Opkomend anticommunistisch, antidemocratisch, antiliberaal, anti-intellectueel, antiparlementair en autoritair nationalisme

Toen Pim Fortuyn in 2002 voorstelde het verbod op discriminatie te schrappen, bracht de presentator van het Journaal ‘Artikel 1 van onze Grondwet’ in herinnering om daaraan toe te voegen: “Er is maar één partij die eerder durfde voor te stellen dát artikel te wijzigen en dat was de extreem rechtse partij Centrum Democraten van [Hans; GjH] Janmaat”. In 2021 won de Partij Voor de Vrijheid van Geert Wilders zonder veel ophef 17 zetels met in haar verkiezingsprogramma: “Mensen die geen vreemden in hun eigen land willen worden. Maar vast willen houden aan onze tradities en vrijheden. Mensen die weten dat de beloftes van Mark Rutte niets waard zijn. En dat er niets onverstandiger is dan vrij baan te geven aan de islamitische ideologie die ons onze vrijheid wil afpakken. Mensen met ruggengraat, die verlangen naar een sterk, soeverein, sociaal en trots Nederland. Dát Nederland wil ik terug”.

De mens, de schoft, die went aan alles, Fjodor Dostojevski.

Ik vind het schandelijk en we kunnen ons er druk over maken, maar deze Nederlandse ontsporingen van ethiek en moraal zullen altijd klein bier blijven. Voor Hongarije, met Viktor Orban aan het roer, geldt op de keper beschouwd – hoe erg ook – hetzelfde.

Daarentegen kan het desastreus aflopen nu de Verenigde Staten van Amerika voorsorteren op anticommunistisch, antidemocratisch, antiliberaal, anti-intellectueel, antiparlementair en autoritair nationalisme, ofwel fascisme onder de vlag van ‘Make America Great Again’. De deelnemers aan de raid op het Capitool van 6 januari 2021 hadden zonder enige twijfel verschillende beweegredenen en inzichten. Ze vonden elkaar evenwel in hun streven naar de omverwerping van een democratisch verkozen regering. Wat er zich toen afspeelde, was per definitie kort en goed een poging tot staatsgreep. Noam Chomsky stelt: “Hadden enkele prominente Republikeinse figuren een andere houding aangenomen en de couppoging gesteund, dan had het militaire bevel andere beslissingen genomen. Dan had die poging warempel nog kunnen slagen ook. [Donald; GjH] Trump haalde alles uit de kast om de coup te ondersteunen (…) Een grote meerderheid van de Republikeinse kiezers had een dergelijke staatsgreep zeker toegejuicht. Ook de grote tenoren van het Republikeins politiek bestel, die op enkele uitzonderingen na in een beschamend vertoon van lafheid voor Trump door het stof kruipen, hadden er zich vlotjes achter geschaard”.

Voor hen in Kiribati maakt het niet uit, vrees ik

Ik verafschuw veel van het Democratisch beleid van Joe Biden, maar realiseer me al te goed dat we er op heel de aardbol in de nabije toekomst mooi klaar mee zijn wanneer de door en door verrotte Amerikaanse Republikeinse Partij de macht weer in handen krijgt. Het gaat immers om een wereldmacht, die zich van alle landen veruit het best bewapend heeft. Een land dat al heel lang haar eigen belangen stelt boven elk ethisch principe en het internationale recht. Een land waarvan we inmiddels gewoon zijn dat wie zich niet achter haar agressief beleid stelt, veronderstelt wordt een vijand te zijn en waar mogelijk gedwongen wordt naar haar pijpen te dansen. Kortom, een land dat geen ‘nee’ duldt. Voor de inwoners van De Straat Torres eilanden, Kiribati, Malediven, Palau, de Salomonseilanden, de Seychellen en Tuvalu zal het weinig uitmaken, omdat ze toch al vlotjes onder de zeespiegel zullen verdwijnen, maar voor wie klimaatverandering nog wel een leefbaarder wereld kan opleveren zal zich met de Republikeinen in het Witte Huis op een fascistoïde chaos moeten voorbereiden.

Bronnen: “8 januari 2022 van de Gutmensch-scheurkalender” door Rob Weinberg van de Correspondent, “Noam Chomsky: ‘Protofascisme en wit nationalisme ingrediënten sluipende coup door Republikeinse Partij’” door Alex Henderson op Alternet via de vertaaldesk van DeWereldMorgen op 17 januari 2022“ en Deze eilanden dreigen te verdwijnen door de stijgende zeespiegel” door Nicole Orij via NOS op 7 juni 2018.

Tegen de leerstellingen van alle religies en menselijke goede wil

Het plan van de Verenigde Naties, om extreme armoede tegen 2030 uitgeroeid te hebben, mislukt momenteel door een reeks wereldwijde problemen, waaronder de covid-19-pandemie, klimaatverandering en de wijdverspreide militaire conflicten. Bijna 25 jaar lang lukte het de eerste van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen* (SDG) van de VN, uitbannen van alle vormen van (extreme) armoede, terug te dringen, maar een rapport van de Wereldbank, dat afgelopen oktober werd bijgewerkt, zegt dat nu weer ongeveer 100.000.000 extra mensen in armoede leven.

VN-secretaris-generaal Antonio Guterres beaamt dat de pandemie “uitdagingen heeft blootgelegd”, zoals de zware prijs die samenlevingen betalen door gebrek aan universele sociale bescherming, ontoereikende gezondheidszorg en structurele ongelijkheden.

Het verleden maakt deel uit van ons heden, dat onze toekomst bepaalt.

De gezaghebbende Roberto Bissio, coördinator van Social Watch (een internationaal netwerk van burgerorganisaties die monitoren hoe overheden voldoen aan internationaal overeengekomen verplichtingen), wees erop dat de Wereldbank armoede opnieuw onderschat door het te meten met de extreem lage standaard van $ 1,90 per dag.De Bank heeft gelijk dat SDG-1 over het verminderen van armoede tegen 2030 zonder grote beleidswijzigingen niet zal worden behaald, maar SDG-10 over het verminderen van ongelijkheid ook niet”, zei Bissio. Met name in het Zuiden, waar staten onvoldoende geld hebben om onderlinge verschillen tegen te gaan, blijkt dat ongelijkheid is verergerd. De Wereldbank hanteert beschamende eisen als deregulering en privatisering wat ongelijkheid juist verergert. Bissio doelt daarmee op de voorwaarden, die aan landen worden opgelegd om financiële hulp te ontvangen: “De instelling, die beweert armoedebestrijding als belangrijkste mandaat te hebben, is een deel van het probleem, niet van de oplossing.

Ook Vicente Yu, senior juridisch adviseur bij het Third World Network, zegt dat de tegenslagen in de strijd tegen de wereldwijde armoede als gevolg van de covid-19-pandemie in 2020 met name in ontwikkelingslanden de impact heeft verergert van andere crises, zoals biodiversiteitsverlies, klimaatverandering en de ontwikkelingskloof voor de armen in de wereld. Hij spreekt van “historisch onrecht” en stelt:“Het verleden maakt deel uit van ons heden dat onze toekomst bepaalt. Deze crises zijn met elkaar verbonden en kunnen niet effectief worden bestreden met versnipperde inspanningen of in graan-opslagplaatsen. (…) Wereldwijde armoede en ongelijkheid worden niet veroorzaakt doordat mensen niet hard werken, maar door de manier waarop het wereldwijde economische, financiële en handelssysteem is opgezet.” Dat bouwwerk maakt het voor arme volkeren en landen moeilijk om uit de armoede te komen.

Armoede en ongelijkheid zijn geen natuurverschijnselen

Het voortbestaan van ernstige armoede en ongelijkheid voor veel volkeren over de hele wereld, nog verergerd door het klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en de pandemie, is een groot onrecht, te meer wanneer het wordt gezien tegen de technologische en industriële vooruitgang elders op de wereld en de kapitaalaccumulatie van een relatief klein aantal mensen in dezelfde periode dat dit ontrecht plaatsvindt. “Het is tegen de leerstellingen van alle religies en menselijke goede wil om te weigeren op te treden tegen het onrecht van armoede. We mogen niet wegkijken en oproepen tot liefdadigheid. We moeten met moed en overtuiging handelen om onrecht recht te zetten en voor iedereen bevrijding van armoede en ongelijkheid te bereiken (…) Het jaar 2022”, aldus Yu, “zou het jaar moeten zijn waarin alle volkeren samen komen om elkaar te bevrijden van de ketenen van wereldwijde armoede en ongelijkheid.

Volgens Yu zijn armoede en ongelijkheid “geen natuurverschijnselen, maar ze worden veroorzaakt door de handelswijze van mensen”. Daarom zouden ze ook door menselijke ingrijpen kunnen worden teruggedraaid. Echter, doordat we nalaten om gezamenlijk op alle fronten aan te pakken tegen armoede en ongelijkheid leidt dat tot machteloosheid, schendingen van mensenrechten, toegenomen onzekerheid en uitsluiting voor gemeenschappen, landen en volkeren. Hij bedoelt daarmee dat de onderliggende oorzaken en gevolgen van klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en pandemische reacties niet adequaat, maar versnipperd worden aangepakt. Yu wijst erop dat door ons falen zelfs ontkend wordt dat we keuzemogelijkheden hebben. Yu: “De bestrijding hiervan [armoede en ongelijkheid; GjH] moet plaatsvinden door een brede en systemische inspanning over de hele wereld, gebaseerd op een diep gevoelde urgentie; op een begrip van rechtvaardigheid en daadwerkelijk rechtvaardig handelen, waarbij publiek eigendom bij het ondernemen cruciaal is voor onderling afgestemde acties op economisch, sociaal en milieugebied. Het gaat erom te kiezen om de voorwaarden te creëren voor menselijke waardigheid en een fatsoenlijk leven voor iedereen, in plaats van te hopen op liefdadigheid van de rijken.

Bron: “A Fast-Spreading Pandemic has Reduced an Additional 100 Million People into Poverty” door Thalif Deen via InterPressService op 6 januari 2022 (vertaling op persoonlijke titel).

Voor wie hier meer over wil lezen: De Groene Amsterdammer van 5 januari 2022 heeft een lezenswaardig overzichtartikel opgenomen over ‘eerlijk klimaatherstel’. Dat artikel is hier te lezen.

* De 17 SDG’s zijn (bron ‘Rijksoverheid van Nederland’):

  1. Uitbannen van alle vormen van (extreme) armoede
  2. Einde aan honger, zorgen voor voedselzekerheid en duurzame landbouw
  3. Gezondheidszorg voor iedereen
  4. Inclusief, gelijkwaardig en kwalitatief onderwijs voor iedereen
  5. Gelijke rechten voor mannen en vrouwen en empowerment van vrouwen en meisjes 
  6. Schoon water en sanitaire voorzieningen voor iedereen
  7. Toegang tot betaalbare en duurzame energie voor iedereen
  8. Inclusieve, economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen
  9. Infrastructuur voor duurzame industrialisatie
  10. Verminderen ongelijkheid binnen en tussen landen
  11. Maak steden veilig, veerkrachtig en duurzaam
  12. Duurzame consumptie en productie
  13. Aanpak klimaatverandering
  14. Beschermen en duurzaam gebruik van de oceanen en zeeën
  15. Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit
  16. Bevorderen van veiligheid, publieke diensten en recht voor iedereen
  17. Versterken van het mondiaal partnerschap om doelen te bereiken

Lerend van de geschiedenis op naar een nieuw jaar

Amerikaanse en Europese overheden waren voorzichtig in hun aanpak van de pandemie”, schrijft hoogleraar Moderne Geschiedenis aan Columbia University Adam Tooze in zijn laatste boek ‘Shutdown’. Het autoritaire China bleek een stuk voortvarender, “Het is een subliem spektakel dat het regime in Beijing opvoert.

Wereldwijd is grote morele vooruitgang geboekt in de waardering van menselijk leven

Na publicatie van zijn boek ‘Crashed’ in 2018 drong het tot de ingewijden door dat het volgende project van Tooze een traditionelere vorm van geschiedschrijving zou betreffen: de geschiedenis van de milieubeweging. In zijn blogs en op Twitter doken steeds vaker verwijzingen op naar rapporten over biodiversiteitsverlies, broeikasgassen en klimaatopwarming. En toen meldden in december 2019 in de Chinese provinciestad Wuhan tientallen inwoners zich bij de medische autoriteiten met een mysterieuze longaandoening. Begin januari werd de eerste dode geteld. Een paar weken later was het virus geïdentificeerd – Covid-19 – en mocht niemand in Wuhan en omstreken haar of zijn huis meer uit. Op 12 maart 2020 betitelde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de uitbraak formeel tot een pandemie en even later ging streek voor streek de hele wereld op slot.

Het resultaat van Tooze’s ijver draagt dus de titel ‘Shutdown’ (stilleggen), en niet het voor de hand liggende Lockdown (vergrendelen). Het is een met veel vaart geschreven mondiale reconstructie van de pandemie, met veel ruimte voor de economische en financiële consequenties en een gedetailleerde beschrijving van politieke beslissingen, die aan de wieg hebben gestaan van de gigantische reddingspakketten, die zijn gebruikt om economieën draaiende te houden. En net als bij ‘Crashed’ spreekt uit de hoofdstukken over China bewondering voor de effectiviteit van het Chinese bureaucratische apparaat; zowel bij de bestrijding van het virus als bij het opvangen van de sociaal-economische gevolgen van de maatregelen, die werden getroffen om de verspreiding ervan tegen te gaan. En net als bij ‘Crashed’ krijgt de Amerikaanse technocratie, gegroepeerd rond de Federal Reserve, de eer het mondiale financiële stelsel in de lucht te hebben gehouden en daarmee het ontstaan van een financiële crisis binnen deze medische crisis te hebben voorkomen.

Anders dan bij ‘Crashed’ is het oordeel over de politieke reactie in Europa en de VS deze keer gelijkluidend: beide hadden te laat in de gaten met welk virusgeweld ze te kampen hadden. Beide verkeerden te lang in de veronderstelling dat de epidemie zich net als tijdens de Hongkonggriep en Sars tot Azië zou beperken. En ook anders dan bij ‘Crashed’ is deze keer het oordeel over de beleidsreactie van de Europese politieke elites veel lovender dan die over het politieke apparaat van de VS, die pas met Joe Biden onder de nevel van het trumpisme vandaan wisten te kruipen. Volgens Tooze hebben beide onnodige doden op hun geweten en hij meet dit af aan het succes dat China en andere Zuidoost-Aziatische staten wisten te behalen door veel doortastender in te grijpen. Ze lieten de laksere en langduriger maatregelen van de Westerse wereld voor wat het was en traden doortastend op waardoor ze onder meer grote economische schade wisten te voorkomen.

Dat overal ter wereld – op enkele uitzonderingen na – min of meer gekozen is voor hetzelfde pakket aan maatregelen om de mobiliteit van het virus in te perken, wordt door Tooze gezien als bewijs voor zijn stelling dat er wereldwijd grote morele vooruitgang is geboekt in de waardering van menselijk leven.

Naast complimenten ook een ferm tegengeluid

In een lange recensie in de ‘New Left Review’ liet de Britse historicus Perry Anderson als enige in het koor van lofzangen op ‘Crashed’ een tegengeluid horen. De kern van Andersons bezwaar tegen het boek was dat het geen belangenanalyse bevatte. Tooze nam genoegen met de motieven die de monetaire autoriteiten gaven voor de schaal en manier waarop zij intervenieerden: ‘de mondiale financiële stabiliteit garanderen en het financiële stelsel redden’. Anders gezegd: het levenselixer ‘geld’ van het alternatiefloze mondiale kapitalisme laten blijven stromen.

Echter, anno 2021 zouden we veel beter moeten weten. Het is de afwezigheid van zo’n politiek-economische belangenanalyse, die Anderson deed concluderen dat Tooze een geprivilegieerd lid van de kosmopolitische elite was, die schreef vanuit een centristisch, technocratisch wereldbeeld: zeg maar een doorsnee D66’er. Bij ‘Shutdown’ wreekt zich dit. Door de politieke belangen – op één paragraaf over het einde van het neoliberalisme aan het slot van het boek na – niet te benoemen leest ‘Shutdown’ als een lofzang op technocratie, ook in zijn ondemocratische Chinese variant, en van de weeromstuit als een intellectueel afscheid van de Westerse democratische traditie. Volgens Tooze is, geheel conform de neoliberale traditie, technocratie de enige hoop die wij hebben om ons te beschermen tegen de ecologische terugkoppelingsmechanismen van het Antropoceen, waar volgens hem de pandemie een van de eerste manifestaties van is. Het kleurt wat hij in het slot over klimaatverandering schrijft: “(…) mondiale coördinatie door experts bij het uitrollen van de technologische oplossingen van het ecomodernisme – elektrisch rijden, grootschalige koolstofopname, kunstvlees, windmolens en zonnepanelen – bij het gelijktijdig afscheid nemen van democratische inspraakmogelijkheden.

Het vermogen om alles ondergeschikt te maken aan het bereiken van een groot, overkoepelend doel is wat Tooze niet alleen in China bewondert, maar ook in het stalinisme bewonderde (en waar hij tegelijk van moest huiveren!). “Aan het einde van de dag is het toch echt de Sovjet-Unie die de Tweede Wereldoorlog heeft gewonnen”, zegt hij, “niet de Europese en Amerikaanse democratieën. Is het Stalin geweest, en niet Churchill en Roosevelt, die Hitler heeft verslagen. (…) de sublieme grandeur van het vermogen van het stalinisme om mens, dier, grondstof, industrie en kapitaal, totaal, volledig en onverbiddelijk te mobiliseren voor het verslaan van een onmenselijke tegenstander. En daar zit een les. Ook voor ons.

Tooze heeft het gevoel dat iets soortgelijks geldt voor het Chinese regime van dit moment. Het is een subliem spektakel dat het regime in Beijing opvoert. En weer subliem in de esthetische, kantiaanse zin. Het is fascinerend om naar te kijken, om over te lezen, ontzagwekkend in de letterlijke betekenis van het woord, en tegelijk gruwelijk. Maar, en daar komt het: het is niet voor ons.

Het is de uitkomst van de Chinese geschiedenis, en die is niet de onze. Onze collectieve pijngrens ligt lager, onze cultuur is anders, onze hiërarchieën functioneren anders, onze instituties zijn anders, net als ons temperament. En precies daarom past het Chinese model van het totalitarisme ons net zomin als het stalinisme. Dat kun je betreuren of niet, maar het is volgens de inzichten van Tooze een historisch gegeven. Wij zullen voortbordurend op ónze geschiedenis zèlf antwoorden moeten formuleren voor de hedendaagse crises.

Geluk voor iedereen, komend jaar!

En daarvoor zouden we wat mij betreft eindelijk eens over eerlijke informatie moeten beschikken om af te wegen wat werkelijk in ons belang is. En we zouden erover moeten gaan nadenken of ‘ons’ beperkt blijft tot een beperkt ‘wij’, dat comfortabel leeft dankzij de uitbuiting van een ‘zij’, of dat we willen leven in een wereld waarin we waar mogelijk ook verantwoordelijkheid dragen voor elkaars welzijn. Zoals het er uitziet, zullen we onze toekomst voorlopig voortborduren op geframed nieuws dat het neoliberale kapitalistische machts- en winstbejag systematisch onderbelicht laat en waarin onze overheden naast goede, ook gruwelijke dingen doen die we niet eens onder ogen durven zien (en niet hoeven zien omdat de rapportages daarover domweg niet, of slechts summier aangestipt in het mainstreamnieuws aandacht krijgen). En dat alles in het belang van het handhaven van een ziekmakende status quo. Niet in ons belang.

Hoe het ook zij, er is sowieso nog een lange weg te gaan; naar een eerlijker verdeling van welvaart in de wereld een veel langere dan pakweg 50 jaar geleden.

Enfin, er staat zo direct een nieuw jaar, een soort van schone lei voor ons klaar en ik gun ieder mens op aarde komend jaar een goede gezondheid en veel geluk. Bij deze.

Bron: “Het Chinese crisismanagement was superieur, Interview met Adam Tooze” door Ewald Engelen in DeGroeneAmsterdammer van 17 november 2021.

De covid-boemerangen

In de 6 weken voorafgaand aan kerstmis’21 kochten de lidstaten van de Europese Unie, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika 513 miljoen doses anti-covid-19-vaccins. Dat is meer dan alle Afrikaanse landen in het hele voorbije jaar 2021 samen konden kopen, want dat waren er 500 miljoen.

Een onderzoek onder vooraanstaande epidemiologen waarschuwde 9 maanden geleden nog dat een aanhoudend lage vaccinatiegraad in grote delen van de wereld het risico vergroot dat vaccinresistente varianten binnen een jaar of minder de kop opsteken. Dat had overigens na Charles Darwin in 1859 ook iedere bioloog kunnen voorspellen, want dat zijn precies de trucs waarmee wat leeft – en zelfs visussen, die volgens biologen niet leven – voortbestaan. Grote delen van de wereld zijn toch aan hun lot overgelaten en nu overschaduwt de omikron-variant van het covid-19-virus dus in veel landen opnieuw het decemberseizoen. En dat zal door de eindeloze cyclus van boosters, lockdowns en varianten in 2022 weer het geval zijn, waarschuwen organisaties als Oxfam. De lage vaccinatiepercentages in bijvoorbeeld ontwikkelingslanden bieden nieuwe varianten immers een vrije ruimte om zich daar verder te ontwikkelen.

Vergis je niet, de regeringen van de rijke landen zijn verantwoordelijk voor de onzekerheid en voor de angst die kerstmis opnieuw vertroebelt”, meldt Anna Marriott van Oxfam. “Door echte oplossingen voor de toegang tot vaccins in armere landen te blokkeren, verlengen zij de pandemie en al haar lijden voor ons allemaal.” Rijke landen rekenen op boosters om hun bevolking te beschermen tegen omikron en toekomstige varianten van covid-19, verduidelijkt ze, maar dat zijn geïmproviseerde, tijdelijke oplossingen. “Om de dreiging van varianten te stoppen en deze pandemie te beëindigen moet de hele wereld worden gevaccineerd. En dat betekent patenten voor vaccins delen en ontwikkelingslanden zelf de vaccins laten maken.

Als we ooit weer een normale kerst willen hebben”, zegt ook Nick Dearden, directeur van Global Justice Now,moeten we de hele wereld vaccineren. Op dit moment houden Groot-Brittannië en de EU internationale inspanningen tegen om de productie- en distributiecapaciteit in lage- en middeninkomenslanden te gebruiken en uit te breiden. Dat is roekeloos en dreigt ons vast te houden in een eindeloze cyclus van varianten, boosters, restricties en lockdowns.

Ik heb feitelijk – ook wanneer ik er diep over nadenk – geen idee wat ons bezield. Wellicht komt onze destructieve houding van wat Mariott ‘de rijke landen’ noemt voort uit ons doorgeschoten egocentrisch wereldbeeld, of angst voor het electoraat of zo. Maar wat ons ook bezield, we organiseren alwèèr een hoop haat en wantrouwen tegen alles wat Westers is. Dat is in ieder geval iets waar we geweldig goed in zijn. Ik vraag me af of de rest van deze eeuw nog wel genoeg tijd biedt om al dat wantrouwen tegen ons te herstellen en ik vermoed dat daar meer tijd voor nodig is. Daarvoor zal in elk geval de generatie, die we nu elders in de steek laten, al lang en breed uitgestorven moeten zijn.

Bron: “Rijke landen monopoliseren in zes weken voor kerst meer vaccins dan heel Afrika in heel 2021” door InterPressService via DeWereldMorgen op 24 december 2021.

Radicale lessen uit 2021

Deze website heb ik als ondertitel meegegeven “Hier is te lezen wat ik voor mijn tijdgenoten belangrijk vind”. In dat kader is hier een luistertip voor wie Engels spreekt, of een Engels ondertitelde tekst begrijpt, en die iets meer dan 3 kwartier de tijd heeft.

Zoals trouwe bezoekers van deze website weten, ben ik zeer geïnteresseerd in de altijd bijzonder goed onderbouwde opvattingen van de Amerikaanse filosoof, mediacriticus, politiek activist en taalkundige Noam Chomsky (geboren op 7 december 1928), die zijn leven lang al herhaalt dat we ons naar anderen moeten gedragen zoals we zelf door anderen behandeld willen worden, en die van de Griekse econoom en politicus Yanis Varoufakis (geboren op 24 maart 1961) met zijn – volgens mij steekhoudende – kritiek op ons economisch bestel. Laat laatste, als mede-oprichter van DiEM25, nou afgelopen nacht in gesprek geweest zijn met eerste. Zij spraken over de “Radicale lessen uit 2021”.

Voor wie mijn interesse deelt, is dit gesprek hier te bekijken. Ik vind elke zin van Chomsky de moeite waard.

We dachten zo’n beetje alles te weten, maar er was één dorpje…

Onthoud de getallen 78 en 66.

Dat zijn namelijk blijkens een wetenschappelijk onderzoek de percentages over het inzicht in de biologische huishouding in de natuur van een oerwoud; ecologie gaat daarover, weet ik als landschapsecoloog.

Een studie, waarbij een inheemse gemeenschap in het dorp Doussala werd ondervraagd – we hebben het dan over de oerwouden van Gabon, hoog in de oksel van de Afrikaanse Westkust – toont aan dat deze dorpsbewoners gemiddeld 732 verschillende interacties tussen planten en fruitetende dieren (van olifanten tot vleermuizen) kenden. Sommige lokale bewoners wisten maar liefst 2.700 interacties op te noemen. In vergelijking met academische literatuur, die wij wereldwijd verzamelen, bleek dat 34% van de interacties alleen bekend was bij deze lokale gemeenschap. Daarnaast bleek 22% van de interacties alleen bekend in academische bronnen; en de resterende 44% van de kennis was bij beide groepen bekend. Vandaar de stand 78 voor Doussala versus 66 voor alle ecologen in de wereld.

Achtergrondinformatie en wat kunnen we hiervan leren?

Tijdens het onderzoek werd ontdekt dat de lokale bevolking van het dorp Doussala een uniek inzicht had in het gedrag van veel dieren. Zo werden voor gorilla’s 254 plant-interacties geregistreerd, waarvan er 37 alleen bekend waren bij de lokale bevolking maar niet in onze academische literatuur. Ook werden er 222 interacties geregistreerd voor bosolifanten, waarvan er 33 alleen in de lokale kennis bekend waren. Lokale bewoners wisten ook meer over interacties van soorten waarvan ‘ons’ niet bekend was dat ze fruit aten, zoals de bosbuffel, de mangoeste, de python en de reuzenpangolin.

Inheemse kennis blijkt dus weer eens van onschatbare waarde, maar wordt – historisch gezien – ondergewaardeerd. Deze bevindingen benadrukken de noodzaak om lokale kennisbronnen te integreren met academische literatuur om de complexiteit van ecologische netwerken beter te begrijpen. Dit zou volgens de egocentrische onderzoekers met name waardevol zijn in afgelegen gebieden, waar wetenschappelijk onderzoek duur en mogelijk gevaarlijk is. De onderzoekers bepleiten overigens ook ònze kennis te delen met inheemse gemeenschappen.

Zou dit voor ons met onze mondiaal gedeelde academische kennis een les is bescheidenheid zijn? Welnee, alleen degenen die InterPressService of DeWereldMorgen op 14 december lazen, hebben hier weet van en dan ook nog zolang als dat duurt…

Bron: “Inheemse bevolking weet meer over de natuur dan de wetenschap” door InterPressService via DeWereldMorgen op 14 december 2021.

Alleen voor alle journalisten en redacteuren

Beste journalisten en redacteuren,

De teerling is geworpen. Julian Assange mag worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten van Amerika. Zijn zaak gaat nu terug naar de eerste rechtbank die zonder de minste twijfel dit vonnis zal bevestigen. In de VS wacht hem een levenslange gevangenisstraf in verschrikkelijke omstandigheden.

Alleen druk van de publieke opinie kan hem nog redden. Die kan echter alleen in actie schieten als ze door u wordt geïnformeerd over de ware aard van zijn proces en wat zijn zaak betekent voor de vrije onderzoeksjournalistiek.

Het Britse gerecht heeft het principe erkend dat de VS als enige land ter wereld een niet-VS-burger kan gevangen nemen in een ander land, op basis van een VS-wet, voor feiten die niet werden gepleegd op het grondgebied van de VS.

Elke journalist die vanaf nu nog overweegt misdaden van de VS en hun bondgenoten te openbaren is hierbij verwittigd. Voor een deel is die afdreiging reeds bewaarheid door de bijna 11 jaar die Julian Assange tot nu al van zijn vrijheid werd beroofd.

Zonder de minste twijfel heeft het Britse gerecht de overweging gemaakt dat deze vonnissen ooit na jarenlange procedures zullen worden vernietigd. Ondertussen zal hun echte doelstelling echter reeds bereikt zijn. Assange zal dan reeds jaren in een maximum security gevangenis in de VS wegrotten, waar de VS hem nooit meer zullen laten gaan, ook niet als de hoogste rechtbanken in Straatsburg zijn gevangenschap veroordelen.

Jullie hebben aan deze afloop meegewerkt door vanaf het begin de leugens over zijn zaak in Zweden te reproduceren zonder zelf na te gaan wat er van aan was. Wij gaan die leugens hier niet opnieuw opsommen. Een aantal van jullie heeft bovendien zijn stelling dat hij uitlevering aan de VS vreesde jarenlang weggelachen.

Het is echter nog niet te laat. U kunt nog veel doen. Het eerste wat u kunt doen is eindelijk zelf heel zijn zaak uitpluizen, van 2010 tot nu, en zèlf conclusies te trekken in plaats van copy-paste-gewijs de beweringen van de regeringen in Australië, Groot-Brittannië, de VS en Zweden te reproduceren.

Wat u vervolgens kunt doen is het publiek inlichten waarom deze zaak een immens gevaar is voor de vrije journalistiek waar ook ter wereld. Onderzoeksjournalistiek – in feite de enige èchte journalistiek – en vrije informatieverstrekking zijn in levensgevaar.

De Britse gerechtelijke procedures kunnen nog jaren aanslepen. Dit geeft u de tijd om u te informeren en over Julian Assange te publiceren. Weigert u dat te doen, dan stemt u de facto in met de afschaffing van vrije journalistiek.

Het zou kunnen dat u het met deze gang van zaken eens bent. Dat is uw vrijheid. Noemt uzelf dan wel geen journalist meer maar copywriter.

Het zou kunnen dat u het wel eens bent met deze oproep. Laat u niet kennen. Reeds duizenden andere journalisten hebben de stap gezet en scharen zich solidair achter hun collega.

De tijd om te beslissen wat u gaat doen is wel nu.

Citaat: “Assange mag worden uitgeleverd aan de VS, mainstream journalisten aller landen, schaam u” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 9 december 2021 (met 9 redactionele aanpassingen, te weten ‘redacteuren’ zijn in de aanhef toegevoegd, de 1e keer VS voluit, de 3e alinea bold en de volgorde van landen in de 7e alinea, 3x ‘kan’ vervangen door ‘kunt’ en in ‘zélf’ & ‘échte’ de ‘é’ vervangen door ‘è’).

Dilemma: samenwerking is nu geboden, maar met vijandschap is winst verzekerd

In 2010 nam de NAVO op de Top van Lissabon een ‘Strategisch Concept’ aan, waarin de militaire organisatie zichzelf definieert als een nucleair bondgenootschap: “Zolang er kernwapens bestaan, zal de NAVO een nucleaire alliantie blijven.” Onlangs, op de laatste NAVO-top in Brussel (juni 2021) hebben de NAVO-staatshoofden en regeringsleiders het rapport ‘NAVO 2030: verenigd voor een nieuw tijdperk’ aangenomen, dat op de volgende top in Madrid (juni 2022) in een nieuw strategisch concept zal worden gegoten. Dit rapport stelt dat de NAVO “de regelingen voor het delen van kernwapens, die een cruciaal onderdeel vormen van het afschrikkingsbeleid van de NAVO, moet voortzetten en nieuw leven inblazen.

De Verenigde Staten van Amerika (VS) beschikt in de Europese landen België, Duitsland, Italië, Nederland en Turkije over naar schatting 100 tot 150 ‘vooruitgeschoven’ atoomwapens. Die zullen vanaf volgend jaar worden vervangen door nieuw ontwikkelde B61-12-atoombommen. Behalve in Turkije zijn het de gevechtsvliegtuigen van de betrokken landen, die verantwoordelijk zijn voor de inzet van deze Amerikaanse atoomwapens. Deze ‘nucleaire taakverdeling’ moet in de eerste plaats een politiek doel dienen en volgens de Top van Brussel zorgen “voor een zo breed mogelijke deelname van de betrokken bondgenoten aan de overeengekomen regelingen voor de nucleaire taakverdeling om de eenheid en vastberadenheid van het bondgenootschap aan te tonen.

Het Non-proliferatieverdrag (NPV) is in 1970 in werking getreden

De gemeenschappelijke positie van de NAVO als ‘nucleaire alliantie’ lijkt gelukkig eindelijk tegelijk onder druk te staan. Vorig jaar zei Rolf Mützenich, de fractieleider van de sociaaldemocraten (SPD) in de Bondsdag, dat Duitsland “in de toekomst de stationering van Amerikaanse kernwapens moet uitsluiten”. Duitsland heeft – net als België en Nederland – nooit de aanwezigheid van Amerikaanse atoomwapens op zijn grondgebied bevestigd of ontkend. Mützenichs SPD werd na de verkiezingen van 26 september jl. in Duitsland de grootste partij en vormde vorige maand een regering met de Groenen en de liberale vrije democraten (FDP). In het regeerakkoord verklaarde de nieuwe regering dat Duitsland als waarnemer zal deelnemen aan de eerste ‘Meeting of State Parties’ van het ‘Verdrag inzake het verbod op kernwapens’ (TPNW), die volgend jaar van 22 tot 24 maart in Wenen zal plaatsvinden. Begin oktober besliste de regering van NAVO-lidstaat Noorwegen ook al om daar als waarnemer aanwezig te zijn.

In andere NAVO-lidstaten wordt dit debat eveneens gevoerd. In het Belgische regeerakkoord van 30 september 2020 staat dat het “samen met de Europese NAVO-bondgenoten” wil onderzoeken “hoe het VN-verdrag inzake het verbod op kernwapens een nieuwe impuls kan geven aan multilaterale nucleaire ontwapening.” De inhoud van het Nederlands regeerakkoord wordt volgende week verwacht, maar ik maak mij met het CDA, CU, D66 en de VVD geen illusies. Jasper van Dijk, een parlementslid van de Socialistische Partij, heeft via een motie al eens gevraagd dat Nederland aanwezig zou zijn op deze eerste vergadering van het TPNW, maar dat idee werd toen verworpen met 68 van de 150 stemmen.

Dan maar wat minder economische groei voor de spreekwoordelijke 1%

Het Non-proliferatieverdrag (NPV) is in 1970 in werking getreden. In het NPV beloofde elke staat (dus ook de atoomwapen-staten) om te werken aan een verdrag over algemene en volledige ontwapening onder strikte en effectieve internationale controle. Het heeft daarna enorme investeringsprogramma’s in atoomwapenarsenalen niet voorkomen. Integendeel. Uiteraard voert de NAVO sinds de ondertekening een agressieve campagne tegen het nucleaire verbodsverdrag, terwijl zij vanzelfsprekend met de mond belijdt het NPV dolgraag uit te voeren. De nucleaire lidstaten van de NAVO (Frankrijk, Verenigd Koninkrijk (VK) en VS) hebben vorig jaar alleen al $ 49.300.000.000 uitgegeven aan de modernisering en het onderhoud van atoomwapens, wat meer dan 2/3 van alle atoomwapeninvesteringen in dat jaar is. De VS heeft de genoemde nieuwe B61-12-atoombommen ontwikkeld en breidt met het nieuwe defensiepact tussen de Australië, het VK en de VS (AUKUS, dat feitelijk een spionagepact is) momenteel – in strijd met het NPV – ook haar atoomduikbotenvloot rond de Zuid-Chinese Zee flink uit, en in het VK is premier Boris Johnson – in strijd met het NPV – voornemens het aantal Britse atoomkoppen met meer dan 40% uit te breiden van 180 naar 260.

Allez, wie weet worden enkele NAVO-staten nu ontdeugend. Ik zou dat toejuichen in deze wereld, waar de problemen voor de mensheid zo ongelooflijk immens worden dat we ze alleen de baas kunnen worden door op zoveel mogelijk vlakken intensief samen te werken. Ik zou mij neerleggen bij wat minder zichzelf toegeëigende economische groei voor de spreekwoordelijke 1% van de mensheid, die in werkelijkheid nog niet de helft daarvan is.

Bron: “Barsten in de consensus over de nucleaire doctrine van de NAVO” door Ludo De Brabander via DeWereldMorgen op 6 december 2021.

De wereld zien zoals die is

We moeten de wereld zien zoals ze echt is. Blinde vlekken en ooglappen moeten we weghalen. En er is een ongenaakbare van generatie op generatie doorgegeven blindheid. Ik zie haar voortdurend. Zelfs bij COP26 dit jaar, nu we heel goed weten wat de gevolgen van ons handelen zijn, blijft die blindheid prominent zichtbaar. Het is een blindheid van de overheden, een blindheid van de miljardairs en zelfs een blindheid van de bewegingen ertegen. De klimaatcrisis is met name veroorzaakt door gewelddadige, hebzuchtige en machtige mannen.

De patriarchale geest is te bekrompen om de rijke intelligentie, van ecologische kennis tot emotionele begaafdheid, op waarde te schatten

We zien onszelf niet als onderdeel van onze omgeving. We zien de natuur zelfs al als vijand, bedoeld om te overheersen en uit te buiten. De industriële en wetenschappelijke revoluties hebben het waanbeeld gecreëerd dat we als mens los staan van de ons omringende natuur. Echter, wanneer we oorlog voeren tegen de biodiversiteit van onze bossen en velden, dan voeren we een oorlog tegen onszelf. De chemische industrie wil zelfs zaad claimen en patenteren, omdat daar winst valt te halen. Onze mechanische geest is vergroeid geraakt met de geldmachine van uitputting. En die onaanvaardbare uitputtingscultuur, die aan het kapitalisme kleeft, is nooit los te zien van het genderdilemma. Of het nu de covid-19-pandemie is, droogte, de oliecrisis of voedselschaarste: noem een collectieve maatschappelijke inzinking en vrouwen lopen altijd de grootste klappen op. Meisjes en vrouwen zijn de eerste slachtoffers van steeds vaker voorkomende klimaatrampen. Van ontheemding – 80% is vrouw – tot armoede, dakloosheid, seksueel geweld en ziekte. Feitelijk behandelen we natuur en vrouwen hetzelfde: als een eigendom, een rechteloos en willoos voorwerp dat we naar hartelust kunnen uitbuiten.

We hebben onszelf aangeleerd om gemarginaliseerde groepen zoals vrouwen, de helft (!) van de mensheid, domweg te negeren. Voor velen is vrouwenwerk geen werk, is vrouwenkennis geen kennis. Terwijl de hele voedselvoorziening leunt op de gewoontes, kennis en kunde van vrouwen. De zorg voor de aarde, voor onze boerderijen, voor het eten, voor de kinderen, voor de ouderen, voor de zieken. Zorg; dat is het èchte werk. En zorg gaat lijnrecht in tegen de uitputtingseconomie. De patriarchale geest is te bekrompen om de rijke intelligentie, van ecologische kennis tot emotionele begaafdheid, op waarde te schatten.

Het is een probleem van gewelddadige, hebzuchtige, machtige, plunderende, zichzelf verrijkende mannen

Het wegvagen van bos en land gebeurde altijd al in de eerste plaats uit de handen van vrouwen. In dat verre verleden gaven we al niet om hen. Toen kregen vrouwelijke inzichten al geen prioriteit. Nu hebben de problemen met de opwarming van de aarde zichzelf tot prioriteit gemaakt. Want zodra je vrouwen verwaarloost, is het een kwestie van tijd voor de rest van de mensheid verwaarloosd wordt. Het gevolg is dat vandaag ieder mens en iedere plek op aarde bedreigd wordt.

Door de eeuwen heen schrikken mannen vrouwen af wanneer ze de bestaande machtsstructuren ter discussie stellen. Lees ‘De heks van Limbricht’ (2021) van Susan Smit naar het huiveringwekkend en waargebeurde verhaal van een vrouw die rond 1650 in de buurt van Sittard woonde. Zij trotseert de plaatselijke patriarchale heerschappij, zelfs als die haar wil breken. En om de wil van vrouwen te breken was eerder de ‘Malleus Maleficarum’ opgesteld, beter bekend als de ‘Heksenhamer’; een 15e-eeuws handboek voor de heksenjacht, met de meest effectieve foltermethoden om van hekserij beschuldigde vrouwen (lees: vrouwen die zich uitspreken en zich uitstekend zonder mannelijke beschermheer weten te redden) tot een bekentenis te dwingen en gedetailleerde richtlijnen voor de ondervraging van hen (lees: uithongeren en vrees aanjagen). De angst van mannen, vaak vermond als neerkijken op vrouwen, zit diep geworteld in ons culturele erfgoed. Kijk bijvoorbeeld vanaf het begin van het kolonialisme en je kunt de mannen identificeren, die ons met de huidige wereldproblemen hebben opgezadeld. Te beginnen met de paar honderd koopman-avonturiers, die de Oost- en West-Indische compagnieën creëerden. Het zijn de buitensporigheden waaruit ons kapitalisme en later ons kapitalistisch neoliberalisme groeide. Het is dus niet gewóón een mannenprobleem. Nee, het is een probleem van gewelddadige, hebzuchtige, machtige, plunderende, zichzelf verrijkende mannen. De huidige generatie mannelijke machthebbers zet dat onrecht tegen vrouwen en de wereld, zelfs tegen hun eigen kinderen en kleinkinderen, gewoon voort. Bij hen gaat het nog steeds over geld, hebzucht en ongelimiteerde, grenzeloze groei. Dat krijg je in een dominante mannencultuur.

De echte vaardigheid van leiderschap zit in de kracht van observeren

Het zijn altijd vrouwen geweest, die de strijd tegen onrecht leidden. Hier in Utrecht eren we Trijn van Leemput die op 2 mei 1577 een grote groep vrouwen zou hebben verzameld om op te trekken naar het kasteel Vredenburg, waar ze het signaal gaf om het kasteel te slopen. Vrouwen staan aan de zijlijn, buiten de club. Ze waren al 2 tot 4.000 jaar nooit aan de macht. Zij hadden geen privileges om te verliezen. Zij zijn gewend om in de marges te opereren, te denken en te handelen vanuit verdrukking. Al wat zij hadden was hun ondergeschiktheid. En wat kun je in hemelsnaam afnemen van iemand uit de marges?

In dit patriarchaat wordt alles weggenomen: ons bestaan, onze huizen, onze natuur. Het is bij mannen een blinde angst voor de realiteit, voor de waarheid, die hun reacties zo hevig maakt. Maar de echte vaardigheid van leiderschap zit in de kracht van observeren. Zie voortdurend het onrecht dat we voornemens zijn in de wereld te zetten, zie de pijn in de ogen van mensen. Ze hoeven met echte leiders niet te spreken, want hun lijden wordt door hun observatievermogen vanzelf gezien. Het gaat in werkelijk leiderschap om de vitale eigenschap van mededogen. Het vermogen van pijn horen en zien, en vooral van pijn voelen, mee te voelen. We moeten de wereld gaan zien zoals ze echt is. Daarvoor moeten we de ooglappen en blinde vlekken, die van generatie op generatie doorgegeven blindheid, eindelijk eens weghalen.

Bron: “Maar die natuur? Dat zijn wij!” uit de serie Klimaatdenkers: Ecofeministe Vandana Shiva door Naïm Derbali in DeGroeneAmsterdammer op 1 december 2021.

Valse beloftes, waarin niemand meer geloofd

De Klimaatconferentie van Glasgow 2021 (COP26) is voorbij, dus beheerst nu corona of een volgende hype ons nieuws. Ik kom er toch nog even op terug omdat klimaatverandering zich kennelijk niets aantrekt van waar wij onze aandacht op richten, maar mede mogelijk gemaakt wordt door ons doen en laten. En dan heb ik het niet over uw huis, lieve lezer, ik heb het alleen over wat de grote jongens en meisjes door de overheden in onze wereld mogelijk gemaakt wordt.

Vòòr de top hadden experts berekend dat we met de huidige doelstellingen naar een opwarming gaan van 2.7°C. Dat is veel te veel. Dat is een wereld die onbewoonbaar is voor miljoenen mensen. Als de mensheid over heel de wereld dan ook een referendum zou organiseren op basis van het principe ‘één mens, één stem’, zou dat zonder twijfel opleveren: “Doe al wat nodig is om de uitstoot van klimaatopwarmende emissies nu te stoppen!”. Nu het aan onze volksvertegenwoordigers was, kregen we in de charmante stad Glasgow een besluitvormingsproces dat uitliep op een kolossaal fiasco. De Griekse econoom Yanis Varoufakis ziet drie redenen waarom de laatste klimaatconferentie opnieuw een debacle is geworden: het gebrek aan internationale coördinatie, het kapitalisme en een wereldwijd probleem van free-riding (de onrechtmatige overconsumptie van basisgrondstoffen door de grote bedrijven). Ik volsta met deze opsomming, maar in het artikel, dat in de bronvermelding genoemd wordt, licht hij die punten volgens mij onweerlegbaar toe.

Het broodnodige front tussen China, de EU en de VS tegen verdere klimaatontsporing.

De Amerikaanse president Biden kwam in Glasgow aan op het moment dat zijn mensen in Washington zijn infrastructuurwet probeerden door het Congres te loodsen. Een wet, die niet meer is dan een staaltje corrupte politiek, die de gas- en olieindustrie blijft subsidiëren, deze vervuilers belastingvermindering oplevert, de wet zelf zelfs loskoppelt van elke ernstige investering in hernieuwbare energie en het nodige geld ophoest voor een waaier van koolstof uitstotende infrastructuur zoals nieuwe wegen, vliegvelden enzovoort. Het zo kapitaalkrachtige Duitsland heeft vlak voor COP26 nieuwe elektriciteitscentrales op basis van bruinkool besteld en kijkt reikhalzend uit naar de door de Russische president Putin beloofde, grote hoeveelheden aardgas, maar – en dat is het goede nieuws – de Nordstream2-gaspijplijn krijgt wel een groen jasje. De klimaatdoelstellingen van de Britse regering zijn, net als die in België en Nederland, ontoereikend en dreigen niet te worden gehaald. Het geld dat is toegezegd, is beduidend minder dan haar uitgaven voor oorlog en wapens.

Het falen van Europa is dubbel triest want als de EU in staat is om één ding te doen, dan is het wel de oprichting van een pan-Europese Unie voor Hernieuwbare Energie. Helaas, het kwam in Glasgow niet eens ter sprake. En alsof het nog niet erg genoeg is, dat de EU en de VS de groene transitie op hun eigen grondgebied verraden, wakkeren ze op dit moment ook nog een nieuwe oorlog tegen China aan. O, ja, het klopt vast en zeker dat China een grote vervuiler is. Maar los van de ongemakkelijke waarheid, dat China nu al met $ 3.400.000.000 in het huidige decennium meer investeert in de aanpak van de klimaatverandering dan de VS en de EU samen, willen deze Westerse landen toch liever hun pijlen op China richten. Om te overleven heeft de NAVO namelijk eerder dit jaar China en Rusland aangemerkt als ‘systemische vijanden’. Een keuze die weliswaar onverenigbaar is met het broodnodige vitale gemeenschappelijk front tussen China, de EU en de VS tegen verdere klimaatontsporing.

We stevenen af op klimaatopwarming van minimaal 2,5°C

In Glasgow ging het daarom niet over globale gelijkheid of mensenrechten, maar over eigen belang en winstmaximalisatie. Men probeert zo, bijvoorbeeld met leningen en voorwaarden daaraan, over de ruggen van de armste landen, die nu al de meeste schade onder klimaatveranderingen ondervinden, geld te slaan uit de klimaatproblematiek. Bovendien geven de grootste vervuilers ter wereld met $ 68.000.000.000 tot 15x meer uit om hun grenzen te bewapenen tegen toekomstige klimaatgerelateerde vluchtelingen, dan aan klimaatfinanciering voor deze armste landen. Deze Global Climate Wall (wereldwijde klimaatmuur) leidt nu al tot geweld aan de grenzen en trekt investeringen weg van de broodnodige klimaatmaatregels, die de oorzaken van de problemen aanpakken. De fossiele energiesector in Glasgow was tot ons aller schande zonder meer de grote winnaar.

Door de ongelijke verdeling van de anti-coronavaccins hebben heel wat mensen uit het Zuiden niet eens kunnen deelnemen. Het zijn precies die mensen, die in Glasgow een platform hadden moeten krijgen omdat zij de meeste gevolgen van de klimaatcrisis ondervinden. De onderhandelaars, die op COP26 aanwezig waren, zijn alleen maar technocraten en wereldleiders, die er alle belang bij hebben de huidige status quo te handhaven. Deze echte onderhandelingen worden buiten het zicht van het publiek gevoerd, weg van mensen die daar eigenlijk zouden moeten zitten. Er zijn geen activisten bij, geen actoren van het middenveld, geen jongeren, geen mensen van kleur, geen vrouwen. De onderhandelingen werden gevoerd door mensen, die de wereld niet representeren. Uiteraard zijn daar ook geen beslissingen uit voort gekomen die de mensen of zelfs maar de wereld beschermen.

We stevenen af op klimaatopwarming van minimaal 2,5°C. Een wereld met tegen 2050 1.200.000.000 vluchtelingen, met gigantische droogtes, met uitgestrekte gebieden, die voor mensen gewoon onbewoonbaar zijn geworden, met voedselschaarste, met waterschaarste, door de zeespiegelstijging ondergelopen eilanden en wat niet meer aan ellende.

Het klimaat en wereldvrede 100% als prioriteit

We moeten collectief gaan bekijken hoe we de toegang tot voedsel voor iedereen veilig kunnen stellen in een opwarmende wereld. Ten tweede: de steenkoolmijnen sluiten en ook de resterende voorraden van bruinkool, gas en olie in de grond laten. Als overheden tijdens een pandemie een lockdown kunnen doorvoeren om levens te redden, kunnen ze ook de fossiele industrie opdoeken om de mensheid in stand te houden. Ten derde: de invoering van een wereldwijde koolstofbelasting om de relatief lage prijs van alles wat nog koolstof uitstoot te verhogen. De opbrengst daarvan moet gaan naar de armere leden van onze menselijke soort. Het gaat niet alleen over emissies in de atmosfeer, maar veeleer over basale mensenrechten. Miljoenen mensen gaan (en zijn al) op de vlucht of sterven door de beslissingen, die in de vorige 25 COPs, en ook in Glasgow niet zijn genomen.

Elke dag zouden de wereldleiders het klimaat en wereldvrede 100% als prioriteit moeten zien. Want alles is met de leefomgeving van mensen verbonden. Als we het klimaatprobleem niet oplossen en zelfs niet serieus nemen heeft niets nog zin. Het feit dat dit tot de volgende COP verder geen prioriteit krijgt, zorgt ervoor dat die COPs elke keer opnieuw mislukken.

Bronnen: “‘Hoe premier De Croo op de klimaattop bezig was, dat was ronduit beschamend’; Marc Vandepitte interviewt Anuna De Wever” via DeWereldMorgen op 19 november 2021, “Drie redenen voor het debacle van de COP26” door Yanis Varoufakis in The Guardian op 10 november 2021 en vertaald door Marina Mommerency voor DeWereldMorgen op 22 november 2021 en hier te lezen, en “Jeremy Corbyn: ‘We moeten de macht terugnemen van zij die onze planeet vernietigen’” door Jeremy Corbyn, in Jacobin op 11 februari 2021; door LDP vertaald voor DeWereldMorgen op 26 november 2021.