat er vandaag zoiets is als ‘sociale zekerheid’ is te danken aan een sociale strijd, die onverminderd is blijven doorgaan sinds op 20 april 1944 vakbonden en werkgeversorganisaties een pact sloten, dat door de Belgische regering werd bevestigd in een besluitwet op 28 december 1944. In grote lijnen valt momenteel een breuklijn op tussen de liberaal-democraten en de rest van het politieke spectrum. Sociale zekerheid is betaalbaar, daar middelen voor vinden is geen louter financiële operatie, maar een gewone maatschappelijke keuze. Waar willen wij als maatschappij naar toe? Wat voor maatschappij willen wij zijn? Dàt zijn de vragen. Dit symposium was een gemeenschappelijk initiatief van de vakbonden. Zij – de miljoenen vakbondsmensen die ervoor hebben gestreden – hebben de sociale zekerheid gemaakt. Reden om trots te zijn èn strijdvaardig te blijven, want niets ligt definitief vast, zoals blijkt uit de commentaren van de liberale politici; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/17/onze-sociale-zekerheid-een-statige-kathedraal-dankzij-80-jaar-sociale-strijd-een-strijd-die-onverminderd-doorgaat/
4 17 Meerdere deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika zijn voornemens wetten te maken waardoor thuisloosheid onder het strafrecht komt te vallen. Het federale Hooggerechtshof gaat na een klacht beslissen of deze wetten Grondwettelijk zijn – gezien zijn reactionaire samenstelling mag het ergste gevreesd worden. Het aantal thuislozen in de VS werd in 2023 geschat op 653.000; het hoogste aantal sinds in 2007 de tellingen begonnen. Van de thuislozen heeft 53% inkomen en werk, echter onvoldoende om huur voor een woning te kunnen betalen; door Clare Pastore. https://theconversation.com/supreme-court-to-consider-whether-local-governments-can-make-it-a-crime-to-sleep-outside-if-no-inside-space-is-available-221703
4 29 Alle politieke gevangenen, waar ook ter wereld, verdienen onze aandacht. Je hoort er nauwelijks iets over, maar ook in de Verenigde Staten van Amerika worden mensen gevangen gehouden omwille van hun politieke ideeën; door Betsey Piette. https://www.workers.org/2024/04/78360/
5 09 Het Verenigd Koninkrijk weigert het vaccinverdrag van de Wereldgezondheids-organisatie te ondertekenen. Het zou daarmee naar eigen zeggen 20% van zijn vaccins moeten weggeven. De afspraken zijn bedoeld om de wereld beter te beschermen tegen nieuwe ziekteverwekkers, nadat de coronapandemie miljoenen mensen het leven gekost heeft. Het VK zal alleen instemmen met een bindend mondiaal akkoord wanneer er een toezegging is dat Britse vaccins mogen worden gebruikt voor het nationale belang van het VK; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6312183/verenigd-koninkrijk-weigert-pandemieverdrag-who-te-ondertekenen.html
6 06 Een kwart van alle kinderen onder de 5 jaar wereldwijd kampt met ernstige voedselarmoede. Van de 181.000.000 kinderen, die in ernstige voedselarmoede leven, wonen er 64 miljoen in Zuid-Azië en 59 miljoen in Sub-Sahara, onder veel meer in Gaza, Haïti, Mali en Sudan. Dit kan voor die kinderen een onomkeerbare negatieve impact hebben op hun groei, hersenontwikkeling en overleving. Conflicten, de klimaatcrisis en ongelijkheid duwen voedselprijzen en de kosten voor levensonderhoud naar recordhoogten, waardoor vanwege armoede goede voeding onvoldoende beschikbaar is. Ook kunnen verkeerde voedingsgewoonten tot ernstige voedselarmoede leiden. In veel landen worden goedkope, ongezonde dranken en voedingsmiddelen ‘agressief’ op de markt gebracht. Die worden de nieuwe norm voor kinderen. Daardoor worden gezonde en voedzame voedingsmiddelen uit hun dagelijkse voeding verdrongen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2523421-unicef-kwart-jonge-kinderen-wereldwijd-kampt-met-ernstige-voedselarmoede
6 11 Het West-Afrikaanse land Burkina Faso staat voor de 2de keer bovenaan de lijst van meest vergeten humanitaire crises, die elk jaar wordt samengesteld door de Noorse Vluchtelingenraad. De hele Centrale Sahelregio staat in de top vijf hiervan en Afrika is met 9 landen in deze top tien vertegenwoordigt. Jaar na jaar neemt de financiering van humanitaire hulp evenwel af. In 2023 was er wereldwijd een tekort van € 32 miljard voor noodhulp; dat was € 10 miljard meer dan in 2022. Toch is het niet onmogelijk om die kloof te dichten. Wanneer de 5 meest winstgevende bedrijven ter wereld 5% van hun winst in 2023 aan humanitaire hulp zouden afstaan, zou dit financieringstekort direct gedicht zijn; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/11/in-burkina-faso-schuilt-de-meest-vergeten-humanitaire-crisis-op-aarde/
6 19 Alcohol, fossiele brandstoffen, tabak en ultrabewerkt voedsel veroorzaken samen 34% van alle sterfgevallen ter wereld c.q. 19 miljoen overlijdens per jaar. En zij zijn in de bredere Europese regio samen goed voor 2,7 miljoen overlijdens per jaar c.q. zevenduizend overlijdens per dag. Dat komt door hun buitengewoon schadelijke invloed op de volksgezondheid via niet-overdraagbare aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten, kanker en obesitas. Deze industrieën, vaak geconcentreerd in een klein aantal machtige multinationals, kunnen aanzienlijke macht uitoefenen over de gezondheidszorg, de media en de politiek. Hun verkoopstrategieën bedreigden de afgelopen eeuw de vooruitgang op het gebied van de volksgezondheid. Tot nog toe volstaan de acties van individuele overheden en intergouvernementele instellingen niet om deze schadelijke handelwijzen te voorkomen of te beperken. Overheden zouden veel meer moeten doen om gevaren voor de volksgezondheid te onderkennen en het overheidsbeleid te beschermen tegen inmenging van de industrie; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/19/vier-industrieen-veroorzaken-elk-jaar-27-miljoen-sterfgevallen-in-europa/
Ecologie, evolutie en natuur
3 22 EU-voorzitter België heeft de plannen over de Europese natuurherstelwet door gebrek aan draagvlak in de ijskast gezet. In de wet staat dat er in 2030 herstelmaatregelen genomen moeten zijn voor 30% van de natuurgebieden, die in slechte staat verkeren. En in 2050 zou er voor 90% een herstelplan moeten zijn. Het gaat dan om ‘beschermde’ Natura 2000-gebieden èn ‘gewone’ bossen of veengebieden; door NOS Nieuws. Natuur is dus binnen onze samenleving wederom het kind van de rekening. https://nos.nl/artikel/2513811-europese-natuurherstelwet-in-de-ijskast-te-weinig-steun-van-lidstaten
3 24 Een 270 miljoen jaar oud fossiel van een prehistorische amfibie, dat de naam Kermitops gratus heeft geregen naar Kermit de Kikker uit The Muppets, was waarschijnlijk een van de eerste diersoorten, die daadwerkelijk kon overleven op het land. Daarmee vormt Kermitops gratus mogelijk een belangrijke stap in de evolutie van levensvormen. De evolutie van al het leven is hoogstwaarschijnlijk in water begonnen. Amfibieën, die zowel op het land als in het water kunnen leven, bestaan tegenwoordig nog steeds. Naast kikkers zijn dat salamanders [en de wormsalamanders; GjH]; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6306396/nieuw-ontdekte-amfibie-van-270-miljoen-jaar-oud-vernoemd-naar-kermit-de-kikker.html
4 03 Aan kunstmest en andere producten, die agrariërs over de akkers uitstrooien, voegen producenten bewust microplastics toe. Jaarlijks belanden zo duizenden kilo’s plastic in de grond. Ondanks de potentiële schade voor mens en milieu, blijft het gebruik van microplastics in landbouwproducten dankzij twijfelzaaiend lobbywerk van de agrosector nog jarenlang legaal in Europa. De plasticvervuiling op het land is tot wel 23x zo omvangrijk als de ‘plastic soep’ in de oceaan. De aarde zit inmiddels vol kleine deeltjes plastic; door Jannes van Roermund. https://apache.be/2024/04/03/boeren-zaaien-ook-microplastics
5 12 Wanneer je van 10 naar 20 broedparen gaat, dan is dat een verdubbeling. En wanneer een andere vogelsoort tegelijkertijd van 20.000 naar 10.000 broedparen gaat, dan is dat procentueel tegen elkaar weg te strepen, maar getalsmatig maakt dit natuurlijk wel een groot verschil. In Nederland is de populatie broedvogels sinds 1990 met 28% gegroeid. In die populaties zitten ook soorten, die Nederland nog maar net hebben ontdekt en nog maar met weinig zijn, zoals de steltkluut en de vis- en de zeearend. De stijging zit vooral bij moerasvogels, maar de aantallen broedvogels in agrarisch gebied, in de duinen, op de heide gaan hard achteruit en ook die in de steden hebben het moeilijk. De helft van de Nederlandse broedvogelsoorten staat er niet goed voor; door Job van der Plicht. https://www.nu.nl/binnenland/6311951/veel-minder-vogels-op-het-boerenland-de-natuur-vertelt-ons-iets.html
5 31 Voor de eik, de es en de linde was het tijdens het hoogtepunt van de laatste ijstijd, zo’n 20 tot 22 duizend jaar geleden, veel te koud om in wat nu Europa is te overleven. Desalnietemin hebben deze bomen hun voortbestaan toentertijd te danken aan warmwaterbronnen in Centraal-Europa. Die bronnen waren een soort oases in de ijstijd. Wellicht profiteerden ook de els, dwergberk, hazelaar en iep van deze warmtebronnen en planten zoals het zonneroosje en zilverkruid; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2522683-oases-in-de-ijstijd-maakten-voortbestaan-eik-en-linde-mogelijk
6 11 Olifanten zijn ongelooflijk sociaal, ze praten en raken elkaar vaak aan. Het was al bekend dat sommige dieren, zoals dolfijnen en papegaaien, elkaar aanspreken door het geluid van soortgenoten na te bootsen, maar nu is gebleken dat olifanten echt namen gebruiken om elkaar te roepen, in plaats van elkaar te imiteren. Wanneer onderzoekers een naam nabootsten, flapperde de aangesproken olifant met zijn oren, kwam die aanlopen of riep terug. Andere olifanten negeerden namen, die niet tot hen gericht waren. Deze manier van namen geven is waarschijnlijk een van de dingen, die ervoor zorgen dat ze zo goed kunnen communiceren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/dieren/6316365/olifanten-blijken-net-als-mensen-namen-voor-elkaar-te-hebben.html
Economie en handel
3 21 Het Antwerpse stadsbestuur heeft de aankoop van traangasverspreiders van het merk ISPRA goedgekeurd. Op hun website verklaart ISPRA trots dat ze hun technische knowhow combineren met “praktijkervaring in het veld”. Concreet betekent dit dat hun wapens getest zijn op Palestijnse burgers en dat dit feit gebruikt wordt als verkoopargument; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/stadsbestuur-antwerpen-koopt-wapens-getest-op-palestijnen/
3 22 Er is steeds meer bewijs dat het verkorten van de werkweek gunstige resultaten oplevert voor bedrijven, de bredere gemeenschap en individuen. In België stelt de Parti Socialiste de 32-urenweek met loonbehoud als prioriteit van haar verkiezingsprogramma. Vorige maand zijn in Duitsland 45 bedrijven begonnen met een vierdaagse werkweek. In Frankrijk is een werkweek sinds 2000 officieel 35 uur, maar ook daar experimenteren sommige bedrijven met een werkweek van 32 uur. “Overstappen naar een 32-urige werkweek zonder loonverlies is geen radicaal idee”, zei Bernie Sanders 14 maart jl.. Wanneer we gelijkheid en solidariteit belangrijk vinden, dan gaan we ermee aan de slag. We hebben in het verleden nog collectieve arbeidstijdverkortingen gekend, anders zaten we nu nog in een 48-uren werkweek zoals vroeger. Onze samenleving is rijk en welvarend, maar niet voor iedereen. Een van de oplossingen is een herverdeling door fiscale hervormingen. Iedereen moet in staat zijn kwaliteitsvol werk te verrichten binnen een aanvaardbare tijd en voor een goed loon, zodat er tijd over is voor gezin, huishouden, mantelzorg, zelfzorg en vrijwilligerswerk; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/bernie-sanders-wil-32-urenweek-met-loonbehoud/
3 23 Inditex boekte in het afgelopen jaar een winst van € 5,4 miljard, wat 30% meer is dan een jaar eerder. Spaanse werknemers van het grote kledingconcern, dat ketens heeft als Bershka en ZARA, hebben vrijdag geprotesteerd bij winkels van het Spaanse bedrijf. Ze vinden het oneerlijk dat zij niet van de miljardenwinst van Inditex profiteren, dat hun werk niet wordt erkend, terwijl zij wel bijdragen aan die hoge winst. Ze eisen onder meer bonussen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6306314/spaanse-werknemers-moederbedrijf-zara-protesteren-na-recordwinst.html
3 28 Landbouwgiganten in de veehouderij voeren een desinformatieoorlog, die de planeet en de volksgezondheid bedreigt. Lobbygroepen voor vleeswaren en multinationale bedrijven hebben advertenties gefinancierd, waarin veganistische producten als ongezond, onnatuurlijk en ultrabewerkt worden afgeschilderd. De landbouwsector heeft miljoenen dollars uitgegeven om plantaardige diëten in diskrediet te brengen. Deze sector gebruikt overigens dezelfde tactieken als de lobby’s voor fossiele brandstoffen en tabak; door Clare Carille, vertaald door Hannah Vandercammen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/28/de-vleesindustrie-gebruikt-desinformatie-om-verandering-in-ons-voedingspatroon-tegen-te-houden/
3 28 Tata Steel heeft € 0,5 tot 2 miljard subsidie nodig voor de vergroeningsplannen tot 2030. Tata kan sneller verduurzamen om de overlast voor de omgeving te beperken, maar dan komt daar nog eens 50% bij. En dat heeft mogelijk negatieve gevolgen voor de concurrentiepositie van Tata. De vraag is dus of bedrijfsbelangen prioriteit krijgen of omwonenden. Uit de (geheime) cijfers blijkt ook dat de kosten van sanering van het Tata-terrein worden geschat op € 12 miljard. Die kosten zijn ‘formeel’ voor rekening van het bedrijf, maar als Tata failliet zou gaan, kunnen ze ook voor rekening van de belastingbetaler komen. Voor het eerst is ook bekeken naar de mogelijkheid om Tata helemaal te sluiten. Sluiting zou betekenen dat alle 9.000 banen verdwijnen. Onduidelijk is wie in dat geval zou opdraaien voor de hoge kosten van bodemsanering op het gigantische Tata-terrein, dat al 100 jaar wordt gebruikt om staal te maken. Milieuorganisaties zoals Greenpeace willen dat Tata ijzerbrokken en schroot gaat inkopen om daarmee in elektrische ovens staal te maken; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/tatasteel/6306939/tata-steel-heeft-tot-2-miljard-nodig-voor-vergroening-blijkt-uit-geheime-cijfers.html
4 04 Terwijl de publieke opinie nog altijd denkt dat China achterop loopt en ons kopieert, is het juist Europa dat in de technologische tweekamp tussen China en de Verenigde Staten van Amerika de rol van toeschouwer heeft. Van 44 geanalyseerde technologieën staat China in 37 vooraan, de VS in 7 en Europa in geen enkele. Ook wat betreft patenten is China wereldleider van formaat geworden en overtreft het de EU en de VS in wetenschappelijke topartikelen; door Jan Jonckheere over het boek, “Der Tech Krieg China gegen USA. Und wo bleibt Europa?” (2024, uitgegeven door Campus Verlag) geschreven door Wolf Hirn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/de-technologieoorlog-tussen-china-en-de-vs-en-waar-is-europa/
4 04 Natuurlijk zijn het vooral de militaire ondernemingen, die het meest direct medeplichtig zijn aan Israëlische misdaden. Daarvan zijn 5 van de 6 grootste wapen-fabrikanten ter wereld gevestigd in de VS: Boeing, General Dynamics, Lockheed Martin, Northrop Grumman en RTX (het vroegere Raytheon). Naast de wapenbedrijven profiteren nog veel andere Amerikaanse ondernemingen van de Israëlische apartheid in het algemeen, de bezetting door Israël en van de wrede aanval op Gaza: Amazon, Airbnb, Burger King, Caterpillar Inc., Chevron, ExxonMobil Corporation, Expedia, Google/Alphabet, Hewlett-Packard (en zijn spin-off Hewlett-Packard Enterprises),Intel, McDonald’s, Motorola Solution Inc., vastgoedbedrijf RE/MAX, TripAdvisor, Valero en Papa John’s; door Nick French, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/dit-zijn-de-amerikaanse-bedrijven-die-obscene-winsten-halen-uit-de-bezetting-van-palestina/
4 08 Marijke Persoone verwerkt een veelheid aan nuttig feitenmateriaal in haar “Wiens belang?” (2024, uitgeverij EPO). Zo groeit haar boek uit tot een doorwrocht verhaal, dat het Vlaamse extreemrechts situeert binnen de globaliteit van de samenleving en binnen het Europees en internationale fascisme. Het boek kan dan ook dienen als naslagwerk. Met de ‘hardwerkende Vlaming’ als ankerpunt eist het Vlaams Belang primair de verdienste op de samenleving ten dienste te willen zijn. Persoone toont evenwel overtuigend aan hoe het belang van de hardwerkende Vlaming eigenaardig genoeg meestal samenvalt met dat van het establishment en dat van de kapitalist. Het VB put zijn ideeën uit het historische fascisme, het neoliberaal kapitalisme en, in ondergeschikte mate, ook uit het nationalisme. De politieke analyse van de Vlaamse fascisten sluit aan bij die van het begin van de 20ste eeuw doordat het resoluut de klassentegenstelling en de klassenstrijd afzweert ten voordele van een zogeheten middenkoers, waarin wordt beweert dat arbeid en kapitaal gelijkwaardige productiefactoren zijn en waarin een uitgebreid verenigingsleven wordt gestimuleerd. Niet van enig cynisme gespeend, blijkt het verhaal van hoe de hard werkende Vlaming erbij gebaat zou zijn minder loon en sociale voordelen op te strijken tegen langere werkdagen. Minstens even cynisch is de VB-gewoonte om de verongelijking van de hard werkende Vlaming door de kapitalist zonder blikken of blozen in de schoenen te schuiven van de ‘vreemde’ arbeiders, die sociaal Vlaanderen komen belagen… Racisme en xenofobie zijn gedragslijnen, die extreem rechts ook vlot aanneemt in andere aangelegenheden. Zo zouden de vreemde ‘profiteurs’ de oorzaak zijn van financiële tekorten in de sociale zekerheid; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/08/wiens-belang-een-daad-van-intellectueel-verzet/
4 09 Het is godgeklaagd dat de Vlaamse overheid zo’n belangrijk industrieel bedrijf als Van Hool busproductie in de steek laat, temeer omdat het een kroonjuweel had kunnen zijn in de realisatie van de broodnodige energietransitie. In dat licht lijkt de drukte over ‘Flanders Technology & Innovation’ van 15 tot 22 maart jl. niet veel meer dan een electoraal geïnspireerd luchtkasteel. Het is een schande dat wij in een economisch systeem leven, waar een kleine elite fortuinen kan verdienen op het werk van gewone arbeiders. Het is een nog grotere schande dat we ons van die elite afhankelijk maken voor onze duurzame en industriële toekomst. Echter, de grootste schande is dat die elite ongestraft het leven kan verwoesten van meer dan duizend gezinnen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/waarom-het-faillissement-van-van-hool-een-ware-schande-is/
4 09 De Europese Unie, onder het tijdelijk voorzitterschap van België, bespreekt momenteel een voorstel om de belastingen op winsten uit bevroren Russische activa af te schaffen voor een bedrag van ongeveer € 3 miljard per jaar, waarbij 90% van de opbrengst naar wapens voor Oekraïne zou gaan. De banken zijn er tegen, omdat ze vrezen dat Russische rechtbanken dat met succes zullen aanvechten. Nieuw is dit alles niet. Andere, kleinere landen, die een soevereine, onafhankelijke koers van Londen en Washington varen, zijn in het verleden al gestraft met inbeslagnames van hun activa. De activa van Afghanistan en Iran in de VS zijn ook bevroren, om over die van Cuba niet te spreken. Venezuela ziet eveneens zijn goudreserves in Londen bevroren en Venezolaanse olieraffinaderijen in de VS werden aangeslagen. Elk land dat niet in de pas loopt van het Westers neokolonialisme kan ermee geconfronteerd worden. Vorig jaar hebben de privéjets van de EU- en VS-bazen zuidelijke staten bezocht om – tevergeefs – hen ertoe te brengen de bevelen van de NAVO en het Westen uit te voeren in verband met de oorlog tegen Rusland. Het Westen lijkt op het wereldtoneel meer en meer alleen te staan. Democratie en mensenrechten, waarmee het Westen graag uitpakt, maakt nog weinig indruk op de meeste landen in de wereld. Vele ex-kolonies weten hoe het Westen 5 eeuwen achtereen hun rijkdommen tot op de dag van vandaag heeft weggesluisd. Het Westen heeft honderden jaren zijn economische- en politieke orde en zijn culturele dominantie met bloedig geweld opgelegd. De tijd voor verandering lijkt gekomen; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/aziatische-landen-verzetten-zich-tegen-confiscatie-russisch-geld/
4 15 Ongeveer 440.000 werknemers in Nederland komen financieel onder druk te staan, doordat de extra verhoging van het minimumloon niet doorgaat. Vooral mensen met laagbetaalde banen in de detailhandel, horeca, land- en tuinbouw en vleesindustrie zijn de dupe. En dan zijn er in ons land ook nog heel veel arbeidsmigranten, die niet onder een cao vallen; door Ertan Basekin. https://www.nu.nl/economie/6308788/mensen-met-slechtst-betaalde-banen-krijgen-er-mogelijk-niets-extras-bij.html
4 16 Om de 2 jaar gaan FairFin en Financité met een fijne kam door het investeringsbeleid van de banken, die in België actief zijn aan de hand van scores op 10 maatschappelijk relevante thema’s van belastingontduiking, corruptie, klimaatverandering tot mensenrechten. Belfius is de enige bank, die lager scoort dan 2 jaar geleden. Alle andere banken gaan er licht op vooruit. Toch valt een steeds grotere kloof tussen grootbanken en kleine banken op. De grootbanken (Belfius, BNP Paribas, Deutsche Bank, ING en KBC) scoren significant slechter. Dat komt omdat hun beleid vaak vager is en meer achterpoortjes kent. De kleine banken (Argenta, Triodos en vdk) scoren over het algemeen hoog. Zij hebben vaak een concreet en consequent beleid, met algemene regels en minder uitzonderingen; door FairFin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/16/nieuwe-scores-bankwijzer-belfius-laat-poort-naar-milieuvervuiling-wagenwijd-openstaan/
4 16 De helft van de 75 meest kwetsbare landen ter wereld ziet de kloof met rijke landen opnieuw groeien. Deze landen beschikken vaak over een jonge bevolking, een groot potentieel aan energie en natuurlijke rijkdommen. Deze meest kwetsbare landen zijn samen goed voor ¼ van de mensheid: 1,9 miljard mensen. Eén op de drie van deze landen is nu armer dan aan de vooravond van de covid-19-pandemie. Het percentage extreme armoede ligt er ruim 8x hoger dan het gemiddelde in de rest van de wereld: 1 op de 4 mensen wereldwijd moet rondkomen van minder dan $ 2,15 per dag. De Verenigde Naties roepen op tot dringende hervorming van het wereldwijde financiële systeem. Vooral een schuldverlichting voor de armste landen dringt zich op om een catastrofe te voorkomen. De afgelopen 4 jaar waren voor deze landen al een schuldencatastrofe. Hun snel stijgende schuldenlast heeft een verlammende impact op hun ontwikkeling; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/16/historische-ommekeer-kwetsbare-landen-zien-kloof-met-rijke-landen-weer-groeien/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/17/vn-baas-roept-op-tot-schuldverlichting-voor-arme-landen-catastrofe-aan-de-gang/
4 26 Als we het over welvaart hebben, gaat het vaak over materiële welvaart gemeten aan de hand van het bruto binnenlands product (bbp). Dat meet de hoeveelheid goederen en diensten, die een land in een jaar tijd binnen de eigen grenzen produceert. Het bbp deelt men door het aantal inwoners. Dat gemiddelde bbp per hoofd van de bevolking wordt vaak als maatstaf gebruikt om de welvaart van een land te meten en internationaal te vergelijken. Toch weten we al sinds 1934 dat de welvaart van een land niet afgeleid kan worden van een inkomens- of productiemaatstaf, zoals het bruto nationaal inkomen of het bbp. Langzamerhand begint het te dagen dat het bbp niet zaligmakend is. Een verhoging van het gemiddelde inkomen zegt namelijk niets over hoe inkomens verdeeld zijn. “Ons model is niet dat van Singapore, waar mensen gemiddeld 48 uur per week werken en waar geen universele gezondheidszorg is”, zegt CD&V-voorzitter Sammy Mahdi. In ons model mogen we volgens hem – onze eigentijdse Robert Kennedy – niet alleen ‘economisch rendabel’, maar ook ‘gelukkig’ zijn. Ook Robert Kennedy fileerde het bbp tijdens een gedenkwaardige speech in 1968. Zijn tekst is als laatste opgenomen onder ‘Beste blogs’ op deze website. Wat wanneer we een breder welvaartsperspectief hanteren dan het bbp? Wat wanneer we rekening houden met hoe inkomens verdeeld zijn en ook met economische activiteiten, die buiten ‘de markt’ floreren? Of met de ecologische en sociale kosten, die al dat geproduceer genereert? Wat steevast aan het oog van ‘de markt’ ontsnapt, zijn niet-marktactiviteiten, zoals het beheer van gedeelde hulpbronnen zoals boeken-, gereedschaps-, muziek- en speelgoedbibliotheken, voedselbossen of waterbronnen, huishoudelijk werk, vrijwilligerswerk en de zorg voor familieleden. Activiteiten, die voor ons welbevinden en voor onze welvaart van wezenlijk belang zijn, maar die niet verhandeld worden. Stijgende uitgaven voor defensie of een omschakeling naar een oorlogseconomie zeggen weinig over ons welvaartsniveau, maar verhogen wel het bbp. Evenmin peilen ze het peis en vree samenleven met onze buren. Ze dragen evenmin bij aan onze collectieve veiligheid, wanneer actie en reactie uitmonden in wapenwedlopen. Wat duidelijk is, is dat wapenexporten en -wedlopen het militair industrieel complex voeden en over en weer bijdragen aan het verhogen van het bbp. Uit een breder welvaartsonderzoek van Brent Bleys en Jonas Van der Slycken bleek dat de welvaart voor de gemiddelde Europeaan van 1995 tot 2018 sinds de eeuwwisseling stagneert. Hun welvaart had kunnen stijgen wanneer we inkomens beter hadden verdeeld of wanneer we het welvaartsniveau [bijvoorbeeld via belastingen; GjH] hadden herverdeeld van de rijksten naar de armsten of door de inkomens van de laagste verdieners op te tillen. Een betere verdeling van consumptie en inkomens helpt om welvaart inclusiever te maken. Los daarvan zitten we ook nog eens vast in consumptiewedlopen. Onze economie is gebaseerd op een tredmolen van overmatig consumeren en produceren. Consumptiewedlopen zijn vanuit welzijnsoogpunt nutteloze oefeningen, die grondstoffen verspillen voor privéconsumptie, met middelen die gebruikt hadden kunnen worden door bijvoorbeeld in publieke diensten te voorzien waar iedereen baat bij heeft. Het schrijnende hiervan is dat we gezamenlijk steeds meer van onze energie en tijd aan consumptiewedlopen besteden, terwijl niet-geldelijke doelen nastreven ons welzijn zou stimuleren. Denk aan meer tijd besteden aan familie, vrienden of vrije tijd. Maar kort gezegd hebben we steeds meer spullen en steeds minder tijd voor menselijk en sociaal contact. Wellicht dat we helemaal geen behoefte hebben aan ‘marktvermeerdering’, maar aan het smeden van menselijke verbindingen en relaties [en laat dat ‘Wellicht’ maar weg; GjH]. Het is tijd om diplomatieke betrekkingen op te voeren in plaats van ons blind te staren op hardvochtige normen en steeds verder te verzeilen in wapenwedlopen. En het is tijd om consumptiewedlopen een halt toe te roepen en te praten over wat ons in de weg staat om goed te leven; door Jonas Van der Slycken.
4 30 Janet Yellen, voorzitter van de Amerikaanse schatkist, drukte bij recente gesprekken in China haar bezorgdheid uit over wat zij de ‘Chinese economische overcapaciteit’ noemt. Er is in China controle over de hele industriële aanvoerketen en een hoog niveau aan kunde. Wat Yellen bedoelt, is dat China niet het recht heeft om volgens de regels van de vrije markt de grootste economie ter wereld te worden; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/vs-beschuldigt-china-van-economische-overcapaciteit/
4 30 Een ‘stabiele’ ontwikkeling van de kapitalistische economie vereist een jaarlijkse groei van 3%, zo stelde de Europese Unie in haar ‘Lissabonstrategie van 2000’. Een jaarlijkse groei van 3% betekent dat de mondiale productie elke 25 jaar verdubbelt, en in één eeuw 16x zo groot wordt. Beseffen we dat we nu al op de aardse reserves interen, zoals dat bijvoorbeeld valt af te lezen aan de decimering van drinkwaterbassins, de inkrimping van de biodiversiteit, de vervuiling van de atmosfeer met broeikasgassen en de verzuring van de oceanen, dan maakt dat duidelijk dat teugelloze groei ecosystemen vernietigt waar het kapitalisme gedijt. Bedrijven zijn in hun jacht op winst machines van externalisering: ze wentelen zo veel mogelijk kosten af op mens en natuur; door Ludo De Witte over het boek “Systeembreuk – Een nieuwe visie op kapitaal, natuur en maatschappij als antwoord op de klimaatcrisis” (2023, uitgegeven door Arbeiderspers) van Kohei Saito. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/kohei-saitos-systeembreuk-een-noodzakelijke-kritiek/
5 17 Het belangrijkste strijdpunt tussen de uniepolaire wereld van de VS en de opkomende multipolaire wereld is (natuurlijk) de economie. Dat bevestigde op 3 mei ook de Russische vertegenwoordiger bij het Internationaal Monetair Fonds, Alexey Mozhin. Hij zei dat de BRICS zich moeten voorbereiden op een mogelijke ineenstorting van het internationale monetaire systeem. De BRICS kan op deze crisis anticiperen door een betaalmiddel te creëren, dat gebaseerd is op een mandje valuta’s van de 10 aangesloten landen. Een voorstel daarvoor is in de maak. In het geval van de ineenstorting van de Amerikaanse dollar en het internationale monetaire systeem, zal het natuurlijk nodig zijn om de genoemde BRICS-boekhoudeenheid om te zetten in een echte valuta. Deze Russische aankondiging houdt een versnelling in van dedollarisatie, die de BRICS begin 2024 hebben aangekondigd. De voor dit jaar aangekondigde doelstelling is om 30% van de handel in een andere valuta dan de dollar te laten plaatsvinden; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/vs-kan-niet-langer-zijn-wil-opleggen-aan-de-wereld/
5 22 De 0,01% hoogste inkomens van ons land, met name die van mannen tussen de 45 en 65 jaar, die eigenaar zijn van een bedrijf, zijn veel harder gegroeid (gemiddeld 70%) dan de overige inkomens (tussen de 4 en 8%). Ook betalen ze relatief gezien veel minder belasting. Wie een hoger inkomen heeft, betaalt zowel in absolute zin als qua percentage van het inkomen meestal meer belasting. Uitzondering daarop zijn de 140.000 Nederlanders met het hoogste inkomen. Wie eenmaal bij die rijkste 1% behoort, betaalt juist minder belasting en premies naarmate ze meer inkomen genereren, want over winsten betaalt men een lagere belasting dan over inkomen; door Tom van Gurp, met een inzichtelijke tabel. https://www.nu.nl/economie/6313744/allerrijksten-zagen-inkomen-veel-harder-groeien-dan-overige-nederlanders.html
5 31 De Corporate Sustainability Due Diligence Directive komt hierop neer: grote bedrijven zijn verantwoordelijk voor mens en milieu in hun hele toeleveringsketen. Ze moeten weten wat daarin gebeurt, en ze moeten actie ondernemen tegen onder meer dwangarbeid, kinderarbeid, ontbossing en slechte werkomstandigheden. De wet gaat binnen de Europese Unie gelden voor bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en een omzet boven de € 450 miljoen. Chocolademerken moeten erop toezien dat er geen slavenarbeid plaatsvindt op de plantages waar hun cacaobonen vandaan komen en een groot textielbedrijf kan straks niet meer zeggen dat het niets weet van slechte arbeidsomstandigheden in het naaiatelier van een onderaannemer. De grote winst is dat deze afspraken niet vrijblijvend zijn; door
6 18 Gemist in het nieuws: de 11 maart beweging roept op om een sociaal rechtvaardige en industriële transitie te doen, volledig weg van nucleair, naar 100% hernieuwbare energie. Een jongere uit Borssele wil geen koeltorens van nieuwe atoomcentrales vlakbij en dat er nog meer verwarmd koelwater in de Schelde geloosd wordt, aangezien dit het al beproefde leven in de Westerschelde nog meer onder druk zal zetten. Een tweede jongere liet weten dat de natuur rond Borssele niet nog meer op de proef gesteld kan worden. Nuclear Free Local Authorities, afdeling Ierland en Verenigd Koninkrijk waarschuwt hoe atoomenergie massa’s geld afleidt van de veel goedkopere en sneller te realiseren hernieuwbare energie en zelfs van energiebesparingen. Tim Judson van Nuclear Information and Resource Service getuigt hoe Westinghouse, dat bijna twee decennia geleden de bouw van 4 atoomcentrales toegewezen heeft gekregen, genadeloos inhakt op de koopkracht van de mensen. Twee ervan (VC Summer) zijn niet afgemaakt. De twee andere liepen bij de bouw veel vertragingen op en zijn enorm veel duurder geworden dan gepland. De consumenten betalen de premie voor het mislukte project; elektriciteitsrekeningen schoten met meer dan 20% omhoog. Sortir du Nucléaire waarschuwt voor de Franse atoomcentrales van het type EPR en EPR2 die, zoals in het VK, zeer grote overschrijdingen kennen in bouwtijd en -kosten. Stop Hinkley voert een campagne tegen de steeds duurder wordende en met steeds meer vertraging in aanbouw zijnde atoomcentrale Hinkley Point C.; door Marc Alexander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/zeeuwen-willen-geen-natuur-kwijt-aan-kernenergie/
Inzichten
3 22 De term ‘ondeugd’ heeft een negatieve klank. Dat geldt niet wanneer de Ierse schilder Francis Bacon (1909-1992/niet te verwarren met de wetenschapsfilosoof (1561–1626), die dezelfde naam droeg) dat woord in de mond nam. Hij stelt dat iedereen juist gedisciplineerd moet zijn in ondeugden, omdat je dan de grootste kans hebt om met je grensoverschrijdend gedrag nieuwe inzichten te ontdekken. De mens, die niet bereid is om ook zijn duistere kant te exploiteren, leert nooit de volledige diepte van zijn persoonlijkheid kennen; door Michel Dijkstra en Simone Bassie, 22 maart op de Filosofiekalender.
4 12 Jacques Baud schrijft dat de fundamentele reden voor de ‘oogkleppen’ van het Westen de aanpak is, die we ook zagen bij golven van terroristische aanslagen: de tegenstander wordt gedemoniseerd in een maat dat we zijn manier van denken niet begrijpen. Als gevolg daarvan zijn we niet in staat om strategieën te ontwikkelen, onze strijdkrachten te structureren of ze zelfs maar uit te rusten voor de realiteit van een oorlog. In het Westen hebben we de neiging ons te richten op het actuele moment en proberen we te zien hoe dat zou kunnen evolueren. We willen een onmiddellijk antwoord op de situatie, die we denken te zien. Het idee dat uit ‘het begrip van hoe een crisis is ontstaan’ een weg gevonden kan worden om oplossingen te vinden, is totaal vreemd aan het Westen. Feiten en geschiedenis doen er hier niet toe. Oekraïne laten we beginnen op 24 februari 2022, en Gaza op 7 oktober 2023. Zoals Baud opmerkt, gaat het om een beeld dat past bij vooroordelen. Het gevolg beperkt zich niet tot ‘een onvermogen’ om de wereld te zien zoals die werkelijk is, maar vormt een ideologische teleologie van ‘de weigering’ om de wereld te zien zoals die is. Het belangrijkste punt is dat Baud’s inzichten niet alleen van toepassing zijn op de uitvoering van militaire acties. Ze zijn als ‘denksysteem’ ook van toepassing op het verkeerd begrijpen van de geopolitiek; door Alastair Crooke over Jacques Baud’s boek “The Russian Art of War: How the West Led Ukraine to Defeat” (2024, uitgegeven door Max Milo Editions).https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/12/hoe-het-westen-oekraine-naar-de-nederlaag-leidde/
4 30 Of we denken er helemaal niet over na, of we denken vaak dat ons lichaam een vaste eenheid is. Maarten van Buuren (geboren in 1948) betoogt dat dat een verkeerde voorstelling is. Ons lichaam is niet een ‘massa’, die simpel bestaat en door ons gevoed wordt, maar het is een verzameling dynamische processen, die zich binnen zekere grenzen aan omstandigheden kunnen aanpassen. Ons lichaam draagt mogelijkheden in zich en staat nooit stil. Ze is het medium waarin onze doelen, ideeën en projecten liggen verscholen. Bovendien zijn er in ons lichaam ontelbare mechanismen en processen gaande. Daarom doen we ons lichaam tekort wanneer we het zouden reduceren tot onze verschijning in de spiegel; dan missen we de essentie van talrijke mogelijkheden, die in en onder onze huid verborgen liggen; naar Max Schmermbeck op de Filosofiekalender van vandaag.
4 18 Er is geen argument te verzinnen om het consumeren van vlees en zuivel niet te minderen. De veeteelt wordt nu ruim gesubsidieerd. Als we daarmee zouden stoppen, zou vlees veel duurder worden, en zou veel veeteelt vanzelf verdwijnen. En dat leidt niet tot een crisis van landbouwgrond, dat ineens zijn waarde verliest. Echter, doordat de productie arbeidsintensiever wordt, hoeven we ons minder te richten op de bulk en krijgen we veel meer hoogwaardige productie. Het zou onze ecologische voetafdruk flink verkleinen. Het nare leven van dieren in de bio-industrie zou verdwijnen. We leggen geen beslag meer op grond elders in de wereld voor de productie van veevoer. En we krijgen een gevarieerd platteland met agrobiologie, boslandbouw en strokenteelt! We krijgen meer vlinders en vogels, en veel meer ruimte voor natuur. Dat alles zou ook een positief effect hebben op onze psychische gezondheid. Daar komen de voordelen nog bij die het voor ons lichaam heeft, doordat we beter gaan eten. Voor een goede voedselvoorziening voor 20 miljoen inwoners hebben we in Nederland niet eens alle landbouwgronden van nu nodig; door Frank Mulder. https://www.groene.nl/artikel/waarom-hebben-we-die-veeteelt-eigenlijk
4 26 “Het leven is liefde voor het leven”. Dat zegt Emanuel Levinas in ‘Totaliteit en oneindigheid” (1961). Filosofen hebben het volgens Ilana Buijssen graag over abstracte, gewichtige onderwerpen als ‘rechtvaardigheid’ en ‘vrijheid’. Levinas haalde daarentegen een belangrijke les uit iets alledaags, zoals het nuttigen van een maaltijd. Dat doen we volgens hem niet alleen om in leven te blijven, maar ook omdat eten ons genot brengt. Dit genot onthult volgens Levinas iets wezenlijks over onszelf: we zijn gehecht aan onze behoeftes. Precies die drijfveer verbindt ons aan het leven en maakt dat we het leven liefhebben; door Ilana Buijssen op de Filosofiekalender van vandaag.
5 14 In zijn politiek-filosofische meesterwerk “Leviathan” (1651) beschrijft Thomas Hobbes (1588-1679) dat ‘de mens’ geen aangeboren besef heeft van goed en kwaad, of van waarheid en onwaarheid. Dit besef verwerven mensen pas wanneer zij de taal machtig worden. Vandaar, zo redeneert Hobbes, heeft een geordende samenleving behoefte aan een gedegen opvoeding van hun kinderen en deugdelijk onderwijs. “Waar en onwaar zijn eigenschappen van de taal en niet van de dingen”, schreef Hobbes, en “Waar geen taal is, bestaat geen waarheid of onwaarheid”; naar Vanno Jobse: “Waar geen taal is, bestaat geen waarheid of onwaarheid” op de filosofiekalender van vandaag.
6 06 Het is voor mij in feite altijd al, zolang ik mijn stem uit mag brengen, onbegrijpelijk dat de meeste Nederlanders hun stem uitbrengen op een andere partij dan waarop ik gestemd heb. Ik kan er maar niet aan wennen. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen stemde ik blanco, omdat er geen enkele partij meedeed, die een revelutionaire herstructurering van ons economisch en maatschappelijk bestel bepleit. Geen socialistische partij in de zin van ‘socialisme’, zoals ik dat zie. De Britse Jeremy Corbyn komt daar dichtbij. Een partij met standpunten als die van hem, doet ik Nederland niet mee. Het is voor mij een hard gelag dat Nederlanders samen de PVV 7 van de 31 zetels in het Europese parlement gunnen. Conservatieven zie ik als een overblijfsel van een Nederlands joods-christelijk verleden; crimineel maar desondanks diep geworteld. Liberalen zie ik als foutieve vluchtheuvel waar de ontkerkelijkden zich rationeel thuis voelen zonder te hoeven inboeten op hun simpele leven. Zo’n wijd verbreid misverstand iets positiefs te verwachten van een populist als Geert Wilders kan niet anders dan duiden op een ongelooflijke ongeletterdheid en onvrede onder ons, doordat onder het neoliberalisme de te versnijden taart de afgelopen decennia steeds kleiner geworden is. Bij de Europese verkiezingen stemde ik bij gebrek aan beter op de Partij van de Dieren in de hoop dat die één zetel binnenhaalt. Dat lijkt mij voor die ‘one issue’-partij ook wel genoeg. Het mag na deze ontsporingen helder zijn dat media wat mij betreft weer tot voorlichting in lijn met wat op deze website te berde wordt gebracht en scholen weer tot vredesonderwijs aangespoord zouden moeten worden.
Klimaat en klimaatverandering
3 20 Wanneer iedereen zou leven zoals de Belgen, zouden we 4,4 planeten nodig hebben. Wanneer iedereen zou leven zoals de Nederlanders, zouden we 4,0 planeten nodig hebben. Op respectievelijk 23 maart en 1 april a.s. zouden dan alle natuurlijke rijkdommen, die de planeet op een jaar tijd kan genereren, opgebruikt hebben; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/zaterdag-al-belgische-overshoot-day
3 21 Atoomernenergie kan alleen geleverd worden met enorme overheidssubsidies. Private partijen weigeren erin te investeren zonder dat de overheid als waarborg optreedt. Verzekeringsmaatschappijen weigeren atoomenergie te verzekeren. De betrokken bedrijven slagen er via lobbywerk in elke financiële verantwoordelijkheid af te wentelen op de overheid, oftewel de belastingbetaler. We moeten nu oplossingen vinden met hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, die reeds volgend jaar of binnen 2 jaar de CO2-uitstoot doen verminderen. Het verhaal dat atoomenergie essentieel zou zijn voor de bestrijding van de klimaatverandering is een vals sprookje. Alle wetenschappelijke literatuur, die atoomenergie kritisch analyseert, wordt geweerd uit de IPCC-onderzoeken. Elk commentaar of wetenschappelijke studie, waaruit blijkt dat atoomenergie niet samen gaat met wind- en zonne-energie wordt genegeerd. Verrassend genoeg – of juist niet? – worden deze rapporten door de mainstream media verzwegen. Het enige alternatief zou hernieuwbare energie moeten zijn, die gebaseerd is op het algemeen belang, niet op brutale winsten ten koste van al de rest; door Marjolein Velleman en Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/over-sprookjes-met-kernenergie-als-oplossing-voor-de-klimaatcrisis/
3 21 Wat komt er verder kijken bij atoomenergie? Uranium winnen, meestal onder mens-onterende omstandigheden. Atoomcentrales moeten worden gebouwd. Dat duurt zo’n 10 jaar. De tienduizendenwerknemers moeten gedurende die tijd ergens wonen. Veel grondstoffen, materialen, machines moeten via het verkeer op hun plek komen. Het net van hoogspanningsleidingen moet over enorme tracé’s aangepast worden. Alle bouwkosten zullen van belastinggeld betaald gaan worden. Wanneer de atoomcentrales dan eindelijk draaien, hebben we voor het radioactieve afval alleen tijdelijke oplossingen. De Nederlandse regering neemt pas in 2100 een beslissing over de definitieve eindberging; door Hans Scheele in “Liever geen kernenergie” Eigen Huis Magazine 3-2024, pagina 55.
3 22 Het televisieprogramma Hart van Nederland concludeerde eind januari: “slechts 20 % van de leden van een HvN-panel vond dat Extinction Rebellion goed werk doet. De XR- medeorganisator van de A12-blokkades Lucas Winnips was daarover laaiend enthousiast. “Goed nieuws!”, schreef hij op X. 20% Steun noemde hij ‘gigantisch’. 20% Is bijvoorbeeld meer dan het percentage kiesgerechtigden dat op de PVV stemde, vergelijkt Winnips. En daarover wordt gezegd dat ‘we ernaar moeten luisteren’; door Esmée Koeleman. https://www.oneworld.nl/klimaat/sociaal-kantelpunt-klimaatactivisten-hebben-bijna-genoeg-mensen-overtuigd/
3 23 Het heeft de afgelopen maanden ontzettend veel geregend in Nederland. De afgelopen winter was de op een-na-natste sinds het begin van de metingen in 1906. Hierdoor is het grondwaterpeil op veel plaatsen tot extreme hoogte gestegen. Dit jaar is het meest opvallende dat ook hoge gebieden, die niet eerder met wateroverlast te maken kregen, last hadden van ondergelopen kelders; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2513922-experts-meer-kelders-dan-ooit-onder-water
3 25 De Westerse landen, en bij uitstek Europa en de Verenigde Staten van Amerika, zijn historisch verantwoordelijk voor de klimaatcrisis. Vandaag doen ze zich voor als de koplopers in de ‘klimaattransitie’. De Amerikaanse voormalige vicepresident Al Gore en Europese vertegenwoordigers stellen de uitstap uit fossiele brandstoffen voor als een discussie tussen enerzijds de deugdzame Westerse landen en anderzijds de oliestaten en een reeks weinig betrokken ontwikkelingslanden. Maar volgens de cijfers is uitgerekend de VS de grootste oliestaat ter wereld. De VS exporteert en produceert het meeste gas en wil zijn productie zo snel mogelijk verhogen. Europa is de belangrijkste afnemer; door Amaury Laridon. https://lavamedia.be/het-gevaar-van-amerikaans-schaliegas-voor-het-klimaat-en-onze-portemonnee/
3 26 Contraproductief en onrechtvaardig: de klimaatimpact van de luchtvaart wordt sterk onderschat. Er wordt alleen gekeken naar CO2-uitstoot. Echter, de niet-CO2-effecten van de luchtvaart verdrievoudigen de klimaatopwarming door vliegverkeer. Terwijl van andere sectoren grote klimaatinspanningen verwacht worden, krijgt de luchtvaart vrij spel om te blijven uitstoten; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/klimaatimpact-luchtvaart-drie-keer-groter-dan-gedacht/
3 28 Het heetste jaar uit de geschiedenis van de mensheid is 2023, en de records in dat jaar schieten boven de donkerste verwachtingen van de wetenschappers uit. Wereldwijd was elke maand van juni tot en met december recordwarm en nooit eerder waren we zo dicht bij de ondergrens van 1,5°C van de Overeenkomst van Parijs over klimaatverandering. Terwijl de wereld nog sneller opwarmt dan wetenschappers hadden verwacht, blijven fossiele brandstofbedrijven en politici deze waarschuwing hardnekkig negeren; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/28/rood-alarm-klimaat-warmt-nog-sneller-op-dan-gedacht/
3 28 De opslag van CO2 onder de Noordzee levert mogelijk vooral financieel voordeel op voor de grote CO2-uitstoters in de haven van Rotterdam. Het Rijk loopt inkomsten mis en neemt de risico’s op zich. In het politieke voorbereidingstraject zijn tegenvallers zelfs nooit aan de Tweede Kamer gemeld; die zijn sowieso nooit bekendgemaakt; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6306908/klimaatproject-onder-noordzee-blijkt-vooral-lucratief-voor-grote-vervuilers.html
4 04 In 2021 legde de rechter Shell de plicht op om de CO2-uitstoot met 45% te verlagen in 2030. Volgens de oliegigant is dat bevel niet alleen onwettelijk, maar ook niet effectief, omdat andere oliebedrijven dan in het gat springen dat Shell achterlaat. Daardoor zou de wereldwijde CO2-uitstoot niet dalen en misschien zelfs omhooggaan, betoogde de oliegigant gisteren. Die redenering “maakt nog maar eens duidelijk dat Shell van het slechte gedrag van zijn sectorgenoten op de hoogte is en weet hoe destructief dat is”, reageerde Milieudefensie-advocaat Roger Cox. Dat zorgt er volgens laatste niet voor dat Shell mag blijven doorgaan met het verkopen van gas en olie. De wet verplicht het bedrijf juist hierdoor zèlf stappen te zetten om zijn klimaatimpact te verkleinen. Dat moet door “zoveel mogelijk zelf aan emissiereducties te doen, door de anderen waar mogelijk op hun slechte gedrag aan te spreken en door ervoor te zorgen dat het dat slechte gedrag van de anderen niet aanmoedigt”, zei Cox; door Jeroen Kraan. Ik vind dat een wettelijk gehandhaafd kader nodig is om de klimaatimpact van bedrijven te beteugelen tot een aanvaardbaar niveau bereikt is en dat het de overheid is die bedrijven moet aanspreken en verplichten. https://www.nu.nl/klimaat/6307818/milieudefensie-uitstoot-shell-moet-omlaag-juist-omdat-oliesector-stilzit.html
4 04 Energieproducenten en de industrie hebben het afgelopen jaar 15,5% minder CO2 uitgestoten dan het jaar ervoor. Het gaat om bedrijven, die onder het Europese handels-systeem voor emissierechten ETS vallen. De oorzaak is vooral dat energieleveranciers meer stroom hebben opgewekt met windmolens en zonnepanelen en minder met gas en olie. Hun uitstoot ging daardoor met 24% omlaag. Het is de grootste daling sinds de invoering van het [bedenkelijke; GjH] systeem in 2005; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6307796/ongekende-daling-europese-co2-uitstoot-door-groei-wind-en-zonne-energie.html
4 10 Peter Tom Jones, auteur van klimaatklassiekers zoals ‘Terra Incognita’ (2006) en ‘Terra Reversa’ (2009) en directeur van het Instituut voor Duurzame Metalen en Mineralen (SIM²) van de KU Leuven, ligt onder vuur na zijn documentaire ‘Europe’s Mining Renaissance: A Catalyst for Climate Neutrality’, die gefinancierd werd door de EU en KU Leuven. Daarin worden nieuwe mijnbouwprojecten in Europa bepleit. Tijdens een evenement in Leuven op 27 maart jl., waarop de film voor het eerst werd vertoond, deelden actievoerders een open brief uit afkomstig van 40 groeperingen, vooral uit Portugal en Spanje. Daarin werd de documentaire omschreven als ‘destructief’ en ‘hypocriete greenwashing’. Als sabotage-actie hadden deze groepen in de zaal 200 plaatsen gereserveerd, die leeg zouden blijven; door Luc Vanheerentals. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/peter-tom-jones-onder-vuur-voor-docu-over-europese-mijnbouw/
4 10 In een historische uitspraak heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vastgesteld dat landen, die nalatig zijn in het uitvoeren van effectief klimaatbeleid, de mensenrechten van hun burgers schenden. Dit vestigt het precedent, dat de bescherming van mensenrechten nauw verbonden is met het streven naar een duurzame en rechtvaardige samenleving, en dat overheden ter verantwoording kunnen worden geroepen voor hun nalatigheid op het gebied van klimaatactie. Het Hof heeft benadrukt dat burgers het recht hebben om in eigen land juridische stappen te ondernemen om hun recht op een gezond leefmilieu te verdedigen. Dit opent de deur voor een nieuwe golf van klimaatrechts-zaken wereldwijd, waarin burgers worden aangemoedigd om op te komen voor hun recht op een leefbare planeet; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/europees-hof-voor-de-rechten-van-de-mens-staten-die-onvoldoende-klimaatbeleid-voeren-schenden-mensenrechten/
4 12 Shell erkende vandaag, na herhaaldelijk aandringen van een van de 3 raadsheren van het hof, dat het niet van plan is zijn uitstoot tussen nu en 2030 verder omlaag te brengen. Ook blijkt uit schriftelijke antwoorden, die het bedrijf op vragen van het hof gaf, dat 50 tot 60% van de huidige investeringen in gas- en oliewinning naar productie uit nieuwe velden gaat. En dat, terwijl er volgens het Internationaal Energieagentschap geen nieuwe gas- en olievelden nodig zijn als de wereld de klimaatopwarming wil beperken tot 1,5°C. Het volstaat dan volgens de invloedrijke adviseur om de bestaande velden leeg te pompen, iets waar Milieudefensie Shell in de rechtszaak herhaaldelijk op wees; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6308873/verwijten-vliegen-over-en-weer-op-laatste-dag-van-hoger-beroep-in-shell-zaak.html
4 24 Marion Rivet, woordvoerder van de Franse organisatie ‘Sortir du Nucléaire’ legt uit waarom de Franse atoomenergiesector onbetrouwbaar en ongeloofwaardig is en waarom de anti-atoomenergiebewegingen er alle belang bij hebben om hun krachten internationaal te bundelen. Franse kernenergie, dat is veel beloven, géén resultaten, enorm uitlopende extra kosten en enorme vertragingen. Het is volgens haar ongelooflijk, dat die pro atoomenergie-pr-campagnes steeds succes afwerpen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/24/franse-kernenergie-ongelooflijk-dat-hun-leugencampagnes-blijven-gereproduceerd-worden/
4 26 De vertegenwoordigers van de grote gas- en oliebedrijven praten veel over klimaatverandering en transitie, maar doen vervolgens nagenoeg niets. Vorig jaar ging maar 2,5% van al hun investeringen naar schone energie. Het uitfaseren van fossiel gaat langzamer dan verwacht. Er zijn nog steeds oliebedrijven, de BP’s, ExxonMobils en Shells van deze wereld, die blijven zoeken naar nieuwe olievelden; door Coen Nij Bijvank en Marijn Duintjer Tebbens. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2518296-internationaal-energie-agentschap-zegt-tegen-oliebedrijven-stop-sneller-met-olie
5 08 De gemiddelde temperatuur in april was wereldwijd gemiddeld 1,68°C warmer dan de schatting over voor pre-industriële tijden. Het was ook de heetste april ooit gemeten, en de elfde maand op rij, die het hitterecord breekt. Ook de wereldwijde gemiddelde temperatuur voor de afgelopen 12 maanden is met 0,61°C boven het pre-Industriële gemiddelde de hoogste ooit gemeten. Specifiek voor Europa was de voorbije maand de op één na warmste april, die ooit werd gemeten voor het continent. De gemiddelde temperatuur over de afgelopen 12 maanden is 0,73°C hoger dan het gemiddelde over de periode tussen 1991 en 2020; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/08/elf-warmste-maanden-ooit-gemeten-op-rij/
5 09 Gletsjers zijn valleien gevuld met ijs. De oppervlakte van de Venezuelaanse La Corona was afgelopen maart al geslonken van zo’n 4.500.000 m2 ijs naar minder dan 20.000 m2. Inmiddels beslaat de ijsvlakte minder dan 10.000 m2 (2 voetbalvelden). Dat is de grens die glaciologen aanhouden om nog te spreken van een gletsjer. La Corona maakt geen ijs meer aan. Venezuela heeft in de afgelopen eeuw zeker 7 gletsjers gehad. Die zijn nu allemaal gesmolten als gevolg van stijgende temperaturen door klimaatverandering. Het is het eerste land dat al zijn gletsjers heeft verloren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6312280/venezuela-heeft-geen-gletsjers-meer-laatste-slinkt-tot-grootte-van-2-voetbalvelden.html
5 12 Het Qatarese staatsbedrijf QatarEnergy krijgt een belang van 40% in twee grote gasvelden voor de kust van Egypte, die samen een oppervlakte van 11.400 km2 hebben. Het Amerikaanse energieconcern ExxonMobil, dat de gasvelden gaat exploiteren, behoudt een belang van 60%. In Europa is de vraag naar aardgas uit West-Azië fors toegenomen. In 2023 heeft ook China een langjarige overeenkomst met Qatar gesloten voor de levering van lng om de energiezekerheid in het land veilig te stellen. Qatar wil de winning van vloeibaar gemaakt aardgas daarom met 85% opschroeven; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6312585/qatarenergy-en-exxonmobil-delen-egyptische-gasvondst.html
5 13 Het zal waarschijnlijk niet lukken om de gebouwde omgeving in Nederland voor 2050 klimaatneutraal te maken. We hebben onvoldoende arbeidskrachten om van het gas af te gaan. Geofysisch en technologisch is het doel haalbaar, maar de schoen wringt op het economische en maatschappelijke vlak; door Noémi van de Pol. Sinds “De grenzen aan de groei” (1972) van de Club van Rome is alles dus feitelijk bij het oude gebleven. https://www.nu.nl/economie/6312640/kennisinstituut-eib-ziet-te-weinig-mankracht-om-in-2050-van-het-gas-af-te-zijn.html
5 14 Sinds het klimaatakkoord van Parijs in 2016 hebben de 60 grootste banken ter wereld $ 6,9 biljoen (zo’n € 6,4 biljoen) in fossiele brandstoffen gestoken. In 2023 ging het om $ 705 miljard. Een aantal banken, die beleid hadden gemaakt om hun impact op het klimaat te verkleinen, draaiden dit beleid het afgelopen jaar terug. Zo liet bijvoorbeeld Bank of America, die op de 3de plek staat, de belofte varen om in het noordpoolgebied te stoppen met boren. De bank investeert ook weer in steenkool, waarvan ook eerder beloofd was daarmee te stoppen. ING investeerde vorig jaar zo’n $ 12 miljard in fossiele brandstoffen, Rabobank bijna $ 4 miljard. Voor beide banken is dit een toename ten opzichte van vorig jaar: door Noémi van de Pol. https://www.nu.nl/economie/6312761/grote-banken-stoppen-nog-steeds-veel-geld-in-fossiele-brandstoffen.html
6 05 Afgelopen maand mei was de 12de maand op rij met wereldwijde recordtemperaturen. Het afgelopen jaar was 1,6ºC warmer dan het wereldgemiddelde voordat de klimaatopwarming werd ingezet. Al sinds juli 2023 is de wereld ruim 1,5ºC warmer dan het pre-industriële gemiddelde van 1850 tot 1900. De recordwarmte heeft te maken met de stijgende hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer, maar ook met het tijdelijke weersverschijnsel El Niño. Het is voor het eerst sinds de jaren 2015 en 2016 dat zo’n lange serie maandelijkse temperatuurrecords aan elkaar wordt geregen. Achter deze statistieken ligt het pessimisme dat we beslist niet op koers liggen om de doelen uit het Parijsakkoord te halen. De wereld ligt daarentegen op koers voor een opwarming van 2,7ºC; door Jeroen Kraan. Dit artikel bevat een inzichtelijke grafiek van de gemiddelde jaarwaarden door de jaren heen. Het beeld dat uit deze grafiek naar voren komt, is ronduit onheilspellend. https://www.nu.nl/klimaat/6315479/al-een-jaar-lang-hitterecords-15-graden-opwarming-komt-gevaarlijk-dichtbij.html
3 20 Ik heb een probleem met onze Nederlandse nieuwsvoorziening. Media maken betekent altijd een positie innemen. De terroristen volgens de een, zijn verzetshelden voor de ander. De positie die Nederlandse mainstream media innemen heeft tot gevolg dat actualiteiten, die mij interesseren, vaak niet gepresenteerd worden, te onvolledig gepresenteerd worden om me er een juist beeld van te vormen of zelfs ronduit stuitend eenzijdig en vooringenomen in het nieuws worden gebracht. Daarom verlaat ik mij naast Nederlandse media ook op media uit het buitenland. De Wereld Morgen ijvert bijvoorbeeld voor het tot stand komen van een democratische, duurzame en sociale samenleving en verspreidt vanuit die doelstelling informatie en kennis. Ik zou iedereen met een hart aanbevelen om DeWereldMorgen.be te volgen, dat consequent kiest voor een uitgesproken democratische en sociale redactionele lijn, die inzet op dekolonisering, antifascisme, antiracisme, antiseksisme en openlijk de strijd aanbindt met ieder maatschappelijk onrecht. In tegenstelling tot de meeste andere media communiceren zij openlijk over de positie, die hun redactie inneemt en die hecht tegelijk aan journalistieke plichtsethiek. https://www.dewereldmorgen.be/
3 25 Het anti-intellectualisme, het dalende niveau van het publieke debat in onze spektakeldemocratie, de verheerlijking van de oppervlakkigheid en het groeiende onvermogen om verhalen te vertellen die doen dromen, vormen een vraagstuk op zich, maar zijn ook symptomen van een oude wereld, die stervende is. De ecologische crisis vormt een existentiële bedreiging voor de menselijke beschaving, zoals we die nu kennen. De democratie staat onder druk. Terwijl ongelijkheid groteske vormen heeft aangenomen, grijpt de vervreemding steeds verder om zich heen. De oorlogskoorts stijgt en eigenlijk is er nauwelijks nog iemand die ècht gelooft dat er binnen het huidige systeem oplossingen te vonden zijn voor deze uitdagingen. De enige optie voor wie de huidige wereldorde wenst te verdedigen is verdringing, een vlucht in de decadentie van de oppervlakkigheid, die in de vorm van rommel op tv massief door onze strot wordt geduwd. We gingen van het in beeld brengen van de eerste man op de maan, naar het in beeld brengen van de tweede vrouw van de Belgische dj en producer Regi Penxten; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/25/wat-is-er-aan-de-hand-met-het-publieke-debat-in-het-westen/
5 07 De sluiting van het kantoor van Al Jazeera door het Israëlische leger is een al lang aangekondigde represaille. Alle media ter wereld delen nu dezelfde verontwaardiging. Terecht, maar deze verontwaardiging verontschuldigt niet de laksheid waarmee haast alle media maanden achtereen passief toekeken. Op dezelfde dag van deze brutale sluiting werd in Gaza opnieuw een journalist vermoord, waarmee hun boosheid vandaag 142 vermoorde journalisten in Israël te laat komt. Die sluiting is overigens een teken van paniek van het Israëlische regime; angst voor wanneer hun misdaden naar buiten worden gebracht. In plaats van te proberen de berichtgeving over haar wreedheden het zwijgen op te leggen, zou de Israëlische regering beter kunnen stoppen met het begaan ervan; door Lode Vanoost, die diverse experts citeert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/sluiting-al-jazeera-is-het-stinkende-rot-in-het-hart-van-de-apartheid/
5 07 Drie lessen, die we uit de mainstream media kunnen leren: 1) protest vindt men aanvaardbaar, zolang dat protest de orde der dingen niet verstoord en het protest dus ‘impactloos’ blijft, 2) men geeft de voorkeur aan debat en dialoog in plaats van ‘slogans’ en 3) dit soort vaderlijke adviezen kunnen vandaag de dag aan jonge mensen via de media worden gegeven in een tijd dat zowat alle experts, internationale waarnemers, juristen en terreinwerkers al maanden waarschuwen voor uiterst ernstige mensenrechtenschendingen. Misdaden tegen de menselijkheid waartegen we ook collectief effectief iets zouden kunnen ondernemen, maar nalaten dat te doen. Echter, als er één groep is die enorm veel intellectueel werk verzet en verder gaat dan holle slogans dan zijn het de studenten, die nu hun campussen of universiteiten bezetten. Zij organiseren en participeren al maanden in allerlei sit-ins, teach-ins, workshopslezingen, et cetera. Zij discussiëren met elkaar en met hun docenten. Zij informeren zich, lezen zich in en ondernemen uiteindelijk acties op basis van hun opgedane inzichten en kennis. En waar zaten de rectoren, die de 3 lessen te berde brachten al die tijd? Grote woorden over debat en dialoog, maar ze zijn nog niet in debat of dialoog gegaan met hun studenten. Ze nemen geen deel aan de lezingen, de teach-ins of voorgaande acties. Hebben ze de studenten, die acties ondernemen, al uitgenodigd voor een serieus gesprek? In tijden van genocide worden hun redelijk klinkende woorden ontmaskerd als zijnde de holle slogans, waaraan ze zo’n hekel hebben; door Koen Bogaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/rectoren-vragen-op-tv-dialoog-over-genocide-die-ze-op-hun-campus-weigeren/
5 21 Ruim 30 kranten en nieuwsmedia doen vandaag in een paginagrote advertentie een oproep om af te zien van de voorgenomen btw-verhoging op kranten. In het coalitieakkoord van BBB, NSC, PVV en VVD is een plan opgenomen om de btw op digitale en gedrukte media te verhogen van 9 naar 21%. Deze coalitiepartijen zeggen ‘lezen en schrijven’ belangrijk te vinden, maar tegelijkertijd maken ze boeken, kranten en tijdschriften duurder. In het coalitieakkoord staat ook dat er bezuinigd gaat worden op de NPO. Van haar budget gaat zo’n € 100 miljoen af; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2521264
6 04 Enkele Palestijnen, die totaal gebroken het geheime gevangenissysteem Sde Teiman mochten verlaten – een systeem dat in november en december van vorig jaar jongens en mannen naakt, geblinddoekt en met geboeide handen voor de ogen van heel de wereld tentoonstelde in de stadions en straten van Gaza – deelden maanden geleden al hun ervaringen. De Westerse media negeerden hun getuigenissen. Zelfs toen personeelsleden van Sde Teiman weken geleden naar buiten kwamen met horrorverhalen, gaapten de Westerse kanalen van verveling, behalve dit keer CNN. Zo heeft bijvoorbeeld het Westerse media-establishment ook gestaag de blik afgewend van de Israëlische rapporten waaruit duidelijk bleek dat een deel van de dodelijke slachtoffers van 7 oktober niet het werk was van Hamas, maar het gevolg van de beruchte ‘Hannibal-procedure’ van het Israëlische leger, die zegt dat Israëli’s niet gevangen mogen worden genomen, maar dan liever gedood moeten worden. Westerse journalisten vermijden meestal berichtgeving over de uithongering van de volledige bevolking van Gaza door Israël, terwijl dat onmiskenbaar een misdaad tegen de menselijkheid is. In plaats daarvan praten journalisten hun eigen regeringen na en noemen de door Israël veroorzaakte uithongering een ‘humanitaire crisis’, alsof het zou gaan om een jammerlijke natuurramp. De media verdoezelen eveneens dat de Westerse machten, vooral het Brits Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika, met de terugtrekking van hun financiering van Unrwa in combinatie met hun halsstarrige weigering op Israël druk uit te oefenen om hulp binnen te laten, dat land helpen met de uithongering van de Gazaanse bevolking. In navolging van de regering-Biden aarzelen de media nog altijd om wat Israël in Gaza doet correct te benoemen. Zij geven de voorkeur aan een laffe beoordeling dat Israël ‘mogelijk’ oorlogsmisdaden begaat. Geen enkel mediakanaal wijst op het grotere verhaal, dat al die individuele ‘mogelijke’ oorlogsmisdaden onmiskenbaar neerkomen op genocide. Bijzonder onthullend zijn de omstandigheden in een veldhospitaal van het gevangenenkamp Sde Teiman. Daar verblijven Palestijnen die ofwel verminkt zijn door de gewelddadige vernietiging van Gaza of tot bloedens toe mishandeld zijn door Israëlische soldaten. Ze worden met hun handen vastgemaakt aan brancards en opgesteld in rijen. Ze zijn geblinddoekt en (op een luier na) volledig naakt. Praten is verboden. Ze liggen daar dag na dag, nacht na nacht, zonder enige sensorische prikkeling. Israëlische medische stagiaires mogen volop experimenteren op hun blootgestelde en kwetsbare lichamen. Er is bewijs dat dit geweld tegen deze gevangenen geen enkel verband heeft met de verdenking dat ze lid zouden zijn van Hamas of hebben deelgenomen aan de aanval van 7 oktober jl.; door Jonathan Cook. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/04/sde-teiman-de-geheime-martelkamer-van-israel/
6 05 De Britse media verspreiden systematisch desinformatie over China. Negatieve framing en een nare toon in de berichtgeving over China gedurende de laatste jaren hebben in de Britse artikelen gedomineerd. Ook wij worden niet correct geïnformeerd door onze media, die een politieke agenda voor een nieuwe Koude Oorlog dienen, en niet hun publiek. Dit maakt een havikachtig of kritischer beleid ten opzichte van China waarschijnlijker, in lijn met de belangen van lobbyisten en politici binnen en buiten de regering, die die benadering bepleiten; door Tim Summers, vertaald door Yaïr da Pixão. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/britse-studie-bewijst-dat-britse-media-china-bewust-negatief-framen/
6 11 De gangbare terminologie over Gaza bevat veel dat ethisch problematisch is en geen correcte weergave van de feiten is. Verrassend genoeg vinden voor- en tegenstanders van het geweld elkaar soms in de funestheid van dit discours. De gevolgen van de woordkeuzes zijn fataal. Wim De Temmerman bespreekt de termen ‘het conflict’ & ‘de oorlog’, ‘Hamas’, en ‘vrouwen en kinderen’: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/11/gaza-nefaste-woordkeuze-van-journalisten-en-experten/
3 20 Geruchten circuleren dat de Verenigde Staten van Amerika een afspraak wil maken met Julian Assange om schuldig te pleiten voor een van de mindere misdrijven op de lijst van aanklachten tegen hem. Hij zou dan veroordeeld worden tot de 5 jaren, die hij reeds gevangen wordt gehouden en kunnen vrijkomen. Het team van Assange vermoedt echter een valstrik: de VS geven geen enkele garantie dat ze zich aan die deal gaan houden wanneer Assange naar de VS komt; door Joe Lauria. https://consortiumnews.com/2024/03/20/report-assange-in-plea-deal-talks/
3 21 Bij huishoudens met kinderen mag het water in Nederland nooit meer afgesloten worden. Daarnaast moet de overheid maatregelen nemen om te voorkomen dat kinderen in Nederland ooit nog afgesloten worden van drinkwater; door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/recht-op-drinkwater-kinderen/
3 24 Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk spraken 2 jaar geleden af dat Frankrijk meer politieagenten zou inzetten om boten met migranten tegen te houden. In ruil daarvoor kreeg Frankrijk € 72 miljoen van het VK. Een jaar geleden kwam daar nog een afspraak bij; de Britten maken in ruil voor het tegengaan van migratie via het Kanaal honderden miljoenen euro’s aan Frankrijk over. Het gevolg: pushbacks, ook al zijn die in strijd met Europese wetgeving. Patrouilleschepen rammen tegen de boten van migranten aan en hun rubberboten worden met messen lek geprikt. En ze varen snel rond migrantenboten, zodat de golfslag in de boten terechtkomt; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2514022-franse-politie-voert-pushbacks-uit-tegen-migranten-in-bootjes-op-kanaal
3 26 Iedereen weet dat ook Europese progressieve politieke partijen sinds lang dubieuze relaties met schurkenstaten onderhouden. Soms vanuit cynisch eigenbelang, dan weer vanuit een ouderwetse ideologie blijven zij doelbewust blind voor een waslijst aan misdaden. Het is tijd om deze hypocrisie aan de orde te stellen om haar te beëindigen: de groeiende disbalans tussen het verhaal van mensenrechten en rechtvaardigheid en de feitelijke handelgedreven vriendschap met landen, die dergelijke rechten al decennia aan hun laars lappen, is onhoudbaar. Wanneer gaan Europese progressieve partijen breken met schurkenstaten als Israël en de Verenigde Staten van Amerika? Door Marcel Henri. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/europese-progressieven-moeten-durven-breken-met-schurkenstaten/
5 31 Mensen met een asielaanvraag in detentiecentra krijgen vaak niet de zorg, die zij nodig hebben, en kwetsbare groepen en mensen die ‘niet verwijderbaar’ zijn worden er onnodig vasthouden. Dat laatste gaat bijvoorbeeld over mensen uit de Roma-gemeenschap, die geen erkende nationaliteit hebben. In 2023 ging het in België om bijna 5.000 mensen. Veel migranten kampen al met psychische klachten en er is in deze centra een gebrek aan psychologische zorg. Daar komt nog eens bovenop dat in de detentiecentra de mentale gezondheid vaak verslechterd. Kwetsbare groepen, zoals leden van de LGBTQIA+ gemeenschap, lopen er risico op discriminatie en pesterijen. Daarnaast zorgt het gebrek aan toegang tot juridisch advies voor gevoelens van stress en wanhoop. Aangezien de centra kampen met een gebrek aan zorgpersoneel krijgen mensen met een behoefte aan zorg vaak te horen dat ze maar ‘een paracetamol moeten nemen’. Verhalen over zwangere vrouwen of andere kwetsbare groepen, die niet de juiste of onvoldoende zorg krijgen, komen veelvuldig voor. Dit alles blijkt ook uit de pogingen tot zelfdoding onder de bewoners; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/31/detentiecentra-voor-asielzoekers-ondermaatse-zorg/
6 05 De Europese aanpak van migratie leunt op de uitbesteding van grensbewaking aan niet-lidstaten, vooral in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Die aanpak kost de EU niet alleen handenvol geld, maar slaagt er ook niet in de problemen aan te pakken. In de praktijk gaan veel middelen naar gewelddadige en soms zelfs dodelijke anti-migratie-maatregelen buiten de Europese jurisdictie. Deze ‘uitbesteding van schendingen van mensenrechten’ druist in tegen de gepropageerde Europese waarden van rechtvaardigheid, vrijheid en waardigheid, en brengt de Europese invloed als morele macht in het gedrang. En ze slaagt er niet in om de irreguliere migratie te beperken of de oorzaken ervan aan te pakken. Wat de aanpak wel heeft gedaan, is tienduizenden levens in gevaar brengen, ruïneren of zelfs beëindigden. Het verlies van levens, 5 mensenlevens per dag, naast zo’n 140 vermiste mensen per dag, is stuitend; door Barah Mikaïl. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/europese-uitbesteding-van-migratiecontrole-is-wreed-kost-handenvol-geld-en-werkt-niet/
Militairisme, de NAVO & antimilitarisme
3 20 Europa verkeert in een oorlogsmodus. De invoer van wapens in Europa is in de periode 2019-2023 met 94% gestegen ten opzichte van de periode 2014-2018. Dat is tegen de mondiale trend in, waar voor dezelfde periodes zelfs een daling van 3,3% op te tekenen valt. En vooral de militaire industrie in de VS profiteert hiervan. Dat ziet zijn marktaandeel in Europa fors stijgen. 4 ‘Permanente leden van de VN-Veiligheidsraad’ zijn de belangrijkste wapenexporteurs ter wereld en met 42% van het marktaandeel is de VS de belangrijkste. Het zag zijn marktaandeel wereldwijd stijgen met 17% tussen 2014-2018 en 2019-2023. Frankrijk en Rusland staan op plaats 2 & 3 met elk een marktaandeel van 11%. Voor Frankrijk gaat het om een stijging met 47%, voor Rusland om een daling met 53%. China vertegenwoordigt 6% van de totale mondiale wapenexport, een lichte daling met de periode ervoor. Duitsland vervolledigt de top 5 eveneens met 6%, een daling van 14%. In de top 25 van grootste wapenexporteurs namen 13 NAVO-lidstaten de laatste 5 jaar ¾ van de totale wapenhandel (74,9%) voor hun rekening. Tot hun belangrijkste klanten behoren verschillende landen, die mensenrechten schenden (Egypte, Israël, Saoedi-Arabië), in een staat van oorlog verkeren (Egypte, Israël, Oekraïne, Saoedi-Arabië, Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten) en/of te maken hebben met gewelddadige conflicten (India, Japan, Pakistan); door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/navo-lidstaten-beheersen-driekwart-van-de-internationale-wapenhandel/
3 20 De Westerse oorlogsstokers, die zichzelf bedwelmden en hallucineerden, geloofden in in een snel succes dat Rusland op de knieën zou dwingen. Het was februari 2022 en Rusland had Oekraïne militair aangevallen. Economische ineenstorting en een ‘kleurenrevolutie’ zouden de Russische staat vernietigen, Rusland terugbrengen naar de chaotische dagen van Boris Jeltsin, het uitgestrekte land doen uiteen vallen en daardoor haar bodemrijkdommen ter beschikking stellen aan het Westerse kapitaal. Zo’n nobele heldendaad rechtvaardigde manipulatie en misleiding van de Westerse bevolking. Echter, in plaats van Rusland ten val te brengen, heeft het gebruik van Oekraïne als ‘proxy’ precies het tegenovergestelde effect gehad: de nederlaag van de NAVO en de VS, de vernietiging van Oekraïne en de versterking van Rusland. De Russische economie doet het zo goed dat het nu aan de top staat in Europa, waar de West-Europese economieën vastlopen. En dat komt mede door het boemerangeffect van de sancties, die aan Rusland zijn opgelegd. De Russische troepen behalen op het slagveld het ene succes na het andere. Een oorlog bij volmacht (een proxy-oorlog) is verloren als de gevolmachtigde (de proxy), die de opdracht kreeg om te vechten er niet in slaagt te winnen. Geconfronteerd met dit resultaat zijn er 4 mogelijkheden: 1. De proxyoorlog voortzetten. 2. De nederlaag accepteren. 3. De maskers afwerpen en de oorlog zelf voeren. 4. Andere proxies vinden om de oorlog elders voort te zetten; door Samir Saul en Michel Seymour, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/van-indirecte-naar-directe-oorlog-tegen-rusland/
3 27 Hoezeer de Verenigde Staten van Amerik en hun NAVO-vazallen ook proberen het historisch belang van VN-Resolutie 2728 van 25 maart 2024 te ontkennen, de wereldopinie laat zich niet misleiden. Het is ongezien dat er onmiddellijk nadat de Japanse voorzitter van de VN-Veiligheidsraad het resultaat van de stemming uitsprak een spontaan applaus uitbrak onder de leden van de VN-Veiligheidsraad en hun assistenten. De Resolutie eist (‘demands’) een ‘onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza tijdens de Ramadan’ (dus: tot 10 april) als een ‘eerste stap’ naar een ‘blijvend en duurzaam staakt-het-vuren’. Ze komt er nadat 5 vorige voorstellen werden geblokkeerd, 3x met een veto van de VS, 2x met een veto van China en Rusland. Waarom de VS ditmaal geen veto stelden en zich onthielden, heeft twee oorzaken. De 1ste is electoraal en de 2de is de druk van de publieke opinie in de rest van de wereld. De inkt van deze VN-Resolutie was nog niet droog of de VS haastte zich te beweren dat, tegen de statuten van de VN in, deze VN-Resolutie ‘niet bindend’ zou zijn. Woordvoerder van het Witte Huis John Kirby verklaarde: “Dit is een niet-bindende resolutie, heeft dus totaal geen impact op Israël en op de mogelijkheid van Israël om achter Hamas aan te gaan. (…) Dit vertegenwoordigt geen enkele verandering in ons beleid”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/27/vs-laten-definitief-elke-schijn-van-respect-voor-internationaal-recht-varen/
3 30 $ 2.240 Miljard is het schrikbarend hoge bedrag dat overheden en paramilitaire groepen in 2022 samen aan wapens spendeerden. Nog nooit waren de wereldwijde militaire uitgaven zo hoog. In 2023 zagen we het 29ste jaar op rij een stijging in de wapenuitgaven. Ook voor 2024 wordt verwacht dat die trend doorzet. Sinds het begin van deze eeuw is het geld dat naar wapens vloeit verdubbeld. Het echte gevaar schuilt in het feit dat het militaire industriële complex zich in stand houdt. Pas met de oorlog in Oekraïne kwam de militarisering in Europa weer goed op gang. Alle Europese lidstaten spendeerden in 2022 € 240 miljard aan ‘defensie’, terwijl Rusland ‘‘maar’’ aan € 92 miljard kwam. De wereldwijde koploper blijft de Verenigde Staten van Amerika met een bedrag van $ 877 miljard. China komt op $ 292 miljard. Niet alleen in Gaza of Oekraïne snakken burgers naar spoedige vredesresultaten. De wereld telde in 2022 maar liefst 56 gewapende conflicten. Wanneer de huidige diplomatieke tendensen niet omkeren, ligt er een gevaarlijke, nieuwe fase van bewapening in het verschiet. Alleen vrede biedt kansen om te slagen en om uit de spiraal van escalatie en toenemende bewapening te raken. Succes is helaas niet gegarandeerd, maar hiervoor bestaat geen alternatief. Er is dus maar één vraag die nog telt: zijn we verheugd met staakt-het-vurens? Door Thibault Coigniez. https://www.mo.be/interview/door-te-doen-alsof-vrede-makkelijk-bega-je-een-erg-grote-vergissing
4 04 Op 3 en 4 april kwamen de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken bijeen op het hoofdkwartier van de NAVO in Brussel om de verjaardag van de “machtigste en succesvolste alliantie in de geschiedenis” te vieren, dixit NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg. Hij heeft voor de gelegenheid een voorstel op zak dat voorziet in een militair hulppakket van $ 100 miljard om 5 jaar de steun aan Oekraïne te beschermen tegen de “wind van politieke verandering”. Stoltenberg wil dit ‘Missie voor Oekraïne’-voorstel nog voor de NAVO-top van begin juli in Washington goedgekeurd krijgen. De agenda van de NAVO staat zo symbool voor datgene waar het bondgenootschap in essentie al heel zijn bestaan voor staat: een drijvende kracht voor de militarisering van internationale relaties; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/75-jaar-navo-een-feest-voor-het-militair-industrieel-complex/
4 05 Het Israëlische leger maakte in de eerste maanden van de Gaza-oorlog veelvuldig gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om doelwitten te bepalen voor bombardementen. Er werd daarbij veel gebruik gemaakt van ‘domme bommen’, die niet in staat zijn om een doel precies te raken. Burgers mochten worden gedood bij een aanval, op voorwaarde dat ook een Hamas-strijder werd uitgeschakeld. Het maakte echter niet uit welke rang het Hamas-doelwit had; zelfs bij het doden van een voetsoldaat werden 15 tot 20 burgerlijke slachtoffers geaccepteerd; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/05/gaza-kort-luchtaanval-op-hulpverleners-domme-bommen-door-ai/
4 07 De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie werd 75 jaar geleden opgericht. Het ontstond in de nasleep van enkele van de meest turbulente gebeurtenissen in de menselijke geschiedenis. De Sovjet-Unie verloor 27 miljoen mensenlevens om Nazi-Duitsland te verslaan. China verloor meer dan 20 miljoen mensenlevens in een veel langere oorlog tegen het Japanse imperium. De Britten waren verslagen, hun koloniën uitgehongerd, verdeeld en verlaten. Europa lag in puin. De Verenigde Staten van Amerika daarentegen kwamen er economisch sterker uit en werden, na Hiroshima en Nagasaki, beschermd door de verschrikkelijke kracht van de atoombom. Ze gebruikten hun nieuwe macht om een project op te leggen van wereldwijde hegemonie. “Absolute overmacht moet het doel zijn van het Amerikaanse beleid”, zei een Amerikaans memo van Buitenlandse Zaken in 1947. De NAVO was een cruciaal stukje in de legpuzzel. Het werd opgericht op 4 april 1949 met de expliciete missie om “het Sovjet-expansionisme af te schrikken” en een permanente “Noord-Amerikaanse aanwezigheid op het [Europese] continent” te vestigen. De NAVO benadrukt dat zij een kracht voor democratie [en mensenrechten; GjH] is, maar vanaf het begin heeft zij daarentegen enkele van de meest reactionaire krachten in de Europese samenleving beschermd, bewapend en ondersteund. De Indiase premier Jawaharlal Nehru noemde het indertijd “een van de machtigste beschermers van het kolonialisme”. De NAVO benadrukt dat het een defensief bondgenootschap is, maar in de loop van haar geschiedenis heeft het hele staten ontmanteld en vernietigd. De Progressieve Internationale heeft vorige week met partners over de hele wereld samengewerkt om op te roepen tot een mondiale actiedag om de NAVO uit te dagen en haar propaganda te doorbreken; door de Progressive International. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/07/75-jaar-navo-hoe-de-derde-wereldoorlog-stoppen/
4 17 ‘Esprit de corps’ is heel belangrijk voor de leiders van een beroepsleger. Esprit de corps is een uitdrukking uit het Frans, die zich vertaalt naar “geest van het lichaam”. Deze lichamen zijn waar Karl Marx, Vladimir Lenin en andere communisten en revolutionairen naar verwezen toen ze het hadden over ‘de burgerlijke staat en zijn politie en staand leger’ – de speciale lichamen van gewapende mannen (of van welk geslacht dan ook) die boven de samenleving worden geplaatst en zich er als dat nodig is van vervreemden om de rijke heersers aan de top van de kapitalistische samenleving te beschermen en ervoor te vechten. Als je eenmaal in uniform bent, betekent esprit de corps dat je medetroepen mensen zijn (bruin, wit of zwart) met wie je elke dag doorbrengt, traint, en met wie je gaat drinken. Ze zijn je familie, je kameraden, mensen die je wilt beschermen en voor wie je wilt sterven. Als de groep zich bedreigd voelt, zal de groep zich als geheel verdedigen. Die extreme groepsdynamiek, als een instrument van de machtigen en rijken, creëert soms een valse vechtmachine die, wanneer ze op vijandige locaties wordt gedropt, kan leiden tot de dood van honderdduizenden mensen (meestal mensen van kleur) en calamiteiten zoals bij Flour Massacre een paar dagen geleden in Gaza, My Lai in Vietnam en Wounded Knee in de Verenigde Staten van Amerika. Esprit de corps leidt tot het idee dat als troepen zich bedreigd voelen, ze naar believen hun al dan niet vermeende vijanden kunnen terugslaan. Hoeveel mensen van kleur zijn gedood door de politie – gesteund door het Amerikaanse Hooggerechtshof – met het excuus dat “het gerechtvaardigd was, omdat ik me bedreigd voelde”? En dat is ook wat de stoottroepen van de Israëlische bezettingsmacht zeiden – “We voelden ons bedreigd” – over waarom ze een uitgehongerde menigte Palestijnen op 29 februari jl. hebben afgeslacht; door Joe Piette, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/17/aaron-bushnell-roept-herinneringen-op-aan-historisch-verzet-binnen-vs-leger/
4 21 Voor de 9de keer op rij zijn de wereldwijde militaire uitgaven gestegen. Alle landen samen besteedden $ 2.443 miljard aan hun militaire apparaten, wat in reële cijfers een stijging is van 6,8% ten opzichte van 2022. Nooit eerder gaf de wereld zoveel aan militarisme uit. Voor het eerst sinds 2009 stegen de militaire uitgaven in alle 5 de geografische regio’s. De grootste stijgingen waren in Azië, Europa, Oceanië en West-Azië (zo u wilt ‘het Midden Oosten’). Ze weerspiegelen de trend om prioriteit te geven aan militarisme boven diplomatie en initiatieven voor wapenbeheersing. De wereld zit onmiskenbaar in een nieuwe wapenwedloop aangestuurd door de onderlinge geopolitieke wedijver van de grootmachten. Dit streven naar ‘veiligheid’ zorgt ervoor dat het ‘de onveiligheid’ vergroot; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/21/sterk-stijgende-militaire-uitgaven-tonen-wereld-van-opgelopen-spanningen-en-oorlog/
4 23 Momenteel bestaat meer dan 60% van de discretionaire uitgaven van de Verenigde Staten van Amerika uit militaire budgetten (discretionair betekent alle niet-vaste uitgaven, zoals grensbewaking, justitie, lonen voor overheidspersoneel, onderhoud van infrastructuur, politie, …). De overige 40% moet dienen voor gezondheidszorg, landbouw, leefmilieu, openbaar vervoer, sociale diensten, … . Er is slechts één industrie in de VS, die nog steeds groeit en uitbreidt: de geprivatiseerde gevangenisindustrie. De VS-Congresleden, die deze steun goedkeurden, geven niets om de gewone Oekraieners. Het intellectuele niveau van de gemiddelde Congresleden is overigens zorgelijk. Een aantal Congresleden verdedigde hun ja-stem met citaten uit de Bijbel, of verwijzingen naar de duivel, en anderen toonden in hun motivatie een totaal gebrek aan geografische kennis van de wereld. We vinden een dergelijk laag niveau ook steeds meer terug in Europese parlementen. Het verschil is dat de VS nog altijd een dominante economische en militaire wereldmacht is, wat we van de EU niet kunnen zeggen. In 2023 heeft Lockheed Martin $ 14 miljoen uitgegeven aan lobby in het Congres. De genocide in Gaza – live op onze tv-schermen – is meer dan een zwaarwichtig hedendaags nieuwsfeit. Dit is een historische breuklijn, die de verhouding van het volledige Westen tegenover de rest van de wereld voor de komende tientallen jaren zal bepalen. Het is tevens de zwanenzang voor de grote Westerse media. Wat hen nog overbleef qua geloofwaardigheid is nu ook definitief verloren gegaan. De rest van de wereld – dus buiten de bubbel van het zelfverklaarde vrije Westen – gelooft er niets meer van. Ondertussen heeft de beslissing van het Congres al enkele concrete gevolgen gehad: het aandeel van Lockheed Martin is fors gestegen en het Israëlische bezettingsleger heeft onmiddellijk na de stemming in het Congres voor het eerst een grote luchtaanval uitgevoerd op Rafah, waar 1,5 miljoen weerloze Palestijnen opeengepakt zitten zonder enige fysieke bescherming (wat op televisie valt onder de categorie ‘Oorlog Israël-Gaza’); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/vs-steun-helpt-oekraine-geen-meter-vooruit-dat-is-ook-niet-de-bedoeling/
4 23 In termen van hard power is Rusland een maatje te groot voor Oekraïne: een 13x grotere economie, inclusief veel meer grondstoffen voor de oorlogsindustrie en een 3x grotere bevolking en dus veel meer potentiële manschappen. Deze uitputtingsoorlog valt voor Kiev niet te winnen. De $ 61 miljard steun vanuit de VS, die dit weekend (20 april) werd goedgekeurd is een opsteker, maar geen game changer. En al zeker niet als we zien dat het Oekraïense leger op haar tandvlees zit. Wanneer ‘onderhandelen’ vandaag een zwaktebod wordt genoemd, hoe gaan we dan de situatie benoemen als Rusland nog meer grondgebied inneemt? De onderhandelingspositie van Rusland wordt met de dag sterker; die van Oekraïne met de dag zwakker. Van een Westerse strategie is sowieso geen sprake. Alleen wanneer men zou geloven – met de nadruk op ‘geloven’ – dat de krijgskansen in de toekomst zullen keren en Rusland dus teruggeduwd kan worden (wat in het slechtste geval een nucleaire oorlog riskeert), heeft dit zin; door Tom Sauer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/60-miljard-dollar-vs-steun-voor-oekraine-is-nog-geen-strategie/
5 01 Na 26 maanden wijkt de berichtgeving over de oorlog in Oekraïne van De Groene Amsterdammer [eindelijk eens; GjH] af van wat onze mainstream media ons wijs maken. Dat doet zij door een dialoog te publiceren tussen Rutger van der Hoeven (mainstream) en Henk Overbeek (de historische context van dit conflict, omdat een diplomatiek bereikte oplossing niet gelijk staat met capitulatie, de gevolgen van telkens meer wapensteun aan Oekraïne alles overziend niet hoopvol stemt en de interactie tussen grote mogendheden nu eenmaal niet te reduceren is tot de vermeende geestestoestand van hun leiders). https://www.groene.nl/artikel/zo-simpel-werkt-de-wereld-niet
5 08 De Hamas delegatie was enige tijd in Caïro. Er was een eerste document waar Hamas zijn commentaar bij had, net als de Israëliërs, maar er kwam geen akkoord. Hamas besloot zijn delegatie terug te trekken. Op het vliegveld kreeg de delegatie een aanbod van de Egyptenaren en de Qatarezen, dat de groep in overweging wilde nemen. CIA-directeur Bill Burns volgde de Hamas-delegatie van Caïro naar Doha. Er blijven vragen over de betrokkenheid of kennis van Washington bij de deal, die Egypte en Qatar naar Hamas hebben gestuurd. Verrassend was de betrokkenheid van Burns bij de deal, die Israël afwees. Dit doet vermoeden hoeveel verdeeldheid er binnen de VS-regering blijkt te zijn, omdat de CIA een akkoord steunde waaruit andere elementen in de regering Biden zich terugtrokken nadat Israël het had verworpen. Hamas beschouwt dit alles niet als hun probleem. Eerder ondersteunt het haar strategie. Bovendien was dit niet de versie van een staakt-het-vuren, die ze wilden. Ze hebben concessies gedaan om tot een akkoord te komen, maar ze maken zich geen zorgen nu deze deal niet lukt. Als deze situatie niet wordt opgelost, kan Hamas besluiten om niet meer deel te nemen aan onderhandelingen, totdat er een staakt-het-vuren naar hun eisen is. Hamas is bereid om te blijven vechten, totdat de Israëli’s zich realiseren dat zij een staakt-het-vuren nodig hebben. Het zelfvertrouwen van Hamas, dat ze deze oorlog kunnen voortzetten, is de enige kwestie die noch het Israëlische oorlogskabinet, noch Washington in het openbaar hebben aangekaart. Hamas doodde zondag vier Israëlische soldaten, blijft Israëlische militaire doelen aanvallen en verwondde anderen ernstig in Kerem Shalom. Overal waar het Israëlische leger zich in Gaza terugtrekt, duikt Hamas weer op: in het noorden, in het centrum en in het zuiden. Reserve generaal-majoor Yitzhak Barik schreef in Maariv: “Bibi weet heel goed dat we ons in een militair vastgelopen situatie bevinden.” Rekrutering noch explosieven vormen een probleem voor de Qassam Brigades, de gewapende vleugel van Hamas, die in het Verenigd Koninkrijk en andere landen als terroristische groepering wordt beschouwd. Na aanvankelijk verzet tegen de aanval van Hamas op 7 oktober jl. in sommige delen van Gaza, hebben Palestijnen van alle facties zich achter deze strijders geschaard, toen duidelijk werd dat de oorlog van Israël een existentiële bedreiging vormt voor alle Palestijnen in Israël. Israël probeerde de verwoesting, die het aanrichtte, te gebruiken als hefboom om een overgave af te dwingen. Maar die vernietiging werd een tweesnijdend zwaard. Het stelde Israëls zwakte op een ongekende manier bloot. Israël zit nu in de problemen; niet Hamas. De volkssteun voor Hamas is het hoogst sinds het begin van de oorlog. En Joe Biden begint nattigheid te voelen. Dit alles geeft Hamas vertrouwen in de manier waarop ze onderhandelen. Na de vernietiging van Rafah, zal Israël nog steeds de gijzelaars die in leven zijn niet hebben teruggehaald, noch zal het de leiders van Hamas gevangen hebben genomen of gedood. Daar heeft Hamas vertrouwen in gezien hun ervaringen, zoals in Khan Younis. Daar trokken de Israëlische troepen zich na meer dan 4 maanden bombarderen terug en konden niets bewijzen, behalve de volledige vernietiging van de stad. De invasie van Israëlische troepen in Rafah zal de Israëlische relaties met de Arabische landen en de andere landen van de wereld, waarmee Israël in vrede leeft, vernietigen. Dit zal pijnlijke gevolgen hebben en vooral een economische en politieke isolatie van de staat Israël en verdere uitbreiding van het wapenembargo, dat al begonnen is; door David Hearst. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/08/invasie-van-rafah-hoe-kan-netanyahu-de-overwinning-uitroepen-nu-de-nederlaag-in-zicht-is/
5 14 Iran wilde duidelijk maken dat elke aanval van Israël of de Verenigde Staten van Amerika een vergeldingsactie zou uitlokken, die de aanvaller meer schade zou berokkenen dan de aanvaller Iran zou kunnen aandoen. Om dit te bereiken, moest Iran bewijzen dat het in staat was om de ballistische raketafweersystemen van zowel Israël als de VS, die tijdens de aanval in en rond Israël waren opgesteld, te omzeilen. Iran slaagde hierin met ten minste 9 raketten, die 2 Israëlische luchtmachtbasissen troffen. Op 13 en 14 april 2023 faalde het geïntegreerde systeem, dat ontworpen is om inkomende dreigingen te detecteren, op te vangen, te volgen en, met behulp van complexe computergestuurde algoritmen, doelen te onderscheiden en te vernietigen met kinetische springkoppen (d.w.z. een ‘kogel die een kogel raakt’). Deze Iraanse reactie heeft implicaties, die veel verder reiken dan West Azië. Door het Amerikaans-Israëlische raketafweerschild te verslaan, heeft Iran de kwetbaarheid van de Amerikaanse beschermingmodellen voor haar strijdkrachten bij het uitoefenen van haar militaire macht over de wereld aangetoond. Dit betekent dat de NAVO-strijdkrachten in Europa en de VS waarschijnlijk ook kwetsbaar zijn voor aanvallen van geavanceerde Russische rakettechnologieën, die de door Iran gebruikte technologieën om Israël aan te vallen evenaren of overtreffen. Het betekent ook dat China waarschijnlijk in staat zal zijn om Amerikaanse marineschepen in de Stille Oceaan aan te vallen en tot zinken te brengen in het geval van een conflict over Taiwan. En dat Noord-Korea hetzelfde zou kunnen doen met Amerikaanse schepen en strijdkrachten aan land in de buurt van Japan en Zuid-Korea; door Scott Ritter, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/14/de-wereldwijde-gevolgen-van-de-iraanse-vergeldingsaanval-op-israel/
5 17 Officieel heeft de Verenigde Staten van Amerika 800 militaire bases in het buitenland, met bijna 200.000 soldaten (bijna 10% van haar militair personeel). Rusland heeft 20 militaire bases in het buitenland, voornamelijk op het grondgebied van voormalige Sovjetrepublieken en China 1 (in Djibouti). Desondanks zorgde de opening van een Russische militaire basis in de Centraal-Afrikaanse Republiek (februari jl.) voor Westerse verklaringen over “het gevaar van het Russisch imperialisme”. Aankondigingen over soortgelijke plannen in Burkina Faso, Niger en Soedan kregen gelijkaardige commentaren. De Amerikaanse propaganda blijft altijd dezelfde, alleen vindt ze in veel landen steeds minder gehoor; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/vs-kan-niet-langer-zijn-wil-opleggen-aan-de-wereld/
5 17 Het Russische Ministerie van Defensie kondigde onlangs aan dat de strijdkrachten oefeningen zouden houden met tactische atoomwapens. Deze aankondiging veroorzaakte enige onrust in het Westen. Commentaren in de media zinspeelden op mogelijke beperkte aanvallen met atoomwapens op tactisch niveau. Dit is geen nieuw verhaal – de Westerse media ‘berekenden’ al de mogelijkheid dat Rusland tactische atoomwapens zou gebruiken in een poging om de ‘zegevierende’ Oekraïense opmars in de tweede helft van 2022 te stoppen en hetzelfde gold om het Oekraïense offensief in 2023 te stoppen. In beide gevallen werd de Oekraïense opmars gestopt zonder atoomwapens. Nu de aangekondigde Westerse hulp eraan komt en de kans op openlijke betrokkenheid van de Westerse militairen ter plaatse reëel is, besloot Rusland een waarschuwing te geven. Volgens de Russische atoomwapendoctrine is de rol van atoomwapens een afschrikmiddel tegen agressie. Belangrijk daarbij is een no-first-use (NFU) beleid: Rusland heeft verklaard geen atoomwapens in te zetten, tenzij het aangevallen wordt met atoomwapens of andere massavernietigingswapens. De Russische doctrine staat verschillende niveaus van atoomwapengebruik in conflicten toe, wat zorgen baart over het risico van escalatie in regionale conflicten. [Van meet af aan ben ik er van overtuigd dat Rusland een atoomoorlog zal beginnen, wanneer het niet kan verhinderen dat Oekraïne lid gaat worden van de NAVO; GjH] Russische bedrijven beschikken over volledige productiefaciliteiten voor atoomkoppen. Dat betekent dat ze nieuwe kunnen maken, onderhoud kunnen doen aan de bestaande voorraden en de oude kunnen moderniseren. Deze bedrijven staan onder directe controle van de overheid, dus de autoriteiten kunnen prioriteiten bepalen. Ook Oekraïne beschikt over atoomwapens. In 2023 wees president Vladimir Poetin specifiek op de levering door het Verenigd Koninkrijk van 120 mm pantser doorborende granaten met verarmd uranium. Het merendeel van deze munitie werd vernietigd door Russische precisie aanvallen. Na die aanvallen werden de sporen van radioactiviteit tot in Duitsland gedetecteerd. De totale inventaris van Russische atoomkoppen bedraagt bijna 5.600 tegenover 5.200 in de VS. Daarvan zijn er zo’n 4.380 operationeel. Rusland zou een totale productiecapaciteit hebben van (maximaal) 7.000 atoomkoppen per jaar. Realistisch gezien kunnen we daarentegen aannemen dat Rusland maximaal 2.000 plutoniumkernen per jaar kan produceren. Het potentieel aan tactische atoomkoppen is reusachtig. Het is meer dan genoeg om meerdere brigades volledig uit te rusten met tactische atoomwapens, die het tij op het slagveld radicaal kunnen keren. Het belangrijkste mobiele raketsysteem, waarvan de Russische grondtroepen gebruik maken, is het 9K720 Iskander systeem. Dat niet te stoppen ballistisch raketsysteem kan worden uitgerust met atoomkoppen. Wanneer er atoomkoppen worden toegevoegd aan de Kinzhal super-wendbare raket, neemt het oorlogsverhaal zeker een andere wending, gewoon omdat er tot nu toe geen Westers systeem is dat deze raket kan onderscheppen. In het geval van tactisch gebruik zullen Iskander en Kinzhal vast en zeker de belangrijkste wapensystemen zijn. Wanneer een Westerse troepenmacht Oekraïne binnentrekt, kunnen ongeveer 100.000 manschappen er gemakkelijk door worden vernietigd. Het is de moeite waard om nog te vermelden dat Rusland al heeft verklaard dat elk Westers vliegtuig kan worden beschouwd als een potentiële atoomwapendrager en dat het daarnaar zal handelen; door Mike Mihajlovic. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/hoe-gevaarlijk-is-de-dreiging-met-russische-tactische-kernwapens/
6 10 Tussen 2004 en 2023 verdriedubbelde Vietnam zijn militaire uitgaven, Thailand verdubbelde die. Deze stijging vindt plaats in de regionale context van Zuidoost-Azië, waar de militaire uitgaven van $ 22,4 miljard in dezelfde periode bijna zijn verdubbeld naar $ 43,1 miljard. Landen in die regio hebben tal van aanbestedingsprogramma’s gelanceerd, die betrekking hebben op C4ISR-, land-, lucht- en zeecapaciteiten. Over het algemeen zijn deze aankopen gericht op het moderniseren van verouderd materieel in groeiende economieën, met het oog op herkapitalisatie en versterking, in plaats van op vergroting van de militaire capaciteiten. Een toename van wapenaankopen draagt uiteraard bij aan een veiligheidsdilemma: wanneer een regering een defensief beleid voert of haar bewapening moderniseert, kan een buurland dit als bedreigend ervaren en op zijn beurt zijn militaire capaciteiten ook versterken. Dit is wat wordt waargenomen in Zuidoost-Azië. Dat beeld moet echter worden verfijnd om rekening te houden met zowel regionale dynamieken, die verschillende actoren in dezelfde strategische ruimte kunnen delen, zoals ambities en nationale kenmerken, die voor de ander verschillende prioriteiten kunnen onthullen. Een verschillend perspectief op Thailand en Vietnam is in die zin verhelderend; door Anne Xuan Nguyen, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/10/waarom-is-er-een-toenemende-aankoop-van-wapens-in-vietnam-en-thailand/
6 14 In aanloop van de zogenaamde ‘Vredesconferentie’ in Zwitserland verzamelde de G7 zich in Italië. Het Westen wordt steeds meer bevangen door oorlogskoorts en isoleert zich daarbij steeds verder van de rest van de wereld. Hun voorzet voor de vredesconferentie bestond uit (nóg) meer geld voor wapens; Kiev ontvangt $ 50 miljard extra (€ 46 miljard), die nog dit jaar zal worden uitbetaald. Meer oorlogszucht dus om vrede te bereiken. “De G7 speelt een onvervangbare rol in het beheersen van wereldwijde crises”, zei Giorgia Meloni en zo is het wanneer ze gezegd zou hebben “De G7 speelt een onvervangbare rol in het onbeheersbaar maken van wereldwijde crises.” De $ 50 miljard is een lening, die zal worden afbetaald door de renteopbrengsten op bevroren Russische tegoeden in het Westen. Die werkwijze moet bij het Europese publiek – dat binnenkort met draconische besparingsplannen geconfronteerd zal worden – de indruk wekken dat Rusland zelf voor de oorlog tegen hen betaalt. Tegelijkertijd weet iedereen daardoor dat elk land, dat niet in de pas loopt van het Westen, voortaan ongestraft beroofd kan worden van zijn buitenlandse activa via het internationaal betalingsverkeer onder exclusieve Westerse controle. Een gegronde reden om daar rekening mee te houden. Antonio Guterres, die de top als waarnemer bijwoonde, zei de verscherping van de ‘verdeeldheid’ tussen de twee blokken te betreuren, “gevoed door geopolitieke rivaliteit”. Anderen pikten uit deze top ‘een nieuwe fase in de oorlog’ op. Europa blijft de VS voorslasnog slaafs volgen, ook in de handelsoorlog met China, die tijdens de top aan de orde kwam; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/16/vredes-of-oorlogsconferentie-over-oekraine-in-zwitserland/
6 18 Demissionair premier Mark Rutte wordt secretaris-generaal van de NAVO; door Robert Chesal. Daarmee kiest de NAVO voor een niet op zijn daden aanspreekbare man (mister Tefal) met geheugenverlies, als hem dat ambtshalve uitkomt. Een man die er geen been in ziet om mensenrechtenschendingen tegen betaling uit te besteden aan dictatoriale regiems waarmee hij het internationaal vluchtelingenrecht buiten werking stelt. Sterker nog, een man principieel zonder visie, terwijl hij altijd toch keurig in de pas bleef lopen met de Verenigde Staten van Amerika wat hem deze functie opgeleverd heeft. Wanneer de VS eens onder leiding van Donald Trump uit de NAVO stapt, zullen we moeten afwachten of Rutte wel de man op de juiste plek is. Dat zou best eens kunnen, want dan kunnen we zo’n karakteristieke pragmaticus waarschijnlijk goed gebruiken. Echter, het is beslist onwaarschijnlijk dat hij, met zijn focus op aanpassen aan degenen met macht, de Europese vrede ooit zal dienen.
3 23 In zijn boek“Witte Orde”(2024, De Geus) wil Sibo Rugwiza Kanobana de thema’s klasse en racisme met elkaar verbinden. Begrippen, die elkaar vaak overlappen en ook vaak op elkaar inspelen. Zijn ervaring deed hem al op jonge leeftijd reflecteren over hoe klasse, ras en taal met elkaar verweven zijn. En met het begrip ‘witheid’ wil hij het racismedebat aanscherpen, want hij vindt het raar dat we almaar spreken over racisme zonder iets van de mechanismes erachter te begrijpen. We vertrekken altijd vanuit de veronderstelling dat iedereen wel weet wat blank of wit betekent. Hij denkt dat er blanke mensen bestaan, maar deze mensen zijn niet per sé wit. Kleur speelt een rol bij racisme, maar racisme gaat over meer dan kleur. ‘Wit’ kan je ook zijn door een bepaalde ideologie te onderschrijven en uit te dragen.Witheid moet als een ideologie begrepen worden. De witte orde schept orde, maar het is er een met inferieure en superieure mensen; door Elien Spillebeen.https://www.mo.be/interview/interview-sibo-rugwiza-kanobana-het-migratiedebat-is-doordrongen-van-racisme
4 09 Het klinkt zo helder, dat ‘NOOIT MEER’ van het Amsterdamse Holocaustmuseum. De werkelijkheid in het museum is dan ook zonneklaar. En toch, toch is de werkelijkheid van het alledaagse heden bar en boos. Om je met de neus op de werkelijkheid van toen en van nu te drukken, is dit museum relevant. Alle aandacht voor bijvoorbeeld de Israëlische militaire operaties die Gazanen treft, en die leiden tot oplaaiend antisemitisme zijn actueel. Net als tijdens de Tweede Wereldoorlog door besluiten van politieke leiders, die wegkeken van het leed, dat medemensen werd aangedaan. Wederom worden veel mensen met uitroeiing bedreigt, terwijl zij part nog deel hebben aan wat er over hun hoofden heen wordt besloten. Dus laat een bezoek aan het Holocaustmuseum verder reiken dan een museale terugblik. Laat het leiden tot een stellingname en niet tot een naar buiten gaan in onverschilligheid, niet tot de ‘banaliteit van het zich verhullen in alledaagse termen’, zoals de aanbeveling in Amsterdamse city guides: leuk om te doen! Door Wil Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/laat-het-holocaustmuseum-je-tot-stellingname-brengen/
Theatervoorstellingen, lezingen en concerten
3 26 Vanavond was de tweede gespreksavond over de levenswijsheden van Simone Weil. Wanneer ik niet ingegrepen had, waren we wellicht weer een avond bezig geweest te luisteren naar de persoonsverheerlijking van Weil door Govert-Jan Bach en Jan Mulock Houwer. Maar we zijn dit keer aan wat teksten toegekomen. Het bevreemde mij dat men enthousiast was over een tekst als “Verlangen is altijd lijden, omdat het onvervuld blijft” (pag. 38). ‘Puur boedhisme’, volgen Bach. En wanneer ik dan naar voren breng dat ik dat helemaal niet herken, krijg ik van verschillende kanten bijval. Verlangen kan ook een drijfveer zijn om iets te realiseren of in de wereld te zetten, het kan ook verheugen zijn. In het nagesprek bleek dat verschillende mensen het fijn hadden gevonden dat ik aandacht gevraagd had voor de levenswijsheden in het gelijknamige boek van Frits de Lange, terwijl ik me afgevraagd had of ik wel in dit gezelschap pas.
4 06 Doordat een bekende met het Fries Symphonie Orkest optreedt in de Geertekerk luisterde ik daar vandaag het concert ‘Gekooide vogels’ op. Ik moest mij na een wandeling naar Lage Vuursche zò haasten om op tijd te komen dat ik met een goede vriend van mij vanaf Hollandsche Rading meereisde naar Utrecht en na het concert weer terug naar Hollandsche Rading treinde om daar mijn fiets op te halen. Het was de moeite waard. Ik vond het een prachtig concert op de plaats waar ik ooit getrouwd ben en waar ik ook verder zoveel dierbare herinneringen heb. De titel was eraan ontleend dat de ene componist, Samuel Coleridge-Taylor, van wie de ouverture tot ‘Het lied van Hiawatha’ en 4 delen van de ‘Petite Suite de Concert’ gespeeld werd, gediscrimineerd is vanwege zijn huidskleur. Zijn stuk bevatte prachtig harmonieuze overgangen. De andere componist, Emilie Mayer, van wie 4 delen van ‘Symfonie nr. 2 in e kleine terts’ voor het eerste op Nederlandse bodem ten gehore werd gebracht, werd gediscrimineerd omdat zij vrouw was. Haar stukken bevatten mooie ‘vragen’ met ‘antwoorden’. Bekenden van mij bleken in de beoordelings-commissie te zitten om dirigent Henk-Jan van Alphen al dan niet zijn diploma uit te reiken en ik sprak – kom hoe heet ze ook weer; van de voorspeel-sessies bij mijn cellodocent en de Cello Zomerweek – uitgebreid in de pauze over het fenomeen dat wanneer we extra ons best gaan doen, dat een recept blijkt om fouten te gaan maken.
4 09 Simone Weil schrijft op pagina 23 van “Levenswijsheden” (2023, uitgegeven door Kok Boekencentrum) “De methode, die eigen is aan de filosofie, bestaat uit een helder begrip van de onoplosbaarheid van onoplosbare problemen, (…)”. Ik vroeg wat de anderen in de gespreksgroep verstaan onder ‘onoplosbare problemen’. ‘Gaza’ en ‘Oekraïne’ werden genoemd. Daarvan nam ik afstand, want wat tussen mensen speelt, is volgens mij per definitie oplosbaar. Voor ‘Gaza’ en ‘Oekraïne’ hebben we een VN-Handvest om de problemen daar op te lossen. Dat we dat niet doen heeft met geopolitiek te maken. Daarop werd genoemd de vraag te beantwoorden wie ik ben in het diepst van mijn gedachten, of vragen over het menselijk tekort. Dat spreekt mij meer aan als onoplosbare problemen.
4 22 Herinneringen zijn problematisch, onderstreept “Mijn moeder lacht” (maart 2024, uitgegeven door Koppernik) van Chantal Akerman: We kunnen het ons niet herinneren. We herinneren ons de goeie momenten niet meer. We herinneren ons niet meer hoe onze moeder vroeger was. We herinneren ons niet meer hoe ze voor ons zorgde. We herinneren ons niet meer of er dankzij haar plezier was in huis. We herinneren ons niet meer dat ze ons van school kwam halen, dat ze ons beschermde, dat ze voor ons ‘vocht’. We herinneren het ons niet meer. Of juist wel, en dan zijn die herinneringen even versmachtend als bevrijdend. “Ik heb alles wat ik heb geschreven teruggelezen en ik ben er ontzettend ontevreden over”, besluit Akerman, “maar wat moet ik? Ik heb het geschreven. Het is er.” Gelukkig maar, want dit intens moeder-dochterboek zindert na. Laat me niet los, nog niet. Ik ben er niet klaar voor en misschien zal ik het nooit zijn. De films van dezelfde Chantal Akerman zijn existentiële zoektochten met een traumatische onderstroom en met deze roman is het niet anders. Dit portret van een moeder is een zelfportret van een dochter. Een ontluisterende zoektocht, die Akerman confronteert met haar alter-ego; de schaduw van haar in 2014 overleden moeder, die altijd in haar verborgen zat. Dit is een mokerslag. Pijnlijk-persoonlijk. Hartverscheurend; door Ivo De Kock. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/22/dinsdag-23-april-chantal-akermans-mijn-moeder-lacht-een-intens-portret-als-zelfportret/
5 10 Het kòn natuurlijk niet uitblijven: de platforms Arts of Resistance en FreePalestineNL hebben samen een parodie uitgebracht op Joost Kleins Eurovision-inzending “Europa-pa”. De nieuwe tite is: “Europaganda”. Ze klagen hiermee – humoristisch met afvallende hangsnor – het Songfestival aan voor artwashing van Israëls Gaza-genocide en roepen op het Eurovisie Songfestival te boycotten, op welke manier dan ook. Waar Klein met Europa-pa een lofzang op Europa ten gehore brengt, zingen ze hier voor het Amsterdams Centraal Station “Welkom in Europa, terwijl er mensen doodgaan, Europa-pa, propaganda. Welkom in Europa, staat erbij en kijkt naar Palestina, Europa-pa”. Ondertussen flitsen er beelden tussendoor van onder andere Palestijnse solidariteitsprotesten in Europa, F35’s en EU-leiders die elkaar en Netanyahu een hand geven. “Aan het einde van de dag zijn we allemaal mensen. Maar de mens is niet gelijk achter checkpoints en grenzen. ‘Het is gecompliceerd’ is wat je stiekempjes fluistert. Maar je ziet voor je ogen een genocide ontluiken.” Aan het eind verschijnt een zwart beeld met de tekst: ‘Eurovision, artwashing Israel’s #gazagenocide’. Eurovision wordt hier geschreven met een hart omwikkeld met prikkeldraad en lijkzakken. ‘Wees geen kleine Joost, het is niet te laat om het Eurovisie Songfestival te boycotten, op welke manier dan ook’; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/10/welkom-in-europa-terwijl-er-mensen-doodgaan-parodie-op-europa-pa-klaagt-eurovision-aan-voor-artwashing-israels-gazagenocide/
5 15 Cabaretier George Groot is vandaag op 82-jarige leeftijd overleden. Hij was vooral bekend van Don Quishocking. Mij heeft deze groep bijzonder geïnspireerd om te durven denken, wat volgens mijn normen en waarden wellicht niet deugt; te durven zijn wie ik werkelijk ben. Hij studeerde Nederlands in Amsterdam toen hij in 1966 met een oproep op het universitaire prikbord het initiatief nam voor een cabaretavond. Het leidde tot Don Quishocking, met zijn vrouw Anke (overleden in 2010), Jacques Klöters, Fred Florusse (overleden in 2023) en Pieter van Empelen (overleden in 2017). In 1968 won de groep het Cameretten-festival en in de jaren ’70 volgde meer succes. Zij vertolkten teksten in hun 11 programma’s, die gepresenteerd werden alsof ze uit hun dagelijks leven voortkwamen. Zo ging hun programma “Wij zijn volstrekt in de war” (1981) over onderlinge spanningen, vlak voordat de groep uiteen viel, en “Il fossieli” ( 2001) over op oudere leeftijd zijn en terugkijken op het geleefde leven. Bijtijds heb ik hen na “Il fosili”, waarin Klöters laatdunkend deed over hun vroegere programma’s, laten weten dat Don Quishocking voor mijn vorming belangrijk geweest is; door NOS Nieuws, de nieuwsredactie van NU en mijzelf. https://nos.nl/artikel/2520533-cabaretier-george-groot-don-quishocking-overleden en https://www.nu.nl/entertainment/6312899/cabaretier-george-groot-82-van-don-quishocking-overleden.html
Universum en ruimte-onderzoek
4 15 George Lenkeek verzorgde een interessante presentatie over ‘waarheid en verbeelding in de kosmologie’. Waarheid begint bij een lichamelijke sensatie. Die sensatie leidt na een toetsing van de waarheid tot een creatieve verbeelding, die tenslotte wederom na een toetsing van de waarheid een ervaring oplevert. Zo komen innerlijke beelden via individuele of sociale expressie tot uiterlijke beelden. Daaronder scharen we bijvoorbeeld de ‘feiten’, die we menen te kennen. Echter, wat betreft de waarheid, we kunnen ons geen kleur voorstellen die we nooit gezien hebben. Waarheid is dus altijd relatief en relationeel, en nooit absoluut. Hij onderscheidde nuttige en zingevende beelden: nuttige helpen ons doelen te bereiken, en zingevend inspireren te koersen op (levens-)ervaringen. Aangaande de kosmologie hadden mensen in het oude Egypte een beeld van hoe de maan en de zon over de hemelkoepel bewogen. De oude Grieken introduceerden metafysische waarheden, zoals een lijn (die geen dikte heeft!) en schoonheid. Mythisch werd de natuur begrepen als een bezielde omgeving, waarmee wij van doen hebben. Natuur werd ervaren als een thuis. Klassiek-modern is de opvatting dat het wezenlijke bepaald wordt door ‘onverschillige natuurlijke processen’. George Lemaître berekende dat we t=0 kunnen berekenen; dat is het tijdstip van de oerknal. George Gamow berekende rond 1948 dat bij een hogere temperatuur dan 100 miljoen°C kernfusie mogelijk is en dat electronen, neutronen en protonen al binnen 3 minuten na de oerknal gevormd zouden moeten zijn. En dat dat nog altijd ergens in het universum waarneembaar zou moeten zijn. Penzas en Wilson vingen in 1964 radiostraling op; de straling, die Gamow verondersteld had. De radiostraling van 380.000 jaar na de oerknal is inmiddels in kaart gebracht. Door veel ‘toeval’ is ontstaan wat we nu kennen; een toeval dat binnen een uiterst korte fractie van seconden na de oerknal heeft plaatsgevonden. Dat ondersteunt het gelijk van Plato over de zichtbare en de aan ons oog onttrokken werkelijkheden. Momenteel is nog verwondering over de verschillende constanten in de fysica; zoals die van de gravitatiekracht en de lichtsnelheid. In die uiterst korte fractie van seconden na de oerknal moeten die constanten bepaald zijn. Die constanten hebben wel de voorwaarden bepaald waarop leven op aarde mogelijk werd en zelfs kon ontstaan. Neem nu eens aan, stelde Lenkeek voor, dat wetenschappelijke toetsing de feitelijke waarheid van de bio-vriendelijke natuurconstanten bevestigen, inclusief hun toevalligheden. Kan het universum, door ontdekking van deze bio-vriendelijke natuurconstanten, dan weer als bron van zingevende verbeelding gaan fungeren? Mij lijkt dat dat kan maar niet nodig is. Als ß-wetenschapper moet je je daar volgens mij helemaal niet mee bezig houden. De vragen, die we niet begrijpen, kunnen we proberen op te lossen. Dat we met onbegrijpelijke zaken blijven zitten, zoals de bepaling van bio-vriendelijke constanten in een mum van een tijd, is altijd al een bijkomend gevolg van het oplossen van eerdere vragen. Hoe de materie ontstaan is, die bij de oerknal betrokken was, blijft zo ook een vraag, net als alles wat er was vòòr t=0. Net als we ons geen kleur kunnen voorstellen, die we nog nooit gezien hebben, kunnen we ons geen voorstelling maken van iets zonder begin en eind. “Gaat het om zingevend of eerder om zinzoekende verbeelding?”, vroeg iemand anders. Ik vermoed dat Lenkeek onverschillig toeval op de een of andere manier verbindt aan zingeving, en dat we daarin verschillen.
5 31 Hadden ‘we’ al eens een sterrenstelsels van ongeveer 350 miljoen jaar na de oerknal ontdekt, nu hebben ‘we’ JADES-GS-z14-0 in beeld gekregen, met licht dat ongeveer 290 miljoen jaar na de oerknal scheen. Het licht van dit sterrenstelsel doet er zo’n 13,5 miljard jaar over om ‘in de buurt van’ de aarde te komen en is opgevangen en doorgestuurd door de James Webb ruimtetelescoop. Het sterrenstelsel is honderden miljoen keren zo zwaar als onze zon, en ook dat wekt verbazing: “Hoe kan de natuur zo’n groot, helder en zwaar stelsel maken in minder dan 300 miljoen jaar tijd?”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2522652-james-webb-telescoop-ziet-oudste-sterrenstelsel-ooit-13-5-miljard-jaar-oud
Vrouwenonderdrukking
5 04 Zolang het patriarchaat bestaat en heerst, blijf ik uitgesproken feminist. Feminisme is voor mij een breed begrip en uitgangspunt voor hoe ik in de wereld handel en er naar kijk. Mijn feminisme is intersectioneel en omvat elk strijden voor gelijkheid en vrijheid, met solidariteit als basis. Het speelt al heel lang een grote rol in wie ik ben en ik blijf me er steeds verder in ontwikkelen en verdiepen; een mij aansprekende tekst van Maia Matches over het boek “Uitweg” (14 maart 2024 en uitgegeven door Oogachtend) door B. Carrot. https://www.foliomagazines.be/artikels/zolang-het-patriarchaat-bestaat-en-heerst-blijf-ik-uitgesproken-feminist
Wereldverhalen
3 24 VS-minister van buitenlandse zaken Anthony Blinken heeft op 19 maart jl. verklaard dat “volgens de meest gerespecteerde maatstaven van deze zaken staat 100% van de bevolking van Gaza voor een ernstige mate van acute voedselonzekerheid. Dit is de eerste maal dat een volledige bevolking zo wordt geclassificeerd. We zien dat volgens de VN 100% – de totaliteit van de bevolking – humanitaire hulp nodig heeft.” Drie dagen later heeft het Huis van Afgevaardigden een wet goedgekeurd, die elke vorm van financiering verbiedt naar de enige organisatie met de ervaring, de infrastructuur en het personeel om humanitaire hulp en voedsel te brengen naar en te verdelen in Gaza. In dezelfde wet keurde het Huis een nieuw bedrag goed voor $ 3.800 miljard [dat bedrag klopt vast niet; GjH] aan militaire steun voor Israël. Daarbovenop heeft het Huis vastgelegd dat de VS alle hulp aan de Palestijnse overheid in de bezette gebieden zal afsnijden, indien “de Palestijnen starten met een door het Internationaal Gerechtshof juridisch goedgekeurd onderzoek, of actief deelnemen aan een dergelijk onderzoek, dat burgers van Israël onderwerpt aan een onderzoek naar beweerde misdaden tegen Palestijnen.”
Israël heeft geen enkel bewijs geleverd voor de beweringen van deelname door UNRWA-personeel aan de uitbraak van Hamas op 7 oktober, maar zelfs als de bewering over 12 personeelsleden van UNRWA zou kloppen, is het moreel onverantwoord om op die basis een humanitaire VN-organisatie met 32.000 personeelsleden, waarvan 13.000 in Gaza, te saboteren. Alle griezelverhalen, die Israël tot nu verkondigde om de slachtingen in Gaza goed te praten, blijken ongegrond: er waren geen 40 onthoofde baby’s, er is geen enkele getuigenis van massaverkrachtingen door Hamas op 7 oktober jl.. Wat daarentegen wel ruim gedocumenteerd is, zijn de rapporten over het bombarderen van hospitalen, scholen en voedselkonvooien, de executie van UNRWA-personeel (ook voor 7 oktober), folteringen en seksuele misdrijven tegen Palestijnse gevangenen en over standrechtelijke executies in de bezette gebieden (niet alleen in Gaza). Door te weigeren over dit alles objectief te berichten, zijn de mainstream media de facto medeplichtig aan de oorlogsmisdaden, die Israël nu in Gaza begaat. Deze morele veroordeling geldt niet alleen nu. Door tientallen jaren de kant te kiezen van de sterkste actor, de kant met een bezettingsleger, hebben de media Israël geholpen om de zekerheid van onstrafbaarheid te creëren voor de misdaden die de zionistische regering in Israël momenteel pleegt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/24/vs-bereiken-nieuw-moreel-dieptepunt-media-duiken-gewillig-mee/
3 24 Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich in een duizelingwekkend tempo en het wordt steeds moeilijker om de aanwezigheid ervan in ons dagelijks leven te negeren. Het kunstmatig klonen van beelden en stemmen, en de opkomst van deep fakes. Deze kunstmatige creaties kunnen niet te onderscheiden zijn van werkelijk gefilmde gebeurtenissen. Dat leidt ons naar een wereld, waarin het steeds moeilijker wordt om feit van fictie te onderscheiden. Maar daar houdt de invloed van AI niet op. Overheden over de hele wereld gebruiken AI om criminelen te identificeren. Deze technologie maakt niet alleen gebruik van voorspellende misdaad en om individuen te profileren op basis van hun acties in het verleden en hun berichten op sociale media, maar anticipeert ook op de vraag of ze in de toekomst misdaden zullen plegen. Stel je het vooruitzicht voor om gearresteerd te worden voor een misdaad, die je nog niet hebt begaan – gewoon omdat een computer het voorspelde! Bovendien wordt AI-gestuurde gezichtsherkenning gebruikt om verdachten te identificeren aan de hand van video’s, die op plaats delict zijn gemaakt. Hoewel dit in theorie wellicht veelbelovend klinkt, zit het vol met problemen. Een recent nieuwsbericht illustreert hoe zorgwekkend deze kwesties kunnen zijn: een aanstaande moeder in de Verenigde Staten van Amerika werd door een gezichtsherkenningssysteem ten onrechte geïdentificeerd als een crimineel. Dat leidde tot haar arrestatie. Ze doorstond 3 dagen in een gevangenis, voordat de autoriteiten hun fout erkenden. Helaas is dit geen geïsoleerd incident, maar maakt het deel uit van een trend, waarbij gezichtsherkenning onschuldige individuen valselijk beschuldigt. We wagen ons met de opkomst van AI inderdaad in een enerverende nieuwe wereld. Deze technologische vooruitgang, hoewel opwindend, brengt ook potentiële gevaren met zich mee, die met begrip en zorg tegemoet getreden moeten worden; door Max Roberts, ‘Privacy Tip’ van de app ‘Incognito Privacy Care’.
3 26 Aangezien ‘moderniteit’ gelijkgesteld wordt met ‘Westers’ en ‘wit’ – en ze alledrie gelijk worden gesteld met ‘kolonialisme’ – is dekolonisatie een soort container begrip geworden om alles met maar enige associatie met het Westen onderuit te halen. De Afrikaan en zijn op Afrikaanse leest geschoeide denken verdient het vanuit eigenwaarde te handelen en redeneren. Hij en zij verdient het een weg te gaan ter bevordering van hun begrip van Afrika’s positie in de wereld; van gebeurtenissen en ideeën; door Wil Heeffer over het boek “Tegen Dekolonisatie, een pleidooi voor Afrika’s eigen competentie” door Olúfémi Táíwò (2023, Prometheus). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/tegen-dekolonisatie-een-pleidooi-voor-afrikas-eigen-competentie/
3 29 Rutger Bregman gaat de vraag naar machtsverhoudingen en structurele oorzaken van huidige problemen uit de weg. In het slechtste geval leidt dat ertoe dat een idee dat hij bepleit, zoals het basisinkomen, door rechts misbruikt kan worden om de publieke dienstverlening en sociale zekerheid af te breken. In het beste geval is het een nieuwe vorm van herverdeling, die niets verandert aan de oorspronkelijke [scheve; GjH] verdeling van middelen. Met “Morele ambitie” (2024, De Correspondent) vult Bregman alweer een enorm gat in de ideeënmarkt. De vraag, die ook hierin onbeantwoord blijft, is wat zijn verhaal over structurele onrechtvaardigheid betekent voor ons dagelijks leven. Een progressieve levenshouding kan [immers; GjH] niet enkel betekenen dat we bepaalde woorden niet mogen gebruiken en bepaalde producten niet mogen consumeren. Er moet ook een antwoord komen op de vraag wat we dan wèl moeten doen. Een valkuil waar ook diegenen, die vòòr Bregman dit gat in de ideeënmarkt probeerden op te vullen, vaak inlopen is dat men vervalt in een soort van zelfhulpboek voor een gelukkig leven. “Misschien”, zo stelt Bregman terecht, “is je eigen geluk niet je enige, laat staan je hoogste levensdoel.” In plaats van ‘negatieve vrijheid’ (waarbij je niets meer hoeft na te streven), pleit Bregman voor een diepere, positieve vorm van vrijheid: “de vrijheid om de gangbare maatstaven van succes opzij te schuiven.” Bregman lijkt op weg naar het stellen van heel fundamentele morele vragen. Wat is vrijheid? Welke doelen zijn het waard om na te streven? Maar met hetzelfde verbluffend gemak, met dezelfde flair en net zo vlot als hij de vragen aan de orde stelt, laat hij die vragen zonder een begin van een antwoord er op te geven vervolgens links liggen.
In zijn eerste hoofdstuk lijkt Bregman met zijn nadruk op positieve vrijheid als de vrijheid om de eigen doelen te stellen nog op weg naar een vorm van absolute gedragsregels, zoals Immanuel Kant bepleitte. Daarbij worden leefregels voorgeschreven waar men zich altijd aan dient te houden, ongeacht de gevolgen. Het denken van Kant hielp mee de theoretische grondslag te ontwikkelen voor wat we vandaag kennen als de ‘rechten van de mens’. In de kern van zijn boek valt Bregman echter terug op de meest basale vorm van utilitarisme, zoals door Kant’s tegenhanger, Jeremy Bentham, naar voren geschoven werd: niet de intentie waarmee je iets doet, maar het resultaat van wat je doet, is voor hem cruciaal. Volgens hem doet iemand het goede wanneer haar of zijn handelen nut oplevert. Nut definieert hij als alles wat tot genot leidt, en pijn voorkomt. Vrijheid neemt Bentham niet serieus, waardoor zijn filosofie op basis van genot en pijn tot onmenselijke [en paternalistische; GjH] gevolgtrekkingen kan komen. Bregman gaat natuurlijk niet zover, maar ook bij hem valt op dat hij nauwelijks geïnteresseerd lijkt in de manier waarop mensen, wiens lijden hij wil verlichten, zichzelf proberen te bevrijden. Zijn project dient ertoe de meest geprivilegieerde mensen aan te zetten om hun talenten in te zetten om het leed van de minderbedeelden te verzachten. Zo’n goed bedoeld paternalisme staat natuurlijk haaks op emancipatie, waarbij onderdrukten hun lot in eigen handen gaan nemen. Bovendien blijft het onduidelijk wat ‘positieve impact’ is. De vraag welke doelen het waard zijn om nagestreefd te worden, zou voorwerp moeten zijn van een breed gevoerd democratisch debat. Wie op zoek is naar inspirerende morele idealen of een nieuw soort ethiek blijft na het lezen van “Morele ambitie” hongerig. De afwezigheid van een analyse over macht en de structurele oorzaken, breekt zich op. Bregman begint zijn boek met een kritiek op het nastreven van zoveel mogelijk geld verzamelen als ultiem doel en eindigt met een pleidooi voor het schenken van geld als ultieme morele daad. Hij beargumenteert dat ‘over het systeem praten’ een “linkse smoes” kan zijn om de eigen verantwoordelijkheid uit de weg te gaan. Terecht bekritiseert hij diegenen die blijven steken in hun analyses en niets doen. Maar handelen zonder [doorwrochte; GjH] analyse kan onmogelijk een juist antwoord zijn. Het maken van een systeemanalyse moet nou net dienen om de impact, die je als individu kunt realiseren, zo gericht mogelijk in te zetten. Niet alleen problemen inventariseren en oplossingen bedenken, maar ook een analyse maken van de oorzaken van het problematisch tijdgewricht. Dat betekent onvermijdelijk ook een botsing forceren met machtsstructuren, en dus een strategie bepalen voor het opbouwen van een adequate tegenmacht; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/29/waar-het-rutger-bregman-aan-ontbreekt-is-intellectuele-ambitie/
3 30 (september 2023) De machthebbers en culturele, vaak religieuze, elites bepalen en bewaken van oudsher de tijdsordening en hebben op die manier invloed op cultuur en zingeving. Dat begreep de Romeinse keizer Constantijn de Grote (274-337) al heel goed. Toen hij het christendom tot staatsgodsdienst verhief, wijzigde hij ook de kalender. Hij voerde onder meer de zondagsrust in en organiseerde in 325 in Nicea het eerste concilie, waarop tal van tijdskwesties geregeld werden, zoals de geboortedag van Christus, de heikele kwestie van het tijdstip van de heiligste dag … Pasen en de dagen waarop martelaren geëerd werden. Achttien eeuwen later is dat nog altijd de basis van onze tijdsindeling. Tijd is politiek. Eind juli 2023 ondertekende president Volodymyr Zelenski een wet: kerstmis zal in Oekraïne voortaan op 25 december gevierd worden. Eeuwenlang vierde men in Oekraïne kerstmis, zoals in Rusland, volgens de Russisch-orthodoxe kalender op 7 januari; door Ignace Glorieux.https://www.foliomagazines.be/artikels/hoogste-tijd-voor-tijdsbeleid
4 03 Sinds ‘de val van de Muur’ in 1989 is de arbeidersbeweging wereldwijd ernstig verzwakt. Het probleem is echter dat gedurende diezelfde periode het kapitalisme de ene na de andere crisis opwierp. En dus begonnen steeds meer mensen te beseffen dat het kapitalisme de belofte van een beter leven, grotere rechtvaardigheid en meer welvaart niet kon waarmaken. Het gevolg is een collectieve zoektocht naar alternatieven. Het enige wat we daarbij tegenkwamen was òf meer van hetzelfde, òf grenzen dicht en terug naar een imaginair nationaal verleden. En dat kwam doordat links niet meer durfde te grijpen naar het klassieke vocabulaire van communisme, klassenstrijd en socialisme. Ten eerste is dat onfortuinlijk, omdat het links verhindert om dieper te graven dan wat meer belasting hier en wat meer redistributie daar. Daar win je de harten en zielen van burgers niet mee, die na 40 jaar neoliberalisme ten einde raad zijn en hunkeren naar radicalere hervormingen van economie en maatschappij. De technocratie van de Derde Weg gaat het electorale pleit evenmin beslechten. Het is daarom hoopgevend dat ook mensen als Naomi Klein en Thomas Piketty de laatste tijd in toenemende mate teruggrijpen op het oudere marxistische vocabulaire van klassenstrijd en socialisme. Hetzelfde geldt voor de jongere generatie van klimaatactivisten met mensen als Greta Thunberg. Hoewel zij termen als klassenstrijd en socialisme niet expliciet gebruiken, impliceert hun kritiek op het kapitalisme wel degelijk een vorm van eco-socialisme. Oftewel, niet-marxistische critici van het reëel bestaande kapitalisme schurken in toenemende mate aan tegen een marxistische kritiek van het kapitalisme. De tweede reden waarom het onfortuinlijk is dat Marx tijdens de Koude Oorlog zo’n slechte reputatie heeft gekregen, is dat zijn werk nog altijd de meest diepgravende analyse van de werking van het kapitalisme is. En om die reden belangrijke vingerwijzingen bevat naar hoe we in een post-kapitalistische toekomst kunnen geraken en hoe die toekomst eruit zou kunnen zien. Als jonge klimaatactivisten de ideologische strijd willen aangaan met multinationals en overheden, dan zullen ze moeten samenwerken met ngo’s en vakbonden. Om dat te doen is het van het grootste belang om kennis te hebben van de machtigste tegenstander van het grootkapitaal uit de geschiedenis van het kapitalisme. En dat is het marxistische socialisme. Niet alleen als genre van kritiek en wijze van analyse, maar ook als vorm van collectieve actie en als voorbeeld van effectieve politiek; door Ewald Engelen. https://www.groene.nl/artikel/ontwaakt-vergiftigden-der-aarde
4 03 In Nederland is de aanslag van Hamas van 7 oktober 2023 veelvuldig bestempeld als ‘antisemitisch’. Met andere woorden: de actie van Hamas was niet gericht tegen de Israëlische bezetter, maar tegen Joden. Was de bezetter christelijk geweest, zo is de suggestie, dan had de aanslag niet plaatsgevonden. Deze framing is niet alleen onzinnig, maar ook gevaarlijk. Zij heeft als keerzijde dat Joden verantwoordelijk worden gesteld voor de misdaden van het Israëlische leger, waartegen Hamas [en andere Palestijnse verzetsgroepen; GjH] zich verzet. Die vereenzelviging – door Israël en zijn internationale lobby van oudsher agressief aan de man gebracht – keert zich op een dag tegen de Joodse gemeenschap; ook die buiten Israël, waarschuwde de Joodse filosofe Hannah Arendt al in de jaren ’40. En velen na haar, plus nog vier voorbeelden van het uitlokken van antisemitisme door valse framing van verzet tegen onrecht; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/wie-antisemitisme-zegt-te-bestrijden-moet-het-eerst-zelf-afzweren/
4 03 De rechtsextremistische regering in Israël ligt in eigen land onder vuur, omdat het de ‘officiële doelstellingen’ van zijn militaire operatie in Gaza – de bevrijding van de gijzelaars en de vernietiging van Hamas – nog niet gerealiseerd heeft. Israël moet dus op een ander front ‘successen’ boeken. Een confrontatie met Iran kan een berekende zet zijn om het overleven van de onpopulaire regering van Benjamin Netanyahu te bewerkstelligen. Ondertussen kan het werk in Gaza verder worden afgemaakt, waarvan de inzet een etnische zuivering is; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/israel-provoceert-een-confrontatie-met-iran/
4 04 De afgelopen 5 maanden zijn verhelderend geweest. Wat verborgen had moeten blijven, is scherp in beeld aan het licht gekomen. De liberale democratie is niet wat ze lijkt [en ook niet wat ze zegt te zijn; GjH] . Ze heeft zichzelf altijd gedefinieerd door zich te contrasteren met wat ze niet is. Waar anderen autoritair zijn, is zij open en tolerant. Waar anderen crimineel zijn, is zij gezagsgetrouw. Waar anderen oorlogszuchtig zijn, zoekt zij vrede. Waar andere regimes wreed zijn, is zij humanitair. Hoe kunnen we dat nu nog blijven geloven als ’s werelds toonaangevende liberale democratieën – steevast ‘het Westen’ genoemd – medeplichtig zijn aan de misdaad der misdaden: genocide? Het gaat niet om zomaar een overtreding van een misdrijf of de wet; het gaat om de uitroeiing van een volk. En het gaat niet bij verrassing. Het gebeurt niet zo verbluffend snel dat we niet eens de tijd hebben om de ernst en de omvang van de misdaad in ons op te nemen en af te wegen. Neen, het gaat om een genocide in slow motion, dag na dag, week na week, maand na maand; door Jonathan Cook, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/de-handen-van-de-westerse-media-zijn-bevlekt-met-het-bloed-van-gaza/
4 04 De aanslag op één Palestijnse en 6 niet-Palestijnse medewerkers van World Central Kitchen door het Israëlische bezettingsleger was géén eigengereid optreden van lagere officieren. Het was géén foutieve inschatting. Het had niet te maken met verkeerde informatie. Het was wel een doelbewuste dodelijke aanslag met een duidelijk doel: blokkering van alle humanitaire hulp voor Gaza. De 3 voertuigen werden op 2 kilometer afstand van elkaar, met duidelijke WCK-logo’s op deuren, dak en motorkap, kort na elkaar geraakt door luchtaanvallen met drones. De voertuigen waren na kennisgeving, overleg en toestemming door het Israëlisch leger voor aantal, route en tijdstip op weg. Sinds 7 oktober jl. heeft het Israëlische bezettingsleger al 196 hulpverleners vermoord. Dat is binnen 6 maanden meer dan alle vermoorde hulpverleners sinds 1997 in heel de wereld per jaar – het jaar dat deze metingen voor het eerst systematisch werden geïnventariseerd; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/afslachting-hulpverleners-gaza-is-oorlogsmisdaad-geen-tragedie/
4 05 Sommigen geloven en anderen verkondigen graag dat internationale politiek gebaseerd is op goede bedoelingen en oprechte waarden. De wijze waarop Cuba en Israël behandeld worden, maakt brandhout van dat geloof. Cuba, een land dat niemand kwaad doet en wereldwijd meer artsen uitstuurt dan de Wereldgezondheidsorganisatie, wordt al meer dan 60 jaar keihard gesanctioneerd. De apartheidsstaat Israël daarentegen voltrekt voor onze ogen een genocide, maar er wordt geen enkele economische sanctie tegen het land uitgevaardigd. Integendeel, het krìjgt miljarden dollars steun en massa’s zware wapens om haar slachtpartijen te kunnen waarmaken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/05/waarom-israel-niet-en-cuba-wel-keihard-gestraft-wordt/
4 09 Het ziet ernaar uit dat de bewering ‘dat het Westen de beste is’, lijkt te berusten op steeds wankeler ondergrond, zelfs in de Westerse publieke opinies. In het buitenland daarentegen, in de landen, die ofwel werden vernietigd door de Westerse oorlogsmachine of nog op hun beurt wachten, was dat idee allang geleden vervlogen. De liberale democratische orde bracht hun niets dan bedreigingen: wees trouw, zo niet dan volgt afstraffing. En dat is nu ook de context van de huidige genocide in Gaza. Israël zegt zelf dat het zich op de frontlijn bevindt – maar niet die van een botsing der beschavingen. Israël is een kwetsbare, onzekere buitenpost van de liberale democratische orde, waar de kluwen van leugens over democratie en liberalisme het minst geloofwaardig en meest toxisch is. Israël is een apartheidsstaat, vermomd als “de enige democratie in West Azië, zo u wilthet Midden Oosten”. Zijn onbeschaamde bezettingsleger is vermomd als “het meest morele leger ter wereld”. En nu is Israëls genocide in Gaza vermomd als “de uitroeiing van Hamas”. Om die leugens af te dekken heeft Israël altijd gebruik moeten maken van intimidatie. Al wie het lef heeft om de bedriegerij aan de kaak te stellen, wordt weggezet als ‘antisemiet’. Maar dat draaiboek klonk als een grove belediging – zelfs als inhumaan – zodra het ging over de stopzetting van de genocide in Gaza. Niet alleen de “vijanden” van het Westen, maar ook diens eigen bevolkingen worden gezien als een bedreiging voor de belangen van de heersende kapitalistenklasse, die streeft naar permanente privileges en verrijking, ongeacht de prijs voor de rest van ons [en de wereld waarin wij leven; GjH]. Dat argument – dat hoog scoorde toen vredesactivist Jeff Halper dat in zijn boek “War Against the People: Israël, the Palestinians and Global Pacification” (2015, uitgegeven door Pluto Press) aanvankelijk verwoordde – blijkt nu een voorspelling in zich te dragen. Gaza is niet alleen de frontlijn van Israëls genocidaire oorlog tegen het Palestijnse volk. Het is ook de frontlijn van de oorlog van de Westerse elite tegen ons vermogen om een duurzame levensstijl te ontwikkelen, om kritisch te denken, en om te eisen dat andere mensen worden behandeld met menselijkheid en respect, zoals wijzelf behandeld willen worden. Jawel, de linies zijn helder en wie weigert de kant van de slechteriken te kiezen, is de vijand; door Jonathan Cook, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/hoezo-zijn-wij-de-slechteriken-na-westerse-steun-voor-genocide-gaza-is-het-antwoord-ja/
4 10 Het boek “KZ-syndroom – Een litteken dat nooit verdwijnt” (2024, uitgegeven door Houtekiet) vanHenriHeimans en Dirk Verhofstadt maakt duidelijk dat het verzet tegen het Duitse fascisme hoofdzakelijk uit linkse hoek kwam: van communisten en socialisten, die toen zowel stevig als talrijk georganiseerd waren. Dirk Verhofstadt toonde in zijn vorige boek al gelijkenissen tussen de jaren ’30 en vandaag. Een belangrijk verschil is dat links momenteel op de ‘intensive care’ ligt; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/kz-syndroom-een-litteken-dat-nooit-verdwijnt/
4 14 Zaterdag 13 april heeft de Duitse regering een conferentie direct na aanvang verboden. Palestijnen zouden er spreken over de wreedheden, die het Israëlisch leger in Gaza begaat. Meerdere gastsprekers, waaronder Yanis Varoufakis werd de toegang tot Duitsland ontzegd. Ook de Brits-Palestijnse arts Ghassan Abu Sittah werd door de Duitse luchthavenpolitie terug op het vliegtuig naar Londen gezet. Hij zou op de conferentie spreken over zijn ervaringen als arts in de hospitalen van Gaza. Tevens werd hun het spreekrecht via videoverbinding verboden. De conferentie werd georganiseerd door de Democracy in Europe Movement 2025 (DiEM25); door Lode Vanoost. Voor de vrijheid van meningsuiting moeten we kennelijk ook niet meer in het Westen zijn. De tekst, die Varoufakis uit had willen spreken werd via De Wereld Morgen in deze link gepubliceerd: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/14/voor-deze-toespraak-verbant-duitsland-yanis-varoufakis-en-arts-abu-sittah/
4 15 De Joodse historicus Ilan Pappé vermoedt dat we getuige zijn van het begin van de implosie van het zionisme onder het gewicht van zijn interne contradicties en morele ontaarding. In 1999 schreef hij een artikel voor het Journal of Palestine Studies, waarin hij het culturele, educatieve en politieke systeem van Israël onderzocht. Hij stelde daarin vast dat de volgende generaties Israëli’s door de indoctrinatie van de media, het officiële onderwijssysteem en door de socialisatie in het leger nog erger zouden worden dan de vroege zionistische kolonisten. Hij betoogde dat ze een groep van suprematistische racisten zouden worden; een generatie, die rampspoed zou veroorzaken in historisch Palestina en in het gebied er omheen. Nu vreest hij dat hij het indertijd bij het rechte eind heeft gehad; door Ali Abunimah en Nora Barrow-Friedman in gesprek met Ilan Pappé; deel I, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/15/ilan-pappe-het-zionistische-project-loopt-ten-einde-deel-1/
4 15 In 1848 stond bijna heel Europa in brand. In dat jaar verspreidde de politieke onrust zich als een lopend vuurtje en leidde tot grote en permanente veranderingen. De opstandelingen stelden toen vragen, die ons vandaag ook bezighouden: hoe combineer je representatieve en directe vormen van democratie? Wat gebeurt er als economische of politieke vrijheid botst met sociale rechten? Wat is het verband tussen kapitalisme en sociale ongelijkheid? Geschiedenis wordt geschreven vanuit de behoefte om het heden te begrijpen. Op de laatste pagina van “Europese lente; De strijd voor een nieuwe wereld, 1848-1849” (2023, uitgegeven door De bezige bij) door Christopher Clark en vertaald door Brenda Mudde, Huub Stegeman en Maarten van der Werf maakt de historicus een directe link naar het nu: “Als er een revolutie op komst is (en een niet-revolutionaire oplossing voor de ‘polycrisis’, waarmee we worden geconfronteerd, lijkt erg ver weg), zou die er ongeveer kunnen uitzien als die van 1848: slecht gepland, verspreid, fragmentarisch en vol tegenstrijdigheden”; door Erwin Jans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/15/de-europese-lente-van-1848-helpt-ons-europa-nu-te-begrijpen/
4 16 Veel belangrijker dan het geven van de juiste antwoorden bij het invullen van stemhulpjes, is het stellen van de juiste vragen. Laat dat nu net iets zijn, dat je bij het invullen van een stemtest uit handen geeft. Op dit moment in de geschiedenis, waarin er zich een genocide voor onze ogen afspeelt, zoals in Gaza, wil ik mijn stem geven aan partijen, die wapenleveringen aan Israël willen stoppen. In de stemtest van VTM is echter geen enkele vraag over Gaza opgenomen. In de stemtest van de VRT is er wel een vraag over opgenomen, maar die luidt: “De Europese Unie moet zich afzijdig houden bij het conflict tussen Israël en de Palestijnen.” Wanneer ik ‘neen’ antwoord, omdat ik van mening ben dat de EU sancties tegen Israël moet nemen, kom ik volgens deze stemtest overeen met de N-VA, die actief de ondersteuning van Israël kiest. Het is zeker mogelijk om te proberen betere testen te ontwerpen en minder dubbelzinnige vragen op te stellen, maar uiteindelijk botst elke stemtest op een meer fundamenteel probleem: een politieke ideologie is geen verzameling van los van elkaar staande standpunten. Het is een omvattende kijk op hoe verschillende dynamieken in onze samenleving met elkaar samenhangen, waar ze vandaan komen, hoe we daarmee om willen gaan en op welke manier dit dient te gebeuren. Het is pas vanuit dat geheel, dat concrete standpunten over verschillende kwesties interpreteerbaar worden. Stemtesten pretenderen ‘ideologieblind’ te zijn, maar reproduceren de dominante ideologie. Stemtesten lijken er bovendien vanuit te gaan dat een mening over totaal uiteenlopende kwesties iets is dat je als kiezer zomaar ‘hebt’ en kan ‘testen’, alsof het gaat om je bloedgroep. Terwijl een mening natuurlijk iets is, dat je moet ‘vormen’ door kritisch te denken en met anderen in debat te gaan; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/16/waarom-je-jouw-stemrecht-beter-niet-in-handen-van-een-stemtest-legt/
4 23 Een onafhankelijk VN-forum publiceerde een rapport over haar onderzoek naar de beweringen van Israël over betrokkenheid van UNRWA-personeel bij de misdaden, die werden gepleegd tijdens de Hamas-aanval van 7 oktober jl.. Wat blijkt: Israël heeft geen enkel bewijs geleverd voor haar beschuldigingen. Het rapport vermeldt onder meer dat de in 1949 als allereerste VN-hulporganisatie opgerichte UNRWA sinds 2011 geen enkel bericht had ontvangen van Israël over eventueel zorgwekkende zaken. “Het geheel van regels, mechanismen en procedures [van UNRWA] is het meest uitgewerkte van het VN-systeem, precies omdat het zo’n moeilijke taak is om in dergelijke complexe en gevoelige context te werken.” Toch blijven meerdere landen hun verdere financiering aan UNRWA weigeren; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/onafhankelijk-rapport-pleit-unrwa-volledig-vrij-van-beschuldigingen-israel/
4 23 Een erkend vluchteling is iemand, die een strenge procedure heeft doorlopen, waarin hij of zij heeft bewezen dat haar of zijn leven of waardigheid in gevaar is. Het herroepen van zo’n erkenning op politieke gronden – een daad die een vluchteling per definitie opnieuw in levensgevaar brengt – brengt de veiligheid en het welzijn van alle vluchtelingen in gevaar. Bovendien biedt het een model voor rassendiscriminatie tegen vluchtelingen, waardoor deze mensen worden beroofd van het recht op vrije meningsuiting en politieke organisatie, zoals gewaarborgd in de Belgische [en Nederlandse; GjH] Grondwet. De heer Mohamed Khatib werd niet beschuldigd van een misdaad. Zijn misnoegen wordt opgewekt doordat hij een Palestijn is, die zich uitspreekt. Hoewel onze perspectieven vaak verschillen van die van de heer Khatib, benadrukken wij als een pluralistische Joodse organisatie dat ‘antizionisme’ een legitiem perspectief is; door Een Andere Joodse Stem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/een-andere-joodse-stem-verwerpt-politieke-censuur-palestijnse-vluchtelingen-door-de-moor/
4 24 Morgen is het precies 50 jaar geleden dat de fascistische koloniale dictatuur van Portugal met de Anjerrevolutie ten val kwam. Een historische terugblik op een vergeten Europese geschiedenis, die lessen inhoudt voor wat vandaag in de EU gaande is. Wat op 24 en 25 april 1974 was begonnen als een antifascistische, antikoloniale militaire staatsgreep, gesteund door de bevolking, leidde aanvankelijk tot een onmiddellijke democratisering van het politiek systeem. Vanaf 1974 werd het nieuwe democratische staatsbestel nauwlettend in de gaten gehouden door de CIA en de NAVO. VS-President Gerald Ford vreesde een ‘rode Middellandse Zee’, die zich vanuit Portugal zou uitbreiden. Vandaag weten we dat het grootste geldbedrag, dat de Duitse sociaaldemocratische partij SPD in haar hele bestaan ooit heeft uitgegeven, bestemd was voor de oprichting van een sociaaldemocratische partij in Portugal. Dat deed de SDP niet om de Portugese sociale revolutie te helpen, maar om Bonn, Brussel, Londen en de NAVO te helpen. De Anjerrevolutie in Portugal werd de laatste keer dat een Europees volk een socialistisch alternatief kon uitbouwen. Het was de laatste keer dat een Europees democratisch socialistisch alternatief voor het kapitalisme in de praktijk werd omgezet; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/24/50-jaar-anjerrevolutie-einde-van-het-portugese-fascisme/
4 26 Steeds meer overheden gooien de internationale rechtsorde overboord en artificiële intelligentie biedt een vruchtbare bodem voor discriminatie, racisme en verdeeldheid. Terwijl de conflicten in de wereld toenemen, staat het internationaal recht onder grote druk. Door de verwaarlozing van de internationale rechtsregels verloopt ook de opkomst van artificiële intelligentie slecht gereguleerd en snel. Veel leiders van machtige landen lijken [of blijken; GjH] geen boodschap meer te hebben aan de fundamentele waarden van menselijkheid en universaliteit, zoals vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het is bijvoorbeeld verbijsterend om te zien hoe de internationale gemeenschap er niet in slaagt om de dood, onder wie grote aantallen kinderen, van duizenden burgers in de door Israël bezette Gazastrook te voorkomen. Dit maakt eens te meer duidelijk dat de instellingen, die zijn opgericht om burgers te beschermen en mensenrechten te handhaven, niet langer in staat zijn om hun verplichtingen na te komen. Te denken valt hierbij aan het ‘schaamteloze’ gebruik van het vetorecht van de VS in de VN-Veiligheidsraad en de dubbele standaard van verschillende Europese landen. Die protesteren tegen de oorlogsmisdaden door Rusland en Hamas, maar steunen tegelijkertijd de acties van de Israëlische overheid in Gaza [en op de Westelijke Jordaanoever; GjH]; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/jaarrapport-amnesty-wereldleiders-verloochenen-principes-burgers-betalen-de-prijs
4 26 Het is tijd om het anti-woke verhaal te ontmaskeren voor wat het is: een vehikel voor een ideologie, die democratische instituties en waarden onderuit wil halen. Wie ingaat tegen de anti-woke strijders wordt dan ook voorgesteld als een dictator, die stiekem haar of zijn totalitair gedachtegoed aan de rest wil opleggen; tegen de volkswil in. Liberale en/of linkse ideeën worden daarbij systematisch als erbarmelijk voorgesteld. Wie gelooft dat ongelijkheid voortvloeit uit een hogere economische, natuurlijke of spirituele orde, zal elke poging om een meer egale samenleving te verwezenlijken wegzetten als contraproductief en gevaarlijk. Het streven naar gelijkheid en vrijheid zal voor deze mensen onvermijdelijk leiden tot het tegenovergestelde van deze waarden. Voor wie dacht dat het extreemrechts alleen maar te doen is om een – niet bestaand – open-grenzenbeleid te bevechten, is het tijd om wakker te worden. Beleidsmakers, burgers en media, die democratische instituties en waarden willen verdedigen, zullen zich moeten bezinnen op een collectieve strategie tegen het anti-woke verhaal; door Jan Ziekowski. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/het-is-veel-te-stil-over-de-gevaren-van-anti-woke/ Zie ook https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/marijke-persoone-luister-respectvol-naar-de-mensen-toon-pas-daarna-dat-het-belang-niet-het-antwoord-is/
4 26 Wie de mainstream berichtgeving als enige bron gebruikt, krijgt de indruk dat de pro-Palestijnse studentenprotesten in de Verenigde Staten van Amerika vanwege antisemitische incidenten en slogans problematisch zijn. Dat daar geen bewijzen voor zijn, ontgaat hen. Voor wie wenst te kijken naar de beschikbare informatie is hier een bloemlezing met massa’s beelden van degelijke alternatieve nieuwsbronnen in de VS, ver weg van de flagrant eenzijdige mainstream bubbel van AFP en Reuters; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/vs-studenten-schrijven-geschiedenis-massamedia-missen-compleet-de-boot-net-als-tijdens-de-vietnamoorlog/
4 26 Op 1 mei herdenken we elk jaar de staking van 300.000 arbeiders in Chicago, die toen een acht urige werkdag eisten. Die staking werd bloedig onderdrukt. De executie van 4 stakingsleiders op basis van valse bewijzen veroorzaakte een wereldwijde golf van solidariteit, die elk jaar wordt herdacht op 1 mei; behalve in de VS. Ook in Nederland wordt de Dag van de Arbeid op 1 mei niet gevierd. De vakbond FNV probeert de traditie alsnog in te voeren, maar stuit op veel verzet van liberale en rechtse partijen. Wie denkt dat de Dag van de Arbeid op 1 mei niet langer relevant is, dat die strijd al lang gestreden is en dat alle arbeidsrechten stevig verankerd zijn, vergist zich (of is te kwader trouw). Alle sociale rechten staan [al decennia; GjH] onder druk: arbeidsvoorwaarden, pensioen, sociale zekerheid, verlof en het recht op ziekteverlof, werkloosheidsverzekering en werkzekerheid. Ze worden niet in één keer afgeschaft, maar zoals met een kaasschaaf: beetje bij beetje; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/1-mei-is-bijna-overal-dag-van-de-arbeid-waarom-niet-in-de-vs/
4 27 Elk land, dat een almachtige positie op het wereldtoneel verwerft, wordt zonder uitzondering arrogant, roofzuchtig, tiranniek en verfoeilijk, hoe nobel haar principes in de schaduw mogelijk ook waren. We maken een denkfout als we geloven dat de mensheid niet zonder een allesoverheersende grootmacht kan. Het is ook fout om te denken dat we naar de pijpen moeten dansen van de supermacht van wie het juk het minst zwaar zal zijn. Geen enkele grootmacht verdient het om een almachtige positie in te nemen. Er is behoefte aan de opbouw van een nieuwe orde; een ordening waarin alle landen iets te zeggen hebben. In die ‘multipolaire wereldorde’ is het gewicht van grootmachten in evenwicht met de behoefte van [de bevolkingen van; GjH] alle landen om hun eigen mogelijkheden te ontwikkelen, hun eigen toekomst te bepalen en hun eigen welvaart op te bouwen; door Gie Goris over het boek “Een doolhof vol verdwaalden” (30 april 2024 en uitgegeven door Tzara) van Amin Maalouf. https://www.mo.be/interview/een-nieuwe-wereldorde-ontstaat-vaak-pas-na-een-cataclysme-dat-mag-je-de-wereld-niet toewensen
4 29 We zijn tegen het kapitalisme, we zijn links, we zijn tegen de NAVO en we zien niet in waarom we dat zouden moeten verbergen. We vinden een zekere vorm van integriteit, luisterbereidheid en onafhankelijk denken nastrevenswaardig. We hopen dat alle linkse partijen samen veel stemmen halen [bij verkiezingen; GjH] en welke partij hoeveel, daar is het ons niet om te doen. Waar het ons om gaat, is dat progressieve krachten samen het debat moeten durven voeren, weg onder de verstikkende rechtse stolp waarin een probleem maken van de afbraak van de liberale democratie het meest linkse standpunt denkbaar is; door Lode Vanoost en Seppe De Meulder in een open brief aan de partij Groen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/29/beste-groen-voorzitters-ooit-zochten-jullie-wel-een-alternatief-voor-het-kapitalisme/
4 30 Michael Hudson laat zien hoe “het basisplan voor Gaza” overeenkomt met de manier waarop Herman Kahn dat tijdens de Vietnamoorlog in de jaren ’60 uitvoerde. Toen al wees Kahn Balochistan aan als het gebied om onrust te zaaien in Iran en de rest van de regio. Zoals Hudson het begrijpt, is wat de Verenigde Staten van Amerika doet met Israël een generale repetitie om verder te gaan met Iran en de Zuid-Chinese Zee. Er is geen Plan B in de Amerikaanse strategie: als iemand kritiek heeft op Plan A, wordt hij niet als teamspeler beschouwd (of als een marionet van Vladimir Poetin). Dus critici moeten vertrekken als ze zien dat ze geen promotie maken. Daarom zullen Amerikaanse strategen niet stoppen en hun acties heroverwegen. Wat we vandaag zien is de ‘Endlösung’ van dit plan. Het sluit aan bij de wens van de VS om controle te krijgen over het Midden-Oosten en zijn oliereserves. Om een vernedering zoals Seymour Hersh, die het bloedbad van My Lai beschreef, te voorkomen blokkeer je journalisten van het slagveld. Als ze er zijn, dood je ze. Het team Biden-Netanyahu heeft het vooral gemunt op journalisten, want het ideaal is om de Palestijnse bevolking passief te doden en zichtbare bombardementen te minimaliseren. En de lijn van de minste weerstand is om de bevolking uit te hongeren. Dat is het Israëlische beleid sinds 2008. Het eindoordeel van Hudson over ‘het grote voordeel voor de VS’ is dat er geen enkele klacht kan worden ingediend tegen de VS en tegen alle oorlogsvoering en regimewisselingen, die de VS plannen voor China, Iran, Rusland en voor wat er misdaan is in Afrika en Latijns-Amerika; door Pepe Escobar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/de-genocide-in-gaza-als-doelbewust-beleid/
5 03 Op 2 mei 2014 kwamen zeker 46 Russischtalige Oekraïners om in een vakbondsgebouw in de stad Odessa, nadat betogers hen hadden verhinderd het brandende gebouw te verlaten. Het werd de start van het gewapend verzet tegen het nieuwe bewind in Kiev. Na maandenlange protesten werd begin 2014 president Viktor Janoekovitsj verdreven uit de Oekraiense hoofdstad Kiev en vervangen door een voorlopige regering. Een van de eerste maatregelen, die de nieuwe machthebbers namen, was het afkondigen van de afschaffing van het federale statuut van het schiereiland Krim en een volledig verbod op de Russische taal in overheidsinstellingen en in het onderwijs. Het werd de aanloop naar de huidige oorlog in Oekraïne. De huidige Oekraïense regering weigert 10 jaar na dato nog altijd de omstandigheden van deze slachtpartij te onderzoeken; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/03/odessa-2-mei-2014-tien-jaar-geleden-begon-de-burgeroorlog-in-oekraine/
5 06 Zelfs voor historici die goed ingewijd zijn kost het vaak moeite om het idee van een zorgeloze, niet al teveel uitvoerende groep jagers-verzamelaars van zich af te zetten. Ze kunnen zich niet vinden in de veronderstelling dat de eigenlijke ‘beschaving zonder landbouw te bedrijven’ wel degelijk mogelijk was. Gegevens over complexe samenlevingen van jagers-verzamelaars worden daardoor zelfs door historici verdonkeremaand. Toch was er bijvoorbeeld in wat nu Florida heet een niet-agrarische samenleving, de Calusa, met een hoofdstad van 30 ha, die Calos genoemd werd. De heerser van Calos zag er uit en had dezelfde privileges als Europese koningen in hun tijd. Zijn wil was wet en op ongehoorzaamheid stond de doodstraf. Zijn onderdanen begroetten hem door te knielen. Hij werd gewoonlijk vergezeld door priesters en vertegenwoordigers van de heersende klasse. En hij had de beschikking over diensten van gespecialiseerde ambachtslieden. De Calusa onderhielden ook een vloot oorlogskano’s. Kortom, het antwoord op de vraag waarom zelfs ingewijde historici zo’n moeite hebben met overleveringen van complexe samenlevingen van jagers-verzamelaars, is waarschijnlijk de manier waarop in Europese landen het eigendomsrecht op grond tot uiting komt. Deze jagers-verzamelaars hadden, net als verschillende andere elders in de wereld, gewoon andere opvattingen over ‘eigendom’. En daardoor waren ze beter af dan Europese burgers, want alles wat ze nodig hadden en wilden hebben konden zij gemakkelijk bemachtigen; door David Greaber en David Wengrow op pagina 167, 169 en 170 van het boek “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven door Maven Publishing), vertaald door Rogier van Kappel en Bart Gravendaal.
5 03 In feite was Martin Luther King (1929 – 1968) nooit scherper in zijn kritiek op blanke overheersing dan toen hij de fabel hekelde van een kapitalistische democratie, gebouwd op individueel initiatief, loonarbeid en vrij ondernemerschap, die vrij zou zijn van eeuwen van raciale uitbuiting zodra zwarten stemrecht zouden krijgen. De liberale kapitalistische structuur van het land de schuld geven, ontkennen dat welvaart voor iedereen binnen handbereik ligt en dat privé-bezit emanciperend werkt, is in een kapitalistisch context een morele fout. Voor de meerderheid van het land, de regering èn voor de grote vakbonden van toentertijd [en nu; GjH], die geïrriteerd waren door de ontevredenheid van zwarte Amerikanen, was King een ondankbare man geworden, die op een dwaalspoor was gebracht door zijn omgang met socialisten en misschien was hij zelfs een opruier ‘op de loonlijst van Hanoi’. King was nog geen 25 jaar oud toen hij zich, na Marx bestudeerd te hebben, realiseerde dat het kapitalisme, dat beweerde de feodale hiërarchieën van de vorige wereld af te schaffen, deze in feite met de onderwerping van gekleurde mensen, inclusief de zwarte, alleen maar opnieuw had uitgevonden. Toch wachtte hij tot de tijd rijp was, en klaagde deze Hydra pas in de avond van zijn leven aan. Die Hydra is de veelkoppige slang, die zich voedt met armoede, imperialistische oorlogen, raciaal geweld en uitbuiting; door Sylvie Laurent. https://lavamedia.be/martin-luther-king-ontmoet-karl-marx/
5 28 De initiatieven van Washington in de Azië-Pacific en de zeeën rond China op 12.000 km van het Amerikaans grondgebied zijn erop gericht de toch al substantiële militaire omsingeling van China door de VS verder te versterken. Zo dreigt de regio te worden gedestabiliseerd en wordt de basis gelegd voor een door de VS geleide hete oorlog met China. De VS beweert dat hun acties ‘defensief’ zijn en er op gericht de status quo in de regio te behouden. Deze beweringen zetten de werkelijkheid op zijn kop, omdat zij door haar militaire inmenging verdeeldheid in de Azië-Pacific aanwakkert en spanningen creëert; door Fiona Edwards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/28/oorlogskoorts-aziatische-navo-omsingelt-china/
5 29 In een mededeling van 22 mei door GIPRI (Het Geneefse vredesonderzoeksintituut) wordt “aan de hand van feiten en bewijzen aangetoond dat er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat de huidige voorzitter van de Europese Commissie (…) medeplichtig is aan een aantal schendingen van het internationaal humanitair recht, die neerkomen op misdaden. die onder de jurisdictie van het ICC vallen, begaan door de Israëlische strijdkrachten tegen Palestijnse burgers in de bezette Palestijnse gebieden (OPT), waaronder de Gazastrook.” Deze mededeling, die wordt onderschreven door vooraanstaande academici, deskundigen op het gebied van internationaal strafrecht en verschillende mensenrechtengroeperingen roept de aanklager van het ICC op om een onderzoek te starten op basis van de informatie, die is verstrekt tegen mevrouw Ursula von der Leyen. Zij zou medeplichtig zijn aan schendingen van de artikelen 6, 7 en 8 van het Statuut van Rome van het ICC, waaronder economische, diplomatieke, militaire en politieke steun aan Israël. Het voegt eraan toe dat ze “kennis had van deelname, door medeplichtigheid en uitlokking, aan het plegen van de relevante misdaden” en dat ze “behulpzaam is geweest bij het veiligstellen van de levering van middelen, in de vorm van militaire steun, aan de IDF.” Er wordt ook gewezen op Von der Leyen’s “aanmoediging en morele steun” aan Israël en zijn leger en haar “onvoorwaardelijke” politieke steun; door The Cradle, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/29/ursula-von-der-leyen-beschuldigd-van-medeplichtigheid-aan-genocide-in-gaza/
5 31 Op 16 mei ontmoetten de presidenten Vladimir Poetin en Xi Jinping elkaar in Beijing. Dit was het eerste officiële bezoek van de Russische president aan het buitenland sinds zijn herverkiezing. De Westerse media volgden dit bezoek op de voet. Ze schilderden het af als een actie, die in de grond te maken had met de aanhoudende oorlog in Oekraïne en onderstreepten tot vervelens toe de risico’s die het Chinees-Russische bondgenootschap voor het Westen inhoudt. Ondanks de mediahype lijken de Westerse mainstream media de volledige implicaties van deze ontmoeting echter niet te begrijpen en de context te accepteren, waarin deze recente ontmoeting slechts één moment is. Dat China en Rusland historische banden hebben is een feit dat vandaag de dag in de hand wordt gewerkt door de geografische nabijheid van de 2 landen, hun gemeenschappelijke ontwikkelingsagenda’s, gedeelde geopolitieke perspectieven en het feit dat ze dezelfde vijanden hebben. Ondanks de interventies en vernederingen, die ze hebben ondergaan door toedoen van het Westen, zijn het nooit kolonies geweest. Bovendien waren en zijn het allebei grootmachten. Hun gemeenschappelijke deelname aan het BRICS+-blok en hun groeiende banden met Afrika en Latijns-Amerika betekenen een uitdaging voor de invloedssferen van het Westen. Ze laten ook de opkomst zien van een andere geopolitiek, gebaseerd op respect voor de binnenlandse soevereiniteit van landen [zoals Michail Gorbatsjov die indertijd ook voor Europa voorstelde; GjH] en gericht op wederzijds economisch voordeel; een diplomatie, die niet berust op verkwistende militaire basissen in het buitenland en op de inzet van troepen, maar op handelsovereenkomsten. Het Westen verliest de strijd binnen het mondiale economische systeem, dat het zelf heeft gecreëerd en dit zint de Amerikaanse alleenheerser en zijn aanhangers niet. Nadat ze decennialang de vrije markt hebben ‘verdedigd’, zien we nu dat ze in toenemende mate met protectionistische maatregelen en een sanctiebeleid de ontwikkeling van China en Rusland proberen te beteugelen. Het huidige oorlogsconflict in Oekraïne is een proxy-oorlog tussen de NAVO (de gewapende vleugel van het hedendaags imperialisme) en Rusland. De alliantie tussen China en Rusland is ook een manier om zich te beveiligen tegen projecten om hun landen te destabiliseren en te verdelen. China kende de vernedering van de diefstal van een deel van zijn grondgebied aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw en een invasie. Rusland kende de versplintering van de Sovjet-Unie en vandaag de dag koesteren Amerikaanse denktanks de hoop dat Rusland kan uiteenvallen in een reeks kleine, zwakke staten, die niet bij machte zijn om hun grondstoffen (die in Rusland aanzienlijk zijn) te verdedigen tegen de hebzucht van Westerse transnationale ondernemingen. Burkina Faso, Cuba, Nicaragua, Niger en Venezuela hebben hun banden met beide machten versterkt in hun strijd tegen isolatie, Westerse sancties en militaire invasies. Beide landen zijn ook van fundamenteel belang voor het voortbestaan van andere anti-imperialistische projecten in Afrika en Latijns-Amerika om te breken met de jarenlange Westerse neokoloniale overheersing over hun volkeren. De grote Westerse mogendheden zullen hun heersersrol niet opgeven zonder alle geweld en vormen van manipulatie uit te putten, die ze tot hun beschikking hebben. Door de handdruk tussen de beer en de draak op 16 mei jl., die de Westerse elites erg nerveus maakt, verschijnen echter aan de horizon tal van aantrekkelijke mogelijkheden voor een groot deel van de wereld; door José Guerrero, vertaald door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/31/de-beer-en-de-draak-begin-van-een-nieuwe-wereldorde/
6 05 Het ontbreekt aan consensus over wat het begrip ‘populisme’ precies betekent. Er zijn wel een paar kenmerken waar de meeste deskundigen het over eens zijn. Zo delen populisten – naar Cas Mudde – de samenleving op in twee kampen: de elite en het volk. De elite zou corrupt zijn en niet luisteren naar wat het volk wil. Populisten beweren namens het gewone volk te spreken. Al in de 19de eeuw was er sprake van populisme in Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. In de jaren ’60-’70 werd er ook veel over het populisme in Latijns-Amerika geschreven. De laatste 30 jaar is de term ook in Europa veelbesproken. Hoewel de term ‘populisme’ vandaag voor velen een negatieve bijklank heeft, is dat zeker niet altijd zo geweest. In 1873 en in het voorjaar van 1874 braken duizenden Russische jongeren hun studie af en trokken naar het platteland om onder het volk te leven. Ze kleedden zich op een manier waarop ze zich zo min mogelijk onderscheidden van de boeren. Ze brachten illegale educatieve brochures mee om aan de grotendeels ongeletterde plattelandsbevolking voor te lezen. Op basis daarvan wilden ze gesprekken voeren over een rechtvaardigere, socialistische maatschappij. Deze populisten zagen het als hun taak om zich in te zetten voor de verbetering van het lot van de bevolking. In 1892 werd in de VS de ‘People’s Party’ boven de doopvont gehouden. De leden en aanhangers noemden zich ‘Populisten, met een grote P’. In het Amerikaanse Zuiden bevocht de People’s Party het racisme; in het Noorden de opkomende kapitalistische orde. Een groot deel van de arbeiders was werkloos geraakt en de Amerikaanse regering antwoordde vooral met repressie op hun aanklachten. Er ontstond op verschillende manieren verzet; de zogenaamde Populisten van de People’s Party vormden er één voorbeeld van en bedreigden de industriële orde. Als beweging bestond ze uit een coalitie van blanke en zwarte kleine boeren en fabrieksarbeiders. Ze stelden tijdens hun partijcongres van 1892 voor om het muntbeleid in de handen van het volk te leggen, enkele belangrijke politieke beslissingen via referenda te laten regelen en de spoorwegen te nationaliseren. Daarmee zou ‘de regering’ weer in handen van het gewone volk terechtkomen. Sociale wetenschappers, die zichzelf ‘pluralisten’ noemden en die voorstander waren van een technocratische staat waarin populaire soevereiniteit sterk beteugeld zou worden, verklaarden hun vijandigheid tegen het populisme. In plaats van progressieve hervormers of goedwillige weldoeners werden populisten gezien als ‘gevaarlijke demagogen’. Volgens sommigen, zoals de Argentijnse historicus Federico Finchelstein, is het startpunt van het ‘moderne populisme’ een autoritaire vorm van democratie, oftewel ‘fascisme’. Als de democratie in Athene begint, dan begint het modern democratisch populisme in Buenos Aires, schrijft Finchelstein over het regime van Juan Perón in Argentinië. Het moderne populisme zou altijd op zoek zijn naar absolute meerderheden en totale trouw eisen aan autoritaire vormen van leiderschap. De combinatie van economische neergang vanwege ‘de grote depressie’ en toenemende migratie van het platteland naar de steden maakte de weg vrij voor populistische leiders. Via een radicaal discours slaagden ze erin om mensen te verenigen. Daarna ontstond met name in Europa ook een nieuwer begrip van het populisme. Het was het zogenaamde ‘populisme van de politici’ en stond voor wantrouwen jegens de reguliere politiek, en een onwil om met ingewikkelde grondwettelijke structuren om te gaan. Waar populisme voordien eerder als een economische beweging beschouwd kon worden, werd die later op Europese bodem eerder een vorm van ‘identiteitspolitiek’. Engelse kranten waren eind jaren ’70 (20ste eeuw) begonnen allerlei berichten te publiceren over een misdaadgolf, waarvan de voornaamste aanstekers ‘immigranten’ waren. In 1979 wist Margaret Thatcher de Engelse arbeiders er spectaculair van te overtuigen dat ze eigenlijk geen ‘arbeiders’ waren, maar ‘ondernemers’. Samen met de fabrieksbazen dienden ze zich te verenigen tegen een gezamenlijke vijand: de ‘parasiet’ waarmee [immigranten en ; GjH] steuntrekkers aangeduid werden. Dat stelde haar in staat om groepen met tegengestelde belangen op één onderwerp te verzamelen. Het is belangrijk ‘populisme’ te onderscheiden van andere, vaak problematische ontwikkelingen in Europa, zoals de opkomst van doorgedreven nationalisme en/of racisme en/of xenofobie. Vaak wordt populisme als ondemocratisch gezien, maar is het feitelijk het ‘ultranationalisme’ dat als een probleem voor de democratie wordt beschouwd, niet het populisme op zich. Toch houdt populisme ook risico’s in, afhankelijk van hoe het gebruikt wordt en door wie; door Ellen Debackere. Wat ik eruit begrijp, is dat de term ‘populisme’ van betekenis is veranderd. Wijs vind ik het slot van het artikel van Debackere: maak onderscheid tussen de populistisch voorgestelde tweestrijd tussen ‘de elite’ en ‘het volk’ en nationalisme, racisme en xenofobie al gaan ze bij Geert Wilders volgens mij wel samen. https://www.eoswetenschap.eu/geschiedenis/naar-de-wortels-van-het-populisme
6 06 Het probleem van de Verenigde Staten van Amerika en het Westen in het algemeen is dat ze niet luisteren naar wat anderen denken. Zelfverklaarde ‘China-experts’ in eigen land kramen eender wat uit, zonder naar Aziatische stemmen te luisteren – of alleen naar stemmen, die de eigen Westerse clichés herkauwen. Die weigering wijst op het al dan niet bewuste en diepgewortelde anti-Aziatisch racisme dat in Europa nog lang niet uitgeroeid is. Zeker niet in kringen van deze ‘experts’. Verder wijst die koppigheid ook op angst en onzekerheid over een toekomst waar Europa c.q. het Westen niet langer de baas is en andere landen als gelijke gesprekspartners moet aanvaarden. Luisteren hoeft echter geen instemming te betekenen, maar is wel essentieel om een doorwrochte mening te vormen; door Arnaud Bertrand, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/06/kritische-blik-op-koude-oorlog-met-china-vs-weten-niets-over-china/
6 10 China gaat niet naar de half juni geplande vredesconferentie voor Oekraïne in Zwitserland, waarvan het geen resultaat verwacht. Chinese analisten merken op dat de verregaande Westerse sancties tegen Rusland en het continu zenden van wapens naar Oekraïne Rusland niet op de knieën gekregen heeft en het einde van het conflict niet dichterbij brengen. India, dat net als China weigert zich achter de Westerse lijn te scharen, zal wel aan de conferentie deelnemen, maar stuurt geen toppolitici. President Vladimir Poetin heeft de conferentie afgedaan als een middel om druk op Rusland te zetten. Hoewel de voorstellen van China in aanloop naar deze conferentie goed door Zwitserland onthaald zijn, maakt het uitsluiten van Russische deelname de conferentie zinloos. Hoe kan men Rusland verwijten niet aanwezig te zijn, wanneer het niet is uitgenodigd? China zoekt echt naar vrede en heeft daarvoor een initiatief gelanceerd met Brazilië en het Globale Zuiden. Het is bereid een grotere rol te spelen, wanneer de situatie dat toelaat. Brazilië en China roepen samen op tot deëscalatie als voorbereiding op een wapenstilstand: geen intensivering van de gevechten, geen uitbreiding van het strijdgebied, geen provocaties. Ze stellen dat “dialoog en onderhandeling de enige weg uit de crisis vormen”. Ze steunen, wanneer de tijd rijp is, een internationale vredesconferentie die erkend wordt door zowel Oekraïne als Rusland en waar een vruchtbare discussie kan plaatsvinden over de diverse vredesplannen. Beide landen willen ook de humanitaire hulp opschroeven; ze verzetten zich tegen aanvallen op atoomcentrales en andere civiele instellingen. Het gebruik van wapens voor massavernietiging is wat hun betreft uit den boze. Het opdelen van de wereld in aparte economische of politieke blokken verwerpen zij. Ze roepen andere landen op zich achter deze standpunten te scharen. Binnen een week werd op deze voorstellen door 45 landen uit 5 continenten positief gereageerd; 26 landen willen ze mee onderschrijven of overwegen dat. Zowel Oekraïne als Rusland zouden er in grote lijnen positief op gereageerd hebben, aldus de Chinese minister Wang Yi; door Frank Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/10/china-blijft-pleiten-voor-wapenstilstand-en-onderhandelde-vrede-in-oekraine/
6 18 De huidige paus Franciscus schiep bij zijn aanstelling de belofte van progressiviteit. En nu kunnen we over hem denken wat we denken, maar zijn acties en uitspraken getuigen van onwrikbare standpunten tegen LGBTQI+-rechten, zowel uit het verleden als recent. Het beperken van het recht op abortus en bemoeilijken van toegang tot anti-conceptie en geboortebeperking zijn andere punten waar de paus zich sterk voor maakt. Daarnaast pleit hij voor een internationaal verbod op draagmoederschap. Op deze punten speelt deze paus extreem rechtse groeperingen in de kaart; door Milan Vandevenne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/aan-kul-rector-luc-sels-over-het-bezoek-van-de-paus-aan-de-universiteit/
Omtrent ziekten, psychologie, psychiatrie en ander onoverkomelijk lijden
6 18 Het door Gijs Lauret geschreven boek “Iedereen autistisch, waarom wij allemaal meer op elkaar lijken dan we denken” (2023, uitgegeven door Lucht) heb ik uit. Ik las het om meer te gaan begrijpen van enkele mensen om mij heen. Psycholoog Lauret komt er op 41-jarige leeftijd achter dat hij toebedeeld is met autisme en vertelt wat dat met hem en zijn omgeving gedaan heeft. Op zoek naar de mechanismen achter de symptomen komt hij uit op ‘de gedetailleerdheid van informatieverwerking’. Ons brein genereert automatisch en onbewust aan een stuk door voorspellingen van wat er gaat gebeuren (‘predictive coding’; pag. 221). Deze verwachtingen van ons brein worden gebaseerd op de huidige situatie in combinatie met ervaringen in eerdere vergelijkbare situaties. Onze zintuigen fungeren niet als initiator van het gedrag, maar als controleur voor de voorspellingen van ons brein. Bij voorspellingsfouten moet ons brein schakelen om het beeld van de realiteit bij te stellen. De crux zit hem bij autisme in de precisie van de voorspellingen. Naarmate de voorspellingen preciezer zijn, worden deze ook minder flexibel, en andersom. Iemand met autisme, wiens brein daardoor nogal gedetailleerde en precieze verwachtingen genereert, ervaart de wereld daarom al snel als bijzonder intens. Hij of zij moet voortdurend schakelen om vanwege de vele voorspellingsfouten haar of zijn beelden van de werkelijkheid bij te stellen. Om te voorkomen dat haar of zijn brein overbelast raakt, creëert zo iemand door protocollen en zich terug te trekken een zo voorspelbaar mogelijke omgeving voor zichzelf.
Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen
Nederland en België
4 09 Ondanks zorgen over de ‘verdozing’ van het landschap en over de arbeidsmigranten die erin werken, groeit de oppervlakte van distributiecentra in Nederland sneller dan verwacht. Mede door de opkomst van de bezorgeconomie, is de hoeveelheid distributiecentra sinds 2010 bijna verdubbeld. Eind 2023 bereikte Nederland 51 miljoen m2. Dat is ongeveer even groot als de gemeente Wassenaar, of ruim 10.000 voetbalvelden. Op korte termijn komt daar nog 3 miljoen m2 bij; door Sjors Hofstede. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2516051-verdozing-gaat-sneller-dan-verwacht-na-2010-verdubbeling-distributiecentra
4 15 Het demissionaire kabinet vervaardigde een beleidsarme voorjaarsnota. Toch worden miljarden extra uitgegeven aan “Groningen”, steun voor Oekraïne en het toeslagen-schandaal. De formerende partijen BBB, NSC, PVV en VVD hebben daardoor minder financiële ruimte. Sterker nog, het begrotingstekort loopt na deze extra-uitgaven naar verwachting in 2028 op naar 3%, het maximale wat de EU toestaat; door Edo van der Goot. https://www.nu.nl/politiek/6309157/miljarden-extra-uitgaven-in-beleidsarme-voorjaarsnota-konden-niet-wachten.html
4 16 Zeker 450.000 volwassenen kampen in Nederland met ‘verborgen voedselnood’. Deze mensen willen hulp, maar krijgen die niet. Dat komt bijvoorbeeld doordat hun inkomen te hoog is voor hulp van de Voedselbanken. Alle maatregelen ten spijt, is de groep mensen in Nederland, die niet of onvoldoende te eten heeft, de afgelopen 2 jaar niet kleiner geworden. Een groter aandeel van de bevolking, 14%, zegt te maken te hebben met voedselnood. Dan gaat het niet alleen om te weinig eten, maar ook om bijvoorbeeld eenzijdig of ongezond voedsel. Ongeveer de helft van de mensen, die te weinig te eten hebben, zegt dat geldgebrek de belangrijkste oorzaak is. Ook hebben mensen naar eigen zeggen vaak te weinig tijd om gevarieerd en voldoende te eten. In onderzoeken van De Nederlandsche Bank en het Nibud is te weinig oog voor de mensen, die tussen de wal en het schip vallen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2516954-rode-kruis-aantal-nederlanders-in-voedselnood-niet-afgenomen
4 29 Van oudsher zijn de stedelijke clusters rond de rivierdelta’s van Maas, Rijn en Schelde afhankelijk van elkaar. Het Nederlands-Vlaamse onderzoek ‘De Lage Landen 2020–2100’ spreekt van de ‘Eurodelta-metropool’, een megacluster aan Belgische, Duitse en Nederlandse steden waar meer dan 40 miljoen mensen op korte afstand van elkaar wonen. Dat is vergelijkbaar met Tokio. Met alleen Brussel, Nederland en Vlaanderen komen we al op 26 miljoen mensen. Een netwerk aan openbare vervoermiddelen is een belangrijke pijler om het ecologische, economische en maatschappelijke potentieel van de Eurodelta ten volle te benutten. Echter, tussen Nederland en Vlaanderen kunnen we de ruim 400 kilometer lange grens alleen vanuit Antwerpen via de twee railverbindingen richting Breda en Roosendaal oversteken; door Basil Claeys en Sjereno Cörvers. https://www.de-lage-landen.com/article/twee-treinroutes-zijn-veel-te-weinig-om-26-miljoen-mensen-te-verbinden
5 03 Is de jaarlijkse Dodenherdenking een moment van waardigheid? In de keuze wie herdacht wordt, schuilen (neo-)koloniale en racistische standaarden. Het Comité 4 en 5 mei, dat bij aanvang alleen de overleden soldaten en strijders herdacht om een gevoel van nationalistische trots te herstellen (Nederland verheerlijken als verzetsnatie, waarbij genegeerd wordt dat er tijdens de Tweede wereldoorlog veel meer Nederlandse collaborateurs waren dan verzetsstrijders), zou moeten kiezen: herdenk alléén alle [Nederlandse; GjH] slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, alle [dus ook die aan gene zijde slachtoffer werden; GjH], of álle oorlogsslachtoffers wereldwijd; door Chris de Ploeg.
5 08 Er is iets vreemds aan de hand met de ‘Hebban Debuutprijs’. Naar buiten toe wordt die gepresenteerd als een nobele onderneming, maar in werkelijkheid wordt er gewoon geld verdiend met de prijs; uitgeverijen moeten per boek betalen om überhaupt in aanmerking te komen. De prijs voor het insturen van een boek is € 200, exclusief btw. Er belanden straks 5 titels op de shortlist; die shortlist kost de uitgevers van de genomineerde titels per boek nog eens € 500. De winnaar betaalt nog eens 2.000 euro extra aan de site. Dus, beste uitgever, wilt u de Hebban Debuutprijs winnen? Maak dan alstublieft € 2.700 over aan Hebban. Eerdere winnaars vertelden wat zij wonnen: een beeldje en erkenning. Meer niet. Sinds 2022 is er een financiële prijs. Dit jaar krijgt de laureaat een ‘displaycampagne’ op Hebban en in de ‘Hebban Boekenapp’, die Hebban getaxeerd heeft op € 2.500, en een geldbedrag van € 2.500 euro, uitgereikt door Hebban, maar betaald door de uitgeverij van de schrijver. En de rest van al dat uitgeverijen-geld? Dat blijft bij Hebban; door Thomas Heerma van Voss. https://www.de-lage-landen.com/article/ik-hoopte-dat-we-niet-zouden-winnen
5 14 Steeds vaker leiden capaciteitsproblemen bij de overheid ertoe dat uitspraken van de rechter niet adequaat worden uitgevoerd. Er zijn bijvoorbeeld tekorten aan hulpverleners voor kinderen en bij de Dienst Justitiële Inrichtingen, die de door de rechter opgelegde (gevangenis)straffen uitvoert, en bij zorginstellingen. Het draait om capaciteit en geld. Zo zijn maatschappelijke problemen decennia achtereen niet opgelost, onder meer omdat we collectief te lang voor een dubbeltje op de eerste rij wilden zitten. We moeten ervoor waken dat praktische problemen van de overheid fundamentele uitgangspunten van de rechtsstaat ondermijnen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2520412-uitspraak-rechter-niet-goed-uitgevoerd-door-problemen-overheid
5 15 Geachte premier Rutte, beste Mark, als Joodse Nederlander vind ik het belangrijk betrokken te zijn bij het Nederlandse Antisemitismebeleid. Op z’n allerminst wens ik de mogelijkheid te hebben mijn ervaringen met antisemitisme en mijn opvattingen over de bestrijding daarvan in Den Haag kenbaar te maken. Die mogelijkheid bestaat echter nog niet. ‘Nog altijd niet’, moet ik zeggen. Het is de overheid al jaren bekend dat Joodse Nederlanders het belangrijk vinden te worden gehoord over beleid dat hen aangaat. Dat is zelfs, menen zij, hun democratisch recht. Ik ben me gaan realiseren dat een verzoek om mee te mogen praten de verkeerde vraag is. De vraag aan de rijksoverheid moet luiden: Wat is erop tegen dat Joodse Nederlanders meepraten over antisemitisme in Nederland? Waarom worden zij op het onfatsoenlijke af buiten het debat gehouden? Ongefundeerde beschuldigingen van antisemitisme zijn in politiek Den Haag bon ton. We hoorden ze op hoge toon van een reeks Kamerleden en van de VVD-staatssecretaris Eric van der Burg van Justitie en Veiligheid, na de demonstraties van Joodse organisaties tegen de komst van de Israëlische president Isaäc Herzog naar de opening van het Nationaal Holocaustmuseum. Diezelfde staatssecretaris ging voorop in het karakteriseren van de recente demonstraties in Amsterdam als ‘antisemitisme’. In februari kreeg een leugenachtige motie van Diederik van Dijk (SGP) over de leus From the river to the sea, Palestine will be free steun van liefst honderd Kamerleden. Valse beschuldigingen van antisemitisme, een rammelende nota en Kamerdebatten, die inhoud en richting missen; dit is de verontrustende balans van wat in Nederland voor Antisemitismebeleid moet doorgaan. En intussen worden Joodse Nederlanders met een ouderwets aandoend paternalisme buiten de deur gehouden. Zij moeten er maar op vertrouwen dat hun belangen in goede handen zijn bij politici, die er niet voor terugdeinzen activiteiten en organisaties, die hen niet bevallen, gewoon als antisemitisch te brandmerken. De overheid praat wel met het Centraal Joods Overleg (CJO), maar dat vertegenwoordigt alleen de daarbij aangesloten organisaties. Dat is een klein deel van de Joodse gemeenschap. En het heeft, zoals u weet, geen mandaat om namens die gemeenschap te spreken. Het hanteert een eigen agenda en doet geen enkele moeite de opvattingen van de Joodse Nederlanders te peilen of vertolken. Integendeel, de CJO-lobby bepleit de destructieve IHRA-werkdefinitie (International Holocaust Remembrance Alliance) van antisemitisme, tegen de uitdrukkelijke wens van veel Joden in. Naast het CJO zijn er ook afgevaardigden van de aangesloten organisaties door de overheid aan tafel uitgenodigd. Zij zijn om een onverklaarbare redenen dubbel vertegenwoordigd. Een voorbeeld is het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI). Dat is, zoals de naam al zegt, een pro-Israël propaganda- en lobbyorganisatie, die net als het CJO uitsluitend voor zichzelf spreekt en waar Joden als ik niet welkom zijn. Het is de hoogste tijd dat Joodse Nederlanders serieus worden genomen, Mark. En dat de rijksoverheid en de Kamerleden laten zien dat ze het menen als zij zeggen dat het wel en wee van Joods Nederland hen ter harte gaat; door Martijn de Rooi van The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/15/aan-nederlandse-premier-mark-rutte-wanneer-mogen-joden-eindelijk-meepraten-over-antisemitisme/
5 18 Extreemrechts populisme gaat in Nederland regeren met de conservatieven en liberalen. Hun akkoord belooft meer geld in de portemonnee aan het einde van de maand, minder migranten en minder zorgen over klimaat en leefomgeving. Vanaf nu ligt de focus in Nederland op de radicaal-rechtse PVV, een politieke stroming [met één lid en volgers zonder georganiseerde invloed; GjH] die lange tijd nagenoeg buiten spel stond [en een deel van de Nederlandse bevolking voortdurend schoffeerde; GjH]. Deel uitmaken van de macht in Nederland leek ondenkbaar. Dit kwam niet alleen door de radicaal anti-grondwettelijke, en anti-rechtsstatelijke plannen, maar ook door de veroordeling van dat ene lid Geert Wilders vanwege groepsbelediging. Hoewel de VVD na 2012 de PVV had uitgesloten, bracht de nieuwe VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz daar eind vorige zomer verandering in. Ze gaf aan eerst eens te willen “zien waar de heer Wilders mee komt”, in een poging de PVV-stemmers naar de VVD te trekken. Maar eenmaal de sluizen geopend, stroomde het water de andere kant op: de VVD kromp, terwijl de PVV groeide. Pieter Omtzigt, partijleider van NSC, verklaarde voorheen dat hij alleen met partijen wilde regeren die “de rechtsstaat intact laten”, maar naarmate de formatie langer duurde, veranderde deze principiële boodschap in een pragmatische. Het land moest immers bestuurd worden. En nu ligt dat regeerakkoord er; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/radicaal-rechts-in-het-centrum-van-de-macht-nederland-zal-het-weten/
5 25 In Vlaanderen neemt de kennis over hun noorderburen al jaren af. De dagen dat Vlamingen meekeken naar de Nederlandse televisie en het Nederlands overheidsbeleid als voorbeeld diende, zijn inmiddels lang vervlogen. Eind vorig jaar kondigde verantwoordelijk staatssecretaris Nicole de Moor (CD&V) een maatregel aan om te vermijden dat families en kinderen nog op straat zouden moeten slapen. Niet door in honderden extra opvangplaatsen te voorzien, maar door een opvangstop af te kondigen voor alleenstaande mannen. De maatregel was in strijd met internationaal èn het Belgisch recht, maar ze trad toch in werking. Sindsdien krijgen families en kinderen voorrang en wordt de wachtlijst voor mannen elke maand langer. Begin mei stonden daar al 3.900 mannen op. Half mei schreef de Nederlandse krant NRC: “De formerende partijen zien België als gidsland voor het Nederlandse migratiebeleid”. De alleenstaande mannen, die evengoed kwetsbaar zijn, gaan er met elke dag op straat nog verder fysiek en mentaal op achteruit. En voor wie minder gevoelig is voor menselijk leed: dit soort beleid kan de staat op termijn wel eens extra geld kosten. Echter, laat dit ‘mannenverbod’ nu net de maatregel zijn, die de Nederlandse partijen zo interesseerde bij het opstellen van een nieuw regeringsakkoord. Niet veel later viel het woord gidsland weer. Dit keer weer andersom na de bekendmaking van het meest rechtse regeringsakkoord in Nederland: bezuinigingen bij cultuur en de openbare omroep, migratie-voornemens die in strijd zijn met [landelijke wetgeving en; GjH] internationale verdragen en minder geld voor het klimaat: ik geloof niet dat dit het soort overheidsbeleid is, waardoor Nederland ooit een gidsland voor omringende landen werd, maar als het aan Vlaams Belang ligt, krijgt het woord een herwaardering in een nieuwe politieke context. Ergo, “Proficiat Geert Wilders! Je wijst de weg!” Nederland is opnieuw een gidsland voor Vlaanderen: een overwinning voor de rechtse patriotten van de PVV en nu ook een rechtse regering onder zijn initiatief en leiding; door Anouk van Kampen. https://www.de-lage-landen.com/article/nederland-en-vlaanderen-wijzen-elkaar-de-weg-in-radicalisme
6 01 Nederlanders hebben lang een zelfbeeld van openheid en tolerantie gehad. Dat beeld kwam voort uit het naoorlogse optimisme van de middenklasse, die in kansengelijkheid geloofde, ongeacht achternaam of afkomst, en uit het belang van goede publieke voorzieningen. Zo zou elke nieuwe generatie het beter krijgen dan de vorige. Het geloof in vooruitgang is de afgelopen tijd afgebrokkeld en heeft onder invloed van de politiek plaatsgemaakt voor een sterke hang naar zelfbehoud. Dat heeft voor Nederlanders extreme sentimenten tot gevolg gehad. De vorming van het nieuwe kabinet weerspiegelt deze veranderingen in onze samenleving. Waarom is de middenklasse steeds gevoeliger geworden voor extreme ideeën? Waarom heeft het vooruitgangsideaal plaats gemaakt voor de opkomst van populisme en een hang naar zelfbehoud? Daarover gaat de theatercollege ‘Eigen Welzijn Eerst’ van Roxane van Iperen. In “Eigen welzijn eerst” (2022, uitgegeven door Thomas Rap) liet Van Iperen al eerder op prikkelende wijze zien hoe dit heeft kunnen gebeuren. Ze hoopt dat de middenklasse opnieuw een vooruitgangsgedachte gaat omarmen; Mieke van de Weij en Pieter van der Wielen in gesprek met Van Iperen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9c2e6fa6-d8c6-4489-a922-5e02ab9f26e6/2024-06-01-het-ongemakkelijke-motto-van-eigen-welzijn-eerst , https://www.roxanevaniperen.nl/eigen-welzijn-eerst en https://www.roxanevaniperen.nl/haagsch-college
6 06 Ongeacht de wensen van kiezers van politici blijven machtige lobbygroepen meer dan ooit op hun wenken bediend worden, terwijl gewone mensen voor de kosten en de miserie opdraaien. Dat dreigt ook te gebeuren met atoomenergie, waar economische, financiële, militaire en politieke belangen samenkomen. Zowel bij een toename van grote en kleine atoomcentrales stijgen de kosten ver uit boven de kosten van hernieuwbare energie. Bovendien is atoomenergie niet verenigbaar met sociale rechtvaardigheid. Ze bedreigt de betaalbaarheid van energie voor de gewone mensen. Ze verhoogt voor iedereen zowel directe als indirecte energie-uitgaven. Daarnaast zijn er nog zoveel meer redenen waardoor gewone mensen en werknemers benadeeld zullen worden: het houdt arbeidsrisico’s in, is ongezond, onveilig, onverzekerbaar, werkonzeker, en last but not least het is extreem oorlogsgevaarlijk; door de 11 maart beweging. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/06/dure-gevaarlijke-atoomenergie-zal-in-ons-aller-budget-een-enorm-gat-slaan/
6 10 De staatscommissie, die aanbevelingen moet doen over de rechtsstaat in Nederland, heeft groeiende zorgen over de politieke bereidheid om de rechtsstaat daadwerkelijk te versterken. Te vaak zouden overheden gerechterlijke procedures gebruiken om lastige politieke beslissingen uit te stellen of een ‘crisis’ aanwenden, zoals de coronapandemie, voor datzelfde uitstel. Telkens ten koste van de rechten van (aanstaande) burgers. Economische en financiële overwegingen hebben daarbij teveel de overhand. Expliciet verwijst de commissie ook naar de PVV: “Bij velen in de politiek en samenleving leidde dit tot grote zorgen over de toekomst van de rechtsstaat.” De onderhandelende partijen maakten voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis afspraken over het waarborgen van de democratische rechtsstaat, de grondrechten en de Grondwet. Vooral NSC had problemen met de PVV-plannen, die grondrechten raken, zoals het opsluiten van jihadverdachten, een een koranverbod of een moskeeënban. Lees: BBB en VVD hadden daar kennelijk minder moeite mee! Het is op zijn minst opmerkelijk en vooral ook zorgelijk dat er kennelijk een noodzaak bestond om afspraken te maken over het overeind houden van de grondwet en grondrechten. De conclusie van de commissie luidt dat de rechtsstaat in een staat van verwaarlozing is terechtgekomen. Regelingen zijn ingewikkeld, en worden door overheden onvoorspelbaar toegepast. De menselijke maat ontbreekt daarbij, waardoor een te grote groep burgers de overheid vreest in plaats van vertrouwt. Dat komt omdat overheden de geest van de rechtsstaat uit het oog zijn verloren. Op veel overheidsterreinen blijkt dat het voor de burger sowieso moeilijk is om met de overheid te communiceren, laat staan geholpen te worden. De staatscommissie stelt voor dat de politiek werk maakt van een samenleving waarin burgers door en tegen de overheid beschermd zijn, invloed hebben op de macht van overheden en ondersteuning krijgen als dat nodig is. 10 Verbeterpunten draagt de commissie aan, die neerkomen op het als overheid verruilen van een passieve houding richting de rechtsstaat voor een actieve omgang met diens basisprincipes en beseffen dat ‘de rechtsstaat’ een politiek werkwoord is. De commissie vreest evenwel dat het politieke besef zich onvoldoende zal vertalen in concrete stappen: € 200 miljoen trekt het nieuwe kabinet uit om de rechtsstaat te stutten, maar volgens de commissie is daar € 1,6 miljard voor nodig; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2523922-groeiende-zorgen-over-haagse-bereidheid-rechtsstaat-te-versterken
6 10 In Nederland, Vlaanderen, Wallonië en in heel Europa zien we deze verkiezingen een ruk naar rechts. Overal verspreidt zich de stinkende geur van de rottende vruchten van een oude wereld, die stervende is. Europa verkeert in crisis. Na de bankencrisis kwam de coronacrisis en daarna de oorlog in Oekraïne. Alle tegenstellingen worden op scherp gesteld en het antwoord van onze gezagsdragers op die crisis is verrechtsing. Extreemrechts gebruikt migranten als zondebok en andere partijen nemen die reflex geleidelijk over. Met de regelmaat van een klok komt er op commerciële media en op de openbare omroep een of andere generaal, die pleit voor verdere militarisering. Iedereen die de ecologische crisis serieus neemt, opkomt voor gelijke rechten of aan wat voor vorm van activisme ook deelneemt, wordt onder de noemer ‘woke’ in een verdomhoekje geplaatst. Wie perspectief schetst om de crisissen te lijf te gaan, wordt gevraagd naar eenvoudige oplossingen op korte termijn. Echter, zolang de samenleving zich in een crisis bevindt en er geen ruimte is om de structurele oorzaken daarvan te onderzoeken, noch zuurstof aanwezig is om het te hebben over alternatieven, dan lijdt dat onherroepelijk tot verrechtsing, verzuring en wrok. Wanneer iedereen gelooft dat ‘je er toch allemaal niets aan kunt doen’, wordt het eenvoudig om de slachtoffers van het systeem als schuldigen aan te wijzen. Men doet alsof men verbaasd is over het groeiende wantrouwen van de mensen in de politiek, maar wat daaraan vooraf is gegaan is het groeiende wantrouwen van politici in mensen. Het begon met migranten. Dan volgden de werklozen, de langdurig zieken, de vakbonden, ‘woke’, het middenveld, de subsidieslurpers, kritische journalisten, en alles wat op links lijkt, en uiteindelijk verliezen we allemaal. Tegelijkertijd zien we ook de kiemen van een nieuwe wereld, die aarzelt om geboren te worden. Wanneer het de afgelopen verkiezingen ook over de genocide in Gaza is gegaan, dan is dat dankzij de studenten, die campussen hebben bezet. Het is aan de klimaat- en milieubewegingen, het hele middenveld en de vakbonden om daar inspiratie uit te putten voor de toekomst. De rechtse partijen zullen proberen de tegenstemmen het zwijgen op te leggen, maar actie is de enige mogelijkheid om een tegenmacht te organiseren, die onze samenleving democratisch maakt. Dit is het moment om met iedereen, die men nu tracht te intimideren, schouder aan schouder te gaan staan en ons helder uit te spreken voor een duurzame en solidaire samenleving; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/10/na-de-verkiezingen-welke-oorzaken-en-wat-nu/
6 11 Twee Iraakse vrouwen kwamen in 2015 als tieners naar Nederland en hebben daar naar eigen zeggen hun identiteit opgebouwd. Nadat hun eerste asielaanvraag was afgewezen, gaven ze aan dat ze door hun lange verblijf in Nederland normen en waarden hebben overgenomen van Westerse leeftijdsgenoten. Ze zouden daarom niet in staat zijn zich weer aan te passen aan een samenleving, waarin meisjes en vrouwen niet dezelfde rechten hebben als jongens en mannen. Ze vreesden zelfs vervolging als ze terug moeten naar Irak. De Nederlandse autoriteiten wezen deze argumentatie af. Daarom stapten de twee naar het Europese hof. Dat hof stelt dat ‘vrouwen, onder wie minderjarigen, die zich tijdens hun tijd in een EU-lidstaat oprecht zijn gaan identificeren met de fundamentele waarde van gelijkheid tussen mannen en vrouwen’ recht hebben op een vluchtelingenstatus. Dat komt doordat die identificatie een reden tot vervolging zou kunnen zijn; door de nieuwsredactie van NU. Dat de ‘Nederlandse autoriteiten’ onvoldoende op de hoogte zijn van het Europees recht c.q. dat recht niet adequaatr toepast acht ik verwerpelijk. https://www.nu.nl/binnenland/6316408/iraakse-vrouwen-krijgen-van-eu-hof-gelijk-in-zaak-tegen-nederlandse-staat.html
6 11 Een cao beschermt werknemers, ook als ze een zwakkere positie hebben. Internationaal kun je zien dat er minder loonongelijkheid is in landen waar veel met cao’s wordt gewerkt. Echter, in Nederland vallen steeds minder werknemers onder een cao. Zo’n collectieve afspraak over de arbeidsvoorwaarden was jarenlang normaal. Inmiddels valt nog maar 72% van de werknemers onder een cao, terwijl dat in het verleden altijd ongeveer 80% was. Daarnaast zijn er meer dan 1 miljoen zzp’ers voor wie geen cao bestaat. Het dalende aantal werknemers met een cao leidt onder meer tot verschillen in salaris tussen mannen en vrouwen, omdat mannen doorgaans meer uit de onderhandelingen halen. Zij zijn er beter in om zichzelf te overschatten, kun je zeggen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2524046-minder-werknemers-met-cao-gevolgen-voor-loon-en-gelijkheid
6 14 De doenersmentaliteit en gerichtheid op de werkende klasse hebben ervoor gezorgd dat de Socialistische Partij – in tegenstelling tot veel andere linkse groeperingen – de val van de Sovjet-Unie heeft overleefd. Verder heeft een prekerige stijl in de SP-gelederen plaats gemaakt voor een combinatie van luisterbereidheid en een professionele communicatiestrategie. Daardoor is de partij erin geslaagd om een zekere impact te krijgen op het politieke debat en de sociale strijd in Nederland. Tegelijkertijd is het belangrijk om vast te stellen dat de elementen, die de huidige neergang verklaren, reeds aanwezig waren voordat de electorale neergang plaats begon te vinden. Dan gaat het in de eerste plaats over het samengaan van een zeker dogmatisme met een afkeer van een grondige studie en ideologie. Als de SP stuk is gelopen op het onvermogen om een mobiliserend verhaal te brengen over waar men wèl voor staat, dan heeft dat alles te maken met het feit dat ze het socialisme als alternatief voor het kapitalisme ondergeschikt heeft gemaakt aan de dagelijkse strijd voor concrete verbeteringen voor de mensen en vervolgens heeft laten vallen. Overal in Europa zien we dat links populistische partijen, wanneer ze op de drempel van regeringsdeelname komen te staan, met hetzelfde dilemma worstelen. Ofwel men kiest voor regeringsdeelname, zoals Syriza. Maar zonder de opbouw van een tegenmacht, dreigt dat een herhaling te worden van wat de traditionele sociaaldemocratie heeft verwezenlijkt. Ofwel men neemt geen deel aan de regering, maar dan beginnen kiezers zich af te vragen waar hun stem voor dient. Je kunt vanuit de oppositie invloed uitoefenen – kijk naar wat extreemrechts al decennia doet – en samen met de sociale beweging ook overwinningen halen, maar wanneer je je eigen achterban niet meeneemt in die strategie haakt ze af. Nadat men eerst veel stemmen gehaald heeft, blijkt telkens weer dat de zetels in het parlement op zich niet voor structurele verandering in de werking van het kapitalistisch wereldsysteem zorgen of in de economische machtsverhoudingen. Sterker, als je die zetels niet goed weet in te zetten ter ondersteuning van de sociale strijd, dan dreigen ze de motor te worden van verrechtsing van de partij. Zonder duidelijke strategie op lange termijn, gebaseerd op een grondige studie van het kapitalisme zoals het vandaag in elkaar zit, is men daarom gedoemd om de mensen, die hun hoop op je gevestigd hadden, teleur te stellen. Wat de geschiedenis van de SP ons verder leert, is dat het voor een linkse partij – naast het aanspreken van een brede groep potentiële kiezers – ook essentieel is om verbindingen te maken met de groep van strijdsyndicalisten en andere activisten die weliswaar een stuk kleiner is, maar die wel de actieve kern vormen waarop je kunt gaan bouwen. Waar de SP ooit ontstaan is met de energie van stakende arbeiders en protesterende studenten, wist het in haar poging om door iedereen aanvaard te worden die energie steeds minder te benutten. Dat er in een samenleving-in-crisis energie aanwezig is, die naar radicale verandering snakt, is een feit. Dat is in Nederland niet anders dan elders in de wereld. De vraag is op welke manier die energie gekanaliseerd kan worden om een effectieve verandering teweeg te brengen. Dat vergt naast een sterke organisatie ook de nodige analyse; door Senna Turksema. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/14/welke-lessen-trekken-uit-de-implosie-van-de-sp-in-nederland/
6 16 Het woord ‘omvolking’ past op geen enkele manier binnen het hoofdlijnenakkoord, zegt NSC-leider Pieter Omtzigt in Nieuwsuur. De partijleider gaat ervan uit dat de beoogd PVV-minister van Asiel en Migratie, Marjolein Faber, deze term niet zal bezigen als zij toetreedt tot het nieuwe kabinet; door Nieuwsuur. Daarmee zegt Omtzigt dat hij het wereldbeeld van de beoogde bewindslieden onbelangrijk vindt, maar alleen waarde hecht aan wat zij tijdens hun werk uitdragen. Omtzigt en ik zijn het hartgrondig oneens. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2524756-omtzigt-over-uitspraken-pvv-er-faber-verwacht-ik-niet-van-ministers-in-functie
6 20 Demissionair minister Dilan Yeşilgöz van Justitie en Veiligheid erkent dat het fout was te spreken over “duizenden” asielzoekers, die gebruik gemaakt hebben van de zogenaamde gestapelde gezinshereniging (nareis op nareis), omdat het er ‘tientallen’ waren. Maar ze zegt dat ‘niet bewust’ te hebben gedaan; door NOS Nieuws. En net als bij alle vorige kabinetten tillen de coalitiepartijen stuk voor stuk niet zwaar aan de schromelijke overdrijving, die niet op feiten was gebaseerd, van iemand uit hun midden en zijn de oppositiepartijen er zeer ontstemd over. https://nos.nl/artikel/2525447-yesilgoz-erkent-dat-nareisuitspraken-niet-klopten-maar-deed-het-niet-bewust
Afrika: Algerije, Niger, Rwanda, Soedan
3 22 “Het is aan ons om te beslissen over de voorwaarden van de buitenlandse aanwezigheid op ons grondgebied”, lichtte de Nigerese regering haar besluit op zaterdag 16 maart jl. toe om de militaire samenwerkingsovereenkomst met de Verenigde Staten van Amerika met onmiddellijke ingang op te zeggen. Die beslissing volgt op een driedaags bezoek van een Amerikaanse delegatie, die was gekomen om “met de autoriteiten te onderhandelen over de terugkeer van Niger naar de democratie en de toekomst van het partnerschap voor veiligheid en ontwikkeling”. De regering van Niger protesteert met klem tegen de neerbuigende houding van de VS-delegatie tegenover de regering van Niger en tegen het feit dat ze dreigde met represailles. Sinds de val van de Sovjet-Unie speelde de VS ongehinderd de baas in de wereld, maar daar komt in snel tempo verandering in. De uitzetting van VS-soldaten uit het Afrikaanse land is daar de laatste uiting van. De principiële en waardige reactie van Niger is opnieuw een bron van hoop, niet alleen voor Niger, maar voor het hele continent; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/niger-zet-vs-soldaten-uit-het-land/
4 07 België en Frankrijk speelden vòòr en tijdens de genocide in Rwanda al een dubieuse rol. Vandaag zijn er plannen om er verdreven Palestijnen uit Gaza onder te brengen. De voorafgaande gebeurtenissen van de genocide in Rwanda kunnen worden gevonden in de opdeling van Afrika en in de gevolgen van het creëren van kunstmatige grenzen, waartoe op de Conferentie van Berlijn van 1885 werd besloten. De koloniale mogendheden legden politieke concepten, instellingen en sociale normen op, die waren afgestemd op visies van het Westen, maar niets te maken hadden met bestaande structuren op het Afrikaanse continent. Koloniale machten, vooral het Britse Rijk, gebruikten een systeem van indirect bestuur om onderworpen volkeren via hun instellingen te domineren. In tegenstelling tot de Duitsers, die in wezen zowel de traditionele macht als de Rwandese sociale hiërarchie onveranderd hadden gelaten in ruil voor aanvaarding van hun protectoraat, pasten de Belgen op hun eigen manier indirect bestuur toe zonder zelfs maar een deel van het lokale bestuur te delegeren aan de traditionele leiders. Zij behielden zich het recht voor om elk besluit te bekrachtigen. Gedurende 20 jaar werd koning Leopold II van België de hoofdrolspeler van een genocide op ongeveer 10 miljoen mensen. Het was het Belgisch koloniaal bestuur dat de sociale verschillen tussen Hutu’s en Tutsi’s een etnische betekenis gaf. In het kader van overeenkomsten om migranten naar Rwanda te sturen, heeft Paul Kagame begin dit jaar een ontmoeting met zijn Israëlische ambtgenoot Benjamin Netanyahu gehad. In ruil voor een genereuze financiering zou Rwanda duizenden verdreven Palestijnen uit de Gazastrook verwelkomen. “Er is geen andere oplossing voor de inwoners van Gaza dan migratie”, zeiden vertegenwoordigers van het Israël, “Tegenwoordig kunnen ze nergens meer naartoe. Gaza is verwoest en heeft geen toekomst, omdat het verwoest zal blijven”; door Geraldina Colotti. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/07/dertig-jaar-genocide-in-rwanda-de-rol-van-het-westen/
4 10 Onder het 175.000 mensen tellend Saharawi-volk in kampen op Algerijns grondgebied in de hete woestijn vormt Polisario een regering in ballingschap en vervult er het feitelijke overheidsgezag. Echter, het zijn veeleer de civiele organisaties, die daar de democratie schragen. “Zij vormen onze belangrijkste kracht”. Niet Polisario, maar de maatschappelijke groeperingen worden hier gezien als de belangrijkste voeding voor het bevorderen van solidariteit en voor het versterken van democratie. Het gaat bij dat middenveld van de Sahrawi om nationale organisaties van en voor arbeiders, jongeren, studenten en vrouwen, maar ook voor de verdwenen burgers (gedetineerd of gedood door Marokko), voor de vele slachtoffers van landmijnen en voor mensenrechten. Deze bewegingen zorgen voor de ‘dynamiek in de samenleving’, ze organiseren bevolkingsgroepen rond een specifiek belang of een bepaalde situatie; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/het-sahrawi-volk-we-willen-geen-rijkdom-maar-vrijheid/
4 11 Sinds 15 april 2023 hebben minstens 8,5 miljoen Soedanezen noodgedwongen huis en haard verlaten vanwege de daar heersende burgeroorlog; dat is 1 op de 6 inwoners van het land. Veel gezinnen zijn uit elkaar gerukt en verkeren in shock. Mensen, ook kinderen, hebben vreselijk geweld meegemaakt, waardoor psychosociale hulp een prioriteit is. Veel kinderen komen ook nog eens ondervoed aan in overvolle vluchtelingenkampen, waarin niet in hun basisbehoeften kan worden voorzien. Soedan is verwikkeld in een bloedige strijd tussen 2 rivaliserende militaire eenheden: de paramilitaire groepering Rapid Support Forces onder leiding van Mohammed Hamdan Dagalo en de Soedanese strijdkrachten onder leiding van Abdel Fattah al-Burhan. Beide generaals strijden om de controle over de natuurlijke rijkdommen van het land – het straatarme Soedan is de 10de grootste goudproducent ter wereld. Bijna 18 miljoen mensen leven daarom nu in acute voedselonzekerheid, en beide partijen maken zich schuldig aan ernstige schendingen van de mensenrechten; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/1-jaar-burgeroorlog-soedan-8-miljoen-mensen-op-de-vlucht/
Australië: Nieuw-Caledonië
5 17 Wat de Franse president Emmanuel Macron voorstelt als democratisering in de Franse kolonie Nieuw-Caledonië in de Stille Oceaan is in werkelijkheid een poging om het echte democratiseringsproces – dat nooit door Frankrijk werd gerespecteerd – ten bate van Franse kolonisten volledig terug te draaien. Na jarenlange protesten van de autochtone bevolking op het eiland, de Kanaken, werd op 5 mei 1998 een akkoord gesloten, dat als ‘dekoloniseringsproces’ werd erkend door de toenmalige Franse regering onder leiding van eerste minister Lionel Jospin en president François Mitterrand. Dat akkoord was het verre vervolg op een vorig akkoord in 1988, dat minder ver ging. In dat akkoord werden alle staatsbevoegdheden overgedragen aan de lokale regering in de hoofdstad Nouméa, behalve defensie, justitie, de munteenheid en de veiligheid. Het akkoord erkende de Kanaken als autochtone bevolking, maar kende ook volledige burgerrechten toe aan alle Franse kolonisten en hun nazaten, wanneer die minstens 10 jaar voor 1995 naar het eiland waren geëmigreerd. De Franse kolonisten, die na 1995 naar het eiland emigreerden, kregen nog wel stemrecht voor lokale verkiezingen, maar kunnen niet deelnemen aan referenda over onafhankelijkheid. Frankrijk heeft het eiland sindsdien omvolkt, zodat de autochtone bevolking vandaag minder dan 50% van de totale bevolking uitmaakt. President Macron wil de beperking van het stemrecht in het akkoord van 1995 voor de Franse kolonisten afschaffen, waardoor de kans dat de Kanaken via een referendum de onafhankelijkheid kunnen verwerven minimaal wordt. Tot vandaag leven Kanaken en Franse kolonisten in een de facto apartheidssysteem. De sociale welvaart wordt er volledig bepaald door de etnische kloof tussen autochtonen en kolonisten; Kanaken zijn de spotgoedkope arbeidskrachten van de Franse kolonisten. Racisme is schering en inslag. De recente rellen werden door de beslissing van Macron veroorzaakt, maar zijn een uiting van een veel dieper probleem dat al lang op het eiland ettert. Macron antwoordt op het protest met het enige argument dat hem nog rest: het zenden van oproerpolitie. Het zou verkeerd zijn te denken dat het voor Macron en de zijnen te doen is om de bescherming van hun Franse landgenoten. De echte redenen zijn, zoals steeds, eerst en vooral militair: op Nieuw-Caledonië is een Franse militaire basis, waarmee Frankrijk nog steeds probeert het elan van een wereldmacht uit te stralen. En het kleine eiland is de 4de producent ter wereld van het edelmetaal nikkel (Ni28). Met de opbrengsten van nikkel alleen al zou Nieuw-Caledonië een welvarend land kunnen zijn. Het is het bekende verhaal van alle (ex-)kolonies: rijke bodem, arm volk. De Franse economische elite is niet van plan het eiland op te geven. Om het eiland vreedzaam te behouden zou zij ervoor kunnen kiezen om de Kanaken economische welvaart te brengen met een waardige gezondheidszorg, eerlijke lonen, goede scholen en degelijke werkomstandigheden. Dat gaat echter regelrecht in tegen het ultieme motief: winst; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/frans-brutaal-kolonialisme-terug-van-nooit-weggeweest-in-nieuw-caledonie/
Azië: India, Myanmar
3 28 Het vonnis dat op 15 februari jl. door de hoogste rechtbank van India is uitgesproken, is definitief. Het eist het recht op van burgers om te weten wie hun politieke partijen financiert en verwerpt een ondoorzichtig finanieringssysteem. Het Hooggerechtshof beval ook, gezien de komende verkiezingen, om te stoppen met de verkoop van ‘bonds’ en om de details voor te leggen van de incasso’s, die sinds 2019 zijn gedaan. Deze stap betekent een aanzienlijke tegenslag voor de sterke man Narendra Modi van India. Het ontneemt hem niet alleen een financieringsbron, waarvan hij tijdens de verkiezingen van 2014 en 2019 ruimschoots had geprofiteerd, maar het brengt ook ‘de morele positie van de regering’ en haar strijd tegen corruptie in discrediet. Dat was Modi’s stokpaardje tijdens zijn eerste mandaat; door Aurélie Leroy, vertaald door Freddy Leuris. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/28/eindelijk-een-zandkorrel-in-de-electorale-machine-van-indiaas-premier-modi/
5 06 Myanmar staat aan de rand van de afgrond. Door de militaire staatsgreep in februari 2021 en de daaropvolgende conflicten in een groot deel van het land is een recordaantal mensen op de vlucht geslagen. Sinds oktober jl. is het geweld verder geëscaleerd, waarbij het leger na verliezen strafexpedities uitvoert. 2,7 Miljoen mensen, die momenteel in eigen land op de vlucht zijn, vluchtten omwille van hun onveiligheid. Ongeveer 1/3 daarvan zijn kinderen. Van de 54 miljoen inwoners zijn er 19 miljoen afhankelijk van noodhulp. Dat is een miljoen meer dan een jaar geleden. Met het naderende cycloonseizoen zijn nu extra middelen nodig om de meest kwetsbaren te beschermen en hun levens te redden; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/06/sombere-mijlpaal-in-myanmar-al-3-miljoen-burgers-op-de-vlucht-voor-geweld/
Europa en de Europese Unie: Duitsland, Italië, Servië, Verenigd Koninkrijk
4 10 Voor Duitse politici is de notie van Staatsräson (staatsraison) een referentiepunt. De term werd in de vroege jaren van 2000 voor het eerst gebruikt in een essay van de voormalig Duits ambassadeur in Israël Rudolf Dreßler, en werd in 2008 door Angela Merkel tijdens een toespraak voor de Knesset (het parlement van Israël) opnieuw in de mond genomen. Sindsdien staat hij centraal in Duitse publieke verklaringen en wordt hij gebruikt als ideologisch instrument om Israëls ‘recht op zelfverdediging’ te legitimeren. Op 12 oktober 2023 formuleerde Olaf Scholz het als volgt: “Op dit moment heeft Duitsland maar één optie. We staan pal achter Israël. (…) Dat is wat we bedoelen als we zeggen dat de veiligheid van Israël voor Duitsland een kwestie van staatsraison is.” Dit zette een toenemend aantal landen uit het Globale Zuiden ertoe om Duitsland ter verantwoording te roepen voor zijn openlijke rechtvaardiging en vergoelijking van de genocide op de Palestijnen; door Matthew Read. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/wat-zit-er-achter-de-onvoorwaardelijke-duitse-steun-voor-israel/
4 11 Een gelekte nota van de Europese Raad geeft inzicht in de strategische prioriteiten, die de lidstaten naar voren schuiven voor de nieuwe Europese Commissie: de EU-regeringsleiders willen alle aandacht voor biodiversiteit en de klimaatcrisis overboord gooien. Ondanks de overweldigende wetenschappelijke consensus over de existentiële bedreigingen door deze crises, bevat de huidige tekst enkel nog wat kruimels om deze uitdagingen aan te pakken. De EU-parlementsleden beslissen ondertussen vandaag of ze het plan van de Europese Commissie, dat milieueisen voor de boeren wil schrappen, versneld zullen behandelen. Het totale gebrek aan adequate aanpak voor bescherming en herstel van biodiversiteit en natuur is [rationeel; GjH] onbegrijpelijk. Het is onverantwoord dat bijvoorbeeld een veerkrachtige natuur, zuivere lucht en zuiver water geen prioriteiten zouden zijn voor Europa. Het schrappen van de natuurbeschermingsregels uit het landbouwbeleid is een vergiftigd geschenk voor boeren en boerinnen, dat hen ook nog eens zal veroordelen tot ergere droogtes, mislukte oogsten en overstromingen. Het lijkt een electorale afleidingsmanoeuvre, die niets verandert aan hun kwetsbare economische positie. Indien een meerderheid in het Europees Parlement voor een versnelde behandeling van het voorstel stemt, om de milieueisen voor boeren en boerinnen te versoepelen, zal het tijdens zijn laatste plenaire vergadering voor de verkiezingen op 6 tot 9 juni 2024 stemmen over dit voorstel; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/bbl-over-gelekte-nota-europese-raad-eu-lidstaten-laten-green-deal-vallen/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/greenpeace-eu-schrapping-natuurbescherming-is-giftige-appel-voor-boer-inn-en/
4 11 Op woensdag 10 april jl. stemde een meerderheid van de leden van het Europees Parlement voor een ‘Migratiepact’ dat het grensbeheer toevertrouwt aan onveilige landen, dat mensen die veiligheid zoeken aan de grenzen van de EU met geweld terugstuurt en dat NGO’s die hen willen helpen criminaliseert. Buha Colette, operationeel manager van migratieprogramma’s bij Artsen Zonder Grenzen voegde hier aan toe: “Vandaag [10 april] heeft het Europese Parlement gekozen voor een uitsluitingsbeleid dat zich richt op afschrikking en geweld in plaats van op de waardigheid en veiligheid van mensen, ondanks herhaalde waarschuwingen van #AZG en andere organisaties over de menselijke kosten van een dergelijk beleid.” Door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/artsen-zonder-grenzen-migratiepact-eu-is-beleid-van-uitsluiting-afschrikking-en-geweld/
4 23 Op 10 juni 1924 werd Giacomo Matteotti door fascistische huurmoordenaars gedood. Onderaan zijn huis wachtten ze hem gevijven op, allemaal knokploegleden uit Milaan; beroepsgeweldplegers, die geworven waren door de naaste medewerkers van Benito Mussolini. Zolang het woord ‘antifascisme’ nog niet uitgesproken wordt door degene die Italië regeert, zal het spook van het fascisme blijven rondwaren in het huis van de Italiaanse democratie; door Antonio Scurati, vertaald door Jan van der Haar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/door-extreemrechtse-regering-italie-verboden-voordracht-over-fascisme-hier-de-vertaalde-tekst/
4 29 Het nieuwe Rwanda-beleid van het Verenigd Koninkrijk is geënt op het detentie- en offshorebeleid van Australië. Internationaal onderzoek laat zien dat dergelijk beleid rampzalige fysieke en mentale gevolgen heeft voor degenen die worden overgebracht. In 2022, bijvoorbeeld, screende het Medical Justice departement, 36 mensen die op het punt stonden uitgezet te worden naar Rwanda. Van hen vertoonde 26 medische aanwijzingen van marteling, 15 vertoonden symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en 11 van de 36 hadden suïcidale gedachten tijdens hun detentie. De British Medical Association, Dokters van de Wereld UK, Faculty of Public Health, MSF UK (Britse Artsen Zonder Grenzen), Royal Medical Colleges en andere medische organisaties beschouwen dit beleid als onverdedigbaar op ethische, humanitaire en op medische gronden, en dringen er bij de regering van Groot-Brittannië op aan het alsnog onmiddellijk stop te zetten; door Dokters van de Wereld UK. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/29/dokters-van-de-wereld-ernstige-zorgen-over-de-britse-rwanda-wet/
5 08 President Aleksandar Vucic gaat er prat op goede banden met China en Rusland te onderhouden. Sterker, nu hebben China en Servië een overeenkomst getekend om een ‘gezamenlijke toekomst’ op te bouwen. De staatshoofden kondigden aan dat de landen de komende jaren een ‘dieper, omvangrijker en strategisch partnerschap’ aangaan. Ze spraken onder meer af dat de importtarieven op bijna alle Servische goederen naar China binnen 5 jaar worden opgeheven. Ook is er afgesproken dat er meer vliegverbindingen tussen de 2 landen zullen komen. China zal de komende 3 jaar 50 Servische wetenschappers uitnodigen om in het land kunstmatige intelligentie te onderzoeken. Vucic zei dat Servië China zal steunen in de Taiwankwestie. Het is het eerste Europese land dat zo’n overeenkomst met China heeft gesloten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2519760-eu-kandidaat-servie-en-china-presenteren-deal-voor-gezamenlijke-toekomst
5 12 Eurosong is geen liedjeswedstrijd, maar propaganda. Dat is het altijd geweest, maar nog nooit zo duidelijk als nu. Je merkt het aan het feit dat Rusland kan worden uitgesloten, terwijl Israël mee mag doen. Je merkt het eraan dat het Israëlische bedrijf Moroccanoil om de zoveel tijd in beeld komt als grote sponsor. Je merkt het eraan dat een kandidaat wordt gediskwalificeerd omwille van ‘nultolerantie voor ongepast gedrag’, maar er geen enkel probleem gemaakt wordt van het feit dat een land de publieksstemming probeert te misbruiken om de genocide, die ze aan het plegen is, te legitimeren. Je merkt het ook aan het feit dat de kandidaten niet in de eerste plaats liedjes zingen, maar spektakel verzorgen. Je merkt het aan het boegeroep, dat men niet weg gefilterd krijgt. Je merkt het aan het decadente showgehalte en de vulgaire overprikkeling, die in steeds intensere mate nodig is om de verdringing te doen slagen. Je kunt het aan het hele karakter van de presentatie voelen, waarin de realiteit van Eurosong de fictie van The Hunger Games overtreft. Het geheel is verpakt in een stroperige zoetheid met bittere nasmaak. Des te meer de kandidaten benadrukken hoe belangrijk het is om authentieke jezelf te kunnen zijn, des te meer ze op elkaar lijken. Des te meer ze benadrukken dat echte schoonheid van binnen zit, des te meer zijn ze gericht op uiterlijk vertoon. De degradatie van Eurosong is ook een uitdrukking van de decadente zelfingenomenheid en een misplaatst Westers superioriteitsgevoel. Het is een teken aan de wand van een oude wereld, die stervende is. Het is het failliet van een lege opvatting van vrijheid, die eruit bestaat dat een kleine bevoorrechte groep zich alles kan permitteren ten koste van de rest. De oude orde en haar gezagsdragers hebben ons niets meer te bieden: geen cultuur, geen ethische waarden, geen materiële vooruitgang; enkel kitsch en propaganda; Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/12/glitter-in-eurosong-en-puin-in-gaza-zijn-twee-kanten-van-dezelfde-medaille/
6 04 “Zet de politiek van de hoop centraal in de verkiezingen”, verkondigde Jeremy Corbyn tijdens de lancering van zijn herverkiezingscampagne in Islington North, zijn kiesdistrict. Hij zweerde een stem te zijn voor rechtvaardigheid, socialisme en vrede en verklaarde dat hij ervoor zou zorgen dat diegenen die het zwijgen wordt opgelegd, worden gehoord en diegenen die opzij worden geschoven, opnieuw worden binnengelaten. Hij bekritiseerde de Britse twee-kinderen uitkeringslimiet. Over de private waperindustrie, zei Corbyn dat hij niet wist of er parasieten in het water van de Thames zaten, maar dat hij ervan overtuigd was dat er parasieten in de bestuursraad van Thames Water zitten. Hij voegde eraan toe dat de industrie opnieuw publiek eigendom moet worden, zoals Labour had voorgesteld toen hij leider was. Hij schetste zijn verweer tegen de toenemende ongelijkheid met het feit dat miljoenen afhankelijk zijn van voedselbanken om rond te komen, terwijl miljardairs almaar rijker worden. Hij benadrukte ook zijn gedrevenheid om klimaatsverandering aan te pakken en hij beloofde om een ‘stem voor vrede’ te blijven, en steeds te zoeken naar diplomatieke oplossingen, kijkend naar de oorzaken van conflicten, waaronder ook de ‘overweldigende macht van de wapenindustrie’. Zijn eisen sluiten aan bij het beleid, dat hij als partijleider voerde, inclusief een groener Islington, huisvesting voor iedereen, een volledig publieke National Health Service, een meer gelijke samenleving en verdediging van mensenrechten en vrede; door Andrew Murray, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/04/jeremy-corbyn-een-stem-voor-rechtvaardigheid-vrede-en-socialisme/
4 11 Haïti lijdt niet onder een gebrek aan leiderschap, maar onder een door het buitenland gesteunde onderdrukking. Elke strijd voor democratisering wordt al tientallen jaren gesaboteerd, omdat democratie in strijd zou zijn met de economische agenda van Canada, Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika. Daarom wordt Haïti nu bedreigd met de 4de invasie van de VS in 100 jaar tijd. De kogels van Washington dwingen kinderen, grootouders en ouders te slapen onder meubels, die hen misschien kunnen beschermen. Familieleden van de diaspora van East Flatbush, Brooklyn, tot Little Haïti en Miami bellen op alle uren van de nacht op, gewoon in de hoop een bekende stem te horen. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS, dat in juli 2021 eenzijdig Ariel Henry uitkoos om Haïti’s eerste minister te worden, heeft nu besloten dat Henry niet langer bij hun belangen past en heeft hem gedwongen om af te treden. Even gemakkelijk als de VS Henry tegen de wil van de bevolking in installeerden, houdt de FBI hem nu vast in Puerto Rico. De imperialistische machten, die alle geweld voeden, zijn verantwoordelijk voor de aanwezigheid van meer dan een half miljoen Amerikaanse wapens in Haïti. Ze zijn nu hun volgende stap aan het voorbereiden om Haïti te behouden. Gedurende de laatste anderhalf jaar heeft de regering van Joe Biden geprobeerd al het nodige te doen om de volgende – door de VS geleide – bezetting en invasie te vergemakkelijken. De Bahamas, Benin, Kenia en andere Westerse neo-kolonies zijn aangesteld om de bezetting op de grond uit te voeren. De VS zal het geld en de wapens leveren; het Afrikaanse en Caribische kanonnenvoer zal voor de lijken zorgen; door Danny Shaw, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/haiti-lijdt-niet-onder-chaos-maar-onder-westers-gefinancierde-doodseskaders-en-marionettenregeringen/
4 11 In oktober 1981 vroeg het FMLN al aan Daniel Ortega, de leider van de Sandinisten in Nicaragua, om in naam van het Front een brief voor te lezen op de Algemene Vergadering van de VN, waarin aangedrongen werd op een onderhandelde oplossing. Nog meer bloed en oorlogsgeweld was het antwoord met de steun van de Verenigde Staten van Amerika: $ 1 miljard. De revolutie, die ooit door de hele wereld op de voet gevolgd werd, heeft de verwachtingen niet waargemaakt. De Vredesakkoorden van Chapultepec van 1992 lijken dood en begraven. Het standpunt van het FMLN was duidelijk: vrede kon alleen bereikt worden wanneer leger en politie volledig ondergeschikt gemaakt werden aan de burgerlijke macht. Het Front eiste garanties dat een terugkeer naar de militaire dictaturen van vòòr de oorlog geen kans meer zou maken. Een punt dat door de tegenpartij onmiddellijk werd verworpen. Veel corruptieschandalen, overvolle gevangenissen en verkiezingen 32 jaar later lijken de akkoorden te zijn verveld tot niet meer dan kladpapier. De juridische, uitvoerende en wetgevende macht is de facto verenigd in één persoon, Nayib Bukele. De militarisering van het land is een onweerlegbaar feit en de rechtsstaat is niet meer. De kern van de vredesonderhandelingen, met name het indammen van de almacht van het leger, is uitgedraaid op een grandioos fiasco. Bukele begint binnenkort, tegen de grondwettelijke beginselen in, aan zijn 2de ambtstermijn; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/el-salvador-plooien-is-geen-optie/
4 29 Om in Haïti afdoend en concreet een einde te maken aan de onveiligheid, moet het probleem van de werkloosheid daar aangepakt worden. De huidige crisis is bedacht en wordt gevoed door de internationale gemeenschap. Die begaat steeds opnieuw dezelfde vergissingen. De mensen, die CARICOM nu uitnodigt om over de crisis te praten, zijn degenen die haar veroorzaakt hebben. Vakbonden en vrouwen worden uitgesloten van de onderhandelingstafel; door Fréderic Thomas, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/29/haiti-heeft-geen-militaire-interventie-nodig/
5 09 Voor het eerst sinds 7 oktober jl. heeft Joe Biden bondgenoot Israël bedreigt met het stopzetten van wapenleveringen. De Verenigde Staten van Amerika legden vorige week al de levering van één wapenzending (1800 bommen van 907 kilo en 700 bommen van 226 kilo) aan Israël stil. Dat deed Washington, omdat Israël niet was tegemoetgekomen aan de Amerikaanse ‘zorgen’ over plannen voor een grondoffensief in de zuidelijke Gazaanse stad Rafah; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6312185/vs-levert-geen-bommen-meer-aan-israel-als-aanval-rafah-doorgaat-zorgen-voor-burgerdoden.html
5 29 De Verenigde Staten van Amerika maakt de wereld veel gevaarlijker en gewelddadiger. De VS tast nationale vrijheden aan door steeds meer autoritarisme en onrecht te faciliteren en te plegen. De VS ondermijnt het internationale recht door het voortdurend te schenden. Elk argument dat kan worden aangevoerd voor de verdiensten van het mondiale leiderschap van de VS wordt met de dag zwakker. Eén voor één brengt het Amerikaanse imperium al zijn eigen argumenten in diskrediet waarom het de wereld zou moeten leiden. Al het geweld, het onrecht en de tirannie, dat het beweert in toom te houden met zijn wereld omvattend leiderschap, wordt door het imperium zelf veroorzaakt, elk jaar op een brutaler en onmiskenbare manier; door Caitlin Johnstone, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/29/vs-brengt-zichzelf-steeds-meer-in-discrediet/
5 30 Amerikanen kunnen in november niet stemmen over de vraag of het Amerikaanse imperium steeds driester de confrontatie moet aangaan met atoomstaten als China en Rusland. Die optie staat op geen enkele stembrief vermeld. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of het de Amerikaanse rijken is toegestaan hun rijkdom aan te wenden om via politieke weg voordeeltjes te verkrijgen, zodat ze nog meer geld en macht kunnen verwerven. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of onmetelijke fortuinen aangewend mogen worden ter financiering van een oorlogsmachine, die over de hele wereld actief is. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of de VS de grootste gevangenisbevolking van heel de wereld moet hebben en of ze het diep onrechtvaardige rechtssysteem dat daarvoor verantwoordelijk is, moet handhaven. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of de bedrijfswereld steeds meer vat op het internet moet krijgen en of het internet steeds meer aan censuur onderworpen moet worden als gevolg van de nauwe samenwerking tussen grootbedrijven uit Silicon Valley en de Amerikaanse regering. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of de drastische ingrepen moeten worden uitgevoerd, die nodig zijn om het milieu te redden. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of hun regering er honderden militaire bases over de hele planeet op na moet houden en blijft streven naar de vernietiging van elke natie die ongehoorzaam is, terwijl er op het thuisfront mensen lijden en moeten vechten voor hun bestaan. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of er überhaupt miljardairs moeten zijn, zolang er tegelijkertijd mensen zijn, die op straat moeten leven. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of hun politiemacht steeds verder gemilitariseerd moet worden en of het wenselijk is dat de observatietechnieken van het Amerikaanse inlichtingenkartel steeds minder de persoonlijke levenssfeer respecteert. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of het geoorloofd is dat machtige en rijke mensen 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar de geest van het Amerikaanse volk bestoken met imperialistische propaganda en zo de manier van denken, handelen, stemmen, werken en winkelen van dat volk naar hun hand te zet. En ze kunnen ook niet stemmen over de vraag of de rijken almaar rijker moeten worden, terwijl de armen het steeds moeilijker krijgen om het hoofd boven water te houden; door Caitlin Johnstone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/30/voor-wie-mogen-de-amerikanen-stemmen/
6 01 De president van de Verenigde Staten van Amerika lanceerde gisteren een vredesplan voor alle geweld in Israël, c.q. Palestina. Het behelst 3 fases, te beginnen met een tijdelijk staakt-het-vuren. Dat moet leiden tot geleidelijke vrijlating van de Israëlische gijzelaars in Gaza en terugtrekking van alle Israëlische troepen uit Gaza en moet uiteindelijk uitmonden in een permanent staakt-het-vuren en een uitwisseling van Palestijnse gevangenen. Elk plan verdient serieuze overweging, en in dit stukje gaat het om de toon, die Joe Biden aanslaat, en die de muziek maakt. Biden benadrukte dat het nu aan Hamas is om dit plan te aanvaarden en liet onvermeld dat Hamas voorstellen gedaan voor een staakt-het-vuren op 9 oktober, 16 oktober, 17 oktober, 28 oktober, 17 november, 2 januari, 22 januari, 7 februari, 15 maart en op 7 mei. De gebruikte bewoordingen van deze voorstellen veranderden naargelang de militaire belegering van Gaza meer slachtoffers maakte en meer infrastructuur vernietigde, maar een constante was dat Hamas de Israëlische gijzelaars van 7 oktober geleidelijk vrij zou laten in ruil voor de Palestijnse gijzelaars, die Israël maakte op de bezette Westelijke Jordaanoever. Dat aantal is geleidelijk gestegen tot ongeveer 8.000 [en wordt aangeduid met ‘gevangenen’; GjH]. Het zijn bijna allemaal personen, waaronder honderden kinderen, die worden vastgehouden zonder vorm van proces, en zonder enige beschuldiging. Zij krijgen van hun bewakers letterlijk te horen dat zij zijn opgepakt als drukmiddel, niet omwille van een of ander misdrijf. Maar zowel Israël als de VS blijven de Palestijnse gijzelaars dus ‘gevangenen’ noemen. Volgens de mainstream media eist Israël de vrijlating van onschuldige burgers en Hamas eist in ruil daarvan de vrijlating van terroristen. De inhoud van dit VS-voorstel is een bijna volledige kopie van het laatste voorstel dat Hamas 7 mei deed. Dat voorstel was toen ook aanvaard door de VS en Israël, alleen handelde Israël er niet naar en intensiveerde de aanval op Rafah. Om niet de indruk te wekken dat Israël toegeeft om te onderhandelen over een vredesakkoord op basis van een plan, dat Hamas heeft voorgesteld, doen de Israël en VS het nu voorkomen dat dit een totaal nieuw revolutionair voorstel zou zijn waarvan Israël de initiatiefnemer is. Volgens de uitleg van Benjamin Netanyahu – bevestigd door een aantal van zijn ministers – laat dit voorstel ruimte om ‘de oorlog voort te zetten tot Hamas is vernietigd èn niet langer in staat is om te regeren’ (in Gaza). In duidelijker taal: Netanyahu zegt dat hij het vredesakkoord niet zal respecteren. Hamas heeft daarentegen onmiddellijk zijn volledige medewerking aan dit plan beloofd en aanvaardt het als een mogelijke oplossing, zonder enige bijkomend commentaar of voorwaarde te stellen. Biden zei in zijn speech: “Oorlog zonder einde voor een niet geïdentificeerd idee van een totale overwinning (…) zal het isolement van Israël in de wereld nog vergroten.” Hij zei niet ‘zal Israël isoleren’, met andere woorden erkent de VS dat het internationale isolement van Israël een feit is. Biden voegde er zelfs aan toe dat de oorlog voortzetten “de gijzelaars niet naar huis zal brengen, het zal geen duurzame nederlaag voor Hamas voortbrengen en het zal Israël geen blijvende veiligheid geven” en “Er zijn er die in Israël niet akkoord zullen gaan met dit plan en die zullen oproepen om de oorlog voor onbepaalde tijd voort te zetten. Sommigen daarvan zitten zelfs in de regeringscoalitie.” Zonder twijfel zijn dit boodschappen, die de VS al enige tijd achter gesloten deuren aan het geven is aan Israël. Door dit nu openlijk te zeggen vanuit het Witte Huis ondergraaft de Amerikaanse president de stelling van Israël dat een militaire overwinning in het bereik zou liggen. Echter, het vredesvoorstel is eerst en vooral gebaseerd op een premisse die niet klopt. Het is niet Hamas, maar Israël dat tot nu elke onderhandeling heeft gesaboteerd en elk voorstel heeft afgewezen, niet Hamas. Ondertussen heeft het Israëlisch parlement een wetsvoorstel van de regering goedgekeurd dat de VN-hulporganisatie UNRWA tot ‘terroristische organisatie’ verklaart – niet alleen in Gaza maar in alle bezette gebieden. Het Palestijns UNRWA-personeel wordt daarmee een ‘legitiem doelwit’ voor het bezettingsleger. Echter, de reden die voor Biden telt om dit voorstel nu te lanceren is dat het niet goed gaat met de peilingen voor de komende presidentsverkiezingen op 5 november. Die peilingen wijzen op een aanzienlijke minderheid van democratische kiezers, die aangeven noch op Biden noch op Donald Trump te zullen stemmen, terwijl Trump het goed blijft doen; door Lode Vanoost. En dit zijn slechts enkele hoofdlijnen, maar in zijn toespraak wekte Biden de indruk dat hij geen weet heeft van de geschiedenis van Palestina, waar Israël nu gevestigd is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/01/plan-biden-voor-gaza-is-reactie-op-wereldwijd-verzet-tegen-de-genocide/
6 05 Terwijl Israël zijn buurlanden Irak, Libanon en Syrië met artillerievuur, bommen en raketten bestookt, blijft het doorgaan met zijn genocidaire militaire campagne in de Gazastrook tegen Palestijnse burgers en de Hamasregering. De Verenigde Staten van Amerika kunnen misschien niet direct invloed uitoefenen op Israëls atoomwapen-programma, maar ze kunnen – en moeten – beslist de invasie van de Gazastrook en Israëls toenemende conflicten met zijn buren beteugelen. Gezien het overweldigende bewijs dat Israël veel atoomwapens heeft en deze offensieve nucleaire capaciteit al tientallen jaren in stand houdt, verplicht de federale Amerikaanse wet president Joe Biden om alle militaire hulp aan Israël onmiddellijk te staken; door Veterans for Peace, vertaald door Hilde Baccarne.https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/vs-veteranen-aan-president-biden-stop-alle-militaire-hulp-aan-israel/
West Azië (Midden Oosten): Israël, Palestina
3 20 President Joe Biden doet zijn beste om de indruk te wekken dat hij bezorgd is over de Palestijnse slachtoffers in Gaza. De naakte cijfers vertellen daarentegen een ander verhaal, een verhaal dat al teruggaat tot de oprichting van de zionistische staat Israël in 1949. Na correctie voor inflatie bedroeg in 2022 de Amerikaanse hulp aan Israël in totaal $ 317,9 miljard. Daarmee is het land de grootste ontvanger van Amerikaanse buitenlandse hulp sinds de Tweede Wereldoorlog; door USA Facts, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/hoeveel-amerikaanse-hulp-gaat-er-eigenlijk-naar-israel/
3 20 Meer dan 50 landen presenteerden van 19 tot 26 februari jl. getuigenissen voor het Internationaal Gerechtshof over de wettelijkheid van Israëls bezetting van het Palestijns territorium aan de Afrikaanse Unie, de Arabische Liga en de Organisatie voor Islamitische Samenwerking. De overweldigende meerderheid van hen, voornamelijk uit het Globale Zuiden, verklaarde aan het gerechtshof dat de bezetting illegaal was. Bovendien hanteert Israël “een nog extremere vorm van apartheid” dan in Zuid Afrika bestond, zei de Zuid-Afrikaanse ambassadeur; door Marjorie Cohn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/israel-probeerde-niet-eens-haar-bezetting-te-rechtvaardigen-tegenover-wereldgerechthof/
3 21 De resolutie van de VS voor een staakt-het-vuren in Gaza is een wanhopige poging van Joe Biden om tegelijkertijd Israël volop te blijven steunen en de diplomatieke en politieke schade als gevolg daarvan zoveel mogelijk te beperken. Zijn presidentschap staat op het spel. Maar uiteindelijk wil het Witte Huis dat Hamas vernietigt wordt en dat Israël de totale controle over Gaza krijgt en deze militaire operatie met succes afsluit. Het is afwachten hoe andere landen in de Veiligheidsraad op deze ontwerpresolutie zullen reageren. In geen geval komt de resolutie tegemoet aan de eisen, die Hamas stelt: een einde aan de agressie tegen Gaza, terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza, vrijlating van Palestijnse gevangenen en de wederopbouw van de infrastructuur en terugkeer van ontheemden naar hun huizen: door Marc Vandepitte. Zie ook het onderwerp hierna. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/paniek-in-de-vs-vn-resolutie-voor-onmiddellijk-staakt-het-vuren-in-gaza/
3 22 Vervolg op het vorige onderwerp: een Amerikaanse resolutie voor een staakt-het-vuren in Gaza is in de VN-Veiligheidsraad geblokkeerd door China en Rusland. 3 Keer eerder spraken juist de Verenigde Staten van Amerika hun veto uit over resoluties, die opriepen tot een wapenstilstand. 11 Van de 15 landen in de Veiligheidsraad stemden dit keer voor de resolutie. Algerije, China en Rusland stemden tegen. Guyana onthield zich van stemming. China heeft niet met de resolutie ingestemd, omdat de tekst niet voldeed aan ‘de verwachtingen van de internationale gemeenschap’. Volgens China was de tekst te vaag over hoe een staakt-het-vuren kan worden gerealiseerd en waren de voorwaarden in het voordeel van Israël. Ook zei de Chinese ambassadeur Zhang Jun dat de resolutie zich te weinig uitsprak tegen een grote operatie in Rafah. De Russische VN-ambassadeur Vassily Nebenzia zei dat de resolutie te gepolitiseerd was en Israël in de praktijk groen licht gaf voor een toekomstige aanval op de grensstad Rafah, waar zich nu meer dan een miljoen ontheemde Palestijnen bevinden; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6306252/rusland-en-china-blokkeren-vn-voorstel-voor-staakt-het-vuren-in-gaza.html
3 22 De VS beweert een zeepier te gaan bouwen voor de kust van Gaza voor humanitaire doeleinden, maar volgens gelekte Israëlische memo’s is die pier bedoeld voor zogenaamde vrijwillige massamigratie van de volledige bevolking van Gaza. Deze militair tactische haven zal de Israëlische goedkeuring ontvangen hebben, omdat premier Benjamin Netanyahu dit idee heeft nagestreefd sinds het begin van de oorlog: de vrijwillige ontheemding van Gazanen en hun vertrek naar Europa. Op 13 oktober jl., slechts enkele dagen na het begin van de oorlog in Gaza, publiceerde het Israëlische ministerie van Inlichtingen een document waarin op humanitaire gronden werd opgeroepen tot de gedwongen uitzetting van de 2,3 miljoen inwoners van de strook. Het gelekte document beveelt aan om de omstandigheden in Gaza zo onleefbaar te maken, dat de bevolking gedwongen zou worden om naar andere landen te vluchten, waaronder Canada, Egypte, Griekenland en Spanje. Wanneer de VS noden in Gaza wilde voorkomen, kon het veel eenvoudiger zijn invloed als belangrijkste leverancier van wapens aan Israël gebruiken om Tel Aviv te dwingen meer hulp toe te staan; door het Anadolu Agency, vertaald door Yair Da Pixao. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/vs-bouwt-zeepier-voor-facilitering-vrijwillige-massamigratie-gaza/
3 24 Israël staat het de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen niet langer toe om voedselkonvooien naar het noorden van Gaza te sturen. Dit komt neer op het doelbewust blokkeren van levensreddende hulp bij een door mensen aangerichte hongersnood. Het Israëlische leger heeft ook twee ziekenhuizen in Khan Younis omsingeld. De ziekenhuizen worden door tanks bestookt, terwijl er nog patiënten en personeel aanwezig zijn. Ook zouden er rookbommen gebruikt worden; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/liveblog/2513590-unrwa-israel-laat-geen-hulp-toe-tot-noord-gaza-nieuwe-aanval-khan-younis
3 26 Er zijn “gegronde redenen” om aan te nemen dat Israël zich schuldig maakt aan genocide in Gaza. Israëlische leiders hebben “bewust de principes van het internationaal humanitair recht vervormd (…) in een poging genocidaal geweld tegen Palestijnen te legitimeren.” De gehele bevolking van Gaza wordt als “terroristisch” of als “terrorisme-steunend” behandeld, waardoor “alles en iedereen” een doelwit wordt, waardoor geen enkele Palestijn in Gaza nog veilig is. Sinds het Internationaal Gerechtshof in Den Haag eind januari stelde dat Israël alles in het werk moet stellen om een genocide te voorkomen, zijn de beschietingen van de Gazastrook onverminderd doorgegaan, en is in delen van de strook hongersnood uitgebroken [doordat Israël onvoldoende hulpgoederen toelaat; GjH]; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2514106-vn-rapporteur-sterke-aanwijzingen-dat-israel-zich-schuldig-maakt-aan-genocide
3 29 Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag heeft Israël opgedragen om alles te doen wat noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat basisvoorraden bij de Palestijnse bevolking in Gaza terechtkomen. In de uitspraak van vandaag herbevestigt het gerechtshof het vonnis van januari, maar het voegt eraan toe dat Israël actie moet ondernemen om een ongehinderde levering van humanitaire hulp aan Palestijnen in heel Gaza te garanderen. Daarbij gaat het om elektriciteit, medische benodigdheden, medische zorg, voedsel en water. Het ICJ constateert dat de hongersnood onder Palestijnen in Gaza inmiddels is begonnen. Israël moet binnen een maand na het vonnis een rapport indienen waarin gedetailleerd wordt beschreven hoe het zich aan de uitspraak heeft gehouden. Het bevel van het Internationaal Gerechtshof is bindend, hoewel er voor het ICJ geen mogelijkheid is om haar vonnissen te handhaven; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2514594-internationaal-gerechtshof-israel-moet-ongehinderd-hulp-voor-gaza-toelaten
4 03 Wanneer Israëlische leiders Hamas met nazi’s vergelijken en Israëlische diplomaten gele sterren dragen bij de Verenigde Naties, is hun publiek vrijwel uitsluitend Westers, want het grootste deel van de wereld beschouwt de oprichting van Israël niet als een morele noodzaak om de zonden van de twintigste-eeuwse Europeanen goed te maken en draagt niet de last van de christelijk-Europese schuld voor de shoah. Al ruim 7 decennia is het betoog van de ‘donkere volkeren’ hetzelfde gebleven: waarom moeten de Palestijnen worden gestraft en onteigend voor misdaden waaraan alleen Europeanen zich schuldig hebben gemaakt? En ze kunnen alleen maar met afschuw terugdeinzen voor de impliciete bewering dat Israël het recht heeft om 13.000 kinderen af te slachten, niet alleen uit zelfverdediging, maar ook omdat het een staat is, die is voortgekomen uit de shoah. In 2006 waarschuwde Tony Judt al dat de holocaust niet langer kan worden gebruikt om het gedrag van Israël te rechtvaardigen, omdat een toenemend aantal mensen gewoonweg niet kan begrijpen hoe de verschrikkingen van de [op 2 na; GjH] laatste Europese oorlog kunnen worden ingeroepen om onaanvaardbaar gedrag in een andere tijd en op een andere plaats toe te staan of te vergoelijken. “Israëls lang gecultiveerde vervolgingswaanzin wekt niet langer sympathie op”, waarschuwde hij. Israëls hardnekkige kwalificatie van alle kritiek als ‘antisemitisch en roekeloze gedrag’ is nu de belangrijkste bron van anti-joods sentiment in een groot deel van Azië en West-Europa. De meest toegewijde vrienden van Israël wakkeren deze situatie vandaag de dag nog altijd aan. Zoals de Israëlische journalist Yuval Abraham het formuleerde, maakt het ontstellende misbruik van de term ‘antisemitisme’ deze term betekenisloos, waardoor Joden over de hele wereld in gevaar worden gebracht. Joe Biden blijft het verraderlijke argument herhalen dat de veiligheid van de joodse bevolking overal ter wereld afhangt van Israël. Maar zoals New York Times-columnist Ezra Klein het onlangs verwoordde: “Ik ben Joods. Voel ik me veiliger? Heb ik het gevoel dat er op dit moment minder antisemitisme in de wereld is door wat daar gebeurt, of lijkt het mij dat er een enorme opleving is van antisemitisme, en dat zelfs Joden op plaatsen die niet tot Israël behoren kwetsbaar zijn door wat er in Israël gebeurt?” Door Pankaj Mishra. https://www.groene.nl/artikel/nooit-meer-geldt-voor-iedereen
4 03 Israël vernietigde 40% van de waterinfrastructuur in de Gazastrook. Er is nog amper water beschikbaar (3 tot 15 liter per persoon per dag, tegenover de 100 liter die de WHO aanbeveelt). Via de stoffige bodem verspreidt het verontreinigd water zich naar het grondwater en oppervlaktewater. Israëlische militairen bevestigden dat tunnels onder water gezet werden met zeewater. Dat heeft verzilting van de grondwaterlaag als gevolg, die zorgt voor de toevoer van 80% van Gaza’s water en is dus een belangrijk risico voor alles wat leeft. De milieu-investeringen in hernieuwbare energie en klimaatadaptatie van de laatste 10 jaar zijn voor niets geweest. Op 60 % van de gebouwen stonden zonnepanelen, die zijn nu kapot. Infrastructuur om het bouwafval van ingestorte gebouwen te verwerken bestaat niet meer. En de CO2-emissies van de heropbouw t.z.t. zullen een enorme klimaatimpact hebben; door Babs Verhoeve. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/gebruik-ecocide-niet-als-oorlogswapen-tegen-mens-en-natuur/
4 03 Sinds 7 oktober 2023 organiseren Israël en haar bondgenoten een georkestreerde campagne om elk verschil tussen de Palestijnse burgerbevolking en de Palestijnse verzetsstrijders uit te wissen. “Het gaat daar om een volledige natie die verantwoordelijk is voor het gebeurde”, verklaarde het Israëlische staatshoofd, Isaac Herzog, op 13 oktober jl.. Het is een bekend script: demoniseer je vijand met lugubere propaganda over opzettelijke, systematische duivelse barbaarsheid, in het bijzonder tegenover lieve kinderen en weerloze vrouwen, en demoniseer daarna een volledig volk door hen de verantwoordelijkheid te geven voor het bestaan van deze vijand; door Mouin Rabbani, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/ze-hadden-maar-niet-voor-hamas-moeten-stemmen-en-andere-leugens/
4 11 De kleine Israëlische minderheid, die zich uitspreekt voor de slachtoffers in Gaza, steun verleent aan Palestijnse rechten of het einde van de Israëlische bezetting bepleit, is doelwit geworden van rechtse groepen en politici; zelfs van hun buren. “Openlijk spreken in Israël is praktisch onmogelijk geworden.” Palestijnen met de Israëlische nationaliteit zijn al veel langer kwetsbaar, maar nu worden ook Joodse en linkse activisten aangevallen; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/openlijk-spreken-in-israel-is-praktisch-onmogelijk-geworden/
4 17 Sinds het begin van de Gaza-oorlog hebben Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever de bevolking van minstens 7 Palestijnse dorpen verjaagd. Uit 20 andere dorpen zijn de Palestijnse inwoners vertrokken, omdat ze zich onvoldoende beschermd voelden tegen de terreur van kolonisten. Terwijl de wereld naar Gaza kijkt, nemen de misstanden op de Jordaanoever toe, aangemoedigd door tientallen jaren van laksheid en straffeloosheid van Israëls bondgenoten. Het Israëlische leger deed niets om de Palestijnen te beschermen en deed in sommige gevallen mee aan het geweld tegen Palestijnse burgers in die dorpen. Tussen 7 oktober en 3 april jl. waren er meer dan 700 aanvallen van kolonisten op Palestijnen. Gewapende kolonisten blokkeerden toegangswegen, vielen dorpen aan, namen inwoners gevangen en martelden hen, en verjoegen Palestijnen uit hun huizen en van hun land. Bij die aanvallen werden 17 Palestijnen gedood en raakten er zo’n 400 gewond. Bij bijna de helft van de aanvallen waren militairen in uniform te zien. In die periode hebben 1200 Palestijnen hun huis gedwongen verlaten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/liveblog/2516656-opnieuw-tientallen-doden-en-gewonden-in-gazastrook
4 22 Vrijdagochtend begon het Israëlisch leger aan een grootschalig offensief in het Nur Shams-vluchtelingenkamp op de Westelijke Jordaanoever. Tijdens vuurgevechten met gewapende militieleden kwamen minstens 14 Palestijnen om het leven, waaronder een kind en 9 Israëlische soldaten raakten lichtgewond. Op beelden is te zien hoe bulldozers de elektriciteitsinfrastructuur, huizen en wegen tijdens de inval verwoestten. In lokale media spreken de inwoners van “de ergste vernietiging sinds de jaren ’60”, toen Israël de Westelijke Jordaanoever veroverde op Jordanië; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/22/veertien-palestijnse-doden-na-israelische-raid-op-westelijke-jordaanoever/
4 24 De afgelopen 6 maanden zijn er minstens 435 aanvallen geweest op gezondheids-faciliteiten of medisch personeel in Gaza. Dat komt neer op gemiddeld 73 aanvallen voor elke maand. Op de Westelijke Jordaanoever zijn in de afgelopen 6 maanden eveneens 421 aanvallen gemeld. In 302 gevallen werd de toegang tot gezondheidszorg belemmerd of werd er geweld gebruikt in medische centra of ziekenhuizen. Vaak worden ambulances aangevallen of opgehouden. Het gebrek aan pijnstilling veroorzaakt veel leed en het zal ook bijdragen aan de psychologische schade op de lange termijn; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/24/gezondheidszorg-in-gaza-zwaar-getroffen-meer-aanvallen-dan-enig-ander-conflict-sinds-2018/
4 25 De vastberadenheid van de vrijwilligers van de Freedom Flotilla is buitengewoon bewonderenswaardig. Zij krijgen een training in ongewapende passiviteit tijdens Israëlische militaire aanvallen. Honderden van hen, uit tientallen landen, staan klaar om met het vrachtschip Akdeniz vanuit Istanboel naar Gaza te vertrekken. Aan boord is 5.500 ton aan hulpgoederen, goed voor meer dan 200 trucks humanitaire hulp. Zij zijn bekend met de ernstige risico’s, want afgaand op de ongebreidelde meedogenloosheid van het Israëlisch bezettingsleger in Gaza is een herhaling van de piraterij op de eerste Freedom Flotilla in 2010 een reële mogelijkheid; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/25/krijgt-gaza-freedom-flotilla-een-kans-niet-als-het-van-vs-eu-israel-en-hun-media-afhangt/
4 26 “We waren aan deze baby gehecht op een rare manier”, vertelt haar oom Rami al-Sheikh, “God had ons iets afgenomen, maar Hij had ons ook iets gegeven. Nu heeft Hij ze allemaal tot zich genomen. Het gezin van mijn broer is helemaal weggevaagd. Het is gewist uit het bevolkingsregister. Er is geen spoor meer van hen over.” Op de dag dat het gezin van baby Sabreen werd gedood, zijn volgens de lokale autoriteiten nog minstens 17 kinderen in Rafah door Israëlische bombardementen omgekomen. Volgens het Gazaanse ministerie van Gezondheid, dat onder leiding staat van Hamas, zijn ruim 34.000 Palestijnen omgekomen tijdens de huidige oorlog in Gaza. 2/3 Van de slachtoffers was kind of vrouw; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2518281-baby-van-gedode-moeder-uit-rafah-zelf-ook-overleden
4 26 Je zou het verzet tegen de aanhoudende genocide in Palestina kunnen beschouwen als de uiteindelijke dekoloniale strijd van het mondiale Zuiden. Welk land wordt anno 2024 al 76 jaar bezet door een koloniale macht? Want dat is Israël. Israël is gebouwd op het bloed, de huizen en de tradities van de Palestijnse bevolking. Zowel haar stichting als voortbestaan waren onmogelijk geweest zonder de onvoorwaardelijke steun van de koloniale machten. Je zou kunnen stellen dat de bezetting van Palestina een bezetting door het Westen is, beginnend op het moment dat het Verenigd Koninkrijk met de Balfour-verklaring de ondergang van de Palestijnen bezegelde. Zowel offline als online hoor ik, Farah, regelmatig de vraag waarom de Arabische diaspora wèl zo overtuigd solidair lijkt te zijn met het lot van de Palestijnen, en veel minder met dat van bijvoorbeeld de Jemenieten, Sudanezen en Syriërs. Dat er momenteel wereldwijd niet met evenveel overgave wordt geprotesteerd voor het lot van Sudanezen en Jemenieten, kan te maken hebben met het feit dat de genocide in Palestina momenteel praktisch wordt gelivestreamd – je kunt er bijna niet omheen, al zou je dat wensen; door Farah Silvana Kanaan. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/solidariteit-met-palestina-is-voor-de-arabische-diaspora-vanzelfsprekend/
4 30 Al teveel activisten, journalisten, kunstenaars, ngo-medewerkers, politici van alle overtuigingen en wetenschappers zijn laf gebleven tegenover de zich ontvouwende verschrikking in Palestina/Israël. Hun berustende houding varieert van instinctief vasthouden aan de Israëlische straffeloosheid, negeren van de historische context en weigering om de voortgaande genocide te erkennen, tot intellectueel rationaliseren van de slachting. Het resultaat is onwil om solidariteit te tonen met arbeiders, collega’s die worden gestraft, docenten, kunstenaars, Palestijnen en studenten, en degenen die het zwijgen opgelegd krijgen door ontslag voor mensen die hun stem wel laten horen en het afnemen van subsidies van organisaties die kritiek op Israël uiten. Er heerst een oorverdovende stilte; door Natasha Aruri, Omar Jabary Salamanca en Punam Khosla, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/palestina-genocide-solidariteit-en-bevrijding-wetenschappers-kom-uit-je-ivoren-toren/
5 06 UNICEF waarschuwt dat een eventueel grondoffensief in Rafah catastrofale risico’s oplevert voor de 600.000 kinderen, die zich daar bevinden. Al honderdduizenden kinderen in Rafah zijn gehandicapt, gewond, ondervoed, getraumatiseerd of ziek. “Waar moeten die kinderen heen vluchten? Nergens in Gaza is het veilig.” Een verplaatsing uit Rafah houdt bovendien grote risico’s in, want de wegen zijn met grote waarschijnlijkheid bezaaid met niet-geëxplodeerde munitie. Velen hebben hun dierbaren, huis en ouders verloren. Het gebrek aan voldoende voedsel en water en de verwoesting van de gezondheidszorg en het onderwijs eisen een enorme tol; door UNICEF. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/06/unicef-grondoffensief-rafah-catastrofaal-voor-kinderen/
5 07 De Israëlische overname van de grensovergang bij Rafah is een doeltreffende manier om de laatste hulp aan Gazaanse Palestijnen te doen verstikken. Ondanks verschillende waarschuwingen van onder andere de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika om af te zien van militaire actie in Rafah, werden afgelopen nacht bombardementen op de stad uitgevoerd. Daarbij kwamen minstens 20 Palestijnen om het leven. Ook werden er door het Israëlisch leger in het oosten van de stad operaties uitgevoerd; door Inter Press Service. Morgen zal dus blijken wat de waarschuwingen van EU en VS waard waren. Zie 5 09 onder Noord-Amerika voor een vervolg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/israelische-overname-grensovergang-rafah-doeltreffende-manier-om-laatste-hulp-te-verstikken/
5 09 Na de voltooiing van de ‘al-Shifa-operatie’ verkondigde het Israëlische leger dat het een van de succesvolste operaties was sinds het begin van de oorlog, en beweerde dat het honderden leden van Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad (PIJ) had gearresteerd, die zich in het ziekenhuis bevonden. Maar de vraag, die niemand schijnt te stellen, is waarom zo’n groot aantal van de zogenoemde ‘commando’s’ van Hamas en PIJ samen aanwezig waren in al-Shifa, wetende dat het Israëlische leger er al eens eerder met een fijne kam doorheen was gegaan en Gaza City sindsdien door het leger werd bezet. Er waren inderdaad honderden werkers, die banden hadden met Hamas of PIJ in het ziekenhuis, maar dat waren geen militaire commando’s. Ze waren in dienst van de overheid van Gaza, waaronder bedienden van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de binnenlandse veiligheidsdiensten, de civiele bescherming, de politie en andere takken van de lokale regering, omdat daar hun loon uitbetaald werd. In een oogwenk werd het al-Shifa-ziekenhuiscomplex belegerd over land en vanuit de lucht. De soldaten vielen binnen en begonnen meteen de gebouwen te ontruimen. Drones bleven maar schreeuwen: “Kom te voorschijn, gij beesten.” Wie weigerde de bevelen van het leger op te volgen werd prompt geëxecuteerd. Vervolgens bracht het leger een groot aantal mensen, verdacht van lidmaatschap van Hamas en PIJ in het midden van het binnenplein en executeerde ze een voor een. Na deze slachtpartij stapelden bulldozers de tientallen lijken op, sleurden ze weg en bedolven ze onder het zand in een massagraf. Ondertussen bestormden andere soldaten verscheidene gebouwen van het complex, op zoek degenen die weigerde te evacueren. Iedereen die ze tegenkwamen was voor hen een verdachte en werd dood geschoten. Er stierven zo’n 16 patiënten doordat het ziekenhuispersoneel hen niet kon behandelen. Tegen de tijd dat het leger zich uit al-Shifa terugtrok, was het hele complex herleid tot puin. Wat nog recht stond, brandde af. Het bloedbad van al-Shifa is het grootste in de Palestijnse geschiedenis. Naar schatting werden zeker 1.500 mensen gedood, vermist of verwond, waarvan de helft kinderen en vrouwen. Zeker 22 patiënten werden dood geschoten in hun ziekenhuisbed, terwijl het aantal ontheemden dat zich had verschanst in het ziekenhuis en gedwongen werd te evacueren, opliep tot 25.000. Ook 1.200 wooneenheden nabij al-Shifa werden met de grond gelijk gemaakt. Ondanks de beweringen over het militair en strategisch belang van de operatie in al-Shifa en het aantal zogezegde leden van Hamas en PIJ, die het Israëlische leger had gearresteerd en gedood, verborg Israël de ware bedoeling van de operatie: de vernietiging van het gezondheidssysteem in Noord-Gaza en de verdere verslechtering van de toch al desastreuze Palestijnse levensomstandigheden; door Tareq Hajjaj, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/09/hoe-de-massamoord-in-het-al-shifa-ziekenhuis-echt-verliep-kom-naar-buiten-gij-beesten/
5 12 Egypte sluit zich formeel aan bij de genocide-rechtszaak tegen Israël, die bij het Internationaal Gerechtshof door Zuid-Afrika is gestart. Het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken verklaart dat de Israëlische agressie tegen Palestijnse burgers alleen nog maar geëscaleerd is sinds het begin van de militaire operatie in Gaza. Egypte roept Israël op om zich te houden aan de verplichtingen van een bezetter in een oorlog, en het tussenvonnis van het Gerechtshof op te volgen, te weten er alles aan doen om een genocide in Gaza te voorkomen; door NOS Nieuws, hetgeen volgens mij duidt op een serieuze kentering van de Egyptische opstelling jegens Israël, die voor Egypte tot vandaag aan toe conflictmijdend was. https://nos.nl/l/2519427#UPDATE-container-77444091
5 12 In het vluchtelingenkamp Jabalia, in het noorden van de Gazastrook, zijn hevige gevechten gaande tussen het Israëlische leger en Hamas-militanten. Het Palestijnse persbureau Wafa meldde dat daar vannacht tapijtbombardementen werden uitgevoerd. Ooggetuigen meldden aan de zender dat tanks evacuatiecentra en woonblokken omsingelen. En ook volgens Al Jazeera zijn Israëlische tanks vanochtend het vluchtelingenkamp binnengereden. Begin februari trok het Israëlische leger zich nog terug uit het noorden van de Gazastrook, om het offensief te verplaatsen naar zuidelijk Gaza. Het beweerde destijds dat het Hamas in het noorden had verslagen. Nu zijn daar volgens Israël dus weer militanten opgedoken. Dat sluit aan bij de scepsis over de haalbaarheid van de doelstelling om Hamas uit te schakelen. Benjamin Netanyahu zei deze week nog dat er na een nederlaag van Hamas ‘een soort burgerbestuur van Gazanen’ tot stand moet komen. Hij ziet daar een rol voor de regionale grootmachten als Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Vrijdagavond zei minister Abdullah bin Zayed van Buitenlandse Zaken dat de VAE niets ziet in deelname aan zo’n bestuur. “We weigeren meegesleept te worden in een plan dat bedoeld is om dekking te bieden aan de Israëlische aanwezigheid in de Gazastrook”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2519427#UPDATE-container-77436462
5 14 De grondinvasie van Rafah door het Israëlische leger is onduldbaar vanwege de destabiliserende impact in de regio en de verwoestende humanitaire gevolgen ervan. De burgemeester van Rafah, Ahmed el Sofi, sprak van “een ongekende humanitaire catastrofe”, terwijl de secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres waarschuwde voor “een kolossale humanitaire catastrofe, die een einde dreigt te maken aan onze inspanningen om de bevolking te steunen nu er hongersnood dreigt.” Afgelopen vrijdag waren er sinds het begin van het Israëlische militaire offensief 34.943 Palestijnen in Gaza omgekomen. De Israëlische regering schat het aantal Israëlische doden op 1.170. Deze twee cijfers weerleggen het idee van een oorlog tussen twee legers en ondersteunen het idee dat hier sprake is van koloniale agressie waartegen verzet volgens het internationaal recht legitiem is. Volgens het Nederlandse kabinet heeft Israël echter nog geen ‘rode lijn’ overschreden. Ook niet met zijn aanvallen op Rafah. De ontdekking op 8 mei van een 3de massagraf in het al-Shifa medisch complex in Gaza Stad legt de werkelijke oorlogsdoelen van de Israëlische militaire operatie bloot: het doden van zoveel mogelijk Palestijnse burgers in de hoop dat het Palestijnse volk de verzetsgroepen niet langer steunt en zich tegen hen keert. Het aantal (sinds 7 oktober) ontdekte massagraven bij ziekenhuizen in de Gazastrook stijgt met de laatste vondst naar 7 met in totaal 520 vermoorde Palestijnen. De goedkeuring door de Algemene Vergadering van de VN op 10 mei van een resolutie, die bepaalt dat “de staat Palestina in aanmerking komt voor en moet worden toegelaten als lid van de Verenigde Naties” is een zware diplomatieke nederlaag van de zionistische staat. Van de 194 lidstaten stemden 143 voor de toetreding van Palestina, er waren 25 onthoudingen en 9 stemden tegen [dan kom ik op 177; GjH]. De morele nederlaag van Israël wordt ook weerspiegeld in het initiatief van honderden organisaties en persoonlijkheden om een Internationaal Tribunaal voor Palestina op te richten naar het voorbeeld van het Russell Tribunaal voor Vietnam in de jaren ’60; door Saïd Bouamama en Matthijs le Loux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/14/aanval-op-rafah-het-guernica-van-vandaag/ en https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6312881/rutte-israel-heeft-nog-geen-rode-lijn-overschreden-in-rafah.html
5 20 De kans is groot dat het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel zal uitvaardigen tegen de 3 Hamas-kopstukken Mohammed Deif, Ismail Haniyeh en Yahya Sinwar, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn defensieminister Yoav Gallant, zoals de aanklager van het ICC heeft verzocht. Vanwege de juridische verschillen is het verrassend dat de aanklager Karim Asad Khan ervoor koos om de zaken tegen de Hamas-kopstukken en die tegen de Israëlische bewindslieden tegelijk bekend te maken. De Hamas-zaken worden ondersteund door ‘betrekkelijk overtuigend’ bewijs, omdat het onder meer op beelden is gebaseerd. De Israëlische bewindslieden worden er onder meer van beschuldigd dat ze ‘uithongering’ inzetten als oorlogstactiek. Daar gaat het dus om de waardering van een militaire operatie; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2521221
5 21 Sinds de sluiting van de grensovergang met Egypte bij Rafah begin deze maand ontvangt de bevolking van Rafah geen hulp van betekenis meer. We noemden het ‘een ramp’, ‘een nachtmerrie’ en ‘een hel op aarde’. Dat is het allemaal, en erger; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2521162#UPDATE-container-77637054
5 28 Vanaf vandaag erkennen Ierland, Noorwegen en Spanje officieel de Palestijnse staat. In totaal wordt de Palestijnse staat nu door 146 van de 197 lidstaten van de Verenigde Naties erkend. In de Europese Unie zijn er nu 11 landen, die de Palestijnse staat erkennen, naast de nieuwelingen: Bulgarije, Cyprus, Hongarije, Polen, Roemenië, Slowakije, Tsjechië en Zweden; door NOS Nieuws (in een slordig opgesteld bericht). https://nos.nl/collectie/13959/liveblog/2522056-israel-ontkent-aanval-op-humanitaire-zone-gaza-vs-uit-zorgen-over-luchtaanval-rafah
5 27 Er is na de eerste vonnissen van het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof geen weg meer terug. Hier komt de internationale gemeenschap niet meer op terug. Met internationale gemeenschap wordt hier overigens de echte wereld in zijn totaliteit bedoeld, niet de ‘internationale gemeenschap’ van de Westerse mainstream media, die er alleen het Westen mee bedoelen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/27/slachtpartij-rafah-is-paniekreactie-op-onstopbaar-isolement-van-israel/
5 30 De Israëlisch historicus Ilan Pappé drukte tijdens een interview dinsdag jl. met Democracy Now! zijn hoop uit op een democratisch, vrij Palestina, waarin Arabieren en Joden kunnen samenleven. Dat deed hij na zijn verhoor door Amerikaanse federale politieagenten afgelopen week. Pappé citeerde de ondervraging in Detroit als een voorbeeld van de ‘absolute paniek en wanhoop’ van Israël en de Israëlische lobby, bang dat het land een ‘paria-staat’ zal worden. De ondervraging gebeurde tijdens de arrestatie van demonstranten, de onderdrukking van pro-Palestijnse demonstraties op Amerikaanse universiteitscampussen en het verbieden van pro-Palestijnse intellectuele activiteiten in Europa. Pappé veroordeelde Israëls beleid ten opzichte van Palestijnen, verklaarde dat dit doelbewust in haar methoden en helder in haar wreedheid was. Er is sinds de komst van het zionisme in Palestina niet één moment in de geschiedenis van de Palestijnen in Palestina geweest, waarin Palestijnen niet potentieel in gevaar zijn hun huis te verliezen, hun ondernemingen, hun vaderland en hun velden. Pappé argumenteerde dat hoe lelijk die geschiedenis ook is, de huidige oorlog nog erger is; een stap verder van etnische zuivering naar genocide. Hij vermoed processen waar te nemen, belangrijke processen, die leiden tot de instorting van het zionistisch proces. Hopelijk zal de Palestijnse nationale beweging en iedereen, die met Israel en Palestina betrokken is, in staat zijn het onderdrukkend regime van de apartheidsstaat te vervangen door een democratie voor iedereen, die tussen de rivier en de zee leeft. Ook voor alle Palestijnen die van 1948 tot vandaag verjaagd werden. Voor zowel Arabieren als Joden tussen de rivier en de zee zou een vrij, democratisch Palestina een bevrijding zijn; door Edward Carver. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/30/ilan-pappe-ziet-hoop-op-een-democratisch-palestina-om-deze-apartheidsstaat-te-vervangen/
5 31 Israël regeert de Palestijnse bevolking al tientallen jaren onrechtmatig door middel van een militaire bezetting en heeft een corpus aan juridische interpretaties en wetten ontwikkeld om zijn permanente militaire regime te bekrachtigen. Het is een vernieuwer in het interpreteren van internationaal humanitair recht, met de bezette Palestijnse gebieden als laboratorium. Om de beschikbare juridische kaders te omzeilen, voerde Israël aan dat het betrokken was bij wat het definieerde als een ‘gewapend conflict zonder oorlog’ tegen de Palestijnen. Dit creëerde een situatie sui generis (een van zijn eigen soort), waarop de bestaande wetten voor gewapende conflicten niet langer van toepassing zijn. In de loop van zijn interpretatieve innovaties heeft Israël sindsdien de juridische infrastructuur gecreëerd om buitenrechtelijke executies, martelingen en de inzet van wat anders zou worden beschouwd als onevenredig gebruik van geweld tegen burgerbevolkingen (oorlogsmisdaden dus) te rechtvaardigen. In de afgelopen twee decennia hebben juridische faculteiten van Israëlische universiteiten deze juridische innovatie gefaciliteerd ten dienste van het Israëlische leger en de ‘veiligheidsstaat’. Ethici van filosofische afdelingen hebben zich bij deze inspanningen aangesloten door te theoretiseren en morele rechtvaardiging te verschaffen voor het Israëlische beleid en de militaire operaties, zowel in real time als tijdens de internationale juridische onderzoeken die volgden. Voortbouwend op deze theorieën werd een filosofische basis gelegd voor de legitimiteit van ‘buitenproportioneel doden’. Zo wordt gesteld, dat Israël ethisch en juridisch een grotere ‘bijkomende schade’ aan Palestijnse burgerslachtoffers kan rechtvaardigen dan toegestaan is onder het internationaal recht. Dat wordt gedaan op basis van een expliciete rangschikking van Israëls ethische verplichting om mensenlevens te beschermen, waarbij ze voorstellen om Israëlische soldaten, die worden ingezet in de bezette Palestijnse gebieden, boven Palestijnse burgers te plaatsen. Als gevolg daarvan stellen ze dat het in feite immoreel is voor Israël om zijn eigen soldaten in gevaar te brengen door de levens van Palestijnse burgers te beschermen; door Maya Wind. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/31/hoe-israelische-universiteiten-en-rechtsgeleerden-samenwerken-met-het-israelische-leger/
6 04 Er is geen enkele reden om wat Hamas op 7 oktober jl. deed te minimaliseren. Zij doodden 372 militairen en politiemensen en honderden ongewapende burgers. Dat blijkt uit een documentaire van Al Jazeera; een onderzoek gebaseerd op zeven uur film, grotendeels van de headcams van gesneuvelde Hamasstrijders, en op getuigenissen van honderden overlevenden en de lijst van alle slachtoffers. De video, die het onderzoek toelicht, reconstrueert niet alleen 7 oktober uur na uur, maar toont ook de voorbereiding van de operatie. Daaruit blijkt duidelijk dat het om een militaire operatie ging, gericht op het bezetten en uitschakelen van vijandelijke legerposten en het nemen van gijzelaars. Zo’n aanval is noch een oorlogsmisdaad, noch terrorisme. Het is een gewettigde daad van verzet en valt onder het internationaal erkende recht zich te verzetten tegen een bezetter of kolonisator, ook gewapenderhand. Iets anders is het geweld op het terrein van het Novafestival en het doden van ongewapende burgers in de kibboetsen door zowel Hamasstrijders als andere door de bressen in de afsluiting rond Gaza binnen gestroomde Palestijnen. Het doden of gijzelen van ongewapende burgers is een oorlogsmisdaad, ook na de overweging dat de grond waarop het gebeurde gestolen Palestijnse grond is – 70% van de Gazanen zijn vluchteling – en de kibboetsen kunnen in de ogen van de Palestijnen moeilijk anders gezien worden dan florerend en gebouwd op het hun aangedane historisch onrecht. De operatie van Hamas was een reactie op een onhoudbare situatie. De houding van de internationale gemeenschap tegenover de onmenselijke blokkade sinds 2007 en de bloedige onderdrukking van de vreedzame marsen voor het recht op terugkeer in 2018 en 2019, konden de Palestijnen moeilijk een ander gevoel geven dan in de steek te zijn gelaten. Hamas plaatste door zijn spectaculaire verzetsdaad de Palestijnse kwestie weer op de internationale agenda. Wat op 7 oktober werkelijk gebeurde, is vanuit Israëlisch standpunt bekeken, verschrikkelijk genoeg. Waarom hield de Israëlische versie zich dan niet aan de feiten, maar stapelde ze in de weken en maanden die volgden de ene leugen op de andere? Moet er geen einde komen aan het zionistisch project dat Israël heet? Moet het niet vervangen worden door een ander Israël dat gelijke rechten geeft aan al wie er woont? Joden èn Palestijnen. En misschien mag dat land dan Palestina heten, uit respect voor de slachtoffers van de Nakba, de aan gang zijnde genocide en alle geweld van de afgelopen 65 jaar. Wat maakt de fictieve voorstelling van 7 oktober zo onuitroeibaar in onze media? De documentaire van Al Jazeera bewijst aan de hand van het beschikbare materiaal en de lijst van slachtoffers dat de meeste verhalen over die dag niet kunnen kloppen en dat er voor andere verhalen geen enkel bewijs bestaat. De meeste weerleggingen zijn trouwens ook in mainstream media verschenen, maar creëren vreemd genoeg geen kortsluiting met de Israëlische propagandamolen; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/04/7-oktober-werkt-niet-langer-als-digestief-voor-een-genocide/
6 06 Het voortdurend herhaalde cijfer van 35.000 doden sinds oktober jl. in Gaza is een zware onderschatting van de gruwelijke werkelijkheid. We kunnen beter uitgaan van zo’n 200.000 doden. Waarom dat bedrag realistischer is, wordt in het artikel van Lode Vanoost uitgelegd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/06/echte-dodentol-gaza-wellicht-200-000/
6 07 Secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres publiceert elk jaar een rapport over schendingen van de kinderrechten in conflictgebieden wereldwijd. Daar wordt een overzicht van de verantwoordelijken voor de schendingen aan toegevoegd, die de ‘Lijst van de schande’ is gaan heten. Het gaat om het doden, rekruteren, ontvoeren en verminken van kinderen en seksueel geweld tegen kinderen. Ook het bombarderen van scholen en ziekenhuizen valt eronder, net als het beletten van hulp aan kinderen. De VN gaan Hamas, Islamitische Jihad en het Israëlische leger toevoegen aan deze jaarlijkse zwarte lijst van landen en legers, die falen bij het beschermen van kinderen. De lijst verschijnt naar verwachting deze maand; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6315995/vn-zet-leger-israel-op-zwarte-lijst-wegens-falen-bij-beschermen-kinderen-in-oorlog.html
6 18 Door hun uitlatingen geven de Israëlische ministers Benny Gantz en Yoav Gallant onbewust toe dat Israël op dit moment nog maar 2 mogelijkheden heeft: de eerste is een regeling die Gaza erkent als integraal onderdeel van welke Palestijnse politieke entiteit ook en de tweede is een uitputtingsoorlog, waarvan ‘Messiaans rechts’ hoopt dat die eindigt met de verdrijving of totale vernietiging van de Palestijnen. De eerste betekent de terugkeer van de Palestijnse Autoriteit en de vorming van een verenigde Palestijnse regering. De tweede kan eindigen zoals de Eerste Libanonoorlog in 1982: onder volgehouden militaire druk trok Israël zich terug en een zeer kundige guerrillamacht groef zich in aan de grens met Israël; door Meron Rapoport,vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/vertrek-benny-gantz-uit-oorlogskabinet-is-mislukking-scheidingsstrategie-van-israel-in-gaza/
Zuid-Amerika: Brazilië, Colombia, Ecuador
4 08 Ecuador zit in een neerwaartse spiraal en de regering verliest meer en meer haar greep op het land. De roekeloze aanval op de Mexicaanse ambassade is daar een ontoelaatbaar en triest symptoom van. Het is merkwaardig dat de mainstream media lichtzinnig doen over deze flagrante verkrachting van het Verdrag van Wenen inzake diplomatieke betrekkingen. Was het gebeurd in China, Iran of Rusland dan was het voorpaginanieuws geweest; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/08/ongehoorde-overval-op-mexicaanse-ambassade-in-ecuador/
4 25 Na een jaar, waarin het aantal Brazilianen dat leeft in ernstige voedselonzekerheid daalde van 33 naar 20 miljoen, waarin het Braziliaanse bruto binnenlands product meer dan 3x zo snel groeide als het IMF had voorspeld en de werkloosheid het laagste cijfer van de afgelopen 11 jaar bereikte, heeft president Luiz (Lula) da Silva zich de woede op de hals gehaald van evangelische christenen, het leger en internationale zakelijke elites. Dit heeft geleid tot een maandenlange negatieve berichtgeving in de Braziliaanse mainstream en sociale media, die doet denken aan de lastercampagnes in aanloop naar de coup tegen Dilma Rousseff in 2016. De ongunstige opiniepeilingen voor de regering Lula zijn het resultaat van hybride oorlogvoering – een hedendaagse vorm van politieke strijd gebaseerd op het voortdurend destabiliseren van regeringen via de pers en sociale netwerken. Zo wordt de basis gelegd voor de 4de Braziliaanse staatsgreep in minder dan 100 jaar. Eén ding is zeker: wanneer Donald Trump wordt verkozen tot president van de Verenigde Staten van Amerika, zullen ze een couppoging ondernemen, gezien de nauwe banden die hij en zijn medestanders hebben met de familie Bolsonaro. Ook Joe Biden kan betrokken raken bij een couppoging; de Amerikaanse steun voor de staatsgrepen van 1964 en 2016 vond immers ook plaats onder Democratische presidenten. Bovendien hebben de VS tijdens de Koude Oorlog 72 couppogingen over de hele wereld gepleegd. Waarom zou een nieuwe Koude Oorlog anders zijn? De geschiedenis van de afgelopen 120 jaar toont aan dat telkens wanneer een natie in het Zuiden ook maar een beetje soevereiniteit probeert uit te oefenen, de VS een staatsgreep plant; door Brian Mier, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/25/de-hybride-oorlog-van-de-vs-en-de-braziliaanse-oligarchie-tegen-lula/
5 08 Studenten in Columbia, en in andere universiteiten, stonden sinds de jaren ’60 aan de juiste kant van de geschiedenis. Ooit komt de dag dat wat onze studenten hier vandaag deden herinnerd zal worden op dezelfde manier, als hoe de studenten herinnerd worden die zich in 1968 verzetten tegen een beschamende, genocidale en illegale oorlog. Zij stonden aan de juiste kant van de geschiedenis. Het zal ooit neergeschreven worden, dat de verandering er straks eindelijk komt, wanneer de Amerikaanse bevolking zich verzet tegen deze genocide en in staat zal zijn hun laffe politici te stoppen. Wij kunnen dat ook doen. De Verenigde Staten van Amerika zijn deel van deze oorlog. Elk vliegtuig dat Gaza bombardeert, is een Amerikaans vliegtuig. Elke Apache helikopter, alle F15s, F16s en F35s, zijn Amerikaans. Elke gedropte bom is Amerikaans. Dit is Amerikaans belastinggeld. Dit zijn hun [en onze (helaas); GjH] volksvertegenwoordigers. Schande voor hen! Schande voor het bestuur van deze universiteit. Voor wat zij gedaan heeft de voorbije nacht zullen zij neergaan in diepe schande. Vandaag herinnert niemand zich nog de namen van de aandeelhouders en bestuursleden, die in 1968 de politie opriepen op de campus van Columbia. Zij zijn verdwenen in de vergeetput van de geschiedenis. Zo zal ook gebeuren met onze huidige leiders zoals voorzitter Minouche Shafik en de raad van bestuur; door Rashid Khalidi, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/08/na-het-politiegeweld-dit-bestuur-heeft-schande-gebracht-over-columbia-university/
Wat mij raakt, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief. Over racisme & discriminatie, ziekten en Australië heb ik weinig of geen tekst verzameld, maar over West-Azië juist veel. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan, maar het is niet goed.
Armoede en ander onnodig menselijk lijden 9 15 Wat drijft mensen tot migratie? Wat drijft migranten ertoe om alles en iedereen, die ze kennen, achter zich te laten en al het vertrouwde in te ruilen voor een onzekere toekomst? Welke sociale factoren liggen hiervan aan de basis? “Wanneer je een ernstig antwoord zoekt op die vragen, merk je algauw dat er structurele oorzaken aan de basis liggen van de migratiestromen. Dan word je al snel een anti-imperialist. En als je eenmaal op dat anti-imperialistisch pad zit, en op zoek gaat naar effectieve oplossingen, word je al snel socialist en uiteindelijk communist. Die persoonlijke politieke ontwikkeling bracht me 3 jaar geleden als vanzelf weer terug naar China”, zegt Tings Chak; door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/15/china-en-de-verbluffende-aanpak-van-extreme-armoede/
9 25 Armoede in Vlaanderen is een gevolg van te lage inkomens, gecombineerd met te hoge uitgaven, vooral aan woonkosten. Goed dat de minister-president Jan Jambon stelt dat werk een ‘antigifpil’ is tegen armoede, maar helaas zijn stabiel en lonend werk vaak onbereikbaar voor werkzoekenden in armoede en schiet het Belgische regeringsbeleid tekort om daar verandering in te brengen; door het Belgische ‘Netwerk tegen Armoede’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/25/beste-antigifpil-tegen-armoede-is-ongelijkheid-verkleinen/
11 08 In Nederland leefden vorig jaar 637.000 mensen onder de armoedegrens, wat neerkomt op 3,8% van de bevolking. Hoewel dat veel mensen zijn, is het toch het laagste percentage sinds statistiekbureau CBS in 1977 begon met meten. Vorig jaar leefde 5,2% van de Nederlandse kinderen in armoede. Ook dat percentage was historisch laag, al komt het nog altijd neer op 165.000 kinderen. Onder kinderen, die niet in Nederland zijn geboren, was de armoede vorig jaar nog bijna 1 op 5. De armoede is het grootst bij de Syrische kinderen in ons land: van hen leeft meer dan 45% in armoede. De armoede in Nederland is hoog onder mensen uit landen als Afghanistan, Irak en Somalië. Onder kinderen, die wel in Nederland zijn geboren, maar met minstens één ouder voor wie dat niet geldt, leefde 10,8% in armoede. Voor kinderen, die hier zijn geboren en ook twee ouders hebben die in Nederland zijn geboren, daalt het percentage naar 2,5%: door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6288746/armoede-daalde-vorige-jaar-naar-laagste-niveau-in-ruim-45-jaar.html Maar het Armoedefonds ziet men juist het aantal hulpvragen bij lokale hulpinstanties toenemen. Bij 64% van de lokale hulporganisaties, zoals voedselbanken, is vorig jaar het aantal hulpvragen toegenomen. Kortom, waarschuwt dit artikel, vergeet niet dat deze cijfers niet altijd een volledig beeld geven van de realiteit voor mensen, die in armoede leven; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6288821/armoedefonds-ziet-armoede-in-de-praktijk-niet-afnemen.html
11 22 ‘Bestaanszekerheid’ betekent ook ‘herverdelen’, niet alleen het bestrijden van armoede. Nederland behoort tot de top-20 rijkste landen ter wereld, afgemeten aan inkomen per hoofd van de bevolking. En toch worden er 400.000 mensen geconfronteerd met acute voedselnood. De gestegen kosten begonnen rond 2015 ook de middenklasse te raken. In 2017 signaleerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid de toegenomen kwetsbaarheid van de middenklasse (omschreven als ‘het middensegment’). Dat heeft angst voor neerwaartse sociale mobiliteit en groeiende onzekerheid tot gevolg. Critici wezen terecht op de timing van het debat rond bestaanszekerheid: pas toen de middenklasse er last van kreeg, verscheen het op de politieke agenda. Jarenlang hebben de ‘kabinetten Rutte’ stelselmatig private winst gefaciliteerd zonder, bijvoorbeeld door extra belasting, productief te investeren in de economie of de publieke sector te versterken. De Nederlandse arbeidsmarkt geldt als een van de ‘flexibelste’ van Europa. Als geen andere politicus heeft Pieter Omtzigt zich het thema ‘Bestaanszekerheid’ weten toe te eigenen, in plaats van GL-PvdA of SP. In de aanloop naar de laatste verkiezingen is Lilian Marijnissen van de SP de enige politicus die het belasten van winst glashelder heeft aangekaart. Zoals ze tijdens een debat met Omtzigt over bestaanszekerheid benadrukte, moet het ook gaan om ‘het democratiseren van de economie’. Een stem op de SP (of een kleinere partij zoals BIJ1) had je het dichtst in de buurt van een linkse inkomenspolitiek gebracht; door Helmer Stoel. https://jacobin.nl/bestaanszekerheid-betekent-ook-herverdelen/
Concerten, lezingen en theatervoorstellingen 7 10 In Verona bezocht ik “Tosca”, een opera van Giacomo Puccini, die in 1900 het eerst opgevoerd werd. Ik vond het alleen al een spektakel om plaats te nemen tussen de 15.000 mensen in het amfitheater van Verona. De avond duurde van 21 tot 24 uur (incl. pauzes). Ondanks de buitenlucht was de akoestiek uitmuntend. Gevoelige aria’s en rumoerig instrumentaal; het kwam allemaal tot zijn recht. Aan het eind van de eerste acte stonden wel 100 acteurs op het toneel. Toen ik zo’n 17 jaar oud was, bezocht ik Verona met mijn ouders. Ook toen stonden er rijen opgedirkte mensen om een opera te bezoeken en nu was ik hier zelf getuige van. Zonder mien leafke was ik hier vanuit de Val Rendena, bijna 150 km rijden, niet terecht gekomen. Het kost wat, maar dan heb je ook wat: een ervaring.
7 29 Christopher Nolan heeft naar eigen zeggen met zijn nieuwste film ‘Oppenheimer’ “geen specifieke boodschap in gedachten”, want “cinema gedijt niet bij didactiek”. Toch is het dat wat de film onvermijdelijk doet, zowel door het verhaal, als door wat erin ontbreekt, zoals de radioactieve fall-out van de Trinity-test en de impact daarvan op de bewoners rond de testzone in de ‘Jornada del Muerto’-woestijn in New Mexico. De focus van het verhaal ligt op de man Julius Robert Oppenheimer als onterecht slachtoffer van de anticommunistische heksenjacht (het ‘McCarthyisme’), en minder op de impact van de inzet van de atoombom en de dodelijke erfenis van het nucleaire kolonialisme. Zo is er in zijn film nagenoeg geen aandacht voor de immense gevolgen van het droppen van de atoombom, terwijl deze bom niet noodzakelijk was om de oorlog met Japan tot een snel einde te brengen. Er is een moment waarbij deze vermijdbare massaslachting wordt gesuggereerd via storende imaginaire beelden van Oppenheimer tijdens zijn speech op een viering voor het succesvolle verloop van het Manhattanproject. Maar daar houdt het ook mee op. Er is inderdaad weinig heroïsch te vertellen over de gruwel, die de bevolking in beide Japanse steden tot aan vandaag de dag heeft ondergaan en ‘Hollywood’ is er zeker niet tuk op om narratieven te brengen vanuit het standpunt van ‘de vijand’ of van ‘de slachtoffers die zich aan de andere kant’ bevinden. Zo wordt in de film een boodschap van acceptatie gebracht, terwijl de vernietiging van Hiroshima en Nagasaki uiteindelijk alleen maar de supermachtstatus van de Verenigde Staten van Amerika moest verduidelijken; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/29/oppenheimer-filmisch-meesterwerk-maar-waar-zijn-de-slachtoffers/
9 26 Ik bezocht een voordracht van filosoof Maarten van Doorn, die in het Utrechte filosofische café probeerde aan te tonen dat we – ondanks stereotype denkfouten – beter denken dan we denken. Het viel me op dat er zoveel jonge mensen op af gekomen waren. Dat stemde mij vrolijk.
10 2 Marjan Slob, de huidige denker des vaderland baseert zich veel op de inzichten van Richard Wortley: Leg je nadruk op de gemeenschap dan zeg je “Ik ben jou” en kom je uit op mededogen. Leg je nadruk op het individu dan zeg je “Jij bent een ander” en kom je uit op vrijheid. Beide zijn nodig om goed te leven. Er is geen ‘masterplan’ en ieder overzicht ontbreekt. Waarheid is een sociaal woord. Het heeft geen maat en we zullen het zelf moeten uitzoeken. We kunnen zien tot welke samenleving het handelen tot nu toe leidt en we kunnen ons afvragen welke cultuur tot het beste leven leidt. Het is een infantiele (kinderlijke) illusie om te denken gelijk te krijgen. Het kiezen voor meerstemmigheid en vermijden van wreedheid biedt enig handvat. Wat ‘wreedheid’ is verschilt per cultuur en in de tijd. Slob stoort zich aan verongelijktheid. We hebben immers een keuze. Er is geen reden om je beroofd te voelen. Alleen wanneer je geen ruimte hebt om jezelf te zijn leef je in een dictatuur. Leven vanuit onze innerlijke ruimte kleurt ons leven. Pak je kansen te leven naar jouw keuzes. Dat hoeft voor anderen niet interessant te zijn en je baseert je misschien niet op ‘de waarheid’, maar breek met je bekneld te voelen als je in vrijheid leeft. David Bowie is voor haar een voorbeeld, omdat hij autonoom bleef, van alles probeerde en er zo aan werkte om zijn identiteit te verkennen. Het is natuurlijk fijn om de ruimte te ervaren om vreemd te zijn; het zogenaamde ‘Jubal-gevoel.’ Wees zelf een deel van de oplossing voor wat niet goed gaat.
10 9 We hadden het geluk dat we vlak voordat de voorstelling begon, door de gastvrouwen van de Amsterdamse Kleine Komedie erop geattendeerd werden dat er nog heel goede plaatsen vrij waren. Daarna begon Beatrice van der Poel virtuoos begeleid door contrabassist Sanne van Delft, pianist Leo Bouwmeester, violist Micha Molthoff en anderen. Het werd een prachtige voorstelling waarin ik miste wat Van der Poel persoonlijk heeft met Jacques Brel, die vandaag 45 geleden overleed. https://www.beatricezingtbrel.nl/
11 05 De pianist Vital Stahievitch lokte me na 11 jaar in de gemeente De Bilt te wonen naar Huize Gaudeamus. Hij speelde werken van Franz Schubert, Frédéric Chopin en Sergei Rachmaninov. Ik genoot van zijn spel, maar een collega uit mijn orkest vond hem Schubert te rauw spelen en ‘hij heeft noten gemist’.
11 07 Ik genoot van Maria de Jong op blokfluit, en ook van de andere blokfluitisten en traverso-spelers in De Kapel van het Utrechts conservatorium. Toevallig zat ik naast haar appentrotse oma, die vanuit Katwijk haar concert kwam opluisteren. En wat een fantastische cellist. Héloïse Godefroi is haar naam en ze toont zich dienstbaar aan de solisten en bespeelt haar cello alsof haar linkerhand alleen maar de juiste snaren moeten beroeren en haar rechterhad alleen maar de strijkstok de weg wijst. Haar aandacht lijkt alleen maar bij de muziek en de andere mucici.
11 10 ’s Avonds sprak ik een man in het Muziekgebouw aan het IJ, die mij vertelde dat cellospelen volgens een gerenommeerd cellist heerlijk is, maar soms ook een hel. Dat herken ik. Ik was daar overigens voor de afsluiting van de Cello Biënnale 2023. Voor de pauze was het programma mooi, maar voor mij niet ‘super’. Kiano Soltani met zeven ‘grote’ cellisten in dit tijdgewricht speelde prachtig opzwepende muziek, maar ik ben niet zo gecharmeerd van versterkt cellogeluid. Echter, de vertolking van Beethoven door Erica Piccottie op cello en Daniël Kramer op piano was heerlijk voor mijn oren en daarmee ook voor mijn gemoed. Ronduit prachtig en goed gekozen om juist van Beethoven met zijn onverwachte wisselingen van muzikaal geweld en gepassioneerde thema’s muziek ten gehore te brengen. Bij Laura van de Heide op cello, begeleid door het Jong Nederlands Blazersensemble, genoot ik het meest van de begeleiding, die als een huis stond. Laura speelde fantastisch, maar wàt zij van Leoš Janáček speelde waren niet de arrangementen, die mij aspraken. Zo sloot zij af – als ik het me goed herinner – met een partituur vol krassen. Knap, maar mijn aandacht ging naar de blazers met een contrabas. Na de pauze, waarin ik een collegacellist van ‘mijn’ orkest tegen het lijf liep, werd het allemaal goed gemaakt. Het Chieko Collective met Chieko Donker Duyvis op cello met zang en Angelo Urini op fluit en klarinet met nog drie musici speelde meeslepende ‘Zuid-Amerikaanse’ muziek, die mij terugbrachten naar de heerlijke avonden tijdens mijn studententijd. Voor het gemak speelde Angelo soms op twee blok(?)fluiten tegelijk verschillende partijen, en dan die Chieko met haar prachtige stem en heerlijke muziek. De avond was al goed, maar er kwam nog meer. Het Cello Octet Amsterdam speelde 2 mediterrane dansen van Theo Loevendie. Muziek die ik sinds ik hem met mijn hartsvriend tijdens mijn studie in De Brakke grond opluisterde goed waarderen kan. Prachtig. Daarna nam Stefano Bruno plaats op het podium om met het Jong Nederlands Blazersensemble muziek van Zolthán Kodály ten gehore te brengen. Super, ronduit super. En alsof het niet op kon verzorgde Kiano Soltani met dezelfde 7 groten de uitsmijter met ‘Folk Off!’ van James Barralet. Wereldmuziek, die ik meenam in een van de laatste treinen naar Hollandsche Rading.
11 11 ‘Een inspirerende lezingenmiddag’ werd beloofd, waarin het nieuwe boek “Een flits van inzicht, verhalen over wijsheid van overal” (2023) van Heins Stufkens gepresenteerd wordt. Stufkens is dichter, filosoof, leraar en schrijver. Hij begon zijn boekpresentatie met iets wat wij zouden moeten zingen, omdat hij dat passend vond. OK, dan. Tussendoor werd ons als publiek gevraagd elkaar te vertellen met welke vehalen we opgegroeid zijn en wat later een verhaal van onszelf te vertellen. Hij heeft 120 verhalen verzameld om de wereld te verbeteren Voor de flits van inzicht bleken we zelf te moeten zorgen. Het enige dat hij vertelde was dat er mythen waren over het ontstaan van de mensheid, historische romans en ‘kleine verhalen’. Aan het het mochten we nog eens hetzelfde zingen, maar dan in canon. Ik heb me vermaakt even tussen zijn flinke fanclub te vertoeven, en daarmee is wat mij betreft alles gezegd.
11 12 Studenten ‘Klassieke zang’ van het Utrechts conservatorium presenteren diverse scenes uit verschillende opera’s, die ze in elkaar vlechten in hun performance in de Smeezaal van het Utrechtse Bartholomeus Gasthuis. De presentatie zou een caleidoscoop zijn van 17 scenes, die na elkaar worden uitgevoerd. Het was me een feestje. Hun aankleding, hun scene’s, hun pianobegeleiding en natuurlijk hun zang. Wat geweldig dat deze jonge mensen kiezen voor een toekomst als operazanger(es).
11 14 Vazndaag bezocht ik museum Voorlinden in Wassenaar (eindelijk eens). Duur, d.w.z. € 22, en een overvolle horeca met een wachtrij van jewelste. Ik kreeg wat ik verwachtte: bijzondere kunst uit de vaste collectie en van de Oost-Duitse Anselm Kiefer, smaakvol gepresenteerd. De ene zaal sprak me nog meer aan dan de andere, maar ik zou van sommige kunstwerken ook kunnen zeggen dat het alleen omdat het in een museum gepresenteerd wordt, kunst geworden is. Maar goed, ik ben er dan toch eindelijk eens geweest. Gouda, waar we op de terugweg uit eten gingen, maakte op mij een heel pretttige indruk met veel kleine winkels met ‘oude meuk’ of kunst. Bij Brunel hebben we heerlijk dorado en gebakken tempeh gegeten.
12 08 Kassett en Ikarai speelden “Wanklank” in het Utrechtse Theater Kikker. De titel verraadt al iets. De voorstelling gaat over Gerard Bolland, honderd jaar geleden overleden. Hij bulderde bij leven provocerende teksten als “De teekenen des tijds doen een donkere toekomst voorzien.” Met zijn haat jegens arbeiders, democraten, de elite, gehandicapten, Joden, machtigen, volksvertegenwoordigers en anderen wordt hij gezien als een grondlegger van het fascisme, die tot 2003 kon rekenen op een buste in de Nederlandse Tweede Kamer. Freek den Hartogh (Gerard Bolland & Freek den Hartogh) en Oukje den Hollander (een Joodse studente en fan van Bolland & Oukje den Hollander) waren de hoofdrolspelers. Wij leven in een wereld van vergankelijkheid, van nietigheid. Het leven is onbestendig. De tekst over de donkere toekomst. Niemand ziet het zoals ik het zie. De werkelijkheid is als een beeld in een stuk steen, dat nog gehouwen moet worden. Al het voorafgaande werkt toe naar het nu. Ik verwacht rampspoed. Ik denk alles kapot. Den Hollander maant Den Hartogh Bolland te worden om hem te begrijpen, maar hij blijft terugdeinzen. En wanneer je stappen achteruit blijft zetten, kom je nooit vooruit. Maar, werpt Den Hartogh tegen, als het wel lukt om Bolland te begrijpen, had ik dan niet gehoopt dat het me niet gelukt was? Tegen Bolland zegt de Joodse fan en studente dat Friedrich Hegel, waarop Bolland zijn denken baseert, stelt dat elke overtuiging in beweging is. Dat is anders dan hoe Bolland denkt. Uiteindelijk toont deze Joodse vrouw haar dankbaarheid, wanneer ze tegen Bolland zegt: “Ik geloof dat u me geholpen heeft om mijzelf te vinden. Daarom volgde ik nauwgezet u en uw colleges. U bent alles wat ik niet ben en ik ben alles wat u niet bent.”
12 13 Is reïncarnatie iets anders dan een geest, die het brein van een pasgeboren baby bezet? In elk geval is de toekomst dat, zoals in de dansvoorstelling “The Previous Owner”, een stervende man zijn brein kan uploaden naar een jong lichaam. De jonge eigenaresse van dat lichaam heeft daarna een strijd te voeren om een einde te maken aan die bezetting. Uiteindelijk lukt dat na vallen en opstaan gedurende een klein uur boeiende dans, effecten, indringende mimiek, afwisselende muziek en teksten. Dan is zij bevrijd en kan haar eindelijk als vrouw haar eigen leven gaan leiden. Kalin Morrow wist me met de dans van Dunkja Jocic een uur te boeien zonder ergens anders aan te denken.
Ecologie en natuur 7 23 Vandaag hoorde ik voor het eerst van Tijs Goldschmidt. Hij is een Nederlandse schrijver en evolutiebioloog, bekend van zijn boek “Darwins hofvijver” (2004) over de rol van persoonlijkheid en wetenschap in de evolutie. Hij schreef veel essays, gedichten en librettos over cultuur, natuur en de wisselwerking daartussen, en won diverse prijzen voor zijn werk. Sinds juni ik telkens stukjes uit het 782 pagina’s tellende “Dansen als de meeuwen” (2023) van hem. Over veel van die stukjes zou ik vroeger een blog geschreven (kunnen) hebben. Hij maakte, toen ik hem eind mei in gesprek hoorde met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen, een aangename indruk op me. Zijn gebundelde brieven en verhalen lezen (voor een bioloog c.q. gelijkgestemde) prettig en gaan over allerlei onderzoeksresultaten in de ethologie (gedragsbiologie), maar ook over culturele ontwikkelingen en persoonlijke belevenissen van hem. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/bf144b4b-6e52-401c-8063-268219b46df9/2023-05-27-tijs-goldschmidt-pc-hooftprijs-winnaar-2023
7 23 Donderdag 20 juli jl. werd de erkenning van ecocide als misdaad in het nieuwe strafwetboek (bij tweede lezing) goedgekeurd door de Belgische federale ministerraad. Al is de wet beperkter dan gehoopt (alleen milieukwesties die onder federale competenties vallen, zijn onder deze erkenning opgenomen); het is een belangrijke stap in de goede richting, want wie nu in België ernstige schade aan de natuur toebrengt kan bestraft worden met 20 jaar cel. Nu is het aan het Belgische Parlement om de wet te verbreden. Zodra de wet op nationaal niveau is goedgekeurd, kan België diplomatieke procedures starten om ecocide ook bij het internationaal strafhof als internationale misdaad te erkennen, om zo waardevolle ecosystemen over heel de wereld te beschermen; door Stop Ecocide Belgium en Greenpeace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/24/federale-regering-stemt-in-met-erkenning-van-ecocide-als-misdaad-in-het-strafwetboek-een-stap-vooruit-voor-de-natuur/
9 12 Papieren voedselverpakkingen worden vaak gecombineerd met plastic of chemische coatings. Dat vraagt om complexe afvalverwerking, het belast het milieu en vormt gezondheidsrisico’s vanwege de gevaarlijke chemische stoffen in de coatings, waaronder PFAS. Bovendien bevatten papieren emballages zelden gerecycled materiaal en dragen ze bij aan wereldwijde ontbossing en omvangrijk industrieel waterverbruik. Ongeveer 90 % van de papierpulp is afkomstig van hout en de papierproductie is verantwoordelijk voor ongeveer 35% van de gekapte bomen wereldwijd; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/12/papieren-voedselverpakkingen-valse-oplossing-voor-plastic/
9 28 Van alle EU-landen importeert Nederland de meeste producten met een risico op ontbossing in landen buiten de Europese Unie. Het gaat om een waarde van € 3,2 miljard aan cacao, hout, palmolie, rundvlees en soja, goederen die binnenkort niet meer welkom zijn in de EU. Van binnen de EU importeert Nederland ook producten met risico op ontbossing, met name hout uit België, Duitsland en Zweden; door José Boon. https://www.nu.nl/economie/6282815/nederland-is-europees-koploper-in-import-van-goederen-met-risico-op-ontbossing.html
10 23 Een Brabantse fossielenverzamelaar heeft 12 jaar geleden bij toeval een nieuwe soort miljoenpoot ontdekt van 310 miljoen jaar oud. De Nederlandse miljoenpoot heeft de naam lauravolsella willemeni gekregen. De vinder heet Geert Willemen, vandaar; door NOS Nieuws in samenwerking met Omroep Brabant. https://nos.nl/artikel/2495070-amateurverzamelaar-ontdekte-fossiel-van-onbekende-miljoenpoot
11 03 Dieren blijken over verbeeldingskracht te beschikken. Althans, ratten blijken in staat om te denken aan plekken en spullen, die op dat moment niet in hun omgeving zijn. Ze gebruikten hun gedachten om zich voor te stellen dat ze naar een bepaalde locatie liepen of iets naar een bepaalde plek brachten, terwijl ze dat op dat moment niet deden. Dat konden ze, net als mensen, secondenlang volhouden. De hersenactiviteit van de onderzochte knaagdieren, als ze aan ervaringen of plekken denken, was vergelijkbaar met die van mensen. Die activiteit speelt zich af in de hippocampus; het gebied dat verantwoordelijk is voor het ruimtelijke geheugen. Het gaat om een doelbewuste en doelgerichte hersenactiviteit, geen toevallige zoals een droom. Veel eigenschappen, die tot voor kort als uniek menselijk golden, bleken eerder al ook bij dieren voor te komen: apen zijn in staat om morele afwegingen te maken, veel dieren kunnen zich inleven in de gevoelens van soortgenoten en een paar jaar geleden bleek zelfs dat kleine poetslip-visjes zichzelf kunnen herkennen in een spiegel; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2496439-baanbrekende-studie-ook-dieren-hebben-verbeeldingskracht
11 06 Wanneer een gewas op het veld wordt bedreigd door een conflict, ramp of schimmel, kunnen we nu een monster uit de diepvriezer halen en het terug tot leven wekken. We kunnen een bedreigd gewas uit de collectie terugwinnen, of we kunnen op zoek gaan naar een alternatief uit de bevroren ‘plantenbibliotheek’ van het Leuvense Laboratorium voor Tropische Plantenteelt kunnen omschrijven. In het bescheiden lokaaltje staan 10 vaten in roestvrij staal die dienstdoen als diepvriezer. Elk vat bevat zo’n 30.000 tubes met monsters van planten. Daaronder bevinden zich meer dan 1000 bananensoorten, diverse oude Belgische witloofvariëteiten en een collectie zoete aardappelen; door Kim Verhaeghe. https://www.eoswetenschap.eu/voeding/biodiversiteit-de-diepvriezer
Economie en handel 7 23 Bijna 10 jaar geleden begonnen de grootste opkomende economieën samen hun eigen Wereldbank. Inmiddels staan zo’n 40 (!) landen in de rij om zich bij ‘de BRICS’ te voegen, een samenwerking tussen Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika. Hoewel de groep nog geen formeel handelsblok is, denken deskundigen dat het een kwestie van tijd is voor ze een sterk alternatief vormen voor de G7. Ze zoeken elkaar op vanuit frustratie dat de meeste regels op het terrein van globalisering gemaakt worden door het Westen, terwijl alleen al de Chinese economie in 2050 volgens prognoses 1,5x groter zal zijn dan de Amerikaanse. Dan zal het de internationale economie domineren, is de verwachting; door Soehayla Halouchi met naar mijn smaak ook een hoop gekleurde, niet feitelijk informatieve informatie. De BRICS hebben zichzelf volgens mijn informatie opgericht òm de wereldheerschappij van het Westen, en met name die van de VS te breken en in de handelswereld van een andere munt dan de Amerikaanse dollar de standaard te maken. https://nos.nl/artikel/2484095-waarom-veertig-opkomende-economieen-brics-land-willen-worden en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/15/kantelende-wereldverhoudingen-15e-brics-top-wordt-superbelangrijk/
8 16 Volgens Martin Wolf, een felle verdediger is van het kapitalisme, is er “op dit moment geen ander geloofwaardig systeem voor het organiseren van productie en uitwisseling in een complexe economie”. Maar, zegt hij, dat systeem is verzeild in een existentiële crisis. De huidige toestand is volgens hem “zeer zorgwekkend” en “het weer gezond maken van het Westerse systeem is een van onze grootste uitdagingen”. Dat is de reden waarom hij zijn laatste boek schreef: “De crisis van het democratisch kapitalisme” (2023), uitgegeven bij Spectrum in Amsterdam. Met zijn opus magnum wil hij een bijdrage leveren om dit systeem te redden. Voor Wolf is het kapitalisme het enig verkieslijk systeem. Maar als je alle elementen uit zijn boek op een rij zet, dan wordt het maar de vraag of democratieën in een kapitalistische wereld wel te redden zijn. Volgens Wolf voltrekt de crisis zich op twee vlakken. Het politiek systeem, dat hij omschrijft als ‘democratie’, wordt vandaag uitgedaagd door autoritaire alternatieven, waarbij hij o.a. verwijst naar Brazilië onder Bolsonaro, Hongarije, India, Polen, Rusland, Turkije en vooral de VS onder Trump. Het economisch systeem, dat hij omschrijft als ‘marktkapitalisme’, wordt uitgedaagd door staatsgeleide alternatieven. Hierbij denkt hij voornamelijk aan China. Die crisis is acuter geworden als gevolg van “de financiële crisis, de slechte kwaliteit van het daaropvolgende politieke leiderschap en de inadequate reactie van veel Westerse democratieën op COVID-19”. Zowel het marktkapitalisme als de liberale democratie zijn ziek en het evenwicht tussen beide is verbroken. Het neoliberalisme van de afgelopen 40 jaar heeft geleid tot “economisch falen: trage groei, toenemende ongelijkheid en verlies van goede banen”. Daarnaast en mede als gevolg van het neoliberalisme hebben we te maken met een “milde maar langdurige democratische recessie”. Er heerst een groot ongenoegen, niet zozeer tegen specifieke partijen of regeringen, maar meer fundamenteel “tegen het democratisch bestel zelf”. Er is volgens Wolf de sombere vaststelling dat een vijfde van de wereldbevolking in een land leeft waar minder dan een kwart van de burgers tevreden is met hun democratie. En dat is helaas niet alleen het geval in de armste landen, maar ook in de welvarende Westerse landen. Wereldwijd is het “vertrouwen in de democratische instituties, mondiale markteconomie en de politieke en economische bovenlaag afgenomen (…) De legitimiteit van ieder stelsel hangt af van de prestaties ervan.” Vandaar dat omwille van zijn “succes” China vandaag “het meest geloofwaardige alternatief is voor het democratisch kapitalisme”. Daarnaast worden we vandaag volgens Wolf geconfronteerd met “de risico’s van een atoomoorlog en een op hol geslagen klimaatverandering”. Volgens deze topeconoom is dit “een moment van grote angst en vervangende hoop. We moeten het gevaar in de ogen zien en nu vechten, als we de hoop nog willen omzetten in realiteit. Als we daar niet in slagen, kan het licht van de politieke en persoonlijke vrijheid wederom uit de wereld verdwijnen”. Volgens Wolf heeft de economische koers van de afgelopen 40 jaar een ware puinhoop veroorzaakt. Daar delen deze kapitalist en de socialist in mij hun kijk op de wereld. Wolf zegt: “De financiën veranderden van de dienstmaagd van de onderneming in de meesters.” Door deze ‘financialisering van de economie’ “worden zowel menselijke talenten als productiemiddelen verspild”. Deze financialisering “was ook de directe oorzaak van de financiële crises van 2007-2012”. Door ‘internationalisering van de economie’ komt de democratische politiek, die nationaal is georganiseerd, onder druk. De democratie is volgens Wolf veranderd in een technocratie, waarbij steeds meer bevoegdheden gedelegeerd worden aan ‘niet-gekozen instanties’, zoals centrale banken, constitutionele hoven en regulerende instellingen. De Europese Unie is daar volgens Wolf een goed voorbeeld van. Zijn analyse valt ook op dit punt samen met mijn visie. Grote delen van het beleid worden volgens Wolf als gevolg daarvan onttrokken aan het democratisch debat. “Hoe meer nationale identiteit wordt ontwricht door economische ontwikkeling, hoe minder mensen zich zullen vereenzelvigen met de politiek, en dus ook met de economie waar zij deel van uitmaken, en hoe moeilijker het wordt om de verbinding tussen marktkapitalisme en democratie in stand te houden.” Maar de grootste puinhoop situeert zich volgens Wolf op sociaal vlak. Het neoliberalisme heeft een ware kloof geslagen tussen rijk en arm, en die wordt almaar groter. Daar zijn hij en ik het alweer hartgrondig eens. Wolf verwijst hierbij naar een studie van 2022 van de OESO, de club van rijke landen, die stelt dat de inkomensongelijkheid de afgelopen 50 jaar nooit zo groot is geweest als vandaag. Bovendien is “in veel landen nu ook de middenklasse onzeker en angstig geworden voor sociale achteruitgang en uitsluiting” [waarmee hij doelt op dat deel van de middenklasse dat zijn middenklaspositie heeft weten te behouden; GjH]. Daarnaast zijn er de zeer onzekere en slechte werkomstandigheden [waarvan ik schrok toen ikzelf even in een distributiecentrum van de HEMA werkte; GjH]. Wellicht een kwart van de volwassen bevolking behoort tot het ‘precariaat’: “onzekere banen, geen vooruitzicht op carrière, geen beroepsidentiteit en weinig of geen rechten”. Mede door de tanende invloed van de vakbonden leidde dat er volgens Wolf toe dat “veel leden van de oude, relatief goed betaalde mannelijke arbeidersklasse op drift raakten, met enorme politieke gevolgen (…) In westerse landen komt daar nog bij dat witte mensen met een relatief lage opleiding zich bedreigd voelen door etnische minderheden en immigranten, en dat mannen (…) ook de verbeterende positie van vrouwen als een bedreiging ervaren.” Deze economische, politieke en sociale malaise is volgens Wolf en volgens mij gedurende decennia opgebouwd, en versterkt door de financiële crisis en de pandemie. De financiële crisis en bezuinigingspolitiek, die daarop volgden, waren ronduit negatief voor reële inkomens, de werkgelegenheid en de overheidsbegroting. Deze crisis tastte ook het vertrouwen in de kennis en de eerlijkheid van de financiële en politieke wereld aan; door Marc Vandepitte, die Wolf ook van doorwrocht commentaar voorziet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/08/16/topeconoom-waarschuwt-kapitalisme-verkeert-in-ernstige-crisis/
9 04 Vrijdag jl. bracht een zoon van mij ter sprake dat hij het afschaffen van de jubelton toejuicht (de schenkingsvrijstelling eigen woning, die per 1 januari jl. verlaagd is tot €27.231). Ik heb daar gemengde gevoelens over en vanmorgen onder de douche wist ik ineens waarom: in een socialistisch ingerichte samenleving zou ik het volmondig met hem eens zijn, want het bevorderd gelijke kansen voor iedereen. Maar in onze neoliberale kapitalistische samenleving, waarin de overheid kwetsbare mensen steeds minder beschermd en allerlei ‘markten’ het werk laat doen, en in de praktijk zelfs vermogenden beschermd tegen overheidsbemoeienis, zie ik in de afschaffing van de jubbelton een volgend recept om geld via de belasting van arm naar rijk over te hevelen in een lange reeks van recepten waarmee dat de afgelopen 40 jaar ook al gebeurd is.
9 11 Voor de industrie is gebrek aan kennis van de buitenwacht letterlijk goud waard. Ook al komt er rond TFA stilaan wat in beweging, de situatie laat de bedrijven toe om massaal en ongehinderd ‘dark PFAS’ te lozen. Niemand meet deze chemische stoffen want niemand kent ze. De tol wordt betaald door ons milieu en onze volksgezondheid; door Tom Cochez, en anderen. https://www.apache.be/2023/09/11/dark-pfas-verborgen-waarheid
9 11 Omdat de spaarrentes in België veel lager liggen dan in Negerland, hoeven banken, zoals de Nederlandse bunq, ING en Triodos Bank daar veel minder hoge rentes te bieden om klanten aan te trekken. En dat doen ze dan ook. Maar omdat banken in Duitsland meer concurrentie hebben en dus beter hun best moeten doen om daar spaarders aan te trekken krijgen spaarders van ING daar 3,5% rente, terwijl Nederlandse klanten van ING 1,25% rente op hun spaarrekening krijgen; door Noémi van de Pol. Kortom, wanneer die Nederlandse banken internationaal actief zijn wordt de rente op spaargeld niet voornamelijk door de ‘geldmarkt’ bepaald, maar is rente vooral ook een businessmodel om winst te maken. https://www.nu.nl/economie/6280405/nederlandse-banken-bieden-in-duitsland-hogere-rentes-in-belgie-juist-veel-lagere.html
9 11 In 2021 stegen de dividenden met 60% en de winsten van de ondernemingen verdubbelden. Indien de helft van de dividenden die ondernemingen uitkeren, aan de werknemers zou toekomen, maakt dit een maandelijkse loonsverhoging van € 130 mogelijk. Bovendien worden de winsten op aandelen in België niet belast (in Nederland wel), waardoor verschillende miljardairs vorig jaar honderden miljoenen overwinsten maakten, zonder daarop een euro belasting te hoeven betalen en waardoor de Belgische schatkist € 4 miljard per jaar misloopt; door Luc Vanheerentals. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/11/helft-dividenden-voor-werknemers-maakt-loonstijging-van-130-euro-mogelijk-thierry-bodson/
9 14 De wereld, zoals wij die kennen, gekend hebben is voorbij. Vergeet ‘het is vijf voor twaalf’, dat was medio jaren ’70. Het kapitalisme ís het einde van de wereld geworden. De ‘American Dream’ (als je hard werkt, word je rijk) is vervangen door de ‘Groene Droom’ (alles ‘eco’, en dan redden we het). Beide dromen zijn nachtmerries, zij het gemankeerde, want bij een echte nachtmerrie schieten we vlak voor ‘het’ zal gebeuren in angst wakker. Nu blijven we slapen. We worden daarbij geholpen door de vermarkting van de apocalyps. Het kapitalisme maakt zelfs onze ondergang te gelde. Zo werd dat wat we (u en ik) niet zo lang geleden als immoreel en ontoelaatbaar beschouwden het ‘nieuwe normaal’. Maar ook een circulaire, ‘groene’ economie zal steeds méér energie nodig hebben als economische groei leidende blijft. Willen we een oplossing, dan moeten we uitgaan van een radicaal andere samenleving, binnen een radicaal veranderde wereld; door Paul Verhaeghe over het nieuwe boek van Lisa Doeland “Apocalypsofie – Over recycling, groene groei en andere gevaarlijke fantasieën” (2023), uitgegeven door Ten Have, Utrecht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/14/apocalypsofie-over-recycling-groene-groei-en-andere-gevaarlijke-fantasieen/
9 27 De voorwaarden van IMF-leningen – in veel gevallen harde bezuinigingseisen of een verhoging van de belastingen, waaronder BTW – werken armoede en ongelijkheid in de hand. Daardoor is de armoede en ongelijkheid in lage- of middeninkomenslanden vaak verergerd. Dergelijke noodleningen zouden kwetsbare landen juist in staat moeten stellen om vitale openbare diensten, zoals gezondheidszorg en onderwijs, te garanderen. Maar door de strenge voorwaarden hebben ze vaak het omgekeerd effect. Daarom wordt bepleit dat voor elk IMF-programma van tevoren een ‘effectbeoordeling op de sociaal-economische rechten van de bevolking’ opgemaakt wordt, dat openbaar gepubliceerd wordt; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/27/hrw-strenge-voorwaarden-imf-leningen-werken-ongelijkheid-in-de-hand/
9 30 Paul Goossens schreef in “De ongelijkheidsmachine; een verborgen Europese geschiedenis” (2023) een indrukwekkende analyse over hoe de mechanismen, die tot ongelijkheid leiden, steeds dieper graven in de fundamenten van de welvaartsstaat. Het boek neemt een lange historische aanloop om aan te tonen hoe onwezenlijk groot de ongelijkheidskloof op het einde van de 19e eeuw was, en dat die tot de Eerste Wereldoorlog geleid heeft, maar nadien ook op het ontstaan van de welvaartsstaat en progressieve belastingen. Lang duurde dat niet, want in de jaren ’70 begon de grote sloop van de gelijkheid en kregen de kapitaalmarkten alle vrijheid. In die periode praatten wij ook over ongelijkheid, erkent Goossens, maar dat gong over de dikke auto van de fabrieksbaas of wanneer bleek dat iemand veel geld kon uitgeven. We hadden geen data. Het kon gemakkelijk worden weggezet als cafépraat, maar dat is nu anders. Onderzoekers als Thomas Piketty en Emmanuel Saez brachten een berg aan data naar boven en tonen aan: “dit is onhoudbaar” [en ontoelaatbaar; GjH]. In de VS, het laboratorium van de ongelijkheid, zie je overal betaalmuren opduiken. Eerst in het onderwijs en de zorg. Nadien ook in de cultuursector, de sport, enzovoort. Overal krijg je een logica van ‘het moet geld opleveren’. Dit tast zowel de fundamenten van de welvaartsstaat aan als de pijlers van een samenleving. Daarom vindt Goossens dat ‘Links’ wèl moet klaarstaan bij de volgende crisis van het kapitalisme, die onvermijdelijk komt: “We hebben een Observatorium van de Ongelijkheid nodig”; door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2023/09/de-kapitaalmarkten-moeten-weer-in-hun-kot
10 19 Vanochtend werd bekend dat Arriva verkocht wordt aan het Amerikaanse ‘I Squared Capital’. Dat is een zogenaamde durf-investeerder; door NOS Nieuws. Dat nutsvoorzieningen gerund moeten worden als commerciële bedrijven die winst moeten maken, eventueel door aandelen uit te geven is mij al een doorn in het oog, maar nu dan de verkoop van een nutsbedrijf aan een bedrijf dat winstoptimalisatie voor enkelingen als enige doel heeft… Ik ga maar een stukje cello spelen, dat is beter voor mijn hart. https://nos.nl/artikel/2494657-nieuwe-eigenaar-arriva-durfinvesteerder-of-partner-in-energietransitie
10 20 Werkende mensen, die het minimumloon verdienen, leven steeds vaker in armoede. De wereldwijde loongroei nam begin 2022 voor het eerst in deze eeuw af, terwijl de winsten van bedrijven juist zijn gestegen. Werkende mensen, die het minimumloon verdienen en in armoede leven, hebben vaak een baan die belangrijk is voor de maatschappij, zoals in de zorg. Het is absurd dat banen, die de meeste waarde hebben voor anderen bij de laagstbetaalde banen horen, terwijl mensen, die milieuschade en sociale schade aanbrengen, zoals bij financiële bedrijven, in de fossiele industrie of de tabakshandel, juist veel meer betaald krijgen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6286077/mensen-met-minimumloon-leven-volgens-vn-studie-steeds-vaker-in-armoede.html
10 23 Jaarlijks sluizen bedrijven via Nederland tussen de $ 100 en $ 180 miljard (€ 94 tot € 170 miljard) aan winsten weg om belasting te ontwijken. Nederland is daarmee nu wereldwijd de koploper. Een ander financieel probleem voor de schatkist is dat miljardairs heel weinig belastingen betalen over hun vermogen; tussen de 0 en 0,5%. Dat komt met name doordat ze in eigen land met lege vennootschappen belasting ontwijken (legaal) of ontduiken (illegaal) en doordat er tot op heden geen serieuze poging ondernomen is om dat aan te pakken; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6286473/nederland-nummer-een-bij-bedrijven-die-winstbelasting-willen-ontwijken.html
10 23 Soms is het geweld inherent aan de maatschappij, het gevolg van een genadeloos economisch systeem. Neoliberalisme mag dan redelijk lijken, de gevolgen zijn gewelddadig voor de mensen die er onder lijden. “Ik denk aan hen, die staatssteun ontvangen omdat ze door ziekte, handicap of een andere reden niet kunnen werken”, zegt de Britse sociaal-realistische filmmaker onder veel meer van ‘The Old Oak’ (2023) Ken Loach. Ze moeten door bureaucratische hoepels springen, omdat de regering, de staat, zegt dat ze moeten aantonen dat ze willen werken. Wanneer dat mislukt, krijgen ze geen geld, lijden ze honger, wat een gewelddadig effect heeft. “De zaken die momenteel in Palestina gebeuren zijn gruwelijk maar in mijn land, Groot-Brittannië, reageren de politieke leiders van beide grote partijen volledig verkeerd. Ze zeggen constant ‘We moeten Israël steunen’ maar nooit ‘We moeten Palestina steunen’”. Terwijl de Palestijnen de laatste 100 jaar, en in het bijzonder de laatste 75 jaar, onderdrukt worden. Ze hebben geen rechten, ze worden gedood of vernederd, hun huizen worden vernield, hun land wordt gestolen, ze leven onder militaire bezetting en nu wordt Gaza ook nog eens volledig afgesloten van de wereld. Allemaal illegaal, maar niemand wijst op internationale wetten. “Voor mij is het feit dat de wereld zijn rug keert naar de rechten en het lot van de Palestijnen een van de grootste misdaden van de laatste 75 jaar.” Het neoliberalisme heeft hele gemeenschappen verwoest. “De schijn van liberale democratie wordt opgehouden, maar wanneer de heersende klasse zich onveilig voelt, gebruikt ze geweld”; door Ivo De Kock in gesprek met Ken Loach over de keuzes bij het maken van film en het waarom van die beslissingen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/23/ken-loach-over-the-old-oak-het-neoliberalisme-vernietigde-gemeenschappen-dat-is-ook-geweld/
10 31 Het vermogen van de 500 rijkste Nederlanders is afgelopen jaar ondanks zwaar weer voor diverse bedrijven, een haperende economie en geopolitieke spanningen weer groter geworden. Nooit eerder was het vermogen van de allerrijksten zo groot. Samen hebben ze nu een vermogen van € 241 miljard, bijna 5% meer dan een jaar eerder. Naast dat record is er ook een record aantal miljardairs: 51 Nederlanderse aandeelhouders hebben een vermogen van € 1 miljard of meer. Dat zijn er 4 meer dan vorig jaar. Wie een vette bankrekening heeft, is in Nederland aan het goede adres. Hier hebben de superrijken een uitzonderlijke lage belastingdruk. Daarnaast blijkt het Nederlandse belastingstelsel ‘regressief’: hoe meer je verdient, hoe minder belasting je procentueel betaalt. Zelfs in de VS betalen de rijksten verhoudingsgewijs meer belasting dan in Nederland. In deze wereld van potentiële overvloed sterft elke 5 seconden een kind jonger dan 10 jaar aan honger of aan de directe gevolgen daarvan; door Tom van Gurp, Henk Willem Smits en Johan Depoortere. https://www.nu.nl/economie/6287548/ondanks-inflatie-oorlog-en-recessie-zijn-nederlandse-rijken-toch-weer-rijker.html, https://www.ftm.nl/artikelen/superrijken-betalen-geen-belasting-in-nederland? en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/31/muiterij-van-peter-mertens-brengt-klaarheid-in-de-chaotische-wereld/
11 10 Na mijn gesprek met een vriend vandaag, eentje die ik aan mijn bedrijvigheid binnen de PSP overgehouden heb, denk ik er sterker over om op 22 november maar ongeldig te gaan stemmen. Immers, geen enkele partij staat echt een fundamenteel andere economie voor gericht op welzijn in plaats van op weelderige welvaart voor enkelingen, wil werk maken van pacifisme èn wil de banden met de VS dus drastisch extensiveren. Om bij ons ‘doorgeschoten liberale kapitalisme’ alleen in verkiezingsbeloften en -debatten aandacht te schenken aan de onrechtvaardige maar onontkoombare uitvloeisels van dat economisch model voor Nederlanderse burgers, en voor mensen overal elders in de wereld, is een spel waaruit ik geen hoop put dat we ooit in de wereld gaan zetten wat lijkt op wat mij voorstaat.
11 16 In het weekend van 9 en 10 september jl. kwamen de G20-landen samen. Wat in de media en pers onderbelicht is gebleven, is de oproep van zo’n 300 economen, journalisten, miljonairs en toppolitici aan de G20-leiders om door internationale samenwerking de rijkste mensen van deze planeet te belasten en een einde te maken aan belastingcompetitie en belastingontwijking; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/16/belast-de-superrijken/
11 22 Rabobank moet een boete van € 26,6 miljoen betalen vanwege geheime afspraken met Deutsche Bank over de handel in staatsobligaties. Toezichthouders betrapten de Rabobank ook in 2013 op het manipuleren van internationale rentetarieven. In die zogeheten ‘Libor-zaak’ schikte de bank uiteindelijk voor € 774 miljoen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6290810/rabobank-krijgt-miljoenenboete-vanwege-verzwijgen-kartel-met-deutsche-bank.html
11 24 Internationale rangschikkingen over de grootte van de sociale uitgaven houden geen rekening met fiscale sociale uitgaven, of verplichte en vrijwillige (noodzakelijke) private verzekeringen. In dit artikel worden die cijfers van 22 Westerse landen wèl meegeteld. Frankrijk en de VS scoren dan met 34% van hun bbp het hoogst. Nederland is 4de met ruim 29% en België 5de met 27%; door Matthias Somers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/24/en-dan-nu-even-tijd-voor-de-echte-prijs-van-onze-belgische-sociale-zekerheid/
12 13 In november van dit jaar verscheen de Nederlandse vertaling van het oorspronkelijk in het Engels gepubliceerde “Limitarisme, Pleidooi tegen extreme rijkdom” van Ingrid Robeyns. Het is een krachtig betoog voor een limiet aan de hoeveelheid rijkdom die een individu mag vergaren. Rijkdom is net als armoede een veelkoppig monster. Stel dat je 50 uur per week werkt van je twintigste tot je vijfenzestigste – week in week uit; jaar in jaar uit. Wat zou dan je uurloon moeten zijn om aan het eind van je loopbaan in total £ 23 miljard te hebben verdiend (het vermogen van een van Engelands rijkste personen)? Het antwoord is £ 196.581 voor elk gewerkt uur (gedurende 45 jaar). Maar niet altijd zijn cijfers interessant en er wordt veel mee gemanipuleerd, maar in dit geval gaat het om iets steekhoudends: want wat is hoeveel en hoeveel is genoeg en verantwoord? Robeyns zoekt naar een oplossing om de groeiende kloof tussen arm en rijk te slechten, omdat te grote ongelijkheid en te grote tekorten tot woede leiden die wereldwijd in geweld kan overgaan; door Wil Heefer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/13/rijkdom-en-rechtvaardigheid/
12 20 “Met dit akkoord krijgen we begrotingsregels, die hervormingen aanjagen, met ruimte voor de juiste investeringen en toegesneden op de situatie waarin een land zich bevindt”, aldus onze demissionair minister Sigrid Kaag van Financiën; door NOS Nieuws. Wie weet hoe ‘hervormingen’ bijvoorbeeld de Griekse huishoudens de armoe in gestort heeft ten bate van Noord-Europese banken en wie zich realiseert dat ‘hervormingen’ ook in Nederland geleid hebben tot een enorme inkomensongelijkheid en een opeenhoping van geld bij grootbedrijven en miljonairs, die miljardairs werden, die nagenoeg geen belasting betalen is gewaarschuwt en wie zich daarvan niet op de hoogte gesteld heeft, put er wellicht hoop uit. https://nos.nl/artikel/2502297-europese-ministers-van-financien-bereiken-akkoord-over-nieuwe-begrotingsregels
12 20 De grootste klimaat-kwetsbaarheden en -noden liggen in de armste landen. De Wall Street Consensus is dat zij de benodigde investeringen gaan financieren door ons pensioengeld te lenen. Omdat de minvermogende staten eerst allerlei risico’s willen afdekken – de-risking investments – blijft, uiteraard na een redelijke commissie voor Blackrock en collega’s, een mooi en veilig rendement over voor Westerse senioren, is de gedachte. Win-win. Het probleem is echter dat private fondsen de dynamiek van de mondiale financiële markten volgen, zelfs als het geld dat ze beheren via onze collectieve pensioenstelsels is gespaard, ook wanneer die pensioenfondsen groener dan groen willen zijn; door Dirk Bezemer. https://www.groene.nl/artikel/rond-het-kalf
12 24 Het akkoord dat de Europese ministers van Financiën onlangs bereikten over nieuwe begrotingsregels zal overal in Europa enorme maatschappelijke gevolgen hebben. Dat hierover nauwelijks een maatschappelijk debat heeft plaatsgevonden en dat media hierover niet meer dan memorerend hebben bericht, zonder die achtergronden te verschaffen, is een buitengewoon intens democratisch probleem; door Seppe De Meulder, die het probleem analyseert, dat ik hiervoor op 12 20 al aanstipte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/24/waarom-iedereen-zich-zorgen-zou-moeten-maken-over-de-nieuwe-europese-begrotingsregels/
12 29 Recordnat, recordwarm en ook het beursjaar is verrassend goed verlopen. De AEX-index noteert dit jaar een stijging van 14%, en dat is bovengemiddeld sterk. Op de internationale beurzen trokken technologiebedrijven de kar. Op Wall Street domineren de grote techbedrijven, met name de Magnificent Seven, te weten Amazon, Alphabet (Google), Apple, Meta (Facebook, WhatsApp, Instagram, Threads), Microsoft, Nvidia en Tesla. Die zeven hebben samen een beurswaarde van $ 12,1 biljoen, net zo veel als de economieën van België, Duitsland, Frankrijk, Italië en Nederland samen; door André Meinema, die dit allemaal presenteert als dolle pret, maar niet wijst op de gevaren van die opeenhoping van geld (=macht). https://nos.nl/artikel/2503149-beursjaar-om-in-te-lijsten-verrassend-goed
Inzichten 5 27 Vandaag hoorde ik voor het eerst van Tijs Goldschmidt. Hij werd geïnterviewd door Mieke van der Weij en Peter van der Wielen. Hij is net als ik een bioloog met een observerende ‘biologische kijk’ op de dingen. Hij maakt net als ik de indruk alles in het leven mooi en ontspannen op te vatten. Hij kan zichzelf en zijn opvattingen net als ik relativeren, soms zelfs met ‘mijn’ humor. Net als ik heeft hij naast zijn mannelijke* eigenschappen ook zijn vrouwelijke* eigenschappen ontwikkelt. Goldschmidt getuigt net als ik van zelfkennis. Hij kiest net als ik zijn woorden zorgvuldig. Hij heeft net als ik een ‘zware ondertoon’ in zijn leven. Maar hij weet veel en is creatief. Ik kocht na dit interview direct zijn nieuwste boek “Dansen als de meeuwen” (16-5-2023). Ik vermoed dat hij net als ik niet zorgt te krijgen wat hij hebben wil, maar juist door te observeren kijkt wat er gebeurt wanneer hij niet optreedt. Zijn essays zouden uitnodigingen zijn om mee te denken. *Het mannelijke staat dan voor focussen, ‘jagen’ en regelen; een soort koude, kille, logische en onthechte energie, die je bij archetypische vaders ziet en het vrouwelijke voor het met aardse energie dingen tot leven brengen; communiceren, creëren en gericht op sfeer; een warme, gevoelsmatige aanpak om het met elkaar goed te hebben. Disclaimer: welke eigenschappen en gedragingen als mannelijk en vrouwelijk worden beschouwd, verschilt overigens per cultuur. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/bf144b4b-6e52-401c-8063-268219b46df9/2023-05-27-tijs-goldschmidt-pc-hooftprijs-winnaar-2023
10 10 “We zijn het onszelf verplicht voortdurend te interpreteren wat we meemaken, anders is het leven niets meer dan een biologisch fenomeen” schijnt de Franse filosoof Paul Ricoeur gezegd te hebben; door Marianne Klerk. En of-t-i het nu gezegd heeft of niet: het is ook hoe ik tegen mijn leven aankijk. https://www.de-internet-gids.nl/artikelen/versie-23-over-de-man-die-doodging
11 24 Zonder acties was het betogingsverbod er ongetwijfeld gekomen, maar we hebben actie gevoerd. Onze actievoerders zijn ervoor de straat op gegaan en hebben er samen voor gezorgd dat sommige partijen binnen de Belgische Vivaldi-regering zijn gaan inzien dat dit wetsontwerp geen goed idee is. Dit is een overwinningvoor vakbonden èn middenveld. De betogingen hebben dus hun effect niet gemist. Nu is het wachten op het moment waarop de 3 bewuste artikelen effectief uit de wetstekst worden gehaald. We moeten dus waakzaam blijven. De recente veroordeling van actievoerders van Greenpeace door de rechtbank van Brugge bewijst dat een rechter een wet helemaal anders en ten nadele van fundamentele burgerrechten, zoals het recht om te betogen, kan interpreteren dan de wet oorspronkelijk was bedoeld; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/24/betogen-tegen-betogingsverbod-heeft-zeker-effect-niet-gemist/
12 23 De vraag ‘Wat betekent het om goed te leven?’ is het onderwerp van de nieuwe roman “Dagen van glas” (2 november 2023, Uitgeverij Cossee in Amsterdam) van Eva Meijer. Daarin voert deze dichter, filosoof en schrijver 3 gezinsleden op. Wat mij raakt is dat Meijer stelt dat verhalen haar uitzoeken. Zij is niet degenen, die het verhaal bedenkt, maar verhalen ‘bezoeken haar’ en daaraan probeert zij als schrijfster recht aan te doen. Zo was zij in een vakantiehuisje en zag ineens iemand tegenover zich. Het was vroeg in de ochtend en achter haar was licht. Het duurde even voordat zij zich realiseerde dat zij zichzelf in spiegelbeeld zag. Dat werd het begin van het eerste hoofdstuk van dit boek. We maken op elk moment van ons leven een verhaal van ons leven, zegt Meijer, die lijdt aan long covid. Op een ander moment in ieders leven kan het gebeuren dat het nodig is sommige delen van eerdere verhalen te herzien. Met onze verhalen reageren we volgens haar op een existentiële eenzaamheid, en geven we op een of andere manier betekenis aan ons leven. Uiteindelijk moeten we ieder voor zich bepalen wat ‘liefde’ inhoudt en wat ‘waarde’ is. Als schrijver zitten we niet alleen in onze verhalen, maar staan daar ook naast. Tijdens verschillende periodes in hun leven zoeken een dochter, haar moeder en haar vader in de nieuwe roman oprecht naar een manier om te leven. Zij zijn zich bewust van de taal, die behulpzaam kan zijn om anderen te bereiken. In de meest dramatische zin van haar boek schrijft Meijer: “door het raam van de tijd kun je de liefde helder zien, helder en constant als een ster, en ernaast de dood, die er altijd al bij was.” Door met de personages mee te leven, zien we iets van een geheel. In haar schrijverschap raken filosofische inzichten elkaar, maar anders dan haar eerdere boek “Voorwaarts” (2019, eveneens Cossee) vertegenwoordigen haar personoges in dit laatste boek geen politieke inzichten. In dit boek zijn daarentegen zachte subtiliteit, kleine gebeurtenissen en kleine woorden van groot belang; door Eva Meijer, geïnterviewd door Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/552dc948-d5b5-44dc-ac31-23b4e62f3e62/2023-12-23-dagen-van-glas-over-het-verstrijken-van-de-tijd
12 30 Natuurlijk is het leuk om in de donkere dagen rondom kerst lichtjes aan te steken, maar in onze geciviliceerde wereld zijn we de heilzame werking voor onze rust van de donkerte ’s nachts vergeten en het belang van licht overdag (dus juist in deze tijd zoveel mogelijk naar buiten). Niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren, waaronder insecten, en planten; door Joke Meijer, geïnterviewd door Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/8bd17d01-4e6d-43f7-8f1b-ca6fa6457113/2023-12-30-heilzame-tips-voor-donkere-dagen
Klimaat en klimaatverandering 7 26 Op dit moment worden in China en de Verenigde Staten temperaturen van meer dan 50ºC gemeten en is het in Zuid-Europa bloedheet met onblusbare bosbranden op enkele Griekse eilanden tot gevolg. ’s Werelds extreemste hittegolf speelt zich af echter momenteel af op een plek waar maar weinig mensen komen: het open water van de Noord-Atlantische Oceaan. De gemiddelde temperatuur van het zeewater, over dit reusachtige wateroppervlak van de evenaar tot aan Groenland en Spitsbergen, is daar opgelopen naar 24,6ºC; een sprong van 1,5ºC warmer dan wat in de afgelopen tientallen jaren een normale juli-temperatuur was. Statistisch is zo’n grote afwijking onmogelijk, maar de praktijk trekt zich daar kennelijk niets van aan; door NU. https://www.nu.nl/klimaat/6273811/onmogelijke-hittegolf-atlantische-oceaan-wordt-nog-extremer.html
7 26 Het 350 meter lange zonnefietspad bij Maartensdijk is aangelegd als proefproject voor 3 jaar en ligt er nu dus nog tot en met juni volgend jaar. Dan beslist de provincie Utrecht of er een vervolg komt. Eerder, in 2018 werd een proef gedaan met zonnepanelen in een autoweg. Dat project werd vroegtijdig stopgezet, omdat de panelen niet bestand waren tegen (zware) vrachtwagens en de auto’s die er overheen reden. Om die reden is gekozen over te gaan op een proef met een fietspad. In 2014 had Krommenie in Noord-Holland de primeur met een solarfietspad van 70 meter. Dat was ook een proef. De resultaten daarvan zijn nog niet bekend (gemaakt). Het pad bij Maartensdijk is zover bekend het langste zonnepanelen-fietspad ter wereld. Bij de opening 2 jaar geleden ging de provincie Utrecht ervan uit dat het zonnefietspad ongeveer 137 mWh per jaar zou opleveren. In juli 2022 bleek dat de opbrengst bleef steken op 36 mWh, 26% van de raming. Dit jaar blijkt de opbrengst wederom 26%; door NOS Nieuws in samenwerking met RTV Utrecht. https://nos.nl/artikel/2484255-innovatief-zonnefietspad-bij-maartensdijk-levert-bijna-niets-op
8 09 Mijn laatste woorden zijn gedacht/ik kan niet meer/ en spreken gaat niet hier/ Het is eenzaam. Aan deze kant./ Van het papier./ Het is zo eenzaam hier. Een gedicht van Ingmar Heytze “Vos onder ijs” (1990). De klimaatcrisis raakt alles en iedereen en iedere politieke partij zou na het IPCC-rapport een single-issue partij moeten zijn, maar Wobke Hoekstra en Mark Rutte doen alsof er geen urgentie is. Je zou ze met de oren aan de muur spijkeren en ze het hele IPCC-rapport in hun gezicht toeteren. Zoveel invloed en macht en zo weinig verantwoordelijkheidsgevoel. En wij, bezorgde mensen, zijn ontheemden geworden in de klimaatcrisis. Je past je manier van leven aan, je vliegt nauwelijks meer en eet zoveel mogelijk vegetarisch, maar je bent de os die alles trekt en niets veroorzaakt; een mooie omschrijving van hoe ik me soms voel. We zijn op onszelf teruggeworpen met nergens hulp in zicht. Eenzaam als in een gedicht van Ingmar Heytze voel ik me met mijn opvattingen over de wereld waarin ik leef; vandaag in de Gutmensch-scheurkalender.
8 12 Sinds 1950 is duidelijk dat de Atlantic Meridional Overturning Circulation, de AMOC, een belangrijke motor voor ons klimaat is. Klimaatonderzoekers rekenen dit complexe geheel van wereldwijd samenhangende zeestromingen tot een van de ‘tipping points’ voor het klimaat: als het systeem omslaat – bijvoorbeeld stilvalt – heeft dat een plotse en wereldwijde onomkeerbare verandering tot gevolg. Volgens de klimaatfysicus Peter Ditlevsen en de statisticus Susanne Ditlevsen zijn er waarschuwingssignalen waargenomen dat het systeem al deze eeuw zou kunnen ineenstorten als we CO2 blijven uitstoten zoals we dat nu doen; door Anonymus via De Wereld Morgen op 12 augustus. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/wat-als-een-van-onze-belangrijkste-klimaatmotoren-stilvalt
9 03 Op Prinsjesdag komt het kabinet met een eigen inschatting van de omvang van jaarlijkse subsidies aan de fossiele sector en wat de gevolgen zullen zijn van de afbouw daarvan. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat gaf een paar jaar geleden aan dat het om € 4,5 miljard aan subsidie zou gaan, maar liet belangrijke posten weg. Milieudefensie, Oil Change International en SOMO hebben becijferd dat aan de fossiele sector jaarlijks € 37,5 miljard verstrekt wordt, met als gevolg: financiële prikkels om energietransitie vooral uit te stellen, inkomstenderving voor de schatkist en het onmogelijk maken om klimaatdoelstellingen van Parijs te halen; door Heleen Ekker. https://nos.nl/artikel/2489141-onderzoek-jaarlijks-37-5-miljard-euro-subsidie-naar-fossiele-sector
9 04 Hoewel ze grotendeels verantwoordelijk zijn voor de verergerende klimaatcrisis in Oost-Afrika, betaalden de rijke landen Ethiopië, Kenia, Somalië en Zuid-Soedan in 2021 slechts $ 2,4 miljard voor klimaatgerelateerde ontwikkelingsfinanciering; een schril contrast met de $ 53,3 miljard dollar die Oost-Afrika jaarlijks nodig zegt te hebben om zijn klimaatdoelen voor 2030 te halen. En 45% van die $ 2,4 miljard waren leningen, waardoor de regio verder in de schulden is gestort. Langdurige droogte en onregelmatige regenval hebben bijna 13 miljoen dieren gedood en honderdduizenden hectaren gewassen gedecimeerd. Miljoenen mensen kwamen zonder inkomen of voedsel te zitten, van 2021 tot en met 2022 [er staat ‘eind 2023’, maar zover zijn we nog niet; GjH] is zo’n $ 30 miljard aan verliezen geleden, meer dan 40 miljoen mensen in de vier landen lijden door twee jaar droogte en jarenlange overstromingen ernstige honger, nog verergerd door ontheemding en conflicten. Wereldwijde financiële instellingen zijn ook medeplichtig aan deze door het klimaat veroorzaakte hongercrisis, omdat ze ontwikkelingslanden meeslepen in een schuldenspiraal, waardoor ze niet kunnen herstellen van opeenvolgende schokken. Alleen al de G7-landen en Rusland zijn verantwoordelijk voor 85% van de wereldwijde uitstoot sinds 1850; dat is 850x de gezamenlijke uitstoot van deze landen; door Oxfam België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/04/rijke-landen-betaalden-minder-dan-5-van-miljarden-die-oost-afrika-nodig-heeft-om-klimaatcrisis-aan-te-pakken/
9 06 Afgelopen zomer was wereldwijd ‘met afstand’ van bijna 0,7°C de warmste ooit gemeten. De temperatuur op aarde was in de maanden juni, juli en augustus gemiddeld 16,77°C en dat is 0,66°C hoger dan het gemiddeld in de jaren 1991 tot en met 2020 was. De gemiddelde temperatuur in Nederland was 18,4°C. Dat is bijna een graad warmer dan het langjarig gemiddelde van 17,5°C. Wereldwijd zien wetenschappers de verbranding van onder meer aardgas, olie en steenkool en El Niño als de belangrijkste oorzaken van de temperatuurstijging; door NOS Nieuws, met een verduidelijkende grafiek. https://nos.nl/artikel/2489431-zomer-2023-wereldwijd-met-afstand-de-warmste-ooit-gemeten
9 08 Sinds korte tijd (een eeuw, en met name de laatste 40 jaar) is de concentratie van energieleveringen in handen van enkele multinationale corporaties. Oorlog deed de vraag naar energie volgens de cijfers en analytische modellen groeien net als de superwinsten, die energiebedrijven boeken. Sinds Ronald Reagan & Margaret Thatcher in het Westen aan de macht waren lieten enkele megacorporaties, gerechtvaardigd door de rauwe ideologie van het neoliberalisme, zich inkopen in de politiek: de enorme sponsoring door die kringen van politici in Europa en de Verenigde Staten van Amerika (denk aan de hemelhoge lobbybedragen in de kleine en nagenoeg besloten politieke macht zoals het Congres of de Europese Commissie) spreken boekdelen. Aviel Verbruggen fileert in dat verband ook de Europese Green Deal en ook voor redelijk geïnformeerde intellectuelen zal de deskundige, wetenschappelijk analyse van deze auteur herhaaldelijk een ‘eye-opener’ zijn. Hij beschrijft de manier, waarop onze media in de loop van de jaren toenemend gemanipuleerd werden om de bevolking te laten geloven dat met centralistische megaprogramma’s de problemen van de toekomst voor de eigen en mondiale overleving opgelost kunnen worden; in de toekomst meer van hetzelfde te doen. Dat is natuurlijk aantoonbaar onjuist. De macabere huidige belangen, met een steeds grotere concentratie van geld en macht bij enkelen, duurt voort: financiële crashes, klimaatrampen, militaire onderdrukking en groeiende ongelijkheid zijn daarvan het resultaat. De auteur houdt de band tussen (al of niet) democratie, geld, macht en de leefbaarheid van de wereld in zijn boek voortdurend in het oog; door Rik Pinxten over “Energie- en klimaatbeleid ontluisterd; democratische omwenteling tegen neoliberale doorbraak” (2023) door Aviel Verbruggen en uitgegeven door Garant. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/08/energie-en-klimaatbeleid-ontluisterd-een-sterk-staaltje-deskundigheid-en-engagement/
9 16 “Met mijn achtergrond is het niet zo moeilijk om te zien dat deze westerse benadering van de klimaatcrisis een koloniaal en eurocentrisch perspectief reproduceert”, aldus filosoof en wetenschappelijk onderzoeker Milton Almonacid. Men gelooft dat de mensheid [en met name ‘wij’; GjH] altijd zal overleven. Het idee is dat we eeuwig zullen leven, zoals we dat nu doen. Tegelijkertijd hebben we de natuur vernietigd voor ons voordeel. Het Westerse klimaatbeleid biedt een beperkte definitie van wat leven is. Het is een antropocentrische manier van denken, die ons juist naar de klimaatcrisis heeft geleid. Almonacid hekelt de ‘groene transitie’, de investering van veel energie en geld in grondstoffen en mineralen, zoals lithium uit het mondiale Zuiden, hetgeen neerkomt op een zoektocht van voornamelijk rijke landen naar nieuwe grondstoffen. Dit zorgt voor meer ecologische druk op die landen en meer mensenrechtenschendingen. De werkelijke vraag is volgens hem [en mij (al heel lang); GjH] in hoeverre we bereid zijn onze moderne comfortabele leefomstandigheden op te geven; door Mirla Klijn. https://www.oneworld.nl/klimaat/inheemse-filosoof-werk-mee-aan-de-ondergang-van-de-westerse-beschaving/
9 20 Sinds 2000 heeft geen enkel G20-land ooit meer dan 11% CO2-uitstoot in één jaar tijd kunnen verminderen. Groot-Brittannië is recordhouder met een uitstootreductie van 10,9% in 2014. De wereld zal inmiddels 7x sneller koolstofarm moeten worden; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/20/om-klimaatdoelen-parijs-nog-te-halen-moet-het-7-keer-sneller/ en de Europese Unie gebruikt heffingen op CO2-uitstoot om een gaspijplijn in Roemenië te financieren (€ 86 miljoen in de Tuzla-Podisor-pijplijn), terwijl de Europese Unie op het wereldtoneel aandringt op een uitfasering van fossiele brandstoffen; door Raluca Besliu. https://www.mo.be/nieuws/eu-pompt-klimaatgeld-roemeense-gaspijplijn
9 27 Zes Portugezen tussen de 11 en 24 jaar oud hebben een zaak aangespannen tegen 32 Europese landen, waaronder Nederland. Ze willen dat de rechters van het Hof beslissen over de vraag: is het een schending van onze mensenrechten als landen hun klimaatafspraken niet nakomen? Deze landen zouden namelijk te weinig klimaatactie ondernemen. De 6 beroepen zich onder meer op artikel 2 (recht op leven), artikel 8 (recht op een thuis) en op artikel 3 (verbod op foltering en inhumane behandeling); een artikel dat in een klimaatzaak nog niet eerder is toegepast. Praktisch alle klimaatwetenschappers zijn het erover eens dat regeringen niet genoeg doen om het akkoord van Parijs na te leven. Daarom zou het verbazen als een rechter op eigen houtje gaat bepalen dat dat wel zo is. Er liggen op dit moment, naast deze zaak van de Portugese jongeren, nog 2 andere klimaatzaken bij de ‘Grote Kamer’ van het Hof. Eén is aangespannen door 4 oudere Zwitserse vrouwen, de Klimaseniorinnen, die een bedreiging van het leven van oudere mensen waarnemen door de toenemende hittegolven. De ander komt van een Franse oud-burgemeester. Hij is bang dat zijn gemeente door zeespiegelstijging langzaam in zee verdwijnt; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2491989-problemen-door-hitte-en-bosbranden-portugese-jongeren-klagen-32-europese-landen-aan
9 28 September 2023 behoort voor Nederland tot de meest warme en zonnige septembermaanden sinds dit gemeten wordt. De temperatuur steeg gemiddeld naar 17,6ºC, waar 14,7ºC normaal is, en het aantal zonuren bedroeg nu al 212 tegenover 159 normaal. September telde bovendien maar liefst 8 zomerse dagen (25ºC of meer), terwijl 2 zomerse dagen normaal zijn. Opmerkelijk was ook dat die dagen allemaal achter elkaar vielen. Niet eerder werd het in september 8 dagen op rij 25 graden of meer; door NU. https://www.nu.nl/binnenland/6282923/hittegolven-en-volop-zon-september-is-tropischer-dan-zomermaand-augustus.html
10 5 De gemiddelde temperatuur op aarde ligt momenteel al 1,4ºC hoger dan het pre-industriële tijdperk tussen 1850 en 1900. We zijn de grens, die in het klimaatakkoord van Parijs werd vooropgesteld als doelstelling om de ergste gevolgen van de klimaatverandering te vermijden al dicht genaderd [waarbij het uiteraard dom zou zijn te denken dat 1,4ºC verhoging volstrekt veilig is en 1,5ºC rampzalig; GjH]; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/05/2023-op-kruissnelheid-om-warmste-jaar-ooit-te-worden/
10 5 Sinds 1980 zijn minstens 37 amfibieënsoorten uitgestorven, met als meest recente de klompvoetkikker (Atelopus chiriquiensis) en de spitsneus-bergstroomkikker (Taudactylus acutirostris). Ziektes en het verlies van leefgebied zijn de voornaamste boosdoeners, maar ook de klimaatcrisis wordt steeds meer de grootste bedreiging. Dat maakt van amfibieën de meest bedreigde gewervelde dieren ter wereld: 41% van gevolgde amfibieënsoorten wordt momenteel met uitsterven bedreigd (over de hele wereld zijn er 8615 soorten amfibieën bekend, waarvan er 8011 gevolgd worden). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/05/vier-op-de-tien-amfibieen-dreigen-uit-te-sterven/
10 8 De milieubewegingen waren niet blij met de voordracht van Wobke Hoekstra om EU-commissaris voor Klimaat te worden, maar zij hebben het ‘klimaat-examen’ aangegrepen om hem verregaande uitspraken te laten doen, op grond waarvan het Europees Parlement de voordracht alsnog steunde. Dachten de Europese Christendemocraten met Hoekstra een troef in handen te hebben om Europese klimaatambities af te zwakken, de uitgeklede Natuurherstelwet van Frans Timmermans is nu juist door dit ‘examen’ een ambitieus nieuw leven ingeblazen. Hoekstra heeft zich onder veel meer vastgelegd op het terugbrengen van de broeikasgasuitstoot van ten minste 90% in 2040 èn de toezegging van een concreet plan voor de afbouw van fossiele subsidies; door Kysia Hekster. https://nos.nl/artikel/2493317-hoe-wopke-hoekstra-klimaatcommissaris-werd-we-zijn-in-de-val-gelokt
10 9 Het KNMI heeft 4 verschillende ‘toekomstpaden’ opgesteld: de gevolgen voor het toekomstige, Nederlandse klimaat in relatie tot de mate waarin de mensheid broeikasgassen blijft uitstoten. Voor elk scenario is naar een groot aantal aspecten gekeken in de jaren 2050, 2100 en 2150. Het gaat bijvoorbeeld om droogte, neerslag, temperatuur, verdamping, wind, zeespiegelstijging en zonnestraling. Al degenen ten spijt, die beweren dat er een nieuwe ijstijd aan zit te komen, ontstaan er in alle scenario’s zwaardere buien, stijgen de temperatuur en de zeespiegel, worden de winters natter en de zomers droger. In de hoge-uitstoot-scenario’s zijn de gevolgen veel groter dan wanneer de uitstoot snel omlaag zou gaan. Het aantal zomerse dagen, dagen waarop 25°C of meer gemeten worden, stijgt van 28 per jaar tot 40 in de lage-uitstoot-scenario’s. Bij een hoge uitstoot worden het er naar verwachting 49 in het jaar 2050 en 89 in 2100. In de toekomst zullen hittegolven vaker voorkomen en langer duren. Als de uitstoot hoog blijft, zal de thermometer vaker 40°C aangeven; door Heleen Ekker. https://nos.nl/artikel/2493464-nieuwe-knmi-scenario-s-grote-gevolgen-in-nederland-door-veranderend-klimaat
10 23 De toekomst staat niet vast; die hangt af van onze daden. De verwachtingen van doemdenkers (overmorgen komt de apocalyps) en eco-modernisten (toekomstige technieken zullen ons redden) zijn van de pot gerukt, want hun voorspellingen voor de lange termijn gaan uit van het idee dat de context min of meer dezelfde zal blijven, terwijl de geschiedenis leert dat er tussendoor altijd onverwachte dingen opduiken. Bovendien moet je voor toekomstvoorspellingen begrijpen wat energie is. Daarover gaat het nieuwste boek van Vaclav Smil, die de geschiedenis van de mensheid aan de hand van energieverbruik tot op heden beschrijft en zijn verhaal gedetailleerd onderbouwd. Als je niet begrijpt wat energie is, ben je in goed gezelschap: Richard Feynman (Nobelprijs fysica 1965) weet het ook niet. Ze komt voor in verschillende vormen, die telkens een omzetting vereisen om voor ons bruikbaar te worden. Hoewel we nog 0,2°C verwijderd zitten van de ‘klimaatdoelstelling van Parijs’, zullen we voorlopig nog van fossiele producten afhankelijk blijven voor het in stand houden van onze samenlevingen. Smil legt het in 4 lezenswaardige hoofdstukken met 100 pagina’s aan bibliografische verwijzingen, index en voetnoten uit. Wanneer dat haalbaar zou zijn zou véél minder consumeren en produceren de mensheid misschien wel uit de brand kunnen helpen, in combinatie met een ongelooflijk snelle overschakeling naar hernieuwbare energie, maar is dat haalbaar zolang we een economie hebben die gebaseerd is op economische groei? En is dat haalbaar wanneer er nog zoveel mensen over heel de wereld achtergesteld leven op de Westerse mens? Door Paul Verhaeghe over “Zo zit de wereld in elkaar” (‘How the world really works’, 2022) geschreven door Vaclac Smil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/23/zo-zit-de-wereld-in-elkaar-wat-leert-wetenschap-ons-over-verleden-heden-en-toekomst/
10 23 De afgelopen Nederlandse kabinetten hebben ‘aarzelend’ klimaatbeleid gevoerd en daar moet snel verandering in komen. Dat zeggen 12 vooraanstaande Nederlandse klimaatwetenschappers verbonden aan het VN-klimaatpanel IPCC in een brief met – en dat is bijzonder voor wetenschappers – aanbevelingen voor de politiek. Een daarvan is om voor elk ministerie een zogenoemde klimaatambassadeur aan te stellen. Daarnaast is een betere verbinding nodig tussen verschillende overheids-lagen; door NOS-Nieuws. https://nos.nl/artikel/2495073-wetenschappers-aanpak-klimaatbeleid-te-aarzelend-en-weinig-effectief
10 24 Om de klimaatcrisis te tackelen mogen we ‘geen maatregelen, zeggen politici vaak uitsluiten’ er op doelend de deur open te zetten voor atoomenergie, zeker nu in verkiezingstijd. Terwijl atoomenergie Nederland in zijn klimaatbeleid niet vooruit gaat helpen. De experts, die klimaatminister Rob Jetten (D66) adviseerden, waren er duidelijk over: in het streven Nederland voor 2050 klimaatneutraal te maken, atoomenergie een niet-bestaande of hooguit zeer kleine rol spelen. Maar toen Jetten deze zomer het eerste concept van zijn energievisie publiceerde, stond die haaks op dat advies. Jetten wil vooral inzetten op een ‘maximaal energieaanbod’ oftewel: zoveel mogelijk energie opwekken met zo min mogelijk uitstoot – tot 2050 met 2 tot 4 extra atoomcentrales. Daarmee lijkt Jetten vooral de energie-intensieve industrie te dienen, zoals kunstmestbedrijven en de staalindustrie, en nìet de klimaatneutrale samenleving, die we volgens de experts nodig hebben. Atoomenergie is geen klimaatbeleid en in verkiezingsdebatten moeten we ons daar niet door moeten laten afleiden. Binnen het energiebeleid moet de vraag gesteld worden: hoe rechtvaardig is kernenergie? Het antwoord is ‘onrechtvaardig’, omdat burgers opdraaien voor de investeringskosten, vanwege het radioactieve afval van de centrales en door de uraniumwinning; door Lisa Busink. https://www.oneworld.nl/klimaat/kernenergie-is-een-sprookje-ten-koste-van-echt-klimaatbeleid/
11 02 De uitstoot van CO2 zou sneller dan gedacht voor opwarming zorgen, en die snelle opwarming zou minder verhuld worden door de afkoelende aerosolen. Daardoor zou de temperatuur de komende jaren sneller omhoog gaan; gemiddelde met 0,27ºC per 10 jaar, anderhalf keer sneller dan de gemiddelde stijging tussen 1970 en 2010. Omdat er een grote vertraging zit tussen de stijging van de CO2-concentratie en de daadwerkelijke opwarming, zal de temperatuur de komende decennia waarschijnlijk sowieso sterk blijven stijgen. Ook als we vandaag zouden stoppen met het uitstoten van broeikasgassen; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6287993/gaat-klimaatverandering-sneller-dan-gedacht-topwetenschapper-vreest-van-wel.html
11 07 Afgelopen maand was 0,4°C warmer dan oktober 2019. Het was de heetste oktober tot nu toe gemeten. De opwarming van de aarde ligt dit jaar op 1,43°C. In Europa viel afgelopen maand bovendien bovengemiddeld veel regen, terwijl het in delen van Mexico en het zuiden van de VS juist droger was dan gemiddeld. In andere delen van de wereld, waaronder het zuiden van Afrika, Centraal-Azië en het zuidoosten van China bijvoorbeeld, was ook natter dan gemiddeld. Ook voor het zee-ijs rond Antarctica was oktober de 6de maand op rij waarin een laagte-record voor de tijd van het jaar gemeten werd. De hoge temperaturen zijn het gevolg van de uitstoot van broeikasgassen door de verbranding van fossiele brandstoffen in combinatie met weerfenomeen El Niño; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2497052-oktober-brak-opnieuw-warmterecord-en-niet-zo-n-beetje-ook
11 08 Op een decemberdag in 2015 kwamen 151 regeringen in Parijs overeen om hun uitstoot sterk te verminderen om de klimaatverandering onder de 2ºC te houden en maximaal te streven naar 1,5ºC. Een doorbraak: de wereld hield zo de hoop levend om de ergste gevolgen van de klimaatverandering te vermijden. Maar 8 jaar later blijkt de uitstoot van fossiele brandstoffen hoger dan ooit. En die uitstoot zal blijven groeien, blijkt vandaag uit de energieplannen van de 20 grootste landen, die fossiele brandstoffen leveren. Geen enkel land heeft concrete plannen om zijn productie van gas, olie of steenkool in lijn te brengen met het Klimaatakkoord van Parijs. Integendeel: ze blijven de productie van fossiele brandstoffen volop steunen. Ze plannen 110% meer te produceren dan wat maximaal mogelijk is om de klimaatverandering te beperken tot 1,5ºC. [Ook; GjH] Landen, die zichzelf opwerpen als klimaatkampioen, verraden de geest van Klimaatakkoord van Parijs en zwengelen de klimaatcrisis aan met een verhoogde productie van fossiele brandstoffen. Er is dringend nood aan een bindend internationaal akkoord om die productie terug te dringen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/08/landen-plannen-tweemaal-zoveel-steenkool-olie-en-gas-als-klimaatakkoord-toelaat/
11 11 Sinds 2003 vormt het ETS de speerpunt van het Europese klimaatbeleid ten aanzien van de grootste uitstoters van broeikasgassen. Elk jaar verlaagt de EU het aantal emissierechten, waardoor bedrijven samen steeds minder CO2 kunnen uitstoten. Met de uitstoothandel is een nieuwe markt in het leven geroepen, waaruit sommige bedrijven flink munt slaan. De Europese Unie reageerde hierop met drie aanpassingen: 1. een snellere vermindering van de hoeveelheid emissierechten op de ETS-markt; 2. een afschaffing van de gratis rechten die worden toegewezen aan de grootste uitstoters van broeikasgassen en deze vervangen door een koolstofbelasting aan de Europese grenzen; 3. de oprichting van een 2de koolstofmarkt, ETS2 voor het huishoudelijk verbruik van benzine, diesel, gas en stookolie. Dit zou een gezin jaarlijks zo’n € 243 kosten. De Europese Unie heeft er dus voor gekozen om in naam van het klimaat de marktlogica verder te ontwikkelen. De grote vervuilers kunnen rustig de regels verder naar hun hand zetten en zichzelf blijven verrijken. En werkende mensen en hun gezinnen zullen opdraaien voor de vervuiling, die wordt veroorzaakt door de fossiele brandstofreuzen; door Caitlin De Muer. https://lavamedia.be/de-europese-koolstofmarkt-van-vervuiler-betaalt-naar-werknemer-betaalt/
11 12 Met zo’n 85.000 mensen werd vandaag de grootste klimaatmars in de Nederlandse geschiedenis gehouden. Demonstranten hadden zelfgemaakte borden, spandoeken en vlaggen bij zich met daarop teksten als ‘In 2050: papa wat zijn bomen?’, ‘Klimaatmars niet plezant? Wonen op Mars is pas irritant!’ en ‘Tilburg aan zee? Nee!’. De woordvoerder van de politie vindt dat het ‘buitengewoon goed’ is gegaan, de menigte was ‘beheersbaar en controleerbaar’. Een van de deelnemers was de Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6289415/klimaatmars-trekt-85000-mensen-politie-amsterdam-prijst-beheersbare-menigte.html
11 15 In 2022 is zo’n 21 miljoen ton plastic in het milieu terechtgekomen. Dat is bijna ⅓ meer dan 10 jaar geleden. Het huidige ‘business as usual’-scenario is dus onhoudbaar. Wanneer deze trend doorzet, leidt dat tot een toename van 50% in de lekkage van macroplastics naar het milieu tegen 2040: jaarlijks 30 miljoen ton plastic voor het milieu, waarvan 9 miljoen ton in de oceanen terecht zou komen; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/natuur-kreeg-vorig-jaar-21-miljoen-ton-plastic-afval-te-verwerken
11 16 Voor het eerst zit er in de geschiedenis van de mensheid 1,5x zoveel CO2 in de lucht als voor het industriële tijdperk. De laatste keer dat de CO2-concentratie zo hoog was, was miljoenen jaren geleden toen het op aarde gemiddeld 2 à 3ºC warmer was. De zeespiegel stond toen 10 tot 20 meter hoger dan nu. Vorig jaar steeg de CO2-concentratie minder snel dan het jaar daarvoor en dan het gemiddelde over de afgelopen 10 jaar, maar dat heeft waarschijnlijk vooral te maken met natuurlijke variaties, zoals de opname van CO2 door de oceanen; de uitstoot van CO2 door menselijk handelen bleef onverminderd hoog. Ondanks tientallen klimaatconferenties, duizenden pagina’s aan rapporten en decennia van waarschuwingen door wetenschappers gaat het nog steeds verkeerd; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6289719/hoeveelheid-broeikasgassen-in-de-lucht-blijft-records-breken.html
11 16 Activisten van het GrowthKills-collectief verstoorden woensdag 15 november om 15 uur het “re-use vs recycle”-panel op de jaarlijkse Sustainability Future Week van Politico in Brussel. Zij riepen dat ze daar waren om de hypocrisie aan te klagen van een conferentie over duurzaamheid, die gesponsord wordt door bedrijven als Amazon, Bayer, Coca-Cola, McDonalds en Plastics Europe (Europa’s grootste lobby voor de plasticindustrie). Volgens hen is Politico’s conferentie niets meer dan een excuus voor ’s werelds grootste vervuilers om meer dan ooit te vervuilen zonder echt van koers te veranderen. ‘Groene groei’ vereist een absolute, permanente, voldoende snelle en wereldwijde ontkoppeling van alle milieudruk, die nog nooit ergens op aarde is bereikt. Als je gelooft in groene groei, dan ligt de bewijslast bij jou, waarbij zij verwijzen naar een rapport van het European Environmental Bureau. #GrowthKills roept de Europese Commissie op om de volgende urgente maatregelen te nemen: Schaf het BBP af als de belangrijkste beoordeling van de levensstandaard en vervang het door een geschikte welzijnsindicator. Laat vervuilende bedrijven betalen voor de werkelijke kosten van de milieuschade, die ze veroorzaken; te beginnen met het afschaffen van alle overheidssubsidies, die ze ontvangen. De consumptie van niet-duurzame producten, zoals korteafstandsvluchten en rundvlees aan banden leggen of verbieden. Maak voor hulpbronnen, die essentieel zijn voor het welzijn van burgers zoals transport en water, collectieve (gemeenschappelijke) bedrijven waardoor onze levensstandaard behouden blijft met minder inefficiënt dubbel individueel eigendom. En richt een burgervergadering op voor de ecologische transitie met wetgevende macht; door Extinction Rebellion. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/16/fck-gdp-milieuactivisten-verstoren-de-politico-sustainable-week/
11 16 Het argument dat ‘er nog twijfel is’ en dat ‘verdere studies’ nodig zouden zijn, een aanpak die vooral bijval vindt in de VS waar men het voorzorgsprincipe niet toepast, is de beproefde methode om het gebruik van glyfosaat in de EU opnieuw gedurende 10 jaar toe te staan. De tabaklobby wist op die manier de kankerverwekkende werking van tabak lang te ontkennen, ook al waren die effecten reeds in de jaren ’30 bekend. Een gelijkaardige campagne wordt nog steeds gevoerd door de lobby van de energiebedrijven. Die weten al sinds de jaren ’70 wat de gevolgen van fossiele brandstoffen zijn voor het klimaat. Glyfosaat is een hoogstwaarschijnlijk kankerverwekkend breedspectrumherbicide, wat betekent dat het tegen zowat alle éénjarige grassen en onkruiden werkt en zodoende de biodiversiteit ernstig bedreigt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/16/groen-europese-commissie-verlengt-glyfosaat-10-jaar-tegen-alle-adviezen-in/
11 22 De Nederlandse basis-metaalindustrie, met de Tata steel in IJmuiden als verreweg het grootste bedrijf, sloot in 1992 een milieuconvenant met de Rijksoverheid. De sector beloofde de uitstoot van vervuilende stoffen sterk terug te dringen. Per stof werden doelen gesteld voor de uitstoot in 2000 en 2010. In veel gevallen moest de uitstoot met 90% of meer omlaag. De beoogde uitstoot van stikstofoxiden voor het jaar 2010 was voor de hele sector 880 ton, maar Tata is jaarlijks nog altijd ‘goed voor’ meer dan 5.000 ton stikstofuitstoot. De zwaveluitstoot voor 2010 was 1.600 ton, maar Tata Steel stoot jaarlijks nog meer dan 2.700 ton uit; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/tatasteel/6290642/tata-steel-houdt-zich-nog-altijd-niet-aan-vergeten-milieuafspraken-uit-1992.html
11 28 Fossiele brandstoffen afbouwen is ‘cruciaal’ en ‘onvermijdelijk’. Een paar jaar geleden was zo’n uitspraak door de ceo van een groot oliebedrijf nog moeilijk voor te stellen. Dat Sultan Al Jaber, ceo van het staatsoliebedrijf van Abu Dhabi en voorzitter van klimaatconferentie COP28, deze uitspraak heeft gedaan in de aanloop naar COP28 toont aan hoe ver het debat is opgeschoven sinds het Klimaatakkoord van Parijs. We kunnen de klimaatcatastrofe niet aanpakken zonder de onderliggende oorzaak aan te pakken: onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Zijn bedrijf pompt zo’n 3 miljoen olievaten op per dag. Het doel is om die productie op te schroeven naar 5 miljoen per dag in 2030. Voor die groeiplannen is $ 150 biljard voorzien. Een fractie daarvan, $ 15 miljard, is voor het verminderen van de uitstoot van de oliewinning, dat gaat dan nog maar over de winning, niet over het product; door Inter Press Service en Karin Swiers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/28/het-hete-hangijzer-van-komende-klimaattop-uitfasering-van-fossiele-brandstoffen/ en https://mtsprout.nl/impact/duurzaamheid/cop28-dubai-sultan-al-jaber
11 28 Vanaf zo’n 12.000 jaar geleden leefde de mens in een opmerkelijk stabiel klimaat. De hele periode, die we kennen, bleef de CO2-concentratie tussen de 260 en 280 ppm. Tot aan de industriële revolutie. Vanaf dat moment zette zich een stijging in. En die ging vooral de laatste halve eeuw heel snel. In 1988 noteerden wetenschappers 350 ppm. In 2014 overschreden we de 400 ppm. En nu lijkt het er sterk op dat we binnenkort 420 ppm (moeten) optekenen. De in het Parijsakkoord (2015) afgesproken maximale temperatuurstijging van rond de 1,5°C is geen lukraak politiek compromis. Het is bedoeld om het ergste (een verdergaande, oncontroleerbare opwarming) te vermijden. Om de op elkaar inwerkende ‘kantelpunten’ en verergerende feedback loops zo veel als mogelijk voor te blijven, want klimaatwetenschappers wijzen er al tientallen jaren dat dan een dominostenen-effect zich gaat manifesteren en cascade-mechanismes; door Lode Buelens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/28/waarom-je-de-klimaaturgentie-niet-opzij-kan-parkeren/
12 01 De CO2-concentratie in 2023 is nog nooit zo hoog geweest, het wordt het warmste jaar ooit gemeten en de zeespiegelstijging in 2023 is ook nog nooit zo hoog geweest. We lopen het risico dat het niet gaat lukken om onze gletsjers te redden en om de stijging van de zeespiegel te beteugelen. We kunnen niet meer terugkeren naar het klimaat van de 20ste eeuw, maar we zouden nu moeten handelen om de risico’s van een steeds onherbergzamer klimaat in deze en de komende eeuwen te beperken; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/2023-verbrijzelt-alle-klimaatrecords 12 02 Aangezien we te maken hebben met sterk-klimaatbeleidsremmende lobby’s (agro-business, fossiel, nucleair, …, en hun financiers) zullen de demonstraties voor een klimaatpositief beleid moeten worden opgevoerd. Ten eerste moeten bij overheden de juiste klimaatdoelen vooropgesteld worden. ‘Klimaatneutraliteit’ is geen doel, maar slechts een omslagmoment naar het werkelijke doel om massaal het aandeel broeikasgassen in de atmosfeer te verminderen. Ten tweede dienen acties opgezet te worden, die ingaan tegen de belangen van de grote lobby’s en hun financiers, die positief klimaatbeleid onmogelijk maken of afremmen. En ten derde woeten we de oprichting van een ‘Internationaal Tribunaal voor Klimaat en Milieurechtvaardigheid’ ondersteunen, dat bedrijven en overheden kan aanklagen en bestraffen (naar een idee van het ‘peoples agreement’ uit 2010); door Marc Alexander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/01/cop28-klimaatbeleid-moet-grondig-anders-hoe-versnellende-opwarming-omkeren/ 12 02 Dat politici het Belgische klimaatarrest naast zich neer leggen, verbaast eigenlijk niemand. Misschien is dat wel het meest verbazingwekkende: dat we er met z’n allen aan gewend geraakt zijn dat onze overheden hun zorgplicht niet nakomen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/02/klimaatarrest-ik-kan-niet-zeggen-dat-ik-in-shock-ben/ 12 05 De wereldwijde CO2-uitstoot door het gebruik van fossiele brandstoffen is dit jaar opnieuw gestegen met 1,1% tegenover het vorige recordjaar 2022, zo blijkt uit een rapport dat is voorgelegd aan de klimaattop in Dubai. Dat kan betekenen dat het koolstofbudget om onder de 1,5ºC te blijven binnen 7 jaar opgesoupeerd is; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/05/ondanks-alle-klimaatplannen-uitstoot-breekt-dit-jaar-alweer-records/
12 06 De Nederlandse tak van Shell haalde met minimaal € 2,1 miljard per jaar de meeste Nederlandse ‘fossiele subsidies’ binnen. Dow Benelux volgt met minimaal € 1,6 miljard per jaar. Bij Yara Sluiskil gaat het om € 1,2 miljard per jaar. Deze bedrijven boekten de afgelopen jaren grote winsten, en de meeste profiteerden van de energiecrisis. Deze miljarden zijn overigens “slechts het topje van de ijsberg” als het gaat om subsidies die de klimaatcrisis verergeren. Eerder dit jaar bleek al dat de Nederlandse overheid jaarlijks € 40 tot 46 miljard aan fossiele subsidies besteedt; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6292835/tien-nederlandse-bedrijven-krijgen-bijna-9-miljard-euro-aan-fossiele-subsidies.html
12 14 Ondanks alle retoriek is de verslaving aan fossiele energie bijzonder groot. In 2023 zullen de wereldwijde investeringen in groene energie $ 1.700 miljard bedragen. Mocht dat veel lijken: de winsten in de gas- en olieïndustrie bedragen $ 4.000 miljard en de subsidies voor fossiele brandstoffen $ 7.000 miljard. Voor elke dollar, die de fossiele industrie uitgeeft aan exploratie en gas- en olieboringen, gaat 4 cent naar groene energie en koolstofopvang samen. De fossiele sector is een miljardenindustrie en binnen ‘ons’ kapitalisme gaat winst – ondanks urgentie – boven het behoud van leefbaarheid op aarde. De BBC meldde dat de Verenigde Arabische Emiraten de klimaattop gebruikt heeft om gas- en olie-overeenkomsten te sluiten. In de VS claimt Joe Biden het leiderschap op klimaatvlak, maar daar is een stijging van het aantal olieboorvergunningen verstrekt, waardoor de productie van gas en olie in de VS nu een recordniveau bereikt heeft. In Noorwegen maakte Offshore Norway op 13 december bekend dat de investeringen in de gas- en oliesector volgend jaar met 9% zullen stijgen tot bijna 22 miljard dollar. De VN heeft berekend dat zelfs als alle landen al hun beloften nakomen, de planeet afstevent op een temperatuurstijging van 2,5 tot 2,9°C; de grens van 1,5°C zal naar verwachting rond 2034 bereikt worden. De rijkste 1% stoot evenveel CO2 uit als de 5 miljard armste mensen op aarde. De afgelopen 270 jaar zijn Europa en Noord-Amerika verantwoordelijk voor meer dan 70% van de geaccumuleerde uitstoot van CO2. Vandaag bedraagt totale officiële ontwikkelingshulp minder dan 10% van de kosten voor de benodigde energietransitie; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/14/wist-je-dat-vervelende-feiten-over-cop28/
12 14 Het klimaatakkoord uit Dubai is historisch, want voor het eerst gaat het niet over de uitstoot van CO2, maar over de productie ervan en over de economie. Hoewel er geen sprake is in het akkoord van het ‘uitfaseren van fossiele brandstoffen’, staat er concreet in dat ‘ze’ tegen 2050 naar netto-nuluitstoot willen; dat is ook voor het eerst. Het kan natuurlijk altijd beter, het is niet ideaal, maar er is een akkoord mèt voor het eerst die belangrijke punten erin. Ook over de wetenschap achter de temperatuurstijging met 1½ºC is de tekst duidelijk. Dat is een heel sterk punt van dit akkoord: het wordt beschreven als een vaststaand feit, en er staat dat we ons moeten laten leiden door de wetenschap; door Valérie Trouet, geïnterviewd door Ilse Boeren. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/het-tweede-beste-moment-om-actie-te-ondernemen-nu
Media en Social media 6 26 Alle medewerkers van onze nieuwsmedia ondervinden grote druk vanuit elke mogelijke hoek (aandeelhouders, collega’s, leidinggevenden, lezers, mediapersoonlijkheden, bij reclame betrokken bedrijven) en op elk niveau. Een kritiekloos en ontspannen ‘Leve de status quo’ dient aldoende het motto van het nieuws te zijn. Journalisten die verontrusten houden hun werk niet vol of worden ontslagen. Dat verklaart waarom de medewerkers van Westerse media zich niet gedragen als onafhankelijke nieuwsgaarders, maar veeleer als reputatie-managers van een Westerse imperium; propagandisten van de machthebbers. Ze gedragen zich niet alleen zo, ze zijn het vaak ook; door Caitlin Johnstone, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/26/15-redenen-waarom-medewerkers-van-massamedia-zich-als-propagandisten-gedragen/
8 11 De inlichtingendiensten CIA en FBI bewerken artikelen op Wikipedia en houden het onder toezicht. Dat liet medeoprichter van Wikipedia Larry Sanger weten. Hij vertelde dat het platform, dat hij hielp creëren, een ‘controle-instrument’ is geworden van Amerikaanse inlichtingendiensten en hij beschuldigt die diensten ervan om de site te gebruiken voor een ‘informatieoorlog’. Sanger vertelde dat computers van de CIA en FBI al in 2008 werden gebruikt om Wikipedia-artikelen te bewerken. Vanaf CIA-computers werden talloze artikelen bewerkt; zo werd bijvoorbeeld het aantal slachtoffers uit de oorlog in Irak verwijderd. Vanaf een FBI-machine werden lucht- en satellietbeelden van de VS-gevangenis in Guantanamo Bay in Cuba verwijderd. Sanger zei: “De inlichtingendiensten betalen de meest invloedrijke mensen om hun agenda door te drukken, waar ze meestal al mee op één lijn zitten, of ze ontwikkelen hun eigen talent binnen de inlichtingengemeenschap, leren hen het Wikipedia-spel en pushen hen, met hun eigen mensen, te zeggen wat zij wilden zeggen”. Eerder dit jaar onthulde Elon Musk, de eigenaar van X (voorheen Twitter), documenten waaruit bleek dat de voormalige leidinggevenden van het platform samenwerkten met de FBI om inhoud te verwijderen, die de FBI wilde verbergen. Documenten bewezen ook dat Twitter het VS-leger hielp bij online-beïnvloedingscampagnes en ‘anti-Oekraïense verhalen’ censureerde. In dezelfde lijn heeft Meta-CEO Mark Zuckerberg toegegeven dat Facebook, het grootste sociale mediaplatform ter wereld, na een verzoek van de FBI informatie censureerde, die de verkiezingscampagne van Joe Biden in 2020 zou kunnen schaden; door Mark Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/08/11/wist-je-dat-de-cia-wikipedia-modereert/ Eerste onderwerp.
8 30 Wij leven in informatiemaatschappijen. Wij zijn globalisten. Nog nooit zijn we bewuster, meer in contact en beter verbonden geweest. Zijn we dat? Of leven we in een mediamaatschappij waar hersenspoeling geniepig en meedogenloos is, en de perceptie wordt gefilterd op basis van de behoeften en leugens van de macht van bedrijven en de staat? De Verenigde Staten van Amerika domineren de media in heel de Westerse wereld. Alle mediabedrijven uit de top 10 op één na zijn gevestigd in Noord-Amerika. Het internet en sociale media – Facebook, Google, Twitter– zijn grotendeels eigendom van en gecontroleerd door Amerika. Tijdens mijn leven, laat de 92 jaar oude John Pilger weten, hebben de VS meer dan 50 regeringen omvergeworpen of geprobeerd ze te laten vallen, voornamelijk democratieën. Het heeft democratische verkiezingen in 30 landen gemanipuleerd. Het bombardeerde de bevolking van 30 landen. Het heeft geprobeerd de leiders van 50 landen te vermoorden. Het bevocht bevrijdings-bewegingen in 20 landen. De omvang en de schaal van deze slachtingen worden grotendeels noch gerapporteerd noch onderkend; en de verantwoordelijken blijven binnen de Anglo-Amerikaanse politiek aan de macht. In onze systemen van bedrijfsdemocratie is oorlog een economische noodzaak, het perfecte huwelijk tussen overheidssubsidies en particuliere winst: socialisme voor de rijken, kapitalisme voor de armen. De dag na 11 september stegen de aandelenkoersen van de oorlogsindustrie enorm. Tegenwoordig hebben de meest winstgevende oorlogen hun eigen merk. Ze worden ‘eeuwige oorlogen’ genoemd: Afghanistan, Irak, Jemen, Libië, Palestina en nu Oekraïne. Ze zijn allemaal gebaseerd op een hoop leugens. Irak is het meest berucht, met zijn massavernietigingswapens, die niet bestonden. De vernietiging van Libië door de NAVO in 2011 werd gerechtvaardigd door een bloedbad in Benghazi, dat niet heeft plaatsgevonden. Afghanistan was een handige wraakoefening voor 9/11, een oorlog die niets te maken had met de Afghanen. Tegenwoordig is het nieuws uit Afghanistan hoe slecht de Taliban zijn, maar we horen niets over de diefstal van $ 7 miljard door president Joe Biden die daar een wijdverbreid lijden veroorzaakt. Onlangs heeft de National Public Radio uit Washington twee uur besteed aan Afghanistan waarvan 30 seconden aan de hongerende bevolking. Tijdens de top in Madrid in juni heeft de NAVO, die wordt gecontroleerd door de VS, een strategisch document aangenomen, dat het Europese continent militariseert en het vooruitzicht op oorlog met China en Rusland doet toenemen. Het stelt voor om in meerdere domeinen nucleair bewapende concurrenten te bevechten. Met andere woorden: het stelt voor om het risico op een atoomoorlog te vergroten. Er staat: “De uitbreiding van de NAVO is een historisch succes geweest.” Pilger heeft dat vol ongeloof gelezen. Een maatstaf voor dit “historische succes” is de oorlog in Oekraïne, waarvan het nieuws meestal geen nieuws is, maar een eenzijdige litanie van chauvinisme, verdraaiingen en weglatingen. Hij heeft een aantal oorlogen gerapporteerd en heeft naar zijn zeggen nog nooit zulke algemene propaganda gekend. In februari viel Rusland Oekraïne binnen als reactie op bijna 8 jaar van criminele vernietiging en moorden in de Russischtalige regio Donbas, grenzend aan Rusland. In 2014 sponsorden de Verenigde Staten een staatsgreep in Kiev, waardoor de democratisch gekozen, Russisch vriendelijke president van Oekraïne, werd afgezet en een opvolger werd geïnstalleerd waarvan de Amerikanen duidelijk maakten dat dit hun mannetje was. De afgelopen jaren zijn in Polen, Slovenië en Tsjechië Amerikaanse raketten geïnstalleerd, vrijwel zeker gericht op Rusland, vergezeld van valse garanties die teruggaan tot de ‘belofte’ van James Baker aan Gorbatsjov in februari 1990 dat de NAVO nooit verder dan Duitsland zou uitbreiden. Oekraïne is nu de frontlinie. De NAVO heeft feitelijk het grensgebied bereikt waar Hitlers leger in 1941 doorheen stormde, waardoor in de Sovjet-Unie ruim 23 miljoen mensen om het leven kwamen. Afgelopen december stelde Rusland een verreikend veiligheidsplan aan Europa voor. Dit werd in de Westerse media afgewezen en bespot. Wie heeft de voorstellen gelezen? Op 24 februari dreigde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky atoomwapens te ontwikkelen tenzij Amerika Oekraïne zou beschermen en bewapenen. Daarna op dezelfde dag viel Rusland Oekraïne binnen – volgens de Westerse media ‘een niet uitgelokte daad van aangeboren schande’. De geschiedenis, de leugens, de plechtige overeenkomsten over de Donbass in Minsk, de vredesvoorstellen; niets telde meer. Op 25 april vloog de Amerikaanse minister van Defensie generaal Lloyd Austin naar Kiev en bevestigde dat het Amerikaanse doel was om de Russische Federatie te vernietigen; het woord dat hij gebruikte was ‘verzwakken’. Amerika had de proxy-oorlog gekregen die het wilde, gevoerd door een door Amerika bewapende en gefinancierde en vervangbare pion. Niets hiervan werd aan het Westerse publiek uitgelegd. De Russische invasie van Oekraïne is moedwillig en onvergeeflijk. Het is een misdaad om een soeverein land binnen te vallen. Er zijn geen ‘maar’s’, behalve één: wanneer begon de huidige oorlog in Oekraïne en wie begon ermee? Volgens de Verenigde Naties zijn tussen 2014 en dit jaar ongeveer 14.000 mensen omgekomen in de burgeroorlog die Kiev in de Donbas heeft gevoerd. Veel van de aanslagen werden uitgevoerd door neonazi’s. Bekijk een ITV-reportage van mei 2014 van de ervaren verslaggever James Mates, die samen met burgers in de stad Marioepol wordt beschoten door het Oekraïense Azovbataljon. In dezelfde maand werden tientallen Russisch sprekende mensen levend verbrand in een vakbondsgebouw in Odessa, belegerd door fascistische lieden, te weten de volgelingen van de antisemitische fanaticus en nazi-collaborateur Stephen Bandera. De New York Times noemde de misdadigers daarentegen ‘nationalisten’. “De historische missie van onze natie op dit kritieke moment”, zei Andrej Biletski, oprichter van het Azovbataljon, “is om de blanke rassen van de wereld te leiden in een laatste kruistocht voor hun overleving, een kruistocht tegen de door de Semieten geleide Untermenschen.” Sinds februari heeft een campagne van zelfbenoemde ‘waarnemers’ (meestal gefinancierd door de Amerikanen en Britten) geprobeerd de absurditeit in stand te houden dat de neonazi’s in Oekraïne niet bestaan. Geretoucheerd, een term die ooit werd geassocieerd met de zuiveringen van Joseph Stalin, is een instrument geworden van de reguliere journalistiek. In minder dan 10 jaar is daarnaast ook een ‘goed’ China verdwenen en vervangen door een ‘slecht’ China, van ‘de werkplaats van de wereld’ tot ‘een ontluikende nieuwe Satan’. Veel van deze propaganda vindt zijn oorsprong in de VS en wordt doorgegeven via proxy’s en ‘denktanks’, zoals het beruchte Australian Strategic Policy Institute, de stem van de wapenindustrie, en door ijverige journalisten zoals Peter Hartcher van de Sydney Morning Herald. die degenen die de Chinese invloed verspreidden, bestempelde als ‘muggen, mussen, ratten en vliegen’, en opriep tot het ‘uitroeien van dit ongedierte’. Nieuws over China in het Westen gaat vrijwel uitsluitend over de dreiging vanuit Peking. Buiten beeld blijven de 400 Amerikaanse militaire bases die het grootste deel van China omringen, een gewapende ketting die reikt van Australië tot de Stille Oceaan en Zuidoost-Azië, Japan en Korea. Het Japanse eiland Okinawa en het Koreaanse eiland Jeju zijn geladen kanonnen die regelrecht op het industriële hart van China zijn gericht. Een functionaris van het Pentagon omschreef dit als een ‘strop’. Zolang ik mij kan herinneren, aldus Pilger, is de berichtgeving over Palestina verkeerd. Voor de BBC is er een ‘conflict tussen twee verhalen’. De langste, meest wrede en wetteloze militaire bezetting in de moderne tijd is onbespreekbaar. De getroffen bevolking van Jemen bestaat nauwelijks. Terwijl de Saoedi’s hun Amerikaanse clusterbommen laten regenen, terwijl Britse adviseurs samenwerken met de Saoedische officieren die de doelwitten kiezen, worden meer dan een half miljoen kinderen geconfronteerd met hongersnood. Deze hersenspoeling door weglating kent overigens een lange geschiedenis. De slachting van de Eerste Wereldoorlog werd verzwegen door verslaggevers, die werden geridderd vanwege hun volgzaamheid en die dit in hun memoires opbiechten. In 1917 vertrouwde de redacteur van de Manchester Guardian, CP Scott, premier Lloyd George toe: “Als mensen echt [de waarheid] zouden kennen, zou de oorlog morgen worden gestopt, maar ze weten het niet en kunnen het niet weten.” De weigering om gebeurtenissen en mensen ook te zien, zoals die in andere landen worden gezien, is een mediavirus in het Westen, net zo slopend als Covid-19. Het is alsof we de wereld door een eenzijdige spiegel zien, waarin ‘wij’ goed zijn en ons moreel juist gedragen en ‘zij’ kwaadaardig zijn en onbetrouwbaar. Het is een diep-imperialistische visie. De geschiedenis, die in China en Rusland leeft, wordt zelden uitgelegd en zelden begrepen. Vladimir Poetin is Adolf Hitler. Xi Jinping is Fu Man Chu. Epische prestaties, zoals de uitroeiing van de bittere armoede in China, zijn nauwelijks bekend. Hoe pervers en smerig is dit. Wanneer zullen we onszelf toestaan het te begrijpen? De afgelopen jaren zijn enkele van de beste journalisten uit de mainstream media verdwenen. ‘Defenestratie’ is het gebruikte woord. De ruimtes die ooit voor buitenbeentjes open stonden, voor journalisten die tegen de stroom in gingen, voor waarheidsvertellers, zijn gesloten. Het geval van Julian Assange is hiervan het meest schokkend. Toen Assange een prijs kon winnen voor de Guardian, de New York Times en andere zelfingenomen “kranten die er toe doen”, werd hij gevierd. Toen de duistere staat bezwaar maakte en de vernietiging van harde schijven en de moord op Assange’s karakter eiste, werd hij tot een publieke vijand gemaakt. Nu noemt president Biden hem een ‘hi-tech terrorist’. Hillary Clinton vroeg: “Kunnen we niet gewoon een drone op deze man afsturen?” Wanneer gaan echte journalisten opstaan? Er bestaat al een inspirerende samizdat op internet: Alborada, Consortium News, CounterPunch, Declassified UK, Electronic Intifada, ICH, Independent Australia,, Max Blumenthal’s Grayzone, Media Lens, Mint Press News, WSWS, ZNetGlobetrotter. En wanneer zullen schrijvers opstaan, zoals ze dat deden tegen de opkomst van het fascisme in de jaren dertig? Wanneer zullen filmmakers opstaan, zoals ze dat in de jaren veertig deden tegen de Koude Oorlog? Wanneer zullen satirici opstaan, zoals een generatie geleden? Wordt het, na 82 jaar ondergedompeld te zijn in een diep bad van rechtschapenheid, de officiële versie van de laatste wereldoorlog, niet eens tijd dat degenen die de zaken eerlijk moeten houden, hun onafhankelijkheid uitroepen en de propaganda decoderen? De urgentie vindt Pilger nu groter dan ooit; door John Pilger via De Wereld Morgen, vertaald door Willem Royaards. Zie ook 8 11, dat hier heel goed op aan sluit. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/08/30/de-lammeren-het-zwijgen-opleggen-hoe-propaganda-werkt/
9 14 Naomie Klein in haar nieuwe boek “Dubbelganger, een reis naar de spiegelwereld” (2023), uitgegeven door De Geus in Amsterdam en vanaf 11 oktober a.s. in het Nederlands: “Wanneer journalisten belangrijke waarheden uit de weg gaan uit angst dat hun publiek niet met complexe waarheden kan omgaan, verijdel je daarmee geen complotten, maar dan voed je ze (…) Complotdenkers hebben weliswaar ongelijk over de feiten, maar naar gevoelens zitten ze vaak wel degelijk goed (…): het gevoel dat elke vorm van menselijke ellende de winst van een ander reflecteert, het gevoel te worden uitgebuit, het gevoel dat belangrijke waarheden worden verborgen ‘verzwegen’, zou ik zeggen; GjH, omdat de samenleving is ingericht ten nadele van de meerderheid worden mensen wel degelijk bedonderd. Maar omdat ze geen inzicht hebben in de fundamentele kapitalistische winstdrang blijven velen geloven dat er achter de schermen een kliek van ongeëvenaarde snode individuen dat aan de touwtjes trekt.” En terwijl de gedeelde werkelijkheid om ons heen in brand staat, zijn we gevlucht in een digitaal dubbelleven dat ons de energie ontneemt om de bewoonbaarheid van de aarde te bewerkstelligen. Met dit zelfkritisch boek over politieke fragmentatie probeert Klein de vinger te leggen op de krachten, die mensen wegtrekken van constructieve politiek. Haar boek legt verbanden tussen onze verdeelde politiek en de kapitalistische druk tot personal branding. Maar het boek is vooral een waarschuwing aan de linkerzijde, want niet alleen Klein zelf heeft een dubbelganger, ook de linkse wereld waartoe ook zij behoort heeft er een. Ze maakt in dit boek duidelijk hoe links door de rechterzijde wordt ingehaald en zelfs wordt overgenomen; door Frederik Polfliet. https://www.apache.be/2023/09/14/naomi-klein-progressief-stilzwijgen-over-onrechtvaardigheid-van-kapitalisme-voedt
9 18 In de media wordt de echte oorzaak van de twee Libische dambreuken verzwegen: de NAVO-oorlog, waartoe Barack Obama het bevel gaf. Het resultaat daarvan is dat grote delen van het land vandaag nog steeds onder een brutaal bestuur van islamitische fanatici vallen, die zich konden bewapenen met de voorraden van het Libische leger en met wapens, die ze via de CIA en Mossad konden kopen. Het uiteenvallen van Libië heeft door de toestroom van die gewapende islamitische Libische bendes vervolgens Burkina Faso, Mali, Niger, Nigeria en Tsjaad zwaar getroffen. Libië was een van de best ontwikkelde Afrikaanse landen met een hoge levensstandaard, maar nu, 10 jaar na de oorlog, leven meer dan 400.000 Libiërs nog steeds in interne vluchtelingenkampen. Het uiteenvallen van Libië in 2 ‘gefaalde’ staatjes is geen onbedoeld gevolg van die NAVO-bombardementen. Het was er de bedoeling van. Het enige dat in Libië nu wel goed werkt is de exploitatie van oliebronnen. Dat telt voor het Westen. Uit door WikiLeaks gelekte Franse e-mails blijkt dat Frankrijk zich indertijd ongerust maakte over het feit dat Moammar al-Qadhafi van plan was om de West-Afrikaanse landen een alternatief te bieden voor de toenmalige (en huidige) muntunie met Frankrijk, die deze landen bij hun onafhankelijkheid werd opgedrongen. Dit was de echte ‘misdaad’, waarvoor Libië verwoest moest worden. Deze leider van Libië werd in 2011 na een NAVO-bombardement op zijn konvooi door ‘rebellen’ gedood. De NAVO-oorlog tegen de Libische bevolking is de echte oorzaak van deze ramp met de dammen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/18/mainstream-media-verzwijgen-de-echte-oorzaken-van-de-ramp-in-libie/
9 23 Ik luister altijd graag naar Kees Boonman, die op zaterdagochtend de politiek van de afgelopen week samenvat. Ik ben het soms hartgrondig met hem oneens, maar hij is een goede journalist, dunkt mij. Dit keer was zijn uitgangspunt dat politieke partijen er zitten om er te zitten en om zo groot mogelijk te worden met de bedoeling in een kabinet het landsbeleid te bepalen. Dat doet mijn beeld van politieke partijen schudden, want ik dacht dat ze er zitten om op basis van een mens- en wereldbeeld de politiek te beïnvloeden; niet ik of wij eerst, maar hoe verbeteren wij de wereld? Dit is de bedoelde uitzending: 2023-09-23-kees-boonman-met-zijn-kijk-op-de-algemene-politieke-beschouwingen
10 16 De Wereld Morgen begint haar berichten over het bloedvergieten in West-Azië tegenwoordig met de tekst “Als je je ‘neutraal’ opstelt tegenover situaties van onderdrukking kies je de kant van de onderdrukker”, aldus Zuid-Afrikaans bisschop Desmond Tutu die in 1984 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. DeWereldMorgen veroordeelt de recente aanvallen van Hamas tegen Israëlische burgers, maar ziet die niet los van 75 jaar staatsterreur van Israël tegen het Palestijnse volk. Het internationaal erkende recht op gewapend verzet tegen een kolonisator is geen vrijbrief voor aanslagen op burgers. Een onderhandelde vrede kan alleen bereikt worden wanneer 75 jaar verdrijving, 46 jaar bezetting, kolonisatie en apartheid en 16 jaar blokkade van Gaza worden erkend als de oorzaken van dit geweld. DeWereldMorgen onderzoekt deze oorzaken, die door de politiek en door mainstreammedia worden verzwegen, onderbelicht of ontkend, om zo een debat te stimuleren dat kan leiden tot onderhandelingen en vrede.
10 17 Vorig jaar toonde een audit bij Meta aan dat het bedrijf de mensenrechten, in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting van Palestijnen, had geschonden. Meta verwijderde systematisch Facebook- en Instagram-berichten waarin Palestijnse gebruikers Israëlisch geweld in beeld brachten. Daarnaast houdt Meta een blacklist bij van verboden organisaties en mensen waar disproportioneel veel West-Aziatische-, moslim- en Zuid-Aziatische entiteiten op staan. Zelfs opruiende opmerkingen over Palestijnen van Israëlische kant worden daarentegen wel ongehinderd gecirculeerd op sociale media. Ook de afgelopen dagen werden openlijke oproepen tot genocide en massaal geweld tegen [Palestijnen en] Arabieren gezien op officiële Israëlische sociale media. Die oproepen werden zonder enige consequentie overgenomen door pro-Israël bots en zionistische accounts op platforms zoals X. Ondertussen zijn accounts van Palestijnse journalisten en nieuwsuitzendingen op Instagram en TikTok geschorst, alleen maar omdat ze het nieuws verslaan; door Cassandra Backx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/17/sociale-media-censureren-pro-palestijnse-activisten-in-berichtgeving-over-gaza/
10 18 Israël bombardeerde een door de VN geleide school in centraal Gaza en richtte vervolgens een bloedbad aan in het Al-Ahli ziekenhuis. Het land nam de verantwoordelijkheid van het bloedvergieten op zich, maar veranderde zijn verhaal en bombardeerde vervolgens nog een ziekenhuis. Het Chinese persbureau Xinhua meldde dat het Israëlische leger zijn verhaal had veranderd. “Het Israëlische leger zei dat het doden van honderden mensen in een ziekenhuis in de Gazastrook (…) werd veroorzaakt door een mislukte raket, die werd gelanceerd door de Palestijnse Islamitische Jihad, een militante groepering in Gaza”. Maar dit kan onmogelijk het geval zijn, om verschillende redenen: 1. Geen enkele Palestijnse verzetsgroep in Gaza heeft raketten met een explosiekracht die een heel gebouw in één klap kunnen vernietigen, nooit gehad, 2. De verdedigers van Israël verspreiden ontelbare video’s van ontploffende gebouwen met allerlei commentaar, maar de enige echte video van de bominslag op het hospitaal toont dat een enorm massief en krachtig wapen werd ingezet. Het schril fluitende geluid net voor de inslag is dat van een wapen dat met enorme snelheid komt aangevlogen, een wapen dat met andere woorden telegeleid met volle kracht vliegt tot aan zijn doelwit. Het Palestijnse verzet in Hamas heeft geen strategische telegeleide raketten, enkel ballistische, 3. Diezelfde verdedigers suggereren dat een Palestijnse raket uit koers raakte en een groot munitiedepot raakte in het hospitaal. Laten we even de racistische premisse terzijde dat medisch personeel zou toestaan dat munitie in hun hospitaal wordt geplaatst of toestromende mensen niet zouden duidelijk maken dat het gebouw niet veilig is vanwege een dergelijk munitiedepot. Laten we veronderstellen dat een Palestijnse raket er in zou zijn geslaagd de muren van een depot te doorboren en zo een massieve ontploffing zou hebben veroorzaakt. Dan zou na de eerste explosie nog een reeks secundaire ontploffingen te horen moeten zijn. Die hoor je niet omdat er maar één explosie was – van een enorme raket, 4. Israël heeft zogenaamd een bandopname ontdekt, die een discussie zou bevatten tussen twee leden van de kleine verzetsbeweging Islamic Jihad, die kort na de explosie zouden chatten over deze raketaanval. Dit is hetzelfde Israël dat niets had gemerkt van de voorbereidingen, die naar verluid 2 jaar in beslag hadden genomen voor de uitval van alle Palestijnse verzetsgroepen op 7 oktober (zie voor een andere versie van de feiten 11 08 onder het kopje ‘West Azië). Daarenboven stelt datzelfde Israël bijna onmiddellijk na de aanslagen van Hamas dat het perfect weet ‘waar zij zich schuilhouden’ en alleen die doelwitten viseert. Dit keer had Israël blijkbaar zijn werk goed gedaan en amper één dag later vangen ze al een conversatie op die zou bevestigen dat Islamic Jihad de daders zouden zijn. Vergeet hierbij dat Israël al tientallen jaren ervaring heeft met het verspreiden van valse informatie, zoals onder meer geveinsde nabesprekingen van een ‘geslaagde operatie’, die vervolgens in de schoenen van de Palestijnen werd geschoven, 5. Israël heeft voor deze aanslag meerdere andere hospitalen bedreigd met bombarderen en heeft ook een aantal effectief gebombardeerd, zoals het Al-Dura ziekenhuis en het Indonesische ziekenhuis, met meerdere doden tot gevolg, zij het nog niet op zo’n enorme schaal als nu. Israël heeft daarnaast ook ambulances beschoten, brandweerwagens en andere hulpdiensten, 6. Het Israëlische leger had in zijn eerste verklaring al duidelijk gemaakt dat het de massamoord had veroorzaakt, 7. Israëlische vliegtuigen voerden kort voor het bloedbad ook een aanval uit op een school gerund door de VN, die burgers beschermde, en 8. Het Israëlische leger bleef ziekenhuizen bombarderen, zelfs na het nieuws over het grote bloedbad in het Al-Ahli ziekenhuis. Het Europese Ziekenhuis in Gaza was daar één van. De correspondent van Al Jazeera meldde dat de Israëlische bezettingsmacht de omgeving van het Gaza European Hospital in Khan Yunis, ten zuiden van de Gazastrook, had gebombardeerd. De gulle bereidheid om de verklaringen van het Israelisch leger over te nemen staat in schril contrast met de manier waarop over mogelijke Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne wordt bericht. Dan is twijfel onnodig, dan mogen Russische ontkenningen worden genegeerd of tegengesproken, dan is wachten op nader onderzoek overbodig, dan is unanieme verontwaardiging gerechtvaardigd, direct, onmiddellijk. De totaal omgekeerde manier waarop deze gruwelijke oorlogsmisdaad in Gaza wordt weergegeven door de Westerse media is zonder meer beschamend. Dit is geen journalistiek, maar collaboratie aan oorlogsmisdaden. Het opent de deur voor de oorlogsmisdaden van morgen. Israël houdt immers wel degelijk rekening met hoe het Westen (niet de wereld) reageert op hun misdaden. De boodschap van het Westen inclusief hun mainstreammedia is: ga er mee door; door Lode Vanoost, Tineke Bennema in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen en door Palestine Chronicle en vertaald door de vertaaldesk van De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/18/wat-de-media-weten-maar-niet-durven-zeggen-de-enig-mogelijke-dader-van-het-hospitaal-in-gaza-is-israel/, https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/c37a1ca2-3922-47b5-a7ba-a9332b71bb39/2023-10-14-gaza-wat-eraan-voorafging-en-hoe-het-verder-gaat en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/18/de-leugen-ontkracht-israel-bombardeerde-het-al-ahli-ziekenhuis-en-wijzigde-nadien-zijn-versie/
10 19 De toestand van de vrije pers in de Westerse wereld blijkt verre van vrij. In feite fungeert deze pers als stenografen voor de militaire klasse om ervoor te zorgen dat de winsten voor [Westerse; GjH] wapenfabrikanten blijven bestaan. Dit is precies waarom we, om door de mist van de oorlog en deze propaganda heen te breken, ons moeten wenden tot onafhankelijke media, die hun principes hebben behouden om de permanente oorlogsstaat en elite ter verantwoording te roepen. Dat is overigens de rol van de journalistiek, zoals gedefinieerd door ons eerste amendement; door Alan Macleod en vertaald door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/19/hoe-media-met-israel-samenwerken-om-gaza-verhaal-onder-controle-te-houden/
10 19 Het bloedbad aan in het Al-Ahli ziekenhuis in Gaza heeft verstrekkende gevolgen voor Israël èn voor de krachtsverhoudingen in de regio. Daarom is het voor Israël, maar ook voor het Westen en de VS, van het allergrootste belang om die imagoschade zoveel mogelijk te beperken. En dat is wat we de voorbije dagen in zo’n beetje alle media hebben gezien. Maar wanneer je een van de meest dichtbevolkte gebieden ter wereld systematisch bombardeert dan kan dat niet anders dan catastrofale gevolgen hebben. 12 Dagen na het begin van de bombardementen werden al 90.000 woningen getroffen, 164 scholen, 51 medische posten of ziekenhuizen, 23 ambulances en 19 gebedshuizen. Sinds het begin van de belegering is het dodenaantal opgelopen tot 3.785 waaronder meer dan 1000 kinderen. Meer dan 12.000 mensen geraakten gewond. Over die vele doden en ook over het feit dat de Gazastrook afgesloten wordt van de toevoer van geneesmiddelen, stroom, voedsel en water was er de voorbije 2 weken in het buitenland, vooral dan in het globale Zuiden, al heel veel verontwaardiging met het bombardement van dat ziekenhuis als verdrietig hoogtepunt. Direct na het bombardement zei een Israëlische legerwoordvoerder laconiek: “We hadden gewaarschuwd om het Baptistenziekenhuis (Al-Ahli) en vijf andere ziekenhuizen te evacueren, zodat Hamas ze niet als toevluchtsoord zou nemen”, maar zodra de draagwijdte van het bloedbad duidelijk werd en er gruwelijke beelden van verminkte lichamen van burgers en kinderen op sociale mediaplatforms en tv-kanalen verschenen, zat Israël met een serieus probleem. Dus werd door het Israëlisch leger en door Washington twijfel gezaaid over de herkomst van de raket. De nieuwszender Al Jazeera heeft de hypothese van het Israëlisch leger, dat het zou gaan om een afgeweken raket van Islamitische Jihad, grondig geanalyseerd en komt tot de conclusie dat het ziekenhuis werd getroffen door een raket nadat de laatste raket vanuit Gaza uit de lucht werd gehaald. Het kan dus niet om die zogenaamde afgeweken raket gaan; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/19/al-jazeera-weerlegt-israelische-versie-over-gebombardeerd-ziekenhuis-in-gaza/
10 20 Wat zouden onze media berichten wanneer Rusland in Oekraïne deed wat Israël (al 75 jaar) in Palestina doet? Wat zouden onze media berichten wanneer China een steunpakket van $ 100 miljard elders in de wereld zou willen verlenen, zoals president Joe Biden momenteel in een noodaanvraag aan zijn Congres voorlegt? Het zou ach en wee-geklaag opleveren, maar nu Israël doet wat het in Palestina doet en de VS zowel in Israël en Oekraïne ten koste van ongelooflijk veel mensenlevens haar niets ontziende alleenheerschappij behartigt, krijgen deze acties geen commentaar. Gevaarlijk, want met name op buiten Europa zien veel regeringen haarscherp welke hypocrisie het Westen tentoonspreid met haar mond vol over mensenrechten en democratie. https://nos.nl/liveblog/2494252-rusland-cynisch-over-steunpakket-biden-oekraine-zegt-dat-het-meer-atacms-raketten-krijgt
10 23 Nauwelijks aangekondigd kwamen woensdag 18 oktober 5.000 Joods-Amerikanen samen voor een ‘Jews Against Genocide’-manifestatie. Ook in andere steden worden door Joods-Amerikanen spontane acties georganiseerd, omdat zij niet langer accepteren dat hun regering in hun naam het apartheidsregime in Israël steunt. Dat betekent dat de maintream-media, die de oorlogspropaganda van Israël klakkeloos overneemt, steeds minder gelooft wordt; door Lode Vanoost, die zich waarschijnlijk schuldig maakt aan wensdenken, maar ik hoop dat hij gelijk heeft en dat er veel ogen eindelijk open gaan. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/23/joods-amerikaanse-solidariteit-met-palestina-in-washington-en-andere-steden-vs/ en beelden van demonstraties, want over heel de wereld zijn miljoenen mensen de straat op gegaan om hun solidariteit te tonen met het Palestijns volk: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/23/miljoenen-mensen-wereldwijd-op-straat-voor-palestina/
10 27 Klopt het wat Israël beweert over 7 oktober jl. en wat door de mainstream-media klakkeloos wordt overgenomen? Er werden inderdaad onschuldige burgers vermoord tijdens de uitval van de gezamenlijke Palestijnse verzetsgroepen, maar uit officiële cijfers blijkt dat de aantallen veel lager zijn dan aanvankelijk door Israël werden opgegeven en dat berichten over een aantal specifieke wreedheden (groepsverkrachtingen en onthoofde baby’s) vals blijken te zijn. Het geven van desinformatie over de aanslag tegen het al-Ahli hospitaal werkt volgens een vaststaand scenario: eerst keihard ontkennen. Daarna verwarring zaaien tot de aandacht is verslapt en de uiteindelijke bekentenis naar pagina 10 verhuist*. Israël heeft reeds een veelvoud aan burgerslachtoffers gemaakt dan het aantal slachtoffers, dat op 7 oktober viel. Daarover blijven de officiële cijfers van de Israëlische overheid afnemen, terwijl de desinformatie doorgaat. En dan hebben we het niet over alle slachtoffers in Gaza en de bezette Westelijke Jordaanoever voor 7 oktober. 2023 was vòòr 7 oktober reeds het bloedigste van de afgelopen 20 jaar op de Westelijke Jordaanoever, waar Hamas helemaal niet actief is. Hoe lang zouden onze media en politici nog ongevoelig blijven voor de realiteit? Door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/27/wat-gebeurde-er-echt-op-7-oktober-wie-bombardeerde-het-hospitaal-israel-blijft-liegen-media-blijven-ze-geloven/ * Het is bijna ongemerkt gepasseerd dat 16 oktober jl. vast kwam te staan dat de inzittenden van een voertuig van de ‘Duvdevan Unit’ behorend tot het Israëlisch bezettingsleger Al Jazeera journaliste Shireen Abu Akleh vermoordde en dat Palestijnse burgers de ‘primaire slachtoffers’ zijn van het toenemend geweld in Israël en de bezette gebieden. En dat het voortdurend tegenhouden van voedsel en geneesmiddelen voor Gaza (ook vòòr 7 oktober 2023!) een inbreuk is op het internationaal humanitair recht; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/27/vn-rapport-israel-dader-van-de-moord-op-journaliste-shireen-abu-akleh/
11 01 Terwijl het aantal Palestijnse burgerslachtoffers onder de niet aflatende bombardementen van het Israëlische leger dag na dag blijft stijgen [en 1 miljoen Palestijnen bevolen is huis en haard te verlaten; GjH], blijven de meeste Westerse media steeds weer dezelfde leugenachtige stellingen herhalen. De 1ste leugenachtige stelling is dat het huidige bloedbad onder de bevolking van Gaza voortkomt uit een ‘conflict tussen Israël en Hamas’ (zie voor een andere versie van de feiten 11 08 onder het kopje ‘West Azië). De 2de telkens terugkerende leugenachtige stelling van de Westerse media over de etnische zuivering in Gaza, is dat het eigenlijk draait om ‘een beschavingsoorlog’ of ‘een godsdienstoorlog’. De 3de herhaalde leugenachtige stelling is dat de oorlog, ondanks 75 jaar kolonisatie, geen context heeft; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/01/de-westerse-media-en-de-oorlog-in-gaza/
11 02 De Wereld Morgen is ontstaan uit onvrede met de manier waarop de grote media omgaan met de werkelijkheid door hun commentaren, door framing, door middel van selectie van wat als nieuws verteld wordt of niet, door taalgebruik, tijdsbestek en titels. De Wereld Morgen streeft naar een antiracistische, basisdemocratische, duurzame, gedekoloniseerde, inclusieve en sociaal rechtvaardige samenleving en onderschrijft de waarden, die tot het komen tot zo’n samenleving bijdragen. Media zoals De Wereld Morgen en MO* brengen nieuws vanuit een specifieke ideologische invalshoek en komen daar open en transparant voor uit. Dat is een ‘andere ideologische invalshoek’ dan die van de 5 grote mediabedrijven in Vlaanderen. Die grote media verdoezelen hun eigen ideologische agenda; hetgeen deel uitmaakt van hun verdienmodel. Zij willen dat hun publiek hen bekijkt/ beluistert/ leest vanuit de indruk dat ze neutraal of objectief geïnformeerd worden. Dat is echter niet zo en dat is niet correct; door Jeroen Permentier en Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/02/alle-media-bedrijven-journalistiek-vanuit-een-specifieke-ideologische-invalshoek/
11 03 Wij, Palestijnse journalisten en vakbondsleden, herinneren onze collega’s, vooral degenen die in de Westerse media werken, aan de noodzaak zich te houden aan fundamentele journalistieke normen. We vinden het betreurenswaardig dat sommige media wereldwijd vaak niet aan deze normen hebben voldaan, toen ze verslag deden van het aanhoudende bloedbad in Gaza. Zelfs als je kijkt naar de lage standaarden, die gehanteerd werden in de berichtgevingen over eerdere bloedbaden in Gaza, dan nog is het mediadiscours rond de recente gebeurtenissen een nieuw dieptepunt voor de principes van journalistieke integriteit; een glasheldere open brief van de Palestijnse journalistenbond. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/03/onethische-berichtgeving-in-media-vergemakkelijkt-genocide-in-gaza/
11 05 Op 27 februari vorig jaar stelde OVT mij diep teleur. De uitzending ging 2 uur lang over ‘de geschiedenis als politiek wapen’ naar aanleiding van de tekst, die de Russische president Vladimir Poetin had uitgesproken voordat Rusland Oekraïne aanviel. Wat ik stuitend vond was dat deze uitzending alles in zich had van oorlogspropaganda tegen Poetin, tegen Rusland (dat niets doet wat zou deugen, behalve – in een bijzin – het nazi-Duitsland van Adolf Hitler verslaan; 19 miljoen doden in een bijzin), en in de uitzending de VS (met wakkere Joe Biden) inclusief de NAVO vrij pleitte van blaam, bijvoorbeeld doordat het in het vooruitzicht gestelde NAVO-lidmaatschap van Oekraïne in die uitzending gebagetaliseerd werd. Ik zag en zie dat beloofde NAVO-lidmaatschap als het enige motief dat Rusland tot overging tot de aanval. In elk geval was er in de 2 uur geen ruimte voor een serieuze behandeling van wat ik lees in onafhankelijke media. Voor die tijd had ik vaak het idee dat OVT een mooi verband bloot legde tussen hetgeen er nu in de wereld gebeurt en de daaraan voorafgaande geschiedenis. Hier is de door mij gewraakte uitzending terug te luisteren: https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/ovt/eb66082a-7aa7-4c5a-a6e9-bc044a9bf3a6/2022-02-27-ovt Maar er is meer aan de hand. Beleefde ik OVT vroeger als een koffietafelgesprek, dat een aantal goed ingevoerde mensen met elkaar over het wereldgebeuren voerden, al sinds een hele tijd bestaat het programma uit eendimensionale gesprekken tussen de interviewer van dienst en een zogenaamde expert. De waarheid van die ene deskundige wordt mij telkens teveel als ‘de waarheid’ aangeprezen. https://www.nporadio1.nl/programmas/ovt
11 06 De kloof tussen de publieke opinie en de media & regeringen is in Europa en de VS groter dan buiten de Westerse landen. Als onze media en onze regeringen nog enige geloofwaardigheid willen behouden zullen zij dus een andere koers moeten kiezen: die van de menselijkheid en van het internationaal recht. Gewone mensen reageren met hun hart en hebben lak aan fake argumenten als ‘het is complex’ of ‘evenwichtige berichtgeving’ waarbij de daders al tientallen jaren meer spreekrecht krijgen dan de slachtoffers en aan geopolitieke belangen; door Lode Vanoost, met een link naar beelden van massale pro-Palestijnse protesten wereldwijd, die het nieuws bij ons niet haalden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/06/diepe-gaza-kloof-wereldbevolking-versus-westerse-regeringen-en-media/
11 10 Vanavond lag in de trein de NRC van vandaag. Ongelooflijk dat dit ooit mijn lijfblad was: frontpagina: foto, drie zinnen, reclame en uitgeversinformatie. Allemaal sensationele koppen. Achtergronden zocht ik tevergeefs. Nog voor de trein vertrok, had ik hem uit want ik had geen behoefte aan tijdverdrijf.
11 15 Als onderdeel van een brede campagne tegen persvrijheid heeft Israël het pan-Arabische mediakanaal ‘Al Mayadeen’ op 12 november jl. bevolen om te sluiten. Israël had daarvoor een wet goedgekeurd om buitenlandse media te sluiten, wanneer die gezien wordt als ‘gevaarlijk voor nationale veiligheid’. De Israëlische minister van communicatie Shlomo Karhi ging ook tekeer op het pan-Arabische ‘Al Jazeera’ en ‘de BBC’ voor hun verslaggeving over Israël’s agressie in Gaza, die alleen al aan meer dan 11.000 mensen het leven kostte. En dat terwijl de Britse groep ‘Palestine Action’ het BBC hoofdkwartier in Londen bekladde met rode verf en stelde: “De leugens van de bezetting verspreiden en goodwill creëren voor Israëls oorlogsmisdaden betekent dat jullie Palestijns bloed aan jullie handen hebben.” De ‘enige democratie in West Azië’ keurt een wet goed om alle media te sluiten, die verslag doen, in plaats van de Israëlische propaganda te herkauwen; door Cassandra Backx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/15/perscensuur-israel-doekt-mediakanaal-op-in-bezet-palestina/
11 19 “Goedemorgen. Het is 06:45 uur en we zijn vanmorgen vroeg op de redactie, omdat er talloze raketten en granaten op Israël worden afgeschoten.” Voor deze mededeling op ‘Channel 12’, de grootste nieuwszender van Israël, werd op 7 oktober jl. een reportage over popster Taylor Swift afgebroken. Sindsdien zijn de uitzendingen op de nieuwszenders onophoudelijk doorgegaan. Nu, 44 dagen later, openen de journaals vaak met een overzicht van gesneuvelde militairen, vaak gevolgd door diplomatiek nieuws, en berichten over de families van de Israëliërs die door Hamas gegijzeld zijn. Informatie over slachtoffers in Gaza komt pas veel later. Vaak schuift er dan iemand in de studio aan, die het nieuws op de Palestijnse zenders volgt en daarover iets vertelt. Op ‘Reshet Bet’, de Israëlische nieuws- en actualiteitenzender op de radio, een gesprek met de vader van een van de gedode soldaten. Ook daar is de aandacht voor de gedode Palestijnen minder [al ligt die een factor 10 hoger, en een factor 4 als het alleen om gedode Palestijnse kinderen gaat; GjH], en zou ook niet goed vallen; door Sander van Hoorn. Zo creëert Israël haar bubbel, zoals Westerse media hier over deze en heel veel andere internationale politiek de bubbel van het Amerikaanse Witte Huis creëren. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2498487-hoe-de-israelische-media-berichten-over-de-oorlog
11 23 Het Witte Huis is bang dat een korte gevechtspauze in Gaza journalisten in staat zal stellen om de waarheid naar buiten te brengen over de Israëlische slachtpartij daar, omdat dit ‘de informatiebelangen’ van Israël en de VS zal schaden. Wie aan de goede kant van de geschiedenis staat, hoeft zich doorgaans geen zorgen te maken over journalisten, die feiten over actuele gebeurtenissen rapporteren. Dat is echter niet de kant waar Israël en de VS altijd gestaan hebben en dat is ook de reden waarom het Amerikaanse imperium op dit moment Julian Assange gevangen houdt. Hij bedreef correcte journalistiek over de oorlogsmisdaden die de VS pleegde. Israël bedreigt ook al tientallen jaren journalisten. Ze zijn bang dat het publiek zich meer bewust zal worden van de feiten en de waarheid; door Caitlin Johnstone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/23/vs-ongerust-over-pauze-gaza-ruime-toegang-journalisten-gaat-publieke-opinie-beinvloeden-tegen-israel/
11 24 In een bijzondere brief beschuldigen 8 BBC-journalisten hun eigen omroep van partijdige berichtgeving over de Israëlische gevechtshandelingen in Gaza. Hamas wordt ten onrechte afgeschilderd als de enige aanstichter en dader van geweld in de regio en de historische context van de bezetting wordt buiten beeld gehouden. De kritiek van de journalisten richt zich op de ‘dubbele standaard in de manier waarop burgers worden gezien’. De BBC geeft veel aandacht aan het lijden van Israëli’s. Ze interviewt getroffen families en ze noemt de namen van de slachtoffers. “In vergelijking daarmee ontbreekt het aan berichtgeving over Palestijnse burgers, die het menselijk aspect belicht.” Daarnaast worden er “weinig pogingen gedaan om de overvloed aan sociale media-inhoud van dappere journalisten in Gaza en de Westelijke Jordaanoever volledig te benutten”. Ook de woordenschat, waarmee over het conflict wordt bericht, is partijdig; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/24/bbc-journalisten-beschuldigen-omroep-van-vooringenomenheid-over-oorlog-tegen-gaza/
11 27 Het hoofdargument van Dominique de Villepin is dat, wat je ook denkt van je tegenstrevers, een oplossing nooit militair kan zijn; een oplossing komt er alleen door onderhandelingen. Alle wegen leiden naar Rome, maar niet alle wegen van kritiek op Israël leiden naar antisemitisme. Het is mogelijk om de VS te bekritiseren zonder noodzakelijk antisemitisch te zijn. Men kan het messiaanse zionisme van een deel van de Israëlische regering bekritiseren zonder antisemitisch te zijn. Men kan het idee van rechtvaardigheid voor het Palestijnse volk steunen zonder antisemitisch te zijn. Je kunt vraagtekens zetten bij een cultureel, economisch, financieel systeem… voor zover De Villepin weet heeft een voormalige Franse president van de republiek campagne gevoerd om de macht van de financiële wereld aan de kaak te stellen, hij was niet antisemitisch! Wat is in essentie het doel van alle vragen die u mij stelt, vraagt De Villepin? Wat is uw doelstelling en die van hen die dit soort ondervragingen voor u voorbereiden? Het is om ervoor te zorgen dat ik zwijg … Door ons vermogen om onszelf te uiten voortdurend te willen beperken, door niets meer in de media te kunnen zeggen onder het voorwendsel dat het (dit of dat) zou kunnen betekenen of ongelegen zou kunnen komen, door alle vormen van denken die een beleid of strategie kunnen overschaduwen op te sporen, wordt Frankrijk wat we aan het worden zijn, namelijk een zeer kleine natie (un très petit pays); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/27/dominique-de-villepin-kritiek-op-israel-of-steun-voor-palestina-is-geen-antisemitisme/
11 27 Niet alle Israëlische kinderen en vrouwen in Gaza worden vastgehouden door Hamas. Volgens Israël zijn er in Gaza in totaal 236 gegijzelden waarvan 90 vrouwen en kinderen. Hamas heeft het aantal van 50 kinderen en vrouwen genoemd, omdat dit het aantal is dat zij konden garanderen. Die 40 anderen zijn in handen van andere organisaties, waaronder Islamitische Jihad. Pogingen om een tijdelijke wapenstilstand tussen Hamas en Israël te verlengen waren afhankelijk van de vraag of Hamas er in kon slagen om tientallen vrouwen en kinderen te lokaliseren, die worden gegijzeld door andere individuen of organisaties dan Hamas. Hamas heeft aan Qatar verteld dat zijn strijders uit waren op Israëlische militairen en dat zij geen burgers hebben gevangen genomen. De schuld daarvoor schuift ze in de schoenen van andere individuen en verzetsgroepen, die in het zuiden van Israël waren geïnfiltreerd nadat de Hamasstrijders de Israëlische veiligheidsbarrières rond Gaza hadden doorbroken. Islamitische Jihad had onlangs laten weten dat het niet bereid was om de Israëlische gijzelaars vrij te laten totdat alle Palestijnse gevangenen zijn vrijgelaten. Dit verhaal openbaart wat de mainstream media verbergt, te weten de framing van het Israëlisch oorlogsgeweld tegen Gaza, daarin gevolgd door onze media en het Westen: 1° dat het een oorlog is tussen Israël en – enkel en alleen – Hamas en 2° dat Hamas gelijkgesteld kan worden met terreur; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/27/wordt-de-tijdelijke-gevechtspauze-in-gaza-verlengd/
Mensenrechten, mensenrechtenschendingen en de VN 7 29 Wanneer zal een politicus zich eens tegen de welvaart durven uitspreken? En dan niet tijdelijk om een nog grotere welvaart te beloven, maar eens en voorgoed, omdat zij mensonterend is – zoals de armoede; Harry Mulisch in “De Zaak 40/61” (1961) uitgegeven door De Bezige Bij en vandaag op de Gutmensch-scheurkalender.
7 30 Op deze dag in 1943 betrad Learie Constantine met vrouw en dochter de foyer van het chique Imperial Hotel in Londen. “We willen geen nikkers in dit hotel”, zei de hotelmanager. De Constantines vertrokken, en begonnen een rechtszaak tegen het hotel. De rechter bepaalde dat mensen nooit geweigerd mogen worden op grond van hun huidskleur. De uitspraak van de rechter had een grote impact op het ‘No dogs, no blacks’-beleid. In 1965 werd in Engeland de Race Relations Act aangenomen, die gegrond was in de zaak Constantine; op de Gutmensch-scheurkalender van vandaag.
8 29 Nooit is ons land voorbereid op de crisisopvang van vluchtelingen. Dat is bewust. De opvanglocatie wordt per bed betaald. Zo blijft het aantal vreemdelingenkampen laag en het houdt de barrières hoog. Daarom worden we steeds overrompeld, terwijl politici bezig zijn met het tegenhouden van vluchtelingen: improviseren, traineren, treuzelen, vertragen. Het weren van anderen is diep geworteld in onze geschiedenis: Lubbers in 1986, Molukkers in 1951, Joden in 1938, Belgen in 1914, o, nee: op een bevolking van 6 miljoen Nederlanders werden in 1914 1 miljoen Belgen gastvrij binnen gelaten. Wegens cultuurverschillen en voedselschaarste nam het enthousiasme daarvoor in de loop van de oorlog af. Met zogenaamde ‘zachte drang’, zoals ‘internering in kampen’, probeerde men hen over te halen weer naar huis te gaan; Toine Heijmans in de Volkskrant van 29 augustus 2021 en vandaag op de Gutmensch-scheurkalender en via https://www.historischnieuwsblad.nl/belgische-vluchtelingen/
8 31 Twee tot Nederlanders genaturaliseerde Palestijnse broers zijn door de Nederlandse rechter beschuldigd van mensensmokkel. Zij hadden hun zwangere zus en bejaarde ouders, toen die dreigden te worden teruggestuurd naar Syrië, uit Egypte naar Nederland geloodst. Hoe verontwaardigd we hierover ook zijn; dit past in een beleid dat we als Nederlanders al jaren achtereen met elkaar steunen; ook op momenten dat we geen zin hebben hierover na te denken. In wetgevingstrajecten wordt nauwelijks nog op mensenrechten gelet. Terwijl politieke partijen achter gesloten deuren onduidelijke dingen doen, loodsen burgers hun zwangere zus en bejaarde ouders dan maar zelf over zeeën en langs Griekse kampen naar Nederland. Die burgers vervolgens veroordelen wegens mensensmokkel is niet alleen barbaars, het geeft ook blijk van gebrek aan inzicht in de nieuwe verhoudingen; door Maxim Februari op 31 augustus 2021 in NRC en vandaag op de Gutmensch-scheurkalender.
9 20 Er worden digitale hulpmiddelen, zoals onder meer camera’s met gezichtsherkenning, datasystemen die vertrouwen op algoritmen om aan profiling te doen, of migranten in te delen in risicogroepen, drones en leugendetectoren, gebruikt om migratietrajecten te controleren en in sommige gevallen de illegale pushbacks te vergemakkelijken of migratie te voorkomen. Dat gebeurt dan zonder rekening te houden met individuele behoeften of het respecteren van mensenrechten; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/20/digitale-grensbewaking-botst-met-mensenrechten/
9 20 In China zijn de reacties op terreur in feite hetzelfde als die van onze overheden. Het harde Chinese beleid tegen Oeigoeren in de beginfase van de terreurbestrijding was het gevolg van een te tolerante houding jegens de stijgende invloed van de (radicale) Islam in die regio. Toen dat uit de hand liep, met bijvoorbeeld bomaanslagen, heeft de Chinese overheid hard teruggeslagen. Sinds 2000 is een traject van normalisatie ingeslagen, waarbij bijvoorbeeld 15 jaar gratis onderwijs (kleuterschool, lagere school en beroepsopleiding) aan jonge Oeigoeren wordt aangeboden en waarbij gesubsidieerde gezondheidszorg is ingesteld. Veiligheid is ook een mensenrecht en het is de taak van iedere overheid de veiligheid van de eigen burgers te garanderen; door Peter Peverelli. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/20/china-en-de-oeigoeren-de-westerse-perceptie-ontkracht/
9 21 De kennelijk onstuitbare opmars van het zogeheten ‘gewapend bestuursrecht’, de toenemende tendens van de verschuiving van gerechtelijke naar bestuurlijke ordehandhaving, creëert een reëel risico dat het vermoeden van onschuld – een basisbeginsel van democratische rechtspraak – en fundamentele rechten worden geschonden. Het gaat hier om ambtenaren, die de overtreding vaststellen en meteen ook de sanctie bepalen. Dit zet de strikte scheiding tussen de rechterlijke, uitvoerende en wetgevende macht – een van de pijlers van een gezonde rechtstaat – op de helling. Grond- en mensenrechten zijn steeds minder gegarandeerd. De stap van preventie naar repressie snel gezet. In de praktijk worden mensen in kwetsbare situaties het meest getroffen. Terwijl de overheid zich niet langer gebonden weet aan haar eigen wetten, dreigen machtsmisbruik en willekeur voor burgers; door Liesbet De Kock. https://www.apache.be/2023/09/21/hoe-gas-rechtsstaat-uitholt
9 29 Het volk en de regering van Mali herhalen [hier; GjH] hun solidariteit met en volledige steun aan de regering en het volk van Niger, een broeder, buur en vriend. Wij veroordelen principieel het opleggen van sancties en unilaterale dwangmaatregelen tegen een staat, of die nu in Afrika of elders ligt. We veroordelen sancties des te meer wanneer ze onrechtvaardig, onmenselijk en onwettig zijn, zoals de sancties die door ECOWAS en WAEMU aan Niger zijn opgelegd. De Burkinese en Guineese interventies tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties waren in dezelfde steunende geest voor het volk van Niger. Ze zetten ook de puntjes op de i met betrekking tot enkele terugkerende thema’s in de Westerse pers en in de politieke toespraken van Europese diplomatieke leiders. “Ik heb een mandaat gekregen om u te vertellen dat ‘de leugens van de staat, de diplomatieke hypocrisie, de machtswellust, het ongebreidelde winstbejag, de demonische geest van overheersing en uitbuiting van de mens door de mens’ de echte plagen zijn die onze manier van samenleven aantasten en de samenleving als geheel naar haar ondergang leiden, inclusief onze organisatie, de VN.” De felle protesten van verschillende Afrikaanse landen richtten zich ook tegen Frankrijken tegen secretaris-generaal Guterres, omdat hij de ambassadeur van het nieuwe regime in Niger de toegang tot de Algemene Vergadering had ontzegd; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/29/sahel-landen-protesteren-tegen-partijdigheid-vn/
10 3 Wereldwijd hebben in 2023 zo’n 2 miljoen mensen nood aan hervestiging. Dat is een fractie van de 35 miljoen mensen, die als vluchteling erkend zijn*, en veel minder vergeleken met de 108 miljoen mensen, die momenteel ontheemd zijn. In 2022 meldden slechts 11 van de 27 lidstaten zich voor hervestiging van erkende vluchtelingen. *En niet iedereen, die daadwerkelijk op de vlucht is, kan door UNHCR als vluchteling geregistreerd worden; door Maarten Luyten. https://www.mo.be/analyse/wil-je-smokkelaars-stoppen-bied-vluchtelingen-dan-veilige-toegangswegen
10 5 Het is een steeds nijpender probleem dat mensen, die door weersomstandigheden de grens oversteken, volgens de belangrijkste verdragen en wetten niet als vluchteling worden erkend. Hun migratie kan het gevolg zijn van langzame gebeurtenissen, zoals woestijnvorming of zeespiegelstijging, die het leven uiteindelijk onhoudbaar kunnen maken of het gevolg zijn van plotselinge gebeurtenissen, zoals overstromingen; door Cristiano d’Orsi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/05/tijdperk-van-de-klimaatvluchteling-moet-dringend-aanbreken/
10 14 In 2020 deed de Commissaris voor de Rechten van de Mens van de Raad van Europa, Dunja Mijatović, een oproep om actie te ondernemen tegen ‘Strategic Lawsuits Against Public Participation’, kortweg ‘SLAPPs’; een vorm van misbruik van rechtsprocedures tegen vooral academici, activisten en journalisten. De Mensenrechtencommissaris pleitte voor een snelle afwijzing van dit soort vorderingen, voor sancties tegen de eisers en voor de opbouw van financiële en juridische steunprogramma’s voor de verweerders in SLAPP-procedures. Terwijl ze de democratie ondermijnen is daar vooralsnog nagenoeg niets mee gedaan; door Dirk Voorhoof. https://www.sampol.be/2023/10/slapps-een-gevaar-voor-de-democratie
10 16 De tragedie in Gaza doet denken aan de etnische zuivering van Nagorno Karabach, de belegering van Sint-Petersburg en het ghetto van Warschau. Degenen met macht konden ongehinderd door protesten van EU of de VS, honderduizenden uit hun dorpen en steden verdrijven; door Johan Depoortere met een interessante geschiedenis van de in wat nu Israël heet wonende Arabieren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/16/westerse-leiders-kunnen-het-bloed-van-gaza-nooit-van-hun-handen-wassen/
10 24 Nederland heeft de rechten van de gevluchte dissident Ali Mohammed al-Showaikh uit Bahrein geschonden door hem op 20 oktober 2018 terug te sturen naar zijn land van herkomst. Hij werd na zijn uitzetting 5 jaar geleden direct na aankomst in Bahrein gearresteerd en veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf. De Nederlandse zet politiek momenteel aan op het uitzetten van zo veel mogelijk vluchtelingen, terwijl het beoordelen van asielverzoeken hoort te draaien om de vraag wie bescherming nodig heeft; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2495268-nederland-schond-rechten-uitgezette-dissident-bahrein
11 11 Een impressie van de demonstratie in Brussel voor een staakt-het-vuren in Israël/Palestina, waaraan 45.000 mensen deel namen: ‘Be silent when kids sleep NOT when they die!’, ‘Ceasefire now’, ‘Cessez-le-feu maintenant! Free Palestine’, ‘Free Palestine’, ‘Een foto met de tekst Bloedbad in Gaza’, ‘een vrouw met twee poppen die onder het bloed zitten’, ‘End the occupation Free Palestine’, ‘Boycot Israël’, ‘Gaza se meurt’, ‘It ’s been one month and 75 years’, ‘Jews say ceasefire now’, ‘Le colonialisme opprime La resistance persiste’, ‘Notre liberté est incomplète sans la liberté du peuple Palestinien’, ‘Shame on EU’, ‘Speak the truth Free them from genocide, colonialism en apartheid’, ‘Staakt-het-vuren nu!’, ‘STOP au génocide à Gaza met een lange lijst namen’, ‘Stop genocide in Gaza Free Palestine Stop colonization and apartheid’, ‘Stop genocide now’, ‘STOP killing Gaza end all wars now’, ‘There is no both sides to a genocide!’ en ‘Todays victims schould have been saved since yesterdays ceasefire now’; door Karina Brys. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/11/europese-mars-voor-palestina-in-brussel-in-beeld/
11 13 Wereldwijd lijden 739.000.000 kinderen (1:3) onder extreme waterschaarste. Zo’n 436 miljoen kinderen hebben te maken met de dubbele last van (zeer) ernstige waterschaarste en slechte drinkwatervoorzieningen. Die combinatie is een van de belangrijkste oorzaken van sterfgevallen bij kinderen onder de 5 jaar als gevolg van vermijdbare ziekten. Onder de zwaarst getroffen landen zijn Burkina Faso, Jemen, Jordanië, Namibië, Niger en Tsjaad. Daar lopen 4 op de 5 kinderen gevaar. Tegen 2050 zullen naar verwachting nog eens 35 miljoen kinderen worden blootgesteld aan een hoog of zeer hoog niveau van waterschaarste, terwijl slechts 2,4% van de klimaatfinanciering uit de fondsen projecten ondersteunt, die op kinderen gericht zijn; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2497656-unicef-een-op-de-drie-kinderen-kampt-wereldwijd-met-extreme-waterschaarste
11 17 Het Palestijnse volk leeft al jaren onder een apartheidsregime en is inmiddels geografisch verdeeld tussen de Gazastrook, Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Op de Westelijke Jordaanoever neemt apartheid de vorm aan van 645 Israëlische controleposten om familie te ontmoeten of naar je werk te gaan. Ze bestaat er in de vorm van een illegale muur, die het Palestijnse landschap doorsnijdt, en die Palestijnse boeren van hun landbouwgronden scheidt. Ze neemt er de vorm aan van de vernietiging van Palestijnse dorpen, om plaats te maken voor 279 – volgens het internationaal recht ‘illegale’ nederzettingen en 700.000 Israëlische kolonisten [die onder andere wetten vallen; GjH]. Ze wordt uitgedrukt door het dagelijks geweld van deze kolonisten [tegen Palestijnen; GjH], waarop Israëlische soldaten toekijken. En ze manifesteert zich tot slot ook in 7000 Palestijnse politieke gevangenen, vaak zonder proces, waaronder 200 kinderen. Gaza is geen kolonie, maar een openluchtgevangenis waar de toegang tot de vitale goederen zoals elektriciteit, voedsel en water afhankelijk is van de welwillendheid van Israël, dat op elk moment de kranen kan dichtdraaien. Wanneer elk aspect van het leven van het Palestijnse volk dagelijks wordt gecontroleerd door een bezettingsleger, wordt zijn strijd noodzakelijk en legitiem, om het zijn waardigheid terug te laten winnen als slachtoffer van het laatste koloniale regime ter wereld. En in een koloniale vrijheidsstrijd is het de bezetter, die de voorwaarden en vormen van de strijd bepaalt. In het geval van Palestina kent dit verzet vele vormen en heeft het zich in de loop der tijden ontwikkeld. Een diepgravend artikel over de geschiedenis van Palestina, dat de noodzaak om onrecht te bestrijden onderbouwd; door Tanguy Masson. https://lavamedia.be/een-geschiedenis-van-palestijns-verzet/
12 14 Artsen Zonder Grenzen roept de Europese lidstaten op om onmiddellijk van koers te veranderen en prioriteit te geven aan ‘de veiligheid’ van degenen die een toevluchtsoord zoeken en een eind maken aan ‘de instrumentalisering van menselijk lijden’ voor politiek gewin: het systematisch verwerpen van voorstellen die de uitbesteding van grensbeheer en grenscontrole verder stimuleren; zorgen voor waardige opvang voor alle mensen die bescherming en veiligheid zoeken ongeacht de omstandigheden van hun aankomst; het ondubbelzinnig en onvoorwaardelijk wegnemen van de mogelijkheid tot instrumentalisering van NGO’s zodat verder hardhandig optreden tegen levensreddende activiteiten vermeden kan worden; en het stoppen van het grootschalige en systematische gebruik van geweld aan de grenzen van Europa en het aanpakken van de structurele oorzaken, die ervoor hebben gezorgd dat dit geweld zich ongecontroleerd heeft kunnen verspreiden; door Artsen zonder grenzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/14/eu-pact-inzake-migratie-en-asiel-is-geen-oplossing/
12 20 Exact 5 jaar geleden namen de lidstaten van de Verenigde Naties ‘Het Migratiepact’ aan. Precies op die 5de verjaardag is de Europese Unie dichtbij een akkoord over een eigen migratiepact, dat lijnrecht tegen dat van de VN ingaat. Migranten krijgen volgens een nieuw akkoord vanaf 2026 aan de buitengrenzen van de EU te horen of ze naar binnen mogen of niet. Grootschalige detentie aan de buitengrenzen zou hiervan het gevolg kunnen zijn. Er kwamen geen garanties dat minderjarigen niet worden vastgehouden tijdens de te doorlopen procedures. Hoe de kwaliteit gegarandeerd wordt van de ‘versnelde procedures’ voor mensen uit landen met een erkenningsgraad onder de 20% blijft een raadsel. En een effectieve aanpak van het toenemend probleem van gewelddadige, illegale pushbacks aan de buitengrenzen is in het akkoord geheel afwezig. Het beloofde monitoringmechanisme, dat moet waken over mensenrechten, zal niet kunnen opereren waar het er toe doet: in de gebieden waar de grensbewaking plaatsvindt. Die monitoring blijft blind en tandeloos. Tenslotte is met de introductie van ‘flexibele solidariteit’ een betere spreiding tussen de lidstaten vakkundig en fvolledig uitgehold; door Pieter Stockmans, NOS Nieuws en 11.11.11 namens 25 mensenrechteorganisaties. https://www.mo.be/analyse/hoe-zou-het-nog-zijn-met-het-vn-migratiepact-vijf-jaar-later, https://nos.nl/artikel/2502228-eu-sluit-migratiepact-versnelde-procedures-veiligelanders-mogen-vastgezet-worden en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/20/middenveld-over-nieuw-eu-pact-voor-asiel-en-migratie-onwerkbaar-en-aanval-op-fundamentele-rechten/
Militairisme, de NAVO & antimilitarisme 8 11 Begin augustus werden in Lissabon de Wereldjongerendagen gehouden. In de mainstream-media kwamen voornamelijk vrome jongeren aan het woord. Dat mag, maar het echte nieuws van het evenement werd daarmee zedig verzwegen. Paus Franciscus riep er namelijk Europa tot orde in verband met de oorlog in Oekraïne: “De wereld heeft Europa nodig, het ware Europa: het heeft haar rol als brug en vredestichter nodig in haar oostelijke deel, in het Middellandse Zeegebied, in Afrika en in het Midden-Oosten”, liet hij weten. Alleen wanneer Europa haar rol speelt, zal het volgens hem in staat zijn om “haar specifieke bijdrage” op het internationale toneel te verwezenlijken, die in de huidige, historische crisis maar moeilijk naar voren komt. Hij had het ten aanzien van de oorlog in Oekraïne over een behoefte aan het ontwikkelen van “een diplomatie van vrede gericht op het oplossen van conflicten en het verminderen van spanningen”. Over de wapenleveringen aan Oekraïne door het Westen en de aangekondigde verhoging van de militaire budgetten van de NAVO-landen zei hij: “Uw technologieën, die vooruitgang hebben gebracht en de wereld hebben geglobaliseerd, zijn op zichzelf niet voldoende, laat staan uw zeer geavanceerde wapens, die geen investeringen voor de toekomst zijn, maar een uitputting van het authentieke menselijke kapitaal: dat van onderwijs, gezondheid, de verzorgingsstaat. Het is verontrustend als we lezen dat er op veel plaatsen nog steeds geld wordt geïnvesteerd in wapens in plaats van in de toekomst van jongeren.” Europa stelde hij rechtstreeks de vraag: “Welke richting gaat u uit, als u de wereld geen vredeskoers voorstelt, creatieve manieren om de oorlog in Oekraïne te beëindigen en de vele andere conflicten die zoveel bloedvergieten veroorzaken?”; door Mark Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/08/11/wist-je-dat-de-cia-wikipedia-modereert/ Vierde onderwerp.
8 12 Het is best grappig dat Gilman Louie, nadat hij de Koude Oorlog 1.0 had gebruikt om reclame te maken voor ‘Tetris’, nu de Koude Oorlog 2.0 gebruikt om reclame te maken voor kunstmatige intelligentie. Of gebruikt hij kunstmatige intelligentie om de nieuwe Koude Oorlog te bevorderen? In de VS van vandaag zijn deze twee operaties bijna niet te onderscheiden. Het enige waar we wel zeker van kunnen zijn, is dat alle publiciteit rond Kunstmatige Intelligentie zich zal vertalen in harde cash. Het blijft gissen of ‘Beijing’ in staat zal zijn om – in welke vorm dan ook – een internationale coalitie te leiden en ook ‘Washington’ handelt niet alleen. Het beheert of leidt verschillende internationale initiatieven zoals het Global Partnership on Artificial Intelligence (GPAI). Onlangs kondigde America’s Frontier Fund van Eric Schmidt de oprichting aan van een gezamenlijk fonds met Australië, India en Japan onder auspiciën van de Quadrilaterale Veiligheidsdialoog (QUAD), een defensiegroepering van die landen om de Chinese ambities in te dammen. De meeste van deze operaties worden met opgeblazen militaire budgetten en de toenemende verrijking van technologiebedrijven en hun aandeelhouders uitgevoerd onder de vlag van de verdediging van de democratie en de wereldvrede. Europa schittert door afwezigheid. De reden mag duidelijk zijn: op militair gebied volgt het de VS. Hoewel de oorlog in Oekraïne de Europese landen ertoe heeft aangezet hun militaire uitgaven te verhogen, is het waarschijnlijk dat VS-bedrijven zoals Palantir, geleid door Peter Thiel, het leeuwendeel van deze nieuwe meevaller voor kunstmatige of artificiële intelligentie op hun rekening kunnen bijschrijven; door Evgeny Morozov via De Wereld Morgen op 12 augustus. https://lavamedia.be/artificiele-intelligentie-frontlinie-van-de-koude-oorlog/
8 18 Voor elke staat is de eerste doelstelling ‘overleven’, want een staat die niet overleeft kan geen enkel ander doel nastreven. De productie van rijkdommen of de verspreiding van een ideologie kunnen prioritair lijken, maar enkel als deze doelstellingen geen gevaar vormen voor zijn voortbestaan. Op dezelfde wijze kunnen de grootmachten samenwerken als ze gemeenschappelijke belangen hebben [en die onderkennen; GjH] en hun bondgenootschap hun respectievelijke posities binnen het bestaande machtsevenwicht niet verzwakt. In het Westen overheerst de opvatting dat de neiging tot concurrentie afhankelijk is van de aard van het regime. Liberale democratieën zouden van nature geneigd zijn tot het handhaven van vrede, terwijl autoritaire regimes de grote oorlogstokers zouden zijn. Het verbaast dus niet dat de liberale theorie, tot stand gekomen in strijd met het realisme, de voorkeur geniet van het Westen. Toch valt moeilijk te betwisten dat de Verenigde Staten van Amerika haast altijd handelden volgens de dictaten van het realisme, al werden hun acties ingekapseld in moraliserende retoriek. Gedurende de hele koude oorlog bleven ze gewetenloze autocraten steunen. Dit beleid kende een opmerkelijke rustpauze: die van het ‘unipolaire moment’ van 1991 tot 2017, toen de VS-regeringen, democraten èn republikeinen, afzagen van het geopolitiek realisme in een poging om een interplanetaire orde te scheppen gevestigd op liberale democratische waarden – markteconomie, mensenrechten, rechtstaat – onder het welwillend toezicht van Washington. Deze strategie van de ‘liberale hegemonie’ liep uit op een bittere mislukking, die een niet te versmaden rol speelde in het ontstaan van de huidige beroerde wereld. Men houdt ons voor dat autoritaire staten een gevaar betekenen voor de op recht gevestigde wereldorde, maar zo werkt de internationale politiek niet. De aard van het regime maakt weinig uit in een wereld waar zelfverdediging heerst en waar elke staat bevreesd is voor zijn overleven. Indien op het einde van de koude oorlog, in 1989, de VS-leiders de keuze hadden gemaakt voor een realistisch buitenlands beleid, was onze planeet wellicht vandaag een veel minder gevaarlijke plek geweest; door John Mearsheimer. https://lavamedia.be/waarom-de-grootmachten-oorlog-voeren/
9 05 “Hoe het Westen oorlog bracht naar Oekraïne” (2023) is de vertaling van het gelijknamige boek van VS-historicus en politiek analist Benjamin Abelow. Het e-boek vat in 8 bondige hoofdstukken samen waarom het niet volstaat de Russische invasie in Oekraïne te veroordelen, zonder de context en de geschiedenis te erkennen van wat eraan voorafging. Meerdere Amerikaanse analisten, diplomaten en experts prijzen het boek aan, waaronder de door mij zeer hooggeachte Noam Chomsky. Exclusief voor de Nederlandse vertaling schreef politiek wetenschapper en professor internationale politiek aan de Universiteit van Antwerpen Tom Sauer een voorwoord; voor De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/05/e-boek-hoe-het-westen-oorlog-bracht-naar-oekraine/
9 05 Onze prioriteit moet redden van Oekraïense levens zijn, niet ‘bestraffen’ van Rusland en het VS-discours over de oorlog in Oekraïne heeft het domein van rationeel denken verlaten zegt Noam Chomsky in het boek “Illegitimate Authority – Facing the Challenges of Our Time” (2023) door C.J. Polychroniou; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/05/noam-chomsky-over-de-uitdagingen-van-deze-tijden/
9 07 De Verenigde Staten komen met een nieuw steunpakket aan Oekraïne, waaronder verarmd uranium, voor in totaal meer dan $ 1 miljard. Het Verenigd Koninkrijk leverde Oekraïne in maart ook al munitie met verarmd uranium. De inzet van verarmd uranium is omstreden. Critici wijzen op de gevaren voor de omgeving, omdat de kleine hoeveelheden radioactieve stof, die vrijkomt, kunnen leiden tot nierfalen. De Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Sergei Rjabkov noemt de Amerikaanse wapenleverantie ‘escalatie’ en een ‘misdaad’ van Amerikaanse kant; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2489571-munitie-met-verarmd-uranium-naar-oekraine-om-tanks-uit-te-schakelen
9 24 + 29 De oorlog in Oekraïne was niet alleen geprovoceerd, hij werd moedwillig met volle kennis van zaken uitgelokt, omdat VS-ideologen meenden dat een oorlog in Oekraïne ‘de VS-belangen zou dienen’. Reeds in 2018 verwittigden leden van de Amerikaanse inlichtingendiensten dat de militarisering van Oekraïne door de NAVO Rusland ‘tot een dodelijk antwoord zou drijven’. Deze oorlog verplaatst zich intussen naar Russische grondgebied en het Russische luchtruim. [De VS trekt veilig op 3.895 km afstand aan de touwtjes; GjH] Opnieuw wordt een ‘rode lijn’ overschreden, waardoor dit conflict een extreem gevaarlijke fase bereikt. Al een jaar geleden, toen voor het eerst sprake was van de levering van ATACMS-raketten waarschuwde het Russische ministerie van Buitenlands Zaken dat de VS daarmee rechtstreeks in oorlog zou komen met Rusland en dat Moskou met alle middelen zijn grondgebied zal verdedigen. [‘Alle middelen’ sluit geen enkel middel uit; GjH] Dit alles gebeurt geruisloos, omdat de levering van steeds agressievere wapensystemen aan Oekraïne inmidels business as usual is. Zo komt een nucleair conflict tussen de Navo en Rusland dichterbij; door Caitlin Johnstone en Johan Depoortere. https://www.caitlinjohnst.one/p/this-war-wasnt-just-provoked-it-was en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/29/sluipende-escalatie-van-de-oorlog-in-oekraine/
9 26 Oekraïners zijn ongevraagd in een oorlog beland, en die beïnvloedt de Oekraïense samenleving ook op onzichtbare, perverse manieren. Want oorlog brengt een oorlogscultuur met zich mee: hooligans zien carrièrekansen in het legerde, kritiek moet snel de kop ingeduwd worden en de ‘vijand’ moet worden ontmenselijkt; door Johannes Decat. https://www.mo.be/reportage/er-zijn-geen-pacifisten-meer-oekraine
10 6 Hier zijn de onthullende woorden van Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de NAVO: “De achtergrond was een verklaring van president Poetin in het najaar van 2021 en een feitelijk ontwerpverdrag dat aan de NAVO ter ondertekening werd voorgelegd, met daarin de belofte om de NAVO niet verder uit te breiden. Dat was wat hij naar ons heeft gestuurd en dat was een eerste voorwaarde om Oekraïne niet binnen te vallen. Wij hebben dat uiteraard niet ondertekend. Het tegenovergestelde gebeurde. Hij wilde dat we de belofte zouden ondertekenen om de NAVO nooit verder uit te breiden. Hij wilde dat we onze militaire infrastructuur zouden verwijderen uit alle bondgenoten die zich sinds 1997 bij de NAVO hebben aangesloten, dat betekent: de helft van de NAVO, heel Midden- en Oost-Europa. We zouden de NAVO uit dat deel van ons bondgenootschap moeten verwijderen, door een soort B-, of tweederangs lidmaatschap in te voeren. Wij hebben dat afgewezen. Hij trok dus ten strijde om te voorkomen dat er nog meer NAVO-troepen zich dicht bij zijn grenzen zouden vestigen.” William Burns, nu directeur van de CIA, was in 2008 Amerikaans ambassadeur in Rusland en auteur van een memo getiteld ‘Nyet betekent Nyet’. In dat memo legde Burns aan minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice uit dat de hele Russische politieke klasse, en niet alleen Poetin, fel gekant was tegen de uitbreiding van de NAVO. We hebben enkel kennis van deze memo omdat hij uitgelekt is. Waarom is Rusland tegen uitbreiding van de NAVO? Om de eenvoudige reden dat Rusland geen Amerikaanse militaire aanwezigheid accepteert langs zijn 2.300 kilometer lange grens met Oekraïne in het Zwarte Zeegebied. Rusland is niet tevreden met de plaatsing van Aegis-raketten door de VS in Polen en Roemenië, vooral nadat de VS eenzijdig het Anti-Ballistic Missile (ABM)-verdrag had opgezegd. Rusland is ook niet blij met het feit dat de VS tijdens de Koude Oorlog (1947-1989) betrokken was bij niet minder dan 70 regimewisselingen, en sindsdien nog bij talloze andere, waaronder Afghanistan, Georgië, Irak, Libië, Oekraïne, Servië, Syrië en Venezuela. Rusland heeft ook moeite met het feit dat veel vooraanstaande Amerikaanse politici actief pleiten voor de ondergang van Rusland onder het vaandel ‘de dekolonisatie van Rusland’. Zelfs het team van Volodymyr Zelenski wist dat het streven naar uitbreiding van de NAVO een dreigende oorlog met Rusland betekende. Oleksiy Arestovych, voormalig adviseur van het kabinet van de president van Oekraïne onder Zelenski, verklaarde dat “met een waarschijnlijkheid van 99,9% een grote oorlog met Rusland onze prijs is voor toetreding tot de NAVO.” Oekraïne wordt nu vernietigd door de arrogantie van de VS, wat opnieuw het adagium van Henry Kissinger bewijst dat het gevaarlijk is om de vijand van Amerika te zijn, maar fataal om haar vriend te zijn. De oorlog in Oekraïne zal alleen eindigen wanneer de VS een simpele waarheid erkent: uitbreiding van de NAVO naar Oekraïne betekent een eeuwigdurende oorlog inclusief de vernietiging van Oekraïne. Neutraliteit van Oekraïne had een oorlog kunnen voorkomen en blijft de sleutel tot vrede. De waarheid is dat de Europese veiligheid afhangt van ‘collectieve veiligheid’, zoals gevraagd door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Eenzijdige NAVO-eisen stroken daar niet mee; door Jeffrey Sach vertaald door Hanna Vandercammen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/06/de-uitbreiding-van-de-navo-betekent-de-vernietiging-van-oekraine/
11 03 Dat de afschrikking niet heeft gewerkt is een feit. Aan het woord is Giorgio Monestarolo. De afschrikking op basis van de dreiging met geweld faalde op het moment dat de vijandelijkheden in Oekraïne uitbraken, nadat de VS en de NAVO de Russische eisen voor een akkoord aangaande veiligheidsmaatregelen in Europa van tafel hadden geveegd. Op dat ogenblik werd duidelijk dat het conflict niet vermeden kon worden: het was het einde van de afschrikking. Rusland en de NAVO hebben willen aantonen dat ze absoluut niet afgeschrikt waren, zelfs niet door de inzet van atoomwapens. De classificaties van de conventionele, strategische (atoomwapens) en tactische (nucleaire tactiek) afschrikking zijn etappes op een gebroken ladder. Zodra de afschrikking faalt, is het gebruik van elk wapen niet alleen mogelijk, maar ook realistisch. Van alle kanten worden Europa, de NAVO, Oekraïne en Rusland beschuldigd van catastrofale fouten, nutteloze moordpartijen, verkwisting van middelen en een gebrek aan begrip tussen de bondgenoten zelf. Laat iedereen, die wil dat deze oorlog voortduurt, maar zeggen dat dit alles beheersbaar was en nog steeds is. De vroegere NAVO is al sinds 1994 failliet, toen ze begon met de hertekening van het veiligheidskader in Europa en buiten haar grenzen. Van Afghanistan tot de Balkanlanden en Irak ging het door de politiek-militaire organisatie gevoerde beleid in tegen de veiligheid van haar leden en tegen het internationaal recht. In Oekraïne treedt de NAVO de facto op als een vrijplaats voor alle gewapende invallen en de wapenleveringen van haar leden naar Oekraïne en tegen Rusland. De NAVO heeft verzaakt aan haar plicht, zoals opgetekend in het verdrag, namelijk de uitstraling van het eigen collegiale en eensgezinde standpunt. Eigenlijk ondersteunt en vertaalt zij de anti-Russische houding van de VS, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Noorwegen en de Baltische staten, voor wie de Europese veiligheid van geen enkel belang is. De sancties dienen niet om Oekraïne te verdedigen, maar om Rusland te verzwakken, maar ook om Europa te ruïneren en de economie van de VS te bevoordelen. Tezelfdertijd drijft de VS de manoeuvre in het Oosten op met exact hetzelfde doel: bevoordelen van de eigen economie. Vandaag de dag zijn we getuige van een onderschat of onverwacht gevolg van de oorlogscapaciteit van de VS. Inmiddels zijn de somberste verwachtingen al achterhaald door de realiteit. Er zijn een half miljoen Oekraïense soldaten gesneuveld, 14 miljoen mensen zijn ontheemd of weggevlucht, het land wordt verteerd door corruptie, Europa verkeert in ademnood en de macht van de VS gaat achteruit ten opzichte van de rest van de wereld. We worden geconfronteerd met een almaar groter conflict waarin Europa en de hele wereld verwikkeld zal raken… Het is allemaal veel erger dan de oorlogsstokers hadden voorzien. In die zin is het ook noodzakelijk dat niet alleen de eisen van het Westen, maar van heel de wereld begrepen worden. Wij hebben als Westerlingen geen voorrang meer, want wij hebben niets te eisen of te onderwijzen. De landen van het Zuiden verzetten zich tegen het imperialisme van het koloniale type en niet tegen de grote landen als machtssysteem. Er moet samengewerkt gaan worden onder het vaandel van wederzijdse gelijkwaardigheid, respect en wederzijds belang; door Giorgio Monestarolo, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/03/generaal-fabio-mini-oekraine-op-de-knieen-en-europa-speelbal-van-gasprijs/
11 10 Amerikaanse hoge functionarissen zouden in alle stilte bij de Oekraïense overheid aandringen op vredesoverleg met Rusland. Deze ommezwaai is een gevolg van de ontwikkelingen aan het front. Het militair industrieel complex van het Westen, met de VS op kop, zou falen doordat het gebaseerd is op winst maken, terwijl dat in Rusland floreert omdat het een staatsbedrijf is. Het militair bedrijf durft niet in extra wapenleveranties te investeren, omdat hun toekomst onzekler wordt, zodra de oorlog in Oekraïne eindigt. In Rusland weet de overheid in razend tempo te produceren wat nodig is. Rusland zou nooit ten doel gehad hebben om terreinwinst te behalen, maar is gericht op uitputting van het Oekraïense leger. Gezien de vele Oekraïense militaire slachtoffers, het beperkte militaire succes en de hoge kosten voor Oekraïene het Westen lijkt Rusland in haar stategie te slagen. Hij schrijft; door Peter Franssen in een zeer lezenswaard artikel over wat er verder in Oekraïne, Rusland en de VS achter de schermen zou gebeuren en waarmee ik begon, te weten dat de oorlog in Oekraïne een keerpunt lijkt te naderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/10/staat-oekraine-op-capituleren/
12 14 Finland sluit komende maandag een defensieovereenkomst met de Verenigde Staten. De deal, met een lijst van locaties waar de Amerikaanse strijdkrachten ‘onbeperkt toegang’ toe krijgen, maakt de weg vrij voor de komst van Amerikaanse militairen in het nieuwe NAVO-land. De overeenkomst moet worden gezien als een soort handboek voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Finland; door de nieuwsredactie van NU. De Amerikaanse bezetting van (West) Europa schrijdt zo verder en verder. Toen ik vandaag in Utrecht moest zijn viel me op dat nagenoeg alle reclames in het Amerikaans geschreven zijn. https://www.nu.nl/buitenland/6294062/finland-maakt-weg-vrij-voor-komst-amerikaanse-militairen-met-defensiedeal.html
Racisme & discriminatie 8 31 Om winsten te verhogen, bestaan er verschillende dynamieken in het kapitalisme. Een daarvan is de vorming van een industrieel reserveleger van werkloze arbeiders. Karl Marx analyseerde al dat het bestaan van een groot aantal werkloze arbeiders de competitie onder de werkende klasse vergroot. Als er voor elke werkende mens altijd een werkloze klaarstaat om hem te vervangen, dan staat de kapitalist veel sterker om slechtere arbeidsvoorwaarden op te leggen [en zo de productiekosten te verlagen; GjH]. Het is ook in dat oogpunt dat de golf van arbeidsmigratie na de Tweede Wereldoorlog bekeken dient te worden. De situatie van de sans-papiers (in België) is schrijnend; moderne slavernij kan je het noemen. Als er één ding duidelijk is over de situatie van sans-papiers in België vandaag, is het dat een humanitaire visie niet toereikend is. De sans-papiers zijn deel van de Belgische werkende klasse. Elke dag dragen duizenden sans-papiers bij aan de Belgische samenleving: als bouwvakkers, poetspersoneel, technici, etc. Ze werken soms tot 16 uur per dag, voor de allerlaagste lonen, en ze hebben geen rechten. Hun statuut, dat bewust gecreëerd en in stand gehouden wordt, brengt niet alleen enorme onzekerheid met zich mee, maar verhoogt ook de concurrentie onder de werknemers; door Gil Puystiens. https://lavamedia.be/sans-papiers-mens-en-arbeider/
9 08 Het is een feit dat tussen 2000 en 2006 zo’n 17.000 Somaliërs naar Engeland migreerden; meer dan de helft van alle Somalische Nederlanders. In Engeland zou minder bureaucratie zijn, een hechtere Somalische gemeenschap en meer mogelijkheden om een bedrijfje te starten. Dat tientallen van deze mensen een Nederlandse uitkering behielden, kon het ministerie niet onderbouwen. Selecteren op afkomst valt binnen de wet onder ‘ras’, oordeelde de Commissie Gelijke Behandeling. De jacht op Somalische bijstandsgerechtigden, waar Mark Rutte als staatssecretaris gemeenten toe aanspoorde, was onrechtmatig en een vorm van rassendiscriminatie. Dat mensen, die weigerden mee te werken, hun recht op uitkering verloren is juridisch rechtmatig mits er een gegrond vermoeden van fraude is, maar hier werden mensen puur op afkomst geselecteerd en konden vermoedens van fraude niet onderbouwd worden. De rechtbank oordeelde dat het onderzoek nooit had mogen plaatsvinden. Wie de uitspraak samenvat, zou kunnen stellen dat Rutte is veroordeeld voor rassendiscriminatie, maar dat is niet waar: een bestuursrechtelijke uitspraak is geen veroordeling, maar een oordeel over een specifiek besluit van de overheid. Rutte trad op als bewindspersoon en niet als individu. Bovendien was zijn brief geen opdracht; de gemeenten hadden hem kunnen negeren. Dat had volgens de Grondwet zelfs gemoeten; door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/mark-ruttes-eerste-toeslagenschandaal/
Universum en ruimte-onderzoek 9 12 Astronomen hebben een aanwijzing of ‘voorlopig bewijs’ gevonden voor een teken van leven op de planeet ‘K2-18b’, die 120 lichtjaar van de aarde staat. Het molecuul dimethylsulfide (DMS) is op dat op de aarde alleen in oceanen en zeeën door plankton wordt gemaakt. Er is ook methaan en CO2 aangetroffen in dezelfde verhoudingen als op aarde, wat zou kunnen betekenen dat er oceanen zijn. Wordt vervolgd; door Linda van Beest. https://www.nu.nl/wetenschap/6280615/planeet-op-120-lichtjaar-afstand-van-de-aarde-toont-mogelijk-teken-van-leven.html
9 24 Na een reis van 2,3 miljard km landt later vandaag een bakje met gruis op aarde. Het gaat om een pakketje van ruimtevaartuig OSIRIS-REx waarmee de NASA 250g aan steentjes en stof van planetoïde Bennu verzamelde. OSIRIS-REx blijft in de ruimte en zet koers naar Apophis, een andere planetoïde, maar laat op ongeveer 100.000 kilometer van de aarde het bakje met gruis los. Volgens plan zal het bakje 4 uur later met bijna 45.000 km/u de dampkring in vliegen. Het planetoïdegruis van Bennu bestond al vòòr [er leven was op; GjH] aarde en misschien zitten er zelfs korrels tussen, die al vòòr ons zonnestelsel bestonden. Volgens de huidige wetenschappelijke inzichten is de Aarde ongeveer 4,56 miljard jaar geleden gevormd door samenklontering van materiaal uit de zonnenevel. Het onderzoeken van dit gruis zou licht kunnen werpen op vragen als “Hoe is de aarde ontstaan en waarom is het een bewoonbare wereld?” en “Wat is de bron van de organische moleculen waaruit al het leven op aarde bestaat?”; door NU en Wikipedia ‘Geschiedenis van de Aarde’. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6282304/capsule-met-ruimtegruis-landt-weer-op-aarde-na-reis-van-23-miljard-kilometer.html
10 24 Met 300 miljard testdeeltjes in een virtuele kubus met zijden van 10 miljard lichtjaar, de afstand die licht met een snelheid van 299 792 458 m/s in 10 miljard jaar kan afleggen, kunnen sterrenkundigen het grootste deel van het voor ons zichtbare universum nabootsen vanaf kort na de oerknal tot in de verre toekomst; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2495211-grootste-kosmische-simulatie-ooit-heelal-waarin-wij-aan-de-knoppen-draaien
Vrouwenonderdrukking 9 14 Wereldwijd is nauwelijks vooruitgang geboekt in het verbeteren van de levenssituatie van meisjes en jonge vrouwen. Ze krijgen nog steeds veel te maken met bijvoorbeeld fysiek en seksueel geweld en ongelijke beloningen voor werk. Op dit vlak is ook in Nederland nog veel werk te verrichten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2490542-plan-international-nauwelijks-vooruitgang-in-positie-jonge-vrouwen-en-meisjes
9 29 Onze vraag gaat over institutioneel fatsoen en de democratisch-politieke bescherming van de burger tegen institutioneel misbruik. Want alleen structurele bescherming daartegen biedt een duurzaamheid, die de tragische cyclus van verontwaardiging-en-onverschilligheid kan doorbreken. Daarom vragen wij onze parlementsleden om nog binnen de lopende regeerperiode werk te maken van een grondig en structureel debat over o.a. het onderzoek naar de rol van het gerecht en de kerk in ‘Operatie Kelk’ n.a.v. wat ‘Godvergeten’ bovenhaalt; de precieze invloeden van ‘Rome’ in de verdoezeling van het misbruik en op de morele reflexen van de Belgische kerk; de naleving door de katholieke kerk van de wet, meer bepaald de ‘General Data Protection Regulation’ bij uittredingen; en de uitzonderlijke positie van de katholieke kerk in de grondwet. Opdat wij als maatschappij, naast voortschrijdend inzicht, ook voortschrijdend toezicht kunnen bieden op de integriteit van onze burgers; open brief van Jan de Zutter, Jeroen Olyslaegers en Tom Hannes. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/29/zullen-we-na-godvergeten-opnieuw-vergeten-open-brief-aan-onze-parlementen/ met het advies voor context ook deze link te volgen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/29/godvergeten-het-verhaal-van-eva/ en hier is een achtergrondartikel bij deze kwestie: https://www.apache.be/2023/09/29/burgers-willen-ontdoping-voor-rechtbank-afdwingen
11 08 Annie Bartels-Striethorst krijgt vanwege 62 stemmen een straat naar haar vernoemd, en dat geldt ook voor Mejuffrouw Boom (55 stemmen), Jo van Gogh-Bonger (77 stemmen), Adrie Lasterie (76 stemmen), Jo Muurling-Bruine (155 stemmen), Cissy van Marxveldt (88 stemmen), Els Pereira-d’Oliveira (110 stemmen), Biny Patto (99 stemmen), Léonie Sazias (212 stemmen) en Anna Singer-Brugh (81 stemmen); door Daan Visser. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/327280/eigen-straatnaambord-voor-deze-10-bijzondere-gooise-vrouwen
Wereldverhalen 8 12 In een tijd waarin de democratie in Westerse landen onder druk staat en het extreemrechtse ideeëngoed daar aan invloed wint, blijft de Duits-Amerikaans-Joodse filosofe Hannah Arendt (1906-1975) met haar denkbeelden over politiek, het vermogen om opnieuw te beginnen en vrijheid verbluffend actueel. Arendt dwingt ons als het ware om alert te zijn, waakzaam te blijven. Dat komt doordat zij onze oudste politieke ervaringen uit de Griekssprekende wereld vanonder het stof haalde en zich daarmee distantieerde van de vrijheidsopvatting, die eeuwenlang in de traditionele filosofie opgang gemaakt heeft en zij bekritiseerde de opvattingen van de stoïcijnen. Wat de politieke vrijheid betreft wees Arendt erop dat vrijheid zich niet in het innerlijke van de mens bevindt, maar een zijnswijze in de wereld aanduidt. Vrijheid dient te worden vastgelegd of geconstitueerd in een grondwet, [die nageleefd wordt; GjH]. De Amerikaanse en de Franse Revolutie leerden ons die les. Door vrijheid te onttrekken aan de innerlijkheid van de mens brak Arendt met de wijdverspreide opvatting die vrijheid gelijkschakelt met soevereiniteit. Soevereiniteit ontkent de pluraliteit, die elke samenleving kenmerkt, en kan dus enkel uitmonden in onderdrukking. Echte vrijheid daarentegen zoekt naar wat mensen met elkaar verbindt: de vrijheid van de een gaat niet ten koste van de vrijheid van de ander. Vrijheid beknot niet, maar verenigt. Vrijheid uit zich in de afspraken die mensen maken, de beloftes die ze afleggen, de pacten die ze sluiten en de samenlevingsverbanden die ze aangaan. Ze wordt geconcretiseerd in het typisch menselijk vermogen om te handelen en iets nieuws te beginnen; door Dirk De Schutter via De Wereld Morgen op 12 augustus: https://www.foliomagazines.be/artikels/hannah-arendt-over-vrijheid-en-politiek
8 31 De afschaffing van het kapitalisme en de ontketening van een revolutie vormen de grondslag van het Freinet-programma; de basisschool waar we onze kinderen het eerst voor aanmeldden. Elise en Célestin Freinet ontwikkelden daarom hun antikapitalistische pedagogie. Ze wilden binnen een revolutionair kader bouwen aan een betere wereld. Dat deden ze uiteraard op een beperkte schaal, in hun dorpje met in het begin een tiental kinderen en met speciale aandacht voor arme kinderen. Op deze school werd pedagogie gezien als ‘één geheel’: het was niet een reflectie op leren op school, maar ook op andere competenties: samenwerking, bijvoorbeeld via het werk in de tuin of bij de bouw en het onderhoud van een huis: de toepassing van theorie en praktijk en de slingerbeweging hiervan, en kennis van de natuur, omdat we die verbouwen en van onze oogst eten… Het werk in de klas verliep volgens de principes, die de Freinets als volgt hadden uitgewerkt: vrij tekenen, maar vooral vrije expressie en gedrukte tekst, het vastleggen dus van een gedachte en die beschikbaar maken voor de (school-)gemeenschap. De leerling fungeert zo als een kleine onderzoeker, die het onderwerp van zijn presentatie kiest, en hiervoor vertrekt vanuit haar of zijn persoonlijke ervaringen en observaties. Fouten en twijfels leiden tot nadenken en krijgen zodoende een intrinsieke educatieve waarde. De ruimte en indeling van de klaslokalen zijn ook goed in functie van het leerproces doordacht. Maar het klaslokaal is slechts één van de leerplekken: er gebeurt veel ‘buiten de klas’, wat volledig tegen onze klassieke modellen ingaat. ‘Buiten de klas’ betekent natuurlijk in de buitenlucht, maar bij wijze van voorbeeld ook het gebruikmaken van de gang, die bijzonder geschikt is voor sommige soorten werk. Daar zijn alle steekkaarten te vinden, alle documenten die de kinderen ontwikkelden en die een gemeenschappelijke encyclopedie vormen. Ze reflecteerden ook over gezondheid en hygiëne, met als centrale gedachte om kinderen, en dan vooral de armsten, goed te laten leren, moeten ze in fatsoenlijke materiële omstandigheden leven en in goede gezondheid verkeren. In de praktijk komt dat bijvoorbeeld neer op toegang tot gezonde voeding en dagelijkse lichaamsbeweging. Zo begon men de dag met een duik in het zwembad en een paar wrijfsessies. Verder was hun school vooral een gemeenschap van kinderen en volwassenen; door Laurence De Cock et al. https://lavamedia.be/de-revolutionaire-inspiratie-van-de-freinetpedagogie/
9 05 Intellectuelen moeten stoppen het status quo te verdedigen, het is een kwestie van leven of dood zegt Noam Chomsky in het boek “Illegitimate Authority – Facing the Challenges of Our Time” (2023) door C.J. Polychroniou, en hij vraagt zich erin af of we de ondergang meemaken van het neoliberalisme; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/05/noam-chomsky-over-de-uitdagingen-van-deze-tijden/
9 05 In de wereld werd in 2022 $ 2240 miljard aan bewapening uitgegeven. De rijke landen hebben intussen de grootste moeite om samen elk jaar $ 100 miljard aan klimaatfinanciering vrij te maken voor de ontwikkelingslanden, die het slachtoffer zijn van hun historische uitstoot. Dat is hun inmiddels 10 jaar oude belofte. De officiële ontwikkelingssamenwerking bedroeg vorig jaar gemiddeld iets meer dan $ 20 miljard per jaar. Steeds meer geld aan ‘defensie’ besteden, heeft gevolgen: elke dollar, die naar wapens gaat, gaat niét naar financiële stabiliteit, gezondheid, klimaat, onderwijs of voedsel; door John Vandaele. https://www.mo.be/analyse/geopolitieke-spanningen-bedreigen-internationale-samenwerking
9 14 De zogenaamde ‘planetaire grenzen’ om de aarde voor mensen leefbaar te houden, zijn in volgorde van de mate van bedreiging: Verlies aan biodiversiteit, Chemische verontreiniging, Verstoring van biochemische kringlopen, Klimaatopwarming, Ontbossing, Waterschaarste, Verzuring oceanen, Luchtvervuiling en Uitputting van de ozonlaag. Van de eerste 6 zijn de grenzen – al dan niet ruimschoots – overschreden, van de laatste 3 is dat bijna het geval; door Sven Schaap. https://nos.nl/artikel/2490480-mens-heeft-aarde-over-grenzen-geduwd-blijkt-uit-gezondheidscheck-voor-planeet
9 20 Het vroegste bewijs dat mensen doelbewust hout bewerkten om een constructie te maken dateert sinds vandaag op zo’n 476.000 jaar geleden. Hout was dus ook voor de ‘vroege mens’ belangrijk. Wellicht moeten we het Stenen Tijdperk in het vervolg het Houten Tijdperk noemen. Maar ja, hout is vergankelijk, je vind het hoogst zelden terug; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2491226-oudste-houtconstructie-ooit-gevonden-bijna-500-000-jaar-oud
9 25 Jemen, Oekraïne, Palestina, Soedan en de Westelijke Sahara [en Nagorno-Karabach en Syrië; GjH]: op politiek vlak hebben de Verenigde Naties (VN) nagenoeg geen verschil kunnen maken. Wel heeft de organisatie zich toegelegd op het verstrekken van voedsel, medische zorg en onderdak aan mensen, die lijden als een gevolg van deze conflicten. Deze vaststelling draagt er toe bij dat de VN op politiek vlak grotendeels gezien kan worden als een hopeloze mislukking en geleidelijk veranderd is in niet meer dan een humanitaire hulporganisatie [met een chronisch gebrek aan geld; GjH]. In veel opzichten is de VN voor haar oprichters onherkenbaar geworden. Het deel van de organisatie dat het meest aan hervorming toe is, is de Veiligheidsraad. Vorige week nog bleken 4 van de 5 permanente leden van de Veiligheidsraad niet aanwezig te zijn tijdens de vergadering in New York: alleen de Amerikaanse president Joe Biden was present; noteerde Thalif Deen uit de mond van voormalig VN-CEO Natalie Samarasinghe. Zij denkt dat uitbreiding van het aantal permanente leden soelaas kan bieden, maar ik zou daarentegen juist bepleiten het vetorecht van permanente leden af te schaffen. Daardoor is het in de praktijk een instituut geworden dat – zo niet alleen – vooral Westerse belangen behartigd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/25/de-vn-moeten-hervormen-of-ze-zullen-onbeduidend-worden/
9 26 Achter de extreemrechtse mythe van de eigen-volk-identiteit, maar ook van conservatieve en nationalistische partijen, verschuilt zich een programma van rauw kapitalisme, ongelijkheid, racisme, uitsluiting en afbraak van democratische en sociale rechten. Al was het maar omdat deze politieke partijen de vrije mens erkennen zoals hij is en dus de ideologieën verwerpt, die van de maakbaarheid van de samenleving uitgaan. De natuurlijke orde verwerpt volgens deze politieke stromingen maakbaarheid; strijden voor meer gelijkheid en inclusie is voor hen uit den boze. Deze partijen bieden bedrijven alles waar ze van dromen: lastenverlagingen, een uitgeklede overheid en minder macht voor vakbonden; door Marijke Persoone, die zich baseert op onderzoek naar standpunten van Vlaams Belang. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/26/waarom-het-vlaams-belang-en-haar-zusterpartijen-nooit-sociale-partijen-zullen-worden/
9 26 Amerika controleert de knelpunten. En net als in China is het de staat die via sancties bepaalt wat bedrijven wel of niet mogen doen. In beide gevallen is dit ‘staatskapitalisme’. “We hebben ons door China laten verkrachten”, beweerde de nieuwe president Donald Trump zodra hij aan de macht kwam en hij verhoogde de importtarieven op een hele serie Chinese producten. De toon was overigens al onder Barack Obama verscherpt toen hij in 2015 de Amerikaanse firma Intel verbood om geavanceerde Xeon-chips te verkopen aan bedrijven met banden met het Chinese leger, maar de Trump-regering was de eerste die bereid was om de globale productieketen te onderbreken om China’s technologische opmars af te remmen, ook al leden Amerikaanse bedrijven daaronder. Doel van deze VS-politiek gericht op het actief wurgen van belangrijke segmenten van de Chinese technologie-industrie: wurgen met de bedoeling om te doden; door Tom Ronse. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/26/wurgen-om-te-doden-de-chip-oorlog-van-de-vs-tegen-china/
10 2 Nationalistische partijen streven vaak naar onafhankelijkheid voor hun volk. Maar wil dat zeggen dat hun bevolking meer soeverein of vrij zou zijn of spelen ze juist economische elites in de kaart? Door Miel Dullaert, die aantoont dat het wereldbeeld van nationalisten vandaag de dag neerkomt op oligarchie. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/02/hoe-vrij-zijn-de-volkeren/
10 10 De VS pretendeert garant te staan voor mensenrechten wereldwijd, maar vandaag is het medeplichtig aan middeleeuwse uithongering van meer dan 2 miljoen Palestijnen in de Gazastrook. Dat blijkt onder veel meer uit haar stemgedrag in de Veiligheidsraad. Op 16 oktober was er een resolutie van Rusland, waarin werd opgeroepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. Frankrijk, Groot-Brittannië en de VS hebben die afgewezen. Op 18 oktober presenteerde Brazilië een resolutie, die opriep tot ‘humanitaire pauzes’ om ‘volledige, veilige en ongehinderde’ humanitaire toegang van VN-agentschappen in de belegerde enclave mogelijk te maken. Op die manier zou het mogelijk zijn om essentiële voorraden, waaronder elektriciteit, medische benodigdheden, voedsel en water aan Gaza te leveren. De tekst veroordeelde alle gewelddaden tegen burgers, in het bijzonder de ‘gruwelijke terroristische aanvallen van Hamas’ en riep op tot de onmiddellijke vrijlating van alle gijzelaars. De tekst vroeg ook de intrekking van het bevel van Israël aan inwoners van Gaza om alle gebieden van het noorden te verlaten en te verhuizen naar het zuiden van de Gazastrook. [Volgens het internationaal recht heeft Israël de taak om de bevolking in Gaza te beschermen, in plaats van te bombarderen als dat zo uitkomt; GjH] Voorafgaand aan de stemming had Rusland 2 amendementen op de resolutie voorgesteld. Ten eerste de oproep tot een ‘onmiddellijk, duurzaam en volledig gerespecteerd humanitair staakt-het-vuren’. Een ten tweede de invoeging van een paragraaf die de willekeurige aanvallen op burgerdoelen en burgers in Gaza ondubbelzinnig veroordeelde. Uiteindelijk werd de resolutie door de VS met een veto afgewezen, want 12 van de 15 leden stemden voor. Het Verenigd Koninkrijk onthield zich. India en de VS stemden tegen, dus van de overige Westerse landen stemden Frankrijk en Zwitserland voor. Volgens een hoge EU-diplomaat wekt de onvoorwaardelijke steun van de VS aan Israël de indruk dat het Westen aan Israël carte blanche geeft in zijn voornemen ‘tot massale etnische zuivering’. Een andere hoge functionaris in Brussel vindt dat de Europese landen zich allang had moeten aansluiten bij de oproep van de secretaris-generaal van de VN aan Israël om het internationaal humanitair recht te respecteren. Israël, dat in wezen een Europees koloniaal project is, is van oudsher een belangrijke bondgenoot van het Westen. Dat is het, ondanks het feit dat het land door organisaties als Amnesty International wordt omschreven als een ‘Apartheidssysteem’. De categorische steun aan Israël en het tegenhouden van VN-resoluties, die oproepen tot humanitaire hulp en een staakt het vuren, [halen hier het nieuws niet, maar…; GjH] kunnen op weinig begrip rekenen in de rest van de wereld en dan vooral in het globale Zuiden, met uitzondering van India. Door de oorlog in Oekraïne heeft het Westen het afgelopen anderhalf jaar in het Zuiden al heel veel krediet verloren. Deze 5de oorlog tegen Gaza doet daar weer een schep bovenop. Meer en meer geraakt het Westen geïsoleerd. “Onze angst is dat we vanwege dit conflict in het Zuiden van de wereld een hoge prijs zullen betalen”, zegt een EU-functionaris; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/20/de-verpletterende-verantwoordelijkheid-van-het-westen-in-gaza/
10 27 Met zijn ‘eensgezind’ standpunt over ‘de humanitaire crisis in Gaza’ blijft de EU onverminderd doorgaan met het verspelen van geloofwaardigheid en krediet in de ogen van de internationale gemeenschap buiten ‘het vrije Westen’. Die blindheid zal de EU in de toekomst duur komen te staan. De EU verspeelt haar positie als geloofwaardige gesprekspartner voor vrede, waar ook ter wereld. De weigering van de rest van de wereld (80 procent van de wereldbevolking) om zich aan te sluiten bij de sancties tegen Rusland had een waarschuwing kunnen zijn. Door ook nu eenzijdig de kant te kiezen tegen Palestina verliest de EU zijn laatste krediet om nog ooit een gesprekspartner voor vrede te zijn in de wereld (zie hiervoor ook Duitsland 10 27); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/27/eu-zakt-verder-door-de-diepe-bodem-van-internationale-ongeloofwaardigheid/
10 28 “Oersoep” (13 oktober 2023), geschreven door Bregje Hofstede, gaat in directe, rauwe taal over de relatie tussen ons verstandige hoofd en ons dierlijke lichaam, en het gaat over wat beelden zijn en wat werkelijkheid.; de activistische schrijfster binnen Extinction Rebellion en mede-oprichter van feministische actiegroep ‘De Bovengrondse’ en Stichting Nationaal Heksenmonument in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. Ik lees dat boek met treffende passages, zoals over haar inzicht over het einde van het leven nadat ze een kind gebaard heeft en haar brief aan een vriendin waar ze indertijd tegen op keek zonder in te zien hoe kwetsbaar ook die vriendin moet zijn geweest. Ik las die brief met tranen in mijn ogen. Trouwens, het hele boek leest als een – in mijn ogen zeer geslaagde – oefening het onzegbare op te schrijven en het raakt de kern van wat leven voor een mens kan zijn. Bovendien zijn er allerlei allinea’s waarin ik me in de interpretaties van de wereld om Hofstede herken. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/e5cde324-0871-4f75-85a4-857e2b022d76/2023-10-28-oersoep-brengt-lichaam-weer-binnen-handbereik
10 31 Wat nu gebeurt roept bij Lode Vanoost wrange herinneringen op aan een ver verleden toen hij in 1980-82 vorkliftbestuurder was op de luchthaven van Zaventem. Ze laadden daar vrachtwagens af, die dozen handpistolen en bijhorende kogels bevatten met als bestemming op de Airway Bill ‘THR’ (Teheran) en ‘BGD’ (Bagdad), in dezelfde vrachtwagens, niet eens in afzonderlijke leveringen. Terwijl ze die dozen op de vluchtcontainers overlaadden verklaarde de toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Leo Tindemans dat België aan geen van beide landen wapens leverde. België leverde ze wel degelijk, lucratief en zonder scrupules aan beide partijen in de oorlog tussen Irak en Iran (1980-1988); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/31/boycot-belgische-transportvakbonden-tegen-wapentransporten-voor-israel/
11 01 Terwijl er in Europa nauwelijks iets beweegt, zijn landen in West Azië in de weer om een einde te maken aan het militaire geweld tegen de bevolking van Gaza. Dat blijkt uit een gezamenlijke persconferentie van de Iraanse en Tukse ministers van Buitenlandse Zaken. Zo’n gezamenlijke persconferentie is opmerkelijk omdat Iran op ramkoers ligt met de VS, terwijl Turkije lid is van de NAVO. En het is al de tweede ontmoeting van de twee ministers sinds 8 oktober, wat duidt op het belang, dat zij eraan hechten. De Iraanse minister zei dat de aanvallen tegen vrouwen en kinderen onmiddellijk moeten stoppen. De Turkse minister vindt dat er geen dubbele standaarden mogen zijn t.a.v. Gaza en Oekraïne. Beiden vrezen dat de oorlog kan uitbreiden naar de buurlanden. Ondertussen is het dodenaantal in Gaza opgelopen tot 8.800, waaronder 3.648 kinderen en 2.290 vrouwen. Door Israël zijn 221 scholen en 36 ziekenhuizen aangevallen. Van alle gebouwen in de Gazastrook is 9% vernield; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/01/oorlog-in-gaza-turkije-en-iran-vormen-front/
11 01 In een Open Brief aan VN-Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk, kondigt het hoofd van zijn secretariaat Craig Mokhiber na 30 jaar VN-dienst zijn ontslag aan. Opnieuw zien wij een genocide, laat hij weten, die zich voor onze ogen ontplooit en de organisatie die wij dienen blijkt machteloos. “Ik heb in deze [door Israël verwoeste; GjH] gebouwen gewerkt tijdens de genocides tegen de Tutsi, de Bosnische moslims, de Jazidi en de Rohhingya. In elk van deze gevallen, nadat het stof neerdaalde over de gruwel die was aangericht tegen weerloze burgerbevolkingen, werd het pijnlijk duidelijk dat we gefaald hadden in onze plicht om onze opdracht te verwezenlijken van preventie voor massawreedheden, van bescherming van de kwetsbaren en van verantwoording voor de daders. En zo is dat gelopen met opeenvolgende golven van moord en vervolging tegen de Palestijnen tijdens het hele bestaan van de VN. De huidige grootschalige afslachting van het Palestijnse volk, met zijn wortels in een koloniale ideologie van etno-nationalistische kolonisten, een voortzetting van tientallen jaren van systematische vervolging en uitzuivering, die alleen gebaseerd is op hun status als Arabieren, en begeleid door expliciete utspraken van leiders in de regering en het leger van Israël, laat geen ruimte voor twijfel of debat.” Dit is genocide recht uit de boeken. Het Europese, etnonationalistische koloniale settlerproject in Palestina is zijn finale fase ingetreden, op naar de versnelde vernietiging van de laatste restanten van het inheemse Palestijnse leven in Palestina. Daarenboven zijn de regeringen van de VS, Groot-Brittannië en het grootste deel van Europa honderd procent medeplichtig aan deze afgrijzelijke aanslag. In samenspraak overtreden de Westerse mediabedrijven, die in toenemende mate ten dienste staan van en aanleunen tegen de staten, openlijk Artikel 20 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, door het onophoudelijk dehumaniseren van de Palestijnen om de genocide te faciliteren, en door het uitzenden van propaganda voor oorlog en door verspreiding van nationalistische, racistische of religieuze haat die neerkomt op het aanzetten tot discriminatie, vijandigheid en geweld. In deze omstandigheden zijn de eisen aan onze organisatie om principieel en effectief te handelen groter dan ooit. We zijn die uitdaging echter niet aangegaan. De beschermende bevoegdheid tot handhaving van de VN-Veiligheidsraad werd opnieuw geblokkeerd door de onverzettelijke houding van de VS. VN-seretaris-generaal António Guterres wordt aangevallen voor zijn allermildste uiting van protest en onze mechanismen voor mensenrechten worden voortdurend aangevallen door een georganiseerd belasterend netwerk van straffeloosheid. De mantra van de ‘twee-staten-oplossing’ is een doorzichtige grap geworden in de VN-wandelgangen, zowel vanwege zijn volstrekte onmogelijkheid in de feiten, als vanwege zijn totale falen om rekening te houden met de onvervreemdbare mensenrechten van het Palestijnse volk. Het Palestijnse volk heeft daardoor de grootste verliezen geleden als gevolg van ons falen. Het is een verbluffende historische ironie dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd aangenomen in hetzelfde jaar 1949 dat de Nakba door Israël werd begaan tegen het Palestijnse volk; door Craig Mokhiber, Hoofd VN-secretariaat voor de Mensenrechten in New York met aanbevelingen hoe een op VN-normen gebaseerde Verenigde Naties er wèl uit zou zien, vertaald door Marc Vandepitte en Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/01/geachte-hoge-commissaris-voor-de-mensenrechten-dit-is-genocide/
11 03 De waarheid is vandaag een doel en een missie; de waarheid moet verdedigd worden, maar het is moeilijk om de waarheid te verdedigen. Als we zien dat Donald Trump tot op vandaag de bewijzen van zijn verkiezingsnederlaag zonder argumenten ontkent, de feiten ontkent, en dat hij blijft zeggen dat hij de verkiezingen won, en dat hij volgelingen heeft die niet neutraal, maar gepassioneerd zijn. Zou hij al geen aandacht krijgen via de media, dan krijgt hij dat wel via social media en aldoende weer in de media. Wel ja, dan worden we ons daar bewust van, en zien we dat ditzelfde in allerlei andere sectoren gebeurt. Zoals ik zeg dat een duizend maal herhaalde leugen zich tot waarheid omvormt, bevinden we ons vandaag ook nog eens in een totaal omgekeerde logica: een duizend maal herhaalde waarheid stuit op het wantrouwen van veel mensen, zij denken dan dat het een leugen is; door José Juan De Ávila in gesprek met Ignacio Ramonet, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/03/ignacio-ramonet-de-waarheid-kan-niet-verdedigd-worden-met-memes/
11 07 In heel wat landen krijgt het Belgisch voorbeeld (zie 10 31 onder ‘België’) navolging. De lijst groeit elke dag aan. In Brazilië heeft CUT, de grootste vakbondsfederatie, die ruim 7,4 miljoen werknemers vertegenwoordigt, een resolutie aangenomen waarin zij onwrikbare steun aan de Palestijnen toezegt. De Canadese Unie van Overheidspersoneel (CUPE), de grootste vakbond van het land met 75.000 leden, heeft een resolutie aangenomen in solidariteit met het Palestijnse volk, inclusief een oproep aan de regering om “de verkoop van wapens aan Israël te beëindigen.” In Colombia wil de vakbond van de mijnwerkers een opschorting van de levering van alle brandstoffen en mineralen aan Israël. De Centrale Vakbondsraad van India (AICCTU), die meer dan 600.000 arbeiders vertegenwoordigt, roept vakbonden op om wapenleveringen naar Israël te boycotten. In Japan geeft de spoorvakbond van de stad Chiba (1 miljoen inwoners) gehoor aan de oproep van de Palestijnse vakbonden. De Japanse regering is van plan om onder meer financiële hulp en wapens aan Israël te leveren. Dat wil de spoorbond verhinderen: “Wij steunen van ganser harte de felle strijd van het Palestijnse volk, en we zullen met al onze krachten vechten om de regering-Kishida ten val te brengen”. In Polen roept de grootste overkoepelende confederatie van vakbonden (OPZZ) op om de militaire samenwerking met Israël te beëindigen. In het Spaanse Barcelona hebben de havenarbeiders besloten om niet toe te staan dat er materiaal naar de oorlog in de Gazastrook wordt gestuurd met als “enige doel om de burgerbevolking te beschermen, ongeacht het grondgebied. Geen enkele reden rechtvaardigt het opofferen van burgers”. De vakbond van techniekers en metaalarbeiders van het Verenigd Koninkrijk & Noord Ierland (UTAW-CWU) sluit zich aan bij de oproep van Palestijnse vakbonden aan de internationale arbeidersbeweging om een einde te maken aan alle medeplichtigheid en concrete actie te ondernemen tegen wapenleveringen aan Israël. En in de Verenigde Staten van Amerika roept een deel van de vakbond van de automobielsector (UAW), die momenteel een hevige strijd voert voor loonsverhoging, op tot een boycot van Israël: “We kijken met afgrijzen toe hoe de VS troepen stuurt om te helpen bij een Israëlische grondinvasie van Gaza. Wij rouwen om het verlies van burgerlevens. Wij verwerpen categorisch de steun van de VS aan het moorddadige Israëlische regime in zijn aanhoudende genocide op de Palestijnen, dat sinds 7 oktober ruim 7.000 mensen heeft gedood en 16.000 gewond heeft geraakt bij luchtaanvallen en de water-, voedsel- en stroomtoevoer naar de bevolking van Gaza heeft afgesloten. Wij roepen de UAW op om boycot, desinvestering en sancties (BDS) te onderschrijven en uit te voeren”; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/07/boycot-wapenleveringen-aan-israel-belgische-vakbonden-krijgen-wereldwijd-navolging/
11 07 De laatste fase van de niet-verklaarde oorlog in het Midden-Oosten is gebaseerd op een diepe misrekening. De bombardementen tot diep in Egyptisch gebied zullen de burgerbevolking niet tot overgave bewegen, maar zullen hun vastberadenheid om weerstand te bieden alleen maar doen toenemen. Dit is de les van alle luchtbombardementen. De Vietnamezen, die jaren van zware Amerikaanse bombardementen hebben doorstaan, hebben niet gereageerd met capitulatie, maar met het neerschieten van meer vijandelijke vliegtuigen. In 1940 weerstonden mijn Britse landgenoten Hitlers bombardementen met ongekende eenheid en vastberadenheid. Om deze reden zullen de huidige Israëlische aanvallen falen in hun wezenlijke doel, maar tegelijkertijd moeten ze krachtig veroordeeld worden in de hele wereld. De ontwikkeling van de crisis in het Midden-Oosten is zowel gevaarlijk als leerzaam. Al meer dan 20 jaar breidt Israël zich gewapenderhand uit. Na elke fase van deze expansie heeft Israël telkens opnieuw een beroep gedaan op de ‘rede’, en ‘onderhandelingen’ voorgesteld. Dit is de traditionele rol van een imperialistische macht, omdat die met zo min mogelijk moeite wil consolideren wat ze al met geweld heeft veroverd. Elke nieuwe verovering wordt de nieuwe basis van voorgestelde onderhandelingen vanuit een positie van overmacht, die het onrecht van de vorige agressie negeert. De agressie van Israël moet worden veroordeeld, niet alleen omdat geen enkele staat het recht heeft om buitenlands grondgebied te annexeren, maar ook omdat elke uitbreiding een experiment is om te ontdekken hoeveel meer agressie de wereld zal tolereren. Dit, en nog veel meer schreef Britse filosoof Bertrand Russell in 1970 [voor blindemans ogen; GjH]; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/07/brief-brits-filosoof-bertrand-russell-over-zionisme-in-1970-nu-brandend-actueel/
11 09 Op dit moment hebben Bahrein, Chili, Columbia, Honduras, Jordanië, Turkije en Tsjaad hun ambassadeur uit Israël teruggeroepen. Dit deden zij uit protest tegen de gang van zaken. Nog 2 andere landen, Bolivia en Zuid-Afrika, hebben hun diplomatieke banden met Tel Aviv verbroken. België en Nederland zouden daar een voorbeeld aan kunnen nemen. Enkel met woorden aan ronde tafels of in tv-studio’s brengen we geen oplossing voor alle geweld tegen mensen en al helemaal niet wanneer vanuit ons land nog steeds politieke rugdekking, steun of wapens aan Israël worden geleverd; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/09/hoe-het-debat-over-palestina-aan-het-kantelen-is/
11 15 Elk kolonisatieproject bereikt een punt waarop het genocide en massaslachting aanvaardt om de autochtone bevolking, die zich niet wil onderwerpen, uit te roeien. Deze schokkende analyse van Chris Hedges doet ons in de spiegel kijken naar ons eigen koloniaal verleden. “De verwrongen tronie die het kolonialistische Israël laat zien is de onze”. Vraag het aan de Afghanen, de Koerden, de Libiërs wat ze van Gaza denken. Vraag het aan inheemse volkeren waar ook ter wereld, de Irakezen, de Syriërs. Ze kènnen ons. Een volk zit 16 jaar opgesloten in het grootste concentratiekamp ter wereld, wordt brandstof, geneesmiddelen, voedsel en water ontzegd, heeft geen artillerie, geen commandovoering, geen gemechaniseerde eenheden, geen leger, geen luchtmacht, geen raketsystemen en geen zeemacht, [maar wel verzetsgroepen; GjH] en wordt afgeslacht en uitgehongerd door een van de meest geavanceerde legers ter wereld. En dàt weerloze volk zou uit nazi’s bestaan? Door onze reactie op wat in Gaza gebeurt onthullen wij de fundamentele waarheid over onze Westerse beschaving: dat wij westerlingen de meest efficiënte en de meest meedogenloze moordenaars ter wereld zijn. Genocide zit in het hart van het Westerse kapitalisme; het is absoluut niet uniek voor de nazi’s. Het is ook niet uniek voor Israël. Het is de bouwsteen van Westerse overheersing. Het zit in ons Westerse DNA om degenen wiens arbeid we uitbuiten, wiens grondstoffen we plunderen en wiens land we stelen uiteindelijk uit te roeien. Vraag het maar aan de inheemse Amerikanen. Vraag maar aan de Congolezen, de Kikuyu van Kenia, de Indiërs; door Chris Hedges, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/15/als-zionisten-in-apartheidsstaat-israel-zeggen-we-gaan-gaza-van-de-aarde-vegen-geloof-hen/
11 17 Voor digitale veiligheid: Gebruik de ‘Privémodus’ in uw browser om te voorkomen dat sites uw activiteit volgen. Beperk gedeelde informatie; geef alleen de noodzakelijke gegevens die nodig zijn voor uw aankoop of digitaal bezoek. Gebruik bij voorkeur prepaidkaarten of digitale betaaldiensten voor transacties. Meld u achteraf af voor gegevensverzameling in de privacy-instellingen van de site. Neem de tijd om te weten hoe een site uw gegevens gebruikt. Werk de antimalware- en antivirussoftware van uw apparaat regelmatig bij; door Max Roberts. https://www.goincognito.co/online-shopping-safety-protect-your-personal-info/
11 20 Dit is de lijst van 15 dingen, die een normaal mens met een hart en hersens en in staat tot kritisch zelfstandig denken in een menselijke wereld nooit zou moeten uitspreken (maar het in deze wereld wel moet doen), zoals de onafhankelijke Australische journaliste Caitlin Johnstone dat ziet: Stop het bombarderen van kinderen. Vermoord geen journalisten. Bombardeer geen hospitalen. Schiet geen patiënten neer door vensters van hospitalen. Rijd geen bulldozers over dode mensen. Bombardeer geen ambulances. Doe geen etnische zuiveringen. Noem mensen geen beesten. Honger mensen niet uit. Snijd het water van mensen niet af. Snij de stroom niet af van hospitalen, waardoor patiënten in intensieve zorg en in neonatale intensieve zorg sterven. Bombardeer geen dokters. Bombardeer geen VN-personeel. Doe niet aan apartheid. Stop met constant te liegen; door Caitlin Johnstone, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/20/15-dingen-die-je-nooit-tegen-een-land-zou-moeten-zeggen-in-een-normale-wereld/
11 21 Op de 200ste verjaardag van de Monroe-doctrine 2 december a.s., lanceert ‘Progressieve International’, een organisatie met boegbeelden als Jeremy Corbyn en Yanis Varoufakis, met ‘De Dag van Anti-imperialistische Actie’ een wereldwijde campagne tegen het Amerikaanse militarisme; door ‘Progressieve International’, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/21/from-all-rivers-to-all-seas-van-alle-rivieren-tot-alle-zeeen/
11 24 Juridisch is de zaak Julian Assange ‘een politieke vervolging’, gemotiveerd door het feit dat hij journalist is en een opdracht vervulde, die elke journalist zichzelf zou moeten opleggen: het verspreiden en verstrekken van waarheidsgetrouwe informatie. Daarbij maakte hij het mogelijk om criminele en zeer ernstige feiten gepleegd door de VS aan het licht te brengen. Deze misdaden werden gepleegd door het Amerikaanse leger in Afghaanse en Irakese conflictgebieden en door inlichtingendiensten, evenals door bepaalde multinationale ondernemingen, die zich schuldig maakten aan corrupte praktijken. Om die reden wordt hij nu vervolgd. Het is duidelijk dat een van de fundamentele oorzaken van de gestoorde werking van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) ligt in de financiële en politieke controle, die de VS over deze instelling uitoefent. Sinds zijn oprichting in 1948 hebben meerdere OAS-secretarissen-generaal zich tegen deze controle uitgesproken, want tussen de 50 en 60% van het OAS-budget wordt door de VS voorzien! In plaats van bij te dragen aan een eerlijke integratie van de verschillende Latijns-Amerikaanse landen genereert dit OAS precies het tegenovergestelde. Lawfare, de instrumentalisering van het recht voor andere doeleinden dan die waarvoor het zou moeten gelden (pacificatie en verdediging van de rechten van burgers), heeft tot doel hegemonistische economische elites te beschermen tegen populaire regeringen die een legitiem maatschappijmodel verdedigen; door Vincent Ortiz, die de Spaanse rechter Baltasar Garzón interviewde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/24/baltasar-garzon-lawfare-is-politiek-misbruik-van-gerechtelijke-procedures/
11 24 De oorlog tegen Gaza heeft ook buiten de regio verregaande gevolgen. Eén daarvan is het stilvallen van de economische corridor India-West Azië-Europa (IMEC). Die was door de VS opgezet om zowel China en Iran te isoleren en om de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en Saoedi-Arabië te bespoedigen. ‘Washington’ koestert nog altijd de fantasie dat het China in een economische oorlog kan verslaan. Maar sinds 8 oktober jl. is de publieke opinie in de Arabische wereld roodgloeiend; woedend over het catastrofale verlies aan mensenlevens en de willekeurige bombardementen van Israël op Gaza. Landen in de regio, die nauwe banden hebben met Israël, zoals Jordanië en Turkije, zagen zich genoodzaakt hun retoriek tegen Israël te verharden. De poging om China te isoleren leek denkbeeldig, want de belangrijkste Griekse haven in de corridor – in Piraeus – wordt [indertijd op gezag van ‘de Trojka’; GjH] nu beheerd door de Chinese Ocean Shipping Corporation, en Dubai Ports krijgt aanzienlijke investeringen van China’s Ningbo-Zhoushan haven en Zhejiang Seaport. Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zijn nu leden van BRICSplus, en beide landen zijn deelnemers van de Shanghai Cooperation Organization. Verder steunt het hele IMEC proces op weinig enthousiaste fondsen in de private sector, en het zeekanaal tussen Haifa en Piraeus zou lopen door wateren waar Griekenland en Turkije over twisten. Bovendien berust het hele IMEC-project op de ‘normalisering’ van de verhouding tussen Israël en Saoedi-Arabië, maar Israël’s bombardementen op Palestijnen in Gaza hebben het proces nu bevroren; door Vijay Prashad, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/24/hoe-de-oorlog-in-gaza-de-economische-corridor-india-midden-oosten-europa-imec-blokkeert/
11 27 Ruim een maand voor het einde van het jaar hebben wereldwijd al 7 grote rampen plaats gevonden. ‘Groot’ is wanneer meer dan €15 miljoen nodig is om alle slachtoffers te helpen. In voorgaande jaren waren dat meestal 3, 4 of maximaal 5. Bovendien zijn dit jaar 110.000.000 mensen hun huis ontvlucht. Dat zijn aantallen die we echt al heel, heel lang niet hebben gezien. Van de rampen is 96% gerelateerd aan aardbevingen, het klimaat of het weer. Veel rampen hebben weinig aandacht gekregen, omdat er zoveel rampen tegelijk spelen; door NOS Nieuws. Over die andere 4% (oorlogen) zwijgt NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2499448-rode-kruis-recordaantal-rampen-in-2023-110-miljoen-nieuwe-ontheemden
11 27 Vier redenen waarom geweld niets oplost en zeven mogelijke stappen naar een duurzame vrede: 1. er is geen verschil tussen de aard van het geweld van het Israëlische leger en van de zogenaamde terroristen, 2. de machtsverhoudingen zijn zeer ongelijk, 3. het langdurig gewapend en structureel geweld en de dagelijkse vernederingen voor de Palestijnen heeft een wraakroepend potentieel, met andere woorden, het verhoogt de kansen van tegengeweld, 4. Israël kon deze oorlog voorkomen, maar er werden geen serieuze inspanningen gedaan om de voorwaarden voor duurzame vredesopbouw te creëren, 5. Zeven onderling afhankelijke stappen/voorwaarden voor duurzame vrede: onderhandelingen over een overeenkomst voor een ‘duurzame wapenstilstand’ in combinatie met een ‘staakt het vuren’. Voldoende ruimte voor dialoog. Alle primaire partijen nemen deel aan de vredesonderhandelingen. De meest belangrijke voorwaarde voor duurzame vrede is en blijft het verwijderen van de hoofdoorzaken van het geweld. Stop de nodeloze psychologische escalatie en ontmenselijking binnen het conflict. De interventie van internationale en transnationale omgeving is van cruciaal belang; zoals ook de daadwerkelijke steun van de invloedrijke transnationale Joodse diaspora, Europa en de VS aan de opbouw van duurzame vrede. Ten slotte moet er dringend een einde worden gemaakt aan het tussentijds geweld. De mededeling ‘dat het vredesproces lang kan duren‘ is een farce. Het verlengt de onwaardige levensomstandigheden van de zwakkere partij. Uitstel maakt deel uit van onderhandelen vanuit een machtspositie. 6. Een bloedige vernietiging van Hamas wordt een Pyrrusoverwinning en zal geen duurzame veiligheid en vrede brengen. 7. Een belangrijke bron van inspiratie is en blijft Erasmus: hij stelde dat “er mensen zijn die leven in een droomwereld, anderen die de realiteit onder ogen zien, en dan zijn er nog die het een in het ander willen veranderen”. Ik denk dat velen onder ons tot de laatste groep behoren; door Luc Reychler. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/27/een-mogelijke-weg-naar-vrede-in-israel-en-palestina-stop-deze-dance-macabre/
11 27 Eerst en vooral moet beklemtoond worden dat Israël het verlengstuk is van de geopolitieke macht van de VS in een van de belangrijkste regio’s van de wereld. De ontwikkelingen in West Azië gaan over veel meer dan enkel gas en olie. Sinds het einde van de Koude Oorlog en de ondergang van de Sovjet-Unie, heeft de VS zich ingespannen om de controle te behouden over elke regio ter wereld. Sindsdien is dat het beleid van de VS. In West Azië steunde de VS vanouds op een zogenaamde ‘strategie met twee pijlers’. De westelijke pijler was Saoedi-Arabië, de oostelijke Iran. Tot de revolutie van 1979 werd Iran geregeerd door een dictator, de sjah, die de steun kreeg van de VS in ruil voor het bedienen van de VS-belangen in de regio. Maar met de revolutie van 1979 verloor de VS deze pijler voor haar strategie, waardoor Israël steeds belangrijker werd voor het behoud van de controle over die strategisch cruciale regio. Het feit dat sommige van de belangrijkste handelsroutes op onze planeet door die regio lopen is dus heel bepangrijk. Laat je dus niet inpakken door het smoesverhaal. Amerika steunt Israël helemaal niet, net zomin als de meeste Israëli’s of de meeste Democraten. Amerika steunt Benjamin Netanyahu. Het steunt Likoed, niet Israël. De VS duwen Israël en Netanyahu van de ene escalatie naar de andere, tot op het punt waarop Hassan Nasrallah uiteindelijk zal zeggen: “OK, dit kunnen we niet langer aanvaarden. We komen in actie om de Gazanen en de Westbank, waar even hard gevochten wordt, te redden. We gaan er ons mee bemoeien.” En dat is het moment waarop de Verenigde Staten zich vrij zullen voelen om niet alleen Libanon aan te vallen, maar via Irak en Syrië voluit tegen Iran te gaan. Echter, door Iran aan te vallen stuur je de Iraanse raketten naar Israël en zal Israël uiteindelijk het equivalent van Oekraïne worden in West Azië. Dat is zo’n beetje het plan. Je kunt Netanyahu in zekere zin beschouwen als een marionet van de VS, net als Volodymyr Zelensky in Oost Europa. In feite wordt er nu gevochten voor de controle over de wereld. Wat we in het nieuws horen en zien over de aanvallen in Gaza is de ouverture, de trigger voor een oorlog, net als het schot in Sarajevo de trigger was voor de Eerste Wereldoorlog en alles in beweging zette; door Michael Hudson en Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/27/waarom-steunen-de-vs-het-israelische-leger-zo-onvoorwaardelijk/
11 30 Wie binnen de mainstream-bubbel blijft hangen zal het niet weten, maar het zelfverklaarde vrije Westen stemt in de VN consequent tegen de rest van de wereld, tegen democratie en tegen mensenrechten, voor huurlingen en voor sancties. Een overzicht van het VN-stemgedrag van Australië, België, Canada, de EU, Groot-Brittannië, Japan, Nieuw-Zeeland en de VS; door Ben Norton, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/30/the-west-against-the-rest-westen-stemt-steeds-tegen-rest-van-de-wereld/
12 01 Kapitalisme mag dan over zijn [Wat ziet Yanis Varoufakis waar ik overheen kijk? GjH], jammer genoeg is het niet vervangen door een beter systeem, maar door technofeodalisme: een terugkeer naar de middeleeuws sociale verhoudingen, met Big Tech als de nieuwe feodale adel. Kopstukken zijn nu Jeff Bezos, Bill Gates, Elon Musk en Mark Zuckerberg, terwijl in China Big Data de bevolking net zo domineert; door Yanis Varoufakis. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/01/yanis-varoufakis-technofeodalisme-israel-vernietigt-zelf-zijn-internationaal-imago-en-vs-vakbonden-over-gaza/ 12 01 We leven niet in tijden van ongekende massamigratie: ten opzichte van het verleden zijn “de huidige migratieniveaus niet ongeëvenaard en ze versnellen niet” (p. 47). De illegale migratie loopt ook niet uit de hand: “Er is geen sprake van een exodus van illegale migranten uit het mondiale Zuiden die massaal naar het mondiale Noorden trekken” (pp. 62-64). De wereld kampt ook niet met een vluchtelingencrisis: “De data weerleggen onmiskenbaar de wijdverbreide opvatting dat het Westen wordt bedreigd door een aanzwellende stroom vluchtelingen die de capaciteit van asielsystemen te boven gaat” (pp. 81). De immigranten pikken ook ‘onze’ banen helemaal niet in en ze doen de lonen niet dalen: “Het effect van immigratie op de lonen en werkgelegenheid is heel klein” (p. 179). De immigratie ondermijnt zelfs de verzorgingsstaat niet: “Er is geen bewijs dat immigratie de levensvatbaarheid van de verzorgingsstaat aantast (…) [ze] is in vele opzichten juist van cruciale betekenis om zorgstelsels en de zorg voor kinderen en ouderen in stand te houden” (pp. 197). En immigratie doet de criminaliteit niet stijgen: “In werkelijkheid zijn onze samenlevingen veiliger geworden, terwijl de immigrantengemeenschappen zijn gegroeid (…) [en] immigranten vertonen doorgaans minder crimineel gedrag dan niet-migranten” (pp. 254). Zo zouden we nog een tijdje kunnen doorgaan: niet minder dan 22 courante misvattingen over migratie worden in “Hoe migratie echt werkt” (21 september 2023/Het spectrum) van Hein de Haas kritisch onderzocht en weerlegd; door Guy Vanthemsche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/01/22-mythen-over-migratie-doorprikt-hoe-migratie-echt-werkt/ 12 02 BNP Paribas Fortis vindt dat ze gedurende de periode dat ze financiering boden aan Glencore, de dood van meer dan 5.000 kinderen mee-financierden evenals de dodelijke slachtoffers van 17 rivieroverstromingen niet aansprakelijk is voor de schade, die berokkend is aan de gemeenschappen, de gezondheid van bewoners en aan het milieu door door hen gefinancierde bedrijven; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/02/door-te-investeren-in-vervuilende-glencore-financierde-bnp-paribas-fortis-de-dood-van-mensen/
12 03 Dit is een beslissend moment in de wereldgeschiedenis – en niet alleen voor Palestina – want de overwinnaars zullen de toekomstkaart van de wereld hertekenen. De VS, de belangrijkste geldschieter van een ‘Groot-Israël’, zijn wanhopig op zoek naar een manier om de BRICS-landen in toom te houden en meer specifiek wil ze de Nieuwe Zijderoute van China stokken in de wielen steken. Twee weken voor ‘Operatie Al-Aqsa’ (De Vloedgolf) van Hamas op 7 oktober jl., sprak de Israëlisch eerste minister Benjamin Netanyahu op de VN-Algemene Vergadering. Hij hield er een kaart omhoog en verklaarde ‘zijn’ plan voor een Nieuw West Azië: een economische corridor, die zich uitstrekt van India naar de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië, Jordanië, ‘Groot-Israël’ en uiteindelijk naar Europa. Dit is een van de belangrijkste geopolitieke oorzaken van het bloedbad in Gaza. Toen de VS in 2014 de Maidan-revolutie in Oekraïne uitlokten, ging het niet alleen om de omsingeling van Rusland en uitbreiding van de NAVO. Het ging ook om het afsluiten van Russisch gas naar de EU. Het enige andere land met enorme gasreserves –op Rusland na de grootste ter wereld – is Iran. De ‘Iran Nuclear Deal’ werd in 2015 ondertekend. Iran voldeed in alle opzichten aan dit verdrag en het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) kon niet gelukkiger zijn. De VS kwamen echter terug op hun woord, legden Iran opnieuw sancties op en schonden het verdrag. Hierdoor kon Iran vanwege die nieuwe sancties geen gas en olie meer verkopen aan Europa en andere cliënten op de wereldmarkt. Nu zowel Rusland als Iran uit beeld zijn, stelde ‘Groot-Israël’ zichzelf plotseling voor als de oplossing voor de gastekorten van de EU. In juni 2022 werd een gasdeal met de EU ondertekend. Bij geologisch onderzoek in 2010 werd een bijzonder groot gasveld in West Azië gevonden: de Leviathan, gelegen in het Levantijnse bekken, voor de kust van Libanon, Palestina en Syrië. Uiteindelijk liet Syrië Westerse bedrijven niet toe om Syrisch gas te winnen. Ook de ambitieuze oliepijplijn vanuit Qatar, die door Syrië zou lopen, zal er niet komen. Toevallig brak kort daarna de oorlog uit in Syrië, waarbij Israël en Qatar twee van de vele partijen waren die terroristische groeperingen financierden om de regering in Damascus omver te werpen. Vandaag controleren de VS – die volop meewerkten om Syrië te schaden – alle Syrische olievelden en heeft Israël de meest vitale haven van Syrië in Latakia meerdere malen gebombardeerd. Dit alles werd gedaan om Syrië’s olie-inkomsten af te snijden en zijn maritieme activiteiten lam te leggen, inclusief de gasexploratie. Gaza is de Palestijnse enclave aan de kust met eigen onontgonnen gasvelden. Gaza ligt sinds 2007 onder een Egyptische en Israëlische zeeblokkade. Het beleg en de vele oorlogen die Israël tegen Gaza heeft gevoerd, zorgen ervoor dat de Palestijnen niet eens fatsoenlijk kunnen vissen, laat staan gas winnen. Israël en de VS elimineerden alle concurrentie (Iran, Libanon, Palestina, Rusland en Syrië), stalen hun grondstoffen en veroverden de markt. En zie, terwijl Israël Gaza bombardeerde, deelde het op 29 oktober jl. 12 exploitatie-licenties uit aan bedrijven om te beginnen met gaswinning in het Leviathan-bekken in de Middellandse Zee. Er kan echter geen stabiliteit in de regio komen zonder een oplossing voor de Palestijnse kwestie. Dit verklaart waarom Israël op hysterische en maniakale manier de Palestijnse bevolking afslacht. Israël heeft Gaza al vele malen bezet en aangevallen, maar het huidige niveau van geweld overtreft alles wat we ooit hebben meegemaakt. De VS hebben zelfs aangeboden om de staatsschuld van Egypte kwijt te schelden in ruil voor het toestaan van provisoire tentenkampen voor Palestijnen in de woestijn. Toen Hamas en het collectieve Palestijnse verzet Netanyahu’s plan voor een Nieuw West Azië te weten kwamen en hoorden dat Saoedi-Arabië de banden met Israël wilde normaliseren, begreep de organisatie ze dat een dergelijk plan elke hoop op een Palestijnse staat zou vernietigen. Dit dwong hen tot actie. Hamas begreep dat onmiddellijk gehandeld moest worden, anders zou Palestina voor altijd verloren zijn. Voor de Palestijnen is dit een kwestie van leven of dood, terwijl het dus tegelijkertijd de vraag is of China of de VS de corridor tussen India en Europa, via West Azië, gaat domineren; door Richard Medhurst, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/03/verborgen-economische-motieven-achter-de-etnische-zuivering-van-gaza/
12 12 In 2022 realiseerde ExxonMobil $ 55,7 miljard winst en werd meteen een van de machtigste en rijkste oliemaatschappijen ter wereld. Ondernemingen als ExxonMobil oefenen een buitensporige macht uit op de wereldeconomie en op de landen die over olievoorraden beschikken. De leiders van ExxonMobil hebben altijd een intieme relatie met de VS-regering gehad en zijn tentakels reiken wereldwijd, van Argentinië tot Maleisië. In zijn boek ‘Private Empire: ExxonMobil and American Power’ (2012) beschrijft Steve Coll hoe de onderneming is uitgegroeid tot een ‘bedrijfsstaat binnen de Amerikaanse staat’; door Vijay Prashad, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/12/exxonmobil-op-oorlogspad-in-latijns-amerika/ 12 13 Er is niemand, die aan Noam Chomsky kan tippen, niet aan de wetenschapper, niet aan de politieke analist. Hij is twee geniale mensen in één. Een eerbetoon bij zijn 95ste verjaardag door Michael Albert, vertaald door Hanna Vandercammen en Gaston Vandyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/13/noam-chomsky-95-een-mens-als-geen-ander/
12 20 De Verenigde Staten van Amerika, in heel de wereld de belangrijkste supporter van Israël, is wanhopig op zoek naar een manier om te proberen de BRICS-pluslanden in toom te houden en in het bijzonder om de Nieuwe Zijderoute van China tot mislukken te doemen. De bouw van een rivaliserende corridor zou twee vliegen in één klap slaan: China, Iran en Syrië in bedwang houden, en Israël en de VS helpen om hun economische en politieke dominantie in een multipolaire wereld te behouden. Dit is een van de belangrijkste geopolitieke redenen waarom Israël in Gaza een bloedbad aanricht; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/20/waarom-israel-nu-genocide-pleegt-in-gaza/
12 20 We weten dat wij in het Westen in een paradijs leven, net zoals we weten dat ‘De Grote Afbraak’ volop bezig is, samen met ‘De Grote Scheefgroei’. Toch weigeren we de consequenties van onze kennis ernstig te nemen. Integendeel, de twee grote ideologieën (het liberalisme en de sociaaldemocratie) hebben plaats gemaakt voor nostalgisch nationalisme, met als enig doel een terugkeer naar vroeger zoals het nooit was, uit angst voor een toekomst die secuur ontkend wordt. Nostalgische nationalisten delen een systematische afwijzing van de klassieke waarheidsbronnen, zoals een vrije pers, onafhankelijke rechtspraak en objectieve wetenschap. Een teken aan de wand zijn termen als ‘alternatieve feiten’ en het ‘post-waarheid’ tijdperk. Rob Wijnberg heeft het in “Voor ieder wat waars – Hoe waarbeid ons verdeelt en ons weer kan samenbrengen” (2021) over de privatisering van de waarheid-als-product, met een gepolariseerde samenleving als gevolg; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/20/rob-wijnberg-verplicht-leesvoer-voor-journalisten/
12 23 Laten we de dwaasheid van een geromantiseerde en vercommercialiseerde kerst in deze wereld vergeten en zonder uitzondering van wie dan ook kiezen voor het leven en niet voor de dood. Er zijn veel getuigenissen rond de vraag naar het waarom en hoe nu verder met de medemenselijkheid, zoals onder veel meer het werk van mijn favoriete Franse filosoof Emanuel Levinas, waarin hij schrijft over de Ander als medemens en de ongeëvenaarde schrijver Eduardo Galeano: “De niemanden: de ontheemden, de ontkenden, die ernaast grijpen, die het leven sterven, de gedoemden, de verdoemden. Die niet zijn, hoewel zij er zijn. Die geen talen spreken, maar dialecten. Die geen godsdiensten belijden, maar bijgeloven… De niemanden, zij die minder waard zijn dan de kogel die hen dood.” Wederom klinkt vandaag in de vercommercialiseerde kersttijd de roep om meer wapens krachtiger dan de roep om vrede. Op de verschrikkingen na het begin van de 20ste eeuw volgde de Volkerenbond, waarin de overwinnaars zich uitspraken voor eeuwige medemenselijkheid en vrede. Het werd met voeten getreden. Een halve eeuw later vestigde de mensheid een nieuw instituut: de Verenigde Naties met medemenselijkheid en nooit meer oorlog. En wat zien we? Moordzucht houdt vrij baan in een wereld waarin leiders eigen belangen aftellen als de knopen op hun jas. Wapenhandelaars vullen hun kassa’s: de dood als winstbejag. En te midden van die werkelijkheid kijken de Westerse mensen weg en zwijgt die massa of hun stem wordt niet tot klank gebracht. De stem van jongeren, die zich verzetten, wordt zoveel mogelijk in de kiem gesmoord. Er is vrijheid van meningsuitingen, maar sommige woorden mogen niet worden gesproken. Echter, woorden doen ertoe. Zeker wanneer woorden met woorden gaan samenvallen tot een kwalificatie, die inhumaan, onmenselijk gedrag rechtvaardigt. De een grijpt een niet te rechtvaardigen misbruik van gezag aan om op te komen voor medemenselijkheid; de ander verwijst terug naar een oorsprong van dehumanisering en uitsluiting. Te midden van mensen die verkommeren in ellende, die uitwegen zoeken om te overleven, die vluchten, stralen onze Westerse steden vol licht en klinken oude en nieuwe kerstliederen en haasten mensen zich naar kerstdissen in fonkelende kleren. Mensen balanceren zoals altijd tussen angst en hoop; door Wil Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/23/its-christmas-time-and-the-world-just-watches-gruweldaden-in-gruwelcijfers-wie-taalt-erom/
12 20 Het idee van een frisse politieke start is simpelweg te verleidelijk. Dus worden er nieuwe pogingen gedaan om het rijk der vrijheid te vestigen, maar waarom loopt het toch telkens mis? Hoe kan het dat al die gedurfde projecten, verspreid over de hele wereld, uitlopen op een spectaculaire mislukking? De sleutel ligt, zoals zo vaak, bij de libertariërs in de vallei van Ayn Rand. In haar succesvolste roman “Atlas Shrugged” (1957) beschrijft ze hoe een groep steenrijke ondernemers, moe van alle regeltjes, in het diepste geheim de benen neemt. Op initiatief van John Galt stichten zij tussen de woeste bergen van de Rocky Mountains hun eigen mini-maatschappij: ‘Atlantis’. Zonder belastingen. Zonder centraal gezag. Met de vrijheid om het beste uit jezelf te halen. Het is deze utopie, die de aanhangers van Ayn Rand nog altijd nastreven. Wellicht was het beter geweest als ze er een vervolg op had gemaakt. In dat 2de deel zou het verhaal kunnen worden verteld van de oorspronkelijke bewoners van de vallei – we weten nu immers dat het idee van een onbewoond paradijs een mythe is. Maar bovenal zou deze bestseller tonen wat er gebeurt als je een groep mensen bij elkaar zet die enkel hun eigen belang nastreven: Er zou om te beginnen flink gefraudeerd worden, net als in het echte leven. Gestolen ook. Bewoners krijgen een ongeluk, worden ziek of oud – en dan? De eerste ondernemer, die zich tot monopolist weet te ontpoppen, verdient tot ergernis van de rest een fortuin. Mensen betalen zich blauw als gevolg van kartelvorming. Wordt het eenmaal drukker in de populaire vallei, dan is het wachten op een schreeuwlelijk, die de schaarse grond inpikt en er een hek omheen zet en dat voor veel geld verpacht. Het zou er, met andere woorden, kapitalistisch aan toe gaan; door Koen Haegens. https://www.groene.nl/artikel/en-toen-kwamen-de-beren
12 20 Het onderscheid tussen naïviteit en mensen een radicaal perspectief bieden is ‘solidariteit’. Rechts heeft technieken om de kracht van de werkende klasse te ondermijnen. Onder Margareth Thatcher zag je al de drieledige aanval: versla de arbeidersklasse, voer wetten in die haar beletten zich te organiseren en laat de werkloosheid oplopen zodat ze zwak staat. Die technieken zijn nog steeds in gebruik. Ken Loach (87), regisseur van onder veel meer ‘The Old Oak’, denk dat het antwoord hierop moet zijn: jullie hebben ons nodig! Wij jullie niet, want we beschikken over alle benodigde vaardigheden. Zolang links zich maar niet uit elkaar laat spelen door het idee dat buitenlanders onze banen inpikken [en wat dies meer zij; GjH]. Waarom zeggen we niet gewoon “Kom erbij en organiseer jezelf”? Internationalisme is een noodzaak. Het kapitaal kent immers geen grenzen. Het geld stroomt naar de plek waar winst gemaakt kan worden; door Koen Haegens. https://www.groene.nl/artikel/koersvast-op-een-zinkend-schip
Omtrent ziekten, psychologie, psychiatrie en ander onoverkomelijk lijden 9 14 Zeven factoren omtrent leefstijl, die verband lijken te houden met het verlagen van het risico op depressie: 1. Matig alcoholgebruik, 2. Gezonde voeding, 3. Regelmatige lichaamsbeweging, 4. 7 tot 9 uur slaap per nacht, 5. Niet roken, 6. Weinig tot matig zittend gedrag en 7. Hoge mate van sociale interactie; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/14/gezonde-levensstijl-beste-middel-tegen-depressie/
Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen
België en Nederland 6 06 Het aantal meldingen van mensenhandel is de afgelopen 2 jaar in België met 56% toegenomen; bijna volledig toe te schrijven aan de toename van economische uitbuiting van buitenlandse arbeidskrachten in de Vlaamse bouwsector. Het gaat bijvoorbeeld om mensen die gedwongen worden voor € 5 of 6 per uur werkdagen van 14 uur of langer te maken. Ze hebben vaak een vervalst contract en worden soms gedwongen om op het werk te slapen; door Janine Meijer. https://www.apache.be/2023/06/06/uitbuiting-bouwsector-doet-meldingen-mensenhandel-fors-stijgen?
7 22 Na decennia van misbruik heeft het Nederlandse Openbaar Ministerie de strijd aangebonden met het dividendstrippen, een frauduleuze beurshandel die de Nederlandse schatkist naar schatting meer dan € 27 miljard heeft gekost. De eerste geruchtmakende arrestatie werd in juni; door Eric Smit en Siem Eikelenboom. https://www.ftm.nl/artikelen/strafbaarheid-dividendstrippen?
7 22 Tijdens de Gentse Feesten zijn 2 prijzen uitgereikt. De ‘Prijs voor de Democratie 2023’ werd dit jaar toegekend aan de stakende werknemers van Delhaize omwille van hun vastberadenheid en het grote maatschappelijke belang van hun strijd. De ‘Recht voor de Jaap Prijs’ ging dit jaar naar de internationale burgerbeweging Extinction Rebellion. Met deze prijs erkennen ‘Democratie 2000’ & ‘Trefpunt’ jaarlijks een persoon of een sociale beweging die in lijn met de Belgisch socialistische en vrijzinnige filosoof Jaap Kruithof (1929-2009) actief bijdraagt tot het beteugelen van de excessen, die de neoliberale wereld teweegbrengt. De burgerbeweging XR krijgt de prijs omdat het geheel in lijn handelt met het compromisloze en radicale denken van Kruithof zelf: een denken dat moreel handelen verkiest boven louter moreel denken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/22/de-delhaiziens-en-extinction-rebelion-bekroond-op-de-gentse-feesten/
9 11 Nederland, zoals ik het graag zou zien: Nederland zorgt middels verdragen en verdraagzaamheid voor zijn overleven, maar er is veel veranderd. Politici zijn zich ervan bewust een voorbeeld te moeten geven aan degenen die de politieke macht niet bezitten en gedragen zich daarnaar. Zij respecteren de grondwet in woord en daad. Elke wet en wettelijke regeling wordt zorgvuldig getoetst aan de grondwet en of de wijziging bijdraagt aan wereldvrede. De relatie met de Verenigde Staten van Amerika laat zich inmiddels vergelijken met de relaties met Afrika, Azië, China, Cuba, de Europese Unie (waarvan Nederland nog steeds lid is), met Rusland en Zuid-Amerika. Nederland heeft zich teruggetrokken uit de NAVO en de Amerikaanse basis is opgedoekt, omdat Nederlanders van mening zijn dat zij zeggenschap moeten hebben over alles wat in het land gebeurt. Nederland heeft ook afscheid genomen van het kapitalistisch neoliberalisme. In plaats daarvan kiest het electoraat in meerderheid voor politieke partijen die een socialistische politiek bedrijven. Daardoor is het belastingstelsel grondig herzien. Bedrijven betalen nu belasting over hun vermogens en winsten en die heffingen zijn voor alle bedrijven openbaar inzichtelijk. Over inkomens boven modaal wordt tot 90% belast en tot modaal wordt 1/3 aan inkomstenbelasting afgedragen, vermogens boven de gemiddelde mediaan modus (de middelste waarde als je de set van vermogens rangschikt van de kleinste naar de grootste waarde) worden belast van 5 tot 20%. Bij de verkoop van noodzakelijke goederen voor het levensonderhoud wordt 5% belasting geheven, voor niet-noodzakelijke goederen 15%. Nederland heeft zich aangesloten bij de Beweging van Niet-Gebonden Landen en Nederlanders zijn nieuwsgierig. Vandaar dat de media voor het leeuwendeel onafhankelijk zijn en veel onderzoeksjournalistiek leveren. We kunnen echt van een pluriforme samenleving spreken; verschillende groepen en stromingen leven zowel met, als langs elkaar.
9 12 Adviesbureaus komen te veel op de stoel van de ambtenaar te zitten, waaronder het meeschrijven aan beleidsstukken; (ook) wanneer het om energietransitie gaat. Er ontbreekt toezicht, er is risico op commerciële invloeden, wat ten koste gaat van publiek geld en overheden bouwen onvoldoende inhoudelijke kennis op; door Renee van Hest en Yoeri Vugts. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2490249-experts-adviesbureaus-nemen-taak-ambtenaren-over-bij-energietransitie
9 19 64 Procent van de Nederlanders zou het belangrijk vinden dat de welvaartsverschillen kleiner worden. Kiezers van alle partijen zijn het daarmee eens. Bij linkse partijen ligt dat percentage rond de 80%, bij VVD-kiezers 43%. Een eerlijke welvaartsverdeling moet volgens 60% van de Nederlanders vooral worden betaald door bedrijven meer belasting te laten betalen en 56 procent vindt dat er meer belasting moet worden geheven op hogere inkomens. Verhoging van de vermogensbelasting krijgt 49% steun; door NOS Nieuws met mooie grafiekjes. Overigens speelde geopolitiek of iets anders buiten Nederland kennelijk geen rol bij het invullen van de vragen. https://nos.nl/collectie/13951/artikel/2490987-nederlanders-willen-dat-welvaart-eerlijker-wordt-verdeeld
9 26 In januari liet Schiphol weten voldoende stikstofrechten van boerderijen in de omgeving te hebben opgekocht om voor een natuurvergunning in aanmerking te komen. En nu voldoet Schiphol kennelijk aan alle eisen die de wet Natuurbescherming stelt, want die vergunning is vandaag afgegeven; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2491876-schiphol-krijgt-natuurvergunning-ondanks-controversieel-verklaring
10 15 Tweede Kamerlid voor GroenLinks Kauthar Bouchallikht vindt dat haar partij te weinig aandacht schenkt aan de context van het Palestijns-Israëlische conflict. “Deze ‘oorlog’ is niet plots begonnen”, zegt zij, “hij is al 75 jaar bezig. Juist nu is het moment voor context. Context is namelijk geen ontkenning van de afschuwelijke daden door Hamas afgelopen weekend. Context is het erkennen waar die vandaan komen, namelijk het handelen van de Israëlische regering, ook tegen de zin van vele Israëliërs en joodse mensen in.” GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver schrijft daarop via X: “Lieve Kauthar, Je bericht verrast me en stemt me verdrietig. Ik heb het een voorrecht gevonden om met je samen te werken de afgelopen jaren. Dit is jouw besluit en dat respecteer ik. Je bent een voorbeeld voor velen en dat blijf je. Ik wens je het allerbeste” [waarmee hij als een Nederlandse raspoliticus over ‘de poppetjes’ praat en niet over het door Bouchallikht geconstateerde gemis van context, ‘zelfs’ bij GroenLinks; GjH] door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2494124-groenlinks-kamerlid-trekt-zich-terug-omdat-ze-context-mist-rondom-israel
10 20 In een brief van ruim 350 rijksambtenaren op het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt onder meer geconstateerd dat Palestijnse burgerdoden minder scherp worden veroordeeld dan Israëlische. Daarnaast heeft een groep van 267 rijksambtenaren van alle ministeries het Nederlandse kabinet opgeroepen om Israël zo snel mogelijk ‘een halt toe te roepen en onschuldige burgers te beschermen’. Deze groep vindt dat ambtenaren door de houding van Nederlandse kabinet medeplichtig worden gemaakt. “Dit kunnen en willen wij niet op ons geweten hebben.” Zij schrijven dat ze zich zorgen maken over de onvoorwaardelijke steun van de internationale gemeenschap aan Israël, inclusief het Nederlandse kabinet. En dat Israël in het verleden vaker internationale regels heeft overtreden en VN-resoluties naast zich neer heeft gelegd. Ze vinden dat het ‘excessieve geweld’ onmiddellijk moet stoppen. “We hebben geen seconde te verliezen.” De ambtenaren roepen het kabinet verder op tot een ‘uiterste inspanning’ om invloed uit te oefenen op de Europese Unie, Israël, de VN Veiligheidsraad en de VS en om daarvoor ‘alle diplomatieke kanalen’ aan te boren. “Roep op tot de-escalatie, zorg voor dialoog, zet alles op alles om blijvende vrede te bewerkstelligen.”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2494746-noodkreet-rijksambtenaren-aan-kabinet-laat-israel-stoppen-met-geweld
10 22 Premier Mark Rutte zegt ‘aangedaan’ te zijn door ‘het droevige nieuws’ dat – volgens Palestijnse autoriteiten en getuigen – de Nederlandse Islam al-Ashqahet bij een Israëlisch bombardement op een avondmarkt in Gaza om het leven is gekomen. Hij zegt in contact te staan met Israël om meer informatie te krijgen. En minister Hanke Bruins Slot noemt de situatie ‘zeer verdrietig’. Haar gedachten zijn bij de familieleden van al-Ashqahet en andere naasten in deze afschuwelijke tijd. “We blijven ons op alle mogelijke manieren inspannen om een veilig vertrek uit Gaza mogelijk te maken”, voegt zij daaraan toe; door NOS Nieuws. Kijk, die 4.384 geregistreerde Palestijnse dodelijke slachtoffers van Israëlisch geweld sinds 7 oktober jl. en die 13.650 Palestijnse gewonden dienen een heilig doel, maar op de een of andere manier is dit alleen voor de Nederlanders ter plekke ‘heel verdrietig’. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2494940-nederlandse-vrouw-van-33-om-het-leven-gekomen-in-gazastrook/ en https://www.ipsnews.net/2023/10/gaza-humanitarian-crisis-worsens-first-aid-convoys-arrive/
10 22 Terwijl het voor mij te ver weg was betoogden ruim 25.000 sympathisanten voor een vrij Palestina vreedzaam in Brussel. Dat is het symbolische hart van de Europese Unie. Met deze demonstratie zonder enig incident toonde Brussel aan Duitsland en Frankrijk dat betogen zonder geweld uitlokkende politieprovocaties en vreedzaam opkomen voor recht en rechtvaardigheid voor het Palestijnse volk hun plaats hebben in een democratie, die naam waardig. “Von der Leyen, u vertegenwoordigt ons niet” was één van de slogans naast de roep voor doorgang van de humanitaire hulpkaravanen naar Gaza, een einde aan de slachting daar en de eis van een onmiddellijk staakt-het-vuren. Een beeldverslag door Lode Vanoost vind u hier.
10 25 Tijdens de coronapandemie hield het Nederlandse kabinet te lang vast aan de gekozen korte termijnstrategie, die erop was gericht om de ic’s open te houden. Die aanpak bleef leidend voor de besluitvorming in de hele periode; ook toen de crisis van ‘acuut’ overging naar ‘langdurig met brede maatschappelijke gevolgen’. Daardoor ontstonden andere problemen, zoals gezondheidsproblemen door uitgestelde zorg, maatschappelijke problemen en postcovid; door NOS Nieuws. In mijn naïviteit dacht ik dat we het daar al jaren over eens waren. https://nos.nl/artikel/2495303-onderzoeksraad-kabinet-staarde-zich-in-coronatijd-te-lang-blind-op-ic-bezetting
10 25 Een meerderheid in de Tweede Kamer is van mening dat de leus “From the river to the sea, Palestine will be free” een oproep tot geweld is. Kamervoorzitter Bergkamp maakte duidelijk dat zij de leus niet meer in de Kamer wil horen, hoe die ook wordt uitgelegd; door NOS Nieuws. De leus verwijst echter naar de eenpartijstaat, waarin Israëliers en Palestijnen vreedzaam samenleven, zoals veel Palestijnen dat voor ogen hebben (gehad). En hoe dan ook, vind ik het treurig dat de vrijheid van meningsuiting de laatste jaren ernstig onder druk staat. Over corona mochten we niet zeggen wat we vonden als dat afweek van het regeringsbeleid, over de oorlog in Oekraïne schijnen we alleen de standpunten van de regering, die achter de VS aanhuppelt, met elkaar te mogen delen en ook wat betreft de schendingen van mensenrechten door Israël, mogen we ons dus ook alleen in lijn met de volstrekt gewetenloze VS uitlaten. https://nos.nl/artikel/2495345-from-the-river-to-the-sea-leus-is-geweldsoproep-vindt-kamermeerderheid
10 28 “Er zaten heel veel goede dingen in die VN-resolutie”, zei Mark Rutte over de VN-resolutie waarvan Nederland zich onthield van stemmen, “maar ik zeg daar wel bij: als Israël de dreiging niet wegneemt, dan is dat het einde van Israël”; door NOS Nieuws. Rutte pleitte hiermee volgens mij onbedoeld Rusland vrij, dat zich verzet tegen de dodelijke dreiging, die op termijn uitgaat van het NAVO-lidmaadschap voor Oekraïne. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2495724-rutte-over-stemonthouding-nederland-vn-resolutie-ging-voorbij-aan-zelfverdediging
11 05 Het Nederlandse Sociaal en Cultureel Plabureau keek naar de plannen van 10 politieke partijen op 6 thema’s: de krapte op de arbeidsmarkt, asiel & migratie, bestaanszekerheid, kansengelijkheid, verduurzaming en de zorg; door Nieuwsuur. En daar wringt voor mij de schoen. Voor mij is politiek wat wij als Nederland in de wereld willen zetten: Mogen de Amerikaanse atoomwapens op Nederlands grondgebied gestationeerd blijven? Mag de Amerikaanse legerbasis hier in Nederland blijven? Blijven we onze economie baseren op het liberaal kapitalisme, waarin winst maken leidend is? Hoe gaan we werk maken van klimaatrechtvaardigheid? Hoe gaan we werk maken van de handhaving van de VN-verdragen en van de millenniumdoelstellingen van de VN? Welk militairisme staan we voor en blijven we lid van de NAVO? Hoe gaan we om China, Rusland en de VS? Blijven we per saldo een vazalstaat van de VS? Waarheen willen we met de EU? En hoe kijken we aan tegen de gevangenschap en op hande zijnde uitlevering van Julian Assange? En tegen het zelfbeschikkingsrecht van het Palestijnse volk in Israël of zo u wilt Palestina? Los van de schade, die de politiek al decennia aan ònze samenleving aanricht (naast beleid dat sociale rechtvaardiging te weeg brengt), is er ook een schade, die we de rest van de wereld aandoen. Waarom is dat wat er uiteindelijk volgens mij het meest toe doet in de media geen onderwerp om onze partijkeus te bepalen? https://nos.nl/nieuwsuur/collectie/13960/artikel/2496808-partijen-beloven-te-veel-en-kiezen-te-weinig-waarschuwt-scp
11 06 De voorstellen in verkiezingsprogramma’s over het afschaffen van wetten, asiel, regels in gevangenissen of strenger straffen zijn in strijd met onze rechtsstaat. Het stellen van een maximum aantal asielzoekers per jaar, wat partijen als BBB, BVNL, FvD, NSC en PVV voorstellen, is bijvoorbeeld in strijd met internationale verdragen en verplichtingen. Denk gaat te ver bij het voorstel voor een verplichting van chemische castratie voor pedoseksuelen. Dat geldt ook voor de suggestie van de SGP om de doodstraf weer in te voeren. Minimumstraffen of standaard gevangenisstraffen (JA21, PVV), levenslange straffen na 3 ernstige misdrijven (JA21, BBB) en het schrappen van de stikstofwet (BVNL) zijn ook in strijd met het recht. De FvD beperkt de vrijheid van meningsuiting met “een verbod op lhbti+-propaganda” en de VVD gaat te ver met het toezicht op islamitische weekendscholen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2496828-10-verkiezingsprogramma-s-in-strijd-met-rechtsstaat-stoffer-sgp-gezin-meer-centraal
11 14 Een uitgelekt memo van de Nederlandse ambassade in Tel Aviv, waarin scherpe kritiek op Israël wordt geuit, is het 3de voorbeeld in korte tijd dat duidt op kritiek binnen ons ministerie van Buitenlandse Zaken op de Nederlandse steun aan Israël. In dit memo staat dat het Israëlische leger ‘de intentie heeft om bewust enorme vernietiging aan te richten aan de infrastructuur en civiele centra’ in Gaza. Grote aantallen burgerslachtoffers worden daarbij voor lief genomen en dat is in strijd met het oorlogsrecht. Naar buiten toe draagt het kabinet vooral steun uit voor Israël, maar er blijkt dus tegelijk een andere visie op de ontwikkelingen in Gaza van het kabinet te bestaan. De onthullingen maken duidelijk dat geopolitieke afwegingen de boventoon voeren voor het demissionaire kabinet; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2497847-gelekt-israel-memo-ambassade-nieuw-signaal-verdeeldheid-bij-overheid en (naar Nederlandse gewoonte met name over de verbolgenheid van minister Kasja Ollongron op ‘het uitlekken’ en niet ingaande op ‘de inhoud’, maar waaraan ik het woord ‘scherpe’ ontleende, wat NOS Nieuws wegliet) https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6289729/ollongren-verrast-door-lek-kritische-memo-van-ambassade-tel-aviv.html
11 15 Voor de bijna 10.000 werknemers van Delhaize, de Belgische tak van Ahold, dreigen zware financiële en sociale inleveringen. Deze Nederlandse holding verenigt Albert Heijn en Delhaize. Ahold heeft besloten alle vestigingen van Delhaize te franchiseren en weigert over die plannen elke sociale dialoog met de vertegenwoordigers van het personeel. Om deze sociale afbraak aan te klagen voerden ACV-Puls, ACVLV en BBBTK gisteren samen met de Nederlandse vakbond FNV actie bij een vestiging van Albert Heijn in Amsterdam; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/15/nederlandse-vakbond-fnv-samen-met-acv-puls-bbtk-en-aclvb-in-actie-tegen-sociale-afbraak-delhaize-ahold/
11 15 Wat enkele jaren geleden ‘not done’ was, is nu ‘bon ton’ geworden. Het opkomen voor maatschappelijke verandering lijkt enkel nog legitiem als het in het kraam past van regeringen. Wie bijvoorbeeld wijst op gedeelde verantwoordelijkheid in het conflict in het West Azië wordt geïntimideerd of ‘aangemaand’ om te focussen op de taken – door bijvoorbeeld in te grijpen in subsidiekaders – die het regeringsbeleid op dat moment wenselijk vindt. Vaak gebeurt dit achter de schermen, maar hoe langer hoe meer ook onbeschaamd in het publieke debat. Neem de 130 erkende en gesubsidieerde sociaal-culturele organisaties in België. Natuurlijk werken die allemaal binnen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Er zijn niet voor niets intensieve beoordelings- en evaluatiemechanismen, die elke steen van al die werkingen ondersteboven draaien. Ministers weten dat die organisaties zich daaraan houden. Toch gooien ze een aangekondigde screening meteen in de pers of op sociale media. Dat is deels stoerdoenerij (voor de verkiezingen), maar het is ook onverbloemde intimidatie: “Let op wat je zegt en doet, of we nemen je centen af.” Het resultaat? Minder meerstemmigheid. Zelfcensuur bij organisaties. Minder creativiteit en innovatie. Minder democratie; door meer dan 140 organisaties en 160 personen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/15/sociaal-culturele-organisaties-zien-politieke-bemoeienis-toenemen-is-dit-gespierde-verkiezingstaal-of-is-er-meer-aan-de-hand/
11 16 De VVD, die ‘opvang van assielzoekers in de regio’ bepleit, komt tijdens de huidige verkiezingskoorts even met het idee om gewonde kinderen uit Gaza hierheen te halen en ze hier te behandelen. Sante Brun ziet dat als ‘een gore verkiezingsstunt’, want gewonde kinderen ophalen brengt met zich mee dat minstens de ouders, maar ook eventuele grootouders, de broers en zusters van die kinderen meekomen en hier meteen asiel aanvragen, dat ook nog vergund moet worden omdat ze, kun je toch wel redelijkerwijs stellen, uit een oorlogsgebied gevlucht zijn. En juist om dat te voorkomen, heeft de VVD nu het 4de kabinet Rutte laten vallen; door Sante Brun. https://santebrun2.blogs.com/my_weblog/2023/11/een-gore-verkiezingsstunt.html
11 16 Frans Timmermans vond dat ‘tot voor kort de klimaatbeweging niet politiek was en niets met links en rechts te maken had’; door NOS Nieuws. Hierbij diskwalificeert Timmermans zichzelf volgens mij voor een functie in de politiek. https://nos.nl/l/2497872#UPDATE-container-73416474
11 23 “De politiek heeft onvoldoende naar de zorgen van de mensen geluisterd”, herhaalde VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz-Zegerius in haar reactie op de buitengewone winst van de PVV. Maar wat wanneer de reductie van democratie tot ‘luisteren naar bezorgdheden en oplossingen zoeken’ nu net een deel van het probleem is? Wanneer juist dat geen oplossing biedt? De overwinning van de PVV maakt deel uit van een nieuwe golf van extreemrechts over heel Europa. Een eerste vaststelling wanneer we de verkiezingsuitslag in Nederland bekijken, is dat de regeringspartijen CDA, CU, D66 en VVD de grootste verliezers van deze verkiezingen zijn. Opgeteld gaan ze van 78 naar 41 zetels. Met 37 verloren zetels is het verlies van de regeringspartijen precies even groot als de uitkomst voor de PVV. Het ongenoegen over het liberale meer-van-hetzelfde beleid is zeer groot, zoveel is duidelijk. In een poging om dat ongenoegen te vermarkten, ging de VVD migranten tot zondebok bestempelen. De rechts-liberale partij van premier Mark Rutte liet de regering zelfs vallen op het beperken van het aantal toe te laten asielzoekers en gezinshereniging. Zo heeft de VVD de overwinning van de PVV voorbereid. Maar ook NSC en SP deden antimigratie-duiten in het zakje. Wie de retoriek van extreemrechts overneemt, zal het versterken. Een factor, die het voor de linkse samenwerking moeilijk maakte om zich op te werpen als alternatief voor extreemrechts, was wellicht het profiel van hun lijsttrekker; een bestuurlijk en elitair pleitbezorger van een centrumkoers voor de sociaaldemocratie. Hoewel bestaanszekerheid de core business van de sociaaldemocratie zou moeten zijn, ontbrak het Frans Timmermans aan geloofwaardigheid. Dat werd pijnlijk duidelijk tijdens een debat tussen Wilders en Timmermans, waarbij een chronisch zieke vrouw uit het publiek aangaf dat ze het ‘eigen risico in de zorg’ niet kon betalen. Timmermans probeerde uit te leggen dat dit ‘eigen risico’ enkel stap voor stap naar beneden kan worden gebracht en werd daarop uiteraard aangevallen door Geert Wilders. “U krijgt € 15.000 per maand van de Europese Commissie en die mevrouw kan € 385 niet betalen. En u zegt: laten we even wachten. U kan wachten. Mevrouw kan niet wachten.” Het fragment ging viraal op sociale media. Iets anders dat opgemerkt moet worden in datzelfde fragment is hoe het populistische format in het bewuste debat Wilders in de kaart speelt. Het politiek debat wordt gereduceerd tot het luisteren naar bekommernissen van zogenaamd ‘gewone’ mensen en vervolgens het formuleren van ‘concrete oplossingen’ voor die problemen. Wat in dat frame ontbreekt is een echt politiek debat over de systemische oorzaken van de problemen, die mensen ervaren. Terwijl Wilders zowat alle problemen herleidt tot migratie, blijven zijn tegenstanders steken in een abstract verhaal van ‘samen werken aan oplossingen’. Het legt het structurele onvermogen van de politiek bloot om antwoorden te bieden. Dat heeft te maken met de dominantie van het neoliberale kapitalisme. Dat heeft de mogelijkheden drastisch ingeperkt om vanuit de overheid maatschappelijke processen aan te kunnen sturen. Terwijl ‘Links’ de mond vol heeft van bestaanszekerheid, weten we dat ‘de strikte normen van het zogenaamde Europees economisch bestuur’ overheden dwingen om te besparen op publieke diensten en sociale uitgaven, waardoor steeds meer mensen de armoede ingeduwd worden. Men is de ideologische dimensie van democratie aan het vergeten en men is democratie aan het reduceren tot een reeks op zichzelf staande conversaties, handelingen, praktijken en vormen, zonder connecties te leggen met de rest van het maatschappelijke bestel. Het is dé fout die genadeloos en virtuoos wordt uitgebuit door ‘Extreemrechts’, dat zich daardoor kan vermarkten als de uitweg uit de crisis. Een democratie, die zich niet meer kan verwoorden, laat staan motiveren, als een ‘groot verhaal’, ‘een ideologie’, is een democratie in stervensbegeleiding [naar wijlen Jan Blommaert in zijn boek “Ik stel vast” (EPO, 2001)]. Willen we de opkomst van extreemrechts stoppen, dan zullen we moeten erkennen dat om mensen bestaanszekerheid te garanderen het niet zal volstaan ‘naar hen te luisteren en hun bezorgdheden serieus te nemen’, maar men zal moeten durven ingaan tegen de structurele krachten van het neoliberale kapitalisme. En hetzelfde geldt voor de aanpak van de ecologische crisis; door Seppe De Meulder. * Dit is precies de reden waarom ik afgelopen weekend ‘blanco’ gestemd heb. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/23/extreemrechts-wint-in-nederland-drie-lessen-voor-vlaanderen/
11 25 Dilan Yeşilgöz (VVD) zegt dat haar partij niet in een kabinet zal stappen (in verband met het zetelverlies). De VVD eindigde de verkiezingen met 24 zetels als 3de. Wel zal de partij een centrumrechts kabinet steunen als een soort gedoogpartner. Constructieve voorstellen zal de VVD steunen. Daarop werd schamper en verbaasd gereageerd door leden andere partijen, maar mij lijkt dit een juiste en slimme zet in het politieke spel. Juist, omdat de VVD haar positie kenbaar maakt nog voordat er onderhandeld gaat worden. Slim, omdat het voor de PVV heel moeilijk gemaakt wordt om een kabinet te formeren, omdat de VVD nu revanch kan nemen op het doen en laten van de PVV in het eerste VVD-CDA-kabinet met haar gedoogsteun en omdat onderhandelen met de PVV een politieke partij bij voorbaat (voor mij ‘uiterst’) verdacht maakt. https://nos.nl/collectie/13962/artikel/2499072-fractievoorzitter-yesilgoz-vvd-niet-in-kabinet-mogelijk-wel-gedoogsteun
11 26 In een artikel las ik dat Bij1, D66, Denk, GL-PvdA, PvdD, SP en Volt gezien worden als ‘linkse en progressieve partijen’, terwijl CDA, NSC en VVD gezien worden als ‘midden- en rechtse partijen’ en BBB, FvD, JA21 en de PVV tot ‘populistische partijen’ bestempeld worden. Dat schreef Filip Dujic voor NOS Nieuws. Ik vraag mij af wat er ‘links’ is aan dat eerste groepje, dat het ‘neoliberalistisch kapitalisme’ nooit verwerpt. Dat er geen moeite mee heeft dat Amerika op ons grondbegied een legerbasis heeft met atoomwapens, waar niemand in Nederland iets te zeggen heeft over de inzet daarvan. Dat blind achter de buitenlandse politiek van de VS aanloopt en, met uitzondering van de PvdD, economische groei en handelsbelangen stelt boven bio- en mensenrechten. Wat is daar links of progressief aan? https://nos.nl/collectie/13958/artikel/2499168-verval-bij-links-progressieve-partijen-verkiezingsthema-s-geclaimd-door-pvv
11 29 Zoals ik hier op 11 25 betoogde, vind ik het van de VVD een sterke zet om hooguit een kabinet Wilders te gedogen. Het resultaat is nu al, na schampere kritiek van weglopen voor regeringsverantwoordelijkheid, dat de PvdA ook afhaakt. Ik zie dat van Frans Timmermans als een vlucht vooruit, want een kabinet met PvdA zou toch een rechts kabinet worden, maar Wilders ongrondwettelijke houding werd als reden opgevoerd. In het kielzog van VVD en PvdA kiest nu ook NSC voor ‘nog niet onderhandelen’. Met andere woorden, er vormt zich een cordon sanitaire; het isoleren van een gevaarlijke of ongewenste situatie. Wanneer dat met succes geschiedt, is daarvan het nadeel dat dat de kansen voor Mark Rutte vergroot om vanaf 1 oktober a.s. secretaris-generaal van de NAVO te worden; mijn analyse op basis van NOS Nieuws, Edo van der Goot en Priscilla Slomp. https://nos.nl/collectie/13962/artikel/2499669-omtzigt-nog-niet-onderhandelen-over-meerderheids-of-minderheidskabinet en https://www.nu.nl/formatie-2023/6291919/al-in-de-verkenningsfase-komt-wilders-steeds-meer-alleen-te-staan.html
11 30 Op 4 december a.s. start in Leuven een Belgisch ‘Assisenproces’ over de moord op 3 Belgische missionarissen in Guatemala in de ’80-er jaren. Dit is een juridisch precedent. De wereldwijde strijd tegen de straffeloosheid voor ernstige schendingen van de mensenrechten krijgt hiermee een belangrijk Belgisch hoofdstuk. Dit is zonder meer een wereldprimeur. De aanklacht is gericht tegen die personen, die zowel militair als politiek toentertijd verantwoordelijkheid droegen en er alles voor over hadden om hun machtsgreep te behouden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/30/uniek-belgisch-proces-start-tegen-moordenaars-belgische-priesters-in-guatemala/
11 30 Het Hof van Beroep in Brussel heeft de federale staat en het Brusselse en Vlaamse gewest vandaag veroordeeld voor ontoereikend klimaatbeleid en dus een schending van de mensenrechten en de zorgplicht. Het hof legt ons land een gerechtelijk bevel op om minimaal 55% minder broeikasgassen uit te stoten tegen 2030; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/30/klimaatzaak-wint-ook-in-beroep-overwinning-voor-de-rechtsstaat/
12 06 Nederland en Vlaanderen vormen, stelde de Strategienota Vlaanderen-Nederland van 2017, één economische, culturele en logistieke ruimte. Vanuit dat oogpunt heeft de Vlaamse regering Nederland in zowel het buitenland- als het cultuurbeleid benoemd als ‘belangrijkste partner’. Nu Nederland voor de opdracht staat een nieuwe regering te vormen, pleit ‘de lage landen’ voor een intensievere samenwerking met Vlaanderen. Die is nu ad hoc en niet structureel ingebed. De Nederlandse politieke partijen krijgen daarom 7 concrete actiepunten aangereikt: 1. Versterk het Nederlands, 2. Verstevig de Taalunie, 3. Maak de culturele samenwerking structureel, 4. Ondersteun de literaire sector, 5. Benut de kracht van cultuurdiplomatie, 6. Stem regelgeving bij grensoverschrijdende problemen op elkaar af, en 7. Trek samen op vanuit een welbegrepen gedeeld eigenbelang. De nieuwe Nederlandse regering wordt opgeroepen om Vlaanderen in zowel het buitenlands- als het cultuurbeleid expliciet als prioritaire partner aan te wijzen; door de redactie van de lage landen. https://de-lage-landen.com/article/versterk-het-nederlands-en-zes-andere-actiepunten-voor-de-vlaams-nederlandse-samenwerking
12 20 Als iemand de staat van ons land en Europa intellectueel kon fileren, dan was het Mathieu Segers, een groot denker, die afgelopen week overleed. Als Europa de handschoen van moreel leiderschap niet oppakt, doet niemand het. Wereldmachten, die aansturen op het afbreken van de bestaande internationale orde, krijgen dan vrij baan. Isolationisme, nationalisme en het recht van de sterkste zullen de internationale en nationale politiek gaan domineren. Nederland zou bij uitstek het land moeten zijn dat zich dit appèl van Segers aantrekt. Uit eigenbelang en idealisme. We leven in een ‘afhankelijk land’ (ook Segers), met een kleine bevolking, nauwelijks een leger of grondstoffen en geen zelfvoorzienende economie. Geopolitiek slaan we geen deuk in een pakje boter. Decennialang hebben wij geloofd dat we onze florerende economie, progressieve rechtsstaat en veiligheid aan onszelf te danken hadden, maar de waarheid is dat we een bootje op de oceaan van de wereldgeschiedenis zijn. Een scheepje dat in de naoorlogse periode – met een aantal andere boten – in uniek gunstig vaarwater terechtkwam, maar dat kapseist, zodra het in Europa of internationaal hommeles is. Het is moeilijk te verkroppen dat Nederland de komende tijd hoogstwaarschijnlijk niets met de lucide analyses van Segers (die gemist zal worden) gaat doen. Het voorkomen van democratisch verval – een vorm van politieke stilstand, terwijl de wereld actie behoeft – zal hier het hoogst haalbare zijn. Het is een hard gelach dat – in plaats ervan dat Nederland zich onvoorwaardelijk inzet voor het bestendigen van de democratische rechtsstaat in binnen- en buitenland – onze politieke leiders zèlf óver onze democratische rechtsstaat onderhandelen; door Tamar de Waal. https://www.groene.nl/artikel/hard-gelag
Afrika – Congo, Kenia, Niger, Soedan 8 11 Het Westen, en met name Frankrijk en de VS waren er als de kippen bij om de staatsgreep in Niger snel en scherp te veroordelen. De reden: de coupplegers hebben, net nu Europa probeert om minder van Rusland afhankelijk te worden en nu Europa heeft beloofd de Russische olie-export te boycotten en de import van Russisch gas te verminderen, aangekondigd om de export van goud en uranium naar Frankrijk op te schorten. Voor Europa is Niger de belangrijkste leverancier van uranium; goed voor ongeveer een kwart van haar behoeften. In Frankrijk bedroeg het aandeel atoomenergie in de opwekking van elektriciteit (2021): 36,5%. Behalve uranium is Niger ook een belangrijke producent van goud en heeft het aanzienlijke oliereserves. Geopolitiek was Niger voor Parijs in West-Afrika het laatste militaire bastion van waaruit de Franse troepen in de regio konden opereren. Iets soortgelijks geldt voor de VS, die daar een grote dronebasis op poten hebben gezet. Legercoups kunnen doorgaans op weinig sympathie rekenen bij de bevolking. Maar nu blijkt zo’n 78% van de bevolking achter de putschisten te staan en dat zich in de hoofdstad Niamey naar schatting 30.000 mensen hebben verzameld ter ondersteuning van de coupplegers en tegen een mogelijke militaire interventie. Van de bevolking is 57% tegen zo’n interventie en bij de voorstanders ervan vindt een meerderheid dat dit zou moeten gebeuren door de Wagnermilities uit Rusland. Amper 13% van de voorstanders verkiest de VS en een schamele 4% ECOWAS, die gedreigd heeft met een interventie. Dat is de door het Westen gesteunde Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten; door Mark Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/08/11/wist-je-dat-de-cia-wikipedia-modereert/ Derde onderwerp.
9 21 Vaststellend dat het internationale imperialisme, en het Franse imperialisme in het bijzonder, druk bezig zijn een oorlog bij volmacht te ontketenen via hun Afrikaanse handlangers, met name die van ECOWAS; overtuigd dat elke agressie van ECOWAS tegen het broedervolk van Niger om de huurling Mohamed Bahzoum terug op zijn presidentiële stoel te zetten, zal leiden tot een algemene en moorddadige chaos in de hele West-Afrikaanse subregio; hebben wij vandaag 14 september 2023 besloten een Patriottisch Front op te richten tegen oorlog, voor vrede, veiligheid, democratie en tegen honger. Met betrekking tot oorlog en het sluiten van de grenzen willen wij aan de volkeren van de wereld en aan de broederlijke volkeren van de subregio kenbaar maken dat het Beninese volk categorisch gekant is tegen elke vorm van agressie tegen het broedervolk van Niger, ons krachtig verzetten tegen het gebruik van onze Afrikaanse wapenbroeders als kanonnenvoer, zoals het geval was in de Eerste en Tweede Wereldoorlog en tijdens de koloniale oorlogen in Algerije en Indochina door het imperialistische Frankrijk, Zijne Excellentie President Patrice Talon (van Benin) oproepen zich terug te trekken uit deze aanvalsoorlog tegen het broedervolk van Niger en het Beninese volk oproepen zich te mobiliseren om nee te zeggen tegen deze oorlog die niet de hunne is. En er was onlangs ook de ondertekening door Burkina Faso, Mali en Niger van het zogenaamde ‘LIPATKO-GOURMA-handvest’ tot oprichting van een alliantie van Sahelstaten met als doel “het opzetten van een architectuur van collectieve verdediging en wederzijdse bijstand”. Dit handvest bepaalt “dat elke aanval op de soevereiniteit en territoriale integriteit van een of meer verdragsluitende partijen beschouwd zal worden als een agressie tegen de andere partijen en een plicht tot bijstand en redding van de kant van alle partijen, individueel of collectief, met inbegrip van het gebruik van gewapend geweld om de veiligheid te herstellen en te verzekeren binnen het gebied dat door de alliantie wordt gedekt”; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/21/frankrijk-werkt-zich-steeds-meer-in-nesten-met-zijn-afrikabeleid/
10 6 Alle coupplegers sinds 2020 in Sahel-Afrika bekritiseren buitenlandse inmenging, zowel de onwettelijkheid als de ineffectiviteit ervan. “We kunnen enkel op onszelf vertrouwen”, zei kapitein Ibrahim Traoré, president van de overgangsregering van Burkina Faso, in een toespraak op 21 oktober 2022. “Ons volk heeft besloten om zijn lot weer in eigen handen te nemen en zijn autonomie op te bouwen met meer betrouwbare partners”, zei kolonel Sadio Camara, de minister van Defensie van Mali op 13 augustus 2023 in Moskou; door Anne-Cécile Robert. https://lavamedia.be/waarom-al-die-staatsgrepen/
10 25 De opgeëiste terugtrekking van Franse troepen en VN-troepen, de MINUSMA, zou geleidelijk moeten en in coördinatie met het Malinese leger overeenkomstig de bepalingen van Resolutie 2690 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, zodat terroristische groepen dit vertrek niet aangrijpen om hun offensief te hervatten. De plotseling besloten versnelde terugtrekking is in feite een mooi cadeau aan de terroristische groeperingen, omdat het Malinese leger geen tijd krijgt om zich volgens het oorspronkelijke plan in te zetten. De doelstellingen van deze georkestreerde versnelde vlucht, in strijd met het tijdschema voor de overdracht van de doorgangsrechten aan de Malinese autoriteiten en onder valse voorwendsels vormen het zoveelste verraad waar de Malinese strijdkrachten en veiligheidstroepen het slachtoffer van zijn. Zij hebben tot doel terroristische groeperingen beter uit te rusten, door opzettelijk grote hoeveelheden munitie en wapens achter te laten. Het destabiliseren van een land dat weerstand biedt tegen Westerse dominantie, van Congo tot Irak, van Libië tot Syrië, is een bewuste strategie; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/25/versnelde-terugtrekking-vn-troepen-uit-mali-creeert-bewust-chaos/
11 11 De grootste uitdaging voor Congo is om de overvloedige grondstoffen in dienst te stellen van de bevolking en de langverhoopte industrialisatie van het land mogelijk te maken; door Isabelle Minnon. https://lavamedia.be/industriele-ommekeer-in-congo/
11 16 “Van Afrika houden is Afrikaans consumeren”, zegt activiste voor een andere wereldorde, essayiste, oud-minister van cultuur en toerisme van Mali, voormalig lid van het Russell Tribunal on Palestine en voorvechtster van de mensenrechte Aminata Traore in een interview met Gabrielle Lefèvre. Afrikanen moeten van hun werk kunnen leven. Al jaren hekelt zij de onrechtvaardigheid, die het kolonialisme en het wijdverbrijde liberale neokolonialisme heeft aangericht. We hebben geloofd in onafhankelijkheid. We kregen echter ‘la Françafrique’ opgelegd met de Franse frank van de CFA en met handels- en militaire akkoorden, die alleen de belangen van Frankrijk dienden. Van meet af aan ging het om een economische oorlog, opgelegde schuld en uitbuiting van onze hulpgoederen. We moesten worden zoals die anderen, die beschaafden, die bezitters, en we voerden onze katoen of ons goud uit zonder te weten aan welke prijs. President Emmanuel Macron beweert dat Mali en Niger niet meer kunnen bestaan zonder militaire hulp, maar niemand heeft Frankrijk en haar zware artillerie gevraagd tegen enkele honderden jihadisten op te treden. Dat zijn overigens jongeren zonder werk. Laat ons gaan voor een ander paradigma van ontwikkeling, laat ons deftige banen scheppen, gezondheidszorg en onderwijs verbeteren. Dat zal de emigratie en de kalashnikovs veel beter afremmen. De Europese industrie steunt op de uitbating van koloniale rijkdom. Ik heb nog de generatie gekend van de ‘fier rechtstaande mannen’, die onze onafhankelijkheid hebben veroverd en waarvan er velen door de koloniale machten werden vermoord. Het is het grootkapitaal dat over wetten beslist en de verkozenen plooien zich daarnaar of zij vertrekken. Overal wordt Afrika in de ban gehouden van de illusie van representatieve democratie. We moeten daarentegen een beleid voeren dat in het belang is van de landen zelf. Daarom is het dat de straat roept: “Leve Poetin” en“Weg met Frankrijk”. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/16/aminata-traore-durf-anders-denken-over-afrika/
12 01 We zien afschuwelijke niveaus van geweld in Soedan. De mensenrechtenschendingen zijn aanhoudend, ernstig en wijdverbreid – en toch wordt de crisis volledig genegeerd. Er heerst een klimaat van straffeloosheid. Kinderen worden gedwongen te vluchten, soms midden in de nacht. Van de 23 miljoen kinderen in het land zijn er 3 miljoen die opvang hebben gezocht in de overvolle huizen van familieleden, kampen, opvangcentra of scholen. Sinds begin oktober jl. zijn zo’n 350.000 kinderen op de vlucht geslagen. Onder hen ook kinderen die dat voor de 2de of 3de keer hebben moeten doen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/01/in-soedan-slaan-nu-elke-dag-7600-kinderen-op-de-vlucht/
12 13 Op 20 december zijn er verkiezingen in Congo. De eerste dag van de campagne kreeg president Tshisekedi bezoek van een zeer hooggeplaatste regeringsdelegatie uit de VS. Hun voornaamste bekommernis: de Chinese mijnbedrijven uit Congo wegjagen. Vanwege de spanningen in het oosten van het land met Rwanda is de kans op een nieuwe crisis is groot; door Tony Busselen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/13/verkiezingen-in-congo-vs-en-china-kijken-mee/
Antarctica en de Noordpool 7 23 Niet eerder lag er in deze periode van het jaar zo weinig zee-ijs rond Antarctica als nu. Hartje zomer, dus januari jl., was de zee-ijsbedekking al historisch laag en dat bleef zo tot het eind van het smeltseizoen in maart. Sindsdien breidt het zee-ijs zich weer uit, maar vanaf mei veel minder sterk dan ooit tevoren. Begin juli was het oppervlak aan zee-ijs 2,6 miljoen km2 kleiner dan normaal, dat is 60 keer het oppervlak van Nederland. Ook de afgelopen twee zomers was het zee-ijs boven Antarctica al historisch laag. In tegenstelling tot het zee-ijs in het Noordpoolgebied, dat al sinds het begin van de satellietmetingen in 1979 afneemt, zien we dat rond Antarctica pas sinds 2016; door Erwin Lambert en Dewi Le Bars. https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/extreem-weinig-aangroei-van-zee-ijs-rond-antarctica-dit-jaar
10 24 Zelfs wanneer de uitstoot van broeikasgassen sterk wordt teruggebracht, blijft de West-Antarctische ijskap smelten. De opwarming van de oceaan voor de kust van Antarctica zorgt ervoor dat in alle toekomstige scenario’s deze ijskap doorgaat met smelten. Alleen als de ijskap van Antarctica al vòòr 2100 instabiel wordt, kan de zeespiegelstijging rond 2100 oplopen tot 2,5 meter, becijferde het KNMI (zie onder ‘Klimaat en klimaatverandering’ 10 09). Het nieuwere inzicht is dat een scenario met een lagere stijging van de zeespiegel uit beeld verdwijnt. IJskappen trekken door de zwaartekracht de oceaan ‘naar zich toe’. Wanneer de ijskap kleiner wordt, daalt de zeespiegel dicht bij de ijskap, en stijgt het water op grotere afstand van Antarctica juist bovengemiddeld, dus voor Nederland biedt dit gegeven een bijzonder grote uitdaging.. Het smelten van de Groenlandse ijskap en andere kleinere ijskappen en gletsjers kan wèl sterk worden beperkt met ambitieus klimaatbeleid; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2495205-onderzoek-antarctische-ijskap-blijft-ook-bij-streng-klimaatbeleid-smelten
12 13 In het noordpoolgebied is dit jaar de warmste zomer ooit gemeten. Het gebied blijft 2x zo snel opwarmen als de rest van de aarde. Uit de gegevens blijkt ook dat sinds 1940 de gemiddelde jaartemperatuur met 0,25ºC per decennium is gestegen. De gemiddelde zomertemperatuur is per decennium met 0,17ºC omhooggegaan. Het hoogste punt van de ijskap van Groenland smolt door de hogere temperaturen. Dat gebeurde voor de 5de keer in 34 jaar. Ook verdween 158,7 miljard ton massa van de Groenlandse ijskap en de omvang van het zee-ijs blijft afnemen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6293915/noordpoolgebied-beleefde-dit-jaar-de-warmste-zomer-ooit.html
Australië (geen onderwerpen)
Azië – China, Zuid-Korea 9 04 Met het weglaten van separatistische en terroristische aspecten van de situatie in Xinjiang wordt gesuggereerd alsof elke optreden door de overheid in Xinjiang anti-islamitisch, ongerechtvaardigd en racistisch tegen de Oeigoerse cultuur gericht zou zijn. Maar hoe komt het dat geen enkel islamitisch land protesteert tegen de aldus veronderstelde Chinese ‘anti-islamitische politiek’? Integendeel, China kon als bemiddelaar twee belangrijke islamitische landen – Saoedi-Arabië en Iran – verzoenen. De Amerikaanse bron waarop de hele wereldpers haar theorie over de onderdrukking van de Oeigoeren baseert, wordt zelden genoemd. Dat is Adrian Zenz, een Duitse, christelijke fundamentalist, die werkt voor de Amerikaanse Victims of Communism Memorial Foundation en beweert van God zelf de opdracht gekregen te hebben om het communisme uit te roeien. Vanuit de VS wordt volop [nu de koude oorlog tegen Rusland omgeslagen is in een warme; GjH] een nieuwe Koude Oorlog aangewakkerd tegen China. Een deel van de Amerikaanse elite stuurt aan op een echte oorlog, die dan wordt uitgelokt rond Taiwan of de Zuid-Chinese zee. Anne Morelli legt in haar boek “Elementaire principes van oorlogspropaganda” (2001) uit dat elke oorlog voorbereid wordt met de demonisering van de tegenstander. Het is angstwekkend en verbazend om te zien hoe vlot Europese opinievormende media meegaan in deze oorlogsstrategie van de VS; door Frank Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/04/de-standaard-kruistocht-tegen-oeigoeren-of-tegen-china/
11 14 Het valt sommigen onder ons op dat met name bij X ‘vreemde’ berichten te lezen zijn; berichten die in geen geval stroken met de werkelijkheid. De laatste tijd worden die steeds onbegrijpelijker. Eerst leken de meesten op een grap (‘Chinezen lijden honger’, terwijl in China obesitas een groeiend probleem is), maar de indruk wordt alsmaar sterker dat ze bewust geplaatst worden om een foutief beeld van China in Westerse hoofden te planten; door Peter Peverelli. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/14/trollen-verspreiden-nepnieuws-over-china-op-x-twitter/
Europa en de Europese Unie – Griekenland, Oekraïne 9 04 Griekenland is een experiment van totale uitpersing van een bevolking onder een neoliberaal regime en op het vlak van censuur en mediamanipulatie ten dienste van de heersende klasse. Al in 1204 leerden de Grieken de hebzucht en meedogenloosheid van West-Europeanen kennen. Later werd het een van de eerste slachtoffers van het neokoloniale verdeel-en-heersbeleid van het Britse Rijk, dat begon rond de tijd van de Griekse revolutie (1821). Schulden werden ook toen al gebruikt om hen onder de duim te houden. Na de Tweede Wereldoorlog vochten de Amerikaanse en Britse regeringen om Griekenland te redden van het ‘communistische gevaar’, dat wil zeggen ‘veilig te stellen voor hun belangen’. Ze bombardeerden in december 1944 een pas bevrijd Athene en organiseerden van 1946 tot 1949 een regelrechte burgeroorlog tegen linkse strijders. De eerste napalmbommen van Amerikaanse makelij werden tijdens die burgeroorlog aan de rechtse Griekse regering gegeven om te worden uitgetest tegen het partizanenleger en aan het eind van de jaren 1960, toen na decennia van rechtse onderdrukking de zaken er naar hun smaak te democratisch begonnen uit te zien, bij de ondersteuning en oprichting van een rechtse militaire junta. In Griekenland zijn veel eigenaren van media de rijkste zakenmensen, die door de grondwet beschermd worden. De macht is er geconcentreerd in heel weinig handen, in ‘een dozijn families’ zegt de volksmond. De media maken deel uit van de driehoek van ‘corruptie, grootkapitaal en politiek’. De financiële crisis van 2008 tilde de corruptie naar een hoger niveau. Grote ‘onafhankelijke’ financiële instellingen gaven het land een lagere ‘rating’, met als gevolg dat Griekenland zijn leningen niet meer kon terugbetalen. De Griekse regering, die het alternatief van een eenzijdige afbouw van een onmogelijk gemaakte schuld opzij schoof, schakelde de zogenaamde ‘Trojka’ in (het IMF, de EU en de Europese Centrale Bank) om hen te ‘redden’. De bezuinigingsmaatregelen, geïmplementeerd via dictaten van de Trojka, de zogenaamde ‘memoranda’, brachten zware belastingen, moorddadige bezuinigingen, de ineenstorting van de nationale gezondheidszorg en sociale voorzieningen, massa-ontslagen en dramatische salarisverlagingen tot 55% van de salarissen van 2009. [en de Nederlandse media zwegen over al deze gevolgen, terwijl Jeroen Dijsselbloem carrière maakte; GjH]. Toen de crisis toesloeg bedroeg de Griekse schuld € 180 miljard. Nadat de bezuinigingsmaatregelen de economie hadden vernietigd en de Griekse nationale activa als onderpand waren weggegeven, is de Griekse schuld opgelopen tot € 407 miljard. Al snel begonnen we in de mainstream media te lezen dat Grieken lui zijn [onze minister-president speldde ons dit ook op de mouw; GjH], niet willen werken, dat er meer laissez-faire-beleid en privatisering nodig is, enzovoort; de hele neoliberale mantra. In de realiteit behoren de Grieken volgens de officiële werktijdstatistieken van diezelfde EU tot de hardst werkende landen in de EU. De achteruitgang van de Griekse media is goed gedocumenteerd in de Freedom of the Press Index, een index die meestal niet mikt op ‘Westerse’ landen. In 2008 stond Griekenland op de 31e plaats voor wat betreft de persvrijheid, in 2010 zakte het naar de 70e plaats, in 2013 stond het op de 84e plaats en in 2022 stond het op de 107e plaats. Zo werd letterlijk een bevel aan tv-stations uitgevaardigd om ‘geen video’s te vertonen met voorbeelden van extreme armoede zonder expliciete of impliciete toestemming van alle betrokkenen’; door Lamprini Thoma. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/04/onafhankelijke-en-alternatieve-media-zijn-meer-dan-ooit-nodig-het-voorbeeld-van-griekenland/
9 12 Het Europarlement gaat nog stemmen over de ‘Tunesiëdeal’ [de uitbesteding van het laten verdwijnen van vluchtelingen op weg naar Europa; GjH], maar volgens de Europese Commissie (het dagelijks bestuur van de EU) is de deal een politieke afspraak en geen wetgeving. Daarom kan het Europees Parlement er ook niet veel tegen doen, als het dat zou willen; door Nisrine Salah. https://nos.nl/artikel/2490271-europees-parlement-niet-blij-met-tunesiedeal-maar-staat-praktisch-buitenspel
9 12 Alleen al in juli en augustus is 12x een beroep gedaan op het Europese noodhulpcentrum, dat de hulpverlening aan Europese landen coördineert. Het ging om onder meer om dodelijke bosbranden in Griekenland, recorddroogte in Spanje en verwoestende overstromingen in Slovenië. Ook dit jaar ‘staan de middelen onder druk’. In 2021 en in 2022 raakte het gehele budget van € 1,2 miljard leeg. Daarnaast zou geld nodig zijn om rampen te voorkomen: verduurzaming van bosbeheer om bosbranden te beperken en terugdringen van de CO2-uitstoot; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6280562/europees-geld-voor-noodhulp-is-niet-meer-genoeg-om-natuurrampen-te-bestrijden.html
9 20 Bijna overal in Europa ademen mensen te veel giftige stoffen in, zoals fijnstof, microscopisch kleine deeltjes die vrijkomen bij bijvoorbeeld verbranding in auto’s, fabrieken, kolencentrales en/of de intensieve veehouderij. Zo’n 98% van de Europeanen woont waar de hoeveelheid zeer schadelijke stoffen in de lucht de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) overschrijdt, opgesteld om te voorkomen dat mensen ziek worden (longkanker). Ook in Nederland liggen de waarden hoger dan in een richtlijn van de WHO staat voorgeschreven. Ook om deze reden zou het goed zijn snel van de fossiele brandstoffen af te komen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2491230-onderzoek-in-bijna-heel-europa-kampen-mensen-met-giftige-stoffen-in-de-lucht
9 21 EU-geld, dat bestemd is voor hulp aan de allerarmsten, wordt regelmatig uitgegeven aan projecten voor grensbewaking in Libië, Niger en Tunesië. Het gaat om honderden miljoenen aan publiek geld, die worden opgevoerd als ontwikkelingshulp, maar dat niet zijn. Economische ontwikkelingen worden ondergeschikt gemaakt aan het tegengaan van migratie door de EU en de Europese Unie houdt zich niet aan internationale regels voor het gebruik van ontwikkelingsgeld en handelt tegelijkertijd in strijd met haar eigen richtlijnen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2491248-onderzoek-ontwikkelingsgeld-eu-houdt-zich-niet-aan-internationale-regels
10 27 Volgens de Duitse bondskanselier Olaf Scholz is Israël “een democratie met zeer humanitaire principes”. Hij twijfelt er niet aan dat het Israëlische leger de regels van het internationaal recht respecteert. Volgens hem zou een wapenstilstand Israël het recht ontzeggen zichzelf te verdedigen. Dat is zijn (bizarre) invulling van het begrip ‘wapenstilstand’. De onmenselijk diepe kloof tussen zijn kijk op de werkelijkheid en de [door mij uit diverse bronnen waargenomen; GjH] werkelijkheid kan niet groter zijn: 7.028 omgekomen Palestijnen in Gaza, waarvan 2.913 jonger dan 18 jaar. Een juist cijfer is er niet van de ongeveer 1.500 nog vermiste personen, lees: de Palestijnen, die nog onbereikbaar bedolven liggen onder het puin. Onbestaand in zijn standpunt is het ‘recht op zelfverdediging’ van de Palestijnse bevolking, die niet beschikt over een landleger, luchtmacht of zeemacht, noch over luchtafweer of gesofisticeerde raketten. Duitsland had zich met de EU kunnen aansluiten bij de recente toespraak van VN-secretaris-generaal António Guterres, maar heeft er voor gekozen dat niet te doen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/27/eu-zakt-verder-door-de-diepe-bodem-van-internationale-ongeloofwaardigheid/
11 30 De Europese Commissie wil nieuwe gentechnieken als CRISPR-CAS zonder risicobeoordeling toelaten, zonder enige verplichting tot labeling of tracering. Niemand zal nog weten of hij of zij genetisch gemodificeerde gewassen op zijn bord krijgt. Belgische, Duitse en Nederlandse boeren en boerinnen kwamen op woensdag 29 november naar Brussel om samen met leefmilieuorganisaties te protesteren tegen deze nieuwe regels, die de Europese Commissie onopgemerkt tot beleid wil maken. Het getuigt er weer eens van dat ‘Europa’ niet kiest voor mensen, maar voor de winst van enkele beursgenoteerde bedrijven, zoals Bayer-Monsanto, CORTEVA en Syngenta; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/30/landbouw-en-leefmilieu-protesteren-eensgezind-tegen-ggo-beleid-eu/
12 12 Vakbondsdelegaties uit Duitsland, Frankrijk, Italië, Nederland, Polen, Spanje en een kleine vertegenwoordiging van de Britse overheidsvakbond UNISON kwamen in Brussel samen met de Belgische collega’s van ABVV, ACLVB en ACV om hun verontwaardiging te tonen dat de EU nog dieper wil snijden in de sociale welvaartsstaat, terwijl de winsten van de gefortuneerden en grote bedrijven door het dak gaan; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/12/10-000-europese-betogers-eisen-sociaal-europa-voor-de-gewone-mensen/
12 13 Een Russische overwinning op Oekraïne wordt steeds waarschijnlijker. Zolang de huidige trend voortgezet wordt, zal Rusland vóór 2027 geen vrede willen; door Rutger van der Hoeven. https://www.groene.nl/artikel/poetins-lange-oorlog
Noord-Amerika – Cuba, VS 9 05 Het buitenlands beleid van Joe Biden is grotendeels identiek aan dat van Donald Trump, de ‘oorlog tegen de terreur’ van de VS heeft grote delen van de wereld vernietigd en wat progressief was in de achttiende eeuw is nu zo oubollig dat de VS niet eens zou aanvaard worden als lid van de EU, omdat het niet aan de basisnormen van democratie beantwoordt zegt Noam Chomsky in het boek “Illegitimate Authority – Facing the Challenges of Our Time” (2023) door C.J. Polychroniou; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/05/noam-chomsky-over-de-uitdagingen-van-deze-tijden/
9 29 Een jaar na de sabotage van de Nordstream gasleidingen in de Baltische Zee blijven media en politici in de EU en de VS doen alsof ze niet weten wie achter deze aanslag zat. Seymour Hersh stelt vast dat de EU, met Duitsland op kop, een jaar later nog steeds geen enkele moeite doet om een echt onderzoek te starten. “Toen begrepen we ook”, zei de functionaris die hij sprak, “dat de vernietiging van de twee Russische pijpleidingen niets met de oorlog in Oekraïne te maken had” – Poetin was immers al bezig met de annexering van de 4 Oekraïense provincies – “maar dat het plan deel uitmaakte van een neoconservatieve agenda die moest beletten dat [Olaf; GjH] Scholz, in het vooruitzicht van een winter met gesloten pijpleidingen, zich zou bedenken en alsnog zou overgaan tot het openen” van de afgesloten Nord Stream II-pijpleiding. “Het Witte Huis vreesde dat Poetin Duitsland in de tang zou nemen en zich vervolgens tegen Polen zou richten.” Terwijl de wereld zich afvroeg wie verantwoordelijk was voor deze sabotagedaad, hield het Witte Huis de lippen stijf op elkaar. “De president deelde een vuistslag uit aan de economie van Duitsland en West-Europa”, vertelde de functionaris me. “Hij had het in juni kunnen doen en dan had hij Poetin op de kast kunnen jagen. (…) De stilte en de loocheningen van het Witte Huis”, zei de functionaris nog, “verraadden eigenlijk ons spel. Als je iets gaat doen, moet je het doen op het moment dat het een verschil maakt. (…) De leiding van het CIA-team zag de misleiding van Biden inzake het tijdstip voor het bevel om de pijpleidingen te vernietigen als een strategische stap in de richting van Wereldoorlog III (…) Wat was er gebeurd als Rusland had gezegd: jullie hebben onze pijpleidingen opgeblazen, nu gaan wij jullie pijpleidingen en communicatiekabels opblazen? (…) Voor Poetin was Nord Stream geen strategische maar een economische kwestie. Hij wou gas verkopen. Die pijpleidingen was hij al kwijt toen Nord Stream I en II werden afgesloten, nog vóór de oorlog met Oekraïne begon.” De regering-Biden heeft deze pijpleidingen opgeblazen, maar deze actie had weinig of niets te maken met het beëindigen of winnen van de oorlog in Oekraïne. Het plan ontstond vanuit de in het Witte Huis gekoesterde vrees dat Duitsland onder druk zou bezwijken en de leidingen weer zou openzetten voor het Russische gas – en dat Duitsland en bij uitbreiding ook het Europese deel van de NAVO economisch onder de heerschappij zou komen van Rusland en zijn goedkope reusachtige hoeveelheden aan natuurlijke rijkdommen, met daaraan gekoppeld de ultieme vrees dat de VS hun langdurige voorrangsstatus in West-Europa zouden verliezen; door Seymour Hersh vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/29/een-jaar-leugens-over-nord-stream/
9 29 “Ik denk dat alles wat ‘de financiële hegemonie van de Verenigde Staten ondermijnt’ niet alleen positief is voor Cuba, maar ook voor een nieuwe wereld, een eerlijkere, evenwichtigere en rationelere wereld”, zei Elier Ramirez een Cubaans parlementslid en lid van de Cubaanse Staatsraad, het permanent orgaan van dat parlement. “Als we willen dat multilateralisme doorbreekt in het internationale systeem, is het essentieel dat de huidige financiële architectuur wordt veranderd. Ik denk dat dat een van de belangrijkste klappen zou zijn voor de unilaterale hegemonie van de Verenigde Staten”; door Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/29/cuba-de-grote-uitdagingen-zijn-een-stimulans-om-vooruit-te-komen/
10 5 Recent vonden 2 interessante gebeurtenissen plaats, waarin Cuba een prominente rol speelde. De ‘G77-top plus China’ in Havana verwierpen niet alleen economische sancties en unilaterale dwangmaatregelen, maar legde ook de klemtoon op investeringen in wetenschappelijke ontwikkeling als weg naar menselijke ontplooiing en soevereiniteit in de landen van het Zuiden. Naast de veroordeling van de blokkade en de steun voor Cuba, die door duizenden tijdens ‘de Algemene Vergadering van de VN in New York’ werd uitgesproken, werd het verzet van Cuba tijdens die conferentie gezien als een voorbeeld: ondanks 65 jaar belegering en vijandigheid van het imperialisme (ook Venezuela en andere projecten verzetten zich tegen soortgelijke aanvallen) stelt het een nieuwe generatie militanten in staat om zich te verbinden met het socialisme, als een mogelijk project voor de transformatie van een steeds onrechtvaardiger wordende wereldorde. Cuba heeft een horizon, die niet gemeten kan worden in termen van consumptie, maar in termen van gezondheid en levenskwaliteit in landen overal ter wereld; door José Guerrero vertaald door Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/05/cuba-en-de-bestaansgrond-van-het-socialisme-als-project/
11 03 De recente stemming in de VN over de VS-blokkade tegen Cuba was bijzonder pijnlijk. Alle landen veroordeelden deze blokkade op 2 na: Israël en de Verenigde Staten zelf. Als enige land onthield Oekraïne zich van stemming; deze heldere samenvatting van de toestand in de wereld werd geschreven door Marc Vandepitte. Een lezenswaardig artikel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/03/blokkade-tegen-cuba-vs-compleet-geisoleerd/
12 30 Op 1 januari 2024 is het precies 65 jaar geleden dat de Cubaanse rebellen onder leiding van Fidel Castro de overwinning behaalden op de door de VS gesteunde dictator Batista. Het was de start van 65 jaar bouwen aan een utopie, een nieuwe, betere samenleving en evenveel jaar van weerstand tegen de aanhoudende pogingen tot het liquideren van de revolutie door de Verenigde Staten van Amerika; door Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/30/cuba-65-jaar-engagement-en-veerkracht/
West Azië (vroeger: ‘Midden Oosten’) – Israël (Palestina), Jordanië, Libië, Syrië 7 22 Tienduizenden boze Israëliërs gaan al 29 weken op rij de straat op. De demonstranten richten hun woede op de regering die ‘ondemocratische’ wetswijzigingen voorbereidt. Kort gezegd wil de regering van premier Benjamin Netanyahu de macht van rechters verkleinen en de macht van de politiek vergroten. Israël heeft geen congres, geen grondwet en geen senaat en één van de plannen is dat het parlement voortaan besluiten van het Hooggerechtshof niet meer kan terugdraaien en nieuwe wetten niet meer mogen toetsen. Ook wil de regering zelf rechters gaan benoemen. Als de plannen doorgaan staat het Hooggerechtshof, de enige instantie die in Israël de politiek controleert, grotendeels buitenspel. Zelfs het CIDI in Nederland maakt zich zorgen over die plannen; door NOS Nieuws. Het beloofd een verder veronachtzamen van de belangen van de meest kwetsbaren; Israëlische Bedoeïnen, Palestijnen en vrouwen. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2483844-massaprotesten-israel-naderen-climax-democratie-is-in-gevaar
8 28 Palestijns-Amerikaans historicus Nadi Abusaada vroeg OpenAI of Palestijnen het verdienen om vrij te zijn en stelde vervolgens dezelfde vraag over Israëli’s. Over de vraag naar vrijheid voor Palestijnen: “Als AI-taalmodel, heb ik geen persoonlijke opinies, gevoelens of geloof. De vraag of Palestijnen verdienen vrij te zijn, is een complex en controversieel gegeven met vele verschillende perspectieven en opinies. Het Israëlisch-Palestijns conflict is al tientallen jaren gaande en de vraag voor een rechtvaardige en vreedzame oplossing voor het conflict blijft onderwerp van debat. Uiteindelijk is het aan de internationale gemeenschap, de Palestijnse en de Israëlische bevolking en hun respectievelijke regeringen om te werken aan het vinden van een vreedzame en rechtvaardige oplossing van het conflict.” Over de vraag naar vrijheid voor Israëli’s: “Ja, zoals alle volkeren, verdienen de Israëli’s vrij te zijn. Vrijheid is een fundamenteel recht dat hoort beschermd en gegarandeerd te worden voor alle individuen, los van hun nationaliteit, etniciteit of religie. Het is essentieel dat Israëli’s, zoals alle volkeren, in staat zijn een leven te leiden vrij van geweld, onderdrukking en discriminatie. Het is echter belangrijk te erkennen dat de kwestie van vrijheid complex is en verbonden met vele verschillende politieke en sociale kwesties, met inbegrip van het Israëlisch-Palestijns conflict, dat reeds tientallen jaren gaande is. Een rechtvaardige en vreedzame oplossing van het conflict is noodzakelijk voor alle partijen om in vrijheid en veiligheid te leven.”; door Nadi Saadeh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/08/28/zo-verschillend-antwoordt-openai-op-vraag-of-palestijnen-en-israelis-vrij-mogen-zijn/
10 2 In de context van de zogenaamde Arabische Lente, braken in 2011 ‘vreedzame protesten’ uit in veel Arabische landen. Zij leidden tot aanzienlijke politieke veranderingen. Datzelfde jaar vonden ook de moord op Muammar Kadhafi, de historische leider van Libië, en de invasie van het land door de NAVO plaats. De gewelddadige breuk in Libië bracht een breed proces van destabilisatie voor de hele regio met zich mee, waarbij naast de humanitaire crisis, die ermee gepaard ging, verschillende fundamentalistische groepen werden voorzien van militanten en wapens. In dit verband leidden de in 2011 in Syrië begonnen protesten tot een gewelddadige burgeroorlog, met een flinke deelname van buitenlandse actoren. Het doel was de regering van de Syrische president Bashar al-Asad omver te werpen en Syrië als belangrijke geopolitieke speler in de regio – en vooral als tegengewicht voor de alleenheerschappij van Israël – te verzwakken. Geld van de VS en zijn talloze bondgenoten bevorderde de vorming van veel gewapende groeperingen, de opkomst van Islamitische staat en de vestiging van een fundamentalistisch kalifaat; door José Guerrero en vertaald door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/02/een-andere-kijk-op-de-situatie-in-syrie/
10 4 De oorlog, die 6 oktober 50 jaar geleden uitbrak wordt in Israël als de ‘Jom Kipoer-oorlog’ herdacht. In de Arabische wereld spreekt men van de ‘Oktoberoorlog’ of de ‘Ramadanoorlog’. Voor de oorzaken wordt teruggegaan naar de eerste Israëlisch-Arabische oorlog van 1948-1949. Deze oorlog was een reactie op de koloniale machtspolitiek, die beslissingen oplegde zonder inspraak van de lokale bevolking: de belofte van de Britse regering voor een ‘Joods nationaal tehuis’ in het voormalig Brits mandaatgebied Palestina en de uiteindelijke oprichting van de staat Israël; door Ludo De Brabander, met informatie over wat daaraan vooraf ging en wat er daarna gebeurde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/04/vijftig-jaar-geleden-luidde-de-jom-kipoer-oorlog-de-arabische-verdeeldheid-in/
10 10 De Amerikaanse president Biden viel zondag als ‘bemiddelaar’ uit zijn rol in het decennia-oude conflict tussen Israël en de Palestijnen. Hij ging pal achter Israël staan en beloofde nog meer miljardensteun aan het zionistische regime. Nadat de topdog uit Washington had geblaft, kefte de Europese roedel in koor met hem mee. De hypocrisie van het Westen is adembenemend, want waar was de verontwaardiging toen in 2008 meer dan 1.300 inwoners van Gaza, de grootste openluchtgevangenis ter wereld, omkwamen onder de Israëlische bombardementen van operatie ‘Gegoten Lood’? Waar waren de protesten en de oproepen tot het staken van geweld toen Israëlische scherpschutters in 2018 meer dan 200 Palestijnen gericht doodden en veel anderen zwaar verwondden bij de geweldloze protesten aan de prikkeldraadomheining, die Gaza van Israël scheidt? Waar was hun verontwaardiging toen één van de scherpschutters in de Israëlische pers opschepte dat hij in één dag 42 knieën had kapotgeschoten? Waar was hun afschuw toen een hardliner uit het kabinet-Netanyahu, de huidige minister van Financiën Bezalel Smotrich, de Palestijnen de keuze gaf tussen verdwijnen of in Israël blijven wonen als ‘resident alien’ (: onderklasse), omdat er volgens zijn interpretatie van de Joodse wet altijd een zekere inferioriteit moet zijn? Dat de Palestijnse verzetsstrijders burgerslachtoffers maken en het internationaal recht schenden door onschuldigen te gijzelen zorgt voor grote morele verontwaardiging. Terecht, maar de verontwaardiging daarover zou geloofwaardiger zijn als de Westerse wereld zich had verzet tegen de systematische schendingen van het internationaal recht door Israël, tegen de collectieve straffen, tegen de executies zonder vorm van proces, tegen het platwalsen van hele Palestijnse dorpen, tegen het folteren en gevangen nemen; ook van minderjarigen en kinderen. In Israël wordt dit ‘het gras maaien’ genoemd. Cijfers zeggen soms meer dan woorden: volgens de VN vielen er tussen 2008 tot aan de vooravond van het huidige geweld aan Israëlische zijde 308 doden van wie 131 militairen en 90 kolonisten (Joodse Israëli’s die in de bezette Westelijke Jordaanoever wonen); 25 van de Israëlische slachtoffers waren minderjarigen. Aan Palestijnse zijde registreerde de VN in dezelfde periode 4.326 doden, van wie 1.022 strijders. Een kwart van de slachtoffers (1337) waren minderjarig! Er vielen dus 14x meer slachtoffers aan Palestijnse zijde en wat minderjarigen betreft gaat het om een factor 41; door Johan Depoortere en Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/10/reactie-van-het-westen-op-palestijns-verzet-is-hypocriet-en-ongeloofwaardig/ en https://www.mo.be/opinie/de-eu-hanteert-twee-maten-en-gewichten
10 10 Op zaterdag 7 oktober lanceerden de belangrijkste Palestijnse verzetsbewegingen een offensief, dat ‘Deluge El Aqsa’ genoemd werd, van ongekende omvang. Nooit eerder hadden ze gelijktijdig zoveel doelwitten op het oog. Nooit eerder werden de land-, lucht- en zeeroutes, die gebruikt werden om deze verzetsdaden te plegen, op zo’n gecoördineerde manier gebruikt om zoveel mogelijk militaire bases en nederzettingen te treffen die illegaal gevestigd zijn op Palestijns land. Voor het eerst bestreken de doelwitten het hele historische Palestina van 1948. De 1ste betekenis van dit offensief is de demonstratie van de eenheid van het Palestijnse verzet. Alle Palestijnse verzetsorganisaties namen deel aan de operatie “Deluge El Aqsa”, en niet alleen de militanten van Hamas, zoals de meeste westerse krantenkoppen schrijven (zie voor een andere versie van de feiten 11 08 onder dit kopje). De 2de politieke betekenis van dit offensief is de regionale eenheid van het verzet. Op zondag 9 augustus werd een bijeenkomst in Beiroet tussen Palestijnse verzetsorganisaties, Hezbollah en de Libanese Communistische Partij afgesloten met de vorming van een militair coördinatiecomité en de aankondiging van de opening van een noordelijk front als het Israëlische leger Gaza zou binnenvallen. Wat deze solidariteit van het volk en de organisaties laat zien, is het falen van de normalisatie-strategie die door de Verenigde Staten, andere Westerse staten en Israël wordt gepromoot om het Palestijnse volk en zijn verzet te isoleren. De 3de politieke betekenis van het Palestijnse verzetsoffensief is de bevestiging van een zeer oude les uit de strijd tegen overheersing en alle vormen van onderdrukking. Deze les wordt als volgt samengevat door Nelson Mandela: “Het is altijd de onderdrukker, niet de onderdrukte, die de vorm van de strijd bepaalt. Als de onderdrukker geweld gebruikt, hebben de onderdrukten geen andere keuze dan met geweld te reageren. In ons geval was het slechts een vorm van zelfverdediging”. De collectieve hypocrisie van Westerse staten in reactie op het verzet stelde de Colombiaanse president al tijdens de laatste Algemene Vergadering van de VN aan de kaak, waarover we hier op 9 22 schreven onder ‘Wereldverhalen’. Deze dubbele standaard onthult de geostrategische en politieke functie van de zionistische staat in de regio. Israël is geen klassieke koloniale staat, maar in de eerste plaats een beheerder van Westerse belangen in een regio met enorme rijkdommen en essentiële geostrategische belangen. Dit bepaalt de ellende van het Palestijnse volk en de grootsheid van zijn strijd. De ellende, omdat ze niet alleen geconfronteerd worden met het geweld van een koloniale staat, maar van ‘het hele imperialistische kamp’. De grootsheid, omdat het verzet van het Palestijnse volk, ondanks de overmacht van de betrokken militaire krachten, nooit is opgehouden. Geen van de krantenkoppen herinnert eraan dat het recht op verzet is vastgelegd in alle belangrijke teksten over de rechten van volkeren, van de Verklaring van de Rechten van de Mens tot de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het Palestijnse volk herinnert de wereld vandaag aan niets anders dan deze zwaarbevochten les voor de mensheid en al haar volkeren, namelijk dat “verzet een recht is en bezetting een misdaad”; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/10/het-ongekende-offensief-van-de-palestijnen-en-zijn-historische-betekenis/
10 11 De BBC had tenminste de moed om de Palestijnse ambassadeur in Londen uit te nodigen voor een interview al was meteen duidelijk dat de interviewer maar één ding wilde horen: dat de ambassadeur zich zou distantiëren van de acties van Hamas. Maar dat deed hij niet en hij legde ook uit waarom. BBC: Steunt u de invasie die Hamas de voorbije 48 uur heeft gelanceerd? Husan Zamlot: Dat is niet de juiste vraag. BBC: Het is een belangrijke vraag. Husan Zamlot: Dat is ze niet. BBC: Het is toch een belangrijke vraag of u deze actie al dan niet steunt… Husan Zamlot: Dat is het niet. Weet u, Hamas is een militante organisatie. U spreekt hier met de vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. Ons standpunt is alom bekend en heel duidelijk. Het gaat er niet om of wij deze actie steunen. Ik ben hier om mijn volk, het Palestijnse volk te steunen, ook in wat het nu doormaakt. Als er iemand moet worden veroordeeld dan is het wat jullie de ‘enige democratie in het Midden-Oosten’ noemen, namelijk Israël. Dat doet exact wat jullie daarnet toonden: burgers als doelwit nemen. En dat doet het al heel lang, niet alleen de voorbije 48 uur. Maar u zult dat nooit veroordelen. Ik wil u één ding zeggen: Hamas is niet de Palestijnse regering. De Israëlische regering geeft wèl bevelen aan zijn georganiseerd leger. Maak daar alstublieft geen symmetrie van. Zet geen gelijkheidsteken tussen de bezetter en het land dat bezet is. Dat dient de gerechtigheid niet en dat stelt uw luisteraars en kijkers niet in staat om de reële situatie te begrijpen. Sinds zijn oprichting heeft Israël maar één militaire doctrine als het een strijd begint: burgers doden. Dat is wat het al doet sinds 1948, dat doet het keer op keer in Gaza en dat zal het blijven doen. Ik wil hier geen spelletje wie we de zware piet moeten geven. Waar we het over moeten hebben is: hoe stoppen we deze vicieuze en dodelijke cyclus. BBC: U veroordeelde daarnet wel Israël, omdat het burgers doodt maar u bent niet bereid om Hamas te veroordelen als dat hetzelfde doet? Husan Zamlot: Hoe vaak hebt u hier een vertegenwoordiger van Israël geïnterviewd? Honderden keren! En hoeveel keer heeft Israël oorlogsmisdaden gepleegd, die u zelf met uw camera’s hebt getoond? Bent u ooit begonnen met hen te vragen dat ze hun eigen actie veroordelen? Dat hebt u niet gedaan. Ik zal uw vraag ook niet beantwoorden en ik zal u uitleggen waarom. Dat is omdat ik de premisse niet aanvaard, want de kern van de foute voorstelling van de hele situatie is dat er altijd van de Palestijnen verwacht wordt dat ze zichzelf veroordelen. Komaan! Dit is een politiek conflict. Onze rechten worden ons al zo lang ontnomen. We moeten ons gesprek daarom beginnen met ons te focussen op de oorzaken en hoe we uit deze extreem donkere tunnel geraken in plaats de situatie voor de stellen zoals de BBC en de mainstream media al 75 jaar doen. U nodigt ons hier elke keer uit als er Israëli’s zijn gedood. Nodigt u mij ooit uit als er als er veel Palestijnen zijn gedood op de Westelijke Jordaanoever? De laatste paar maanden alleen al waren dat er 200. Nodigt u mij uit wanneer Israël in Jerusalem of elders een provocatie opzet? Wat de Israëli’s de voorbije 48 uur hebben gezien, zo’n tragische gebeurtenissen hebben de Palestijnen de voorbije 50 of 70 jaar elke dag gezien. U kent de situatie in Gaza, u hebt ze net nog beschreven als de grootste openluchtgevangenis. De 2 miljoen mensen, die daar leven, worden al 16 jaar door Israël gegijzeld. Ik vertel u dat omdat het tijd is dat we deze gevaarlijke retoriek, dit framework achter ons moeten laten en dat we beginnen met de mensen de echte, soms vreselijke waarheid moeten vertellen. BBC: Wat is volgens u de oplossing? Husan Zamlot: Internationaal recht! De gelijke toepassing van de internationale resoluties, het internationaal recht en de wettelijkheid, zoals u deed in Oekraïne. Zou u de ambassadeur van Oekraïne hier uitnodigen en beginnen met hem te vragen dat hij de actie van sommige van zijn soldaten zou veroordelen? We moeten de regels en wetten gelijk toepassen, die door de Verenigde Naties na de horror van de Tweede Wereldoorlog zijn uitgewerkt. We moeten ervoor zorgen dat Israël niet langer de uitzondering is, die het de voorbije 75 jaar altijd geweest is. We moeten ervoor zorgen dat niemand boven de wet staat. Groot-Brittannië staat bekend om zijn respect voor de wet. Dat is de oplossing. Israël is een bezettende macht en is dus verantwoordelijk voor de veiligheid van de mensen, die onder de bezetting leven. Daarom moeten de internationale gemeenschap en het internationaal gerecht Israël ook verantwoordelijk stellen. BBC: Dank dat u bij ons was; (integraal) door de vertaaldesk van De Wereld Morgen, uiteraard met een link naar het interview dat hier vertaald is weergegeven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/11/palestijns-ambassadeur-op-bbc-waar-we-het-over-moeten-hebben-is-hoe-stoppen-we-deze-vicieuze-en-dodelijke-cyclus/
10 16 Het Israëlische leger bombardeert de Gazastrook al een week zonder enige terughoudendheid. Zijn wij niet medeplichtig aan dit bloedbad, doordat we altijd maar weer te accepteren dat Israël gewoon doorgaat met de verdere vernietiging van wat eens Palestina was? Zou het eindelijk eens tijd worden dat de Belgische en Nederlandse politiek de verantwoordelijkheid nemen, die al zoveel jaren eenvoudig wordt ontkend, namelijk om Israël te dwingen zich aan het internationaal recht, mensenrechtenverdragen [en haar eigen wetten; GjH] te houden? Door Anja Meulenbelt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/16/anja-meulenbelt-elk-handboek-over-oorlogsrecht-vertaalt-poging-om-een-burgers-geheel-uit-te-hongeren-als-genocide/
10 16 Eind vorig jaar haalde Europees Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen in een toespraak voor het Europees Parlement fel uit naar Russische oorlogsmisdaden in een verwijzing naar aanvallen op de civiele infrastructuur. “Mannen, vrouwen en kinderen van water, elektriciteit en verwarming afsnijden terwijl de winter eraan komt – dit zijn daden van pure terreur”, aldus Von der Leyen. Terwijl Israël in Gaza hetzelfde doet, drukte ze daarover – overigens geheel in lijn met VS-Minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken – eigengereid haar solidariteit met Israël uit; door Ludo De Brabander. [Het gaat dus niet om de misdaden te veroordelen, maar om ze te veroordelen als ‘de vijand’ ze pleegt; GjH] https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/16/gaza-nieuwe-deuk-in-het-internationaal-rechtssysteem/
10 16 Wie spint er garen bij de bezetting van Palestina? Na elk conflict gaf de VS Israël financiële steun. Vandaag de dag werken Israël en de VS nauw samen: Israël deelt inlichtingen over het Midden-Oosten en geavanceerde wapentechnologie in ruil voor diplomatieke en financiële steun van de VS. Zo staat het hoofdgebouw van het Israëlische wapenbedrijf Rafael in Washington. Dat is de ontwikkelaar van onder andere het raket-afweersysteem Iron Dome. Voor de VS is deze band met Israël een goedkope en veilige manier om permanente invloed uit te oefenen in een regio, die ver weg ligt. Net als de EU zeggen de Arabische landen het liefst vrede in Israël/Palestina te willen zien, maar niet ten koste van hun eigen welvaart. Uit angst dat het wegvallen van Israël ten koste zou gaan van Westerse invloed in het Midden-Oosten, zien deze grootmachten de kolonisatie van Palestina door Israël door de vingers. De status quo – de bezetting van Palestina – blijft voor hen voordeliger dan de bevrijding van Palestina; door Esha Guy Hadjadj. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/wie-profiteert-van-een-bezet-palestina-2/
10 17 In een open brief uiten 60 linkse Israëlische prominenten hun ongenoegen over de internationale reacties op de aanslagen van Palestijnse verzetsgroepen van vorige week zaterdag. Ze vinden dat progressieve stemmen in Europa en de Verenigde Staten zich niet fel genoeg uitspreken tegen de aanvallen op Israëlische burgers; door NOS Nieuws. Ik ben pacifist en meen daarom van mening te zijn dat iedereen genoemde gewelddaden even luid moet afkeuren als dat hij/zij de schendingen van mensenrechten door Israël gedurende dit jaar en gedurende de laatste – pak ’m beet – 75 jaar afkeurt. https://nos.nl/nieuwsuur/collectie/1395e9/artikel/2494362-links-israel-teleurgesteld-over-internationale-reacties-op-hamas-terreur
10 17 Met “We hebben besloten een einde te maken aan de voortdurende misdaden tegen ons volk, aan het niet respecteren van de internationale wetten en resoluties” begon op 7 oktober jl. vanuit Gaza een grootschalige aanval op doelwitten in Israël. De stem was naar alle waarschijnlijkheid die van Mohammed Deif, de geheimzinnige militaire leider van Hamas. ‘Deif’ is Arabisch voor ‘Gast’, omdat hij elke nacht ergens anders overnacht. Hij zou momenteel in Qatar verblijven; als Israël claimt dat het Gaza binnentrekt om de leiders van Hamas te vinden, blijven de belangrijke militaire en politieke leiders buiten beeld. Deif verklaarde na de aanval dat het grondoffensief van het Israëlische niet kon slagen: “Wat de luchtmacht en de artillerie niet konden waarmaken zullen de grondtroepen ook niet kunnen. Jullie sturen je soldaten naar een slachthuis, als God het wil. De zionistische entiteit zal niet veilig zijn zolang er geen vrede is voor de Palestijnen.” Door Jeroen Permentier. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/17/mohammed-deif-beslissingsmaker-van-hamas/
10 19 “Menselijke dieren”, zo noemt de Israëlische minister van Defensie hen. De bombardementen van Israël in de bezette Gazastrook hebben sinds 7 oktober meer dan 1.000 Palestijnse kinderen gedood, elke kwartier één. Kinderen ondervinden de meest gruwelijke gevolgen van de voortdurende aanval van Israël op Gaza, waar ongeveer de helft van de bevolking jonger is dan 18 jaar. Israël heeft meer dan 6.000 bommen op Gaza gegooid in de nasleep van de dodelijke aanval van Hamas. Mohammad Abu Rukbeh, Gaza-veldonderzoeker bij Defense for Children International-Palestine: “deze oorlog (zal) niet alleen de slachtoffers zal treffen, die gestorven zijn, waarvan sommigen nog steeds onder het puin van hun huizen vastzitten, en niet alleen de woonwijken, die volledig zijn verwoest, inclusief onze eigen huizen. Ook de psychologische impact op ons, burgers, en op onze kinderen, zal catastrofaal zijn.” “Waarom nu geen Palestijnse vlag op de Europese gebouwen?” vraagt de Ambassadeur van Palestina Abdalrahim Alfarra zich in Brussel af. Andere Palestijnen zeggen: “Communicatie met wie op dit moment in Gaza leeft, is momenteel erg moeilijk. Als Israël er de elektriciteit heeft afgesloten, is dat deels ook omdat het liever niet heeft dat stemmen uit Gaza de rest van de wereld bereiken”, “Het is alsof Palestijnen niet bestaan. (…) Ik hoop nog steeds dat de ogen van de wereld zullen opengaan voor wat de mensen in Palestina meemaken”, “Al meer dan 75 jaar schendt Israël de rechten van de Palestijnen. Elke dag worden delen van ons land gestolen, worden jongeren opgesloten, worden kinderen vermoord. Dit is de dagelijkse realiteit in Palestina. (…) Gaza is een gevangenis. Er is tekort aan water en voedsel. Dat was ook voor de recente aanvallen al zo. Niemand helpt ons. We worden onzichtbaar gemaakt en genegeerd”, “Hele families zijn vermoord. Hun namen worden zelfs geschrapt uit het bevolkingsregister, alsof ze nooit bestaan hebben. Ze gebruiken illegale wapens zoals witte fosfor. Ze waarschuwen mensen om naar het Zuiden te vluchten en bombarderen hen dan terwijl ze onderweg zijn”, “Het enige wat we willen is een veilige plek om te wonen en een normaal leven te leiden, net zoals iedereen”, “De afgelopen 6 jaar waren er 3 grote offensieven tegen Gaza, waarbij meer dan 6.000 mensen zijn gedood en duizenden anderen gewond raakten. Gaza heeft ervaring met grootschalige vernietiging van wegen, huizen, scholen, ziekenhuizen, enzovoort. 90% van de waterbronnen is ondrinkbaar. Volgens de VN is de situatie onleefbaar. (…) Op 16-jarige leeftijd werd ik 11 dagen vastgehouden en gemarteld. Daarna, in 1991, werd ik nog eens 22 dagen opgesloten met het systeem van administratieve detentie.” Dit is geen uitzondering. Op dit moment zitten 1.300 Palestijnen opgesloten zonder proces, velen van hen al meerdere jaren; door Jake Johnson vertaald door Jeroen Permentier, door Lode Vanoost in gesprek met Abdalrahim Alfarra en door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/19/israelisch-leger-doodt-een-kind-per-15-minuten-in-gaza/, https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/19/ambassadeur-palestina-in-brussel-dit-is-een-afslachting-zijn-dit-de-europese-waarden-kunnen-jullie-dit-goedkeuren/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/19/stemmen-uit-gaza-ik-hoop-nog-steeds-dat-de-ogen-van-de-wereld-zullen-opengaan/
10 19 “Wat we in Gaza zien, is een poging om burgers te dwingen om te vluchten en te migreren naar Egypte. Het is in ieders belang dit niet te accepteren”, zegt de Egyptische president Abdel Fattah Al-Sisi. De vrees is dat Palestijnse vluchtelingen niet meer terug kunnen keren naar Gaza. Dat zou volgens Sisi en vele Egyptenaren met hem neerkomen op het einde van de Palestijnse zaak: een Palestijnse staat in historisch Palestina. En het zou bovendien tot massademonstraties leiden in Egypte en ervoor zorgen dat het Palestijns verzet tegen Israël zich vanuit Egypte zou voortzetten. Dat bedreigt dan weer het vredesverdrag dat Egypte sinds 1979 met Israël heeft; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/19/egypte-wel-hulp-naar-gaza-geen-opname-van-vluchtelingen/
10 21 De Spaanse minister van Sociale Rechten, van de linkse partij Podemos, Ione Belarra wil de diplomatieke betrekkingen met Israël verbreken, eist economische sancties tegen Israël, wil Netanyahu voor het Internationaal Strafhof brengen en ze veroordeelt de Israëlische oorlogsmisdaden van dit moment. Ze beschuldigt Israël van genocide: “De geschiedenis zal Europa niet vergeven dat het medeplichtig is geweest aan de genocide die Israël tegen het Palestijnse volk uitvoert”, zegt zij; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/21/spaanse-minister-veroordeelt-oorlogsmisdaden-israel-in-gaza-en-eist-sancties/
10 22 Yasmin Porat is een van de overlevenden van het dansfestival dat op 7 oktober jl. vanuit Gaza aangevallen werd. Zij is een tijdlang door Hamas gegijzeld, maar ze bracht het er levend van af. Haar ooggetuigenverslag ontkent de Israëlische versie van de feiten rond deze gijzeling; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/22/verrassingsaanval-gaza-interview-met-een-overlevende/
10 23 “De basis voor een rechtvaardige vrede in de regio [West Azië; GjH] begint met de totale en onvoorwaardelijke terugtrekking van Israël uit alle bezette Arabische gebieden en impliceert voor het Palestijnse volk de teruggave van al hun bezette gebieden en het herstel van hun onvervreemdbare nationale rechten, waaronder het recht op terugkeer naar hun thuisland, zelfbeschikking en de oprichting van een onafhankelijk staat in Palestina overeenkomstig resolutie 3236 van de Algemene Vergadering”, zei Fidel Castro al in 1979 tijdens de VN Algemene Vergadering. Beluister hier zijn hele speech.
10 23 De website Palestina Hoy postte op X een kind van een jaar of drie, dat trilt. met zijn mooie ogen probeert hij kracht te putten uit zijn verbrijzelde kindertijd. Palestijnse ogen, die de wereld vragen om te reageren, en het is een net zo bevende Palestijnse arts die dat kind geborgenheid probeert te schenken; door Graciela Ramírez, vertaald door Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/23/een-kind-beeft-in-gaza/
10 23 Israël heeft een lange geschiedenis van aanvallen op medisch personeel en ziekenhuizen in Gaza. Volgens Amnesty International heeft het Israëlisch leger in de oorlog tegen Gaza in 2014 opzettelijk medisch personeel en ziekenhuizen onder vuur genomen. Tijdens de oorlog tegen Gaza in 2021 werden 19 gezondheidsposten gebombardeerd. Vòòr deze oorlog op 7 oktober begon, waren er dit jaar alleen al 193 incidenten waarbij Israël het gemunt had op ambulances en medisch personeel in Palestina. De voorbije 2 weken heeft Israël het Al-Durrah Kinderziekenhuis in het oosten van Gaza beschoten met witte fosformunitie en het Jordan Field Hospital in het noorden gebombardeerd, waardoor dit laatste gedwongen werd volledig te sluiten. Het Al-Ahli ziekenhuis was dus verre van een uitzonderlijk slachtoffer van Israëlisch militair geweld. Maar het dodental van eerdere aanvallen had nooit zulke grote proporties als die van 17 oktober; door Marc Vandepitte met een uitvoerige beschrijving van hetgeen daar hoogstwaarschijnlijk voorgevallen is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/23/bombardement-op-ziekenhuis-in-gaza-israel-in-nauwe-schoentjes/
10 24 Een oproep van de groene fractie voor een onmiddellijk staakt-het-vuren had het in Europa niet gehaald. Toen Marleen Bosmans de krantentitel las, keerde haar maag: “Europees Parlement vraagt pauze in gevechten voor hulp aan burgers”. Een humanitaire pauze is niets anders dan een oproep om eventjes te stoppen met bombarderen, zodat de poort open kan voor medicijnen, voedsel en water, waarna die weer onverbiddelijk dicht gaat en de wereld de 2,2 miljoen Gazanen weer rustig over geeft aan de gruwel van de Apocalyps; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/24/israel-palestina-wat-colombia-ons-leert/
10 24 Israël wil met deze oorlog terreur zaaien om de Gazastrook etnisch te zuiveren en de Palestijnen in ballingschap naar de Sinaï te drijven. De Israëlische president Isaac Herzog zelf liet weten dat Israël het hele Palestijnse volk wil treffen toen hij zei: “Het is een heel volk dat verantwoordelijk is. De retoriek over burgers die niet op de hoogte waren en er niet bij betrokken waren, is absoluut onjuist”. Israël kiest bewust voor collectieve bestraffing enerzijds en burgers als doelwit anderzijds. Twee zuivere oorlogsmisdaden zoals gedefinieerd in het internationaal recht. Op 9 oktober verklaarde de Israëlische minister van Defensie Yoav Gallant: “Ik heb een volledig beleg van de Gazastrook bevolen. Er zal geen elektriciteit zijn, geen voedsel, geen brandstof, alles is afgesloten. We vechten tegen menselijke beesten en we handelen dienovereenkomstig.” Een dag later verklaarde het hoofd van de coördinatie van het burgerlijk bestuur, generaal Ghassan Alian: “Jullie wilden de hel, jullie krijgen de hel”. Twee dagen later verklaarde de Israëlische minister van Energie, Israël Katz: “Geen enkele elektrische schakelaar zal worden aangezet, geen enkele waterpomp zal worden gestart en geen enkele brandstoftruck zal binnenkomen. Niemand kan ons de les spellen.” Alleen al de inhoud van de folders die op Gaza werden gegooid, duidt op genocidale bedoelingen voor degenen die weigeren de Gazastrook te verlaten: “Iedereen die ervoor kiest om in het noorden van Gaza te blijven, zal worden beschouwd als medeplichtig aan een terroristische organisatie.” Frankrijk is één van de actiefste supporters van Israël. Parijs heeft sinds 2017 voor € 111 miljoen aan wapens aan Israël verkocht, waarvan € 15,3 miljoen in 2022. Toch heeft Frankrijk het Wapenhandelsverdrag van de Verenigde Naties ondertekend, dat de verkoop van wapens verbiedt als ze mogelijk tegen burgers zullen worden gebruikt. Net zoals het recht om zichzelf te verdedigen een ‘zeer variabel recht’ is voor deze westerse machten, dat ze wel erkennen voor de zionistische staat en ontzeggen aan de Palestijnen en hun verzetsgroepen. Zo is het internationaal recht op hen van toepassing volgens een dubbele standaard als het gaat om de zionistische bondgenoot; door Saïd Bouamama, vertaald door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/24/israelisch-staatsterrorisme-komt-neer-op-genocide-en-etnische-zuivering/
10 24 Een delegatie van Arabische ambassadeurs met de ambassadeurs van de Arabische Liga, Egypte, Jordanië, Libanon en Saoedi-Arabië heeft, onder leiding van de Palestijnse ambassadeur, meerdere EU-verantwoordelijken gesproken in de Europese Commissie, het Europees Parlement, de NAVO en de Dienst Buitenland en de ministers van Buitenlandse Zaken van België en Luxemburg. Zij herhaalden hun eisen voor de onmiddellijke doorgang van alle humanitaire hulp en een onmiddellijk staakt-het-vuren. De delegatie verwerpt de plannen van Israël voor een grootschalige verplaatsing van de bevolking van Gaza naar de Egyptische Sinaï-woestijn. Die plannen veroordelen zij als ‘etnische zuivering’ en ‘een grove overtreding van de plichten van de bezetter volgens de regels van de Conventie van Genève’. De ambasadeurs willen ‘erkenning van de werkelijke oorzaken van de huidige crisis’, die gezocht moeten worden in 75 jaar verdrijving, 56 jaar bezetting, 16 jaar blokkade, apartheid en kolonisatie. Zij wezen erop dat de Europese instellingen een dubbele standaard toepassen, die deze werkelijke oorzaken ontkent; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/24/arabische-landen-eensgezind-over-gaza/
10 24 De trend is absoluut niet nieuw, maar sinds de nieuwe extreemrechtse regering van Benjamin Netanyahu het land verscheurt, neemt het aantal Joodse emigranten wel sneller toe. Meer dan een miljoen Israëlische Joden hebben de laatste decennia de dubbele nationaliteit aangenomen, als voorbereiding om het land te verlaten. Hun tweede nationaliteit is bijna altijd Amerikaans of Europees. Meer dan 30% van de Franse Joden, die naar Israël geëmigreerd waren, zijn alweer naar Frankrijk teruggekeerd. Ondanks pogingen van Israël en zionistische groeperingen om hen in Israël te houden en het opwerpen van belemmeringen zoals het opwerpen van administratieve obstakels, zoals de eis van een exit-visum. Tussen 1948 en nu heeft een miljoen Israëli’s het land verlaten om er nooit meer naar terug te keren. Ook jongere Israëli – bijna de helft van de Israëlische tieners – wensen in het buitenland te gaan wonen; meer dan de gemiddelde Israëlische bevolking; 68% van hen is van mening dat de algemene situatie van Israël ‘niet goed’ is. Ook belangrijk is de dienstplicht van 2 jaar en 8 maanden voor jongens en 2 jaar voor meisjes. Aangezien het land als bezettingsmacht permanent ‘in oorlog’ is, worden ze ingezet tegen ongewapende Palestijnse burgers. Zoals te verwachten komen ze vaak getraumatiseerd uit het leger de burgermaatschappij in. Vaak leiden ze aan PTSD of PTSS of andere stoornissen. Het zijn precies die jongeren, die men in Goa en andere ravepartys tegenkomt, waarbij ze zich bepaald niet geliefd maken; door Peter Terryn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/24/we-moeten-israelische-joden-die-willen-emigreren-helpen/
10 24 Israëlische militairen en gewapende kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever vallen, nu de ogen van de wereld gericht zijn op Gaza, Palestijnse bewoners aan in hun huizen, in hun olijfgaarden en op straat. In ruim 2 weken tijd zijn ook daar minimaal 90 Palestijnen vermoord. Tientallen gemeenschappen van bedoeïenen en herders zijn verjaagd. Dit was al ‘normaal’, maar het tempo wordt nu opgevoerd: Onder rugdekking van Israëlische militairen blokkeren kolonisten wegen, omsingelen dorpen en vallen aan; door Eliane Lamper. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2495258-kolonisten-op-de-westoever-vallen-palestijnen-aan-met-steun-van-israel
10 27 Een spoedcursus ‘Israël’: Hoewel we de afgelopen dagen een stortvloed aan beelden en cijfers te verwerken kregen over wat er in Palestina gaande is, lijkt al die informatie ons inzicht nauwelijks te vergroten. Daarvoor is de nodige historische achtergrond en kadering nodig. Om te begrijpen wat er in Palestina gaande is, volstaat het niet om het aantal slachtoffers aan beide zijden in beeld te brengen. Daarvoor hebben een kader nodig en een goed begrip van concepten zoals apartheid, etnische zuivering, kolonialisme, zionisme, etc.. Door heel de Europese geschiedenis hebben Joden te maken gehad met antisemitisme. Reeds aan het einde van de 19e eeuw ontstond daarom het idee een eigen Joodse staat op te richten. Aanhangers van dat idee noemden zichzelf zionisten, een verwijzing naar de berg Zion, die voor Jeruzalem stond. De belangrijkste reden waarom het zionisme in de beginjaren niet veel aanhang had, was dat er in Palestina reeds mensen woonden. “Een staat zonder volk, voor een volk zonder staat”, zo luidde de belangrijkste slogan van de zionisten in die tijd. Zionisten, die naar Palestina trokken, kwamen daar als kolonisten in een tijd dat alle Westerse landen nog kolonies hadden. In 1922 besloot de Volkenbond Palestina onder Brits mandaat te stellen. Zoals overal in de wereld groeide echter ook in Palestina het verzet tegen de Westerse bezetter. De grootste opstand vond plaats tussen 1936 en 1939. De Britten en zionisten, die na de Balfourverklaring in aantal toegenomen waren, werkten samen om die opstand neer te slaan waarbij 10% van de mannelijke Palestijnen het leven liet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bereikt het antisemitisme in Europa haar gruwelijke hoogtepunt. Na de verschrikkingen van de Holocaust en terwijl de wereldwijde dekoloniseringsgolf niet meer te stoppen bleek, besloot Groot-Brittannië dat de tijd was gekomen om haar beloftes in de Balfourverklaring na te komen. Ze brachten de kwestie van Palestina voor de Verenigde Naties. Na veel getouwtrek keurde de Algemene Verklaring van de Verenigde Naties het verdelingsplan goed. Volgens dat plan zouden de zionisten, die slechts 30% van de toenmalige bevolking uitmaakten, 55% van het land krijgen. De nieuwe staat, ‘Israël’, zou bovendien het beste bouwland krijgen, met water, de grootste citrusplantages en de belangrijke steden zoals Jaffa en Haifa. De Palestijnen, die over het verdelingsplan niet eens geraadpleegd waren, wezen het plan af. De stichting van Israël was vervolgens het resultaat van etnische zuivering. Voor het uitroepen van de staat Israël waren er reeds 300.000 Palestijnen op de vlucht voor verscheidene massaslachtingen. Het negeren van VN-resoluties loopt daarna als een rode draad door de geschiedenis van Israël. Vanaf 1948 begonnen zionistische milities met aanvallen op Palestijnse dorpen. Op 14 mei 1948 riep David Ben Goerion eenzijdig de oprichting uit van de Joodse staat Israël. De volgende dag kwam met het vertrek van de Britse Hoge Commissaris officieel een einde aan het Brits mandaat. Wanneer Israël haar oprichting viert, herdenken de Palestijnen wat zij ‘al nakba’ noemen (de catastrofe). Israël nam 78% van historisch Palestina in. Honderdduizenden Palestijnen werden van hun land verdreven, minstens 531 dorpen werden platgegooid en de bewoners vermoord. Veel families houden tot op vandaag de sleutel van hun oude huis bij zich in de hoop ooit te kunnen terugkeren. Terwijl Palestijnse vluchtelingen het recht op terugkeer werd ontzegd, gaf de zogenaamde ‘Wet op Terugkeer’ Joden van over de hele wereld het recht om zich in Israël te komen vestigen. Ondertussen veranderde Israël de Palestijnse namen van de dorpen in Hebreeuwse namen, alsof de Palestijnse dorpen en hun inwoners nooit bestaan hebben. De nakba is nooit gestopt. Het proces van etnische zuivering gaat door tot op de dag van vandaag. Routineus gaat Israël door met het vernielen van huizen van Palestijnen, het doden en verdrijven van Palestijnen van hun land en het uitwissen van hun geschiedenis. Tijdens de Zesdaagse oorlog tussen 5 en 11 juni 1967 veroverde Israël de Westelijke Jordaanoever op Jordanië, de Gazastrook, de Golanhoogte op Syrië, Oost-Jeruzalem en de Sinaï woestijn op Egypte. Israël bepaalt nog dezelfde maand dat Oost-Jeruzalem en omgeving onder de Israëlische wet vallen. Dit wordt onmiddellijk door de Algemene Vergadering van de VN afgekeurd in resolutie 2253. Op 22 november 1967 keurt de VN Veiligheidsraad resolutie 242 goed, die stelt dat het onaanvaardbaar is om door middel van oorlog gebieden te veroveren, dat Israël zich moet terugtrekken uit de bezette gebieden en dat een rechtvaardige regeling voor de Palestijnse vluchtelingen moet worden gevonden. Israël legt die resoluties naast zich neer. Op 9 december 1987 breek de eerste intifada uit (~ van zich afschudden). Er werd bewust voor gekozen om geen wapens te gebruiken. Het sterkste leger ter wereld streed tegen een ongewapende bevolking. Op 15 november 1988 riep Yasser Arafat, leider van de dan inmiddels door de VN erkende PLO, de Palestijnse staat uit op de Westelijke Jordaanoever, de Gazastrook en met Oost Jeruzalem als hoofdstad. Die Palestijnse staat wordt door 90 landen erkend. Tegelijkertijd erkent Arafat op dat moment de Israëlische staat, die 78% van historisch Palestina inneemt. Dit wordt in 1993 bevestigd in de zogenaamde Oslo-akkoorden. De Palestijnse staat bleek echter nauwelijks over reële macht te beschikken. Palestijnse vluchtelingen kregen niet het recht om naar hun land terug te keren, Palestijnen hebben goedkeuring nodig van Israël om Jeruzalem te bezoeken, Israël controleert de belangrijkste grenzen en waterbronnen. In grote delen behield Israël vetorecht over beslissingen van het Palestijnse gezag en houdt het controle over grenzen, grond en water. Ondertussen gaat Israël verder met het bouwen van kolonies in Palestijns gebied, ook al druist dat in tegen tal van VN-resoluties. Op de Westelijke Jordaanoever verschenen overal zogenaamde ‘checkpoints’. Aan deze Israëlische militaire blokkades worden Palestijnen, die zich door de Westelijke Jordaanoever willen verplaatsen, tegengehouden; soms voor enkele minuten, soms voor enkele uren, soms gedurende de hele dag. Een reis over een afstand van 30 km (2 uur fietsen) zou in de Westelijke Jordaanoever voor een Palestijn wel eens een hele dag kunnen duren. Vaak wordt gezegd dat Palestijnen zich geweldloos zouden moeten verzetten. Dat is ontegenzeglijk een legitiem standpunt, maar daarbij moet worden vermeld dat zij dit hebben geprobeerd en dat velen zijn teleurgesteld over wat het hen heeft opgeleverd; ook qua sympathie van het Westen. Eind september 2000, na jaren van frustraties, begint de tweede intifada. Het Palestijnse volk komt opnieuw in opstand. Die wordt uiterst gewelddadig neergeslagen. Woonwijken worden beschoten met tanks, vanuit helikopters, vanaf zee en soms met F-16 gevechtsvliegtuigen. Fabrieken, waterleidingen, ziekenhuizen; de gehele Palestijnse infrastructuur werd vernietigd. In 2002 begon Israël met het bouwen van de meer dan 10 meter hoge ‘Apartheidsmuur’ die Jeruzalem afscheidt van de Westelijke Jordaanoever. Die muur loopt dwars door Palestijnse dorpen en gemeenschappen en snijdt steeds dieper in Palestijns gebied waar hij illegaal door Israëlische kolonisten gebouwde nederzettingen bij Israël insluit. Toen Hamas in 2007 in Gaza de verkiezingen won, legde Israël het gebied een blokkade op. De sociaal-economische situatie werd er dramatisch. Maar liefst 74% van de inwoners van Gaza is afhankelijk van hulp van de internationale gemeenschap. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch noemt Gaza “een openluchtgevangenis”. De afgelopen 6 jaar waren er 3 grote Israëlische offensieven tegen Gaza, waarbij meer dan 6.000 Palestijnen zijn gedood en duizenden anderen gewond raakten. Kortom: het verhaal dat het conflict op 7 oktober jl. is gestart met de recente aanvallen van Hamas is een potsierlijke omkering van de feiten. Daarnaast zijn er ongeveer 2 miljoen Palestijnen in Israël wonen. Zij hebben wel burgerrechten zoals stemrecht, maar dat betekent niet dat ze dezelfde rechten hebben als de Joodse Israëli. Voor hen is het bij wet verboden om ‘nationaal land’ in bezit te hebben; 92% van het grondgebied is in handen van het zogenaamde Opbouwfonds en wordt officieel beschouwd als onvervreemdbaar eigendom van het Joodse volk. Verder is er het Joods Nationaal Fonds dat voorziet in asfaltering, gezondheidszorg, irrigatie, onderwijs, riolering, wegen, enkel voor Joden. Er zijn aparte nummerplaten, nutsvoorzieningen, scholen, wegen en woongebieden. Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever vallen onder de Israëlische wet. Palestijnen, die daar wonen vallen onder de Jordaanse wet, aangevuld met duizend militaire uitzonderingswetten. Er zijn dus zelfs twee aparte rechtsstelsels van kracht. Wie onder welk stelsel valt, wordt niet bepaald door de plaats waar men woont, maar door de etnische achtergrond, waartoe men behoort. Dat is wat men apartheid noemt. Ook de Verenigde Naties gebruikt daarvoor die term; door door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/27/spoedcursus-israel-palestina/
10 27 Sinds 8 oktober bombardeert Israël dag en nacht de Gazastrook, een van de meest dichtbevolkte gebieden ter wereld met 2,3 miljoen inwoners. Om de 2 minuten komt er een raket, een bom of een artilleriegranaat neer. Hele wijken worden met de grond gelijk gemaakt. Een kleine 3 weken na het begin van ‘tapijtenbombardementen’ zijn reeds meer dan 7.000 Gazanen omgekomen, waaronder bijna 3.000 kinderen en 1.700 vrouwen. 800 kinderen worden vermist, vermoedelijk liggen ze onder ingestorte gebouwen. In totaal werden bijna 180.000 woningen of gebouwen geraakt door de bombardementen, 16.000 daarvan zijn compleet vernield, meer dan 200 scholen en 34 ziekenhuizen werden aangevallen. De intensiteit van de Israëlische bombardementen op deze dicht opeengepakte enclave leidt er toe dat in heel wat gezinnen meerdere leden van verschillende generaties afgeslacht zijn. Als je een van de meest dichtbevolkte gebieden ter wereld systematisch bombardeert dan kan dat niet anders dan catastrofale gevolgen hebben. De lijken stapelen zich op en worden begraven in massagraven. Om later geïdentificeerd te kunnen worden dragen Gazanen identificatiearmbanden, of schrijven ze namen op de armen van hun kinderen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/27/horror-in-gaza-dode-lichamen-stapelen-zich-op/
10 28 Ik hoor steeds praten over ‘de oorlog van Israël tegen Hamas’, maar dit is geen oorlog tegen terreur. In Israël, of Palestina zoals andere zeggen, is geen sprake van Israëlische zelfverdediging en als het dat wel was zou een onmiddellijk staakt het vuren daarvoor soelaas bieden. Dit is ‘gewoon’ een volgende misdadige stap in een 75 jaar lang durend Europees project van etnische zuivering. Elke gezagsdrager, die dit nog langer blijft bagatelliseren of goedpraten is medeplichtig aan grove schendingen van het internationaal recht. “De kant van het licht”, zeiden ze. Vervolgens schakelden ze de elektriciteit uit, alle communicatie, het internet, zodat de genocide, die ze plegen, in het donker plaats kan vinden. ‘Genocide’, het is de hoogste tijd om het te zeggen zoals het is. Een etnische zuivering, een stapsgewijze uitroeiing van het hele Palestijnse volk, zoals de Aboriginals en ‘Indianen’ elders ook plaats moesten maken voor Westerlingen. Ik beschuldig vandaag de leiders, die zonder mandaat hun onvoorwaardelijke steun aan Israël uitspraken. Ik beschuldig burgemeesters, die spraken over een strijd tussen het duisternis en de licht. Ik beschuldig professionele praatjesmakers met gedachte-experimenten over de vermeende morele superioriteit van Israël. Alle gezagsdragers, die ‘de kant van Israël’ kiezen zijn medeplichtig. Ik beschuldig deze Europese Unie. Hier moet je niet vragen of ze even willen pauzeren. Hier moet je een onmiddellijk staakt-het-vuren eisen en de verantwoordelijken voor het Internationaal Strafhof in Den Haag laten verschijnen. Wat hier nodig is, is boycot, desinvesteren en sancties. Zolang Israël mee kan doen aan het Eurovisiesongfestival, zolang de wapenhandel met Israël doorgaat, zolang er geen sancties komen, blijft alle matige kritiek, blijven alle veroordelingen van de misdaden van Israël holle woorden. “Als je je ‘neutraal’ opstelt tegenover situaties van onderdrukking, kies je de kant van de onderdrukker”, aldus de Zuid-Afrikaans bisschop Desmond Tutu, die in 1984 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Vandaag is niet het moment voor neutraliteit. En gisteren was het dat ook al lang niet meer. Vandaag is het moment om duidelijk kant te kiezen voor het internationale recht en voor humane rechtvaardigheid; door Seppe De Meulder en ondergetekende. Hier is de tekst van De Meulder: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/28/ik-beschuldig-vandaag-alle-gezagsdragers-die-dit-nog-langer-blijven-goedpraten/
10 30 Israël was en is een [Europees; GjH] koloniaal project. [Naast Israël draagt; GjH] Groot-Brittannië (draagt) een verpletterende historische verantwoordelijkheid voor wat er vandaag in bezet Palestina gebeurt; de te verwachten voortzetting van dat project. VN-secretaris-generaal António Guterres verklaarde op de VN-Veiligheidsraad van 25 oktober 2023: “De aanvallen van Hamas gebeurden niet in een vacuüm… Het Palestijnse volk werd onderworpen aan 56 jaar verstikkende bezetting. Ze moesten toekijken hoe hun land geleidelijk werd opgeslokt door nederzettingen en geplaagd werd door geweld. (…) Hun economie viel stil. Hun volk werd ontheemd en hun huizen vernietigd. Hun hoop op een politieke oplossing voor hun noodlot is verzwonden.” Vervolgens eiste Israël zijn ontslag, terwijl Europa zweeg. Sommige woorden zijn daarbij voor Westerse politici taboe: apartheidsstaat, kolonisatie en zionisme. Daarom behandelt Lucas Catherine in dit artikel het zionisme, want je kunt heel de situatie daar alleen begrijpen als je in beschouwing neemt dat het zionisme de officiële staatsideologie van Israël is. De eerste grote overeenkomst, die de zionisten konden maken, was in 1911 met de familie Sursoek in Beiroet. Van hen kochten zij het ‘Marj Ibn Amr’, een vallei in het Noorden van Palestina met 20 dorpen. De bewoners werden verjaagd door de zionistische militie HaShomer (‘de bewaker’), later Haganah (‘de verdediging’), nu het officiële Israëlische leger. De slogan van dit leger in spe was: “In bloed en vuur is Judea ten onder gegaan en In bloed en vuur zal Judea opstaan”. Het gebied werd omgedoopt tot ‘Emek Israël’ (de vallei Israël). Dit was de eerste verdrijving van Palestijnen door de zionisten [en de laatste was – waarschijnlijk – vandaag; GjH]: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/30/de-tweede-nakba-is-begonnen-zoals-altijd-al-gepland-was/
10 30 Het zionisme, de ideologie die ten grondslag ligt aan de staat Israël, is een project van settler-kolonialisme, waarbij de plaatselijke bevolking moet verdwijnen of in een ondergeschikte positie worden gehouden om ruimte te maken voor Europese Joodse kolonisten. Nogal wat mensen – ook ter linkerzijde – vragen het geweld van Hamas te veroordelen. Maar ‘veroordelen’ is gemakkelijk, kost niets en verandert ook niets, behalve dan dat het een gevoel van morele superioriteit streelt. Het geweld van de slaaf is niet hetzelfde als dat van de slavenhouder, maar ook de opstandige slaaf maakt onschuldige slachtoffers. In de geschiedenis zijn veel gevallen bekend waarbij geweld oorzaak èn gevolg zijn van koloniale verhoudingen en onderdrukking. Het is – naar het beroemde woord van Frantz Fanon – “het geweld van de kolonisator dat zich tegen de onderdrukker keert”. Beter dan ‘veroordelen’ is actie voeren om verandering teweeg te brengen en druk uit te oefenen op burgers, media, politici, studenten en vakbonden om niet langer de apartheidsstaat Israël economisch, militair en politiek te steunen; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/30/dom-en-gevaarlijk-veroordeel-kern-van-het-probleem-zionisme-en-kolonialisme/
10 30 Enkele Israëlische en Palestijnse intellectuelen, zoals Rashid Khalidi, Gideon Levy en Edward Saïd, bepleiten een ‘éénstaatoplossing’; één seculiere (niet op religie gebaseerde) en liberale staat van de rivier de Jordaan tot aan de Middellandse Zee, waarin Joden en Palestijnen gelijke rechten hebben. Zo’n éénstaatoplossing zou [nu de twee statenoplossing een farce is gebleken; GjH] de noodzakelijke eerste stap kunnen zijn naar een voor iedereen aantrekkelijke oplossing. In dat geval hoeven Israël en Palestina geen etnisch homogene landen te zijn, die elkaar [als dat zo uitkomt; GjH] als vijand beschouwen. Het zou de één staat-werkelijkheid, die al decennia bestaat, erkennen net als Israëls verantwoordelijkheid om een einde te maken aan het apartheidssysteem dat het heeft opgetuigd. Het is een visie, die nu nog buiten bereik ligt, maar die we misschien wat serieuzer zouden moeten gaan nemen; door Esha Guy Hadja. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/tweestatenoplossing-waar-hebben-we-het-eigenlijk-over/
10 31 Een 10 pagina’s tellend document van het Israëlische ministerie van Inlichtingen beveelt de gefaseerde gedwongen permanente verplaatsing van de 2,3 inwoners van de Gazastrook naar de Sinaï [in Egypte; GjH] (1. luchtaanvallen Noord Gaza/bevolking naar Zuid Gaza; 2. Grondoffensief/bezetting van heel Gaza; 3. bevolking verplaatsen naar Sinaï), en roept op tot het inzetten van de internationale gemeenschap voor die verhuizing. Het document stelt ook een ‘specifieke campagne’ voor om de inwoners van Gaza te ‘aan te zetten’ om in te stemmen met het plan. Om internationale steun te krijgen moet deze etnische zuivering worden gepresenteerd als ‘een noodzakelijke humanitaire maatregel’. Het document stelt tenslotte nog dat de VS onder druk moet worden gezet om Egypte te dwingen de inwoners van Gaza op te nemen. Het zou worden gebruikt als “basis voor discussies binnen de Israëlische regering”; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/10/31/uitgelekt-israelisch-plan-om-gaza-etnisch-te-zuiveren/
10 31 Sinds 7 oktober zijn er meer dan 3257 dode kinderen gemeld, waaronder ten minste 3195 in Gaza, 33 op de Westelijke Jordaanoever en 29 in Israël. Het aantal kinderen dat in 3 weken tijd in Gaza is gedood, overtreft het aantal dat wereldwijd gedurende een heel jaar gesneuveld is in gewapende conflicten in meer dan 20 landen; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/al-meer-kinderslachtoffers-gaza-dan-alle-conflictgebieden-samen-op-een-jaar-tijd
11 01 “De Palestijnen aan de andere kant van de scheidingsmuur leven de afgelopen 75 jaar in een voortdurende staat van oorlog. Ze leven onder een apartheidsregime dat hun grond afpakt, hun huizen vernietigt, hun land bezet, met militaire aanvallen en nachtelijke plunderingen. Deze context van bezetting en onderdrukking van het Palestijnse volk missen we in de beschouwingen”, aldus koningin Rania Al Abdullah. Van beperking van bewegingsvrijheid door de meer dan 500 checkpoints, gevangenschap, mishandeling, de illegale scheidingsmuur die de Palestijnse gebieden onderverdelen in 200 gescheiden enclaves, de agressieve uitbreiding van nederzettingen op Palestijns land en vernedering. Dit alles maakt een levensvatbare Palestijnse staat onmogelijk. De term apartheidsregime is volgens haar overigens een term die niet uitgevonden is door Arabieren maar afkomstig is van internationale en Israëlische mensenrechtenorganisaties. Het gaat er haar niet om om partij te kiezen voor Israël of Palestina, maar om de gewone mensen aan beide zijden te steunen. Volgens Rania Abdullah is er een valse symmetrie bij het vergelijken van de 2 partijen, aangezien de ene een bezetter met een machtig leger is, terwijl de andere bezet is zonder leger. Door het enkel te hebben over ‘het recht op zelfverdediging’, negeert men de context van bezetting en de Israëlische schending van meer dan 30 VN-veiligheidsresoluties; door Keltoum Belorf met een link naar het gehele interview. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/01/jordaanse-koningin-rania-al-abdullah-hypocriete-houding-westen-riskeert-relaties-met-arabische-wereld-te-destabiliseren/
11 02 In tegenstelling tot Groot Brittannië en de VS, stuurt China geen militairen of wapens naar het conflictgebied in West Azië. En evenmin moedigt het een van de partijen aan om ‘de strijd tot de overwinning voort te zetten’. China betreurt alle slachtoffers van het geweld in Israël en Palestina, het geweld van vandaag en dat van de afgelopen decennia. De overweldigende meerderheid bij de stemming over de mede door China ingediende resolutie ‘Item 5–A/ES-10/L.25’ in de Algemene Vergadering van de VN is een appèl van de meerderheid van de lidstaten tot een einde aan het regionale conflict en een staakt-het-vuren. China houdt de humanitaire situatie in Gaza nauwlettend in de gaten, steunt de opening van humanitaire corridors en heeft humanitaire noodhulp verleend aan de bevolking van Gaza. China zal het werk van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties blijven steunen, zover die zich richt op hulp en ontwikkeling van de Palestijnse vluchtelingen in het Midden-Oosten. Dat doe China onder andere met donaties en door er bij de internationale gemeenschap op aan te dringen de hulp aan Palestina via de UNRWA te verhogen; door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/02/hoe-staat-china-tegenover-de-oorlog-in-gaza/
11 02 In het licht van de ‘Israëlische strijd tegen Hamas’ zijn er enkele relevante zaken, die de Israëlische regering verzwijgt. De Israëlische regering steunde eerder moskeeën en scholen. Daarmee wilde Israël een tegenkracht ontwikkelen tegen de linkse krachten, die de PLO steunden. Om dezelfde reden steunde Israël vanaf 1987, het begin van de eerste Intifada, de Palestijnse opstand, inclusief de fundamentalisten van Hamas, zelfs toen deze beweging een campagne begon waarbij ook Israëlische burgers het leven zouden laten. In maart 2019 verklaarde de Israëlische Eerste Minister Benjamin Netanyahu, tijdens een ontmoeting met parlementsleden van zijn Likoed-partij: “Diegenen die de oprichting van een Palestijnse staat willen dwarsbomen, moeten de versterking van Hamas en de overdracht van geld naar Hamas (via Qatar) steunen. Dit maakt deel uit van onze strategie, om de Palestijnen in Gaza te isoleren van de Palestijnen in Judea en Samaria (Westelijke Jordaanoever).” Ook tijdens de oorlog in Syrië had de Israëlische regering er geen problemen mee om radicale groeperingen te steunen, zo lang deze maar vochten tegen het regime van president Bashar Al Assad. Daar ging het om groepen die radicaler waren dan Hamas. In plaats van vast te houden aan blijvende miskenning van de rechten van het Palestijnse volk en een kortzichtige verdeel-en-heerspolitiek, zou Israël, óók voor Israël zèlf, het vele malen beter zijn om te werken aan een duurzame oplossing, die het Palestijnse volk opnieuw in zijn volledige rechten erkent, niet alleen wat betreft de Gazastrook maar ook wat betreft de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever, Oost-Jeruzalem, de rechten van de Palestijnse minderheid in Israël en de Palestijnse vluchtelingen in de diaspora; door Dirk Demulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/02/hamas-de-vijand-die-israel-zelf-creeerde/
11 03 Terwijl Israëlische tapijtbombardementen dood en verderf onder de burgers van Gaza zaaien, verraadt de belofte van [nog; GjH] meer militaire steun van de VS en zijn Westerse bondgenoten onmenselijkheid en wreedheid. Terwijl zich voor onze ogen een genocide ontvouwt, blijkt onwetendheid [van de massa; GjH] het grootste wapen tegen de mensen in Gaza. Terwijl media en Westerse staatshoofden de genocide van een heel volk door zionistische fanatici [onder de dekmantel van ‘zelfverdediging’; GjH] toestaan, is het meest angstaanjagende aspect van dit alles het gemak waarmee de Westerse bevolking meegaat in de waanzin. Onwetendheid maakt barbarij mogelijk; moedigt het zelfs aan. Onwetendheid over de geschiedenis van de 75-jarige bezetting, onwetendheid over het dagelijkse onrecht en de vervolging waarmee Palestijnen dagelijks te maken hebben, onwetendheid over de willekeurige moord op en opsluiting van Palestijnse kinderen, mannen en vrouwen, zonder de benodigde aandacht in de Westerse media [voor deze bondgenoot; GjH]; door Roddy Keenan, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/03/media-bevorderen-onwetendheid-ten-dienste-van-genocide/
11 06 Kennelijk zijn er in Egypte oproepen op sociale media gedaan om niet langer Westerse merken te kopen. Omdat die boycot breed aanslaat en internationale bedrijven in sommige sectoren beduidend minder verkopen, neemt de vraag naar regionale merken toe. De dood van inmiddels circa 10.000 Palestijnen door Israëlisch geweld heeft de anti-Westerse stemming geïntensiceerd. Europa en de VS worden [helaas rerecht; GjH] gezien als de steunpilaren van Israël; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6288540/oudste-frisdrankbedrijf-van-egypte-leeft-op-door-boycot-westerse-producten.html
11 06 Er wordt hier nauwelijks over bericht, maar op de bezette Westelijke Jordaanoever, waar niet Hamas maar Fatah, de Palestijnse regering en de PLO heerst, wordt de dagelijkse repressie van de bezettende kolonisator Israël intensiever dan voorheen. Voor 7 oktober jl., de dag van de uitval van de gezamenlijke Palestijnse verzetsorganisaties uit de geblokkeerde Gazastrook, bevonden zich ongeveer 5000 Palestijnen in Israëlische gevangenissen, waarvan meer dan 2000 zonder enige vorm van aanklacht of proces, en waaronder meer dan 300 kinderen. Eveneens voor 7 oktober was 2023 al het jaar met het meeste dodelijk geweld door de kolonisatie gedurende 20 jaar. Dagelijks worden door het bezettingsleger of door kolonisten met ondersteuning van dat bezettingsleger Palestijnse boeren, kinderen en vrouwen vermoord. Dat geweld is na 7 oktober jl. toegenomen. Vier weken na 7 oktober is het aantal Palestijnse gevangenen bijna verdubbeld tot 10.000. Volgens de definities van de Conventies van Genève over de verplichtingen van bezettende troepen zijn de door het bezettingsleger gevangen genomen Palestijnen ‘gijzelaars’, wanneer zij buiten de bezette gebieden worden verplaatst. Als ze al veroordeeld worden, is dat door een militaire rechtbank, die bekentenissen na foltering als legitiem aanvaardt, die anonieme getuigenissen à charge aanvaarden waarvan de beschuldigde de inhoud niet mag kennen en die de elementaire rechten op verdediging niet respecteert. Gevangenen wordt verder de meest elementaire rechten op bezoekrechten en gezondheidszorg ontzegd. Gevonniste gevangenen worden vaak langer dan hun uitgesproken straf vastgehouden of soms bij het einde van hun straf op de dag van hun vrijlating opnieuw aangehouden. De lijst mishandelingen is lang. De nu 22-jarige Ahed Tamimi werd als 17-jarige minderjarige veroordeeld voor één slag in het gelaat van een bezettingssoldaat en zij kwam dankzij een internationale campagne vrij, nadat ze haar straf volledig had uitgezeten. Zij verkondigde na haar gevangenschap dat ze Rechten wilde gaan studeren om een advocate te worden, die voor de Palestijnse rechten zou opkomen, wat ze nu al enkele jaren doet. Zondag 5 november jl. werd ze tijdens een geweldloze protestmars aangehouden en beschuldigd van ‘aanzetten tot terrorisme’. Ze zou ondermeer nazi-memes hebben overgenomen op haar Instagram-account. Daar klopte niets van en enkele uren later werd het bericht daarover ingetrokken. Maar niet nadat de aantijgingen hun doel had bereikt. Talrijke commentaren klagen sinds haar aanhouding haar vermeende nazisympathieën aan, in een poging haar aanhouding goed te praten. Net als haar aanhouding moet de massale golf van aanhoudingen door het Israëlische bezettingsleger gezien worden als voorbereiding op een gevangenenruil met de door Hamas gevangen gehouden gijzelaars; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/06/ahed-tamimi-boegbeeld-palestijns-volksverzet-gegijzeld-door-bezetters/#freetamimi
11 07 In het licht van de bloedbaden in Gaza en de etnische zuivering die in heel bezet Palestina gaande is inclusief het ontketenen van geweld op de Westelijke Jordaanoever zou ons kompas meer dan ooit ‘de bescherming van het leven, de mensenrechten, het internationaal recht en waardigheid’ moeten blijven. De Europese Unie draagt, door systematisch te weigeren om alle partijen te verplichten het internationaal recht te respecteren en door schendingen daarvan onbestraft te laten, een verpletterende verantwoordelijk voor de wanhopige situatie, die we vandaag kennen; door Vrede vzw in een oproep binnenkort vreedzaam te demonstreren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/07/european-march-for-palestine-ceasefire-now/
11 08 Het bloedbad van 7 oktober jl. wordt door de Israëlische regering opgevoerd als rechtvaardiging voor nietsontziende bombardementen op Gaza. De mainstream-media volgt haar daar in. Toch is het absoluut niet duidelijk wat er nu precies gebeurd is op die bewuste dag en er rijzen bij degenen die zich daarin verdiepen steeds meer twijfels over de Israëlische versie. Zo deed de getuigenis van Yasmin Porat, een Israëlische vrouw die de raid van Hamas op 7 oktober overleefde, twijfel rijzen over de Israëlische versie van de feiten. Hamasmilitanten hadden de gijzelaars, tenminste in dit concrete geval, menselijk behandeld en het aantal doden kwam door Israëlisch vuur om het leven. Even later zette een opiniestuk van Dyab Abou Jahjah een aantal gegevens van de getuigenis van de vrouw in een meer aanneemlijke context en was er absoluut geen sprake van ‘beestachtige moordlust’. Zijn er intussen meer aanwijzingen dat de Israëlische versie van de feiten op 7 oktober niet klopt? Die zijn er, en ze komen van het Israëlische leger. Had de Israëlische regering haar moordend geweld tegen de bevolking van Gaza kunnen starten zonder de wereldwijde afschuw over de Hamasterreur? Het antwoord is onbetwistbaar; Westerse regeringen hebben altijd achter Israël gestaan, welke terreur de zionistische regering in het verleden ook uitoefende. Maar steun voor staatsterreur op de huidige schaal kon niet zonder de publieke opinie de schok van ‘het Hamasbloedbad’ te bezorgen. Kortom, dit is geen oorlog tussen Hamas en Israël. Dit is het uitvoeren van de zionistische agenda; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/08/nog-meer-vragen-over-7-oktober/
11 08 De grote terroristische aanval op Israël was door een kleine groep Hamas-leiders voorbereid, en niet zoals hier op 10 10 onder dit kopje en op 10 18 en 11 01 onder ‘Media en Social media’ vermeld door ‘alle Palestijnse verzetsgroepen’ en ‘gedurende 2 jaar van voorbereiding’. Volgens de geïnterviewde Hamas-leiders is het doel van de aanslagen bereikt. “We zijn erin geslaagd de Palestijnse zaak weer op de kaart te zetten. Nu is er voor niemand in de regio meer rust (….) Het is het begin van een nieuw, vijandiger hoofdstuk in de strijd tegen Israël”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2497149-hamas-leiders-spreken-met-amerikaanse-krant-uitgebreid-over-terreuroperatie
11 08 De basisregels van oorlogvoering werden de afgelopen 4 weken verpulverd. Israëlische luchtaanvallen herleiden flatgebouwen, scholen, vluchtellingenkampen, zelfs hele wijken en ziekenhuizen tot puin. Tientallen ambulances werden onder vuur genomen. Meer dan 45% van alle huizen in Gaza zijn al beschadigd of verwoest. Meer dan 2.000.000 burgers worden door Israël afgesloten van brandstof, elektriciteit en water. Israëlische verklaringen tonen bovendien aan dat het land géén onderscheid maakt tussen burgers en militaire doelen. Het bespreken van sancties tegen Israël, diplomatieke actie voor een staakt-het-vuren, een inreisverbod voor gewelddadige kolonisten en oorlogsmisdadigers, steun aan het onderzoek van het Internationaal Strafhof en opschorting van het EU-Israël-associatie-akkoord zijn nu nodig. Op een moment dat Gaza gebombardeerd wordt tot de grootste begraafplaats ter wereld, moeten België [, Nederland; GjH] en de EU tot concrete actie ondernemen; door 11.11.11. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/08/gaza-11-11-11-eist-staakt-het-vuren-onderzoek-internationaal-strafhof-en-sancties/
11 09 Zijn we vergeten dat Hamas in 2006 de verkiezingen in Gaza won, maar Israël en de groep rond Abbas die uitslag verwierpen? Zijn we vergeten dat Hamas al verschillende keren, en voor het laatst nog in 2018, Israël een langetermijnbestand (een ‘hudna’) heeft aangeboden en dat Tel Aviv antwoordde met nog meer Palestijnse gijzelaars (in onze media zijn dat ‘gevangenen’) en nog meer verdrijvingen van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever van hun grond en uit hun huizen? Zijn we vergeten dat Israëlische toppolitici, met Benjamin Netanyahu op kop, herhaaldelijk stellen dat er nooit een Palestijnse staat mag komen en dat dat tégen een lange reeks van VN-resoluties in druist? Door Ludo De Brabander (woordvoerder Vrede vzw en auteur van o.a. Oorlog zonder grenzen), Johan Depoortere (oud-journalist VRT, actief bij het Salon van Sisyphus), Tom Sauer (professor Internationale politiek UAntwerpen, auteur van De Strijd voor Vrede), Lode Vanoost (redacteur van DeWereldMorgen, auteur van Tot uw Dienst – 67 gesprekken met mensen in de openbare dienstverlening) en Ludo De Witte (auteur van o.m. De moord op Lumumba en ‘Wie is bang voor moslims’). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/09/de-keuze-is-wegkijken-van-de-tweede-nakba-of-solidariteit-met-het-verzet/
11 09 De doelstelling van alle geweld dat Israël momenteel inzet is niet het bestrijden van Hamas. Terwijl Hamas nog maar 36 jaar bestaat en in Gaza nog maar 18 jaar aan de macht is, is de etnische zuivering van Palestina namelijk al meer dan 75 jaar aan de gang. Bovendien is op de West Bank Hamas niet aanwezig. Daar is Fatah aan de macht en ook daar gaat de etnische zuivering via het opsluiten, verdrijven en vermoorden van Palestijnen momenteel geïntensiveerd verder. De doelstelling van Israël is etnische zuivering en verdere kolonisatie van Palestina. Kritiek daarop is bovendien net zomin antisemitisch als dat kritiek op IS islamofobie zou zijn. Doen alsof Israël alle Joden vertegenwoordigt is doen alsof IS alle moslims vertegenwoordigt; door Seppe De Meulder. Reeds aan het einde van de 19e eeuw, schreef ik hier op 10 27, ontstond het idee een eigen Joodse staat op te richten. De aanhangers van dat idee zochten een land zonder volk, voor een volk zonder land. En zodra ook de laatste Palestijnen uit Palestina verdreven zijn, is precies dat doel gerealiseerd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/09/opkomen-voor-palestina-is-noch-steun-aan-hamas-noch-antisemitisme/
11 10 Het is een merkwaardige situatie: de Jodenster, die oorspronkelijk een symbool was voor de vernietiging van het Joodse volk, is nu door de Israëlische ambassadeur Gilad Erdan en zijn afvaardiging in de VN-veiligheidsraad gebruikt als rechtvaardiging voor de vernietigende acties uitgevoerd door een staat die het Joodse volk beweert te vertegenwoordigen. Dat die actie hun militaire logica te buiten gaan behoeft geen betoog: georganiseerde vernietiging van onschuldige burgers heeft niets met oorlog te maken. Wat echter opvalt in Erdans geste is dat die vernietiging door de staat Israël zich achter het historische trauma van het Joodse volk verschuilt, en zichzelf erdoor rechtvaardigt. Het feit dat ‘de hele Joodse cultuur’ niet verantwoordelijk gehouden kan worden voor de handelingen van de leiders van de staat Israël maakt het des te opmerkelijker dat de ambassadeur van die staat zich beroept op een symbool dat het hele Joodse collectief impliceert. Het Joodse volk heeft inderdaad gigantisch geleden onder gruwelen, die nooit meer mogen gebeuren [en waarvoor de VN mede is opgericht; GjH], maar dat maakt de samenkomst van nazistische symboliek en georganiseerde vernietiging van onschuldige Palestijnen door de Israëlische troepen des te verbluffender. Kritiek op de schendingen van mensenrechten door Israël is evenmin antisemitisch als kritiek op schendingen in Indië anti-Hindoeïstisch is, kritiek op schendingen in Myanmar anti-boeddhistisch is of kritiek op schendingen in Saudi-Arabië islamofobisch. Het is erger: de hypocrisie en getoonde zwakte van Europa’s reactie op alle Israëlisch zuiveringsbeleid bevordert antisemitisme, dat nu met alarmerende snelheid in opkomst is. In dat opzicht falen de Westerse leiders dubbel: 1. met betrekking tot het verleden en 2. met betrekking tot de toekomst; door Elad Magomedov. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/10/victor-klemperer-en-de-jodenster-van-ambassadeur-erdan/
11 10 “We moeten Israël voorzien van alles wat het nodig heeft om zichzelf te verdedigen – nu”, zei kandidaad voor het Amerikaanse presidentschap Robert F. Kennedy Jr. uit de Kennedy-dynasty. Maar hij gaf ook interessante inzichten, in mijn woorden: Het einde van de zionistische staat zou een bedreiging vormen voor de nationale veiligheidsbelangen van de VS. Het is ons ‘vliegdekschip’ in het Midden-Oosten. Wij betaalden heel wat voor hun rakettenschild, Iron Dome, maar het heeft ons ook enorm veel geleerd van hoe wij onszelf moeten verdedigen tegen raketten. Die uitgaven kwamen voor 75% bij VS-bedrijven. En toetreding van Saoedi-Arabië tot de BRICS kan het machtsevenwicht in de controle over de wereldwijde olievoorraden herdefiniëren. Israël is in deze regio onze ambassadeur en geeft ons ogen en oren. Het geeft ons inlichtingen en de mogelijkheid om gebeurtenissen te beïnvloeden. Als Israël verdwijnt dan zouden China en Rusland West Azië controleren en dus 90% van de ’s werelds olievoorraden; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/10/presidentskandidaat-r-kennedy-israel-is-essentieel-voor-controle-over-de-olie/
11 10 Op het moment van schrijven vermoordde Israël al 34 journalisten in Gaza en één in Libanon. Gezien Israël’s willekeurige bombardementen op Gaza lijken deze journalisten misschien collateral damage in een “oorlog” waarin Israël de grenzen van het internationaal recht ongehinderd blijft overtreden. Maar overlevende journalisten getuigen dat Israël’s luchtaanvallen op journalisten en hun families doelgericht zijn. Israël voert zijn bloedbaden liefst ongezien door de internationale media uit; door Cassandra Backx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/10/israels-oorlog-tegen-gazas-journalisten-geen-collateral-damage-maar-doelbewuste-moorden/
11 13 Een ‘open brief’: Wij zijn Joodse schrijvers, artiesten en activisten die wensen in te gaan tegen het wijdverbreide narratief dat elke kritiek op Israël intrinsiek antisemitisch is. Israël en zijn bondgenoten hebben zich lang van deze retorische tactiek bediend om het land te vrijwaren van verantwoordingsplicht, om de investering van vele miljoenen Amerikaanse dollars in het Israëlische leger te legitimeren, om de dodelijke realiteit van de bezetting uit de schijnwerpers te houden en om geen soevereiniteit aan de Palestijnen te moeten verlenen. Vandaag wordt deze doortrapte beknotting van de vrijheid van meningsuiting gebruikt om het militaire bombardement van Israël op Gaza te rechtvaardigen en de kritiek vanuit de internationale gemeenschap het zwijgen op te leggen. We veroordelen de recente aanvallen op Israëlische en Palestijnse burgers en rouwen om dit huiveringwekkend verlies aan mensenlevens. Maar al zijn we bevangen door verdriet, tegelijk zijn we ontzet als we zien hoe de strijd tegen antisemitisme wordt geïnstrumentaliseerd als dekmantel voor oorlogsmisdaden met uitgesproken genocidale bedoelingen (…) We protesteren tegen de uitbuiting van onze pijn en het monddood maken van onze medestanders. We roepen op tot een staakt-het-vuren in Gaza, een oplossing voor de veilige terugkeer van de gijzelaars in Gaza en de Palestijnse gevangenen in Israël en een einde van de bezetting door Israël. Ook roepen we regeringen en het maatschappelijke middenveld in de VS en het Westen op om verzet aan te tekenen tegen de onderdrukking van de steun voor Palestina. En we weigeren te gedogen dat zulke dringende en noodzakelijke eisen in onze naam worden onderdrukt. Als wij nooit meer zeggen, dan menen we dat ook; door Judith Butler, Leah Abrams, Nan Golding, Naomi Klein en vele anderen, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/13/een-gevaarlijke-begripsverwarring-open-brief-van-joodse-schrijvers/ Zie voor een (gelijksoortige) mening van een van de bekendste Belgische bisschoppen hierover ook: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/12/oorlog-tegen-gaza-bisschop-bonny-kan-niet-langer-zwijgen/
11 15 Israëli’s gooien met hun onverbloemde uitspraken voortdurend hun eigen PR-glazen in. Hun politieke leiders hebben het openlijk over ‘allemaal menselijke beesten’, ‘een tweede Nakba’, ‘[we houden; GjH] iedere burger in Gaza verantwoordelijk voor alles wat Hamas doet’, ‘we zullen ze uitroeien’. Geen wonder dus dat de gewone zionist in de Israëlische straten er net zo over denkt. Zo verklaart Daniella Weiss in een weekblad openhartig en schaamteloos ‘dat ze de apartheid in haar land steunt’, ‘dat ze wil dat de bevolking van Gaza wordt vervangen door Israëlische kolonisten’, ‘dat ze zich niets aantrekt van het doden van kinderen in Gaza, omdat ze vindt dat dit gebeurt in het belang van Israëlische kinderen’, ‘dat ze niet gelooft dat Palestijnen ook maar op enig vlak soevereiniteit zouden hoeven te hebben’ en ‘dat ze niet vindt dat Palestijnen stemrecht zouden moeten hebben’. Op de vraag waar de Palestijnen in Gaza dan naartoe moeten, antwoordde Weiss: “Naar de Sinaï, naar Egypte, naar Turkije.” En toen de interviewer zei dat de Palestijnen geen Egyptenaar of Turk zijn, luidde haar commentaar dat “Oekraïners ook geen Fransen zijn, maar toen daar de oorlog begon, gingen ze naar al die landen toe. (…) De wereld, vooral de VS, denkt dat er een optie is voor een Palestijnse staat, en als we doorgaan met het bouwen van nederzettingen, blokkeren we die optie. Wij willen de optie voor een Palestijnse staat afsluiten”; door Caitlin Johnstone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/15/israelis-vernietigen-hun-imago-voor-de-wereld-wanneer-ze-zeggen-wat-ze-echt-denken/
11 16 Onafhankelijke VN-experts zeggen dat de acties van Israël tegen de Palestijnse bevolking wijzen op ‘een beginnende genocide’. Volgens hen spreekt het land “duidelijk genocidale taal” en leidt Israëls gebruik van zware en moderne wapens tot “een immens dodental”. Ze spreken van ernstige schendingen van het internationaal recht. Volgens hen klinkt in Israël de luide roep “om het Palestijnse volk te vernietigen”. Het risico bestaat dat de situatie in Gaza “uitmondt in een genocide met de middelen van de 21e eeuw”. Al eerder waarschuwden deskundigen voor het risico op een genocide. Israël zegt de Gazastrook te bombarderen als reactie op de grote onverwachte aanval van Hamas op 7 oktober jl.. De experts veroordelen de acties van Hamas, maar vinden tegelijkertijd dat Israël de “ongehoorde schendingen” niet kan goedpraten door te zeggen dat het om zelfverdediging gaat. En andere experts, zij die vandaag de Tweede Kamer hebben bijgepraat over het humanitair oorlogsrecht, hebben gèèn eenduidig oordeel over het Israëlische optreden in Gaza. Het volkenrechtelijk beoordelen van gebeurtenissen zou niet eenvoudig zijn… “We moeten voorzichtig zijn met conclusies over mogelijke schendingen van internationaal recht” en “Zolang we niet alle militaire en operationele feiten en afwegingen kennen is terughoudendheid van belang.” [Iets wat kennelijk niet van toepassing is voor schendingen van het oorlogsrecht door Rusland, dat zich er niet schuldig aan maakt om een ommuurde bevolking, die zij afsnijdt van de toevoer van brandstof, geneesmiddelen, voedsel en water rigoureus te bombarderen waarbij in een maand tijd meer dan 10.000 mensen vermoord worden; GjH] Sommige van hen spreken over ‘het complexe karakter van een dichtbevolkt gebied waarbij het lastig is om onderscheid te maken tussen burger- en militaire doelen’. De meningen verschillen over de vraag of Israël als ‘bezettingsmacht’ kan worden gezien; door de nieuwsredactie van NU over de eerste experts en NOS Nieuws over de laatste experts. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6290016/vn-experts-zien-israelische-acties-in-gaza-als-teken-van-beginnende-genocide.html en https://nos.nl/artikel/2498083-experts-tegen-kamer-niet-eenduidig-over-situatie-in-gaza-voorzichtig-met-conclusies
11 16 Grofweg zien we aan de ene kant alle voormalige koloniale staten en de VS die de genocidale staat Israël steunen, en aan de andere kant alle andere volkeren van de wereld die het Palestijnse volk steunen. Dat is relevante informatie wanneer de grote Europese media de genocide telkens bagatelliseren, de moordenaar en zijn slachtoffer als gelijken zien en blijven praten over het zogenaamde “recht van Israël om zichzelf te verdedigen”; door Saïd Bouamama. Waarom zouden overigens Palestijnen niet het recht hebben zichzelf te verdedigen? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/16/volkeren-wereldwijd-solidair-met-palestijnse-volk/
11 16 Waarom steunen de Verenigde Staten van Amerika een Apartheidsstaat? Waarom levert men vanuit de EU enerzijds in Oekraïne wapens aan het land dat werd binnengevallen, maar anderzijds in Palestina wapens aan de Israëlische bezetter? Waarom zijn er nog steeds geen sancties tegen Israël, dat wereldkampioen is in het verbreken van VN-resoluties? Hoe maken we een einde aan 75 jaar etnische zuivering en 56 jaar bezetting? Door Seppe De Meulder, die stelt dat het vaak belangrijker is de juiste vragen te stellen dan de juiste antwoorden te geven op onjuiste of niet ter zaken doende vragen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/16/israels-informatie-oorlog-tegen-het-gezond-verstand/
11 17 Op 15 november jl. heeft de VN-Veiligheidsraad een opmerkelijke resolutie aangenomen. Een waarin wordt opgeroepen tot een reeks humanitaire pauzes in Gaza. 12 landen stemden voor en 3 landen – Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de VS – onthielden zich van stemming. ‘Opmerkelijk’, omdat erin de aanvallen van Hamas van 7 oktober jl. niet werden veroordeelt, en omdat de VS geen gebruik maakte van zijn vetorecht om de resolutie tegen te houden. Die aanvalspauzes moeten ‘een voldoende aantal dagen’ duren om ongehinderde, snelle, veilige en volledige toegang voor VN-organisaties en partners mogelijk te maken. Ook moeten er ‘corridors’ voorzien worden en roept de Veiligheidsraad ‘op tot onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle gijzelaars, die door Hamas en andere groeperingen worden vastgehouden, in het bijzonder kinderen, en tot het waarborgen van onmiddellijke humanitaire toegang’. Ook worden ‘alle partijen’ opgeroepen om ‘in overeenstemming met het internationaal humanitair recht’ de burgerbevolking in Gaza niet te beroven van basisdiensten en hulp die onontbeerlijk is voor een menswaardig leven. Kennelijk zet Washington Benjamin Netanyahu hiermee onder druk om de afslachting van burgers iets te temperen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/17/wist-je-dat-belangrijke-recente-weetjes-over-de-oorlog-tegen-gaza/
11 20 Het Israëlisch leger heeft filmmateriaal van drones vrijgegeven dat verder bewijs levert dat Israëlische strijdkrachten zelf waarschijnlijk veel van hun eigen mensen doodden op 7 oktober jl.. De gefilmde autowrakken tonen namelijk beschadigingen, die typerend zijn voor ontploffing en vuur van artilleriegeschut, dat Hamas niet heeft. Het gepubliceerde beeldmateriaal lijkt eerdere rapporten in Israëlische media te bevestigen dat Israëlische piloten van Apache-helikopters de aanval van Hamas beantwoordde met vuur op zowel Hamasstrijders als op Israëli’s; door The Cradle, vertaald door Bart Dewil, met een reeks van vuur op zowel Israëliërs als Palestijnen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/20/israelische-apache-helikopters-doodden-eigen-soldaten-en-burgers-op-7-oktober/
11 20 Israël is op 7 oktober 2023 aangevallen, dat staat buiten kijf, met zo’n 1.200 dodelijke slachtoffers tot gevolg [en ruim 200 gijzelaars; GjH]. Dat is afschuwelijk. Maar je gaat mensenrechtenschendingen en oorlogsmisdaden van Hamas niet vergelden door oorlogsmisdaden op een nog veel grotere schaal te plegen. Politici, die dat sinds het begin niet hebben ingezien en veroordeeld, dragen voor een deel medeverantwoordelijkheid in dit conflict. De straatprotesten maakten duidelijk dat het niet alleen gaat om Palestina of tegen Israël, maar over ‘onze internationale rechtsorde’; wat jullie wel in Oekraïne veroordelen, veroordelen jullie niet in Israël; door Keltoum Belorf. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/20/brigitte-herremans-het-ironische-is-dat-israel-met-zijn-oorlog-hamas-net-sterker-maakt/
11 24 Hoewel sommige aanvallen op Israël als antisemitisch opgevat kunnen worden, kan kritiek op het beleid van de Israëlische regering op geen enkele manier gelijkgesteld worden met antisemitisme zonder de strijd te ondermijnen tegen antisemitisme, racisme en de vrijheid van meningsuiting, die noodzakelijk is voor het functioneren van onze democratieën. We kunnen antisemitisme bestrijden èn de rechten van Palestijnen verdedigen en tegelijkertijd het kolonisatiebeleid van de Israëlische regering veroordelen. Sterker nog, de strijd tegen antisemitisme, discriminatie en racisme kàn niet apart worden gevoerd; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/24/de-schertsvertoning-van-de-mars-tegen-het-antisemitisme-van-de-regering-macron/
11 28 In het zuiden van Gaza is meer dan 80% van de bevolking ontheemd. Zij hebben geen dak boven hun hoofd, geen drinken of eten. Humanitaire hulp zou ongeconditioneerd moeten zijn en gewoon Gaza in moeten kunnen, maar dat is dus niet zo. In ziekenhuizen moet het personeel onvoorwaardelijk veilig kunnen werken, maar bijvoorbeeld deze week hebben ze nog 3 artsen verloren, die in het ziekenhuis náást het bed van hun patiënten stonden. Daar is iets naar binnen gevlogen. Wat hier in Gaza is gebeurt de afgelopen weken is iets wat wij zelden gezien hebben; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/28/artsen-zonder-grenzen-situatie-in-gaza-catastrofaal-gevechtspauze-onvoldoende-om-hulp-te-bieden/
11 28 Wat telt voor de Europese diplomatie en de Westerse mogendheden is dat gas goedkoop wordt aangevoerd. Dat mag gaan ten koste van mensenlevens en van hun nauwelijks nog bestaande morele geloofwaardigheid. Enkele maanden geleden heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu d3 EU verzekerd dat de uitvoer van gas naar Europa zou worden versneld, zodat er een eind kwam aan de energieafhankelijkheid van Rusland. De Israëlische minister van Energie, Israel Katz, kende zondag 29 oktober jl. twaalf vergunningen toe voor de zoektocht naar aardgas voor de kust in de Middellandse Zee. Midden in een militair offensief tegen Gaza ontplooien ondernemingen als het Britse BP, het Italiaanse Eni en het Azerbeidzjaanse Socar hun activiteiten op zoek naar gas. De uitbreidingsplannen van Israël op het grondgebied van Gaza hebben eveneens te maken met de energiereserves in de Palestijnse zee. Dat is een Palestijns gebied dat tot ongeveer 35 kilometer voor zijn kust 2 aardgasvelden bezit, ‘Marine 1’ en ‘Marine 2’, die in de jaren 1990 werden ontdekt maar nooit werden geëxploiteerd. Gaza moet, net als de Westelijke Jordaanoever, overigens zijn energie (gas, elektriciteit en olie) invoeren via Israël. Vóór de huidige oorlog kampte de Gazastrook al voortdurend met stroomonderbrekingen; door Juan Bordera en Alfons Perez, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/28/energiediplomatie-tijdens-een-genocide/
11 29 Zuid-Afrika zal bij monde van zijn minister van Buitenlandse Zaken Naledi Pandor een verzoekschrift indienen bij het Internationaal Gerechtshof om Israël officieel tot een ‘apartheidsstaat’ te verklaren. Zuid-Afrika is lid van de BRICS-samenwerking en vertolkt wellicht de opinie van een groter deel van het globale Zuiden dat het beleid van het door extreemrechtse zionisten geleid Israël onverteerbaar is. Zuid-Afrika zal rechtstreeks een verzoek indienen bij het Internationaal Gerechtshof om advies over de juridische gevolgen, die voortvloeien uit de annexatie van Palestijns gebied, dat sinds 1967 is bezet, en Israëls voortdurende schending van het recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking. Sinds 2018 heeft Zuid-Afrika geen ambassadeur meer in Tel Aviv, maar alleen een zaakgelastigde; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/29/israel-voor-internationaal-gerechtshof-wegens-apartheid/ 11 30 Eén ding is zeker – de Israëli’s hadden verklaard dat de overwinning wordt bepaald door een totale nederlaag van Hamas, maar ze hebben de weg vrijgemaakt voor een Hamas-overwinning, iets wat Hamas kan realiseren door simpelweg te overleven. Hamas doet echter meer dan overleven. Nadat Hamas het Israëlische leger op het slagveld tot staan heeft gebracht, heeft het al zijn strategische doelstellingen in dit conflict gerealiseerd. De wereld wijst nu actief op de absolute noodzaak van een (tweestaten-) oplossing als voorwaarde voor een duurzame vrede in de regio. Palestijnen, die door Israël gevangen worden gehouden, worden geruild voor Israëli’s die door Hamas [en andere Palestijnse verzetsgroepen; GjH] werden gegijzeld. En de islamitische wereld veroordeelt eensgezind de ontheiliging door Israël van de Al Aqsa moskee. Geen van deze kwesties lag vòòr 7 oktober jl. op tafel. Dat ze nu wel aan de orde zijn, getuigt van het succes dat Hamas boekte en in de weken na 7 oktober, toen de Israëlische troepen werden verslagen door een combinatie van het doorzettingsvermogen van Hamas en het willekeurig Israëlisch geweld tegen burgers; door Scott Ritter, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/11/30/scott-ritter-hamas-is-de-strijd-voor-gaza-aan-het-winnen/
12 01 De slogan ‘From the river to the sea, Palestine will be free’ is volgens zionisten en hun verdedigers een oproep tot genocide, die verboden moet worden. Dat is absoluut niet wat die slogan zegt. Deze slogan lokt meer verontwaardiging uit dan de èchte genocide, die zich voor onze ogen afspeelt, omdat hij zionisten met de feiten confronteert, die ze liever dood zwijgen; door Jonathan Cook, vertaald door Gaston Vandyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/01/waarom-een-slogan-groter-nieuws-is-dan-een-genocide/ 12 01 Sinds de gijzelaarsruil tussen Hamas en Israël krijgt het publiek iets meer informatie over de ware aard van de bezetting. Veel vrijgelaten Palestijnse gijzelaars werden nooit beschuldigd of veroordeeld, en zaten soms jarenlang vast in ‘administratieve aanhouding’. Israël gebruikt deze procedure om Palestijnen onbeperkt en willekeurig vast te kunnen houden als collectieve bestraffing en intimidatie zonder recht op informatie over de redenen van hun aanhouding of op verdediging. Naar schatting wordt ¼ van de meer dan 10.000 Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen vastgehouden op basis van een bevel tot administratieve aanhouding; door Military Courtwatch, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/01/administratieve-aanhouding-palestijnse-kinderen-op-hoogste-niveau-in-15-jaar/
12 03 Duurzame veiligheid voor Israël en Palestina is alleen mogelijk wanneer alle inwoners van het grondgebied als gelijkwaardige burgers erkend worden, als de gedeporteerde Palestijnen kunnen terugkeren naar hun land en als er een einde komt aan de koloniale bezetting; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/03/israel-plant-langdurige-oorlog-tegen-gaza/
12 04 De schade in Israël/Palestina sinds 7 oktober jl. in een notendop: in Gaza zijn 4.623 mannen gedood, 4.300 vrouwen en 6.600 kinderen; op de Westbank zijn 254 mensen gedood; in Israël zijn 1.200 mensen gedood. In Gaza zijn 41.316 mensen verwond, waarvan 70% vrouwen en kinderen; op de Westbank 3.365; in Israël 5.600. In Gaza zijn 6.800 vermisten. In Gaza zijn 54.000 huizen compleet vernield en 246.000 beschadigd; 26 van de 35 ziekenhuizen functioneren er niet meer; 336 scholen zijn er vernield, 87 ambulances en 167 moskeën; 201 artsen zijn er gedood, 102 VN-functionarissen en 62 journalisten; door Keltoum Belorf. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/04/de-oorlog-tegen-gaza-in-een-oogopslag/
12 05 Het is Israël niet te doen om de vernietiging van Hamas. De echte doelstelling is de ontvolking van Gaza. Dit is geen oorlog tegen Hamas. Het is helemaal geen oorlog, maar een militaire operatie die etnische zuivering beoogt. Hamas is niet het doelwit, het is het excuus. Ondertussen begint zich ver weg van de media een einde van de oorlog in Oekraïne af te tekenen. Dat had er al in maart 2022 kunnen komen, als de VS geen ‘nee’ gezegd had tegen een vredesakkoord; door Caitlin Johnstone, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/05/hamas-is-niet-het-doelwit-het-is-het-excuus/
12 05 Twintig waarnemingen: 1. Dit in Israël/Palestina is een oorlog van de VS zoals het Witte Huis dat wenst. 2. Het is een oorlog tegen een gereglementeerde orde. De afgelopen jaren hebben de VS hun veto uitgesproken over 46 VN-Resoluties met betrekking tot Israël, waarvan er 34 gerelateerd waren aan misdaden van Israël in Palestina en de noodzaak van vrede. 3. Dit is geen oorlog, maar genocide, zoals de meeste oorlogen genocides zijn. 4. Deze oorlog hangt samen met de oprichting van Israël in 1948. Het is er een voortzetting daarvan. 5. Deze oorlog wordt niet humaan gevoerd (een ‘humane oorlog’ bestaat niet). 6. Israël liegt over de feiten. 7. Ook niet-burgers vermoorden mag niet. 8. Oorlog en onverdraagzaamheid zijn geen tegenstanders, ze zijn elkaars partner. 9. Het staakt-het-vuren bewijst dat diplomatie werkt en beklaagt de hervatting van het bloedvergieten. 10. ‘Twee staten’ is een waanidee (gebleken). 11. Binnenkort zijn in een oververhitte woestijn nog nul staten denkbaar. 12. Oorlog is afleiding, rampspoed, verdeeldheid en verwarring. 13. Elke oorlog kan leiden tot een grotere oorlog en een nucleaire oorlog. 14. Financieren van 4 oorlogen (de grens met Mexico, Israël, Oekraïne en Taiwan) is een teken van een ontaarde maatschappij, maar ook van wanhoop. 15. Wij zijn met veel, zij met weinig. 16. Activisme kan helpen. 17. We moeten voorrang geven aan demilitarisatie en dénuclearisatie. 18. Regeringen, die oorlog voeren, doen dat meestal omdat ze denken daar (geo-)politiek beter van te worden. 19. De Monroedoctrine moet na zijn tientallen miljoenen doden nu worden ingetrokken. 20. Oorlog moet worden afgeschaft, net zoals ooit de rechtsprocedure van het godsoordeel, het uitvechten van problemen via een duel, bij de slavernij en andere zogenaamd permanente ‘structuren van goedheid en stabiliteit’; door David Swanson. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/05/twintig-dingen-die-je-verondersteld-wordt-niet-te-weten-over-de-oorlog-tegen-gaza/
12 05 De ondersecretaris-generaal van de Verenigde Naties voor Humanitaire Zaken is zeer bezorgd over de situatie in de Gazastrook. “Steeds als we denken dat het niet nog apocalyptischer kan worden in Gaza, wordt het dat toch”. Mensen wordt weer verteld om te vluchten, maar ze hebben nergens om naartoe te gaan. Nergens in Gaza is het veilig en niemand in Gaza is veilig. Hij spreekt over een “schaamteloze minachting voor basale menselijkheid”. Naar verluid is 80% van de inwoners op de vlucht en het dodental onder de Palestijnen is opgelopen tot bijna 16.000, waarvan 70% vrouwen en kinderen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2500385-vs-israel-laat-te-weinig-benzine-toe-zwaarste-gevechten-gaza-sinds-begin-oorlog
12 09 Europa kan het best stoppen de ‘tweestatenoplossing’ te bepleiten. Die optie is niet meer mogelijk. Ofwel het wordt de ‘zuivering’ van de Palestijnen, ofwel een binationale staat met gelijke rechten voor iedere inwoner. Maar voor dat laatste is internationale druk van het Westen nodig; door Ludo De Brabander, geïnterviewd door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2023/12/de-tweestatenoplossing-is-niet-meer-mogelijk
12 14 Het Israëlische leger heeft dinsdag toegegeven dat er op 7 oktober jl. een ‘enorme en complexe hoeveelheid’ “incidenten” hebben plaatsgevonden, die het omschrijft als ‘eigen vuur’. Veel mensen werden daardoor vermoord en niet door Hamas of andere Palestijnse verzetsgroepen. Ook ‘minstens’ 20% van de Israëlische legerdoden in Gaza sinds het begin van de grondinvasie blijkt te wijten aan ‘eigen vuur-incidenten’; door Asa Winstanley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/14/7-otkober-israel-geeft-enorme-hoeveelheid-vriendelijk-vuur-toe/
12 14 De echte vijand in het zionistisch denken is niet Hamas. De echte vijand is de Palestijnse bevolking, die weigert te verdwijnen. Zionisme heeft altijd naar maximum land met minimum Palestijnen gestreefd. Het liefs helemaal geen; zeker als ze niet stil blijven zitten, maar zich weren; door Anja Meulenbelt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/12/14/genocide/
12 29 Zuid-Afrika heeft Israël beschuldigd voor het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag van ‘genocidale daden’ tegenover Palestijnen in de Gazastrook. In de aanklacht stelt Zuid-Afrika dat het ‘handelen en de nalatigheid van Israël genocidaal van aard zijn’. Het land zou met de aanvallen in Gaza ‘specifiek de bedoeling hebben om Palestijnen in Gaza te vernietigen als onderdeel van een bredere raciale en etnische groep’. Daarbij heeft Israël volgens Zuid-Afrika gefaald om – sinds het uitbreken van de oorlog – een genocide te voorkomen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2503084-zuid-afrika-start-genocidezaak-tegen-israel-bij-gerechtshof
Zuid-Amerika – Brazilië, Colombia 9 22 De uittocht langs de grenzen [tussen Mexico en de VS; LV]) is toegenomen, sprak de Colombiaans president Gustavo Petro onlangs tot Algemene Vergadering van de VN. Zij [de VS; LV] zetten honden in; jachthonden om op immigranten te jagen. Ze hebben mensen op paarden gezet om hen te achtervolgen met zwepen in de hand, met stokken en kettingen. Ze hebben gevangenissen [voor hen; GjH] gebouwd. Zij hebben zoveel haat tegenover de vreemdeling, de buitenlander opgestapeld, die ze hebben verplaatst naar gevangenissen in zee, zodat de mannen en vrouwen van het Zuiden niet het land van de witte mensen zullen betreden, die zichzelf nog steeds beschouwen als het superieure ras. Ze hebben ons opgeroepen tot de oorlog. Ze lanceerden een oproep tot Latijns-Amerika om oorlogsmachines te produceren en om mensen te leveren die naar de slagvelden gaan. Ze vergaten dat onze landen meerdere malen werden ingenomen door dezelfde mensen, die het nu hebben over ‘de strijd tegen invasies’. Ze vergaten dat ze voor de olie binnenvielen in Irak, Syrië, Libië. Ze vergaten dat dezelfde redenen die ze uitspreken ter verdediging van [Oekraïens president; LV] Zelensky, dezelfde redenen zijn die ingezet zouden moeten worden om Palestina te verdedigen. Ze vergaten dat ze om de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen [de Sustainable Development Goals (SDGs) van de VN; GjH], te verwezenlijken alle oorlogen moeten beëindigen, maar ze staan klaar om een bepaalde oorlog te voeren, omdat het de wereldmacht goed uitkomt in zijn ‘Game of Thrones’, in zijn ‘Hunger Games’. En zij vergaten die andere oorlog te beëindigen, omdat het de wereldmacht niet uitkomt om die te beëindigen. Wat is het verschil tussen Oekraïne en Palestina, vraag ik u? Is het niet hoog tijd om beide oorlogen te beëindigen, net als de andere oorlogen? En om goed gebruik te maken van deze korte tijd om wegen te bouwen voor de redding van het leven op deze planeet? (….) Zoals Roberto Covaría, de Colombiaanse inheemse leider, het 30 jaar geleden al aan de wereld verkondigde: “Olie uit de aarde pompen is als het bloed van de aarde aftappen en daarom zal het leven sterven”. De meeste investeringen om de wereldeconomie van de fossiele brandstoffen af te halen zal van openbare fondsen komen, van de inspanningen om landen bij elkaar te brengen en de mensheid te verenigen – wat we nu ‘multilateralisme’ noemen – om de aarde met de visie van democratie te besturen en niet met de opvattingen van het imperium; door Gustavo Petro, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/09/22/colombiaans-president-petro-op-vn-veiligheidsraad-waarom-zoveel-geld-voor-oorlog-en-niets-voor-de-rest/
10 17 De Colombiaanse president Gustavo Petro dreigt de officiële betrekkingen met Israël op te schorten. “Wij steunen geen genocides”, laat hij naar aanleiding van de Israëlische luchtaanvallen op Gaza weten. Petro liet weten dat de Colombianen ‘een soeverein en rechtvaardig onafhankelijk volk’ zijn. Hij kondigde ook aan dat Colombia humanitaire hulp naar Gaza zou sturen; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/colombia-dreigt-ermee-om-relaties-met-isra-l-te-verbreken-wij-steunen-geen-genocides
11 16 In grote delen van Brazilië heerst een extreme hittegolf. Hoewel de zomer er pas over een maand begint, werd deze week in Rio de Janeiro een temperatuur van 42,5ºC gemeten. Nog nooit was er in november de temperatuur zo hoog. En vanwege de hoge luchtvochtigheid lag de gevoelstemperatuur een stuk hoger; voor meer dan 100.000.000 inwoners 58,5ºC; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2498129-extreme-hittegolf-brazilie-gevoelstemperatuur-van-58-graden
Wat mij raakt, maar waarover ik toch maar geen blog schreef:
U kunt klikken op een hoofdstuk om dat te lezen; de cijfers geven de relatieve lengte van elk hoofdstuk aan: “Antartica” en “China” zijn korte hoofdstukken, “Economie en handel” is lang. Wat er in onze wereld op sociaal-economisch vlak gebeurt raakt mij kennelijk het vaakst.
3 09 Het CPB zei vanochtend dat volgend jaar bijna een miljoen Nerderlanders onder de armoedegrens raken als er geen nieuw steunbeleid komt voor die groep: door NOS Nieuws. Alsof het niet beschamend is dat momenteel in ons rijke land met voortdurende economische groei 810.000 mensen en daarmee bijna 7% van de kinderen onder de armoedegrens leven. https://nos.nl/artikel/2466820-kamer-wil-actie-van-kabinet-om-stijging-armoede-te-voorkomen
3 30 Bij de aanvraag van een betalingsregeling houdt de Belastingdienst beleidsmatig geen rekening met andere schulden, ook al weet de dienst dat die schulden bestaan. De Belastingdienst neemt zo welbewust het risico dat mensen onder de armoedegrens raken. Deze hardvochtige wijze van innen is vastgelegd in regelgeving, die op haar beurt in strijd is met het rijksbrede incassobeleid, de eigen ‘invorderingsstrategie’ en beloftes, die zijn gedaan na de toeslagenaffaire. Toch wijkt de Belastingdienst er willens en wetens niet van af; door Jan-Hein Strop. https://www.ftm.nl/artikelen/belastingdienst-duwt-burgers-onder-bestaansminimum?
4 11 Werkzoekende jongeren in Utrecht kunnen nog steeds direct aanspraak maken op een bijstandsuitkering. En dat is goed nieuws, al blijft de gemeente daarmee afwijken van de Participatiewet. Die wet schrijft namelijk voor dat jongeren pas na vier weken een uitkering kunnen aanvragen. Volgens de gemeente ziet het overgrote deel (80 tot 90%) van de jongeren de bijstand als laatste redmiddel. De gemeente vreesde dat jongeren, die de bijstand wel nodig hadden, hun aanvraag niet zouden doorzetten. Schulden en psychische problemen zouden daardoor kunnen verergeren. Ook konden de jongeren buiten beeld raken bij de gemeente. Nu concludeert de gemeente Utrecht na de evaluatie dat het toepassen van de inkomstenvrijlating een positief effect heeft op de jongeren. Ze geven aan dat de extra inkomsten nodig waren om in hun levensonderhoud te voorzien of om schulden af te lossen; door RTV Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3564862/utrecht-blijft-afwijken-van-de-wet-en-zet-versoepeld-bijstandsregime-voor-jongeren-voort
4 25 Er zijn door de Nederlandse belastingdienst sinds 2014 jaren achtereen 13 wetten overtreden. De Belastingdienst vorderde op basis van geen of weinig bewijs grote bedragen aan kinderopvangtoeslag terug. De getroffen ouders werden daardoor de vernieling in geholpen. Zo bouwden ze grote schulden bij de overheid op, waardoor ze in de geldproblemen kwamen. Dit leidde weer tot persoonlijke ellende: relaties liepen op de klippen en in sommige gevallen werden kinderen uit huis geplaatst. Twee gedupeerden uit Nijverdal stelden de overheid met succes aansprakelijk; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6260993/staat-aansprakelijk-gesteld-voor-schade-die-twee-ouders-leden-in-toeslagenaffaire.html
5 16 Na het overlijden van 3 dakloze Poolse migranten in Utrecht, vonden ze bij het Leger des Heils dat er iets moest gebeuren. Vorig jaar startte de hulporganisatie een pilot en sindsdien houdt een medewerkster zich bezig met deze groep daklozen; door RTV Utrecht. Wat de overheid dus aan humanitaire verplichtingen nalaat, wordt net als voor de ’50er jaren opgepakt door particuliere organisaties (kerken). Wie spreekt onze bestuurders aan? https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3581139/merve-ontfermt-zich-over-dakloze-eu-migranten-in-utrecht-zij-kunnen-nergens-terecht
5 23 Vandaag precies een jaar geleden waren er voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid meer dan 100 miljoen mensen op de vlucht. In het Westen worden gevluchte Oekraïeners ruimhartig opgevangen. Mensen in Colombia, die moeten vluchten voor de gevolgen van de klimaatverandering, zullen binnenkort misschien wettelijke bescherming genieten. Een belangrijke wet daarover – een primeur voor Latijns-Amerika – heeft afgelopen week de eerste hindernis genomen in het Colombiaanse parlement. Toch blijft humanitaire hulp slechts een verzachtend middel, en geen oplossing; op de Gütmensch-scheurkalender van vandaag en Inter Press Service van gisteren.
5 30 Een taakstraf van 300 uur, een geldboete van € 400 en een schadevergoeding € 23.000. Dat is de uitspraak tegen de 18 Reuzegommers die Sanda Dia, die bezweek tijdens de doop van Reuzegom na 2 volledige dagen te zijn vernederd en onmenselijk werd behandeld. Ze plasten op hem, dwongen hem geblende muizen en vissen te eten en liters alcohol te drinken. Ze joegen hem de dood in door hem te dwingen liters visolie te drinken. Een man uit Mol werd door dezelfde rechtbank veroordeeld tot 7 maanden effectieve celstraf omdat hij een paar sneakers, twee flessen whisky en een fles cognac ter waarde van € 125 euro stal. In Veurne werd iemand veroordeeld tot 12 maanden cel omdat die offerblokken stal uit twee kerken. Een 70-jarige vrouw werd veroordeeld tot een celstraf van 1 maand omdat ze appels stal. Er is een woord voor om dit proces tegen de Reuzegommers te omschrijven: ‘klassenjustitie’; door Sander Claessens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/30/klassenjustitie-het-woord-om-het-reuzegom-proces-te-omschrijven/
6 02 Ruim 10.000 huishoudens, die door toedoen van de overheid onder het bestaansminimum leven, moeten nog minstens 3 maanden wachten op een oplossing. Van de gedupeerde gezinnen hebben de partners een heel laag inkomen. De gemeente vult het inkomen van de twee aan tot bijstandsniveau, maar door die aanvulling komen onbedoeld èn onterecht toeslagen zoals zorg- of huur-toeslag te vervallen. Daardoor raken de gedupeerden in armoede; door Ties Keyzer. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2477494-oplossing-voor-gedupeerden-door-overheidsfout-laat-nog-wat-langer-op-zich-wachten
6 03 Nadat de slavernij in 1873 feitelijk werd afgeschaft, dus 10 jaar na de officiële afschaffing, hadden de Nederlandse kolonialisten arbeiders nodig voor op de plantages. Die werden vaak onder valse voorwendselen geronseld vanuit het huidige India. Tussen 1873 en 1916 verscheepten Nederlanders ruim 30.000 ‘dwangarbeiders’ uit Indiase staten als Bihar en Uttar Pradesh naar Suriname. Die groep, die nu ‘Hindostanen’ worden genoemd, kregen een stukje land, maar werkten onder vergelijkbare arbeidsomstandigheden als de slaven daarvoor, maar nu onder een zogenaamd contract, een woord dat de illusie wekt van een ‘wederzijds akkoord’, waarvan geen sprake was. De Nederlandse Staat heeft in deze pijnlijke en gewelddadige geschiedenis een verantwoordelijkheid; door Tamara Hartman over 4 Hindostaanse vrouwen, die zich storen aan de geschiedvervalsing over het verleden van hun voorouders tot op de dag van vandaag. https://www.oneworld.nl/lezen/discriminatie/hindostaanse-nederlanders-onze-geschiedenis-wordt-verdraaid-oneworld/
6 10 Kledingmerk Patagonia zegt alles goed te doen: voor de mensen die de kleding maken, voor het milieu en voor zijn werknemers. Het is dan ook een gecertificeerde B-organisatie. Met het duurzame imago onderscheidt het bedrijf zich van fast-fashionmerken als Primark en Zara. Maar ondertussen wordt Patagonia’s kleding gemaakt in precies dezelfde fabrieken als deze fast-fashionmerken, onder exact dezelfde erbarmelijke omstandigheden, waaronder werkdagen tot wel 17 uur per dag en meer dan 80 uur per week; door Yara van Heugten. https://www.ftm.nl/artikelen/patagonia-heeft-grote-moeite-met-deugen?
6 14 In 2012 waren er wereldwijd bijna 43 miljoen mensen die hun woonplaats gedwongen moesten verlaten. Dat aantal is inmiddels opgelopen tot bijna 110 miljoen. Alleen al in 2022 kwamen er bijna 20 miljoen vluchtelingen bij. Dat was de grootste stijging ooit. Ruim de helft van de gevluchte mensen (62,5 miljoen) is een zogenoemde ontheemde. Meer dan 35 miljoen mensen vluchtten een landsgrens over. 70 % van hen wordt opgevangen door buurlanden; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6267908/aantal-vluchtelingen-wereldwijd-loopt-pijlsnel-op-door-rampen-en-oorlogen.html
3 04 Waltrude en ik bewandelen het Pionierspad van Muiden naar Steenwijk. Momenteel wandelen we door Zuidelijk Flevoland. Hoewel ik respect heb voor de rijksdienst IJsselmeerpolders ervaar ik Zuidelijk Flevoland als een planologische ramp. Hoeveel leefbaarder was het landschap geweest wanneer de RIJP de glooiingen op de bodem gebruikt had voor de basisstructuur van de ontsluiting? Nu is de basisstructuur een doods rechthoekig stelsel van grote rechthoeken, bedacht aan een tekentafel, met hier en daar een overhoek of een rand met met rust gelaten natuur waar aan natuurbouw gedaan is, zoals het Hulkesteinse Bos en de Oostvaardersplassen.
4 28 Terwijl het in Nederland zo fris is voor de tijd van het jaar dat ik op Twitter allerlei elkaar bevestigende berichten onder #klimaatwaanzin lees, hebben mensen in Spanje te maken met uitzonderlijk hoge temperaturen. In het midden en zuiden van het land worden hitterecords verbroken en de temperatuur blijft de komende dagen stijgen; door NOS Nieuws met satelietbeelden over de Europese klimaatveranderingen. https://nos.nl/artikel/2473179-hittegolf-spanje-verrassing-voor-nederlanders-op-vakantie-maar-wel-lekker
5 15 Om het stil leggen van windmolens goed te kunnen voorbereiden wordt de vogeltrek 2 dagen van tevoren voorspeld. Dat kan met een model. Betrokkenen krijgen dan een signaal wanneer de molens tijdelijk stilgezet zouden moeten worden. Afgelopen zaterdag was dat voor het eerst het geval bij Borssele en Egmond aan Zee op de Noordzee. De windmolens daar werden 4 uur lang zo goed als stilgezet om trekvogels een veilige oversteek te kunnen bieden. Om te voorkomen dat ze tegen de turbines aanvlogen, werd de snelheid van de molens teruggebracht tot twee rotaties per minuut; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2475258-windmolens-op-zee-voor-het-eerst-vrijwel-stilgezet-voor-overtocht-trekvogels
5 18 Van de bijna 2000 grootste meren op aarde had 53% in de afgelopen 30 jaar te maken met flinke krimp als gevolg van menselijk handelen en hogere temperaturen door klimaatverandering. Zelfs meren, die te maken hebben met een groeiende hoeveelheid neerslag, verliezen water doordat de warmere lucht meer verdamping veroorzaakt, door sedimentatie [hoe, is mij een raadsel; GjH] en doordat de mens meer water gebruikt voor drinkwater en landbouw. In de afgelopen 28 jaar verloren deze meren gezamenlijk jaarlijks gemiddeld 22 gigaton aan water. De conclusie dat menselijk handelen, klimaatverandering en sedimentatie leiden tot krimpende meren is niet nieuw, maar de onderliggende studie weet dit als een van de eerste op deze schaal te becijferen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2475625-grootste-meren-ter-wereld-krompen-flink-in-dertig-jaar-tijd
5 23 Bij de valwind in 2021 is een groot deel van het bos in en rondom Leersum verwoest. Inmiddels is veel dood hout opgeruimd of zijn bomen herplant, op een strook bij Breeveen na. Dat bos, tussen het Lombokbos en het Leersumse veld, is de komende jaren een laboratorium en een kraamkamer voor de natuur. Dit moet de ‘natuurlijke habitat’ gaan vormen van leven na de ramp. In een windvlaag is toen het hele bos veranderd. Veel is tegen de vlakte gegaan. Bomen zijn doodgedaan, geknakt of omgetrokken met wortelkluit en al. Daardoor is veel variatie ontstaan. Het zijn nu allemaal verschillende ecosystemen. Er is een looppad dwars door het voormalige rampgebied aangelegd. Er zijn wel meer plekken in Nederland waar wilde natuur tot ontwikkeling kan komen, maar nergens zijn die plekken zo groot als hier in Breeveen; door RTV Utrecht en Maarten den Hartigh. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3583634/wandelpad-dwars-door-verwoest-bos-in-leersum-we-willen-heel-graag-zien-wat-hier-gaat-gebeuren
1 09 Acht jaar voor de publicatie van het Rapport van de Club van Rome (1972) was de conclusie van Herbert Marcuse al glashelder: alles rond consumptie en productie heeft ‘kapitaalgroei’ als enige doel, waarvan het resultaat collectieve zelfdestructie is. Dat proces wordt vergoelijkt met de term ‘vooruitgang’; de recensie van Paul Verhaeghe over het boek “De grote weigering” (2022) door Marian Donner. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/09/de-grote-weigering/
1 19 Meer dan 200 superrijken roepen de regeringsleiders in Davos op hun vermogen zwaarder te belasten. In een brief schrijven de miljonairs en miljardairs dat dit een “eenvoudige, verstandige” maatregel zou zijn om het verschil tussen arm en rijk wereldwijd te verkleinen; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2460439-superrijken-doen-oproep-laat-ons-meer-belasting-betalen
1 26 De oorlog in Oekraïne is existentieel geworden voor de economie van de Verenigde Staten. Net als Rusland kan zij zich niet meer terugtrekken uit het conflict. Zodoende bevinden we ons nu in een eindeloze oorlog; een confrontatie waarvan de uitkomst de ineenstorting van de een (Rusland) of de ander (de VS) moet zijn: het door de staat geleide industriële kapitalisme van de Russische Federatie, dat zich onverwacht goed kan aanpassen aan de oorlog en de opgelegde sancties, botst met het financieringsmodel van het neoliberaal kapitalisme dat de Verenigde Staten aan de wereld proberen op te leggen; door Ben Norton en vertaald door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/26/is-de-derde-wereldoorlog-begonnen/
1 30 In de wereld waarin ik wil leven gebruiken we geen fossiele brandstoffen meer. Dat doen we nu wel en daarom moeten we die gewoonte veranderen. Wat mij betreft door in Nederland, bij gebrek aan stuwmeren, zoveel mogelijk van de zon en de wind gebruik te maken, wellicht ook van de getijden, en we moeten om onze ecologische voetafdruk verkleinen; vooral ook veel minder energie per persoon gaan gebruiken; mijn reactie op een aangesneden onderwerp van Walter Rikhof over hoe goed het zou zijn de salderingsregeling af te bouwen.[i]
1 30 Martin Luther King wordt geëerd voor zijn geweldloze strijd voor gelijke burgerrechten. Heel vaak wordt vergeten (of verdoezelt) dat hij een overtuigd anti-kapitalist was, die opkwam voor gelijke sociale rechten van arme witte Amerikanen. De meeste politici, die hem op handen dragen, verafschuwen zijn gedachtengoed; door Katie Halper (al in 2019). https://www.commondreams.org/views/2019/01/21/11-most-anti-capitalist-quotes-martin-luther-king-jr
2 01 Dat de energieprijs, die we betalen, weinig te maken heeft met de productiekosten wisten we al, maar dat de hele energieketen vooral bestaat uit ‘in energieprijs handelende speculanten’ is toch even slikken. En beleggingsfondsen die hun beleggingen in hoge mate financieren met leningen, energiebedrijven die tot over hun oren in derivaten zitten, banken die hun reserves weggeven aan hun aandeelhouders terwijl ze hun buffers zouden moeten verhogen en over de effecten van dat alles op de pensioenfondsen, op de economie, op mensen; door Mirjam de Rijk. https://www.groene.nl/artikel/planeet-geld
2 02 Een groot deel van de miljardenwinsten van de fossiele mijnbouw gaat naar de aandeelhouders. Daarnaast koopt Shell bijvoorbeeld voor bijna € 4 miljard eigen aandelen op. Dat drijft de beurskoers op en is dus extra goed voor de zittende aandeelhouders. Activistische aandeelhouders maken gehakt van de manier waarop bijvoorbeeld Shell de investeringen in de energietransitie presenteert. Ze verhullen alleen maar dat ze zo lang mogelijk een fossiel energiebedrijf willen blijven; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2462259-recordwinst-shell-oogst-niet-overal-applaus
2 06 Samenwerking met marktpartijen zorgt voor financiële slagkracht en haalt (een deel van) het ontwikkelrisico weg bij gemeenten, maar plaatst gemeenten tegelijkertijd in een afhankelijke en soms kwetsbare positie in onderhandelingen met marktpartijen. Vooral in middelgrote gemeenten heeft een kleine groep bedrijven een te grote machtspositie op de bouwmarkt. In onder meer Diemen, Oegstgeest, Pijnacker-Nootdorp, Schagen en Wageningen had één partij de afgelopen jaren te veel macht. Het gaat veelal om grote vastgoedbedrijven, die veel invloed hebben op bouwprojecten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2462781-grote-bedrijven-vaak-te-machtig-bij-nieuwbouw
2 09 ClientEarth, een juristencollectief dat zich richt op milieubescherming, vindt dat er sprake is van mismanagement bij Shell. De groepering is daarom woensdag naar het Britse hooggerechtshof gestapt. Ze houdt de 11 leden van de raad van bestuur van Shell verantwoordelijk. Opvallend is dat de initiatiefnemers steun krijgen van pensioenfondsen en andere investeerders, zoals Danske Bank uit Denemarken, het Britse pensioenfonds London CIV en de Belgische investeerder Degroof Petercam; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6250532/shell-krijgt-nieuwe-klimaatzaak-aan-de-broek-in-engeland.html
2 09 Greenpeace begint een rechtszaak tegen de Europese Commissie om aardgas en kernenergie te ontdoen van hun ‘duurzame’ status. De milieuorganisatie noemt het “pure greenwashing” om deze energiebronnen aan te merken als duurzame investeringsopties. De zaak dient in april voor het Europees Hof van Justitie in Luxemburg; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6250543/greenpeace-start-rechtszaak-vanwege-groene-status-gas-en-kernenergie.html
2 24 Doordat de Amerikaanse dollar sinds 1971 (Richard Nixon) niet meer ingewisseld kan worden voor goud, maar alleen nog tegen Amerikaanse dollars werd de Amerikaanse dollar het ‘schuldpapier’, waarmee het enorme tekort op de Amerikaanse handelsbalans werd gefinancierd door buitenlandse kapitalisten. Die konden immers een gigantische meerwaarde realiseren (ten koste van hun arbeiders) en hun winsten vervolgens wegstoppen in de rentenierseconomie van Amerika. Het handelstekort van de VS werd op die manier een reusachtige ‘stofzuiger’, die de netto-export van Duitsland, Japan en later ook China naar Amerika zoog. Ook landen, die hun schulden niet meer kunnen betalen, krijgen via het Internationaal Monetair Fonds Amerikaanse dollars te leen en worden dus schuldplichtig aan de VS; door Ben Norton over een door Yanis Varoufakis gegeven lezing. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/24/het-neo-imperialistisch-dollarplan-van-de-vs-uitgelegd-door-yanis-varoufakis/
2 26 Vooral de vermogende particuliere belegger profiteert van de winsten van grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven, doordat een relatief klein aantal welgestelde particuliere beleggers in Nederland voor vele miljarden aan aandelen in AEX-bedrijven heeft, veel meer dan de grote pensioenfondsen; door Charlotte Klein en Eva Wiessing. https://nos.nl/artikel/2465304-groepje-particuliere-beleggers-profiteert-meest-van-winsten-grote-bedrijven
2 28 De grootste agro- en voedingsbedrijven ter wereld, zoals Cargill, Danone en Nestlé, hebben sinds 2020 dankzij de corona-pandemie en de oorlog in Oekraïne miljardenwinsten gemaakt. Slechts 4 bedrijven – Archer-Daniels Midland, Bunge, Cargill en Dreyfus – blijken meer dan 70% van de wereldwijde graanhandel te controleren. Greenpeace roept internationale, nationale en lokale beleidsmakers op om een einde te maken aan het monopolie van dit soort bedrijven, en om transparantie en strengere regelgeving voor de activiteiten van deze sector; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/28/rapport-greenpeace-grootste-agro-en-voedingsbedrijven-maken-miljardenwinsten-dankzij-oorlog-en-pandemie/
3 01 Plastics vormen een te belangrijk onderdeel van het moderne leven, van bouwmaterialen tot voedselverpakkingen, terwijl de productie ervan een aanzienlijke uitstoot veroorzaakt, en afgedankt plastic vaak land en oceanen vervuilt. Toch zal de consumptie van plastic in de G20-landen tegen 2050 naar verwachting bijna verdubbelen, zolang er geen wereldwijde maatregelen worden genomen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/01/we-zijn-op-weg-naar-verdubbeling-wegwerpplastic-tegen-2050/
3 02 Waar stikstofvervuiling voor het grootste deel valt te herleiden tot de landbouw, geldt dat niet voor de uitstoot van broeikasgassen: de landbouw als geheel stoot jaarlijks 12% van de broeikasgassen uit. Wegverkeer, huishoudens en industrie zijn grotere bronnen. Sinds 1995 nam de totale landbouwproductie in Nederland met 20% toe. Opmerkelijk genoeg nam het belang van de landbouw voor de Nederlandse economie tegelijkertijd juist sterk af. De totale economische waarde van de landbouwsector daalde van 3% van het bruto nationaal product in 1995 naar 1% in 2020 door Rolf Schuttenhelm. https://www.nu.nl/klimaat/6253464/verduurzaming-van-landbouw-is-laatste-vijftien-jaar-gestagneerd.html
3 06 [GjH, Na al die jaren dat de VVD de grootste partij is:] Steeds meer Nederlandse huishoudens zijn financieel kwetsbaar of zelfs financieel ongezond. In 2022 ging het in totaal om 6:10 Nederlandse huishoudens. In 2021 was dat nog 1:2; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2466415-zes-op-de-tien-huishoudens-komen-niet-of-moeilijk-rond
3 22 Tijdens de ’Bretton Woods’-jaren 1944-1971 waren er geen grote financiële crises. Geldcreatie door banken en hun klanten, en dus schuldgroei, was goed gereguleerd. Er waren geen private internationale kapitaalstromen, en dus geen rusteloze mondiale vermogensmarkten. De les van de rampzalige jaren ’30 was geleerd. Ze werd vanaf de jaren ’70 weer vergeten. Daarna werden crises het nieuwe normaal: de mondiale aandelencrash van 1973, de Savings & Loans-crisis van 1986-1989, de Black Tuesday-aandelencrash in 1987, de vastgoedbubbel die in 1989-1994 leegliep, de Azië-crisis van 1996, de dotcom-bubbel, die in 2000 barstte, de eurocrisis van 2010-2015… Hogere prijzen van aandelen zorgen immers voor méér, en juist niet voor minder vraag naar aandelen. Zo wordt een spiraal omhoog ingezet, met ongereguleerde stijgende geldcreatie en oplopende schulden, en met stijgende rendementen op aandelen, huizen en obligaties. Kortom, de wereld van het afgelopen decennium; door Dirk Bezemer. …van 5 decennia, zou ik zeggen.https://www.groene.nl/artikel/normaal-2023-03-22
3 24 Nederlandse bedrijven hebben in 2022 samen € 327 miljard winst geboekt. Dat is het hoogste bedrag sinds het CBS eind vorige eeuw begon met meten. Het vorige record stond op € 288 miljard en werd in 2021 genoteerd. In deze metingen zijn de winsten van financiële bedrijven als banken en verzekeraars niet meegenomen; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6256662/bedrijven-boeken-327-miljard-euro-winst-en-breken-record-van-jaar-eerder.html
4 11 De huidige bankencrisis heeft dezelfde oorzaak als die van 2008. De banken worden gered, zonder voorwaarden, terwijl de gewone Amerikaan [en Zwitser; GjH] opnieuw de rekening betaalt. De mensen werden na 2008 wanhopig en stemden daarom op iemand als Trump; door Noam Chomsky in gesprek met David Barsamian, vertaald door Lode Vanoost. Ik zou als Amerikaan op Donald Trump gestemd hebben om niet op de neoliberaal kapitalistische Hillary Clinton te stemmen (en later zou ik spijt gehad hebben van die keus, terwijl Clinton geen optie voor mij bleef). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/11/dolgedraaid-kapitalisme-en-de-bankencrisis/
4 14 Anders dan de mainstreammedia ons doen geloven brengen cryptomunten en speculatie (kopen met het doel later duurder te verkopen) immer crises in de bankenwereld, terwijl een bank slechts over 3% van het uitgeleende bedrag hoeft te beschikken. Grootste slachtoffer zijn telkens de gewone belastingbetaler en het hele Zuiden. De enige oplossing is socialisering van heel de bankensector. Banken moeten weer een dienstverlenend instituut worden, dat op basis van normen voor een gemeenschappelijke instelling beheerd wordt; Eric Toussaint in gesprek met Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/14/eric-toussaint-crisissen-zijn-het-metabolisme-van-het-systeem-maak-van-banken-openbare-diensten/
4 20 De boekhouders van de financiële markten, die in alle talen zwegen toen er miljarden uit de publieke middelen geput werden om banken, bedrijven en de kapitalistische economie te redden, zijn weer helemaal terug. En natuurlijk met de roep om te bezuinigingen. Het op handen zijnde failliet, dat er wel degelijk is, zou dat van de financiële wereld moeten zijn, die opnieuw onze samenleving op de rand van een enorme crisis brengt, met alweer rampzalige sociale en economische gevolgen. Deze rampspoed was voorspelbaar en voorzien, want ze is het logische gevolg van een beleid dat heeft toegestaan dat de kapitaalbezitters op grote schaal bleven speculeren; door Jean-Paul Gailly, vertaald door Hilde Baccarne. Hij noemt ook de maatregelen, die wèl genomen zouden moeten worden: belastingen zouden rijkdom rechtvaardig moeten herverdelen en speculeren moet volstrekt voor eigen risico zijn; ook wanneer dat fout gaat.
4 20 Ruim een miljoen Nederlanders heeft gedurende het afgelopen kwartaal om hulp gevraagd vanwege hun financiële situatie. Een brede groep daarvan geeft aan dat ze door de onbetaalbare boodschappen niet altijd genoeg geld hebben om eten te kopen. Ook worden steeds meer maatschappelijke hulpvragen van mensen gesteld, die elders hulp krijgen of geven, zoals ouderen die het overzicht kwijt zijn en mensen die begeleid of beschermd wonen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6260262/ruim-miljoen-mensen-vroeg-in-eerste-kwartaal-hulp-vanwege-financiele-situatie.html
4 21 Het Belgische ‘Ahold Delhaize’, een fusie tussen de Delhaize Groep en Koninklijke Ahold NV, is een symbooldossier. Wat daar nu gebeurt, zal bepalend zijn voor andere bedrijven en sectoren. Wat daar uiteindelijk onder druk staat, is het voortbestaan van de wederzijdse dialoog tussen werkgever en werknemer. Voor zulke multinationals als Ahold Delhaize zijn het alleen de winstcijfers die tellen. Daarom zullen ze altijd strategieën hanteren tegen de belangen van de ‘kostenpost Personeel’ indruisen; door Maarten Luyten. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/21/symbooldossier-delhaize-sociale-strijd-wordt-juridische-strijd/
4 25 In plaats ervan dat de economie ingebed zit in onze sociale relaties, zijn onze sociale relaties ingebed in ons economisch systeem. “Gezonde concurrentie stimuleert de zoektocht naar efficiëntie, een breed productaanbod en constante innovatie in producten en businessmodellen. Een correct prijssignaal dat vrij kan schommelen, is daarvoor de eerste vereiste. (…) In een gezonde markt heeft de klant keuzevrijheid. (…) Deze vrije markt functioneert het best zonder interventies. De overheid moet bijkomende beleidsdoelstellingen vertalen in marktconforme instrumenten”, zet de Federatie van de Belgische Elektriciteits- en Gasbedrijven anno 2023 op haar website. Een economie gebaseerd op competitieve markten en concurrentie – dus marktwerking zonder staatsbemoeienissen, laat staan burgerinitiatieven – zou de meest efficiënte wijze van organisatie zijn. Overheidsingrijpen valt te vermijden, van zelforganisatie door burgers valt niet veel te verwachten. Indien deze markteconomie al niet als het normale wordt beschouwd, worden in ieder geval alternatieven – denk aan overheden of burgers die productie zelf in handen nemen – als verwerpelijk geduid. Dit is een denkwijze die ook ingebed zit in de huidige constructie van de EU, met haar focus op concurrentievermogen en economische groei, met slechts spaarzaam aandacht voor sociaal beleid; door Dirk Holemans. Het drijft – in mijn woorden – alle neoliberaal kapitalistische samenlevingen en heel de wereld waarin mensen kunnen leven naar een ongekende afgrond. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/25/kapitalisme-en-klimaat-onverzoenbaar-dit-systeem-bedreigt-onze-toekomst/
4 26 Vorige week bleek dat Nederland met € 53.000 per persoon naar de 4de plaats gestegen is op de ranglijst van gemiddeld BBP-per-inwoner. Al decennia lang worden linkse partijen “met hun ‘maakbare samenleving’” bespot en gekarikaturiseeerd door rechtse partijen. De resultaten van het denken dat de samenleving niet-maakbaar is, leveren ons vandaag de dag een vastgelopen elektriciteitsnet op, overschrijding van de grens van anderhalve graad, er is een tekort aan kinderopvang, een tekort aan belangrijke metalen, overal een gebrek aan personeel, een tekort aan water en een woningtekort; door Mirjam de Rijk. https://www.groene.nl/artikel/maakbaar-2023-04-26
4 30 Politiek econoom Grieve Chelwa legt uit waarom landen in het Zuiden keer op keer voor hulp naar het Internationaal Monetair Fonds moeten gaan. Hij vertelt hoe het IMF in wezen een instrument is van het Amerikaanse imperialisme en hoe haar beleid is ontworpen om landen in de schulden te houden. Hij praat ook over de veranderende aard van schulden en de rol van private spelers zoals BlackRock. Chelwa legt ook enkele manieren uit waarop landen in Azië en Afrika uit deze situatie kunnen komen, en het soort internationale kaders en beleid dat zou moeten worden geconstrueerd; door People’s Dispatch.
5 01 “Ik heb het over de 1% van de Belgische bevolking, [37 miljardairs; GjH] die in totaal een vermogen van € 662 miljard bezit. 662 miljard! Nooit eerder was er in ons land zo’n concentratie van rijkdom. En elders in de wereld ook niet trouwens”, zei PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw vandaag, “In ons land betaalt een miljardair vandaag 0% belasting op de meerwaarde die hij maakt op aandelen. Nul euro. Terwijl bij werkende mensen tot de helft van hun inkomen wordt belast. Ja, België is een belastinghel voor werknemers, maar een belastingparadijs voor de ultrarijken en multinationals (…) Ons voorstel voor een miljonairstaks ligt op tafel in het parlement. Wij willen een belasting invoeren van 1% op nettovermogens boven de 1 miljoen euro, 2% boven de 2 miljoen euro en 3% boven de 3 miljoen euro” door Raoul Hedebouw.
5 01 In essentie heeft de sociale strijd altijd gedraaid rond de verdeling van de rijkdom, of anders gezegd, rond de strijd over de meerwaarde of winst. De logica is: hoe lager de lonen en hoe slechter de werkomstandigheden (langer of harder werken voor hetzelfde loon) hoe hoger de meerwaarde of de winst. De laatste 40 jaar waren op dat vlak heel voordelig voor het kapitaal en nadelig voor de arbeid. In 1980 ontving de werkende bevolking 64% van de door hen geproduceerde rijkdom in België. In 2020 was dat gezakt tot 59%. Omgekeerd steeg het Belgische kapitaalaandeel van 35% naar 45%. Elke arbeider of bediende produceert meer rijkdom dan wat zij of hij aan loon ontvangt. Zonder die ‘meerwaarde’ of winst zou een werkgever geen personeel werven of in dienst houden. De winst belandt voor een groot gedeelte bij de werkgever en de aandeelhouders. De rest wordt geïnvesteerd of belegd in financiële activiteiten, hetgeen een eufemisme is voor pure speculatie; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/01/1-mei-met-zijn-basisbanenplan-staat-conner-rousseau-volledig-aan-de-verkeerde-kant/
5 04 Een kwart van de economische groei van Nederland stroomde vorig jaar naar het buitenland. Dat kwam doordat bedrijven hun gestegen winsten deels uitkeerden aan het buitenland. Het ging onder meer om Shell, dat het hoofdkantoor naar het Verenigd Koninkrijk verhuisde. De winsten van Nederlandse dochterbedrijven vloeiden voor een groot deel daar naartoe. Verder leidde ook een akkoord over de sluiting van het Groningse gasveld ertoe dat de Nederlandse economische groei in het buitenland terechtkwam; door NOS Nieuws. Over de vraag of dat kwart anders in Nederland besteed zou zijn, rept het artikel niet. Volgens mij maakt het helemaal niet uit of financiële markten vanuit Nederland of vanuit ‘het buitenland’ benaderd worden. https://nos.nl/artikel/2473755-kwart-van-nederlandse-economische-groei-ging-vorig-jaar-naar-buitenland
5 07 Samen met 3 andere bedrijven (Archer-Daniels-Midland Company, Bunge en Cargill – met z’n vieren bekend als ABCD) beheerst Louis Dreyfus zo’n 70 tot 90% van de wereldwijde graanhandel [Hoe verontrustend is dit? GjH]. Het is daarnaast een grote speler in het verhandelen van onder meer rijst, koffie, katoen en suiker. En ondanks – of misschien wel juist dankzij – alle problemen op de graanmarkt gaat het Louis Dreyfus voor de wind, blijkt uit de jaarverslagen, die het bedrijf inleverde bij de Nederlandse Kamer van Koophandel. Het bedrijf verkocht vorig jaar voor bijna $ 58 miljard (€ 52 miljard) aan grondstoffen, 10 miljard euro meer dan een jaar eerder. Louis Dreyfus Holding bv keerde afgelopen 4 jaar $ 1.098 miljard (€ 994 miljoen) aan dividend uit. Vrijwel alles daarvan kwam uit bij matriarch Margarita Louis-Dreyfus en haar directe familieleden, want via de Amsterdamse Akira bv [Amsterdamse, waarvan akte; GjH] bezit zij 96% van de aandelen van het handelshuis; door Gidi Pols. https://nos.nl/artikel/2474154-russisch-zwitserse-miljardair-ontvangt-megadividend-uit-bedrijf-in-nederland
5 16 De ontmanteling van de voormalige kerncentrale Dodewaard, die al sinds 1997 stil ligt, moet in 2045 beginnen. Het bedrijf achter die centrale draagt € 162 miljoen daaraan bij. De rest van de kosten, die geschat worden op € 243 tot 334 miljoen [en hoe reëel is die schatting? GjH], zullen door de belastingbetaler worden opgebracht; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2475367-staat-draait-op-voor-kosten-ontmanteling-kerncentrale-dodewaard en
5 17 Ik heb het boek “Voorbij de groei; het leven na het kapitalisme” (2021) uit. Het is geschreven door Tom Jackson en in 2022 vertaald door Frederique Hijink. Het fascineerde me, omdat ik al sinds de jaren ’70 iets tegen elk ‘kapitalisme’ koester (en daarentegen ‘een democratisch gecontroleerd socialisme’ omarm). Jackson’s verhaallijn is dat wij leven in de verhalen, die we onszelf vertellen. Dat herken ik. Lang hebben we geloofd in de verhalen dat alles wat we door ‘aanbod en vraag’ verhandelen leidt tot kwaliteitsverbetering, lage prijzen en tevredenheid. Èn dat de overheid geld verkwist. En dat we dit ook in de natuur kunnen zien, waaraan Charles Darwin met zijn survival of the fittist (1869) een hele evolutietheorie wijdt. Echter, binnen een kapitalistische economie, zo legt Jackson uit, die draait om ‘omzet en winst’, is kwaliteit van de leefomgeving, noch van producten, noch onze tevredenheid, zelfs onze volksgezondheid geen doel. ‘Ontevredenheid’ is zelfs een drijfveer om ‘omzet en winsten’ te genereren en zolang activiteiten ‘onder de streep’ winst genereren zijn ze geoorloofd. Worden ze belangrijk gevonden. Ook de analogie met de natuur deugt niet, want ook in de natuur draait veel om samenwerking en symbiose. Survival of the fittist (de overleving van de best aangepaste [soort; GjH]) gaat over samenwerking met en bescherming tegen andere individuen en soorten om in hun leefomgeving te komen tot voortplanting. Willen we ‘tevredenheid’, zo redeneert Jackson, dan zullen we ons moeten gaan voorstellen wat nodig is om die te bereiken en ons doof houden voor wat het grootbedrijf – gesteund door onze vooralsnog meest invloedrijke politici – ons louter en alleen vanwege haar brutale eigenbelang aanpraat.
5 22 Het is elke dag wel wat; vandaag is het Internationale Dag van de Biodiversiteit.
In het kapitalisme heeft een bos geen waarde tot het is gekapt. Als je dat eenmaal doorhebt, begrijp je wat aan de wortel ligt van onze ecologische crisis; op de Gütmensch-scheurkalender van vandaag.
5 25 De voorgestelde overeenkomst tussen de EU en Mercosur-landen wordt door verschillende boeren en maatschappelijke organisaties, parlementen en regeringen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan bestempeld als een ramp voor het klimaat, de landbouw, de mensenrechten en de natuur. Uit analyses van verschillende organisaties blijkt dat lagere tarieven en minder controles op producten zoals Europese auto-onderdelen, pesticiden en Zuid-Amerikaans rundvlees het behalen van de doelstellingen van de Europese Green Deal zullen ondermijnen; door Greenpeace België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/25/eu-mercosur-handelsakkoord-greenpeace-besproeit-gebouw-van-europese-raad-met-pesticiden/
5 27 Over hoe via belastingen geld van huishoudens overgeheveld wordt naar grootbedrijven: de zware industrie betaalt een veel lager belastingtarief dan huishoudens en kleine bedrijven. Wie minder dan 170.000 kuub gas per jaar gebruikt, betaalt 49 cent belasting per kuub. Boven de 10 miljoen kuub betalen bedrijven nog maar 4 cent: 1/12; door Jeroen Kraan met inzichtelijke grafieken. https://www.nu.nl/klimaat/6265313/huishoudens-en-kleine-bedrijven-draaien-op-voor-energieverbruik-industrie.html
2 27 De Europese Commissie draait om onduidelijke redenen een beslissing van haar eigen Medicijnagentschap terug, waardoor het monopolie op een multiple sclerose-medicijn hersteld wordt ten gunste van fabrikant Biogen. Daardoor mag de farmaceut op het hele continent nog zeker 2 jaar monopolieprijzen rekenen. Heel even kregen farmaceuten de kans om het dure medicijn tegen MS na te maken. Dat had spectaculaire prijsdalingen als gevolg; alleen in Nederland leidde dit al tot besparingen van bijna € 45 miljoen per jaar. Nu het Amerikaanse farmaconcern gewoon weer 2 jaar haar hoge prijs mag rekenen, vloeit al dat geld weer naar Biogen; door Lucien Hordijk. https://www.ftm.nl/artikelen/biogen-melkt-een-monopolie-op-een-oud-ms-medicijn-uit
5 30 Onder het regime van de Westerse gebonden oligarchie in de vorige eeuw werd het grootste deel van de Venezolaanse goudvoorraad opgeslagen in Londen. Toen huidige Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn progressieve regering het goud wensten aan te spreken voor sociale ontwikkelingsnoden, werd het geconfisqueerd door de Britse regering. Dat is een fundamentele aanval op de soevereiniteit van een staat. En het verbindt landen, die sancties van de VS en hun Westerse bondgenoten vrezen; de BRICS. Het herinnert allemaal aan de vroegere koloniale praktijken van het Westen en het benadrukt het huidige Westerse imperialistische. Drie jaartallen, die de drang naar de-dollarisering sterk hebben aangescherpt: 2012, toen de VS Iran loskoppelden van het Swift-systeem, dat wereldwijd alle internationale betalingen afhandelt onder controle van de Amerikanen. Rivalen vroegen zich meteen af of zij, na Iran, de volgende zouden worden. In 2014 straften de Westerse landen Rusland na inlijving van de Krim, wat Moskou ertoe aanzette om van economische autonomie zijn prioriteit te maken. En in 2017 ontketende Washington een handelsoorlog tegen Peking, die de hightechsector trof; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/30/brics-landen-willen-wereldhandel-de-dollariseren/
5 30 Alleenwonenden leven een financieel-kwetsbaarder leven dan samenwonenden. Ze hebben maar één inkomen, terwijl de vaste kosten voor een auto, energie, een huur- of koophuis en verzekeringen ongeveer hetzelfde zijn: het leven is voor alleenwonenden adembenemend duur. Je kunt minder opzijzetten van je loon, waardoor je minder reserve hebt. Wanneer je je werk kwijtraakt, is er niemand waarop je kunt terugvallen. Daar komt de hoge belastingdruk voor alleenstaanden zonder kinderen bij. De categorie ‘alleenwonende met één inkomen’, blijkt voor de belastingdienst niet te bestaan. Alleenwonenden hebben, als enigen, geen enkel belastingvoordeel. Alle forfaitaire belastingen zijn oneerlijk als dat forfait per huishouden geldt; door Karlien De Vrieze over “Solo” (2014, maar nog steeds actueel) geschreven door Nathalie Le Blanc. En dan hebben we het nog niet gehad over alle beslissingen die een alleenwonende elke dag alleen moet nemen, en de gevolgen daarvan. https://visie.net/artikel/de-maatschappij-richt-zich-niet-tot-alleenwonenden
6 02 Ongebruikte en onverkochte goederen worden binnen de Europese Unie vernietigd. Eerder dit jaar raakte bekend dat in 2022 naar schatting voor bijna € 22 miljard aan geretourneerde kleding en elektronica vernietigd is. Onethisch en zou niet mogen bestaan [als we duurzaam zouden willen leven; GjH], of het nu om elektronica, kleding of schoenen gaat. Een verbod op het vernietigen van spullen is in voorbereiding. Aangaande het teveel aan kleding en dus ook het teveel aan textielafval blijken Europese parlementsleden van over het hele politieke spectrum dat nu een halt toe te willen roepen. De textielindustrie moet nu van het Europarlement veranderen en ecologische en sociale rechten gaan borgen. Fast fashion heeft een aantrekkingskracht op ons en nieuwe kleding is de norm; oude kleding is een wegwerpproduct. De vandaag aangenomen EU-textielstrategie moet hier wat aan doen; door Sarah Vandoorne en Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/02/gedaan-met-afdankertjes-verbranden-europees-parlement-keurt-textielstrategie-goed/
6 03 Het moet overal in ons land mogelijk blijven om gratis contant geld op te nemen. Banken moeten daartoe verplicht worden, waarbij de bijna halvering van het aantal geld-automaten sinds 2015 een halt wordt toegeroepen. De beschikbaarheid van contant geld gaat wettelijk geregeld worden, liefst nog dit jaar. “Contant geld is de enige vorm van publiek geld. Het is een publiek anker in het betalingsverkeer en draagt bij aan het vertrouwen in het bredere financiële systeem”, aldus minister van Financiën Sigrid Kaag. Daarnaast zijn een backup voor digitale transacties en een zwart geldciruit (iets anders dan crimineel circuit) wenselijk en mensen met een beperking, (nog) niet ingeburgerde mensen en ouderen kunnen of willen, soms ook om principiële redenen, met cash betalen; door NOS Nieuws en René de Monchy in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://nos.nl/artikel/2477204-kaag-wil-contant-geld-wettelijk-regelen en https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/bdd6e665-eb55-4c5b-a43c-e5365cb05c6e/2023-06-03-is-er-toekomst-voor-cash
6 04 Het is niet moreel dat 3 mensen aan de top meer rijkdom bezitten dan 165 miljoen Amerikanen aan de onderste helft van de Amerikaanse samenleving. Maar president Joe Biden ondertekende zaterdag een overeenkomst, die rijke belastingfraudeurs zou beschermen tegen strengere handhaving van de belastingdienst en tegelijkertijd bezuinigingen doorvoerde op belangrijke armoede-bestrijdingsprogramma’s. Tegelijkertijd waren senator Bernie Sanders en andere progressieve bondgenoten druk bezig met het aan de kaak stellen van het immorele economische systeem in de VS, waarin een handjevol megabiljonairs rijker zijn dan tientallen miljoenen hardwerkende, maar laagbetaalde arbeiders en hun gezinnen. De bijzondere belangen van ‘het grote geld’ “willen ons verdelen”, zei Sanders tijdens een bijeenkomst in South Carolina over leefbare lonen, “en wij zijn vastbesloten om werkende mensen bij elkaar te brengen”; door Jon Queally. https://www.commondreams.org/news/immoral-inequality-bernie-sanders
6 06 Op 30 mei heeft de Eerste Kamer de ‘Wet toekomst pensioenen’ aangenomen, laat mijn ABP weten, en dat deze wet ervoor zorgt “dat de regels voor pensioen beter passen bij deze tijd”. Maar dan weet ik nog niets. Wanneer past iets beter bij deze tijd? Het schijnt er iets mee te maken te hebben dat ‘we steeds ouder worden en vaker wisselen van baan’. Maar, zo vraag ik mij af, worden 65-jarigen ook ouder dan vroeger? En hoe zit dat voor 67-jarigen? Volgens mij wordt de hoogte van de gemiddelde leeftijd voornamelijk veroorzaakt door het voorkomen van sterfte van mensen onder die leeftijd, met name baby’s en kinderen. En kun je vaker van baan wisselen dan ik gedurende mijn arbeidzame leven, met zegge en schrijven één vaste baan? Maar, zo gaat ABP verder, pensioenfondsen kunnen nu de pensioenen niet altijd verhogen, ook al gaat het goed met de economie. Dan lees ik ‘of verlagen als het slecht gaat met de economie’. Hoeze ‘de economie’? Het gaat toch om het rendement op louter en alleen haar beleggingen? Verderop in het schrijven staat dat ‘we mee- en tegenvallers samen blijven delen. Zo zou pensioen voor iedereen betaalbaar en eerlijk blijven. Het gaat er dus om meer geld met geld maken, met de kans of verlies van de inzet. Ze zullen er goed hun best op gedaan hebben, de jongens en meisjes van het ABP, maar ze zijn vergeten iets over duurzaamheid & volksgezondheid en beleggen in hun epistel op te nemen; hier wordt ik niets wijzer van.
6 06 (5 13) De laatste 10 jaar is de ‘degrowth-filosofie’ geconcretiseerd in tal van concrete verandervoorstellen: 1) Minder spullen en betere spullen in een kringloopeconomie 2) Herverdeling van werk binnen een deeleconomie 3) Vermogensbelasting 4) Herlokalisering van productie en consumptie 5) democratisering van de economie 6) Universele basisdiensten en 7) nieuwe indicatoren, die meten hoe goed het gaat met het aantal gezonde jaren, met de natuur, met de onderwijskwaliteit, …; door Dirk Holemans. https://oikos.be/degrowth-is-de-enige-manier-om-de-planeet-te-redden/
6 15 Verzet tegen de roofzuchtige Westerse alleenheerschappij is de materiële basis van de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika); economische en politieke gelijk-soortigheid is uitdrukkelijk geen doelstelling. De BRICS is een betrekkelijk nieuwe organisatie van landen gebaseerd op de beginselen van consensus, gelijkheid, niet-inmenging, strikte naleving van het Handvest van de Verenigde Naties en al zijn beginselen, en wederzijds respect. Er zijn bijna 20 lidmaatschapsaanvragen binnengekomen van landen als Algerije, Bangladesh, Egypte, Indonesië, Iran, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. De BRICS-bank werd al in 2014 opgericht om ontwikkelingshulp te financieren als een toekomstig alternatief voor het IMF en de Wereldbank met hun voorwaarden voor economische en politieke inmenging. Tenslotte hebben de BRICS zich voorgenomen een gemeenschappelijke munt voor de lidstaten in te voeren en een ontwikkelingsbank voor hun internationale handel te creëren. Een dergelijke munt zou een belangrijke stap zijn in de richting van de-dollarisering, waar veel landen om vragen; door Saïd Bouamama, vertaald door Frans De Maegd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/15/kantelende-wereldverhoudingen-15e-brics-top-wordt-superbelangrijk/
6 22 In de naderende ‘hervorming’ van het pensioenstelsel begin 2024 zijn afspraken gemaakt om werknemers en zelfstandigen zonder pensioenregeling te stimuleren om toch pensioen op te gaan bouwen. Zo kan die ‘witte vlek’ van pensioenlozen verkleind worden. Maar er is ook nog een ‘grijze vlek’; werknemers die magere pensioenen opbouwen. Het gaat om pensioenregelingen van een miljoen Nederlanders die lopen bij verzekeraars en premie-pensioeninstellingen. Hierbij wordt eigenlijk net als in het nieuwe pensioenstelsel via persoonlijke potjes geld belegd. De inleg staat vast en de opbrengst is afhankelijk van beleggingsprestaties. Bij pensioenfondsen in het oude stelsel stond juist de belofte van een bepaalde uitkering vast; door Thijs Rösken. https://www.nu.nl/economie/6269002/teleurstelling-dreigt-voor-een-miljoen-mensen-met-mager-pensioen
7 11 Het is schrijnend om te zien hoe een clubje superrijken steeds rijker wordt, terwijl de mensen die die rijkdom creëren financieel met moeite de maand doorkomen. In een brief aan de eerste minister van België vraagt Oxfam daarom zo snel mogelijk werk te maken van een progressieve vermogensbelasting op vermogens van meer dan € 1 miljoen. Deze belasting, aan een progressief tarief van 1 tot 4%, treft slechts een klein en rijk deel van de bevolking en zou in België naast sociale rechtvaardigheid meer dan € 20 miljard per jaar opleveren; door Guido Deckers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/11/zonder-vermogensbelasting-geen-fiscale-rechtvaardigheid/
7 17 Hedendaagse mainstream-economen discussiëren over 3 types inflatie: vraaggestuurde inflatie (teveel geld jagend op te weinig goederen), kostengestuurde inflatie (door stijgende grondstofprijzen en lonen) en ingebouwde inflatie (vanwege te verwachten kostenstijgingen). ‘Binnenlandse winsten’ blijken daarentegen in 2022 voor 45% van de gemiddelde verandering in verbruiksdeflatoren (inflatie) verantwoordelijk geweest te zijn, terwijl stijgende importprijzen slechts voor 40% aan inflatie bijdroegen. Enkele van de belangrijkste factoren, die bijdroegen tot de stijging van de importprijzen, zijn de onder-brekingen van de aanvoerketen door de Covid-19-pandemie, de oorlog in Oekraïne en Westerse sancties tegen Rusland. De problemen met de aanvoerketen na de pandemie waren medio 2022 grotendeels verholpen en sommige grondstofprijzen zijn daarna gedaald, maar bedrijven hebben de prijzen desondanks verder laten stijgen. Veel economen en leidinggevenden van Westerse Centrale banken hebben die stijging van bedrijfswinsten over het hoofd gezien en schoven de schuld van de inflatie geheel onterecht en met alle nare gevolgen vandien in de schoenen van de loonmassa van werknemers; door Ben Norton, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/17/imf-bedrijfswinsten-waren-grootste-aanjager-inflatie-in-europa/
1 09 Wanneer het herstel van de ozonlaag in het huidige tempo doorgaat, is het de verwachting dat de beschermende laag rond de aarde in 2040 terug is op de waarden van 1980, met uitzondering van Antarctica en het Noordpoolgebied. De ozonlaag boven het Noordpoolgebied zal dan in 2045 hersteld zijn. Boven Antarctica – waar de laag zo dun is dat er een gat in zit – is de verwachting dat de laag in 2066 hersteld zal zijn; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2459273-ozonlaag-naar-verwachting-binnen-enkele-decennia-hersteld-vn-roemt-aanpak
1 10 De zomer van 2022 was de warmste zomer ooit gemeten in Europa. Gekeken naar het hele jaar, was het in Europa het op 2020 na warmste jaar. In Nederland waren twee andere niet nader genoemde jaren gemiddeld warmer dan vorig jaar. Voor veel andere landen in West-Europa was het vorig jaar wel het warmste jaar ooit gemeten. Niet alleen in Europa was het record-warm: ook in grote delen van het Midden-Oosten, Centraal-Azië en China, Zuid-Korea, Nieuw-Zeeland en Afrika was dat het geval; door Heleen Ekker. https://nos.nl/collectie/13871/artikel/2459350-zomer-2022-was-europa-s-warmste-zomer-ooit-gemeten
1 11 De vliegtaks is per 1 januari verhoogd naar € 26 en bovendien gaan vliegtuig-maatschappijen betalen voor hun CO2-uitstoot op Europese vluchten; door NOS Nieuws. Dat de vliegtaks berekent wordt per vlucht en niet per kilometer of mijl maakt lange(re) vluchten relatief goedkoper en waarom niet betalen voor CO2-uitstoot op niet-Europese vluchten? https://nos.nl/artikel/2459489-vliegbelasting-omhoog-maar-gaan-we-ook-echt-minder-vliegen
1 24 Bedrijven gaan niet beslissen om over te schakelen op schone technologieën als dat de productiviteit van hun werknemers niet verhoogt. Meer energie gebruiken in de productie over de hele planeet betekent de opwekking van schone energie democratiseren voor elke inwoner van de aarde. Dit is de reden waarom, ondanks politieke retoriek en mooie woorden, de accumulatie van CO2 in de atmosfeer niet alleen toeneemt, maar de laatste jaren ook versnelt. Dat zal ons binnen enkele jaren dichter bij een point of no return brengen en dus bij het begin van het uitsterven van de mensheid; door Gustavo Petro Urrego, de president van Colombia, en vertaald door de vertaaldesk van De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/24/we-moeten-het-kapitalisme-begraven-of-het-zal-ons-begraven/
2 16 Wat opvalt is het schandalig misbruik van het argument ‘klimaat’ door de voorstanders van nieuwe atoomcentrales; rechtse krachten, die al meer dan 40 jaar hun voeten vegen aan de waarschuwingen over de dreigende klimaatontaarding, werpen zich nu op als klimaatkampioenen om de bouw van nieuwe atoomreactoren er door te krijgen. Er heerst een ontstellend gebrek aan kennis over de huidige technische mogelijkheden van een nucleair vrije en klimaatvriendelijke energietransitie; door Wiebe Eekman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/16/schandelijk-misbruik-van-het-klimaat-voor-de-bouw-van-nieuwe-kerncentrales/
3 14 Voor Nederland was 2022 een extreem klimaatjaar met een dubbel record: nooit eerder werden zoveel zonuren genoteerd en het was het droogste jaar ooit gemeten. Het noordelijk halfrond warmt da ook sneller op dan het zuidelijk. In 2020 bereikte het noordelijk halfrond de grens van 1,5°C al. Als de opwarming in hetzelfde tempo doorzet, zal dit wereldgemiddeld rond het jaar 2033 een feit zijn; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6255198/2022-was-droogste-jaar-ooit-in-nederland-dat-al-23-graden-is-opgewarmd.html
3 26 Samen zijn de Nederlandse olieraffinaderijen goed voor 6% van alle CO2, die in Nederland wordt uitgestoten. Industriële giganten als BP, Shell en chemiebedrijf Dow blijken een veel negatievere klimaatimpact te hebben dan hun concurrenten. Deze bedrijven produceren minder efficiënt, waardoor ze jaarlijks vele honderdduizenden extra tonnen CO2 uitstoten. Dit soort cijfers werd tot nu toe alleen per sector gepubliceerd, maar onderzoek via de Wet open overheid geeft inzicht in individuele fabrieken, die onder het toezicht van de NEa vallen. Die geven voor het eerst dit inkijkje in klimaatimpact van onze industriereuzen; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6256552/shell-bp-en-dow-hebben-een-veel-grotere-impact-op-het-klimaat-dan-concurrenten.html
4 01 Shell weet al sinds de jaren ’70 dat de verbranding van fossiele brandstoffen kan leiden tot zorgwekkende klimaatverandering (niet zoals eerder verondersteld sinds 1986). Echter, het bedrijf gebruikt deze informatie niet om te verduurzamen, maar richt zich juist op steenkool. In reactie op de oliecrisis richtte het bedrijf in 1974 Shell Coal International op; door Birte Schohaus en Merel de Buck. https://www.ftm.nl/artikelen/shell-klimaat-steenkool?
4 18 Op 9 september 2022 hebben de Greenpeace-kantoren in België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Spanje, het kantoor Centraal- en Oost-Europa en de Greenpeace European Unit de Europese Commissie gevraagd haar beslissing te herzien om atoomenergie en fossiel gas in de taxonomie op te nemen. De Europese Commissie heeft dit verzoek op 8 februari 2023 verworpen. Nu hebben de 8 Greenpeace-kantoren een beroep ingediend tegen de lijst van duurzame investeringen (de EU-taxonomie), die de Europese Commissie in 2022heeft beslist. Daarnaast betwisten de organisaties BUND (Friends of the Earth Duitsland), ClientEarth, Transport and Environment en het WWF European Policy Office de opname van fossiel gas in de taxonomie door de Europese Commissie. De Oostenrijkse regering heeft eveneens een vraag ingediend bij het gerecht om deze daad van greenwashing door de Europese Commissie te annuleren; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/18/greenpeace-stop-greenwashing-gas-en-kernenergie-door-europese-commissie/
5 06 Klimaatcorrespondent Jelmer Mommer, van De Correspondent, zegt over de spanning tussen klimaatbeleid en onze liberale vrijheid precies wat ik versta onder ‘een democratisch socialisme’, maar hij gebruikt het woord ‘socialisme’ niet: wij kiezen onze volksvertegenwoordigers die alle beleid vorm geven, willen we onze invloed op de opwarming van de aarde beperken dan kunnen deze volksvertegenwoordigers komen tot de benodigde beperkingen, die we ons via de regering zelf opleggen; door Jelmer Mommer, geïntervieuw door Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/4107f6b4-5905-4ac4-9ca2-9d283edfb3cc/2023-05-06-waarom-klimaatbeleid-onze-vrijheid-niet-hoeft-te-bedreigen
5 25 De 10 grootste uitstoters in het Europese emissiehandelssysteem zijn allemaal kolencentrales. Alle installaties in de ‘Top 10’ bevinden zich in Duitsland of Polen, behalve één: op de tiende plaats staat de Bulgaarse centrale Maritsa East 2. In 9 van deze 10 gevallen gaat het om bruinkoolcentrales. Deze centrales zijn samen verantwoordelijk voor zowat een kwart van de totale uitstoot van de energiesector in de EU, en voor 13% van alle emissies die onder het ETS-systeem vallen. En Nederland besliste vorig jaar om meer kolen te gaan verbranden (om de verminderde aanvoer van Russisch gas op te vangen); door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/25/de-tien-grootste-uitstoters-in-eu-allemaal-kolencentrales/
5 27 Als (klimaat-)wetenschapper ben je gedrild om onafhankelijk te zijn, om je niet te mengen in discussies en alleen maar te rapporteren: dit zie ik, dit meet ik, dit zijn de consequenties van ‘beleid A’ en dat van ‘beleid B’. Maar op een gegeven moment zie je: wat ik heb gerapporteerd – bijvoorbeeld voor het IPCC – daar is te weinig mee gedaan. Dan denk je: ja, ik kan doorgaan als wetenschapper en objectief blijven en gewoon alleen maar informatie geven, maar op een gegeven moment weet je: ik hèb die informatie geleverd, en de mensen van Extinction Rebellion, die hebben gewoon gelijk; door NOS Nieuws over klimaateconoom Reyer Gerlagh. https://nos.nl/artikel/2476719-wetenschapper-doet-mee-met-klimaatblokkade-ze-hebben-gewoon-gelijk Zo sloot Gerlagh zich vandaag aan bij Extinction Rebellion. Hij loopt rond met precies het dillema, waarmee ik ook rondloop. Democratische principes huldigend zou ik kiezen voor een dialectisch proces in onze samenleving, maar wanneer onze overheid teveel de belangen van enkelen behartigt en het algemeen belang verwaarloost voel ik de aandrang om onze samenleving dan maar ten behoeve van het algemeen belang te ontwrichten: laten we een Europese Revolutie ontketenen naar het voorbeeld van de Franse Franse in 1789-1799. Gerlagh houdt het nog netjes door zich aan te sluiten bij een demonstratie waarbij alleen maar de door de gemeente Den Haag gestelde grenzen met voeten getreden worden.
5 31 Het welzijn van mensen en de stabiliteit van de aardsystemen biodiversiteit, klimaat, luchtkwaliteit, meststoffen & water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Een van de voornaamste redenen om binnen de gestelde planetaire grenzen te blijven is het risico op kantelpunten; plotselinge en vaak onomkeerbare processen die zichzelf bovendien versterken, zoals het smelten van Groenlandse ijs. Op veel plekken op de aarde worden de gevolgen van de grensoverschrijdingen nu al gevoeld. Dat is bijvoorbeeld goed te zien aan extreem weer en biodiversiteitsverlies. Met uitzondering van ‘luchtkwaliteit’ worden momenteel alle grenzen wereldwijd overschreden. We gebruiken de aarde op een manier die niet vol te houden is. Daarmee nemen we enorme risico’s met de toekomst van de beschaving en alles wat op aarde leeft; door Marijn Duintjer Tebbens. Niets nieuws lijkt mij. Deze antropocentrische benadering voegt ook niets toe. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2477243-nieuw-onderzoek-aarde-is-ernstig-ziek-maar-niet-ongeneeslijk
6 05 Welvarende landen zijn al 3 jaar te laat met het nakomen van hun belofte om jaarlijks $ 100 miljard in te zetten voor arme landen om daar de gevolgen van de klimaat-verandering aan te pakken. Bovendien gebruiken de donorlanden boekhoudkundige trucs om de geleverde steun op te blazen. Volgens cijfers van OESO, de ‘club van rijke landen’, hebben de ondertekenaars van de belofte in 2020 zo’n $ 83,3 miljard uitgegeven aan klimaatsteun voor lage- en middeninkomenslanden. Echter, slechts $ 24,5 miljard van dat bedrag kan daadwerkelijk als klimaatsteun worden gezien. En dan wordt het geld, dat kwetsbare landen wèl krijgen, in plaats van giften vaak verstrekt in de vorm van leningen die [onder voorwaarden; GjH] terugbetaald moeten worden. Tenslotte blijkt dat tot een derde van de officiële klimaatsteun geen nieuw geld is, maar financiering uit het budget voor ontwikkelings-samenwerking [geld dat geldt als een soort genoegdoening van eerdere kolonisatie; of dat rechtvaardig is, mag iedereen voor zichzelf uitmaken; GjH], maar het idee ontstaat dat rijke landen armere landen met minachting behandelen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/05/rijke-landen-komen-beloftes-rond-klimaatfinanciering-niet-na/
6 09 Met een jaarlijkse uitstoot van 54 miljard ton CO2 is de menselijke uitstoot van broeikasgassen ongekend hoog. De mensheid heeft ervoor gezorgd dat de temperaturen sinds het einde van de negentiende eeuw al met 1,14ºC zijn gestegen en dat die opwarming nog steeds met ongekende snelheid toeneemt: meer dan 0,2ºC per decennium. De hoogst gemeten temperaturen op land stijgen zelfs 2x zo snel. En het zijn juist die temperaturen, die het meest relevant zijn voor de recordhitte die mensen voelen, en die bosbranden veroorzaken. Dit alles betekent dat het resterende ‘koolstofbudget’ nu nog zo’n 250 miljard ton bedraagt. In het huidige tempo is dat in minder dan 6 jaar op; door Piers Forster. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/09/co2-uitstoot-is-hoger-dan-ooit-en-de-aarde-warmt-tegen-recordtempo-op/
6 10 Met hogere temperaturen neemt de verdamping toe, en daarmee ook het risico op droogte. Ingewikkelder is regenval. Hoeveel regen er valt en waar die regen valt, hangt af van de ligging van hogedrukgebieden (met droog en zonnig weer) en lagedrukgebieden (met buien). Droogte en wateroverlast ontstaan door de periode waarin zulke weersystemen op één plek blijven. Bij een sterke straalstroom, een normaal krachtige, heen en weer slingerende westenwind op zo’n 10 km hoogte, wisselen droge en natte periodes elkaar snel af. Bij een zwakke straalstroom kunnen ‘blokkades’ ontstaan (hogedrukgebieden die op één plek blijven). Dit is waarmee we momenteel in Canada en Groot-Brittanië mee te maken hebben: hoge drukgebieden blijven daar op hun plek en de straalstroom is geblokkeerd. In bepaalde regio’s regent het onophoudelijk en andere regio’s kampen met droogte; door Rolf Schuttenhelm. https://www.nu.nl/klimaat/6267301/droge-zomers-komen-dertig-jaar-eerder-dan-verwacht-wat-is-er-aan-de-hand.html
6 14 Nooit eerder was het water in de Noord-Atlantische Oceaan zo warm als nu. Oude records zijn verpulverd. Normaal worden records met hooguit 1/10 graad gebroken, maar de volledige Noord-Atlantische Oceaan is nu gemiddeld 0,5°C warmer dan het voorheen warmste jaar. Het onderliggende verhaal is dat het oppervlaktewater in de Atlantische Oceaan al tientallen jaren steeds warmer wordt. De oorzaak daarvan is de oplopende concentratie broeikasgassen in de lucht; door Rolf Schuttenhelm. https://www.nu.nl/klimaat/6267840/atlantische-oceaan-was-nog-nooit-zo-warm-experts-op-zoek-naar-oorzaken.html
6 20 Europa is de snelst opwarmende regio op aarde. Het warmt er 2x sneller op dan het globaal gemiddelde, de zomer van 2022 was daar de warmste ooit gemeten en de extreme temperaturen hebben er meer dan 16.000 dodelijke slachtoffers geëist. Over heel Europa viel er in 2022 minder neerslag dan normaal. Ook warmen de Europese wateren snel op. Het oppervlaktewater van zowel de Baltische, Middellandse en Zwarte Zee warmt 3x sneller op dan het globaal gemiddelde. Men spreekt van ‘hittegolven onder water’, die ertoe leiden dat bepaalde mariene diersoorten wegtrekken of uitsterven. Onze huidige kennis van het klimaatsysteem en de ontwikkeling daarvan leert ons dat dit soort gebeurtenissen deel uitmaken van een patroon waardoor hittestress extremer en intenser zal worden in heel Europa; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/20/europa-is-snelst-opwarmende-regio-ter-wereld/
6 22 Verschillende luchtvaartmaatschappijen doen het voorkomen dat hun passagiers de CO2-uitstoot van hun vlucht kunnen “compenseren” of “neutraliseren”. Andere doen alsof het mogelijk is om met hen “duurzaam” of “groen” te vliegen, terwijl de luchtvaartsector geen technologische oplossingen heeft om de uitstoot van broeikasgassen te voorkomen. Soms vragen ze een extra bijdrage voor duurzame vliegtuigbrandstoffen, maar die zijn nog lang niet klaar voor gebruik op grote schaal; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/22/groen-vliegen-bestaat-niet-klacht-tegen-17-vliegmaatschappijen-voor-greenwashing/
7 03 Sinds begin maart blijken de oceanen, en met name de Atlantische Oceaan, totaal onverwacht zeer sterk aan de oppervlakte opgewarmen. Ten westen van Ierland is het water aan de oppervlakte 4 tot 5°C warmer dan ooit gemeten, terwijl normaliter 90% van de extra warmte door de toename van broeikasgassen in zee verdwijnt. Het weer in Nederland en [veel; GjH] andere West-Europese landen wordt sterk bepaald door ‘de Warme Golfstroom’ in die oceaan; door Heleen Ekker. https://nos.nl/artikel/2481180-sterke-opwarming-atlantische-oceaan-werpt-licht-op-tekortkomingen-meetsysteem
7 18 Sinds de eerste klimaattop van 1995 in Berlijn zijn we wereldwijd 60% meer CO2 gaan uitstoten. De resultaten zijn elke dag voelbaar. Er is geen tijd meer voor de omweg van de nieuwe gascentrales [en atoomcentrales; GjH]. We blijven groeien en de groene energie vangt alleen het ‘meer aan energie dat we verbruiken’ op. Dus blijft fossiele brandstof nodig om de motor van de eeuwige groei en de niet te stillen honger naar meer winst-optimalisatie te blijven voeden. Met de logica van economische groei koersen we recht op de apocalyps af. “System Change Not climate change”, de slogan van de klimaatspijbelaars: schakel alle niet urgente industriële activiteiten af; door Lieven De Cauter. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/18/code-rood-voor-gascentrales/
1 18 De klap die acteur Will Smith tijdens de Oscar-nominaties gaf aan presentator Chris Rock, leidde in 2022 tot 217.529 artikelen in de media. Dat is 100x meer dan de voedselcrisis in Malawi – waar meer dan een kwart van de bevolking onvoldoende te eten had. De lancering van de nieuwste iPhone kreeg 50x meer aandacht dan de humanitaire crisis in Angola (en naast de rampen in deze twee landen, die in Burundi, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Kameroen, Mali, Niger, Tsjaad, Zambia en Zimbabwe); door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/18/de-tien-grootste-rampen-van-2022-die-het-nieuws-niet-haalden/
1 26 In het praatprogramma ‘Op1’ op de Nedelandse publieke omroep NPO gebruikte presentatrice Natasja Gibbs onlangs het woord ‘apartheidsregime’ bij een vraag over Israëls beleid ten aanzien van Palestijnen. De NPO-ombudsman kreeg daarop talloze klachten binnen. Deze klagende kijkers vonden dat Gibbs dit niet als een feit had mogen brengen. Het wordt dus hoog tijd voor de rapporten van mensenrechtenorganisaties als de VN en van mensenrechtenorganisaties als Amnesty International, Human Rights Watch en B’Tselem; door Helenka Spanjer. “Het geweld laait op” of “Nadat het Israëlische leger huizen met de grond gelijk gemaakt had reageerden Palestijnen met het gooien van stenen”? Welk nieuws informeert en welk nieuws verdoezelt de feiten? Het woordgebruik doet ertoe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/26/gebruik-woord-apartheidsregime-in-talkshow-op1-wijst-op-verschuiving-in-nederlandse-berichtgeving-over-palestina/
1 27 De massamedia putten zich andermaal uit in omfloerst taalgebruik om de zoveelste slachtpartij van een bezetter goed te praten. Ze blijven gelegitimeerd Palestijns volksverzet framen als ‘het conflict’ en ‘het geweld’. Verder nog: Israël ‘verdedigt zich’, ‘reageert’ en staat tegenover ‘schutters’ en ‘raketten’ alsof het om gelijkwaardige tegenstanders zou gaan; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/27/__trashed/
1 30 Geopolitical Economy Report is een tamelijk nieuw initiatief van enkele Amerikaanse journalisten met een kritische kijk op het buitenlands beleid van hun eigen land; door De Wereld Morgen. https://geopoliticaleconomy.com/
2 28 Zondag 26 februari vielen zo’n 400 joodse kolonisten verschillende Palestijnse steden en dorpen ten zuiden van Nablus aan; op de Westelijke Jordaanoever. Zij zijn inwoners van joodse nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever, die door de internationale gemeenschap als illegaal wordt beschouwd. De razzia’s duurden 17 uur. De aanvallers hadden het gemunt op auto’s, bomen, huizen en winkels. Ze lieten een spoor van vernieling achter. In totaal werden 30 huizen en een honderdtal auto’s in brand gestoken. Palestijnen werden bekogeld met stenen en aangevallen met metalen staven. Daarbij raakten 400 Palestijnen gewond en één werd gedood. Geen nieuws voor ons; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/28/ongeziene-pogrom-van-joodse-kolonisten-zaait-vernieling-en-terreur/
3 18 Waarover worden wij geïnformeerd en waarover laten wij ons informeren door er zelf naar te zoeken. Op basis van de driemaandelijkse reviews van het Amerikaans Congres was 75% van de aanslagen in Irak direct gericht tegen de bezettingsmacht, nog eens 17% tegen de Irakese regeringstroepen. De overige 8% van de aanslagen was gericht tegen niet nader genoemde burgerdoelen. Het zijn deze laatste 8% incidenten waarover de grote media hier steeds weer hebben bericht; door Dirk Adriaensens, met veel, veel meer onthutsende informatie over de oorlog in Irak, die onderbouwt dat de VS een oorlogseconomie heeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/18/19-maart-2003-20-jaar-geleden-begon-de-illegale-invasie-van-irak/
3 30 Terwijl mensenrechtenorganisaties, de Raad van Europa en de VN er schande over spreken, laten de Europese media de Franse politierepressie passeren als een nieuwtje. De boventoon van ‘het debat’ wordt gevoerd door journalisten, personen en politici, die ermee instemmen dat misdaden alleen hoeven te worden aangeklaagd als zijnde ‘misdaden’ wanneer ze door vijanden-tegenstrevers-opponenten worden begaan; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/30/frankrijk-anno-2023-niets-te-melden-beeldmateriaal-genoeg-beste-media/
4 06 Dat onze gangbare media geen openheid geven over hoe bijvoorbeeld de NAVO, Westerse landen en de VS oorlogsmisdrijven plegen, is hen aan te rekenen. Te meer omdat zij suggereren objectief te zijn. Alleen mogelijke versies over bijvoorbeeld de sabotage aan de Nordstream-olieleidingen, die de VS goed uitkomen, publiceren zij en andere versies doen ze af als ‘onwaarschijnlijk’. Het is hen zwaar aan te rekenen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/06/nord-stream-versie-drie-kritische-journalistiek-wijkt-voor-oorlogskoorts/
4 13 Andrei P. Tsygankov, schrijver van “The Dark Double” (2019), toont in dat boek vanuit een zeer strakke chronologische studie aan dat de russofobie vanuit de media is begonnen. Dat gebeurde al in een vroege fase, nog vòòr de invasie van de Krim door het Russisch leger. Er is toen een bepaalde ideologie ontstaan, die men ‘Journalisme met een grote J’ kunt noemen. Daarvoor had je communisme, gaullisme, katholicisme, en nu dus Journalisme. Het is een ideologie. Dit is zeer ernstig, want een vrije pers is essentieel voor het bestaan van de democratie. Essentieel voor elke democratie is een scheiding van vrije verkiezingen voor alle ingezetenen, algemeen stemrecht èn een vrije pers waarvan moet kunnen worden verondersteld dat ze pluralistisch is. De uitholling en verdwijning van de ideologieën heeft een beroep van journalist gecreëerd, dat onafhankelijk van ideologieën is en dat uiteindelijk zijn eigen ideologische Journalisme is gaan spuien. Het is een ideologie van de vrijheid, die op een volkomen abstracte manier wordt gedefinieerd, zonder enige reflectie over de maatschappij eromheen; door Emmanuel Todd in gesprek met Olivier Berruyer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/13/de-oorlog-in-oekraine-het-failliet-van-de-media-en-het-nihilisme-in-het-westen/
4 19 Het bezoek van Luiz Inacio Lula da Silva aan Xi Jinping was voor de meeste media geen nieuws. Voor mij daarentegen wel. Het ging namelijk over de-dollarisering en de BRICS-bank als alternatief voor de Amerikaanse dollar. Het ging over het gevaar van harde (militaire) tegenacties van de VS, omdat de-dolarisering het failliet van de VS zou kunnen inluiden. Hoe zullen het IMF en de Wereldbank zich moeten aanpassen? En het ging over het stilzwijgen van de mainsteammedia over deze kwesties; door Lode Vanoost, die Brian Mier interviewt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/19/president-lulas-bezoek-aan-china-is-zonder-meer-historisch/
5 02 Alexei Navalny is niet uit de krant weg te slaan. Zijn lijdensweg in de isoleercel, zijn ziekte, de pesterijen die hij ondergaat. Toch steekt deze media-aandacht schril af tegen het lot van iemand die eveneens op de dag van de persvrijheid alle aandacht van de pers en media zou verdienen: Julian Assange. Die zit ook in een isoleercel, is ook erg ziek, en hem hangt een uitlevering aan de VS boven het hoofd, waar hij geen kans maakt op een eerlijk proces en 174 jaar gevangenisstraf wacht. Maar Assange komt niet in de krant. Zelfs niet toen hij vorig najaar door 40 europarlementsleden was genomineerd voor de Sacharovprijs, nota bene in het leven geroepen als hart onder de riem voor dissidenten en klokkenluiders. Hoe komt dat? Hij is zeker een martelaar voor de persvrijheid. Maar zijn misdaden – het helpen vrijgeven van geheime documenten, zoals het onthullen van de martelingen in Abu Graibgevangenis in Bagdad, en andere oorlogsmisdaden in Irak, de illegale oorlog die door George Bush en Tony Blair ontketend werd door een web van leugens. Het punt is dat deze presidenten van Amerika en Groot-Brittannië bondgenoten zijn. Nieuws moet momenteel het vijanddenken tegen China en Rusland versterken en dat doet Assange niet. Dat hij nu wordt vervolgd op basis van de Espionage Act uit 1917, een wetgeving tegen spionage voor de Eerste Wereldoorlog, maar die nu van onder het stof gehaald werd om klokkenluiders en journalisten overal ter wereld het zwijgen op te leggen door ze te vervolgen is voor onze media niet interessant; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/02/waarom-komt-op-de-internationale-dag-van-de-persvrijheid-julian-assange-niet-in-de-krant-dit-is-schuldig-verzuim/
5 10 Allemaal luisteren naar de NAVO, zo zou ik het volgende bericht samenvatten: Indien een gebruiker van Facebook een link post naar het verslag van Hersch (zie onder ‘Militarisme’ 2 09), duikt direct een bericht op dat zegt: “Alvorens u deze informatie deelt, wilt u misschien weten dat er bijkomende informatie te vinden is op Faktisk. Pagina’s en websites die herhaaldelijk vals nieuws publiceren of delen zullen hun algemene distributie herleid zien en ook op andere manieren ingeperkt worden”. De pagina ‘Faktisk’, waarnaar Facebook verwijst, is een fact-checking website van Noorwegen, die gefinancierd wordt door en deels eigendom is van de regering van een lid van de NAVO. Faktisk zelf laat weten dat een van zijn eigenaars en belangrijkste financiers de Norwegian Broadcasting Corporation is, een staatsmedium. Concreet betekent dit dat Facebook een verslag censureert dat opgesteld is door de meest beroemde onderzoeksjournalist van de wereld en in de plaats daarvan een website promoot die deels gefinancierd wordt en eigendom is van een lidstaat van NAVO, die geleid wordt door een vroegere Noorse militaire officier die deelnam aan operaties van NAVO. Facebook is overigens niet de enige Amerikaanse gigant van de sociale media die dissidente stemmen over de oorlog in Oekraine heeft gecensureerd: YouTube, eigendom van Google, blokkeerde de kanalen van de Russische Staatsomroep RT overal ter wereld. En net als Facebook heeft Google voor de waarde van miljoenen dollars contracten met onder meer van de CIA, de FBI, het Pentagon en de regering van de VS. Ook de Europese Unie verbood RT en Sputnik, een andere Russische staatsomroep; door Seymour Hersh, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/10/het-verslag-van-de-journalist-seymour-hersh-door-facebook-gecensureerd-over-de-aanslag-op-de-nord-stream-pipeline/
2 27 Op 27 februari 1973 begon de bezetting van de lokatie Wounded Knee op het reservaat van Pine Ridge in de staat South Dakota door leden van de American Indian Movement, een beweging voor burgerrechten van de inheemse Amerikaanse volkeren. Een zeer symbolische locatie, want op 29 december 1890 werden op deze plaats 300 weerloze mannen, vrouwen en kinderen afgeslacht door het leger van de VS; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/27/27-februari-1973-50-jaar-geleden-begon-de-bezetting-van-wounded-knee/
3 24 Paul Rusesabagina, die tijdens de volkerenmoord in Rwanda in 1994 als hotelmanager meer dan 1.200 levens redde, is na ruim tweeënhalf jaar gevangenisstraf vrijgelaten. Hij werd in 2021 schuldig bevonden aan terrorisme, maar zijn arrestatie en veroordeling zijn internationaal breed veroordeeld. Volgens critici van de Rwandese regering is hij zelfs ontvoerd. Naast de ‘Hotel Rwanda-protagonist’ worden 19 anderen ook vrijgelaten. Deze helden zouden voor vergelijkbare misdrijven zijn veroordeeld; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2468735-hotel-rwanda-held-paul-rusesabagina-komt-op-vrije-voeten
4 11 De Mensenrechtenraad van de VN heeft met een overweldigende meerderheid (33 tegen 13 landen) het instellen van economische sancties veroordeeld. De enige landen, die hun steun uitspraken voor unilaterale dwangmaatregelen waren de EU-lidstaten, Georgië, Oekraïne, het VK en de VS. Met een kaart van landen die door de VS worden gesanctioneerd; door Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/11/economische-sancties-het-westen-versus-de-rest/
5 05 De Australische premier Anthony Albanese heeft, terwijl hij in het Verenigd Koninkrijk is voor de kroning van koning Charles III, zijn frustratie geuit over de aanhoudende achtervolging van Julian Assange door de Verenigde Staten en het gebrek aan diplomatie voor een oplossing van de kwestie. Albanese zei dat hij zich zorgen maakt over de geestelijke gezondheid van Assange, omdat de Australische staatsburger al 4 jaar in een zwaarbeveiligde gevangenis in het Verenigd Koninkrijk wordt vastgehouden. “Ik zeg gewoon dat genoeg genoeg is”, zei Albanese vrijdag tegen de Australische openbare omroep ABC; door Sudesh Baniya. Toch jammer dat Albanese geen lans gebroken heeft voor de onrechtvaardigheid van deze zaak; een kwestie die de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting van elke burger waar ook ter wereld aangaat. https://www.euronews.com/2023/05/05/enough-is-enough-australian-pm-urges-us-to-drop-julian-assange-pursuit
5 11 Komende 14 mei wordt Israël 75 jaar. 15 mei herdenken de Palestijnen 75 jaar Nakba. Afgelopen zomer (2022) beslisten de Europese ministers van Buitenlandse Zaken om de diplomatieke relaties met Israël aan te halen. Die stonden op een laag pitje na onenigheid over de differentiatiepolitiek, die de EU zou hanteren over producten uit de Joodse nederzettingen. Deze producten vallen volgens de EU niet onder het Associatieakkoord, omdat ze afkomstig zijn uit nederzettingen op bezet Palestijns gebied, en dus illegaal volgens het internationaal recht. Geen respect voor mensenrechten, maar de Europese energiebehoeften als gevolg van de Russische oorlog in Oekraïne doet de banden met Israël nu aanhalen. Israël heeft er grote reserves van in zijn territoriale wateren. Tijdens haar bezoek aan Israël in juni 2022 orakelde de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, dat “de EU Israëlisch gas nodig heeft”. Voor het transport van dat gas is een 1.900 km lange ‘EastMed’-pijpleiding in de maak. Vanaf de jaren 2025-2027 moet die het gas via Cyprus en Griekenland naar Italië brengen; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/11/75-jaar-nakba-en-straffeloze-israelische-mensenrechtenschendingen/
5 11 Tekeningen van Guantánamo Bay gemaakt door ‘Forever Prisoner’ Abu Zubaydah onthullen details van Amerikaanse martelingen in die gevangenis, waar niet-veroordeelden hun tijd slijten. De co-auteur van een ‘explosief’ nieuw rapport met het tekenwerk van deze gevangene zei dat dit een ultiem argument is voor het falen van de VS met haar martel-methodes; door Brett Wilkins. https://www.commondreams.org/news/abu-zubaydah-drawings
6 16 Doden door verdrinking zijn een politieke keuze. Het ontbreekt immers aan veilige routes voor deze migranten om naar Europa te komen. Europese en ook de Belgische [en Nederlandse; GjH] hervestigingsprogramma’s zijn zo klein dat ze geen realistische optie bieden. Mensen hebben geen alternatief. Helaas zal de Europese migratiedeal deal geen oplossing bieden voor de onmenselijke omstandigheden waarin heel wat mensen vertoeven en zal die niet leiden tot betere, veiliger leefomstandigheden. Een menselijk migratie-beleid vertrekt vanuit enkele principes. Eerst en vooral moet gekeken worden hoe de oorzaken van migratie kunnen worden aangepakt en voor hen die hun land ontvluchten zou werk gemaakt moeten worden van legale, veilige migratieroutes; door 11.11.11 en door Kilian Vandenhirtz en Laura Schuyesmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/16/verdrinkingen-zijn-een-politieke-keuze/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/16/er-valt-niets-te-juichen-met-de-europese-migratiedeal/
6 26 Nederland is op de internationale ranglijst voor de naleving van kinderrechten van de 4de plaats gedaald naar de 20ste door slechte scores op de gebieden ‘gezondheid’ en ‘klimaat voor de rechten van het kind’. Kinderen, die in de problemen zitten, moeten heel lang wachten tot ze geholpen worden en wanneer kinderen beschermd moeten worden is er vaak te weinig of geen hulp. Bovendien maakt het vanwege de decentralisatie van de jeugdzorg uit waar dat kind woont. Naast de jeugdzorg schort het aan kinderrechten in Nederland ook in twee andere groepen kwetsbare kinderen: zo groeien steeds meer kinderen op in armoede en leven veel kinderen in asielzoekerscentra met te weinig bescherming, onderwijs en zorg. Internationaal voert Zweden de ranglijst aan, gevolgd door Finland, IJsland, Luxemburg, Griekenland en Duitsland. In die landen is meer geld voor kinderen beschikbaar, worden er veel meer plannen voor lange termijn gemaakt en is de zorg voor veel kwetsbare kinderen beter georganiseerd; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2480325-nederland-daalt-op-kinderrechten-ranglijst-om-je-te-schamen
7 19 “Het beleid van de EU en haar lidstaten valt samen te vatten in drie woorden: laat ze sterven.”, aldus de Europese mediadirecteur van Human Rights Watch. Met de verdragen tussen de EU en Libië, Marokko, Tunesië en Turkije besteedt Europa dit vuile werk uit; door Seppe De Meulder, die weet dat de Italiaanse eerste minister Giorgia Meloni – met Mark Rutte, Ursula von der Leyen en Kaies Saied op de foto ter bezegeling van het Tunesië-verdrag – het gezicht is van de extreemrechtse partij Fratelli d’Italia, die haar wortels heeft in onverbloemd fascisme. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/19/waarom-elke-democraat-zich-moet-verzetten-tegen-de-eu-migratiedeal-met-tunesie/
1 04 Alleen de VS, 5000 kilometers van de frontlijn in Oekraïne verwijderd, telt haar zegeningen zolang de oorlog in Oekraïne voort woedt: een bonanza voor de wapenindustrie en de gasleveranciers, een Atlantisch bondgenootschap dat uit den doden is opgestaan, een hondstrouw Europa waar de meest Atlantisch gezinde en agressief russofobe landen als Polen en de Baltische staten aan gewicht gewonnen hebben; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/04/oekraine-geef-vrede-een-kans/
1 16 De Derde Wereldoorlog tegen Rusland en China is al begonnen. De VS verliezen hun greep op de wereld, maar verstevigen tegelijkertijd hun greep op Europa en Japan. Europa dreigt een ‘imperialistisch protectoraat’ onder controle van de VS te worden. Deze oorlog is niet zozeer militair, maar vooral economisch. Niet Rusland maar juist Europa zal er de nare gevolgen van dragen; door Ben Norton over het boek “The Third World War Has Started” (2022) van Emmanuel Todd. https://popularresistance.org/world-war-3-has-already-started-between-us-and-russia-china-argues-french-scholar/
1 18 De Europese Unie is in essentie een vredesproject dat tot 1989 die belofte nakwam. Maar geconfronteerd met de uitdaging om in het post-communistische tijdperk de verdeeldheid van de Koude Oorlog op te heffen en grondslagen te leggen voor een verenigd continent heeft de EU spectaculair gefaald. In plaats van een visie voor het hele continent uit te dragen is ze verworden tot niet meer dan de civiele tak van het Atlantisch bondgenootschap; door Johan Depoortere over het boek, “Frontline Ukraine, Crisis in The Borderlands” (2014 !) geschreven door Richard Sakwa. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/18/drie-opties-voor-oekraine-diplomatie-eeuwige-oorlog-of-nucleair-armageddon/
1 20 In het weinig waarschijnlijke geval dat de motivatie van de Oekraïense soldaten samen met westerse wapenleveringen het verschil zal blijven maken, heeft Rusland nog altijd atoomwapens achter de hand. Het zou dom en vooral gevaarlijk zijn om deze nucleaire dreigementen af te doen als bluf of chantage. Hoe langer deze oorlog duurt, hoe meer we ons moeten afvragen of de nadelen ervan niet te zwaar beginnen door te wegen; door Marc Vandepitte, die Tom Sauer citeert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/20/tom-sauer-de-kans-is-reeel-dat-rusland-niet-het-onderspit-zal-delven/
1 27 Stijgende wapenleveringen aan Oekraïne passen in een militaire logica die geen uitzicht biedt op een duurzame vrede. Hoe langer die logica overheerst en de diplomatie aan de zijlijn blijft staan, hoe groter de kans dat de oorlog escaleert en de sociaal-economische gevolgen wereldwijd mensen de armoede in drijft; door Ludo De Brabander, waaraan ik graag toevoeg dat er eveneens sprake is van een economische logica, te weten dat hoe langer (deze) oorlog duurt hoe meer mensenleed dat veroorzaakt èn hoe zwakker Rusland gemaakt wordt opdat het zich à la Boris Jeltsin weer openstelt voor Amerikaanse investeerders. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/27/opbod-rond-wapenleveringen-biedt-geen-uitzicht-op-duurzame-vrede/
2 01 Rondom China, meer bepaald in de Indo-Pacific, breidt de VS haar vloot uit. Pacten zoals AUKUS, het militaire verdrag tussen de VS, Groot-Brittannië en Australië verhogen eveneens de kans op militaire conflicten in die regio. Net als de Britse militaire samenwerking met Japan, een land dat net als Duitsland onder druk van de VS en de NAVO haar militaire uitgaven verdubbelt; door Marc Vandepitte die Dirk Nimmegeers interviewde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/01/oorlogskoorts-na-oekraine-taiwan/
2 02 Alles opgeteld was het eind 2021 geen irreële gedachte in Moskou dat Oekraïne de facto NAVO-lid was geworden en mogelijk op het punt stond een groot tegenoffensief in de Donbas te lanceren. De opbouw van de Russische troepenmacht, die uiteindelijk op 24 februari 2022 Oekraïne binnenviel, begon in november 2021. Vanzelfsprekend is die Russische invasie in strijd met het internationaal recht en het VN-Handvest, en een zwaar misdrijf tegen de mensheid. Niettemin plaatst de betrokkenheid van de NAVO deze inval in een heel ander daglicht dan we meestal horen; door Paul Aarts en Henk Overbeek. https://www.nrc.nl/nieuws/2023/02/02/alleen-een-akkoord-tussen-rusland-en-de-navo-kan-voor-duurzame-vrede-zorgen-a4156054
2 07 Wanneer een medium als De Volkskrant op 21 januari jl. de conclusie afdrukt ‘geen alternatief voor nieuwe wapens’ geeft dat goed aan waarin de media tekortschieten: de mensen afdoende informeren en met de informatie, die wèl gegeven wordt, een heilloze weg suggereren. Vier overwegingen om direct over te gaan tot onderhandelingen in de Oekraïense oorlog; door Giep Hagoort. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/07/luister-naar-internationale-signalen-om-oorlog-in-oekraine-te-beeindigen/
2 09 Op 5 maart 2022 reisde de voormalige Israëlische premier Naftali Bennett naar Rusland om te bemiddelen tussen president Vladimir Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Bennett zei dat beide partijen tijdens zijn bemiddelingspoging grote toegevingen hadden gedaan. Aan Russische zijde hadden ze de ‘denazificatie’ als vereiste voor een staakt-het-vuren laten vallen. Bennett definieert ‘denazificatie’ als het verwijderen van Zelensky. Tijdens zijn ontmoeting met Poetin in Moskou zei Bennett dat de Russische leider garandeerde dat hij niet zou proberen Zelensky te vermoorden. De andere toegeving, die de Russen hadden gedaan, is dat ze niet zouden streven naar ontwapening van Oekraïne. Voor de Oekraïense kant zag Zelensky af van het streven naar NAVO-lidmaatschap, wat volgens Bennett [en volgens mij; GjH] “de reden” was voor de invasie door Rusland; door Dave DeCamp en vertaald door de vertaaldesk van De Wereld Morgen. Zie ook 6 22 onder ‘Europa’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/09/oorlog-in-oekraine-voormalig-israelische-premier-zegt-dat-de-vs-vredesovereenkomst-blokkeerde/
2 12 Amerikaanse staatsburgers die in Rusland wonen of reizen moeten onmiddellijk vertrekken. Ook worden Amerikaanse burgers opgeroepen niet naar Rusland af te reizen; door de Amerikaanse ambassade in Moskou. Ik interpreteer dit als een mogelijke nucleaire aanval op Rusland, die aanstaande zou kunnen zijn, maar ik had het mis. https://ru.usembassy.gov/travel-advisory-russia-do-not-travel-february-12-2023/
2 13 Heel wat elementen wijzen er op dat de oorlog in Oekraïne de voorbode is van een nieuwe, veel grotere oorlog op het Europese continent. Europa reikt namelijk veel verder dan tot waar de ogen van ‘Brussel’ reiken. In het hoofdkwartier van de Europese Commissie of van de NAVO overheerst de vredeslogica van het Verdrag van Versailles van 1919, niet die van het Congres van Wenen van 1815, die honderd jaar vrede bewerkstelligde. De ‘vrede’, die vandaag wordt voorgesteld gaat uit van de totale nederlaag van Rusland. En na dat Verdrag van Versailles probeerde Hitler Duitsland uit de houtgreep van Europa te bevrijden door een vreselijke oorlog te beginnen. De grootste illusie, die de informatieoorlog de afgelopen jaren aan de Europeanen heeft verkocht, is dat Europa, wanneer het Rusland geamputeerd heeft, zijn integriteit zal kunnen herwinnen met een transplantatie vanuit de VS; door Boaventura de Sousa Santos vertaald door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/13/oorlog-in-oekraine-blijft-europa-slaapwandelen-in-de-richting-van-zijn-eigen-vernietiging/
2 19 Door een Israëlische raketaanval op het centrum van Damascus in het juist door een aardbeving getroffen Syrië zijn 5 tot 15 doden gevallen en zijn 15 mensen gewond geraakt. De afgelopen jaren voerde Israël honderden van dit soort aanvallen uit op Syrische doelen; door NOS Nieuws, waaraan ik toevoeg: …die het nieuws niet haalden. Wanneer daarentegen China of Rusland dat op zijn of haar geweten had, zou het telkens voorpaginanieuws zijn geweest. https://nos.nl/artikel/2464418-doden-bij-israelische-raketaanval-op-syrie
2 20 Het conflict in Oekraïne is veroorzaakt door de wens van de VS om een Westers militair bolwerk aan de Russische grens te creëren door Oekraïne en Georgië in de NAVO op te nemen. Dit was voor Rusland absoluut onaanvaardbaar. In de jaren tussen 2008 en 2022 hebben de VS Oekraïne de facto geleidelijk opgenomen in de NAVO. In 2014 drong de VS aan op de destabilisatie van de pas verkozen regering in Oekraïne en installeerden zij een bevriend regime in Oekraïne. In de daaropvolgende jaren brachten zij de Oekraïense strijdkrachten op het niveau van NAVO-paraatheid. In datzelfde jaar annexeerde Rusland de Krim. Vanaf 2021 kwam er een aanzienlijke versnelling van het proces van de feitelijke integratie van Oekraïne in de NAVO: grote wapenleveranties, grote gezamenlijke militaire oefeningen en in november van dat jaar werd een bilaterale overeenkomst tussen de VS en Oekraïne verlengd, waarin het gemeenschappelijke voornemen om Oekraïne in de NAVO te integreren in de praktijk werd bevestigd. [Waaraan ik de lange termijnvisie van de NAVO 2020-2030 toevoeg, waarin het vijandschap van China en Rusland onomwonden als bestaansrecht en dreigende gevaren voor de NAVO worden opgegeven; GjH] Volgens deze interpretatie is deze oorlog vanuit Russisch oogpunt een preventieve oorlog ter verdediging van vitale Russische belangen en geen imperialistische annexatie-/veroveringsoorlog; door Roberto Buffagni in een beknopt en helder overzicht van het strategische pad en de dynamiek die hebben geleid tot de huidige vierde fase van de oorlog in Oekraïne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/20/een-tegendraadse-maar-realistische-kijk-op-een-jaar-oorlog-in-oekraine/
2 25 Waarom pacifisme altijd de moeilijkste en tegelijk de minst naïeve optie is. Het is immers utopisch om te denken dat je oorlog kunt vermijden door middel van oorlog, of dat je agressie kunt tegengaan door bewapening. Wat nagestreefd moet worden is vrede; een breuk met de oorlogslogica zelf en de orde die haar reproduceert. Die breuk bewerkstelligen is de enige realistische optie; door Thomas Decreus. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/25/na-een-jaar-oorlog-hebben-de-haviken-nog-altijd-ongelijk/
3 01 Oorlogen worden niet alleen gevoerd met kanonnen, tanks en vliegtuigen en ze worden daar ook niet mee gewonnen. Ook economische sancties en tegensancties maken slachtoffers. Op economisch vlak is de existentiële Derde Wereldoorlog voor Rusland èn voor de VS op Oekraïens grondgebied begonnen en de boosdoeners zijn momenteel het Europese nihilisme, de politici en nog het meest de journalisten; door Emmanuel Todd geïnterviewd door Olivier Berruyer en vertaald door de vertaalsdesk van De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/01/frans-historicus-emmanuel-todd-volledige-interview-de-derde-wereldoorlog-is-al-begonnen/
3 06 500 jaar geleden nam Desiderius Erasmus (1466-1536) zonder blikken of blozen het establishment van zijn tijd – prinsen en pausen – op de korrel. Hij bekritiseerde ze en stak de draak met de excuses om oorlogen en tegen-oorlogen te voeren. Hij beschouwde dat als barbaarse en domme praktijken, die geen plaats verdienen in een wereld van met rede begaafde mensen, laat staan in het denken van mensen, die aanspraken op hogere waarden maken. Hij stelde toen al vast dat oorlog meer oorlog veroorzaakt en dat de doctrine van rechtvaardige oorlog alle geloofwaardigheid allang verloren had; door Luc Reychler, die onthutst is over de oorlog in Oekraïne en een grondige analyse heeft geschreven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/06/symfonie-van-een-voorspelde-oorlog/
3 06 Er is geen vrede in Oekraïne mogelijk totdat beide partijen onder ogen zien dat ze – om te krijgen wat ze willen – bereid moeten zijn daar iets voor terug te geven. Vredes- en anti-oorlogsbewegingen zouden daarom het Chinese initiatief moeten verwelkomen en steunen. De koudeoorlogs-verdeeldheid, waar de VS op aansturen, stuit op een struikelblok: landen in het Zuiden verzetten zich tegen de eis om partij te kiezen. China suggereert dat Europa een deel van de schuld voor dit oorlogsconflict draagt door zijn falen om een inclusief veiligheidskader tot stand te brengen, maar zoekt daarnaast ook naar afstemming met Europa en moedigt de EU en Rusland aan te streven naar ondeelbare veiligheid in overeenstemming met de oorspronkelijke focus van de OVSE (de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking). Wereldvrede vraagt om internationale solidariteit; door Jenny Clegg, vertaald door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/06/confrontatie-of-samenwerking-het-chinese-vredesplan-voor-oekraine/
3 16 Charles Ducal schreef met “Koude Oorlogsbuit Totalitarisme – over Stalin, archieven en Hannah Arendt” (2023) een genuanceerd boek over Stalin, èn over Hannah Arendt, terwijl Rusland Oekraïne belegert. Over 3 dagen is het 20 jaar geleden dat Groot-Brittannië, de VS en een aantal kleinere deelnemende staten Irak binnenvielen. Op ‘De Wereld Morgen’ verschijnt op die dag een andere kijk op die oorlog dan wat we in de mainstream hebben gelezen. Dat maakt Ducals boek lezenswaard. Om een voorbeeld te noemen: bij de invasie van Irak, die volgens president W. Bush een ‘militaire operatie’ (!) ‘Shock and Awe’ was, géén oorlog, werden in de eerste maand alleen meer slachtoffers gemaakt dan door Rusland in het voorbije jaar in Oekraïne. Dit geeft stof tot nadenken al is elke dode er een teveel; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/16/koude-oorlogskoorts-een-genuanceerd-boek-over-stalin-in-2023-hoe-durf-je/
3 27 Op 20 maart 2023 werd door het Britse Ministerie van Defensie bevestigd dat het VK samen met Challenger 2-tanks ook munitie met verarmd uranium zal leveren aan Oekraïne. Deze munitie brengt blijvende schade toe aan de gezondheid van mensen, die in besmette gebieden wonen. Militairen en hulpverleners worden eveneens blootgesteld aan gezondheidsrisico’s. Bovendien treedt langdurige milieuschade op, waaronder grondwaterverontreiniging. De levering van deze CHARM3-munitie vormt extra risico’s omdat de vervaldatum van deze munitie 2015 is; door Manfred Mohr vertaald door Ria Verjauw. En zo gaan we geleidelijk – verzwegen door de mainstreammedia, die alleen melding maakte van de levering van tanks – op naar een ‘gewone’ atoomoorlog. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/27/verenigd-koninkrijk-levert-munitie-met-verarmd-uranium-aan-oekraine/
3 29 Er zijn redenen om te twijfelen aan de vastberadenheid van de VS (Oekraïne in) de oorlog tegen Rusland te blijven steunen. Het verleden – Afghanistan, Irak, Vietnam – heeft duidelijk gemaakt dat de VS hun bondgenoten in een proxy-oorlog zonder scrupules als een baksteen laten vallen als het Amerikaans belang dat vereist. Waarschijnlijk wordt daarom Duitsland nu als proxy (en eventuele zondebok als het verkeerd loopt) naar voren geschoven, zodat de VS zich zonder gezichtverlies kan terugtrekken; door Wolfgang Streeck vertaald door Francis Jorissen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/29/duitse-soldaten-terug-naar-het-oostfront/
4 03 In een open brief[ii] roepen prominente sociaaldemocraten, vakbondsleiders en bekende vertegenwoordigers uit de vredesbeweging kanselier Olaf Scholz op om in te zetten op een staakt-het-vuren in de oorlog in Oekraïne. Dit is een noodzakelijke stap “om een einde te maken aan het moorden en de mogelijkheden voor vrede te onderzoeken”. In plaats van de dominantie van het leger hebben we “de taal van diplomatie en vrede nodig”. Vrede kan volgens hen alleen maar worden bereikt “op basis van het internationale recht en ook alleen met Rusland”. Het is van cruciaal belang om de escalatie van de oorlog te stoppen. “Met elke dag die voorbijgaat groeit het gevaar van een uitbreiding van de vijandelijk-heden. De schaduw van een nucleaire oorlog hangt over Europa”; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/03/opmerkelijk-duits-vredesinitiatief-roept-op-tot-snelle-vredesonderhandelingen/
4 11 Met de oorlog in Oekraïne hebben de VS een val opgezet voor Rusland, maar ze lijken er zelf te zijn ingelopen. Uiteindelijk draait oorlog altijd om de confrontatie tussen industriële systemen, en op dat vlak lijkt Rusland het onverwacht goed te doen. Daarom kan deze nieuwe ‘wereldoorlog’ niet alleen nog jaren duren. Indien Rusland stand houdt op economisch en militair vlak wordt het bewijs geleverd dat een grote natie kan overleven en zich kan organiseren met andere grote landen zoals India, China of belangrijke actoren zoals Saoedi-Arabië, buiten het financiële en monetaire controlesysteem van de VS. Dat zou het failliet van de VS kunnen inluiden; door Emmanuel Todd in gesprek met Olivier Berruyer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/11/de-oorlog-in-oekraine-en-de-tanende-macht-van-de-vs/
4 12 Het is onthullend hoe eensgezind en bereid bepaalde westerlingen zijn om een front te vormen samen met de aan oorlogskoorts lijdende Amerikaanse politieke elite. Emmanuel Macrons dromen over een ‘derde macht’ naast de VS en China zijn misschien niet haalbaar, maar ze laten wel zien dat een deel van de Europese elite doorheeft hoezeer de Europese economie en zelfstandigheid te lijden heeft van het innige bondgenootschap met de oude Amerikaanse hegemonie; door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/12/macron-europa-mag-geen-vazal-worden-van-de-vs/
4 13 Hoewel veel landen de Russische schending van het internationaal recht veroordelen, is er bij 32 van de 180 landen, waaronder heel wat Afrikaanse en invloedrijke opkomende landen, zoals India en Zuid-Afrika, geen bereidheid om de Westerse alliantie militair te steunen. Ondanks alle diplomatieke inspanningen van het Westen heeft zich geen significante verandering voorgedaan in het stemgedrag. Tegen de achtergrond van dringende problemen als de energiecrisis, klimaatverandering, migratie en de voedselcrises hebben deze landen kennelijk andere prioriteiten. De overheersende aandacht van de VS en hun bondgenoten voor het conflict in Oekraïne strookt niet met hun belangen; door Werner Reza, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/13/winnen-in-oekraine-verliezen-in-het-zuiden/
4 13 Vorig jaar zouden president Volodymyr Zelensky en zijn entourage voor minstens $ 400 miljoen hebben verduisterd uit fondsen afkomstig uit de VS. Volgens bronnen binnen de CIA heeft Oekraïne rechtstreeks diesel gekocht van Rusland; het land waartegen het oorlog voert. Daarbij zouden grote bedragen zijn afgeroomd van de fondsen, die bestemd waren voor de diesel-aankopen. “Zelensky heeft goedkope diesel gekocht van de Russen”, aldus een agent van de CIA. Tegelijkertijd zou er ook nog een zwendel gaande zijn met wapens, die Oekraïne uit het buitenland krijgt. Ministeries in Kiev zetten voor de export van wapens en munitie dekmantelbedrijven op voor handelaren over de hele wereld. Daarbij profiteren de betrokken ambtenaren van smeergeld; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/13/hersh-oekraine-koopt-afgeprijsde-russische-olie-om-oorlogstanks-van-brandstof-te-voorzien/
4 25 De groeiende budgetten voor militaire aangelegenheden souperen de budgetten op die nodig zijn om de menselijke veiligheid te vergroten, zoals via de verwezenlijking van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN. De VS en de andere NAVO-lidstaten blijken in 2022 samen verantwoordelijk voor veruit meer dan de helft van de wereldwijde militaire uitgaven. Dit militair bondgenootschap is een belangrijke bron van de toegenomen geopolitieke spanningen onder andere als gevolg van interventies, de uitbreidingsdrang naar Oost Europa, het veiligstellen van de economische belangen, de zoektocht naar grondstoffen, en zo meer. De VS staat in 2022 als vanouds op eenzame hoogte met $ 877 miljard aan militaire uitgaven of 39% van het wereldtotaal. China volgt met $ 292 miljard op de tweede plaats en Rusland daarna met $ 86 miljard. Nederland prijkt met $ 16 miljard op plaats 19 en België met $ 7 miljard op plaats 33; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/25/wereldwijde-militaire-uitgaven-naar-historische-recordhoogte/ en https://www.sipri.org/publications/2023/sipri-fact-sheets/trends-world-military-expenditure-2022
5 02 Op 4 mei zou er naast de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog meer aandacht besteed moeten worden aan andere oorlogen. Dat vindt inmiddels 59% van de ondervraagden van het jaarlijkse Nationaal Vrijheidsonderzoek; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2473569-op-4-mei-meer-aandacht-voor-andere-oorlogen alsof je de gaypride laat organiseren door hetero’s. Zo kwam deze tendens ter sprake in een interview van journalist en schrijver Robert Vuijsje en MAX Nieuwsweekend. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9dbb2aad-2422-4064-ac67-078d18a4a538/2023-03-25-gaat-dit-over-ons-wie-we-herdenken-op-4-mei Terwijl het beeld geschetst wordt dat veel Nederlanders zich verzette tegen de Duitse bezetters, laten – gelukkig, naar mijn mening – sommigen een heel ander geluid horen over het antisemitisme en racisme van voor en tijdens die oorlog: Roma en Sinti werden voor de oorlog juist door de Nederlandse overheid gediscrimineerd. Bij een razzia op 16 mei 1944, waarbij ‘zigeuners’ opgepakt werden die daarvoor al in kampen bij elkaar gebracht waren, waren alleen Nederlandse politie en marechaussee betrokken – en geen Duitsers!. Degenen die die razzia’s uitvoerden werden daarna bevorderd in rang; vertelde Lalla Weiss aan Julie Blussé over transgenerationele trauma’s. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/ovt/fa442c8d-8a6c-4f31-a389-4913ee7940df/2023-04-28-eens-waren-we-vogels-oorlogstraumas-van-roma-en-sinti Wat dat onderzoek betreft: gaat het erom ons geweldig goed te voelen of willen we de waarheid, waarvan wellicht nog iets te verleden is?
Deze twee berichten van NOS Nieuws staan hier onder ‘Militarisme’ vanwege de strijd op leven en dood om de hegonomie van de VS over de wereldmarkt. Ook de Europese Commissie is van mening dat we te afhankelijk zijn geworden van de VS, daarom moeten we die ontwikkeling een halt toeroepen en de handel met de China intensiveren. O, nee, andersom. Ook de Europese Commissie is van mening dat we te afhankelijk zijn geworden van China, daarom moeten we die ontwikkeling een halt toeroepen en de handel met de VS intensiveren.
5 24 Mensen zeggen dat Rusland in Oekraïne een ongekende agressie laat zien. Agressie is het zeker, maar ongekend? Uit hoofde van president John F. Kennedy stelde Daniel Ellsberg in 1961 een officiële vraag aan de Amerikaanse legerleiding: Hoeveel mensen gaan we doden als we ons nucleaire draaiboek uitvoeren? Het antwoord, bedoeld for the president’s eyes only: 300 miljoen Russen, èn Chinezen, plus 300 miljoen anderen, de indirecte doden niet meegerekend. Sinds 1983 weten wetenschappers dat de nucleaire explosies zullen leiden tot vuurstormen, waardoor grote hoeveelheden as en rook de stratosfeer in worden gespoten, die daar jarenlang het zonlicht zullen blokkeren doordat ze niet weg kunnen regenen. Het is dus niet de nucleaire fall-out, maar een ‘nucleaire winter’ die er na de bom voor zorgt dat er geen oogsten meer zijn. Modellen laten zien dat maar een paar procent van de mensen het zal overleven. Daarom moeten we opstaan en zeggen dat dit ontoelaatbaar is. Het is ontoelaatbaar dat Poetin dreigt met atoomwapens. Maar het is ook ontoelaatbaar dat wij [Ellsberg is Amerikaan; GjH] hetzelfde doen! Waar Poetin mee dreigt, daar dreigen wij in het diepste geheim al 70 jaar mee; in de Berlijncrisis, tegen Iran, de Koreacrisis, tegen Noord-Korea, tegen de Russen, de Suezcrisis. En denk ook aan de Amerikaanse nucleaire paraplu boven Europa, een vriendelijkheid die de VS economisch en politiek veel winst oplevert. En Nederland doet daaraan mee door atoomwapens op zijn grondgebied te accepteren. Het is immoreel en dwaas; door Frank Mulder in gesprek met Daniel Ellsberg. https://www.groene.nl/artikel/onze-kernwapens-zijn-niet-defensief-bedoeld Zie ook 5 24 onder Wereldverhalen. Op 16 juni werd bekend dat Daniel Ellsberg op 92-jarige leeftijd is overleden. Eerder dit jaar kreeg hij de diagnose alvleesklierkanker. Onder meer The Washington Post meldt vrijdag zijn dood op basis van een statement van Ellsbergs familie; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6268366/klokkenluider-pentagon-papers-over-vietnamoorlog-overleden-op-92-jarige-leeftijd.html
6 06 Om de vrede in Oekraïne te herstellen is zicht nodig op de aanleiding en de oorzaak van de oorlog daar. Tijdens deze oorlog heeft de regering van Joe Biden herhaaldelijk en ten onrechte beweerd dat deze begon met een niet-uitgelokte aanval van Rusland op Oekraïne (24 februari 2022). Maar de oorlog werd door de VS uitgelokt op een manier die vooraanstaande Amerikaanse diplomaten al tientallen jaren in de aanloop naar de oorlog verwachtten. Ten 1ste nam de VS zich voor om de NAVO uit te breiden naar Oekraïne en Georgië om [de – volgens het meerjarenplan 2020-2030 van de NAVO – ‘vijand’; GjH] Rusland in het Zwarte Zeegebied te omsingelen door NAVO-landen (Georgië, Turkije, Bulgarije, Roemenië en Oekraïne, met de klok mee). Ten 2de was er de rol van de VS in de installatie van een russofoob regime in Oekraïne door de gewelddadige omverwerping van de Oekraïense pro-Russische president Viktor Janoekovitsj in februari 2014. Dit recht-vaardigt de Russische invasie niet, maar wereldwijd wordt nu het verzet tegen de niet aflatende Amerikaanse drang tot uitbreiding van de NAVO wel luider. Dit alles betekent dat de oorlog voorkomen had kunnen worden en tegelijkertijd dat deze nu door middel van onderhandelingen moet worden gestopt; door Jeffrey Sachs, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/06/de-oorlog-in-oekraiene-is-uitgelokt-en-waarom-dat-belangrijk-is-om-de-vrede-te-herstellen/
6 07 Het leger van de VS bewapent en traint buitenlandse strijders als ‘proxies’ om een ‘abnormale oorlog’ te voeren tegen tegenstanders en het Pentagon controleert niet of deze buitenlandse strijders eerder oorlogsmisdaden begingen. Deze ‘vervangende strijders’ worden bewapend en getraind door het ‘Special Operations Command’ van het Pentagon. Ze speelt een sleutelrol in een groeiend aantal geheime ‘schaduwoorlogen’ die Washington over de hele planeet voert. Sinds 2020 in 154 verschillende landen over heel de wereld; door Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/07/amerika-verwelkomt-criminelen-om-irreguliere-oorlog-te-voeren/
6 08 Het alternatief voor de Verenigde Staten van Amerika en haar Westerse bondgenoten is tweevoudig: ofwel in de komende maanden aansturen op een onderhandelde oplossing voor Oekraïne ofwel hetzelfde doen na nog jaren oorlog. Zolang de illusie van een mogelijke eindoverwinning overeind blijft, zal het bloedvergieten en de vernietiging van steden en infrastructuur onverminderd doorgaan. Onderhandelingen voor de oorlogvoerende partijen zullen pas beginnen wanneer ze er beide van overtuigd zijn dat het voortzetten van de oorlog minder voordelen oplevert dan een vrede. Maar vooralsnog subsidieert de Europese Unie met belastinggeld de wapenindustrie om tegemoet te komen aan het dreigende tekort aan munitie voor de Oekraïense strijdkrachten en brengt de toekomstige levering van de F16 roekeloos de strijd tot aan de nucleaire drempel; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/08/oorlog-is-vrede/
6 12 Hoewel de NAVO-lidstaten momenteel samen al goed zijn voor meer dan de helft ($ 1.052 miljard in 2022) van de wereldwijde militaire uitgaven – of 13x de uitgaven van Rusland aan haar militairisme ($ 86 miljard in 2022) dat nu al meer dan 4% van haar bbp daaraan uitgeeft (mede als gevolg van de oorlog tegen Oekraïne) – zal de komende NAVO-top erover gaan dat toch nog ‘te weinig tegemoet gekomen wordt aan de dreigingen van een wereld “die veel gevaarlijker” is geworden’. De financiering van de Oekraïense oorlogsinspanningen tegen Rusland vraagt aanzienlijke budgetten en investeringen. Ook moeten de nodige financiële middelen worden gevonden om de Oost-Europese flank van de NAVO verder te versterken. Op de NAVO-top in Warschau (2016) werd besloten om over te stappen op een ‘Enhanced Forward Presence’ door 4 multinationale gevechtsbataljons te ontwikkelen in Polen en de Baltische staten. Na de Russische invasie van Oekraïne kwamen er daar nog 4 bij. Op de NAVO-top in Madrid (2022) is afgesproken om de bataljons op te tillen naar het niveau van een brigade. Een brigade telt gewoonlijk verschillende bataljons en is breder uitgerust. Komende NAVO-top op 11 en 12 juli in Vilnius zullen spijkers met koppen geslagen worden; door Ludo De Brabander. Op naar een atoomoorlog, denk ik dan. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/12/stijgende-bewapening-en-confrontatie-op-agenda-navo-top-in-vilnius/
6 13 Twintig jaar na de Amerikaanse invasie in Afghanistan, heeft de wereldwijde oorlog tegen het terrorisme $ 8.000 miljard gekost en de levens van tussen de 897.000 en 929.000 mensen. In de oorlogen na 11 september zijn 4x zoveel Amerikaanse militairen door zelfmoord om het leven gekomen (30.177) dan op het slagveld. Het aantal burgers dat direct en gewelddadig om het leven kwam in deze oorlogen bedraagt 387.073. In de oorlogsgebieden zijn na 11 september tussen de 3,6 en 3,7 miljoen mensen indirect door de oorlogen gestorven. 7,6 Miljoen kinderen onder de 5 jaar zijn in de oorlogsgebieden na 11 september 2001 ernstig ondervoed. In Afghanistan en Jemen gaat het om bijna 50% van de kinderen en in Somalië om bijna 60%. Deze oorlogen maakten voor ‘ons’, in Nederland, geen enkel verschil voor ons dagelijks leven. De gruwel bereikte ons zelfs niet. De oorlogen na 9/11 hebben plaats gevonden in landen waar de zwarte of bruine bevolking de meerderheid uitmaakt. De oorlogen werden in de meeste gevallen begonnen door landen met een geschiedenis van blanke overheersing en islamofobie; door Luk Vervaet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/13/vier-miljoen-zeshonderdduizend-oorlogsdoden-sinds-9-11/
6 19 De 9 atoomwapenstaten in de wereld hebben in 2022 samen $ 82,9 miljard besteed aan het onderhoud, de modernisering en de uitbreiding van hun nucleaire arsenalen. Dat komt neer op $ 157.664 per minuut! In vergelijking met 2021 is dit $ 2,5 miljard (of bijna $ 5.000 per minuut) meer dan in 2021 en het is het 3de jaar op rij dat het totaalbedrag uitgegeven aan de wereldwijde atoomwapenarsenalen stijgt. China besteedde een kwart van de Amerikaanse uitgaven aan nucleaire arsenalen en Rusland 22%. Alleen al in Frankrijk en de VS investeerden de atoomwapenlobby in 2022 $ 113 miljoen in hun inspanningen meer geld aan atoomwapens te besteden. De internationale gemeenschap ijvert ondertussen al lang en tegen de stroom in voor een algehele nucleaire ontwapening ten voordele van ecologische en sociaal-economische maatregelen; door de Belgische Coalitie tegen Kernwapens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/19/kernwapenstaten-verspilden-vorig-jaar-157-664-dollar-per-minuut-aan-hun-nucleaire-arsenalen/
6 22 Het verhaal in het boek “Van het westelijk front niets nieuws” (1929) van Erich Maria Remarque is een aanklacht noch een belijdenis en al helemaal geen avontuurlijk relaas. Remarque vond de dood geen avontuur voor wie hem in de ogen kijkt. Hij zei dat hij in het boek slechts vertelde over een generatie mannen, die weliswaar ontsnapten aan de dood door granaten, maar toch door de [Eerste wereld-; GjH] oorlog te gronde werden gericht; op de Gutmensch scheurkalender van vandaag.
7 10 Clusterbommen zijn zowat de meest laffe wapens die onze technologische genieën hebben kunnen bedenken. Er is dan ook een goede reden waarom reeds 120 van alle 195 landen ter wereld ze verboden hebben. De levering van clusterbommen door de VS aan Oekraïne, zonder enig overleg met de andere NAVO-lidstaten, zet dan ook de puntjes op de i. ‘Oorlogsmisdaden’ is wat anderen doen en de Europese NAVO-lidstaten hebben geen enkele inspraak in wat hun grootste partner beslist. Ondanks vrij beschikbare informatie draaien onze media in deze hypocriete schijnvertoning mee zonder enige kritische inbreng. Ondanks het feit dat de VS de productie van deze wapens niet willen opgeven heeft de Amerikaanse regering recent nog verklaard dat de inzet van clusterbommen door Rusland ‘mogelijk een oorlogsmisdaad’ is. In 2015 veroordeelde het Pentagon het gebruik van deze wapens door Rusland in Syrië, omdat ze ‘onnodig lijden veroorzaken voor burgers’. Dit zei een woordvoerder terwijl de VS – samen met Frankrijk en Groot-Brittannië – precies het zelfde deden in Jemen. Hij keurde het gebruik van deze wapens af omdat ze zo onprecies zijn. Overigens zette Oekraïne clusterbommen al sinds 2014 in tegen de eigen burger-bevolking in de opstandige provincies van de Donbass. Clusterbommen zijn niet contro-versieel, het zijn gewwoon verboden massavernietigingswapens. Overigens zal de VS clusterbommen leveren uit hun oude voorraden – die ze toch nooit meer zelf gaan gebruiken want ze hebben nu nieuwere, meer ‘efficiënte’ versies. Die nieuwste clusterbommen krijgen de Oekraïners niet; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/10/levering-van-clusterbommen-door-de-vs-aan-oekraine-is-de-hypocrisie-voorbij/
7 13 De betrekkingen tussen de EU en China bevinden zich op een kruispunt. Wat China betreft, net zoals in andere zaken, lijken Brussel en Berlijn de beslissingen die in Washington worden genomen als een echokamer na te bootsen. Er is geen vooruitzicht op een onafhankelijk Europees buitenlands- en handelsbeleid. Velen in Brussel willen het einde van de Westerse hegemonie nog steeds niet aanvaarden en leven volhardend in een droomwereld van Europees kolonialisme, waarin je ongeremd de lakens kunt uitdelen. Het belangrijkste statement tijdend de voorbije NAVO-top in Vilnius was het uitroepen van China tot de nieuwe aartsvijand. China wordt in de slotverklaring van de top omschreven als ‘een uitdaging voor de belangen van de NAVO’. De Volksrepubliek “probeert de op regels gebaserde internationale orde omver te werpen”, staat er, als in een ultieme verklaring van vijandigheid. Het taalgebruik en de stijl van de NAVO-verklaring tegenover China doen denken aan het tijdperk van ongelijke verdragen in het tijdperk van het kolonialisme; China is de belangrijkste vijand van de NAVO die moet worden verslagen. Tegelijkertijd globaliseert het militaire pact en smeedt het nieuwe allianties in Azië. Desondanks is China momenteel wel de grootste handelspartner van de EU, groter zelfs dan de VS. Een economisch vernietigend Europees beleid van zelfisolatie zou het einde kunnen betekenen van het Europese welvaartsmodel en bijdragen aan de enorme verarming van steeds grotere delen van de bevolking in de EU; door Sevim Dagdelen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/13/europa-zinkt-dieper-weg-in-de-economische-oorlog-tegen-china/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/13/oorlogskoorts-navo-top-in-vilnius-roept-china-uit-tot-nieuwe-aartsvijand/
7 18 De NAVO heeft 11 & 12 juli jl. op haar top in Vilnius besloten om haar nucleaire afschrikkingscomponent te moderniseren en om in te zetten op intensievere nucleaire oefeningen. Daarmee wordt het internationaal Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (TPNW) volledig genegeerd. Op de top werd met klem herbevestigd dat nucleaire wapens voor de NAVO essentieel zijn [terwijl de meeste lidstaten zoals België en Nederland geen enkele zeggenschap hebben over de inzet van Amerikaanse, Britse of Franse atoomwapens; GjH]. De kans om de huidige alarmerende nucleaire dreiging te verminderen werd niet gegrepen. Hoewel de NAVO pretendeert voor een wereld zonder kernwapens te zijn, is nucleaire ontwapening absoluut geen prioriteit. Tegelijkertijd bekritiseerden de lidstaten op de top de Russische beslissing om tactische atoomwapens in Wit-Rusland te ontwikkelen; door de Belgische Coalitie Tegen Kernwapens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/18/navo-leiders-drijven-de-nucleaire-dreiging-op/
2 13 De hedendaagse strijd voor dekolonisering is niet nieuw. Ze is even oud als de kolonisering zelf. Een onderdeel van die geschiedenis (dat nog steeds genegeerd wordt in geschiedenisboeken) is de Haïtiaanse Revolutie (1791-1804). Geen voetnoot in de geschiedenis, maar een cruciaal onderdeel van de ‘Age of Revolution’; door Koen Bogaert over zijn boek “In het spoor van Fanon” (2023). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/13/in-het-spoor-van-fanon-eerherstel-voor-de-haitiaanse-revolutie/
2 14 “Het maken van onderscheid op basis van ras, zonder objectieve en redelijk rechtvaardiging, is een bijzonder ernstige vorm van discriminatie”, zei de voorzitter van een Nederlands gerechtshof. Bovendien heeft het beleid van de Nederlandse marechaussee volgens hem een negatieve uitstraling op de Nederlandse maatschappij als geheel. “Nederlanders met een andere dan een blanke huidskleur kunnen zich hierdoor niet geaccepteerd en tweederangsburger voelen”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2463761-hof-verbiedt-etnisch-profileren-marechaussee-bij-controles
4 06 Moslims worden structureel gediscrimineerd door banken en financiële instellingen. Vorig jaar bleek al dat giften aan moskeeën extra werden gecontroleerd door de Belastingdienst en een reden was om mensen op de fraudelijst te zetten. Met de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme in de hand moeten moslims verantwoorden waar het geld vandaan komt dat zij – in het bijzonder tijdens de ramadan – aan hun kerk doneren; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2470362-racismecoordinator-structurele-discriminatie-van-moslims-bij-banken
5 06 Met de bezetting in 1973 van de streek rond ‘Wounded Knee’ wilden nabestaanden, slachtoffers en sympathisanten rechten afdwingen voor de oorspronkelijke bewoners van Amerika. Deze week is het 50 jaar geleden dat president Richard Nixon die bezetting met geweld liet beëindigen. Het had vele doden en gewonden tot gevolg. Toch maakte die bezetting dat veel Amerikanen gingen nadenken over de positie van de oorspronkelijke bewoners; door Willem Post in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/d562222f-6da7-4c99-913d-65bbd6d84145/2023-05-06-50-jaar-na-de-bizarre-tweede-slag-bij-wounded-knee en het bekende lied daarover, met de zin “in the Name of Manifest Destiny” (‘omwille van onze onmiskenbare bestemming’), dat wellicht meer effect had op de opinievorming dan de langste daad van burgerlijke ongehoorzaamheid, in elk geval gold dat indertijd voor mij: https://www.youtube.com/watch?v=AvZbmLJlSoM
5 08 Hoewel Kick Out Zwarte Piet (KOZP) mij door dat Kick out agressief in de oren klinkt, is het een beweging die altijd vreedzaam demonstreert tegen de aangebrachte zwarte huidskleur en stereotypering van de knechten van Sint Nicolaas. Hun voorman Mitchell Esajas ontving een lintje voor zijn vreedzame antiracistische protesten. Andere gedecorrerden gaven soms hun lintje terug, uit protest tegen het lintje voor Asajas. Zijn lintje leidde ook tot een massa aan haatberichten. En degenen die het niet eens zijn met KOZP zijn soms berecht wegens het gebruik van fysieke agressie; door Mitchell Esajas. https://www.oneworld.nl/lezen/opinie/zoveel-racistische-berichten-na-mijn-lintje-had-ik-niet-verwacht/
6 07 De afgelopen dagen las ik ‘met rode oortjes’ het boek “Kolonialisme en racisme; een postkoloniale kroniek” (2021) van Jan Breman. Een ogenschijnlijk gedegen beschrijving van het begin van kolonialisme tot en met het huidige ‘binnenlandse kolonialisme’, zoals George Orwell dat noemt (pp 389). Voor mij is dit boek ‘een politieke bijbel’. Ik vond er een bevestiging in van het in mijn ogen verderfelijke, Westerse kapitalisme. En ik vond er de vroegere en huidige standpunten van conservatieven, liberalen, populisten en socialisten over de omgang met de ‘vreemde Ander’, met name de inheemse bevolking van de koloniën en – al dan niet – het ontbreken van grenzen aan die omgang. En hoe altijd al onder de burgerij met valse argumenten draagvlak gewonnen wordt voor beleid, indien nodig door te verdoezelen (beschaving brengen) wat de werkelijke belangen (winst) en beleidsdoelen (wrede knechting om medewerking of de dood te bereiken) door de tijd zijn geweest van het kolonialisme; door ook de gepleegde gruwelen te verbloemen. Breman beschrijft ook hoe racisme toen, tot aan nu ingezet wordt om te voorkomen dat de vreemde Ander, die in koloniën overheerst werd en die nu soms in ons land leven, gezien wordt als onderdeel van ‘ons’ of ‘wij’, onze grondwet en internationale mensenrechten ten spijt.
7 07 Het is nuttig om je altijd bij de feiten te houden, maar ook om het fenomeen migratie in een breder en historisch perspectief te plaatsen. We moeten het debat voeren over de belangrijkste oorzaak van immigratie, namelijk de structuur van onze arbeidsmarkt en onze economie. Verder kan het geen kwaad het non-discriminatie-beginsel uit onze Grondwet voortaan wèl serieus te nemen. Politici hebben de taak om vormen van stigmatisering, uitsluiting en institutionele discriminatie te benoemen en te bestrijden. Dat impliceert dat ze afstand nemen van politieke partijen of radicalen wanneer die migranten en hun nakomelingen demoniseren en als een existentieel probleem afschilderen. Te meer omdat ze nagenoeg geen probleem zijn; door Door Tine Danckaers en Lisa Develtere over de inzichten van Leo Lucassen. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/wie-geen-migranten-wil-moet-snijden-in-de-economie-2/
1 11 Exoplaneten TOI 700 d en e (in het zelfde planetensysteem op 100 lichtjaar van ons vandaan in de richting van het zuidelijke sterrenbeeld Goudvis) bevinden zich in de naar onze maatstaven bewoonbare zone van hun ster. Ze zijn ongeveer zo groot als de aarde en waarschijnlijk rotsachtig; door Arie Nouwen.https://www.astroblogs.nl/2023/01/11/tess-ontdekt-tweede-aardachtige-planeet-in-een-planetensysteem/
5 02 ‘TON 618’ is een van de grootste bekende objecten in het universum; het is een ongelooflijk zwaar ‘zwart gat’. Even zwaar als 66 miljard zonnen. Het bevindt zich 10 miljard lichtjaar van de aarde vandaan en heeft een diameter van bijna 400 miljard kilometer. Daarmee is het ongeveer 43 keer groter dan ons zonnestelsel. Eén zwart gat dat ruim twee keer zo groot is als de complete Melkweg. Licht zou er 320.000 jaar over doen om van de ene naar de andere kant van TON 618 te reizen; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6261959/nasa-brengt-in-beeld-hoe-ongelooflijk-groot-zwarte-gaten-kunnen-worden.html
5 12 Ruimte-onderzoekers hebben een kosmische explosie waargenomen, die 100x zo groot is als ons zonnestelsel en 10x zo fel als een supernova (exploderende ster). De explosie die de lichtflits veroorzaakte duurt al zeker 3 jaar, waarmee daarbij de meeste energie ooit vrijkwam; althans ooit door ons waargenomen. Deze vuurbal bevindt zich op zo’n 8 miljard lichtjaar afstand van de aarde (het licht dat we nu zien was dus al 4 miljard jaar op onderweg toen de aarde 4 miljard jaar geleden ontstond); door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6263293/grootste-kosmische-explosie-gemeld-vuurbal-100-keer-zo-groot-als-zonnestelsel.html
2 10 Julika Marijn speelde in Het Lichtruim een boeiend stuk over het leven van Geertje Dircx (ca. 1610-1656). Dat Bilthovense theater Het Lichtruim is de naam ‘theater’ niet waard, vind ik, maar er spelen soms emancipatoire stukken, zoals ook nu weer. Het stuk gaat – aan de hand van het levensverhaal van Rembrandt van Rijns (1606-1669) tweede vrouw – over de maatschappelijke, relationele en religieuze behandeling van vrouwen, die toen zeer te wensen overliet. Of er sindsdien veel veranderd is, is mij een vraag.
3 11 We bezochten, na een maaltijd bij het voor mien leafke bekende Krishna Vilas aan de Kaatsstraat in Utrecht, Pieter Jouke in het Werftheater. Hij is de zoon van een studiegenoot van haar. Hij verklaarde een onvoorwaardelijke liefde aan zijn vrouw, vond ‘helden’ alleen een held wanneer ze hun kwetsbaarheden ook laten zien en beschreef speels zijn levensgeschiedenis in zijn ouderlijk huis en vooral de periode met zijn vader tot aan zijn sterven. Die bleek in lijn met wat mien leafke daarvan wist. Zo vertelde hij bijvoorbeeld over de scheiding van zijn ouders. Hij liet zijn vader weten wat hij daarover in een voorstelling wilde vertellen met een genant verhaal over hem. Zijn vader had geen bezwaar. Jouke vroeg hem waarom niet. En zijn vader antwoordde: “Als ik nu niet zou willen dat je zo’n verhaal over mij vertelt, had ik het toen anders moeten doen.” Hij was zo onderhoudend en geestig dat we direct kaartjes voor zijn volgende voorstelling op 9 juni a.s. in datzelfde Werftheater gekocht hebben. Omdat ik tijdens de voorstelling veel aan een van mijn zonen moest denken, heb ik hem en zijn vriendin ook kaartjes voor die voorstelling aangeboden.
4 08 De “Matthäus Passion” van Johann Sebastian Bach, uitgevoerd door het Dudok koor en orkest onder leiding van Anthony Scheffer. Een zee van klanken, die wat mij betreft nog heel de avond had mogen voortduren. Wat een genot.
5 03 Ik zocht wandelend naar de katholieke hogeschool LUCA in Leuven voor een optreden van muziekstudenten dwarsfluit, gitaar, harp, piano, trompet, zang en combinaties daarvan. Ik vond het een aandoenlijk optreden van deze studenten, die vanuit mijn optiek nog een heel leven voor zich hebben. Wat fijn om deze schoonheid op te snuiven!
5 04 Hiervoor kwam ik naar Leuven! In de serie ‘Passie van de Stemmen’ trad Cappella Mariana op met muziek van Johannes Tourout, Heinrich Isaac, Gaspar van Weerbeke en Johannes Ghiselin. Onbekende componisten? Dat klopt! Acht zangers vertolkten deze Midden Europese muziek, die rond 1450 tot ongeveer 1500 geschreven moet zijn. Oorspronkelijk waren het waarschijnlijk Franse chansons, die door Vlaamse ‘polyfonisten’ gecultiveerd zijn en van Latijnse teksten werden voorzien. De chansons zijn verloren gegaan, maar deze muziek is bewaard gebleven. Nu dus met teksten als ‘Heer ontferm u’, ‘Wij zeggen U dank voor Uw grote heerlijkheid’, ‘Ik geloof in één God’, ‘Gegroet Maria, vrome, lieve, moeder, maagd vol van genade’, ‘Maagd, wees ons een troosteres en kom ons te hulp’, ‘Gezegend hij die komt in de naam des Heren’, ‘Bid voor onze zonden opdat Hij ons de gave van zijn genade moge schenken’, tsjaaja, dit soort teksten spreken mij niet aan, op een ‘Dochters van Jeruzalem, bericht mijn geliefde dat ik ziek ben van liefde’ na. Maar wellicht ontgaat het mij dat met ‘die geliefde’ god of Jesus bedoeld wordt en dan wordt het toch weer minder aards. Echter, de teksten werden vandaag in het Latijn gezongen en dat versta ik niet. Dan resteert in mijn oren niets dan schoonheid. De vorige keer in Leuven luisterde ik een soortgelijk indrukwekkende polyfonie-muziekuitvoering op (toen waren het weemoedige middeleeuwse meerstemmige liederen gezongen door Vocem Flentium). Net zo mooi als vandaag. Daarom wilde ik hier naar terug.
5 08 Koos Bogerman van Samuze stuurde een film door, waaraan onze dirigent Noortje Braat als zingende violiste meegedaan had. Ik houd niet van ‘dodenherdenkingen, waarin militarisme, nationalisme en militaire bondgenootschappen worden vereerd, maar deze film in hetzelfde genre sprak mij wel aan. Wat mij vooral raakte was de vrouw, die er op 50-jarige leeftijd achter kwam dat haar ouders Jozef en Rebecca heetten, en zij Anna Cohen, en helemaal niet Anna Verduyn: “Beste Samuzant, hierbij de links van 2 tv-programma’s van Omroep Flevoland, waarin Noortje te zien en te horen is. Het interview op 3 mei 2023https://www.omroepflevoland.nl/gemist/radio/331530/tv-programma-na-de-damen de film van 4 meihttps://www.omroepflevoland.nl/gemist/video/230504-subgroet, Koos”
5 13 In het Zwolse Theater de Spiegel zien we een podium met daarop een vleugel en rondom een groep muziek standaards een verhoging ook met muziek standaards. Wanneer het licht uit gaat verstomt het geklets. In het donker betreden de mucisi langzaam het podium en gaan achter de muziek standaards staan. Na even wordt in die stilte een spotlicht op de pianiste achter de vleugel gezet en een ander op de cellist bij de vleugel. Zij brengen “Spiegel im Spiegel” van Arvo Pärt (1978) ten gehore. Terwijl daarna de spotlichten uitgaan worden andere op vier zangers gezet, die “Psalm Tune 6 & 3” van Thomas Tallis (ergens tussen 1505-1585) ten gehore brengen. Zodra zij klaar zijn, worden de spotlichten gezet op de mucisi, die achter hun standaards staan. Zij brengen “Fantasia on a theme bij Thomas Tallis” door Ralph Vaughan Williams (1910/1919) ten gehore. Wanneer dat op het eind loopt, slaat de dirigent Martina Batič op een sjamanendrum en nemen de koorleden traag wandelend plaats op de verhoging achter de mucisi om “Curse Upon Iron” van Veljo Tormis (1972) ten gehore te brengen. Zodra zij beginnen verwijderen de mucisi zich van het podium. Wanneer het koor klaar is, gaat het licht uit. Zo hebben Amsterdam Sinfonietta en het Nederlands Kamerkoor voor de pauze in één spanningsboog 5 muziekstuken ten gehore gebracht. En na de pauze nog eens 7, waarvan het laatste “Spiegel im Spiegel” van Arvo Pärt (1978) voor viool en piano was. Nu ik twee keer gehoord heb hoe je “Spiegel im Spiegel” ook kunt spelen, vind ik het wel een beetje gênant hoe wij pas geleden dat stuk voor mijn cellodocent speelden. Misschien ga ik dit concert binnenkort nog eens elders opluisteren. Wat een uitzonderlijk en indringend spektakel.
3 03 Vandaag precies 100 jaar geleden werd in Egypte een Islamitisch feministische beweging opgericht met progressieve standpunten. Oprichtster Huda Sha’arawi (1879-1947) wist zich als een der eerste Egyptische vrouwen te ontworstelen aan het patriarchale haremsysteem, waarin vrouwen niet in de openbaarheid mochten treden, en inspireerde heel wat vrouwen, die haar vrouwenstrijd daarna hebben voortgezet; door Monika Triest. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/03/6-maart-1923-islamitisch-feminisme-bestaat-honderd-jaar/
4 18 De plaats van vrouwen van kleur op het kruispunt van gender ras en en hun concrete ervaring met huiselijk geweld, verkrachting en de maatregelen daartegen zijn kwalitatief anders dan die van blanke vrouwen met soortgelijke ervaringen. De term ‘intersectionaliteit’ verwijst naar het inzicht dat etniciteit, geslacht, klasse, leeftijd, natie, ras, seksualiteit en vermogen niet functioneren als onderling inwisselbare categorieën, maar als verschijnselen, die elk op een unieke manier op elkaar inhaken. Die geven vorm aan de complexiteit van sociale ongelijkheid; door Montaine Kayaert (die dit anders dan ik vergezocht vindt).
6 13 Binnen 2 generaties is de norm voor vrouwen in Nederland gigantisch veranderd. Waren veel vrouwen eerder ‘huisvrouw’, nu is het model voor vrouwen dat ze buitenshuis werken, fulltime of meestal parttime. In Nederland leert de overheid echter niets bij. Ze zijn een campagne begonnen, omdat er een zorgcrisis is. Na corona is gebleken dat juist in de zorgende beroepen er een tekort aan personeel is. De beroepen die in het verlengde liggen van wat vrouwen vaak onbetaald en onderbetaald doen. Nou heeft de overheid bedacht: ‘weet je wat, al die vrouwen die parttime werken, die gaan we onder druk zetten om meer te werken’, terwijl we zouden moeten beginnen de uren, die het kost om het huishouden te doen en de kinderen te verzorgen, gewoon als ‘werk’ te zien ook al worden vrouwen daarvoor niet betaald. Kijk je dan naar de uren die mannen en vrouwen besteden aan ‘werk’, dan ligt dat heel erg in elkaars buurt; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/13/anja-meulenbelt-splitsing-tussen-betaald-werk-en-onbetaalde-zorg-is-een-uitvinding/
6 21 Nederland loopt achter op België en Duitsland als het gaat om het verkleinen van de kloof tussen mannen en vrouwen wat betreft economische deelname, toegang tot gezondheidszorg, levensverwachting, toegang tot onderwijs en politieke invloed. Vooral de economische en politieke kansen zijn in ons land niet gelijk verdeeld. Nederland loopt achter op veel Noord-Europese landen, maar ook op onder meer de Filipijnen, Jamaica, Mozambique en Nicaragua. Wereldwijd nam de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen af. De kloof is volgens de onderzoekers voor bijna 69% gedicht, maar in het huidige tempo duurt het nog 131 jaar voordat er op genoemde vlakken volledige gelijkheid is tussen mannen en vrouwen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6269040/emancipatie-van-vrouwen-in-nederland-loopt-achter-op-buurlanden
6 22 Eind mei concludeerde de Inspectie Justitie en Veiligheid dat in de vrouwengevangenis van Nieuwersluis sprake is van structureel niet-integer gedrag. Personeel dwingt vrouwen bijvoorbeeld tot (orale) seks en maakt seksueel getinte opmerkingen. Ook zijn er relaties tussen bewakers en gevangenen. Behalve verhalen over het misbruiken van vrouwen door bewakers, mankeert er ook veel aan de medische zorg in de vrouwengevangenissen. Zo was er een vrouw, die zo’n slechte medische behandeling kreeg dat ze door haar gezondheids-klachten ‘detentieongeschikt’ werd verklaard. Vrouwen hebben bovendien verteld dat er veel in voormalige vrouwengevangenissen mis was, onder andere in Breda en in het Scheveningse justitieel ziekenhuis; door RTV Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3598189/misstanden-in-vrouwengevangenissen-veel-omvangrijker-dan-gedacht
1 27 In 2023 is het 200 jaar geleden dat de ‘Monroe Doctrine’ werd ingevoerd. Dit mandaat geeft de VS de eenzijdige bevoegdheid om in te grijpen in de aangelegenheden van soevereine staten op het westelijk halfrond, en om elke andere macht uit te sluiten in wat wordt gezien als de achtertuin van Washington. In de huidige tijd werd die achtertuin geïnterpreteerd als ‘van belang voor de VS’, maar nu staat de doctrine – eindelijk – voor een wankele toekomst; door Roger D. Harris. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/27/latijns-amerika-en-het-einde-van-de-monroe-doctrine/
2 01 In België is atoomreactor Tihange 2 definitief stilgelegd. De stilgelegde reactor is in slechte staat. Zo zitten er scheurtjes in de stalen wanden net als in de eerder uitgeschakelde reactor Doel 3. De centrales zijn vaak stilgelegd voor reparatie en onderhoud. Al in 2003 besloot het toenmalige kabinet dat atoomreactoren ouder dan 40 jaar dicht moesten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2462080-belgie-zet-tweede-kernreactor-definitief-stil
2 15 Het atomisme, het idee dat er ondeelbare deeltjes zijn die om een lege ruimte bewegen, ontstond in Europa al in de vijfde eeuw v.Chr.. Democritus van Abdera (460‑370 v.Chr.) ontwikkelde dat idee met zijn leermeester Leucippus van Milette (5e eeuw v.Chr.). Aristoteles (384-322 v.Chr.) zei al dat er iets aan het begin van het universum was geweest dat door niets anders werd veroorzaakt. De rest is daarvan het gevolg; door Rachel Poulton in “Het kleine zakboek filosofie” (2020).
3 02 De eerste moderne mensen in West-Europa hadden een donkere huid en lichte ogen. Dat wijst grootschalig DNA-onderzoek uit. Tussen 14.000 en 8.000 jaar geleden begon de huidskleur van oermensen in West-Europa langzaam lichter te kleuren. Dat hing samen met de opkomst van landbouw. Mensen aten daardoor minder vis. De theorie is dat het daardoor ontstane vitamine D-tekort werd gecompenseerd met een lichtere huid. Die zorgt voor een betere aanmaak van vitamine D door de zon; door Lennart ’t Hart. https://www.nu.nl/wetenschap/6253522/onderzoek-bevestigt-dat-oermens-in-nederland-donkere-huid-en-lichte-ogen-had.html
3 08 De machtsverhoudingen in de wereld zijn aan het verschuiven en de Europees-Amerikaanse elite weet daar geen raad mee. Terwijl in de eigen Europese en Amerikaanse achtertuin de sociale malaise steeds acuter wordt, gaan regeringsleiders als Macron nog altijd naar Afrikaanse ex-kolonies om hen de les te lezen over wat dáár allemaal misloopt. Daartegen wordt het weerwoord steeds krachtiger. Het politiek-economische systeem van het Westen is moreel failliet. De etterende verminkingen na 40 jaar neoliberale antisociale inleveringen (die als ‘besparingen’ ‘verkocht’ werden) vallen langzaam maar zeker niet meer te stelpen met lapmiddelen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/08/sociale-onrust-in-heel-wat-europese-landen-tegen-het-verrot-politiek-economische-bestel/
3 16 De wereld staat momenteel misschien aan het begin van een nieuw tijdperk, waarin we getuige zullen zijn van het einde van het wereldrijk van de VS. Het neoliberale systeem verslechtert onder het gewicht van talrijke interne tegenstellingen, historische onrechtvaardigheden en economische onhoudbaarheid. Zonder een alternatief zal de wereld afglijden naar een nog grotere chaos. Er is hoop dat er iets anders mogelijk is dan deze sociale kwelling. Met 8 stellingen wordt geprobeerd een brede ideeënstrijd aan te wakkeren tegen de giftige sociale filosofieën, die het rationele denken over onze wereld willen verstikken; door Deby Veneziale, Kyeretwie Opoku, Manuel Bertoldi en Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/16/de-acht-fundamentele-tegenstellingen-van-de-imperialistische-orde/
3 16 Vijf vragen, waar de mensheid al sinds mensenheugenis mee worstelt;
door Rachel Poulton in “Het kleine zakboek filosofie” (2020):
1. Wie ben ik?
2. Wat is de zin van ons leven?
3. Wat is goed en wat is fout?
4. Hebben we een vrije wil of zijn we gedetermineerd?
5. Wat gebeurt er na de dood?
ad. 1. Ik voel dus ik ben. Bovendien denk ik, maar verder kom ik niet.
ad. 2. Genieten.
ad. 3. Goed is genieten en tegelijk De Ander ook te laten genieten. Fout is het genieten van De Ander (en mijzelf) te verminderen.
ad. 4. Laat ik er, zolang de vraag “Wie ben ik?” niet afdoend beantwoord is, maar vanuit gaan dat ik een vrije wil heb. Anders wordt de omgang met anderen wel erg ingewikkeld. Raadselachtig vind ik dat ik soms eerst voelbaar doe en dan pas denk.
ad. 5. Dat is me een raadsel dat vooralsnog niet zintuiglijk is op te lossen. Ik laat me er niet door bepalen.
4 06 Aristoteles kwam tot de conclusie dat democratie de beste vorm van landsbestuur was – of de minst slechte – en hij betoogde dat democratie, net als de Griekse oorsprong van dat woord, bestond uit ‘de macht van het volk’. In deze tijd bestaat er nog steeds een mengeling van oligarchie en democratie, of een gesimuleerde en bemiddelde democratie. Dat betekent dat in sommige landen de oligarchie heerst achter een façade van democratie. Hoe kunnen wij bijvoorbeeld over democratie spreken als de elites domineren en niet de meerderheden? Hoe kunnen we van democratie spreken als er geen scheiding is tussen economische macht en politieke macht? Hoe kunnen we over democratie spreken als er de voorbije jaren sprake is geweest van de meest offensieve concentratie van rijkdom in enkele handen in de geschiedenis van de wereld? Het vermogen van een minderheid is onbeperkt toegenomen, zonder enige morele zorg, terwijl een miljard mensen leven van minder dan een dollar per dag. Daarom moeten we steeds verder afstand nemen van de kratos [‘macht’ in het Grieks] zonder de demos [‘volk’ in het Grieks], van macht zonder het volk, en ervoor zorgen dat de centrale doelstelling van elke regering altijd het streven is naar geluk van het volk, naar een regering van het volk en voor het volk[iii]; door Andrés Manuel López Obrador vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/06/president-mexico-tot-vs-democratie-kan-niet-samengaan-met-oligarchie/
4 13 Het doodsverlangen van Europa manifesteert zich op twee fronten: extreemrechts verdedigt het fascisme in naam van de democratie en de secretaris-generaal van de NAVO verdedigt de oorlog in naam van de vrede. Aan de ene kant hebben de conservatieve politieke krachten momenteel niet alleen het ideologische initiatief, ze kunnen ook nog eens rekenen op een geprivilegieerde ontvangst in de media. Ze polariseren, stellen zich vijandig op tegen de complexe aard van een serene beschouwing, bedienen zich ongecorrigeerd van agressieve bewoordingen en doen een verhit appèl op de haat. Ze storen zich niet aan de inconsistentie van de criteria waarmee ze spreken over conflicten en dood (zoals het onderscheid tussen doden in Oekraïne en in Palestina). Ze schijnen evenmin last te ondervinden van de hypocrisie waarmee ze waarden aanhangen, die ze zelf niet in praktijk brengen (ze doen een boekje open over de corruptie bij hun tegenstanders maar onttrekken de hunne aan het zicht). Deze stroom van conservatieve zienswijzen vermengt zich hoe langer hoe meer met rechtse en uiterst rechtse standpunten, en de grootste dynamiek van gedoogde agressie gaat uit van die laatste groep. Deze aanpak heeft als doel de idee van de te vernietigen vijand ingang te doen vinden. De vernietiging met woorden bereidt de publieke opinie voor op de daadwerkelijke militaire vernietiging; door Boaventura de Sousa Santos, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/13/adieu-aan-europa/
4 14 Noam Chomsky waarschuwt dat de culturele agenda van rechts een afleidende functie heeft. Gedurende meer dan 40 jaar hebben we naar zijn mening geleefd in een woeste oorlogsperiode, misleidend ‘neo-liberalisme’ genoemd. De term heeft een officiële marktgebonden definitie, maar de praktijk toont ons dat de werkelijkheid heel anders is. De oorlog is gestart in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, met geschenken aan de zeer rijken (deregulering, economische redding…) en een harde aanval tegen de arbeid. Inmiddels is de “Klok van het Einde van de Wereld” op 90 seconden voor middernacht gezet vanwege de klimatologische noodtoestand en de risico’s van de oorlog in Oekraïne; door Noam Chomsky in gesprek met Roberto Manríquez, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/14/chomsky-culturele-oorlogen-zijn-een-afleiding/
4 26 In het plantagesysteem was sprake van ‘gratis’ arbeid en in de negentiende-eeuwse industrialisatie van loonarbeid en stukloon. Het lijkt iets anders, maar het komt op hetzelfde neer als het gaat om winstmaximalisatie. Hoe spreken wij over anderen en hoe sluiten we die in of uit? Spreken we over ’tot slaaf gemaakte mensen’ of over ‘tot migrant gemaakte mensen’? Waarin zit het verschil? Kan het ertoe leiden dat we migratie ooit evenzeer als mensonterend erkennen ‘…als een gevolg van macht, politieke interventie en ontmenselijking’? De drie-eenheid kapitalisme, kolonialisme en de staat is cruciaal om te begrijpen waarom Europese empires erin slaagden de wereld te overheersen, en hoe ze de structuren van de mondiale samenleving fundamenteel hebben getransformeerd. Geschiedenis zien als een ‘vorm van macht en strijd’ laat ons begrijpen hoe bepaalde versies van de geschiedenis dominant werden en waarom dit niet alleen te maken heeft met harde feiten of betere wetenschappelijke methoden. In ons denken staan de Amerikaanse en de Franse revolutie wel gegrift, maar dat is veel minder het geval met de Haïtiaanse revolutie en de revolutie in Congo Vrijstaat om nog maar niet te spreken over de Bengaalse revolutie; door Wil Heeffer over het boek “In het spoor van Fanon, orde, wanorde, dekolonisatie” (2022) van Koen Bogaert. We denken dat dat revoluties waren van een andere mensheid, die voor “ons” (daar gaan we weer) niet van belang waren, terwijl ze wel degelijk net als ‘onze’ revoluties de loop van de geschiedenis bepaalden. Bijvoorbeeld omdat ze leiden tot afschaffing van de slavernij. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/26/in-het-spoor-van-fanon-een-gedreven-en-urgent-boek/
4 26 Toen de Spaanse stad Barcelona als eerste grote stad in Europa besliste om alle institutionele banden met Israël te verbreken vanwege haar regime van apartheid, kolonisatie en bezetting van Palestijnse gebied, werd dat nog voorgesteld als een eenzame stem. Deze beslissing kreeg bijval van allen die die motieven onderschrijven, waaronder talrijke Spaans-Joodse organisaties. Recent heeft ook het bestuur van de Noorse hoofdstad Oslo beslist elke samenwerking te verbieden met bedrijven, die rechtstreeks of indirect banden hebben met de illegale koloniale nederzettingen in bezet Palestina. De onlangs genomen beslissing van de stad Luik om zich bij Oslo en Barcelona aan te sluiten heeft geen enkele weerklank gekregen in de mainstream media; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/26/luik-volgt-barcelona-en-oslo-breekt-met-apartheid-kolonisatie-en-bezetting/
5 05 Het zogeheten “fascisme” is geboren met het regime van Benito Mussolini in Italië, en vervolgens met dat van Adolf Hitler in Duitsland; regimes die het abslolute tegendeel zijn van wat de linkerzijde in het algemeen – en marxisten in het bijzonder – verdedigen. Fascisme is een intolerant, autoritair politiek systeem, dat macht tussen groepen mensen verdeelt en berust op een sterke, gemilitariseerde en politiestaat, met drastische beperking van de politieke en vakbondsvrijheden, zonder enig respect voor mensenrechten. Het is de keerzijde van liberalisme. Zich op waarden van het liberalisme beroepen om het fascisme te bestrijden is vergeefse moeite. Fascisme bestrijden betekent vechten tegen de klasse, die haar toevlucht neemt tot fascisme, en tegelijkertijd strijd voeren voor een bredere economische en politieke democratie, en voor een eerlijke verdeling van de door de werkende klasse geproduceerde rijkdom. Uiteindelijk is het beste wapen dat we tegen het fascisme kunnen inzetten het socialisme en sociale strijd; door Miguel Schelck. https://lavamedia.be/kapitalisme-voedingsbodem-voor-het-fascisme/
5 12 De alleroudste voetafdrukken van mensachtigen zijn voor zover bekend in 2001 gevonden op Kreta. Ze zouden ruim 6 miljoen jaar oud zijn. Aan de kust van Norfolk werden in 2013 menselijke voetafdrukken gevonden van 800.000 jaar oud. En nu zijn bij de plaats Schöningen in Noord-Duitsland voetafdrukken gevonden van 300.000 jaar oud. Ze zijn waarschijnlijk van 3 vertegenwoordigers van de homo heidelbergensis, een uitgestorven mensensoort en directe voorouder van de neanderthaler en de vroege moderne mens; door NOS Nieuws. ‘Onze’ man van Aschbroeken is een in het veen gevonden skelet van iemand die tussen circa 1316-928 v.Chr leefde. https://nos.nl/artikel/2474852-300-000-jaar-oude-voetafdrukken-van-de-homo-heidelbergensis-ontdekt-in-duitsland
5 17 De essentie van de democratie is een werkwoord: het aanhoudend streven naar een beleid door en voor het volk. Het democratisch strijdterrein is de natie, de nationale staat. Maar vandaag worden beslissingen genomen in de achterkamers van internationale organisaties. Daar worden de belangen van het volk opgeofferd aan de belangen van mondiale entiteiten zoals grootbanken, multinationals, niet-verkozen technocratische structuren (Europese Centrale Bank, de EU, het Internationaal Monetair Fonds, …). In hun besluitvorming bestaat de democratie niet. Je hoort en leest alleen de stem van aandeel-houders, managers en technocraten. De vrije meningsuiting is gekleurd door de machts-verhoudingen in een door conservatieve, imperialistische elites en media-oligarchen overheerste omgeving. De democratie is voor miljoenen mensen ‘cynisme’, ‘extremisme van onrechtvaardigheid’ en ‘sociale afbraak’. Wie corruptie en oorlogsmisdaden [binnen de eigen gelederen; GjH] onthult, zoals Julian Assange, wordt zonder passende media-aandacht in een kerker geworpen; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/17/democratie-van-de-schone-schijn/ Echter, zwart-wit is het niet, want de Nederlandse rechter heeft in een kort geding geoordeeld dat het kabinet het besluit om minder vliegtuigen vanaf de luchthaven te laten vertrekken niet mocht nemen. https://nos.nl/artikel/2470233-rechter-fluit-kabinet-terug-schiphol-hoeft-dit-jaar-niet-te-krimpen Wellicht doet politiek Den Haag maar wat en kijkt dan hoe dat uitpakt…
5 20 Wat zou het goed zijn wanneer alle leerlingen op de middelbare school filosofie zouden krijgen. De kennis die zij daarbij aangeleerd krijgen en de morele en sociale vaardigheden die ze daarbij opdoen, zoals zichzelf verduidelijken, leren naar elkaar te luisteren en zich verplaatsen in andere standpunten, zijn van levensbelang voor hun toekomst op allerhande vlakken. Bovendien zou het een uitstekend medicijn zijn tegen polarisatie; door Eva-Anne Le Coultre geïnterviewd door Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/309a500b-b856-4fb0-9cbd-f1fa1bfb8eb9/2023-05-20-filosofie-moet-ook-een-vak-worden-op-het-vmbo
5 22 Omwonenden van een atoomcentrale, en vooral jonge vrouwen en kinderen lopen ook bij lage, nog veilig genoemde stralingsdoses extra gezondheidsrisico’s. Op 28 mei 1959 tekenden WHO en IAEA het verdrag WHA 12-40. Daarin staat: ‘Steeds als een van beide organisaties een programma of activiteit plant betreffende een onderwerp waar de andere organisatie een groot belang bij heeft of kan hebben, moet de eerste organisatie de andere raadplegen met de bedoeling de zaak zo te regelen dat beide organisaties ermee instemmen.’ Deze verdragstekst leest alsof beide organisaties een gelijkwaardige status hebben, maar in de praktijk blijkt de stem van de WHO, die de wereldgezondheid bevordert, ondergeschikt te zijn aan de stem van het IAEA, dat atoomenergie promoot. Nu zijn niet al onze organen even gevoelig voor atoomstraling. Daarom hanteert de internationale commissie voor radiologische bescherming, de ICRP, een stelsel van weegfactoren: bijvoorbeeld 0,04 voor de schildklier en 0,12 voor de longen. Alle gevoeligheden tesamen zijn 1 en staan voor 1 Reference Man. Voorbeeld van hoe men weegfactoren gebruikt:
correcties op dit systeem zijn onmogelijk, want als een orgaan gevoeliger blijkt en een hogere factor verdient, moet een ander orgaan ongevoeliger worden gemaakt om niet boven de ‘1 = 1 Reference Man’ uit te komen.
de toegestane stralingsdosis op het hele lichaam is 1 millisievert. De schildklier heeft een weegfactor van 0,04. De toegestane dosis op de schildklier wordt: 1 millisievert gedeeld door 0,04 = 25 millisievert (orgaandosislimieten zijn altijd veel hoger dan de lichaamsdosislimiet);
Toch verandert de ICRP de weegfactoren geregeld. Zo gingen bijvoorbeeld de geslachtsklieren in 30 jaar tijd van 0,25 naar 0,20 en toen weer naar 0,08. Zou je de gevoeligheid van vrouwen meewegen, dan zou je vanwege de gevoeligheden in het borst- en voortplantingsweefsel niet op 1 maar op 2 mensen uitkomen. Bij kinderen en foetussen zou je respectievelijk op 4 en 15 mensen uitkomen. Maar aanscherping van de normen zet inkomen en werk van veel mensen op de tocht. Toen in de jaren ’70 van de vorige eeuw ontdekt werd dat radioactiviteit een factor 10 tot 30 gevaarlijker bleek dan daarvoor was aangenomen, werden de stralingsnormen door de ICRP versoepeld. Nog hachelijker dan de situatie van omwonenden van een atoomcentrale, is die van mensen in de buurt van uraniummijnen. Uranium zit meestal sterk verspreid in de aardbodem zodat het voor omwonenden geen gevaar oplevert. Totdat het wordt gewonnen. Het ertsafval wordt bij de mijn gedumpt. Vaak liggen deze mijnen in afgelegen streken, waar de oorspronkelijke bewoners voor hun voedsel en water afhankelijk zijn van besmet geraakte grond. Bij de Indiase stad Jadugoada bevinden zich 6 mijnen en is een sterke toename van baby’s met aangeboren afwijkingen. In Arlit in Niger, waar Frankrijk uranium delft, is het stralingsniveau hoger dan rond Tsjernobyl. In Australië sterven Aboriginals, in de VS de Navajo’s. Voor omwonenden gaat het om een levenslange en permanente blootstelling, waarbij giftigheid en straling elkaar over en weer versterken; door Els de Groen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/22/kernenergiesector-onderschat-risicos-voor-omwonenden-kerncentrales-en-uraniummijnen-met-te-soepele-normen/
5 23 Afgelopen weekend gingen de G7-leiders naar Hiroshima, legden kransen in het Hiroshima Peace Memorial Park, bleven daar slechts 30 minuten en publiceerden vervolgens een verklaring die overal ter wereld geschreven had kunnen worden. Ze hadden niet naar Japan hoeven te gaan vanwege hun lege woorden zonder concrete oplossingen of stappen te komen. Volgens de G7-leiders is een atoomwapenvrije wereld slechts een droom, en ze zijn vastbesloten om dat zo te houden; door Ivana Nikolić Hughes. https://www.commondreams.org/opinion/g7-leaders-fail-on-nuclear-disarmament-in-hiroshima
5 24 Wat mythe is, wordt verheven tot werkelijkheid en tegelijk wordt de werkelijkheid gedegradeerd tot mythe. Een zin van deze strekking las ik zojuist op pagina 173 van “Kolonialisme en racisme; Een postkoloniale kroniek” (Eerste druk 2021) door Jan Breman. In dit geval wordt bedoeld dat de ongelooflijk brute wreedheid van Westerse kolonialisten tegen ‘inboorlingen’ als mythe en landverraad bestempeld wordt, terwijl de verhalen van de oorspronkelijke bewoners over bijvoorbeeld ‘afgekapte handen’ afgedaan worden als mythe. Nu leven we zelfs in een wereld waar mensen vaak niet geloven wat officieel verteld wordt en er van uitgaan dat elke actie verkeerd wordt voorgesteld om een werkelijke agenda achter het officiële verhaal te verbergen. En dat de media slaafse doorgeefluiken zijn geworden, die ons desinformeren en verdoezelen wat er werkelijk gaande is; door Wolfgang Streeck en vertaald door Menno Grootveld. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/24/naar-een-bipolaire-wereldorde/
5 24 Toegeven aan een dictator? Ja. Geef toe dat de ander te machtig is. Zoals Vladimir Poetin dat ook doet door Polen niet aan te vallen. Supermachten hebben de macht om de wereld te bedreigen met vernietiging. En de kans bestaat, zeker in de hitte van een conflict, dat dat dreigement wordt uitgevoerd. Het is krankzinnig en immoreel, welk nobel doel je ook voor ogen hebt. Wij zijn verplicht om heel ver bij dat risico uit de buurt te blijven. En daarom moeten we de Russen niet bij dat punt brengen en daarnaast blijven pleiten voor een no first use-verklaring van onze kant. Van de Amerikanen zal het niet komen. Die willen hun machtspositie niet opgeven. Maar ieder ander NAVO-land zou zo’n pleidooi nu kunnen en moeten houden, zonder iets aan veiligheid in te leveren. Integendeel, door Europa leefbaar te houden; door Frank Mulder. https://www.groene.nl/artikel/onze-kernwapens-zijn-niet-defensief-bedoeld Zie ook 5 24 onder Militairisme. Op 16 juni werd bekend dat Daniel Ellsberg, die bovenstaande adviseerde, op 92-jarige leeftijd is overleden. Eerder dit jaar kreeg hij de diagnose alvleesklierkanker. Onder meer The Washington Post meldt vrijdag zijn dood op basis van een statement van Ellsbergs familie; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6268366/klokkenluider-pentagon-papers-over-vietnamoorlog-overleden-op-92-jarige-leeftijd.html
5 29 Ik ving op een verjaardag een gesprek op over hoe acties van Extinction Rebellion te waarderen. De een waardeerde die positief, de ander vond het niet goed te praten… Tjajaaaa, behoren we onze persoonlijke verantwoordelijkheid over te dragen aan onze gezamenlijk gekozen overheidsbestuurders om vervolgens als democraat in hart en nieren achterover leunend te kijken hoe het afloopt? Eventueel nog door binnen de door onze overheden gestelde grenzen te demonstreren op een daartoe aangewezen plaats en met toegestane middelen? Of dwingt onze persoonlijke verantwoordelijkheid ons ertoe om alles uit de kast te halen om af te dwingen dat het algemeen belang gediend wordt, wanneer onze overheid haar plicht volgens ons (al decennia) verzaakt? De samenleving met of zonder geweld ontregelen, of ons eventueel aansluiten bij Extinction Rebellion of Greenpeace?
6 04 Dit weekend waren er congressen van de Christenunie en de VVD, waarin de ‘vluchtelingencrisis’ een belangrijk onderwerp was. Wereldwijd zijn er 15 miljoen vluchtelingen, die hun land verlaten. Daarvan komen 2 miljoen naar rijke landen; een deel dus naar Europa en een deel daarvan naar Nederland. Gisteren las ik in de Gutmensch-scheur-kalender dat 13 miljoen ‘in de regio’ worden opgevangen; er was ook een congres van de SP, waarin besloten werd zich niet langer te verzetten tegen het NAVO-lidmaatschap, waardoor die partij nòg verder van mij af komt te staan.
7 18 Onze wereld is opnieuw verdeeld in twee kampen: China en Rusland aan de ene kant en het Westen en zijn bondgenoten aan de andere. Op de agenda van de BRICS-top van augustus in Zuid-Afrika staan bijvoorbeeld: de uitbreiding van de BRICS-groep via de oprichting van een BRICS-Plus-groep, een forse verhoging van de middelen van de BRICS-bank en het plan om een gemeenschappelijke munt in te voeren, wat het proces van de-dollarisatie aanzienlijk zou versnellen. Dat baart de Westerse mogendheden grote zorgen. Daarom werken ze strategieën uit om de BRICS-landen te verdelen en te intimideren. We vermelden er hier 3, die de afgelopen weken zijn gestart: de pogingen om de BRICS te verdelen door een beroep te doen op India, het verzoek van de Franse president Macron om deel te nemen aan de volgende BRICS-top en de zaak die het Internationaal Strafhof (ICC) heeft aangespannen tegen Vladimir Poetin. Samen bevestigen deze Westerse strategieën dat we in een historische periode zijn beland, die sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer is vertoond: die van een zeer ernstige uitdaging voor het Westerse hegemonisme en unilateralisme; door Saïd Bouamana, vertaald door Frans De Maegd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/18/de-strategieen-van-het-westen-tegen-de-brics-top-van-augustus-2023/
7 19 De Russische invasie in Oekraïne zou niet hebben plaatsgevonden als de Westerse alliantie haar beloften om de NAVO niet uit te breiden buiten de grenzen van Duitsland was nagekomen en Oekraïne neutraal was gebleven. De ‘oorlogspooiers’ kenden de mogelijke gevolgen van NAVO-uitbreiding. Oorlog is echter hun doel, zelfs als het leidt tot een nucleaire holocaust met China of Rusland. De oorlogsindustrie is onze gevaarlijkste vijand, niet Poetin; een overzichts-artikel over de oorlog in Oekraïne door Chris Hedges, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/19/eerst-logen-ze-over-afghanistan-en-irak-nu-over-oekraine/
7 19 “We leven in een tijd waarin het imperialisme een offensief ontplooit dat probeert de wereld te verdelen in blokken van staten, die geïsoleerd en tegenover elkaar staan. Het intensiveert allerhande provocaties, blokkades, druk en eenzijdige dwangmaatregelen tegen die volkeren, die zich niet aan het imperialisme onderwerpen en zijn belangen niet dienen. Dat veroorzaakt vernietiging en dood in veel regio’s op deze planeet.” Dit staat in de slotverklaring van de Volkerentop op 17 & 18 juli jl., zoals ook: “Wij verwerpen ook het beleid van de Europese Unie om VS-sancties tegen Venezuela en Nicaragua te onderschrijven en in sommige gevallen te kopiëren.” Miguel Díaz-Canel, de president van Cuba, zei daar onder andere: “Het is deze Volkerentop waar een meer rechtvaardige en solidaire wereld wordt geëist om het hoofd te bieden aan de diepe systeemcrisis van het kapitalisme, die onlosmakelijk verbonden is met de onrechtvaardige heersende internationale economische orde”; door Marc Vandepitte. Zie ook 7 19 onder ‘Media’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/19/latijns-amerika-heeft-europa-een-lesje-geleerd-in-bescheidenheid/
4 06 Het aantal jongeren dat professionele hulp krijgt voor psychische problemen is in 25 jaar gestegen van 1 op de 27 naar 1 op de 7. Daarom wil staatssecretaris Maarten van Ooijen (CU) dat minder jongeren daarvoor professionele hulp krijgen. Een “grenzeloze groei is niet te organiseren en niet te betalen”; door NOS Nieuws. Dus op basis van kwantiteit en niet op basis van diagnoses, want “iedereen is wel eens somber”. En dat zegt de ChristenUnie! https://nos.nl/artikel/2470363-te-veel-kinderen-krijgen-psychische-hulp-vindt-kabinet-iedereen-is-weleens-somber
5 11 Vanaf vandaag beschikken artsen, apothekers en patiënten [eindelijk; GjH] over een uitgebreide handleiding om het gebruik van alle antidepressiva veilig af te bouwen. Veel mensen willen ermee stoppen, bijvoorbeeld omdat zij al jaren geen depressie meer hebben gehad of vanwege de bijwerkingen, zoals traagheid of een verlaagd libido. Zij willen proberen of ze ook zonder medicatie kunnen; door Sander Zurhake. Tot vandaag was dat haast onmogelijk, weet ik uit nabije kring. https://nos.nl/artikel/2474658-belangrijke-stap-gezet-om-afbouwen-antidepressiva-te-verbeteren
5 22 De marktwerking in de jeugdzorg moet onmiddellijk worden teruggeschroefd, alleen op die manier blijft de noodzakelijke zorg voor kinderen beschikbaar. Er is de afgelopen decennia een ‘zorgindustrie’ opgebouwd. Het is pervers dat je op zo’n manier zorg biedt. Het kind is een product geworden en zorgaanbieders hebben te veel commerciële belangen bij zorg. Ze geven nu zelfs hulp aan kinderen, die dat helemaal niet nodig hebben; door Marc van Rossum du Chattel. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3583826/podcast-stadhuisplein-utrecht-draai-de-perverse-marktwerking-in-de-jeugdzorg-terug
6 22 Zorgmedewerkers willen dat het kabinet samen met hen gaat kijken naar een oplossing voor de problemen waardoor het onmogelijk is goede zorg aan asielzoekers te verlenen. Niet alleen moet de zorg op zichzelf worden verbeterd door bijvoorbeeld meer mensen in te zetten, ook willen artsen dat het verplaatsen van kinderen en zwangere vrouwen stopt. Een ander groot probleem is het verdeelde zorglandschap. Er zijn verschillende en soms ook commerciële zorgaanbieders in de zorg voor asielzoekers. Daar komt bij dat meerdere ministeries verantwoordelijk zijn. Dat maakt de zorg nodeloos ingewikkeld; door Sanne Oving. https://www.nu.nl/asielcrisis/6269050/zorgmedewerkers-kunnen-asielzoekers-niet-goed-meer-helpen-en-luiden-noodklok.html
1 31 Nederland is vorig jaar iets corrupter geworden. Met 80 punten haalde Nederland zijn laagste score ooit. Nederland handhaaft zich op ‘plek 8’. Dat Nederland een paar punten is weggezakt, komt vooral doordat de politieke integriteit niet op orde is. Er is bijvoorbeeld geen goed lobbyregister. Daardoor is er onvoldoende toezicht op lobbyisten. Ook zijn er veel minder regels over de financiering van politieke partijen dan in andere landen. Verder is een afkoelperiode voor politici niet goed geregeld. Denemarken zou met 90 punten het minst corrupte land ter wereld zijn. https://nos.nl/artikel/2461945-nederland-iets-corrupter-geworden-vanwege-lobbyisten
2 14 Nederland houdt zich nog steeds niet aan bepaalde EU-richtlijnen voor het vrijgeven van overheidsinformatie. De EU-wet [het was toch een richtlijn? GjH] waar het om gaat, moet overheden transparant maken. Burgers en bedrijven kunnen na invoering van de wet [OK, dus toch geen richtlijn; GjH] inzicht krijgen in bijvoorbeeld statistieken en onderzoek van de overheid. Die informatie moet open en in principe gratis zijn; door NU Nieuws. https://www.nu.nl/buitenland/6251387/brussel-sleept-nederland-voor-rechter-om-gebrek-aan-transparantie-overheid.html
2 17 Van elke 5 hoogleraren krijgt er één het salaris niet (volledig) van de universiteit. Bijna 200 professorbanen worden betaald door het bedrijfsleven. Stichtingen en kennisinstituten financieren daarnaast nog eens honderden leerstoelen. Philips, Shell, chipfabrikant NXP, ‘de zorg’ (farmaceuten en ziekenhuizen, zoals Byondis), advocatenkantoren en lobby- en adviesbureaus, het Duitse chemieconcern BASF en zelfs het sultanaat van Oman; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2464193-bedrijven-betalen-salaris-200-hoogleraren-transparantie-ontbreekt-vaak
2 25 Leve de efficiëntie! Het aantal bushaltes is de afgelopen 5 jaar in Nederland gedaald met 7%. Het ging van ruim 22.100 naar ruim 20.600. Dat betekent onder andere dat er nu 67 dorpen meer zijn zonder opstapplek binnen de bebouwde kom; door NOS Nieuws. Toch lijkt mij deze ontwikkeling kwalijk voor het milieu. https://nos.nl/artikel/2465241-ruim-1500-bushaltes-minder-dan-in-2018-impact-verschilt-lokaal-sterk
3 09 “Het is voorbijgevlogen met hoogte- en dieptepunten” zegt Willem-Alexander van Amsberg over 10 jaar koningschap; door NOS Nieuws. Wat fijn dat-i het zo naar zijn zin heeft, denk ik dan, maar ik had hem graag een carrière gegund die beter bij hem past. https://nos.nl/artikel/2466846-willem-alexander-10-jaar-koningschap-is-omgevlogen
3 11 Deze dag in 2011 ontploften 3 reactoren van de atoomcentrale in het Japanse Fukushima. Dit voorval had ons kunnen leren dat de schade van een atoomramp niet op te ruimen is en dat atoomreactoren [naast andere bezwaren zoals het atoomafval waar we veel volgende generaties mee opzadelen; GjH] compleet onverantwoord zijn in een dichtbevolkt en sterk geïndustrialiseerd gebied als België en Nederland. Zo deed de radioactieve wolk dorpen tot 80km van de atoomcentrales evacueren. Van het ene moment op het andere verlieten daar tienduizenden mensen hun woning om nooit meer terug te keren. Nog steeds zijn daar spookdorpen. De kernsmelting vergiftigde ook het grondwater. Het aflopend regenwater van berggebieden is daar nog steeds radioactief en de radioactieve besmetting is nog altijd niet onder controle; door de 11 maart beweging. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/11/de-fukushima-ramp-twaalf-jaar-geleden-heeft-ons-de-ogen-geopend/
3 17 Provincies hebben specifieke bevoegdheden en taken, zoals ruimtelijke ordening, milieubescherming en cultuur. Daarnaast houden ze toezicht op inliggende gemeenten en spelen ze op veel vlakken een coördinerende rol in de samenwerking met gemeenten, andere instanties en particuliere organisaties. De leden van de Eerste Kamer bespreken wetsontwerpen, die al door de Tweede Kamer zijn aangenomen, en stemmen erover. Ze dienen daarbij vooral op de technische kanten van het voorstel te letten: de deugdelijkheid van de wet en de samenhang met andere wetten. Dat is de formele kant volgens Wikipedia, maar aangezien jaren meerderheden in de Tweede èn Eerste kamer gezocht werden om regeringscoalities te vormen, was dit altijd al een wassen neus. Met de uitslag van de verkiezingen van de Provinciale Staten staat de deur nu wijd open voor een dubbele muiterij, totdat de volgende Tweede Kamer-verkiezingen resulteert in een vergelijkbare uitslag. Muiterij, omdat de oppositiefracties in de verschillende provincies nu met veel meer macht dan voorheen het kabinetsbeleid waar mogelijk zullen frustreren en muiterij omdat de oppositiepartijen in de Eerste Kamer, eveneens met meer macht dan voorheen, datzelfde zullen gaan doen. Of we daar als wereld, land, mensen en mensheid beter van gaan worden verwacht ik niet, maar dat verwachtte ik ook niet van eerdere samenstellingen van de provinciebesturen, Tweede en Eerste kamer. https://nos.nl/collectie/13923/artikel/2467782-bbb-nu-in-alle-provincies-de-grootste-partij-geworden
3 21 Over de doorslaggevende rol van reclamebureaus bij de laatste Nederlandse verkiezingen, over de doelstellingen van die bureaus, over de twijfelachtige rol van de Nederlandse media (nu hadden de redacties besloten dat het niet te veel zou gaan over de torenhoge inflatiecijfers, het groeiend aantal financieel kwetsbaren, de inkrimping van Schiphol of de vernietigende resultaten van de parlementaire enquête die onlangs over de gasboringen in Groningen verscheen) en erover dat er voor de bestaande politieke machtsblokken niets verandert (het zijn steeds weer (radicaal) rechtse partijen zijn die opstaan, kortstondig pieken, waarna ze het stokje overdragen aan de volgende rising star op rechts – Fortuyn, Wilders, Baudet en nu dus Van der Plas). Met als conclusie dat, om echt structurele veranderingen teweeg te brengen, een nieuw democratisch klasseproject nodig is dat zich niet laat verstoren door de rechtse cultuurpolitiek van het CDA, D66 (en Volt) en de VVD, maar zelf de termen van het debat bepaalt; door Jouke Huijzer. https://lavamedia.be/een-storm-in-een-glas-water-de-nederlandse-stembusgang/
4 05 Deze dagen wordt voor mij – NOS Nieuws volgend – steeds duidelijker dat het nieuws in Westerse landen gedomineerd wordt door een botsing tussen de macht van overheden en rijke lieden en de onmacht van gewone mensen. Er worden door studenten meer dan 3.000 rechtszaken aangespannen tegen gemeenten. Zij eisen aanspraak op de eenmalige energietoeslag van € 1.300. https://nos.nl/artikel/2470221-duizenden-studenten-naar-rechter-om-energietoeslag
4 17 In 2010, als gevolg van de zogenaamde ‘Ontmanteling van de Nederlandse Antillen’, werden Saba, Sint Eustatius en Bonaire als ‘bijzondere gemeenten’ opgenomen in Nederland als Caribisch Nederland. Vanaf dat moment bestonden de Nederlandse Antillen niet langer als staatkundige eenheid. De oorspronkelijke inwoners worden onderdrukt en behandeld als bewoners van een kolonie. Via genoemde annexatie van Bonaire heeft de Nederlandse overheid de volledige politieke en wetgevende controle over het eiland. Ze heeft alle mensen in Bonaire ontwapend, het politiekantoor (waar vooral Europese Nederlanders werken) uitgebreid, en ’s werelds tweede grootste gevangenis per aantal inwoners op het eiland gebouwd. Ze heeft ook de volledige controle over de lokale luchthaven, die ze voortdurend verder uitbreidt en opbouwt naar militaire standaarden. Bonaire ligt op slechts 80 km van Venezuela, waarmee de VS en het Westen een langdurig conflict hebben. Europese Nederlanders hebben alleen maar een adres nodig om binnen de 90 dagen in lokale verkiezingen te kunnen stemmenen om zo het beleid mede te bepalen. Tussen 2010 en 2022 verdubbelde de bevolking van 11.000 naar 22.000. In 2017 zakte de Inheemse bevolking onder 40% van de totale bevolking op Bonaire. Volgens berekeningen van het Centraal Bureau Statistiek zullen ze tegen 2030 onder de 30% vallen. De belastingen in Bonaire werden opgetrokken naar Europees-Nederlandse standaarden, waardoor de bevolking evenveel belastingen betaalt, hoewel ze veel minder verdient. De belasting op grondbezit is bij de originele bevolking met 800 tot 1000% verhoogd. 10% van het Bonaire is recent verkocht aan individuele Europese Nederlanders. Na de opheffing van de Nederlandse Antillen werd de nationale munt, de Nederlands Antilliaanse gulden, veranderd naar de Amerikaanse dollar. Dit heeft als gevolg gehad dat de prijzen de hoogte ingingen. Zo werd brood 270% duurder, terwijl de lonen omlaag gingen. Lokale leerkrachten worden ontslagen en vervangen door Nederlandssprekende leerkrachten. Europese Nederlandse leerkrachten worden ook aangemoedigd om naar Bonaire te verhuizen via speciale belasting voorwaarden en geldpremies. Kinderen van Inheemse afkomst worden in lagere niveaus van onderwijs gehouden, quasi gesegregeerd van de Europese Nederlandse kinderen en jeugd. De Nederlandse overheid legde ook een euthanasiewet op, waarmee artsen bijvoorbeeld het recht hebben om medische interventies te weigeren bij mensen boven de 70 jaar. Nederland werkt samen met Colombia om de volksgezondheid in haar ‘Caribische gemeenten’ Bonaire, Sint-Eustasius en Saba te voorzien. De Colombiaanse ziekteverzekeraar COOMEVA, waarmee wordt gewerkt, wordt op dit moment onderzocht voor misdaden (illegale handel in organen van jonge mensen, die daardoor gestorven zijn). Inheemse vrouwen werden ook systemisch gesteriliseerd met als gevolg een daling van 50% in geboortecijfers. Voor kinderen van de inheemse bevolking, die om medische redenen geboren worden op naburige eilanden, wordt de terugkeer naar Bonaire bijna onmogelijk gemaakt. Kinderen van arme inheemse families worden afgenomen en ter adoptie aan Europese Nederlandse gezinnen gegeven. Die gezinnen krijgen daar dan overheidssteun voor, terwijl de lokale moeders in armoede en zonder hun kinderen achterblijven. Nederland anno 2023; door Laura De Vos. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/17/verzet-tegen-hedendaags-kolonialisme-in-bonaire/
4 19 Aan het woord is economisch antropoloog Jason Hickel, een man die zegt wat ik al decennia zeg, maar met dit verschil: hij onderbouwt het kundig. Vorige maand maakte Hickel voor de Kamercommissie Economische Zaken en Klimaat gehakt van het Nederlandse klimaatbeleid. Om zich te houden aan de afspraken van Parijs moeten staten hun emissies snel verminderen. Voor rijke landen is dat extreem lastig; niet één rijk land is momenteel op weg om de doelen van Parijs te halen. We moeten niet alleen kwalitatief veranderen – beter, doelmatiger, minder verspillend omgaan met schaarse grondstoffen – maar ook kwantitatief verminderen: minder beslag leggen op grond en grondstoffen, ons stomweg minder vaak en minder ver mechanisch verplaatsen, en, vooral, collectief veel minder produceren en consumeren; door Ewald Engelen. En nog veel meer over ‘degrowt’. https://www.groene.nl/artikel/klimaatstrijd-is-klassenstrijd
4 26 Het OM telde in 2022 ruim 9900 verdachten van geweld tegen bijvoorbeeld ambulancemedewerkers, boa’s en politieagenten. Het aantal zaken is vrij constant, maar de zwaarte van de delicten, waarvan aangiften is gedaan, is iets toegenomen. De verdachten zijn deels ‘notoire relschoppers’ die de confrontatie zoeken, maar ook mensen met een psychische stoornis. Er is ook een groep, die bedreigt of geweld gebruikt in een persoonlijke crisissituatie. Denk aan iemand die vindt dat het ambulancepersoneel niet genoeg opschiet. Dat zijn meestal mensen die één keer in de fout gaan; door NOS Nieuws. Ik vraag me dan af waarom ‘notoire relschoppers’ zo’n confrontatie zoeken, waarom de mensen met een psychische stoornis niet de passende zorg en beperkingen krijgen, en wat er achter zou kunnen zitten dat mensen in een persoonlijke crisissituatie zich uitleven op mensen die het algemeen belang dienen? https://nos.nl/artikel/2472883-tienduizend-verdachten-van-geweld-tegen-agenten-boa-s-en-ambulancepersoneel
5 15 ‘Ons’ kabinet zou minder financiële tekorten moeten doorschuiven naar volgende jaren. Zo heeft het ervoor gekozen de staatsschuld op te laten lopen door de uitgaven voor de miljardencompensatie voor de schade door de gaswinning [Ik vraag mij af waarom (alleen) uit gemeenschapsgeld mensen gecompenseerd moeten worden; GjH]. Het aantal kinderen dat in armoede opgroeit, stijgt volgend jaar tot 7% [in zo’n rijk land als Nederland met elk jaar weer ‘economische groei; GjH]. Dat terwijl de coalitiepartijen hadden afgesproken het aantal kinderen in armoede te halveren. Echte politieke keuzes worden [ook; GjH] in de Voorjaarsnota nog niet gemaakt. Een deel van de rekeningen wordt vooruitgeschoven; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2475202-kabinet-schuift-te-veel-financiele-risico-s-door-vindt-raad-van-state
5 15 Bestuurders van verenigingen en vrijwilligersorganisaties worden geconfronteerd met steeds meer ‘alles-kapot-regelen-regeltjes’. Zo kreeg de nieuwe voorzitter van de Avonvierdaagse in Baarn een dikke map met administratie van voorgaande jaren. “Veel dingen heb ik overgenomen zoals het was, maar toen kwam ik achter de regels omtrent verkeersregelaars”, zegt ze. Die regels, waarbij je gecertificeerd regelaar moet zijn, gooien dit jaar roet in het eten. Dit jaar stond Koningsdag in Baarn ook al op losse schroeven, nadat het bestuur van de Oranjevereniging was opgestapt door onenigheid met de gemeente over aansprakelijkheid. Ook bij de Sinterklaasintocht was er gesteggel met de gemeente. Het Baarn Midsummer Celebration gaat in juli ook niet door. “Ons vertrouwen is tot een nulpunt gedaald”, laat de organisatie weten; door Benthe Bronkhorst. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3581037/avondvierdaagse-baarn-afgelast-vrijwilligerswerk-wordt-kapotgeregeld
5 16 De regering is op zoek naar commerciële partijen om voor 2500 gedupeerde Toeslagen-affaire-ouders hun schadevergoedingin één keer af te handelen; een consortium van bij voorbeeld consultancybureaus, juridisch adviseurs en verzekeraars. De belastingdienst lukt dat niet en kennelijk wordt een aangepaste aansturing van de ambtenaren daar niet overwogen. Volgens Renske Leijten (SP) is steeds vaker te zien dat mensen met kleine schades “snel klaar zijn en groot gecompenseerd worden” en bij grote schades “worden mensen gewantrouwd tot op het bot”. Zowel Inge van Dijk (CDA) als Leijten maken zich zorgen of de kosten van het massaal treffen van schikkingen wel in verhouding zullen blijven als het kabinet in zee gaat met commerciële partijen. Hoeveel geld komt straks terecht bij de ouders en hoeveel wordt in de organisatie gepompt? Een commerciële letselschadeadvocaat declareert zo’n € 20.000 per gedupeerde, alleen al om de schade in kaart te brengen; door Irene de Kruif en Jan Kleinnijenhuis. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2475368-kabinet-heeft-commerciele-partijen-nodig-bij-afhandeling-toeslagenschandaal
5 16 Toen ik nog woonruimte verhuurde, omdat mijn huis indertijd nogal eens leeg stond en ik wat huisgenoten wel op prijs stel, kregen mijn huurders eerst een tijdelijk contract van 2 maanden. Dan kon ik meemaken of mijn nieuwe huisgenoten een aanwinst of een bedreiging voor mijn huiselijke vrede zijn. Wanneer ik ze als een aanwinst ervoer, kregen mijn huurders in overleg een of twee nieuwe tijdelijke huurcontracten. Te mijner tijd wil ik mijn huis immers zonder huurders erin verkopen. Eén keer trof ik een meneer met het syndroom van Korsakov, een kleurrijke figuur, die de tweede maand al geen huur meer betaalde. Dergelijke ervaringen spelen kennelijk voor de Christenunie, D66, PvdA en de SP geen rol om tijdelijke huurcontracten voortaan te verbieden; n.a.v. NOS Nieuws. Wanneer hun initiatief om tijdelijke huurcontracten ook voor kamerbewoning geldt, komen er geen huurders meer mijn huis in. https://nos.nl/artikel/2475295-tweede-kamer-ook-geen-tijdelijke-contracten-meer-voor-kamerverhuur
5 19 ‘Onze’ politici zijn ambitieus. Zij willen de grootste groene waterstoffabriek op de Tweede Maasvlakte en die wil Shell wel bouwen en exploiteren. Den Haag helpt Nederlandse bedrijven graag, dus werd een subsidie van € 150 miljoen voor Shell door Brussel niet als staatssteun aangemerkt. Shell krijgt nu dus € 150 miljoen van de Nederlandse overheid voor de bouw van de waterstoffabriek, omdat ze die fabriek anders – ondanks een recordwinst van € 38,5 miljard in 2022 – niet zou kunnen bouwen; door Birte Schohaus, Jesse Pinster, Jilles Mast en Rosa Juffer. https://www.ftm.nl/artikelen/rutte-bemoeide-zich-met-aanvraag-waterstofsubsidies-shell?
5 22 Opnieuw komen documenten boven water waaruit blijkt dat in een vroeg stadium aan de bel is getrokken over de toeslagenaffaire. Het is de derde keer in een halfjaar tijd dat bekend wordt dat er documenten zijn die niet zijn gedeeld met de Tweede Kamer en niet met de parlementaire ondervragingscommissie, ondanks de officiële ‘vorderingen’ van die commissie. Een parlementaire enquête is het zwaarste instrument dat je als Kamer hebt. Als je daar al niet je informatie krijgt, denk je dat je het dan wel krijgt na Kamervragen? Voor het kabinet is het pijnlijk dat het juist nu bekend wordt, want dinsdag moet Rutte in de Tweede Kamer verantwoording afleggen over de afhandeling van de toeslagenaffaire. En hij had bij de val van het vorige kabinet beloofd informatievoorziening aan de Kamer te verbeteren en snel over te gaan tot compensatie. Beide is nog steeds niet op orde; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2476084-en-weer-duiken-gevoelige-toeslagen-documenten-op-die-kabinet-in-het-nauw-drijven
7 10 Mark Rutte werd minister-president van Nederland op 14 oktober 2010. Pas 4.652 dagen later kondigde hij zijn vertrek aan, als langst zittende Nederlandse premier tot op heden. Zijn premierschap werd getekend door crises en schandalen. Ver voor het toeslagen-schandaal, waar kabinet-Rutte III over viel, was er al het ‘Somaliëproject’. Rutte, dan staatssecretaris van Sociale Zaken, liet Somalische Nederlanders extra controleren op bijstandsfraude. Dat is rassendiscriminatie, oordeelde de rechtbank, maar compensatie en mediaophef bleven uit. Al jaren wordt het kabinet gewaarschuwd voor een tekort aan opvang voor asielzoekers. De opvangcrisis, waarover Rutte zijn laatste kabinet liet vallen, is een creatie van zijn eigen politiek, zeggen belangrijke adviescommissies. Steeds als er iets minder asielzoekers kwamen, werden opvanglocaties gesloten en de contracten van COA-personeel niet verlengd. Ondertussen kregen migranten wel de schuld van allerhande crises, zoals het woningtekort. Statushouders worden nog steeds ten onrechte tot zondebok gemaakt. Multinationals vonden ondertussen zonder problemen wel een goed onderdak in Nederland. Ons land telt meer dan 10.000 brievenbusfirma’s. Nederland is een van ’s werelds grootste doorvoerlanden voor het verschuiven van financiële winsten. Het ‘klimaatkabinet’ van Rutte ondermijnde zijn eigen plannen met getreuzel en kortetermijn denken. De ‘coronapremier’ legde zijn prioriteit bij het beschermen van risicogroepen, maar mensen in die groepen dachten daar zelf vaak anders over. Velen voelden zich gediscrimineerd en uitgesloten. Tijdens de coronacrisis hield Nederland de Caribische eilanden in het Koninkrijk in een houdgreep: coronasteun kwam er alleen in ruil voor enorme bezuinigingen. En in 2020 ontpopte Rutte zich tot ‘oorlogspremier’ in vredestijd; door OneWorld. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/8x-de-rekening-van-rutte/
1 31 Het is een tragedie dat Congo en het gehele Afrikaanse continent in het bijzonder, slachtoffer blijft van verschillende vormen van exploitatie en uitbuiting, die de mensheid onwaardig zijn. Hebzucht heeft de diamanten in bloed gedrenkt. Handen af van Congo, handen af van Afrika!; door Katrien Vanderschoot en Lukas Lecluyse. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/01/31/paus-franciscus-op-vredesbezoek-in-congo-maar-zullen-de-wapens/
2 02 Vanuit hun bevreesdheid voor de groeiende invloed van China en Rusland op het Afrikaanse continent organiseerden de Verenigde Staten half december 2022 een Amerikaans-Afrikaanse topconferentie. Daar liet Washington zich leiden door zijn bredere Nieuwe-Koude-Oorlog-agenda, gericht op verstoring van de relaties van Afrikaanse landen met China en Rusland. Deze havikachtige houding wordt gepromoot door Amerikaanse militaire planners, die Afrika beschouwen als “de zuidelijke flank van de NAVO” en China en Rusland zien als “bijna evenwaardige bedreigingen”; door Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/02/amerikaans-afrikaanse-top-vs-voeren-de-forsing-tegen-rusland-en-china/
4 11 Concreet eist het IMF van Tunesië, in ruil voor een lening van $ 1,9 miljard, de afschaffing van overheidssubsidies op eerste levensbehoeften, waardoor de prijzen van brood, griesmeel, groenten, melk en olie onmiddellijk enorm zullen gaan stijgen. Na maandenlange onderhandelingen heeft de Tunesische president Kaïs Saïed de eisen van het IMF verworpen. Op donderdag 6 april verklaarde hij: “De dictaten van het IMF zijn onaanvaardbaar, want ze zullen tot meer armoede leiden. Het alternatief is dat we op eigen krachten moeten steunen”; door Saïd Bouamama vertaald door Frans De Maegd. Later dit jaar vond het land geld via het migrantenverdrag met de EU. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/11/tunesie-zegt-neen-tegen-het-imf/
4 13 De Namibische premier Saara Kuugongelwa-Amadhila: “Wij ijveren voor een vreedzame oplossing van dat conflict [in Oekraïne; GjH], zodat heel de wereld en alle middelen van de wereld gericht kunnen worden op de verbetering van de omstandigheden van de mensen wereldwijd, in plaats van te worden besteed aan wapens, het doden van mensen en het daadwerkelijk creëren van vijandelijkheden. Het geld voor wapens zouden we beter gebruiken voor de verdere ontwikkeling in Oekraïne, Afrika, Azië, op nog andere plaatsen, en in Europa zelf, waar veel mensen het moeilijk hebben”. Zowat heel het Afrikaanse continent is het daarmee eens. In september sloot Macky Sall, president van Senegal en voorzitter van de Afrikaanse Unie, zich aan bij de oproep om via onderhandelingen tot een overeenkomst [in Oekraïne; GjH] te komen. “Afrika”, zei hij, “heeft genoeg geleden onder de ballast van de geschiedenis… het wil niet de voedingsbodem zijn van een nieuwe Koude Oorlog, maar veeleer een pool van stabiliteit en kansen die openstaat voor al zijn partners”. De ‘ballast van de geschiedenis’ en zijn verschijningsvormen zijn bekend: de verwoesting door de Atlantische slavenhandel, de verschrikkingen van het kolonialisme, de wreedheid van apartheid en een permanente schuldencrisis, veroorzaakt door de neokoloniale financiële structuren. Terwijl het kolonialisme de Europese naties verrijkte en hun industriële vooruitgang stimuleerde, werd het Afrikaanse continent door datzelfde kolonialisme gereduceerd tot leverancier van grondstoffen en consument van afgewerkte producten. Handelsvoorwaarden duwden de landen in een spiraal van schulden en afhankelijkheid. Pogingen om die toestand te doorbreken — onder meer door de voormalige presidenten Kwame Nkrumah van Ghana of Thomas Sankara van Burkina Faso — leidden tot staatsgrepen met de zegen van het Westen. Technologische ontwikkeling ten dienste van sociale vooruitgang werd intussen onmogelijk gemaakt. De voormalige president van Senegal Abdoulaye Wade schreef in 2008: “De Chinese aanpak is gewoon beter afgestemd op onze behoeften dan de trage en soms neerbuigende postkoloniale benadering van Europese investeerders, donororganisaties en niet-gouvernementele organisaties.” Tal van landen die nog altijd verstrikt zitten in de schuldenval van het IMF, denken er net zo over. Gezien de recente afname van de Westerse directe buitenlandse investeringen op het continent is dit nog belangrijker geworden; door Mikaela Erskog en Vijay Prashad. https://lavamedia.be/soeverein-afrika/
5 11 Wie de oorlog in Soedan op televisie volgt, ziet alleen maar een ver land waar mensen elkaar om een of andere reden doden. Zoals bij elke (Afrikaanse) oorlog ontbreekt ook hier context èn geschiedenis. Wie het spoor van het geld volgt, ziet dat het IMF met zijn jarenlang afgedwongen sociaal inleveringsbeleid de vreselijke armoede in dit land heeft veroorzaakt en zo het pad naar conflict en geweld effende; door Dian Maria Blandina. https://peoplesdispatch.org/2023/05/11/sudans-crisis-and-the-the-hidden-hands-of-the-imf/
1 19 De 42-jarige Jacinda Ardern heb ik hoog zitten, maar zij stopt per 7 februari a.s. na 6 jaar haar premierschap. Zij staat te boek als een grote politieke ster, die het meest inclusieve kabinet leidde dat de wereld gekend heeft. Zelfs de grootste oppositiepartij bestempelde haar ooit als “zeer indrukwekkend, benaderbaar en down-to-earth”. Ze startte een offensief om techgiganten als Facebook en Twitter en wereldleiders zover te krijgen iets te doen tegen de verspreiding van extremistisch geweld op internet. Ze kreeg veel internationale aandacht vanwege haar reactie op de aanslag op twee moskeeën in Christchurch, waarbij een neonazistische terrorist 51 mensen doodschoot. Ardern weigerde de naam van de schutter in de mond te nemen om hem niet de beroemdheid te geven waarnaar hij op zoek was en scherpte de wapenwetten aan. Ardern was de drijvende kracht achter het strenge, wat mij betreft voorbeeldige coronabeleid in Nieuw-Zeeland, dat het land relatief goed beschermde tegen de pandemie en ze groeide tijdens haar premierschap ook nog eens uit tot een internationaal symbool van emancipatie; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6247570/nieuw-zeelandse-premier-ardern-kondigt-plots-vertrek-aan-geen-energie-meer.html en https://nl.wikipedia.org/wiki/Kabinet-Ardern#Kabinet-Ardern_II
6 06 Een typische kenmerk van ‘ons’ idee over China is dat de Chinezen allemaal gebrainwasht zijn en dat ze wel ‘aan onze kant’ zouden staan ‘als ze maar iets zouden weten over de wereld buiten China’. Bob Thornton antwoord: “Ik heb in de 20 jaar dat ik in China les heb gegeven niet één Chinees ontmoet die niet op de hoogte was van wat er in de wereld gaande is.” Maar er zijn wel verschillen met het Westen zegt hij: “Als de Chinese regering zegt dat ze iets gaat doen, dan is de kans zeer groot dat ze dat gaan doen”. Hij contrasteert dat met de holle retoriek van de jaarlijkse State of the Union van elke Amerikaanse president voor het Congres. Het jaarlijkse ‘werkrapport’ van de Chinese regering zegt wat ze echt gedaan hebben en wat ze echt gaan doen. Een ander ding, dat het Westen verkeerd begrijpt over China, is haar ambitie. Die bestaat er niet uit een ‘Chinese eeuw’ te creëren, maar een eeuw van verschillende beschavingen, een nieuw tijdperk waarin niet langer sprake is van de heerschappij van één enkele beschaving [lees: ‘de Westerse’; GjH]; uit een video op De Wereld Morgen. Opvallend vind ik dat dat ook de visie van Michael Gorbatjov was op de toekomst voor Europa, toen hij het had over ‘Gemeenschappelijke Huis van Europa’[iv]. Gorbatjovs visie stuitte op verzet van de VS, waarachter de Europese landen zich schaarden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/05/video-voormalig-voorzitter-goldman-sachs-china-wordt-totaal-verkeerd-geinterpreteerd-in-het-westen/
6 20 Het dogmatisch geloof in de eigen alleenheerschappij zit zo diep in de Westerse genen dat men er in Brussel, Den Haag, Londen, Parijs en Washington niet bij kan dat China streeft naar een multipolaire wereld-zonder-een-alleenheerser en niet naar een ‘Chinese eeuw’. Op dat vlak heeft China geen enkele ambitie noch traditie. Naar onze normen is China geen democratie. Haar politieke systeem laat geen dissidentie toe. Maar de gemiddelde Chinees, die op politiek vlak neutraal of niet geïnteresseerd is – net zoals de meeste mensen hier – stelt vast dat meer dan 850 miljoen landgenoten over de voorbije 30 jaar armoede hebben verruild voor een middenklasse bestaan. Een ander dan agressief Westers beleid tegenover China is wel degelijk mogelijk. Het enige obstakel lijkt de Westerse waan dat 500 jaar koloniale en postkoloniale heerschappij best nog wat langer mag blijven duren. Wanneer dat het streefdoel blijft, kan er alleen maar een oorlog van komen, want China zal blijven bij zijn eis tot gelijkwaardig respect als grootmacht naast anderen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/20/van-de-vs-kan-geen-ander-china-beleid-worden-verwacht/
1 11 Europa verspilt miljoenen aan een bodemloos vat van repressief migratiebeleid. In de afgelopen 10 jaar is aan de rand van de EU ongeveer 1800 km aan grensmuren en hekken gebouwd. De forse prijzen daarvan zijn inclusief camera’s, hittesensoren, drones, gewapende voertuigen en bewakers om te patrouilleren en buitenstaanders (lees ‘verslaggevers’) buiten te houden. Of het werkt is de vraag, maar in elk geval nam de handel tussen buurlanden af en raakten wilde dieren gewond. En dat allemaal terwijl goede oplossingen voor het oprapen liggen. En hoe duur de eerste opvang van vluchtelingen ook is, uiteindelijk worden erkende vluchtelingen werkende belastingbetalers in hun nieuwe land; door Klaus Zimmermann and Victoria Vernon. https://www.other-news.info/why-fortress-europe-wont-solve-the-migration-crisis-and-what-will/
1 11 Sarah, Seán en 22 anderen deden niets anders dan wat elk van ons zou mogen worden verwacht: mensen in nood helpen. Zij staan nu – na 4 jaar (!) – terecht voor fraude, lidmaatschap van een criminele organisatie, mensensmokkel, spionage, vervalsing en witwassen van geld. Volgens Amnesty International gebeurt dit om het bieden van humanitaire hulp af te schrikken en mensen die migreren, volgens mij in strijd met het vluchtelingenrecht, te ontmoedigen om in Griekenland bescherming en veiligheid te zoeken; door Amnesty International Vlaanderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/11/start-van-absurde-rechtszaak-tegen-hulpverleners-in-griekenland/
2 10 De Europeanen mogen niet vergeten dat er geen Chinese of Russische troepen aan de grenzen van de VS staan, maar dat het Amerikaanse troepen zijn aan de Chinese en Russische grenzen. Europees links moet in heel Europa gaan nadenken over wat een linkse politiek kan betekenen: mensen beschermen, die geen hoog inkomen of vermogen hebben. Het gevolg van het huidige beleid is dat de rijkdom alsmaar is toegenomen en de loonspanning enorm groot is geworden. De vragen over het economisch systeem zijn de afgelopen decennia daarentegen op de achtergrond geraakt; door Carmela Negrete uit het Spaans vertaald door Francine Mestrum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/10/europeanen-moeten-zich-vooral-zorgen-maken-over-hoe-zich-bevrijden-van-amerikaanse-voogdij/
3 20 De Europese Unie werpt zich op als een economische, morele en zelfs spirituele grootmacht die haar soevereiniteit moet handhaven tegen landen als China en Rusland, maar die opstelling verhult een groeiende onderwerping aan de Verenigde Staten; door Frédéric Lebaron. https://lavamedia.be/europa-op-de-dool/
3 26 Opvallend veel standpunten over Assange, besluiten van de Europese Unie, corruptie, Oekraïne, Palestina, Latijns-Amerika en zoveel andere zaken van de Ierse europarlementariërs Clare Daly en Mick Wallace vallen samen met de mijne (en die van redactie van De Wereld Morgen); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/03/26/251277-2/
3 31 De Duitse linkse ‘Die Linke MP parlementariër Sevim Dağdelen wei zei vandaag in de Bondsdag dat de 38.000 Amerikaanse soldaten en hun atoomwapens haar land moeten verlaten. Ze betreurde dat Washington “eigenlijk geen bondgenoten wil, maar alleen loyale vazallen”; door Ben Norton. https://geopoliticaleconomy.com/2023/03/31/germany-us-soldiers-nuclear-weapons/
4 28 Denemarken, Ierland, Letland en Zweden zijn momenteel de enige EU-landen met de budgettaire ruimte, die nodig is om de doelstellingen van de EU te halen om het klimaatakkoord van Parijs volledig na te leven, terwijl Bulgarije, Estland, Litouwen, Luxemburg en Slovenië de budgettaire ruimte, die nodig is om de doelstellingen van de EU te halen hebben, maar het akkoord niet volledig zullen kunnen naleven. De grootste Europese economieën, zoals die van Frankrijk, Italië, Nederland en Spanje, ontberen de middelen om de klimaatagenda op tijd te halen; door My Europe. Het klinkt misschien paradoxaal dat de grootste economiën het geld niet hebben, en het deugt volgens mij ook niet. https://www.euronews.com/my-europe/2023/04/28/only-nine-countries-will-meet-the-eus-climate-goals-under-reformed-fiscal-rules-new-report
5 15 Europese staten kondigen opnieuw een ‘crisis’ aan aan de Europese grenzen, maar hun prioriteit blijft het stimuleren van meer institutionele steun voor nog meer deportaties, nog meer grensmuren en nog meer opsluiting. De EU ondermijnt actief het asielstelsel en biedt geen zinvolle bescherming aan mensen die veiligheid zoeken. Het dodelijke migratiebeleid van de EU treft migranten in heel Europa. In plaats van te investeren in het vergroten van de opvangfaciliteiten en het verbeteren van de opvang met waardige levensomstandigheden binnen de EU, richten de lidstaten zich op het beperken van het aantal mensen dat ze toelaten en besteden hun internationale verantwoordelijkheden uit aan andere – vaak minder veilige – landen, zoals Libië. Er liggen wetgevingsvoorstellen klaar die, indien goedgekeurd, de tijd voor het verwerken van asielaanvragen aanzienlijk wordt verkort. Het gevolg daarvan is deportatie van veel mensen, die niet de kans hebben gehad om hun zaak eerlijk te laten behandelen. En als kers op de taart wordt de leeftijdsgrens voor detentie verlaagd naar 12 jaar. Dit jaar is de meest dodelijke periode van 4 maanden sinds 2017. In heel Europa wordt een normalisering van geweld aan de grenzen geconstateerd. De crisis van vandaag is er bovenal een van institutionalisering van het geweld in de hele EU; door Artsen zonder grenzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/15/artsen-zonder-grenzen-europa-institutionaliseert-dodelijk-geweld-tegen-mensen-op-de-vlucht/
5 16 Het Belgische Hof van Beroep heeft onlangs een arrest gewezen dat een bestreden vonnis bevestigt en zelfs het bedrag van de aan elke illegaal aangehouden persoon toegekende vergoeding voor de geleden morele schade verdubbelt. De beslissing houdt in dat het verboden is personen te boeien en te strippen buiten de bij wet bepaalde voorwaarden. De politie kan zich niet beroepen op een zogenaamde interne organisatie om het gebruik van handboeien of kniebuigingen buiten dit kader te rechtvaardigen. Het betrof 22 activisten van Extinction Rebellion, die op 28 november 2019 protesteerden tegen ‘Black Friday’. Zij werden “preventief” gearresteerd zonder enige overtreding te hebben begaan en ze werden geboeid, gefouilleerd en ’s nachts vastgehouden; door Extinction Rebellion. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/16/illegaal-arresteren-en-boeien-doe-je-niet-overwinning-in-hoger-beroep-voor-extinction-rebellion-tegen-politie/
5 24 We zijn waarschijnlijk getuige van een historische ommezwaai in de geschiedenis van de Europese Unie, die begon met de oorlog in Oekraïene: de breuk tussen Duitsland en Frankrijk èn, na de terugkeer van de Verenigde Staten naar Europa onder Joe Biden, de opmars van de Oost-Europese lidstaten naar Europese dominantie ter voorbereiding van een confrontatie met China, in het onvermoeibare Amerikaanse streven om de wereld zogezegd ‘veilig te maken voor democratie’; door Wolfgang Streeck, vertaald door Menno Grootveld. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/24/naar-een-bipolaire-wereldorde/
5 25 Provocatie valt onder het concept ‘agressie’ en moet volgens de bepalingen van het Statuut van Rome worden gezien als onderdeel van de misdaad ‘agressie’. Het staat buiten kijf dat de Russische invasie in Oekraïne illegaal is en moet worden veroordeeld. Maar dat geldt net zo goed voor de daaraan voorafgaande provocaties. Die vormen een onmiskenbare inbreuk op artikel 2(4) van het VN-charter, dat dreigen met het gebruik van geweld uitdrukkelijk verbiedt. De weigering van Westerse landen om hun verantwoordelijkheid voor hun doen en laten op zich te nemen, heeft velen in de niet-Westerse wereld ertoe gebracht Europa en de VS de rug toe te keren. Zij zoeken elders naar leiderschap in de hoop op vrede door bemiddeling en onderhandeling en wegsturend van verdere escalatie; door Alfred de Zayas, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/25/provocatie-is-geen-schuldloze-daad/
6 07 Tien jaar na het dieptepunt van de financiële crisis is van Griekenland precies geworden wat de critici vreesden: een lagelonenland aan de periferie van Europa. Voor vakantievierende Duitsers en Nederlanders een verrukkelijke bestemming. Voor te veel bewoners een Griekse tragedie zonder einde; door Koen Haegens. https://www.groene.nl/artikel/grieks-wonder
6 22 Op 17 juni jl. had Vladimir Poetin een ontmoeting met een aantal Afrikaanse leiders en afgevaardigden, die naar Moskou kwamen om een oplossing te bieden die een einde zou kunnen maken aan het conflict in Oekraïne. Tijdens die ontmoeting gaf de Russische president details over een vredesakkoord van maart 2022 met de regering in Kiev. Deze overeenkomst, getiteld “Verdrag over de permanente neutraliteit en veiligheidsgaranties voor Oekraïne” was onderhandeld onder bemiddeling van de Turkse regering en werd de facto ondertekend door de regering van Oekraïne. De regering in Kiev besloot echter de naleving van het verdrag te beëindigen zodra Rusland zich aan zijn eigen deel van de afspraak hield. Afgezien van andere, meer technische details, bevatte de overeenkomst een clausule die een van de kernpunten van de Oekraïense grondwet moest worden en die de permanente neutraliteit van het land zou garanderen. In ruil voor neutraliteit zou het Russische leger zich terugtrekken en de speciale militaire operatie [lees: de oorlog; GjH] effectief beëindigen. Om zijn beweringen te staven presenteerde Poetin ook de relevante documentatie van de mislukte vredesovereenkomst aan de Afrikaanse afgevaardigden. Uit de documenten bleek dat naast Rusland ook Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten garant stonden voor de overeenkomst. De enige niet-westerse borgsteller was China. “Nadat we onze troepen uit Kiev hadden teruggetrokken – zoals we hadden beloofd – gooiden de autoriteiten van Kiev [hun toezeggingen] in de vuilnisbak van de geschiedenis. Zij hielden zich aan niets”, aldus Poetin, eraan toevoegend: “Waar zijn de garanties dat zij zich in de toekomst zullen houden aan overeenkomsten? (…) Maar zelfs onder dergelijke omstandigheden hebben we nooit geweigerd om onderhandelingen te voeren”. Sterker nog, de zogenaamde ‘borgstellers’ uit het Westen hebben laten zien dat ze net zo onbetrouwbaar zijn. Hun huidige en voormalige leiders hebben niet alleen toegegeven, maar zelfs openlijk opgeschept over het “geven van tijd aan Oekraïne” door het ondertekenen van overeenkomsten waarvan ze wisten dat die zou worden verbroken. Als gevolg van het niet naleven van deze overeenkomst werden ongeveer 200.000 dienstplichtige Oekraïners een zekere dood ingestuurd, terwijl minstens 2x zoveel mensen permanente, zware verwondingen hebben opgelopen; door Drago Bosnic. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/22/oekraine-schokkende-onthulling-over-hoe-een-vredesakkoord-werd-gekelderd/ Zie ook 2 09 onder ‘Militairisme’.
7 12 Rusland zal het Westen nooit meer vertrouwen. Rusland is bezig het doek te laten vallen over 320 jaar geschiedenis, toen tsaar Peter de Grote als eerste probeerde om Rusland lid te maken van de Europees-Engelssprekende club. De geschiedenis van het Westerse diplomatieke verraad gedurende de afgelopen 32 jaar (sinds het einde van het Sovjet-communisme in 1991) heeft de Russen laten zien dat de agenda van Groot-Brittannië en de VS altijd om veel meer draaide dan het verslaan van het communisme. Het ging hen om de expansie van de wereldwijde Amerikaanse hegemonie en het uiteenrijten van Rusland als concurrerende staat. Het overgrote deel van de wereld herinnert zich daarentegen haar eigen koloniale geschiedenis van wrede Westerse uitbuiting en is nu tevreden dat deze Russische inspanningen mislukken. Een strategische alliantie tussen China en Rusland is de spil van nieuwe intellectueel zelfverzekerde ideologie van multipolariteit, die de aandacht trekt van ernstig toekijkende regeringen over de hele wereld. Rusland boekt succes op het vlak van reputatie in de ‘Global Majority’ (wat ooit het wereldwijde Zuiden was). Een steeds langere rij regeringen staat te trappelen om lid te worden van de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika, die economische samenwerking en de-dolarisering voorstaat) en de Shanghai Cooperation Organisation (China, Kazachstan, Kirgizië, Oezbekistan, Rusland en Tadzjikistan, die samenwerken op het vlak van economie, politiek, verdediging en internationale veiligheid). De EU zit er verdwaasd en doelloos bij. De wereldwijde invloed van West-Europa krimpt en in de VS doet alleen het militair-industrieel informatiecomplex het goed; door Tony Kevin, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/12/de-navo-zal-alleen-verschroeide-aarde-achterlaten-in-oekraine/
7 14 De Europese Commissie zou de hoedster van de EU-verdragen moeten zijn en heeft ervoor te zorgen dat de EU-lidstaten de internationale en Europese wetgeving respecteren. Ze moet de grondrechten van alle mensen in heel Europa beschermen en handhaven. Maar in plaats daarvan vullen ngo’s, die reddingswerk uitvoeren, de beschamende leegte op zee die de EU-lidstaten open laten. De EU-lidstaten zouden hen moeten betrekken bij het opzetten van een goed systeem voor zoek- en reddingsactiviteiten, maar belemmeren dat ngo-werk. Elke dag die humanitaire zoek- en reddingsschepen buiten het zoek- en reddings-gebied doorbrengen, of ze nu aan de ketting gelegd zijn of gedwongen worden naar een verre haven varen, brengt levens in gevaar. De Italiaanse Wet 15/2023 bijvoorbeeld richt zich op het bemoeilijken van dit reddingswerk door ngo’s, maar de echte prijs zal worden betaald door mensen die over de Middel-landse Zee vluchten en zich in een boot in nood bevinden; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/14/hulporganisaties-leggen-klacht-neer-over-italiaanse-wet-rond-reddingsacties-op-zee/
1 05 Israëlische veiligheidstroepen doodden in 2022 meer dan 220 burgers in de bezette gebieden. Dagelijks verwondden de Israëlische bezetters vorig jaar gemiddeld 25 Palestijnen en arresteerden ze er een stuk of 20. Meer dan 832 gebouwen en huizen werden gesloopt en 13.000 olijfbomen ontworteld; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/05/staan-we-voor-een-nieuwe-intifada-in-palestina/
1 31 Israël bezet de Westelijke Jordaanoever sinds 1967 en legt militaire en civiele regels op die de gehele plaatselijke bevolking treffen. Tot oktober vorig jaar verschilde de inreis-procedure om de Bezette Gebieden te bezoeken officieel niet zoveel van de inreisregels voor Israël. Maar het reglement, dat oorspronkelijk 3 pagina’s telde, is inmiddels vervangen door een document van 61 pagina’s lang. De nieuwe regels maken het uiterst moeilijk voor buitenlanders om te studeren en werken in het gebied. Ook familieleden, die in het buitenland wonen (de diaspora groeide sinds de bezetting in 1967 uit tot meer dan 5 miljoen vluchtelingen) kunnen niet zomaar op bezoek komen op de Westelijke Jordaanoever; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/31/nieuwe-israelische-inreisregels-isoleren-westelijke-jordaanoever/
4 09 Vandaag precies 75 jaar geleden pleegden zionisten ‘de slachtpartij Deir Yassin’. Ongeveer 750.000 Palestijnen werden uit hun huizen verdreven. Tijdens die operatie van het zionistische leger werden 15.000 mensen vermoord, bijna allen waren weerloze ongewapende kinderen, mannen, ouderen en vrouwen. Maar de media focussen op een ‘aanslag’ van ‘Palestijnse terroristen’ en de honderden door de bezetter vermoorde Palestijnen sinds 1 januari worden als ‘wederzijds geweld’ afgedaan, of voorgesteld als ‘oplopende spanningen’ en ‘het conflict’; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/10/9-april-1948-75-jaar-geleden-pleegden-zionisten-slachtpartij-deir-yassin/
5 09 Aan EU-voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen: uw verklaring negeert het historische feit dat de staat Israël werd gesticht op de etnische zuivering van tweederde van het inheemse Palestijnse bevolking tussen 1947 en 1949. Meer dan 500 steden en dorpen werden vernietigd en ontvolkt door bloedbaden en massale verdrijving. Daardoor werden meer dan 750.000 Palestijnen verbannen en zij werden vluchteling in eigen land. Veel daarvan en hun nakomelingen kwijnen nog steeds weg in verarmde vluchtelingenkampen, waar hun inherente en door de VN vastgelegde recht op terugkeer al 75 jaar wordt ontzegd. Dit onteigeningsproces, wat de Palestijnen de “voortdurende Nakba” noemen, is nooit geëindigd. Sinds begin 2023 is de wereld opnieuw getuige van een toename van Israëlische aanvallen op Palestijnen, waaronder militaire invallen door het Israëlische leger in de steden Jenin, Jericho en Nabloes op de Westelijke Jordaanoever. Deze gingen vooraf aan de pogrom in Huwara en de aangrenzende dorpen en de gewelddadige overval op gelovigen in de Al Aqsa moskee tijdens de ramadan, amper 3 weken voordat u uw verklaring aflegde. Is dit het land dat u prijst voor zijn “dynamiek” en (met de EU) gedeelde “cultuur en waarden”? Door Michel Legrand namens 42 organisaties. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/09/op-de-dag-van-europa-steunt-u-de-apartheid-mevrouw-von-der-leyen/
5 22 De Arabische Liga heeft op zondag 7 mei tijdens een bijeenkomst in Caïro besloten Syrië opnieuw in hun organisatie op te nemen. Deze heropname is tekenend voor de verandering van de krachtsverhoudingen in de wereld. De heropname na 10 jaar uitsluiting is tekenend voor de evolutie van de internationale politiek en de verzwakking van het Westen. Het kenschetst de mislukking van het VS-plan in deze regio. Dat omvatte drie doelstellingen: dwarsliggende landen zoals Irak of Syrië uitschakelen, Iran isoleren, de regionale orde op basis van Saudi-Arabië en Israël opbouwen. Dat moest een duurzame greep op het hele Midden-Oosten verzekeren, een strategische sleutelregio in de context van de economische confrontatie van de VS met China. De houding van Saudi-Arabië is veranderd. Het kondigde aan om zich aan te sluiten bij de BRICS, weigerde om zich aan te sluiten bij de sancties tegen Rusland en verzoende zich na bemiddeling door China met Iran. De heropname van Syrië in de Arabische Liga bevestigt, illustreert en onthult de veranderingen in het mondiale machtsevenwicht, die de oorlog in Oekraïne aan het licht heeft gebracht. Van de wereldbevolking heeft 87% geweigerd de VS te volgen. De roep om de-dolarisering klinkt steeds luider. Globalisering kan alleen werken als de meerderheid van de deelnemers gelooft dat het hun belangen dient. Als de rest van de wereld gelooft dat het Westen het systeem op oneerlijke wijze gebruikt om vooral zijn eigen belangen te behartigen, valt de op regels gebaseerde internationale orde uiteen en ontstaan er alternatieven zoals deze; door Saïd Bouamama, vertaald door Frans De Maegd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/22/kantelende-wereldverhoudingen-de-heropname-van-syrie-in-de-arabische-liga/
5 31 De Wet van de Afwezige Eigenaren uit 1950 beschouwde de na 29 november 1947 verdreven Palestijnen als ‘afwezigen’ en liet hun bankrekeningen, goederen, huizen en landerijen aan de staat vervallen. De Landwet in 2002 bepaalde dat slechts Joodse burgers land dat in handen is van het Joodse Agentschap – 93% van Israël – kunnen pachten. In 2011 kwam de Nakbawet, die probeert te voorkomen dat Palestijnen ‘Al-Nakba’ (‘de ramp’) herdenken; de ontheemding en ontworteling van Palestijnen tijdens en na de oorlog van 1948. In 2017 werd de Kaminitz-wet van kracht, die de overheid het recht geeft huizen in Palestijns-Israëlische gemeenschappen te slopen en hoge boetes op te leggen omdat die zonder bouwvergunning zijn gebouwd; een wet die geen rekening houdt met de woning-crisis in Palestijns-Israëlische dorpen en steden door de systematische discriminatie in het vergunningenbeleid. In 2018 kwam de Natiestaatwet, een initiatief van de Likoed-partij van premier Netanyahu. Deze wet bepaalt dat Israël het historische thuisland is van het Joodse volk, en dat het Joodse volk een exclusief recht heeft op nationale zelfbeschikking. De Palestijnse burgers van Israël hebben dat recht niet. De Natiestaatwet maakt het mogelijk om buurten ‘alleen voor joden’ te verklaren. Door zijn formulering lijkt de wet de joodse superioriteit vast te leggen. En nu is er dus het wetsvoorstel waarin de Hoge Raad opzij gezet wordt. Het is het einde van de democratie, kreunen veel Joden. Maar ze zien niet dat die democratie met de invoering van al die eerdere wetten allang om zeep was geholpen. Niemand protesteert tegen het feit dat deze regering tegelijkertijd nog andere wetten voorstelt die het mogelijk maakt dat Israëlisch-Palestijnse burgers na een veroordeling vanwege terrorisme naar Gaza of de Westoever gedeporteerd worden, dat de huizen van hun familie gesloopt worden en dat ze de doodstraf kunnen krijgen; door Simone Korkus. https://www.groene.nl/artikel/laat-die-wet-maar-komen
6 02 Israël is een van de machtigste militaire staten ter wereld en gebruikt de meest geavanceerde wapens. Haar aanvallen op Gaza bestaan meestal uit luchtaanvallen door straaljagers, die vaak in woonwijken van de dichtbevolkte enclave krachtige bommen laten vallen. De Palestijnen in Gaza hebben daarentegen geen permanent leger. In plaats daarvan doen verschillende gewapende verzetsgroepen wat ze kunnen met gesmokkelde wapens en zelfgemaakte raketten. Israël controleert Gaza te land, ter zee en vanuit de lucht. De Palestijnen van Gaza zitten in hun 16de jaar van een blokkade. De inwoners van Gaza leven in wat velen de grootste openluchtgevangenis op aarde noemen. Die omschrijving dankt Gaza aan het feit dat Israël hun de toegang tot elektriciteit en vers water ernstig beperkt, de toegang tot Gaza voor veel basis-, educatieve, industriële en medische producten blokkeert inclusief voedsel, de in- en uitgaande bewegingen controleert en de economie decimeert. Regelmatig wordt verhinderd dat kinderen Gaza verlaten voor cruciale medische zorg. De officiële Israëlische reden voor die blokkade: het is een collectieve straf (dus een oorlogsmisdaad!) voor de bevolking van Gaza, omdat zij in een vrije en eerlijke verkiezing in 2007 Hamas als hun politieke vertegenwoordiger hebben gekozen. Tussen september 2000 (het begin van de Tweede Intifada) en vandaag heeft Israël – alleen al in Gaza – bijna 8.000 Palestijnen gedood. In dezelfde periode hebben verzetsgroepen in Gaza minder dan 250 Israëli’s gedood; door Kathryn Shihadah en Israël-Palestine News. Met nog meer achtergronden over de herkomst van de bevolking van Gaza en het lot van de Palestijnen sinds de wereld vanaf 1948 een andere kant op keek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/02/wat-zit-er-achter-het-recente-geweld-tussen-israel-en-gaza/
6 06 Mocht Israël ten onder gaan, dan komt dat niet door een aanval van de Arabische staten, niet door verzet van de Palestijnse inwoners of door internationale sancties. Op haar 75e verjaardag vertoont het de eerste tekenen van verval als gevolg van interne tegenstellingen. Aanvallen op Palestijnen in Gaza zijn inmiddels niet meer dan een poging de uiterst kwetsbare Joodse gemeenschap te verbinden, want Israël kent vandaag de dag een permanent laag niveau van burgeroorlog. De oprichters van Israël waren voornamelijk afkomstig uit Centraal- en Oost-Europa. David Ben-Gurion, de allereerste Eerste Minister, immigreerde vanuit Polen. Deze Europese Joden waren in Israël bekend als de Asjkenaziem. De ‘Arabische Joden’ werden in Israël geïdentificeerd als de Mizrachimm. Momenteel is de helft van de Joodse populatie in Israël Mizrachim. De economische en politieke macht ligt bij de Asjkenaziem. Samen met de Mizrachimm houden zij de Palestijnen er onder, maar de Mizrachimm willen evenveel macht als de Asjkenaziem, hetgeen steeds vaker en steeds grotere interne spanningen oproept; door Jonathan Cook, vertaald door Yaïr Da Paixão. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/06/06/israel-is-in-verval-en-de-ontwrichting-komt-van-binnenuit/
6 09 Een lijst, in omgekeerde chronologie, van Israëli’s en Palestijnen die, sinds de Tweede Intifada in 2000 begon, gedood zijn door iemand van de andere kant; door ‘If Americans Knew’, een non-profitorganisatie die zich inzet om Amerikanen te informeren over de Amerikaanse band met Israël-Palestina. https://israelpalestinetimeline.org/
1 06 Meer dan zestig jaar economische blokkade, de problemen veroorzaakt door Covid-19 en de globale economische recessie hakken er hard in. Onze economische situatie is moeilijk. Er zijn op Cuba twee grote groepen onder de jongeren. Je hebt er die een individuele oplossing zoeken en voor zichzelf gaan werken of het land verlaten, omdat ze hier geen toekomst zien. Daarnaast zijn er jongeren die blijven en die zich inzetten voor het socialisme; door een jonge Cubaanse lerares en Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/06/het-socialisme-zal-pas-echt-bereikt-worden-als-we-er-een-wereldsysteem-van-kunnen-maken/
1 24 Russische internettrollen hadden in 2016 op aansturen van het hoogste niveau in het Kremlin de presidentsverkiezingen beïnvloed met de ‘overwinning’ van Donald Trump op Hillary Clinton tot gevolg. Bovendien hadden Russische hackers aan WikiLeaks interne e-mails van het campagneteam van Hillary Clinton bezorgd, die daarmee de kansen van Bernie Sanders in de Democratische voorverkiezingen deed verkleinen. In 2023 blijkt dit geklets geweest te zijn. Er was geen ‘betekenisvol verband tussen de blootstelling aan Russische of andere buitenlandse beïnvloedingscampagnes en veranderingen in de attitudes, polarisering of stemgedrag’ van de Amerikaanse kiezers. Maar de toon was en blijft gezet; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/24/vs-media-geven-heel-stilletjes-toe-russiagate-was-enorme-lege-hype/
2 13 Wanneer de VS de ‘vrije markt’ (die nooit bestaan heeft) ècht zou laten spelen, worden China en India de grootste economieën ter wereld. Dat is logisch als je weet dat die twee landen nu al goed zijn voor meer dan 1 op 4 van alle mensen op aarde. We kunnen ons er dus wat mij betreft over verheugen dat de VS-hegemonie over de wereld aan het verdwijnen is. Waar we ons tegelijkertijd wel ernstig zorgen over moeten maken, is wat de VS gaan doen met hun immense militair apparaat om te proberen die ontwikkeling te vertragen of alsnog te stoppen. Dat kan zèèr gevaarlijk worden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/13/5-argumenten-om-seymour-hersh-te-geloven-over-dader-nord-stream/ (zie ook 2 09 onder ‘Militairisme’)
4 07 De regering van de VS stelt met veel ijver mensenrechtenrapporten op over andere landen en veroordeelt die landen graag. Maar ze blijft opvallend stil als het over het beperken van stemrecht voor minderheden, officiële executies, foltering, institutionele ondermijning van arbeidsrechten, massale opsluiting, straffeloosheid voor gezagsdragers, uitbuiting van kinderen, recht op vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging, vrouwenrechten en willekeurige detentie in eigen land gaat; door David Brooks. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/07/mensenrechten-en-de-vs-de-pot-verwijt-de-ketel/
4 11 De nationale macht van de VS wordt afgemeten aan zowel het economisch potentieel en de economische prestaties als de militaire capaciteit. Geleidelijk aan groeit het besef dat de Amerikaanse en Europese militair-industriële capaciteit geen gelijke tred kan houden met de Oekraïense vraag naar munitie en uitrusting. Dat is een ijzingwekkend signaal in een oorlog bij volmacht, waarvan Washington beweert dat zijn Oekraïense remplaçant aan de winnende hand is. Het ziet ernaar uit dat de Russische krachtsinspanningen in het zuiden de aanval van het Oekraïense leger hebben afgeslagen met een minimum aan eigen middelen en slachtoffers. Naast een ‘briljante slijtageslag’ heeft Rusland zijn reserves van troepen en uitrusting aangesproken en een kracht ontketend, die vele malen groter en beduidend dodelijker is dan een jaar geleden; door Douglas Macgregor vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/11/nakende-storm-in-oekraine-voorspelt-weinig-goeds-voor-het-westen/
4 24 De VS heeft wereldwijd 800 militaire bases, geeft evenveel uit aan bewapening als de volgende tien landen samen en is de laatste 25 jaar goed voor gemiddeld 7 militaire interventies per jaar. John Winthrop, de eerste gouverneur van Massachusetts, schrijft in 1628 een tekst waarin hij de redenen opsomt van de plantages in het noordoosten van Amerika. Hij verwijst herhaaldelijk naar de Bijbel, en dan vooral naar het eerste deel daarvan, het Oude Testament. Hij zegt dat hij daarin de opdracht van God leest. Hij schrijft: “De hele aarde is de tuin van de Heer en Hij heeft haar aan de mensheid gegeven met een algemene opdracht, om te vermeerderen en te vermenigvuldigen en de aarde te onderwerpen en te doen opbrengen.” Van de oorspronkelijk 10 miljoen indianen, overleefden 300.000 de Amerikaanse slachting. Zij worden bijna allemaal weggezet in reservaten. In 1835 kondigt president James Monroe zijn gelijknamige doctrine af: heel Noord-, Midden- en Zuid-Amerika horen tot de exclusieve invloedssfeer van de Verenigde Staten. Op 9 juni 2021 keurt het Amerikaanse parlement een wet goed die van de indieners de naam Endless Frontier krijgt, de eindeloze grens. De naam houdt in dat er een nieuwe, te veroveren frontier is en die blijkt China te heten. President Biden steunt de wet en zegt, als hij het presidentiële zegel eronder zet: “Wij zullen China en de rest van de wereld tonen dat de 21ste eeuw een Amerikaanse eeuw wordt”; door Peter Franssen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/24/waarom-is-de-vs-zo-oorlogszuchtig/
4 30 De Amerikaanse senator Bernie Sanders zei zondag dat president Joe Biden en de Democratische Partij alles moeten doen wat in hun macht ligt om mensen met midden- en lage inkomens te verdedigen bij mogelijke begrotingsonderhandelingen. Hij zei dat nadat de Republikeinen zeiden dat ze de schuldlimiet van het land alleen zouden verhogen in ruil voor bezuinigingen op groene banen, gezondheidszorg , voedselhulpen en andere sociale voorzieningen, waarvan miljoenen Amerikanen afhankelijk zijn; door Julia Conley. https://www.commondreams.org/news/sanders-working-people-debt-ceiling
5 10 Mede door de opmars van schaliegas en de stijgende energieprijzen groeit de olie- en gasproductie in de VS als nooit tevoren. De negatieve gevolgen daarvan voor het klimaat zijn goed bekend, maar ook de impact voor de lokale luchtkwaliteit en de volksgezondheid blijkt enorm: in 2016 veroorzaakte de slechte luchtkwaliteit in de VS 7.500 overlijdens, 410.000 astma-aanvallen en 2.200 gevallen van astma bij kinderen. Tel daarbij respiratoire en cardiovasculaire ziekenhuis-opnames, ongunstige zwangerschapsuitkomsten en andere gezondheidsproblemen, en de jaarlijkse rekening voor de volksgezondheid loopt op tot $ 77 miljard; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/05/10/amerikaanse-volksgezondheid-betaalt-hoge-prijs-voor-de-gasboom/
7 12 “We mogen niet dezelfde vergissing maken met China, die het Westen nu maakt met Oekraïne”, zegt Paul Keating, minister van financiën van 1983 tot 1991 en premier van Australië van 1991 tot 1996. Jens Stoltenberg negeert vanuit zijn ‘geelzuchtige blik’ het feit dat China 20% van de mensheid vertegenwoordigt, nu de grootste economie ter wereld is en geen enkele geschiedenis heeft van het aanvallen van andere staten, in tegenstelling tot de VS, voor wiens belangen Stoltenberg zich gewillig inzet; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/12/voormalig-australisch-premier-noemt-navo-secretaris-generaal-jens-stoltenberg-een-grote-zot/
1 03 De snelheid waarmee 53 landen zelfverklaard interim-president Juan Guaidó in Venezuela onmiddellijk erkenden, toonde aan dat dit een goed voorbereide operatie was; opgezet en gecoördineerd door de VS-ambassade in de hoofdstad Caracas, in samenwerking met de Canadese, Britse en Franse ambassades. Echter, de verkiezing van Gustavo Petro tot president is het zoveelste verlies van een trouwe vazalstaat voor Washington. De hegemonie van de VS in Latijns-Amerika is niet meer vanzelfsprekend; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/03/afzetting-guaido-door-venezolaanse-oppositie-problematisch-voor-vs-en-eu/
1 23 Achtergrond bij een opstand. Brazilië heeft onder Lula Da Silva geholpen het door de VS geleide project voor een vrijhandelszone van Amerikaanse landen (FTAA) te doen mislukken en het belang van het door de VS opgerichte en door de VS gecontroleerde Inter-Amerikaanse Verdrag inzake wederzijdse bijstand en de Inter-Amerikaanse Defensieraad te minimaliseren. Voorts heeft Brazilië actief deelgenomen aan de vreedzame oplossing van de grensconflicten van de afgelopen 10 jaar tussen Colombia en Ecuador en tussen Colombia en Venezuela. Dit verlangen naar onafhankelijkheid valt niet in de smaak bij ‘Uncle Sam’ en de ‘compradore bourgeoisie’ wiens economische belangen verbonden zijn met Amerikaanse multinationals. Lula hekelt de sancties tegen Cuba, Iran, Korea en Venezuela en de oorlogen die de dominante machten ontketenen om hun hegemonie veilig te stellen. Hij bekritiseert “de ongebreidelde globalisering die gebaseerd is op het brute winstbejag, met name van het financieel kapitaal”; door Saïd Bouamama, vertaald door Frans De Maegd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/01/23/de-betekenis-van-de-fascistische-opstand-in-brazilie/
2 07 De nieuwe president Luiz Inácio Lula da Silva van Brazilië is erop gebrand het internationale imago van zijn land op te poetsen na de doortocht van zijn voorganger Jair Bolsonaro. Hij zet een streep door megalomane projecten, wil de inheemse bevolking een ministerie geven en zet meteen groot in op diplomatie voor democratie, klimaat en invloed; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/02/07/lula-reanimeert-diplomatie-en-imago-van-brazilie/
4 15 In Europa is de sociaaldemocratie de drijvende kracht in de uitvoering van de imperialistische agenda van de VS. Bij de Europese sociaaldemocratie is geen plaats meer voor anti-imperialisten, een autonoom Europa en socialisten. [Hoewel ik Emmanuël Macron vanwege zijn asociale rechtse agenda wantrouw, wekt zijn – in mijn ogen sympathieke – idee van ‘een autonoom Europa veel losser van de VS dan nu het geval is’ argwaan in Nederland en de rest van Europa; GjH.] Brussel, Londen en Washington hebben ook in Brazilië altijd al rechtse conservatieve regeringen gesteund. Westerse sprookjes over democratie en mensenrechten zijn, gezien het kolonisatie-verleden, aan de Brazilianen nauwelijks besteed. Ook in verband daarmee kan gedacht worden aan de economische samenwerking in het kader van het economisch samenwerkingsverband BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika). De huidige president Luiz Inacio Lula da Silva, kortweg ‘Lula’, steunde in zijn eerste ambtstermijn begin deze eeuw samen met Bolivia en Cuba de oprichting van het ‘Progressieve integratieblok ALBA’ in Zuid- en Centraal Amerika op initiatief van Hugo Chávez, president van Venezuela. Dit is een antwoord op het ontwerp van het Pan-Amerikaans Vrijhandelsakkoord onder leiding van de Verenigde Staten. Door het verzet van Argentinië en Brazilië werd dat Vrijhandelsakkoord getorpedeerd. Vandaag spreken president Lula en de Argentijnse president Alberto Angel Fernandez zich publiek uit voor de ‘de-dollarisatie van de handel op het Zuid-Amerikaans continent’. Brazilië is bezig de Braziliaanse soevereiniteit uit te bouwen en de volkswelvaart en het Amazonewoud actief te verdedigen; ook met de ambitie om de imperialistische macht van de VS te trotseren; door Miel Dullaert.https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/04/15/soeverein-brazilie-volgt-westen-niet-in-oekraine-oorlog/
4 29 De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva, bekend als ‘Lula’ heeft 6 regio’s erkend als inheems territorium. Deze erkenning is cruciaal om de inheemse territoria te beschermen tegen onder meer (illegale) houtkap, landbouw en mijnbouw. Het gaat nu om ruim 2.000 km2, voornamelijk gelegen in het Amazonegebied. Met zijn erkenning komt Lula een campagnebelofte na: hij had gezegd afscheid te nemen van het beleid van zijn voorganger Jair Messias Bolsonaro, die juist had beloofd “geen enkele centimeter” land nog te gunnen aan inheemse volkeren; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2473210-lula-erkent-zes-gebieden-in-brazilie-als-inheems-territorium
7 16 Wrijving werpt een schaduw over de top van de EU met de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (CELAC), die vandaag begint. De EU heeft vooral haar zinnen gezet op de Zuid-Amerikaanse grondstoffen van lithium tot groene waterstof, die nodig zijn voor de Europese energietransitie. Echter, “Niemand kan Latijns-Amerikaanse landen ertoe veroordelen leveranciers te zijn van grondstoffen, die anderen industrieel verwerken om ons vervolgens de te dure producten te verkopen”, zegt de Argentijnse president Alberto Fernánde. “Brazilië zal zich niet onderwerpen aan de sancties, waarmee de EU [in dit document] dreigt”, zegt de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva. Met betrekking tot de oorlog in Oekraïne weigert CELAC de kant van het Westen te kiezen en eist in plaats daarvan een schriftelijke erkenning van de misdaden, die zijn begaan onder Europese koloniale heerschappij. In haar ontwerp heeft CELAC de zinsnede “pleiten voor ernstige en constructieve diplomatieke oplossingen voor het huidige conflict in Europa” opgenomen. Dit moet gebeuren “met vreedzame middelen” verklaart het ontwerp, in tegenstelling tot de massale wapenopbouw voor Oekraïne, ook door de EU. Het pleit ook voor maatregelen “die de soevereiniteit en veiligheid van ons allemaal garanderen, evenals regionale en internationale vrede, stabiliteit en veiligheid.” Tot slot herinnert CELAC in het tegenvoorstel uitdrukkelijk aan de koloniale heerschappij van de Europese landen over Latijns-Amerika en het ontvoeren en tot slaaf maken van Afrikanen door de Europeanen op het subcontinent. “We erkennen en betreuren ten zeerste het onnoemelijke leed dat miljoenen mannen, vrouwen en kinderen is aangedaan als gevolg van de trans-Atlantische slavenhandel van Afrikanen” staat er in het ontwerp. CELAC stelt in het document ook de volgende formulering voor: “We erkennen de noodzaak van passende maatregelen om de waardigheid van de slachtoffers te herstellen.” Hiertoe behoren “herstelbetalingen en compensaties om ons collectief geheugen te helpen helen en de erfenis van onder-ontwikkeling ongedaan te maken” door German Foreign Policy. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2023/07/16/het-latijns-amerikaanse-offensief-van-de-eu/
Tegenover deze visie plaatste George Bush in de lente van 1989 zijn visie van ‘Europa één en vrij’. Volgens hem zou de Koude Oorlog enkel eindigen indien heel Europa – waarbij het niet altijd duidelijk was of hij daar de Sovjet-Unie bij rekende – het Westerse constitutionele systeem van meerpartijendemocratie, rechtsstaat, mensenrechten en vrije markteconomie zou omarmen. De westerse instellingen die aan het begin van de Koude Oorlog waren opgericht – de Raad van Europa, de Europese Gemeenschap en de NAVO – moesten blijven bestaan. Voor Bush was het voortbestaan van de NAVO cruciaal. Meteen lag in die visie de onuitgesproken logica van haar latere uitbreiding naar het oosten. Het was de conditio sine qua non (: voorwaarde zonder welke niet) voor zijn steun aan de dialoog met Gorbatsjov en de Duitse eenmaking. De NAVO was het institutionele kader voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa, die Bush zag als de enige garantie tegen een derde Europese zelfmoordpoging na die van 1914 en 1939.
[i] In de wereld waarin ik wil leven gebruiken we geen fossiele brandstoffen meer. Dat doen we nu wel en daarom moeten we die gewoonte veranderen. Wat mij betreft door in Nederland, bij gebrek aan stuwmeren, zoveel mogelijk van de zon en de wind gebruik te maken, wellicht ook van de getijden, en we moeten om onze ecologische voetafdruk te verkleinen vooral ook veel minder energie per persoon gaan gebruiken.
Atoomenergie is geen optie voor mij. De afvalproblemen, die daaraan kleven, en de verwevenheid met atoomwapens zijn mij te groot. In geval van vijandschap is zo’n centrale een mooi aanvalsobject, zoals we ook in Oekraïne zagen. Daarnaast zijn atoomcentrales alleen iets voor het rijkelijk gesubsidieerde grote geld.
Resteren zonnepanelen en windmolens, met alle nadelen die daaraan kleven (lawaai en vliegende vogels, die er niet op bedacht zijn). Daken en wegen (fietspaden) genoeg, lijkt mij. Het energienet zou erop aangepast kunnen worden. Echter, de Nederlandse overheid maakte het meer opwekken van energie als de eigen energiehonger al onaantrekkelijk door de huidige salderingsregeling. Grote daken zijn daarom vaak slechts deels met zonnepanelen bedekt.
Mijn stelling is (al jaren) dat wanneer klimaatverandering onze regering een zorg was, zij alles op alles zou zetten om met elkaar minder energie te gaan verbruiken, gevaarlijke en schadelijke energie-opwekking af te bouwen en zoveel mogelijk duurzame energie-opwekking te stimuleren. Dat zie ik niet gebeuren en ik denk daarom dat onze regering klimaatverandering anders dan ik niet als een grote dreiging voor de mensheid ziet en hooguit schoorvoetend de opgelegde maatregels vanuit Brussel opvolgt. Scherper geformuleerd, dat onze regering het een zorg zal zijn hoe mensen ver van hier de mede door ons veroorzaakte klimaatverandering gaan overleven, zolang onze aandeelhouders en andere te-rijke mensen in Nederland maar steeds meer (al dan niet gesubsidieerd) rendement blijven halen uit hun investeringen.
Bovendien is de huidige salderingsregeling voor mij al bevreemdend, omdat terug-geleverde energie verkocht wordt door energiebedrijven, die daar per eenheid veel meer voor (mogen) vragen dan wat met saldering per diezelfde eenheid ten gunste van die energiebedrijven teruggeleverd wordt.
Kortom, in plaats van het voor iedereen in Nederland aantrekkelijk te maken zonnecellen op zijn of haar dak te plaatsen, gaan we de groep mensen, die de investering niet kunnen bekostigen, juist vergroten waardoor we afhankelijk blijven aan fossiele brandstoffen en weer worden aan atoomenergie. Het zou me niets verbazen wanneer we over tien jaar er achter komen dat deze lobby erachter zat, hoe de keuzes nu gemaakt worden.
Sluit Vrede: Wapenstilstand, onderhandelingen en gemeenschappelijke veiligheid.
Dit is wat een vredesinitiatief voor Europa, voor Oekraïne, vereist.
De Russische aanvalsoorlog in Oekraïne is al meer dan een jaar aan de gang. Elke extra oorlogsdag betekent meer lijden en vernietiging voor de getroffen mensen, meer gewonden en doden. Met elke dag die voorbijgaat groeit het gevaar van een uitbreiding van de vijandelijkheden.
De schaduw van een nucleaire oorlog hangt over Europa. Maar de wereld mag niet afglijden naar een nieuwe grote oorlog. De wereld heeft vrede nodig. Het belangrijkste is om alles te doen voor een snel staakt-het-vuren, de Russische aanvalsoorlog te stoppen en de weg naar onderhandelingen te vinden.
De oorlog is veranderd in een bloedige loopgravenoorlog waarin alleen maar verliezers zijn. Een groot deel van onze burgers wil geen spiraal van geweld zonder einde. In plaats van de dominantie van het leger hebben we de taal van diplomatie en vrede nodig.
De politiek van vrede en ontspanning waaraan wij de Duitse eenheid en het overwinnen van de Europese verdeeldheid te danken hebben, is niet achterhaald. Wij hebben ons in het verleden ingezet voor deze doelstellingen en doen dat ook nu nog. Om Willy Brandt te parafraseren: “Het is een kwestie van tegen de stroom in te gaan wanneer die opnieuw een valse bodem probeert te graven.”
Met het concept van gemeenschappelijke veiligheid hebben de Verenigde Naties de weg gewezen naar een vreedzame wereld. Het heeft zijn wortels in de Duitse politiek van vrede en ontspanning. In deze geest zijn de Slotakte van Helsinki en het Handvest van Parijs voor een nieuw Europa tot stand gekomen. Daar bouwen wij op voort. Vrede kan alleen worden gesloten op basis van internationaal recht en alleen met Rusland.
Onze wereld is afhankelijk van wederkerigheid; dit is de enige manier om de grote uitdagingen van onze tijd het hoofd te bieden. Het is cruciaal om de escalatie van de oorlog te stoppen. We moedigen de bondskanselier aan om samen met Frankrijk Brazilië, China, India en Indonesië te overtuigen om te bemiddelen om snel tot een staakt-het-vuren te komen.
Dit zou een noodzakelijke stap zijn om het moorden te stoppen en mogelijkheden voor vrede te onderzoeken. Alleen dan kan de weg worden vrijgemaakt voor een gemeenschappelijke veiligheidsorde in Europa.
[iii] Veel van de grote misdaden tegen de mensheid werden gepleegd in naam van God of in naam van de democratie. Daarom is het belangrijk terug te keren naar de oorspronkelijke en ware betekenis van het begrip ‘democratie’.
Aristoteles kwam tot de conclusie dat democratie de beste vorm was van landsbestuur – of de minst slechte – en hij betoogde dat democratie, net als de Griekse oorsprong van dat woord, bestond uit ‘de macht van het volk’.
In deze tijd bestaat er nog steeds een mengeling van oligarchie en democratie, of een gesimuleerde en bemiddelde democratie. Dat betekent dat in sommige landen de oligarchie heerst achter een façade van democratie. Hoe kunnen wij bijvoorbeeld over democratie spreken als de elites domineren en niet de meerderheden? Hoe kunnen we van democratie spreken als er geen scheiding is tussen economische macht en politieke macht? Hoe kunnen we over democratie spreken als er de voorbije jaren sprake is geweest van de meest offensieve concentratie van rijkdom in enkele handen in de geschiedenis van de wereld?
Het vermogen van een minderheid is onbeperkt toegenomen, zonder enige morele zorg, terwijl een miljard mensen leven van minder dan een dollar per dag. Daarom moeten we steeds verder afstand nemen van de kratos [‘macht’ in het Grieks] zonder de demos [‘volk’ in het Grieks], van macht zonder het volk, en ervoor zorgen dat de centrale doelstelling van elke regering altijd het streven is naar geluk van het volk, naar een regering van het volk en voor het volk.
Vandaag is het meer dan ooit nodig om terug te keren naar onze basisprincipes.
In 1776 legde de Onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten het nastreven van geluk vast als een van de fundamentele rechten van het volk, en bepaalde dat het waarborgen daarvan een van de overheidstaken is.
Het eerste artikel van de Franse grondwet van 1793 stelt dat het doel van de samenleving het algemeen geluk is.
Artikel 24 van onze Grondwet van Apatzingán van 1814 stelt dat het geluk van het volk en van iedere burger bestaat in het genot van gelijkheid, veiligheid, eigendom en vrijheid.
Het volledige behoud van deze rechten is het doel van het instituut van regeringen en de enige doelstelling van politieke verenigingen.
Daarom stellen wij dat we moeten streven naar meer gelijkheid om meer democratie te hebben.
Moge de democratie authentiek en echt zijn en moge gerechtigheid altijd zegevieren over macht!
Hartelijk dankVeel van de grote misdaden tegen de mensheid werden gepleegd in naam van God of in naam van de democratie. Daarom is het belangrijk terug te keren naar de oorspronkelijke en ware betekenis van het begrip ‘democratie’.
Aristoteles kwam tot de conclusie dat democratie de beste vorm was van landsbestuur – of de minst slechte – en hij betoogde dat democratie, net als de Griekse oorsprong van dat woord, bestond uit ‘de macht van het volk’.
In deze tijd bestaat er nog steeds een mengeling van oligarchie en democratie, of een gesimuleerde en bemiddelde democratie. Dat betekent dat in sommige landen de oligarchie heerst achter een façade van democratie. Hoe kunnen wij bijvoorbeeld over democratie spreken als de elites domineren en niet de meerderheden? Hoe kunnen we van democratie spreken als er geen scheiding is tussen economische macht en politieke macht? Hoe kunnen we over democratie spreken als er de voorbije jaren sprake is geweest van de meest offensieve concentratie van rijkdom in enkele handen in de geschiedenis van de wereld?
Het vermogen van een minderheid is onbeperkt toegenomen, zonder enige morele zorg, terwijl een miljard mensen leven van minder dan een dollar per dag. Daarom moeten we steeds verder afstand nemen van de kratos [‘macht’ in het Grieks] zonder de demos [‘volk’ in het Grieks], van macht zonder het volk, en ervoor zorgen dat de centrale doelstelling van elke regering altijd het streven is naar geluk van het volk, naar een regering van het volk en voor het volk.
Vandaag is het meer dan ooit nodig om terug te keren naar onze basisprincipes.
In 1776 legde de Onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten het nastreven van geluk vast als een van de fundamentele rechten van het volk, en bepaalde dat het waarborgen daarvan een van de overheidstaken is.
Het eerste artikel van de Franse grondwet van 1793 stelt dat het doel van de samenleving het algemeen geluk is.
Artikel 24 van onze Grondwet van Apatzingán van 1814 stelt dat het geluk van het volk en van iedere burger bestaat in het genot van gelijkheid, veiligheid, eigendom en vrijheid.
Het volledige behoud van deze rechten is het doel van het instituut van regeringen en de enige doelstelling van politieke verenigingen.
Daarom stellen wij dat we moeten streven naar meer gelijkheid om meer democratie te hebben.
Moge de democratie authentiek en echt zijn en moge gerechtigheid altijd zegevieren over macht!
Hartelijk dank. Veel van de grote misdaden tegen de mensheid werden gepleegd in naam van God of in naam van de democratie. Daarom is het belangrijk terug te keren naar de oorspronkelijke en ware betekenis van het begrip ‘democratie’.
Aristoteles kwam tot de conclusie dat democratie de beste vorm was van landsbestuur – of de minst slechte – en hij betoogde dat democratie, net als de Griekse oorsprong van dat woord, bestond uit ‘de macht van het volk’.
In deze tijd bestaat er nog steeds een mengeling van oligarchie en democratie, of een gesimuleerde en bemiddelde democratie. Dat betekent dat in sommige landen de oligarchie heerst achter een façade van democratie. Hoe kunnen wij bijvoorbeeld over democratie spreken als de elites domineren en niet de meerderheden? Hoe kunnen we van democratie spreken als er geen scheiding is tussen economische macht en politieke macht? Hoe kunnen we over democratie spreken als er de voorbije jaren sprake is geweest van de meest offensieve concentratie van rijkdom in enkele handen in de geschiedenis van de wereld?
Het vermogen van een minderheid is onbeperkt toegenomen, zonder enige morele zorg, terwijl een miljard mensen leven van minder dan een dollar per dag. Daarom moeten we steeds verder afstand nemen van de kratos [‘macht’ in het Grieks] zonder de demos [‘volk’ in het Grieks], van macht zonder het volk, en ervoor zorgen dat de centrale doelstelling van elke regering altijd het streven is naar geluk van het volk, naar een regering van het volk en voor het volk.
Vandaag is het meer dan ooit nodig om terug te keren naar onze basisprincipes.
In 1776 legde de Onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten het nastreven van geluk vast als een van de fundamentele rechten van het volk, en bepaalde dat het waarborgen daarvan een van de overheidstaken is.
Het eerste artikel van de Franse grondwet van 1793 stelt dat het doel van de samenleving het algemeen geluk is.
Artikel 24 van onze Grondwet van Apatzingán van 1814 stelt dat het geluk van het volk en van iedere burger bestaat in het genot van gelijkheid, veiligheid, eigendom en vrijheid.
Het volledige behoud van deze rechten is het doel van het instituut van regeringen en de enige doelstelling van politieke verenigingen.
Daarom stellen wij dat we moeten streven naar meer gelijkheid om meer democratie te hebben.
Moge de democratie authentiek en echt zijn en moge gerechtigheid altijd zegevieren over macht!
Hartelijk dank. Veel van de grote misdaden tegen de mensheid werden gepleegd in naam van God of in naam van de democratie. Daarom is het belangrijk terug te keren naar de oorspronkelijke en ware betekenis van het begrip ‘democratie’.
Aristoteles kwam tot de conclusie dat democratie de beste vorm was van landsbestuur – of de minst slechte – en hij betoogde dat democratie, net als de Griekse oorsprong van dat woord, bestond uit ‘de macht van het volk’.
In deze tijd bestaat er nog steeds een mengeling van oligarchie en democratie, of een gesimuleerde en bemiddelde democratie. Dat betekent dat in sommige landen de oligarchie heerst achter een façade van democratie. Hoe kunnen wij bijvoorbeeld over democratie spreken als de elites domineren en niet de meerderheden? Hoe kunnen we van democratie spreken als er geen scheiding is tussen economische macht en politieke macht? Hoe kunnen we over democratie spreken als er de voorbije jaren sprake is geweest van de meest offensieve concentratie van rijkdom in enkele handen in de geschiedenis van de wereld?
Het vermogen van een minderheid is onbeperkt toegenomen, zonder enige morele zorg, terwijl een miljard mensen leven van minder dan een dollar per dag. Daarom moeten we steeds verder afstand nemen van de kratos [‘macht’ in het Grieks] zonder de demos [‘volk’ in het Grieks], van macht zonder het volk, en ervoor zorgen dat de centrale doelstelling van elke regering altijd het streven is naar geluk van het volk, naar een regering van het volk en voor het volk.
Vandaag is het meer dan ooit nodig om terug te keren naar onze basisprincipes.
In 1776 legde de Onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten het nastreven van geluk vast als een van de fundamentele rechten van het volk, en bepaalde dat het waarborgen daarvan een van de overheidstaken is.
Het eerste artikel van de Franse grondwet van 1793 stelt dat het doel van de samenleving het algemeen geluk is.
Artikel 24 van onze Grondwet van Apatzingán van 1814 stelt dat het geluk van het volk en van iedere burger bestaat in het genot van gelijkheid, veiligheid, eigendom en vrijheid.
Het volledige behoud van deze rechten is het doel van het instituut van regeringen en de enige doelstelling van politieke verenigingen.
Daarom stellen wij dat we moeten streven naar meer gelijkheid om meer democratie te hebben.
Moge de democratie authentiek en echt zijn en moge gerechtigheid altijd zegevieren over macht!
Hartelijk dank; door Andrés Manuel López Obrador vertaald door Lode Vanoost.
[iv] Het ‘Gemeenschappelijke Huis van Europa’, dat zich zou uitstrekken van de Atlantische Oceaan tot Vladivostok, zoals Michael Gorbatsjov dit voorstelde, zou een Europa zijn van soevereine staten die, op basis van zijn lezing van het recht op zelfbeschikking, elk hun eigen sociaaleconomisch en politiek systeem konden ontwikkelen. Het zou een appartement zijn met vele kamers, die allemaal in hun eigen kleur waren geschilderd. Van dieprood in het oosten tot – voorlopig – diepblauw in het verre westen, in het Verenigd Koninkrijk van Margret Thatcher. In plaats van confrontatie tussen twee blokken zou er samenwerking tussen individuele landen komen, onder de koepel van een nieuwe Europese veiligheidsorganisatie. Dat betekende dat de militaire allianties, de NAVO en het Warschau Pact, moesten verdwijnen en plaatsmaken voor een soort regionale VN, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Op termijn moesten ook alle buitenlandse troepen uit Europa verdwijnen; de Amerikaanse 5000 kilometer over de oceaan, de Sovjettroepen 500 kilometer naar het oosten.
Zie verder /media/gerardus/Gegevens/Jet_usbgegevens/Jet usb Gerardus/Achtergrond bij mijn pacifisme.doc (21 05 2023)
Gerardus' internet-dagboek 