Zou materiële welvaart (voor enkelen) weer plaats maken voor ‘welzijn’?

Ik zag zojuist een opmerkelijk zinnetje in het nieuws. Het stemt mij een beetje opgelucht. De zin luidt “Niet het verminderen van het aantal en de ernst van ziektegevallen moet daarbij voorop staan, maar het vergroten van het welzijn van mensen.

Deze zin is geformuleerd door wetenschappers van de 8 Nederlandse academische ziekenhuizen en een verpleegkundigenorganisatie. Onderwerp is klimaatverandering en de gevolgen daarvan, met name voor de volksgezondheid.

Wat ik bijzonder vind aan deze zin is dat kennelijk eindelijk, na decennialange gerichtheid op vergroting van materiële welvaart (voor enkelen), ‘welzijn’ weer opgevoerd wordt als criterium om beleid op te voeren. Dat bepleit ik in eigen kring altijd al en mocht dit een trend worden, dan zou ik dat toejuichen.

Bron: “Volksgezondheid wereldwijd in gevaar door klimaatverandering” door de redactie Binnenland achter NOS.nl op 29 november 2018.

Indien geïnteresseerd, lees het hele artikel rondom dit zinnetje via deze link.

Twee vragen…

Van loodvervuiling kunnen mensen – we beperken ons even tot onszelf – last van hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten krijgen. Wereldwijd stierven in 2015 aan deze bloedziekten ten gevolge van loodvergiftiging 500.000 mensen. Voor zover bekend…

Door blootstelling tijdens het werk aan giftige en kankerverwekkende stoffen (mijnwerkers), waaronder asbest (arbeiders), kunnen mensen last van longaandoeningen krijgen. Deze longaandoeningen door giftige stoffen maakten in 2015 nog eens 800.000 dodelijke slachtoffers.

Watervervuiling, vaak als gevolg van gebrekkige afvalwaterverwerking, was in 2015 ‘goed’ voor 1.800.000 voortijdige doden.

Luchtvervuiling, verantwoordelijk voor naar schatting 6.500.000 voortijdige doden in 2015, blijkt overigens met voorsprong de grootste boosdoener onder mensen, meestal als gevolg van hart- en vaatziekten, longkanker en chronisch longlijden.

Toch horen we niet veel over de slachtoffers die onze vervuiling maakt. Dat heeft er misschien mee te maken dat 92% van de slachtoffers ver weg vallen in groei- en ontwikkelingslanden; met name die welke een snelle industrialisering meemaken zoals Bangladesh, China, India, Kenia, Madagaskar en Pakistan. Chemische vervuiling is in die landen verantwoordelijk voor meer dan 25% van alle sterfgevallen. In China ging het in 2015 om 1.800.000 voortijdige sterfgevallen, in India over 2.500.000.

Naarmate de industrialisering toeneemt, verschuift de chemische vervuiling van water als bron van terminale ziektes naar de buitenlucht en de chemische vervuiling van de bodem.

In 2014 ging men nog uit van 8.400.000 mensen die jaarlijks wereldwijd voortijdig sterven doordat zij vergiftigd werden door bodemvervuiling, luchtvervuiling, werken met giftige materialen en waterverontreiniging; 3x zoveel als door malaria en 14x zoveel als door HIV/AIDs. In 2015 blijken er nu door menselijke verontreiniging van onze leef- en werkomgeving in totaal 9.600.000 voortijdig stervende mensen geteld te zijn. In één jaar tijd een toename met 14%, in plaats van een drastische afname van iets dat we niet willen. Toch?

Ik heb er twee vragen over:
1. Zou dat echt niet anders kunnen?
2. En…ehhh, wie hebben er allemaal het meest profijt van het mensen laten werken en wonen met al dat gif?
Ik heb de antwoorden niet. U wel?

Bronnen: “Vervuiling doodt elk jaar 9 miljoen mensen” door IPS via DeWereldMorgen op 23 oktober 2017, “Pollution, health, and the planet: time for decisive action” door Pamela Das en Richard Horton via The Lancet op 19 oktober 2017 en “In Developing World, Pollution Kills More Than Disease” door Stephen Leahy via Inter Press Service op 13 juni 2014.

Kwikzilver aan banden

Nu eens goed nieuws dat niet in het nieuws komt: de VN-Conventie van Minamata – het zogenoemde kwikverdrag – treedt vandaag in werking. Human Rights Watch (HRW) is daarover enthousiast, omdat miljoenen mensen daarvan kunnen profiteren. Kwik kan het zenuwstelsel aantasten en is zeer schadelijk voor kinderen. In hoge doses kan het dodelijk zijn.

Het verdrag werd al in 2013 aangenomen in het Japanse vissersstadje Minamata. Daar loosde een chemiebedrijf tussen 1932 en 1968 kwik in een baai. Meer dan 3.000 mensen liepen daardoor kwikvergiftiging op.

Miljoenen kinderen worden wereldwijd dagelijks blootgesteld aan kwik”, zegt Juliane Kippenberg van HRW. Het Verdrag van Minamata verplicht deelnemende regeringen om de gezondheid van de bevolking te beschermen en om maatregelen te nemen kwikvervuiling door de industrie, zoals door goudmijnbouw en steenkoolcentrales, tegen te gaan.

Kwik kan ernstige schade aanrichten in de hersenen, de lever, de nieren en het zenuwstelsel. Kwikdamp wordt via de longen gemakkelijk in het bloed opgenomen. Bij dieren (en dus ook mensen) oxideert kwik in het bloed. Zolang deze oxidatie nog niet volledig is, kan in bloed opgeloste kwik de hersen- en placentabarrière passeren. Als oxidatie pas plaats vindt in de hersenen of placenta is de weg terug naar de bloedbaan vrijwel afgesloten en stapelt het kwik zich op in de hersenen of foetus. Kwik in de nieren wordt daar gebonden aan eiwitten. Bij langdurige kwikbelasting kan de capaciteit van deze eiwitten overschreden worden waardoor het kwik de nierfuncties belemmert.

Kwik en andere zware metalen behoren tot de irreversibele remmers. Ze binden met bepaalde aminozuren in een eiwit, waardoor de structuur van dat eiwit onherstelbaar (irreversibel) beschadigd wordt. Deze schade is permanent. In vissen, die met kwik vergiftigde vissen eten, stapelt het kwik zich in die andere vissen op en dat gaat door totdat ze, wanneer de vissen er niet voortijds aan overlijden, op het bord van een mens terechtkomen. Wanneer die die vis eten worden zij ook met kwik vergiftigt.

Het kwikverdrag is ondertekend door 128 landen en 74 landen hebben het geratificeerd waaronder Brazilië, Canada, de Europese Unie, Ghana, Peru en de Verenigde Staten van Amerika. “We zijn op de goede weg”, zegt Elena Lymberidi-Settimo, coördinator bij de Zero Mercury Working Group. “Na verloop van tijd zal het verdrag de nodige technische en financiële steun opleveren om de risico’s van blootstelling aan kwik te verminderen. Het is nu aan regeringen om dit verdrag op een efficiënte manier te implementeren.

Bron: “Kwikverdrag treedt in werking” door Inter Press Service via DeWereldMorgen en wikipedia; beide op 18 september 2017.

Sensodyne ® Rapid

Het begon allemaal met een periodieke controle. Ik ga al 40 jaar elk half jaar naar een tandarts, die ik in mijn studententijd bij Studont ontmoet had. Studont was ooit een samenwerkingsverband om studenten te leren hun gebit te onderhouden en hun gebit te verzorgen. Deze tandarts ‘nam mij mee’ toen hij een zelfstandige praktijk opzette en hij is onlangs een samenwerking aangegaan met enkele jonge tandheelkundigen. Voor de periodieke controle bezocht ik een van hen 3 weken geleden.

Tevoren had ik al aangegeven dat het niet bij een controle zou blijven, omdat ik last heb van tandpijn. De – voor mij nieuwe – receptioniste stelde voor te komen voor de controle en om dan samen met de tandarts ‘een plannetje te maken’. Ik nam het mezelf kwalijk dat ik haar benadering truttig vond. In die stemming bezocht ik de nieuwe praktijk aan de Utrechtse Maliebaan.

Ik bleek weer eens een voorspellende geest te hebben gehad;
3 consulten later is dit de balans van verrichte werkzaamheden:
1 periodieke controle
4 verdovingen
2 eenvlaksvullingen composiet
1 tweevlaksvulling composiet
1 drievlaksvulling composiet
3 droogleggingen van een elementen met een rubber lapje
1 rubberdam aanbrengen
4 kleine röntgenfoto’s
1 elektronische lengtebepaling
1 gebruik roterende nikkel-titanium instrumenten
1 gebruik operatiemicroscoop
1 opnieuw vastzetten van een kroon
1 uitgebreid wortelkanaalbehandelingconsult
1 behandeling van een slecht functionerend wortelkanaal
1 wortelkanaalbehandeling per element met 2 kanalen

Hoewel ik de veel jongere tandheelkundige dan mijn vertrouwde tandarts niet kende, had ik al vrij snel alle vertrouwen in zijn kunnen. Ik was tijdens de langdurige behandelingen vooral bezig met kijken naar een oninteressant plafond, ontspannen en slikken. Grappig, wanneer er in mij geboord wordt terwijl ik er geen pijn aan heb.

Het plan was geweest 2 wortelkanaalbehandelingen uit te voeren, maar omdat bij de tweede wortelkanaalbehandeling een kroon losliet, bleef die tweede beperkt tot het opnieuw vastzetten van de mantel van de namaakkies.

Heel de behandelperiode, met uitzondering van de verdoofde consulten, had ik pijn. Eerst verhielp de voorbehandeling van een wortelkanaalbehandeling mijn tandpijn niet. Na het volgende consult verergerde de tandpijn terwijl ik ook nog eens flink op mijn wang gebeten had toen de hele rechterkant van mijn mond verdoofd was. Een week lang verging ik van de pijn, alleen al als ik mijn mond open deed. Pas vlak voor het laatste consult vroeg een vriendin waarom ik geen pijnstillers gebruikte als ik zoveel pijn heb. Mijn reactie was: “Omdat ik daar niet aan gedacht heb”.

Achteraf complimenteerde ik de jonge tandheelkundige met zijn vasthoudendheid. Ik dacht toch zeker te weten dat hij een hoektand moest aanpakken, omdat daar het probleem zat. Ik sprak ook steeds van tandpijn. Hij wist zeker dat hij met de kies daarachter de oorzaak van mijn vermeende tandpijn behandeld had. Dat hij gelijk heeft gehad, blijkt nu de verdoving uitgewerkt is en de wond aan de binnenzijde van mijn wang niet meer drastisch ontzien hoeft te worden. Nu moet ik er aan wennen weer over beide zijden van mijn gebit te eten en drinken, want ik ben eraan gewend geraakt dat over links te doen.

Over vijf maanden zien we weer verder. Voorlopig alleen nog op aanraden van de nieuwe tandarts mijn tanden poetsen met Sensodyne ® Rapid; dan zou het allemaal voor de bakker komen. Tot die tijd geen tandartsbezoeken meer, hoop ik.

De start van Mind

Van ‘Volksgezondheid, Welzijn en Sport’-minister Edith Schippers (VVD) kan ik me herinneren dat ze blij was laarzen aangetrokken te hebben met een lage hak en dat ze het initiatief “Mind” toejuichte. Verder was de lancering van ‘wijzijnmind.nl’ op de publieksdag van het Fonds Psychische Gezondheid een zeer geslaagde dag.

Met zo’n 1.400 mensen werd ik in Utrecht geconfronteerd met allerlei aspecten aan de ‘stemmingsstoornis depressie’ en ‘psychische gevolgen van seksueel misbruik in de tienerjaren’. In het middag-keuze-programma koos ik voor verdere verdieping in de ‘persoonlijkheidsstoornis borderline’ en het ‘cliëntenperspectief over de kracht van het delen van ervaringen’. Daardoor miste ik de verdieping over het ‘meeleefgezin’, de ‘Mind young academy’ en ‘zelfregulatie’. Mind, Mind blue, Ming Young; het moet anno 2016 natuurlijk allemaal wel in het Engels.

‘Mind’ met zijn vertakkingen, probeert een koepel te zijn voor cliënten en mensen uit het netwerk van cliënten binnen de psychische gezondheidszorg. Een plaats op internet waar mensen relevante informatie kunnen vinden en elkaar virtueel kunnen ontmoeten en een plaats in uiteindelijk elke Nederlandse regio waar mensen elkaar in de ogen kunnen kijken bij hun ontmoetingen.

Voor meer informatie over dit initiatief kunt u hier klikken. En dat is zeker de moeite waard; dat ben ik dan wel weer met Schippers eens.

Elke tijd zijn gedachten

Meneer V(…) uit het Sabuhuis probeerde uit te leggen hoe diep het bezuinigingsbeleid ingrijpt op zijn verzorging. Het bleek moeilijk konkreet te maken. Ontevreden was hij wel. Op een weinig zichtbare manier worden we doordrongen met gif.

Dit was mijn gedachte ‘516’ ergens in 1986, 30 jaar geleden. Door deze zonnige dagen thuis op te ruimen, kwam ik hem tegen in een boekje dat begint met gedachte 415.

Precies dezelfde gedachte had natuurlijk ook van latere of recente datum kunnen zijn, maar – en hier gaat het mij om – niet uit de periode 1950 – 1980.

Wat vooraf ging

Sinds 5 mei 2014 schrijf ik met enige regelmaat blogs. De eerste blog, die ik die datum publiceerde, had als titel ‘Kinderleed’. Mijn eerste 365 blogs of weblogs zijn gepubliceerd via een andere website, te weten
www . gerardus . blog . com.

Vanaf 8.8.’16 ben ik overgestapt naar deze website.

Mijn eerste blog ging zo:

__________________________
Kinderleed 5 mei 2014

In Utrecht nemen veel mensen uit streek- en stadsbussen de roltrap naar de eerste etage van Hoog Catharijne waar het Centraal Station van de NS gelegen is. Onder die roltrap zijn kaartenautomaten van de NS. Daar moest ik zijn, want voor ik met de trein ga, moet ik altijd eerst mijn OV-kaart opladen.

Een meisje van een jaar of vijf huilde hard onder aan die roltrap. Ze riep haar moeder die kennelijk net de roltrap was opgegaan. Het meisje, dat werd al snel duidelijk, durfde de roltrap niet op. De massa mensen achter haar begaf zich om het meisje heen op de rollende trap. Soms bekommerden vrouwen zich over het meisje. Troostend, pratend, verleidend deden zij stuk voor stuk een poging het meisje mee te nemen de roltrap op. Even vaak gaven zij hun poging al snel op. Alle mannen liepen door alsof zij iets beters te doen hadden. Het meisje bleef onderaan de roltrap huilen en roepen om haar mamma.

Na verloop van tijd vertoonde zich een man van een jaar of vijfentwintig bij de roltrap. Hij had een baardje op zijn kin en een rugzak op zijn rug. Lopend tussen de mensenmassa richting roltrap pakte hij het meisje resoluut bij haar hand. Hij tilde haar op en zette haar op een van de onderste treden van de rollende trap naar boven. Het meisje, een jeugdtrauma rijker, hield op met huilen en schreeuwen. Zij kon zich even later weer bij haar moeder voegen.
__________________________

Klik hier om naar de 365 eerder gepubliceerde blogs van mij te gaan (de link werkt wel, maar de website waarop mijn eerdere blogs staan, is niet altijd bereikbaar).