Een gedachten-experiment (Deel II: Mijn antwoord)

Nog voordat de eerste verkenners aangesteld waren, had minister van Staat Herman Tjeenk Willink een plan dat mij aansprak. In plaats van na te gaan wie met wie een coalitie zou kunnen vormen met voldoende zetels in de Eerste en Tweede Kamer, stelde hij voor eerst aan de partijen in de nieuwe Tweede Kamer te vragen welke problemen zij zien en hoe zij die problemen definiëren. De achterliggende gedachte van hem was dat wanneer dààr overeenstemming over is, de uitvoeringsdetails geen hindernis zullen vormen om een regeerakkoord te schrijven.

Mijn opzetje voor het definiëren van de grote problemen, waar wat mij betreft de Tweede Kamer meteen mee aan de slag moet om (een begin te maken om) die op te lossen, zijn:

1. Oorlogsrecht: oorlogen en gebrek aan veiligheid om te beginnen met het geweld waar Nederland actief of door wapenleveranties medeplichtig aan is.

1a Nederland voert alleen defensieve wapens uit.

1b Nederland neemt voor oefeningen alleen deel aan puur defensieve oorlogen.

2. Verdrag van de Rechten van de Mens: ieder mens heeft recht op een menswaardig bestaan en erop zijn of haar mening te uiten.

2a Armoede bestrijden: 1 op de 7 wereldburgers heeft een chronisch gebrek aan voedsel.

2b Opheffen van ongelijkheid in gender, kleur, leeftijd, nationaliteit(en), ras, sociale achtergrond, seksuele voorkeur.

2c Elk institutioneel ‘racisme’ wordt actief bestreden; strafrechtelijke vervolging van wie zich er schuldig aan maakt.

2d Investeren in weer op pijl krijgen van de onafhankelijke (!) rechtspraak

3. Breken van de macht op de media, de politiek en de samenleving van grootbanken en grootbedrijven.

3a Zij worden door Europese harmonisaties gedwongen – willen zij binnen de Europese Unie actief blijven – om belastingen over grondstoffen, vermogen en winsten te betalen en die belastingen gaan progressief omhoog zodat bedrijven met de sterkste schouders naar rato bijdragen aan de publieke voorzieningen.

3b Geen enkel verdrag kan zaken boven de nationale grondwet overeenkomen. CETA, TiSA en TTIP gaan dus ook voor dat deel de prullenmand in.

4. Alles wat de EU invoert, voldoet aan dezelfde productie- en winningseisen zoals arbeidsomstandigheden, relatief loon en toegestane milieudruk/vervuiling als geldend voor binnen de EU, opdat er mondiaal eerlijk geconcurreerd gaat worden.

4a Alleen nog fair-trade en gekeurmerkte producten in de winkels.

5. ‘Streven naar welvaart’ wordt verruild door ‘Streven naar welzijn’.

5a Arbeidsloon

5b Investeren in cultuur, toegankelijk voor een breed publiek

5c Gezondheidszorg

5d Onderwijs en Wetenschap onafhankelijk en onafhankelijk van sociale achtergrond toegankelijk voor iedereen

5e Psychologische hulp, Welzijn en Zorg

5f Secondaire arbeidsvoorwaarden

5g Voedselveiligheid

6. ‘Parijse klimaatdoelen halen’ wordt heilig verklaard.

7. Behoud van goede infrastructuur en verbetering van Openbaar Vervoer (met name een snelle railverbinding tussen Den Haag en Groningen)

8. Voor elk probleem worden structurele in plaats van pragmatische oplossingen gezocht. Zo wordt de Covidpandemie bestreden door te sturen op 0 besmettingen per regio, in plaats van op ziekenhuisopnames en IC-capaciteit.

9. Betaalbare huur- en particuliere woningen

10 Alle geratificeerde VN-verdragen worden naar de geest van die tekst nageleefd. Zo worden voor zover passend bij onze klimaatgebieden en landschapszones biodiversiteit en dierenwelzijn nagestreefd.

Wat ben ik nu nog vergeten? O, ja, Groningen. Dat past natuurlijk onder 8: snelle ruimhartige vergoeding van aardbevingsschades, die te maken hebben met mijnbouw, en verhalen van die vergoedingen op diezelfde mijnbouw.

Een gedachten-experiment (Deel I: Vraag)

Nog voordat de eerste verkenners aangesteld waren, had minister van Staat Herman Tjeenk Willink een plan dat mij aansprak. In plaats van na te gaan wie met wie een coalitie zou kunnen vormen, stelde hij voor eerst aan de partijen in de nieuwe Tweede Kamer te vragen welke problemen zij zien en hoe zij die problemen definiëren. De achterliggende gedachte van hem was dat wanneer dààr overeenstemming over is, de uitvoeringsdetails geen hindernis zullen vormen om een regeerakkoord te schrijven.

Een gedachten-experiment:

Wat ziet u nu als ‘de grote problemen’, die het te vormen kabinet moet gaan aanpakken en oplossen (of daarmee een vliegende start moet maken)?

Wanneer nu iedereen, die gestemd heeft, dat voor zichzelf formuleert, kan diezelfde iedereen nagaan of zij op of voor 17 maart jl. een goede keus gemaakt heeft. Mijn ideeën daarover publiceer ik binnenkort.

Niets nieuws. Jammer!

Ooit hing”, vertelde een broer van mij gisteren, “in de Engelbewaarder in Amsterdam een overdenking van Bert Schierbeek: ‘Zeg, het is erger dan je denkt. Als je denkt, is het nog erger.’” Voor hem is dat een ‘leidraadje’ in zijn leven want, zo redeneert deze broer, wel iets verwachten, maar voorbereid op dat het tegenvalt, dan valt het soms weer mee. Gewoon twee keer lezen, dan begrijpt u dat wel.

Als fossiel pacifist ben ik natuurlijk helemaal niet blij met de laatste verkiezingsuitslag. En ook niet met de voorlaatste, de voorvoorlaatste en de voorvoorvoorlaatste en zo. Met de verkiezingsuitslagen in de West-Europese landen komt vrede, binnenlandse en mondiale, al decennia elke keer verder buiten bereik.

Wellicht is ooit heel even gehoor gegeven aan de roep van John Lennon en Yoko Ono in 1969 tijdens hun bed-in: “All we are saying, is give peace a chance”. Maar daarna was het afgelopen en werd alles erop ingezet dat de rijksten zich ongehinderd verder konden verrijken, terwijl het volk, voorzien van brood en spelen, akkoord ging met loonstops, versoepeling van het ontslagrecht, tegenprestaties om hun bevroren uitkering te krijgen en zo meer. De taart voor het volk werd allengs kleiner, de rijksten gingen in 9 nullen denken in plaats van 6 en het populisme nam omgekeerd evenredig toe. En nu zitten we voor 4 jaar vast aan de door de kiezer vastgestelde zetelverdeling.

Even vestigde ik mijn hoop er op dat de nieuwe Tweede Kamer de stellig verzekerde onwaarheid van de fractievoorzitter van de VVD over de inhoud van zijn gesprek met de verkenners dit keer niet zou dulden. Echter, strategisch werd in allerijl door de fractieleider van D66 een ‘motie van afkeuring’ naast de door de fractieleider van de PVV ingediende ‘motie van wantrouwen’ in stelling gebracht, waardoor die motie van wantrouwen geen meerderheid kreeg. Zo blijft alles bij het nieuwe oude en kan de alles weglachende VVD-fractievoorzitter na pasen verder lachen.

Ik hoor premier Rutte straks al zeggen: “Ik vind het ook rotmaatregels, maar de taart voor jullie moet echt kleiner. Voor adequate Europese belastingharmonisaties om belastingontduiking, sorry, ontwijking tegen te gaan of een landelijk klimaatbeleid hebben we helaas geen tijd. En de overheid moet machtelozer, maar ik vertrouw op jullie verantwoordelijkheidsgevoel om de chaos die ik organiseer binnen de perken te houden. Laten we maar ingaan op de suggesties van de fossiele energiebedrijven om met rode waterstof hun toekomst (goed voor de werkgelegenheid) veilig te stellen. En op elke potentiële plek voor een kerncentrale moeten we, doordat ik al 10 jaar gods klimaatwater over gods akkers laat stromen, er maar een gaan zetten. Dan hebben we er 3 en daar kunnen we niet omheen als we door willen blijven feesten zonder onze ecologische voetafdruk in te perken.” Om achter de hand in het oor van minister Kaag te fluisteren: “Eerst zag ik na mijn premierschap een toekomst bij mijn voormalige werkgever Unilever, maar Essent biedt me nu het dubbele.

Nee, ik kan me wel vinden in de uitspraak van Bert Schierbeek, maar interpreteer hem anders dan mijn broer: “Ik, met het idealisme van een uitgestorven vogel, denk al dat het erger is, maar het zal vast nòg erger zijn dan ik denk.

Voor wie meer over de bed-in wil weten, klik hier. De weg er naar toe en vanaf 51’24” begint het genoemde nummer met de roep vrede een kans te geven.