Voorwoord
9 21 Hoewel er een lijn zit in wat mij raakt, en wat ik hier met u wil delen (waarmee ik zeggen wil dat ik dreig in herhaling te vallen), biedt de actualiteit in mijn ogen toch telkens weer verrassende dieptepunten. De lijn, die ik erin zie, is dat ik het schenden van mensenrechten door overheden tot in het diepst van mijn vezels verafschuw. We kunnen heel veel, en ‘onze’ kennis van zaken is omvangrijk, maar we stemmen op politieke partijen die van het schenden van het internationale recht en mensenrechten hun core bussenis gemaakt hebben. Er is dan ook weinig andere keuze. Wat dat aangaat is de tijdgeest in het Westen (België, Nederland, Europa en de Verenigde Staten van Amerika) gedurende de afgelopen 4 tot 5 decennia een gesel, die veel van onze medemensen pijnlijk treft (en mij ook, maar dan voornamelijk moreel).
Maar eerst even ‘Ter leering ende vermaeck’ wat definities (9 01; dus gepubliceerd op 1 september 2025):
Genocide: handelingen gepleegd met de bedoeling om een nationale, etnische of godsdienstige groep, of een groep behorende tot een bepaald ras, geheel of gedeeltelijk te vernietigen.
Misdaden tegen de menselijkheid: misdrijven gepleegd als onderdeel van een wijdverbreide of stelselmatige aanval gericht tegen [delen van; GjH] de burgerbevolking.
Oorlogsmisdrijven: schendingen van het oorlogsrecht. De regels in het oorlogsrecht zijn vastgesteld om personen, die niet meedoen aan een oorlog, te beschermen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6367545/israel-pleegt-volgens-genocideonderzoekers-genocide-in-gaza.html
Onder het kopje ‘De polen’ heb ik de afgelopen zomer niets te melden gehad en kennelijk aan ‘Wereldverhalen’ het meest, wanneer we naar de nummers achter de inhoudsopgaven kijken.
In de tussentijd heb ik ook enkele ‘Werkstukken’ geschreven. Een over de moed om te zijn, een over bijna-dood ervaringen, een over Taoïsme en een over een ongeëvenaarde ode aan een geliefde. Die kunt u elders op deze website vinden.
Aangaande wat mij deze zomer geraakt heeft, en waarover ik toch geen blog schreef: wanneer het goed is, kunt u op een onderwerp klikken om het te lezen. En u kunt natuurlijk ook van hier doorlezen tot en met mijn ‘Nawoord’.
Onoverkomelijk lijden, zoals ziektes 2
Overkomelijk lijden, zoals armoede. 2
Artificiële Intelligentie en andere techniek. 13
Deel II, België, Nederland en continenten. 47
Europa – Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Groot-Brittanië, Zwitserland. 52
Noord-Amerika – Cuba, Venezuela, VS. 57
West-Azië – Israël, Palestina, Syrië. 58
Deel I, thema’s
Onoverkomelijk lijden, zoals ziektes
7 17 Het wordt gebracht als goed nieuws: in het Verenigd Koninkrijk zijn 8 gezonde kinderen geboren via een speciale behandeling waarbij telkens het DNA van drie mensen is gebruikt. Door de nieuwe ivf-techniek hebben de kinderen, waarvan de moeder een nare erfelijke aandoening op de mitochondriën in de eicel had nu elk hun eigen set genen. De 8 baby’s hebben veel minder kans op levensbedreigende ziektes, dan oorspronkelijk het geval was; door de nieuwsredactie van NU. Echter, of het goed nieuws is betwijfel ik, omdat het ‘geknoei’ met erfelijk materiaal zich helaas alle kanten kan op ontwikkelen. https://www.nu.nl/wetenschap/6362806/acht-kinderen-geboren-uit-dna-van-drie-mensen-via-nieuwe-britse-behandeling.html
9 10 Ons immuunsysteem en ons mentale welzijn beïnvloeden elkaar; door Liesbeth Gijsel in gesprek met Livia De Picker. https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/waarom-maakt-een-infectieziekte-je-mentaal-ziek-en-omgekeerd
9 18 Je lot hangt af van een kwartier durende inschatting door een wildvreemde arts, die onder politieke druk staat om een strenge ‘poortwachter’ te zijn; door De Averechtse. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/18/langdurig-ziek-en-het-grondig-moe/
Overkomelijk lijden, zoals armoede
7 05 Het is 2021 wanneer de brief met excuses van toenmalig premier Mark Rutte op de deurmat belandt. Nu zijn we sinds die excuusbrief al 5 jaar verder en er is nog altijd geen oplossing geboden. De stichting (Gelijk-)waardig Herstel (SGH) heeft nog nooit zoveel mensen doorverwezen naar 113 (het telefoonnummer voor mensen die denken aan zelfdoding); door José Boon. https://www.nu.nl/economie/6361096/bij-toeslagenouder-ingrid-ging-het-licht-uit-nadat-ze-excuses-had-gekregen.html
8 25 De maatschappij bepaalt in grote mate de levenskansen van haar leden. Dat verklaart tevens veel grote verschillen binnen samenlevingen. ‘Tijd’ is altijd een kernpunt geweest in sociale strijd. Vandaag zien we opnieuw dat tijd op een slinkse manier onder druk staat: “We leven langer, dus we moeten langer werken.” Zo’n stelling gaat voorbij aan de essentie dat ‘eigen tijd’ ons kostbaarste goed is. Een drogreden is dat onze pensioenen niet meer betaalbaar zouden zijn. Tot ongeveer de eeuwwisseling werd de stijgende productiviteit per werkend uur omgezet in meer eigen vrije tijd. We produceerden immers meer met minder arbeid.
De vraag is wie over onze tijd beslist; wie is eigenaar van onze tijd? Wij, of onze bazen?
Bij sommige politici leeft het idee dat we onze hoge levensverwachting te danken zouden hebben aan het kapitalisme. Nader onderzoek leert ons dat het eerder ondanks het kapitalisme is, dat we langer leven! Door Lode Vanoost, in gesprek met Patrick Deboosere, schrijver van het boek “Worden onze kinderen 120 jaar? Een geschiedenis van de levensverwachting” (2025, uitgegeven door EPO). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/25/we-leven-langer-en-gezonder-dankzij-de-sociale-strijd-tegen-het-kapitalisme/
8 29 In alle categorieën, en met name de groep jongeren in de Nederlandse bijstand, vindt al 2,5 jaar groei plaats. Het afgelopen jaar steeg het percentage jongeren tot 6,2% (2.500 extra). In totaal ontvangen nu ongeveer 42.000 jongeren een bijstandsuitkering.
Het afgelopen kwartaal was ook onder mannen een grotere toename te zien in bijstandsontvangers, dan onder vrouwen. Eind juni bleek sprake van een toename van 2,3% (4.100 extra). Die stijging bij vrouwen was kleiner, omdat 0,5% meer vrouwen een bijstandsuitkering kregen (1.100 extra). Ook al is de stijging groter bij mannen, in absolute aantallen zijn er nog altijd meer vrouwen die bijstand ontvangen. In totaal gaat het om 229.000 vrouwen tegenover 181.000 mannen. Mogelijk is de toename bij vrouwen minder groot, omdat zij gemiddeld hoger opgeleid zijn en daarom sneller een baan vinden; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6367102/steeds-meer-mensen-ontvangen-bijstand-vooral-toename-bij-jongeren.html
8 29 Sinds een aantal weken staan er tentjes langs de spoorlijn aan de rand van het Utrechtse fort Blauwkapel. Op het gekraakte terrein wonen 12 mensen zonder onderdak en papieren, van wie bijvoorbeeld hun paspoort door hun werkgever is afgepakt. Het zijn mensen, die voornamelijk uit Oost-Europa komen. De bewoners zien het als een plek om de wachttijd voor een woning te overbruggen; door Mathijs Nieuwenhuijs. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3934469/gemeentegrond-gekraakt-voor-tentenkamp-nabij-fort-blauwkapel
9 09 Ervaringsverhalen van mensen, die in armoede leven of hebben geleefd, krijgen nauwelijks ruimte in de media en politiek. Met zijn autobiografische debuut “Vuistslagen” (2025, uitgegeven door De Bezige Bij) wil Rasit Elibol het gesprek over armoede en kansenongelijkheid openbreken, want mensen met een uitkering worden verdacht gemaakt, zeker wanneer ze een migratieachtergrond hebben; door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/journalist-rasit-elibol-mensen-hebben-geen-idee-hoe-armoede-doorwerkt-in-je-leven/
9 17 Werkloosheid wordt in België vanaf 1 januari 2026 in de tijd beperkt. De symboolpolitiek van de regering-De Wever dreigt daarmee in de praktijk duizenden mensen in armoede te duwen. Isaura Calsyn, schepen van Sociale Zaken in Eeklo, ziet vanaf de eerste rij de desastreuze gevolgen: “Dit is een oorlog tegen mensen in armoede”. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/17/armoede-activeert-niet/
9 19 Het recht op rust, tijd en vrijheid [ook; GjH] aan het einde van ons leven staat onder druk. En hoe meer het systeem in crisis komt, hoe verder men onze rechten wil inperken. Op gepensioneerden kun je geen winst maken, want ze zijn niet actief op de arbeidsmarkt. Dat is een doorn in het oog van heel veel werkgevers en van mensen die juist in winsten geïnteresseerd zijn. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft nu dus een nieuwe studie uitgebracht, die ons vertelt dat we allemaal moeten doorwerken tot 70-jarige leeftijd. In het nieuwe groenboek van de Europese Commissie spreken ze ook over 70, 71, 72 jaar. Denemarken verhoogt de pensioenleeftijd al naar 70 jaar; door Seppe De Meulder over het boek “Werk, zwijg, sterf” (2025, uitgegeven door Epo) van Kim De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/kim-de-witte-dat-de-pensioenen-niet-betaalbaar-zouden-zijn-is-een-leugen/
Gender- en vrouwenkwesties
7 22 Amerikaanse onderzoekers zijn door president Donald Trump gewaarschuwd dat gebruik van termen als ‘gender’ en ‘vrouw’ hun financiering kan bedreigen, zelfs in dossiers over abortuswetgeving. Woorden als ‘man’ en ‘wit’ blijven ongemoeid. Het resultaat van het beleid onder de huidige president is een klimaat van censuur, waarin wetenschappers de resultaten van hun werk bijsturen om in aanmerking te blijven komen voor de nodige middelen. Volgens critici is er sprake van een ideologische machtsuitoefening, die de vrouwelijke stem uitwist: door het woord ‘vrouw’ te vermijden, verdwijnt ook het onderwerp ‘vrouw’ uit beleid, uit onderzoek en uit de volksgezondheid. Zo wordt Amerika met een president, die veel meer dan alleen een verjaardagskaart gemeen heeft met de Amerikaanse investeerder Jeffrey Epstein, nog meer uitgehold. En dat in een land, waar in sommige staten kindhuwelijken legaal zijn en abortus verboden, waar verkrachte meisjes soms met hun verkrachter moeten trouwen, opdat er geen rechtszaak van komt en waar die meisjes het recht niet hebben echtscheiding aan te vragen, omdat ze niet volwassen zijn; door Marijke Van Thielen. En ook dat is voor de Europese landen [met mensenrechten hoog in het vaandel; GjH] geen breekpunt voor hun betrekkingen met dat land. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/22/trump-en-epstein-hoe-ideologische-machtsuitoefening-in-de-vs-de-vrouwelijke-stem-uitwist/
9 01 Intieme terreur, een vorm van huiselijk geweld, treft jaarlijks tienduizenden vrouwen uit alle lagen van de Nederlandse samenleving. Een pleger van intieme terreur stelt alles in het werk om zijn partner in de relatie gevangen te houden. Eerst subtiel door love bombing, daarna door dwang, gaslighting, isolatie, manipulatie en intimidatie. Probeert een vrouw zich aan de controle van de pleger te onttrekken, dan loopt zij het risico slachtoffer te worden van fysiek geweld, soms zelfs femicide. Bij Spui 25 gaan Ariane Hendriks en Ingrid Vledder, schrijvers van het boek “Met liefde heeft het niets te maken; Over het herkennen en stoppen van intieme terreur” (2025, uitgegeven door Cargo) en Saskia Belleman, maker van de podcastserie “Zij is van mij”, hierover op 26 september 2025 in gesprek. https://www.spui25.nl/programma/met-liefde-heeft-het-niets-te-maken-over-intieme-terreur-en-femicide en https://podcastluisteren.nl/pod/Zij-is-van-mij
9 09 Ervaringsverhalen van mensen, die in armoede leven of hebben geleefd, krijgen nauwelijks ruimte in de media en de politiek. Met zijn autobiografische debuut “Vuistslagen” (2025, uitgegeven door De Bezige Bij) wil Rasit Elibol het gesprek over armoede en kansenongelijkheid openbreken, want mensen met een uitkering worden verdacht gemaakt, zeker wanneer ze een migratieachtergrond hebben; door Marte Hoogenboom. https://www.oneworld.nl/identiteit/journalist-rasit-elibol-mensen-hebben-geen-idee-hoe-armoede-doorwerkt-in-je-leven/
9 10 Ouders, en vooral moeders, dragen vandaag een geïsoleerde en verpletterende verantwoordelijkheid: het combineren van kinderen opvoeden, een druk sociaal leven en fulltime werken, terwijl kinderopvang, onderwijs en zorginstellingen tekortschieten. Het is een historische tegenstrijdigheid, dit experiment van isolement in een kerngezin, waarrond alle structuren kraken. Met scherpe pen en ontwapenende eerlijkheid ontmaskert Noemi Willemen de schaduwzijde van haar moederschap. Haar verhaal is tegelijk persoonlijk èn een aanklacht tegen een samenleving, die perfectionisme verheerlijkt en zorg privatiseert; door Marc Vandepitte over haar boek “Marée basse” (2025, uitgegeven in eigen beheer). Op deze website is het te bestellen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/10/moederschap-zonder-roze-bril-een-spiegel-voor-onze-samenleving/
9 17 Wat klimaat en racisme met elkaar te maken hebben; door De Wereld Morgen in gesprek met ecofeministe Philsan Osman, co-auteur van het boek “Voor wie willen we zorgen? Ecofeminisme als inspiratiebron” (2025, uitgegeven door Epo) en geschreven door Dirk Holemans, Marie-Monique Franssen en Philsan Osman: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/17/studio-dewereldmorgen-met-ecofeministe-philsan-osman-waarom-racisme-en-klimaat-met-elkaar-te-maken-hebben/
Discriminatie en racisme
6 21 Racisme kent een lange geschiedenis en is al vaak door academici besproken. Maar wanneer we willen begrijpen hoe het vandaag werkt, moeten we racisme in verband brengen met het economische systeem waarin we leven. Zonder begrip daarvan is antiracisme meer een oefening in persoonlijke ontwikkeling voor witte mensen; door Samira Bendadi in gesprek met Arun Kundnani, schrijver van het boek “Wat is antiracisme? En waarom rijmt dat op antikapitalisme” (2025, uitgegeven door EPO). https://www.mo.be/interview/arun-kundnani-strijden-tegen-racisme-en-extreemrechts-doe-je-niet-met-een-app-maar-door-collectieve-kracht-op-te-bouwen
6 28 Hoe ga je herstellen wanneer je 20 jaar door Nederlandse overheden achtervolgd bent. Dat kost tijd. Het is continu vechten tegen het onrecht dat ons is aangedaan; door José Boon. https://www.nu.nl/algemeen/6360173/gevluchte-toeslagenouders-op-curacao-zoeken-heil-bij-elkaar-een-en-al-ellende.html
6 30 On line haatspraak raakt vrouwen, vrouwen van kleur en vrouwen uit de LBTQ+-gemeenschap disproportioneel. Dat blijkt niet toevallig te zijn. Het is doelgericht, politiek gestuurd en structureel om de stemmen van minderheden en vrouwen te onderdrukken; door Elisa Van Der Jeugd en Sofie De Graeve. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/30/online-haatspraak-tegen-vrouwen-en-minderheden-is-geen-toeval-maar-politiek-gestuurd/
6 30 Ouderen zouden onze economie uithollen, vooral geld kosten en de zorg overspoelen. Maar dat beeld is niet alleen onjuist, het is ook kortzichtig, want het miskent de waarde, die deze generatie toevoegt aan onze samenleving; door Guido Cuyvers. Dat is overigens ook van ‘alle tijden’, want hoeveel oudere academici en vakbekwame mensen lukt het niet een baan te verwerven? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/30/de-foute-rekensom-waarom-ouderen-geen-last-zijn-maar-een-troef/
7 03 In een rapport van de Dienst Toeslagen wordt de herkomst van een vrouw benoemd als ‘mogelijk signaal voor fraude’. Er wordt ook gesproken over de Turkse gemeenschap, waarin kinderopvang door bekenden als ‘vriendendienst’ zou worden gezien. Daarbij wordt de suggestie gewekt dat cultuurverschillen zouden kunnen leiden tot misbruik van toeslagen. Daarnaast werd het dossier van die vrouw ten onrechte gekoppeld aan de interne code ‘verblijfsstatus’, maar de vrouw had de Nederlandse nationaliteit. Die code geldt voor mensen zonder recht op toeslagen, omdat zij een verblijfsstatus hebben.
Op basis van die punten concludeert het College voor de Rechten van de Mens dat de dienst direct onderscheid heeft gemaakt op grond van ras en dat er voldoende aanwijzingen zijn dat de Turkse herkomst van de vrouw in weerwil van artikel 1 van onze Grondwet een rol speelde bij de controle en terugvordering van haar toeslagen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6361266/college-oordeelt-dat-dienst-toeslagen-ouder-direct-discrimineerde.html
8 29 De Joods-Hongaarse Stephen Kapos ontsnapte in 1944 op 7-jarige leeftijd nipt aan transport van Boedapest naar Bergen-Belsen, waarbij hij zijn ouders verloor. In 14 minuten vernietigt hij kalm en vastberaden de genocide in Gaza voor wat het is, en het zionisme: het is een nieuwe Holocaust. Het eerste onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/29/tegendraads-leesvoor-media-ethiek-in-gaza-en-wat-met-bolivia-en-china/
9 17 Wat klimaat en racisme met elkaar te maken hebben; door De Wereld Morgen in gesprek met ecofeministe Philsan Osman, co-auteur van het boek “Voor wie willen we zorgen? Ecofeminisme als inspiratiebron” (2025, uitgegeven door Epo) en geschreven door Dirk Holemans, Marie-Monique Franssen en Philsan Osman: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/17/studio-dewereldmorgen-met-ecofeministe-philsan-osman-waarom-racisme-en-klimaat-met-elkaar-te-maken-hebben/
9 19 Antiracisme moet een politieke strijd zijn tegen het op gewelddadige wijze in stand gehouden kapitalistische systeem: we moeten collectieve macht opbouwen en terugvechten tegen de infrastructuur van geweld, die bestaat uit gevangenissen, grenzen, legers en politie; door Nina Henkens in gesprek met Arun Kundnani, schrijver van het boek “Wat is antiracisme? En waarom rijmt het op antikapitalisme?” (2025, uitgegeven door Epo). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/antiracisme-moet-een-politieke-strijd-zijn-geen-pedagogische-strijd/
Cultuur
7 14 Geïnteresseerd in de achtergrond van enkele scènes keek ik naar een paar voorstellingen van Pina Bausch (1940-2009). Het begin van ‘Café Müller’ (mei 1978), dat voorkomt in de film ‘Hable con Ella’, lijkt mij door Pedro Almodóvar goed gekozen, maar van de totale productie begrijp ik weinig anders dan dat het café een ontmoetingsplaats is van een aantal merkwaardige personen, die elk in hun eigen wereld leven en langs elkaar heen. ‘Kontakhof’ (december 1978) komt op mij ijzingwekkend over als het gaat om menselijk gedrag en de verhouding tussen mannen en vrouwen. Van ‘Sacre du printemps’ (december 1975) zag ik een aantal scènes, die mij weinig deden.
7 30 Over hoe België en Nederland omgaan met de heikele kwesties rondom roofkunst. De façade zou weg moeten. Het is [en blijft; GjH] schaamteloos om deze rijkdommen ten toon te stellen zonder de koloniale plundering ervan in ogenschouw te nemen; door Karin Wolfs. https://www.de-lage-landen.com/article/koloniale-roofkunst-1/
Natuur / ecologie
6 25 Wegen, die natuurgebieden verdelen, of die aangelegd werden volgens plan waarna de plannen veranderden en de weg nog voor in gebruikname al overbodig werd, maar zelfs overbodige wegen opgeven, kan op weerstand botsen; door Tine Hens. https://apache.be/2025/06/25/van-mechelen-tot-meetjesland-hier-ontharden-ze-hun-wegen
6 26 Van een afstand lijken de mossen, die op onze dakpannen groeien, op muren en stoeptegels vooral op hoopjes vuil, die je te lijf moet gaan met bleekmiddelen of een hogedrukreiniger. Maar – zoals zo vaak – verandert je blik als je de tijd neemt om ze van dichtbij te bekijken; door Kim Verhaege. https://www.eoswetenschap.eu/natuur-milieu/mossen-zijn-evolutionaire-wonderen-die-de-lucht-zuiveren-en-mini-oerwouden-verbergen
6 30 Op meerdere plaatsen in Nederland zijn gisteravond en afgelopen nacht ‘lichtende nachtwolken’ waargenomen. Deze wolken ontstaan op zo’n 85 km hoogte. Daarmee zijn deze wolken met afstand de hoogste boven de aarde; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2573026-lichtende-nachtwolken-te-zien-boven-nederland
7 05 Waar we in Utrecht op z’n zachtst gezegd nogal worstelen met de komst van de wolf, zijn ze er in het Duitse Brandenburg na bijna 20 jaar aan gewend. Brandenburg kent het hoogste aantal wolven van West-Europa. Daar hebben de schaapherders kuddebeschermingshonden tegen de wolf. In deze deelstaat werden de herders voor het eerst door de Europese Unie financieel ondersteunt in de arbeidskosten. De aankoop en onderhoudskosten van die honden worden door de deelstaat vergoed. De herders ontvangen een extra vergoeding, bijvoorbeeld om hekken te plaatsen. En er wordt goed werk gemaakt van voorlichting om de bevolking te informeren waar bijvoorbeeld roedels wolven zich ophouden.
Zodra een wolf zich bijvoorbeeld niet laat tegenhouden door een wolfwerend hek, wordt tegen die wolf een afschotvergunning uitgegeven. Kortom, de verschillen in aanpak tegen de nare gevolgen van de aanwezigheid van de wolf tussen Brandenburg en Utrecht zijn groot; door Carmen Nelissen. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3915910/duitse-dos-en-donts-over-de-wolf-ik-dacht-dat-nederlanders-slimmer-waren
7 14 In bron- en mineraalwater uit de Ardennen, de Hoge Venen of uit de heuvels in Oost-Vlaanderen zitten ultrakorte PFAS. Analyses tonen aan dat trifluorazijnzuur, dat vaak wordt gebruikt als reagens in de organische synthese, tot diep in de natuurlijke wateraders is doorgesijpeld; door Steven Vanden Bussche. https://apache.be/2025/07/14/kleinste-pfas-duikt-op-belgisch-flessenwater
7 23 In wat nu Noord-Frankrijk is, leefde 247 miljoen jaar geleden een klein reptiel. Klauterend in reusachtige varens en andere plantensoorten jaagde deze Mirasaura op insecten. Op zijn rug had het dier een opvallende kam. Die was gemaakt van iets wat lijkt op veren, maar het niet zijn. Het blijkt een nieuw uitgroeisel van de huid dat onafhankelijk ontstond in de evolutie, maar geen haren, schubben of veren. De kam was ongeschikt om te zweven of het lichaam warm te houden. Mirasaura gebruikte de kam waarschijnlijk om te seinen, bijvoorbeeld om te communiceren met soortgenoten of om vijanden af te schrikken; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576129
7 29 Science besloot onlangs een omstreden publicatie uit 2011 terug te trekken. Het artikel over bijzondere bacteriën is teruggetrokken vanwege een discussie over de interpretatie van de data. Echter, wanneer je dat gaat doen, zou je de helft van alle wetenschappelijke literatuur moeten intrekken. Niet uitgesloten is, dat de beslissing van Science te maken heeft met de door sommigen ongewenste comeback van de onderzoekster Felisa Wolfe-Simon. Dat zou dan een gevaarlijke beslissing zijn. Wanneer een hoofdredacteur zonder wetenschappelijke hoor en wederhoor zomaar artikelen kan terugtrekken, die haar of hem niet bevallen, kunnen we de wetenschap wel opdoeken. Op die manier zijn bijvoorbeeld covid-, gender- en klimaatonderzoek straks ten dode opgeschreven. Binnen de wetenschappelijke gemeenschap controleert men elkaars onderzoek, en dat gebeurt zo integer mogelijk. Deze hoofdredacteur vindt kennelijk dat hij boven de wetenschap staat; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576819
8 05 De mensheid heeft de watercyclus op aarde danig verstoord. Momenteel verdroogt het noordelijk halfrond in sneltempo. Overmatig gebruik van grondwater speelt hierbij een grotere rol dan gedacht; door Toon Lambrechts.
8 12 Over wie zich moet aanpassen, de mens of de wolf; door Annick Hus. https://apache.be/2025/08/12/wie-moet-zich-aanpassen-wolf-mens
Universum / préhistorie
6 24 De gloednieuwe, krachtige telescoop in het Vera C. Rubin-observatorium in Chili ontdekte binnen 10 uur maar liefst 2.104 tot nu toe onbekende planetoïden (kleine planeten, die ook om de zon draaien). Ook werden 7 objecten in de buurt van de aarde gevonden, waarvan we het bestaan tot nu toe niet wisten; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6360121/supertelescoop-toont-ongeevenaarde-fotos-van-melkweg-en-daarbuiten.html
7 04 Exploderende sterren zijn niet nieuw, maar dat dezelfde ster 2x kan ontploffen werd pas onlangs ontdekt. Door het bestuderen van de rest van supernova SNR 0509-67.5 op zo’n 160.000 lichtjaar afstand, werd vastgesteld dat dezelfde ster ook al eens eerder was ontploft. De eerste explosie zou zijn veroorzaakt doordat een buitenste ‘schil’ van helium instabiel werd. Dat zou een ontploffing aan het oppervlak van de ster veroorzaakt hebben. Die explosie stuurde schokgolven naar de kern van de ster, waardoor die samengeperst werd tot het punt dat er nog een tweede explosie plaatsvond. Het toont op z’n minst aan dat sterren kunnen ontploffen voordat ze opgebrand zijn en dan onder hun eigen massa bezwijken; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6361306/astronomen-zien-ster-die-twee-keer-ontplofte-belangrijkste-explosies-in-heelal.html
7 11 De komeet 3I/ATLAS bezoekt nu ons zonnestelsel, hetgeen hem het oudste object in ons zonnestelsel ooit maakt. Hij bestaat voornamelijk uit ijs en andere bevroren stoffen en vormde zich mogelijk 7 miljard jaar geleden. Daarmee zou de komeet al zo’n 2,5 miljard jaar ouder zijn dan ons zonnestelsel. Eerder werden 1I/Oumuamua (in 2017) en 2I/Borisov (in 2019) gezien als ‘bezoekers’ van buiten ons zonnestelsel. Maar 3I/ATLAS is een stuk groter, en naar nu blijkt ook een stuk ouder; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6362204/langsvliegende-komeet-mogelijk-miljarden-jaren-ouder-dan-ons-zonnestelsel.html
7 16 Onlangs is met de James Webb-ruimtetelescoop een babyfoto van het zonnestelsel HOPS-315 gemaakt. En stelsel dat heel erg lijkt op ons eigen zonnestelsel op 1.300 lichtjaar afstand van de aarde. Eerder zijn ook zonnestelsels in wording waargenomen, maar daarin waren zich al planeten aan het vormen; een latere ontstaansfase dus; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2575276-astronomen-maken-babyfoto-van-pasgeboren-zonnestelsel
8 01 Heldere foto’s van een vrouw van ongeveer 50 jaar oud, die zo’n 2.500 jaar geleden leefde, tonen op haar huid ingewikkelde tatoeages van een haan, een hert, een mythisch wezen dat half leeuw en half adelaar is en luipaarden. Het gaat om een Siberische ijsmummie van het nomadische, paardrijdende Pazyrykvolk, dat op de uitgestrekte steppe tussen China en Europa leefde. Haar bijzondere tatoeages kunnen moderne tatoeëerders maar moeilijk namaken. Ze moeten zijn aangebracht door iemand met het juiste gereedschap en verstand van gezondheid en veiligheid, iemand die weet wat de risico’s zijn als de huid wordt doorboord; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6364315/2500-jaar-oude-siberische-ijsmummie-had-zeer-geavanceerde-tatoeages.html
Klimaat
7 02 Terwijl Europa zucht onder recordhittegolven, blijven concrete klimaatplannen uit. De politiek lijkt haar kop in het zand te steken. De vraag hoe het mogelijk is dat, terwijl de aarde steeds sneller opwarmt, er steeds minder actie wordt ondernomen dan ooit tevoren, probeert Marc Vandepitte te beantwoorden: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/02/hoe-meer-hitterecords-sneuvelen-hoe-minder-ertegen-gedaan-wordt/
7 03 Publieke middelen (belastinggeld) worden ingezet voor een fossiel project, dat haaks staat op klimaatdoelstellingen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/03/diependaele-greenwasht-ineos-met-2-miljoen-ecosteun/
7 03 Dat er zo’n groot verschil is tussen de boodschap, die we van bovenaf krijgen en de economische realiteit, die de meesten van ons ervaren komt door de zogenaamde ‘willekeurige variabelen’, die de inflatie vandaag de dag aansturen. Die variabelen zijn overigens alles behalve ‘willekeurig’. Factoren als haperingen in de toeleveringsketen, oorlog en extreme weersomstandigheden worden allemaal versterkt door de klimaatverandering. En al deze factoren leiden op de lange termijn tot een verhoogde inflatie. Vergeet dus de beloftes van politici: de kosten voor levensonderhoud blijven stijgen, en de schuldige is dichterbij dan je denkt; door Grace Blakeley, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/03/donderdag-de-klimaatcrisis-maakt-het-leven-duurder/
7 08 Een generatie is ongezien in de steek gelaten, doordat daadkrachtig klimaatbeleid keer op keer is uitgesteld. En zo schuift de problematiek door naar een generatie, die de crisis niet heeft veroorzaakt. Het is nalatigheid. Het is ontlopen van historische verantwoordelijkheid, maar bovenal drijft het de spot met één van de kerntaken van een overheid: haar burgers beschermen; door Daan Reydams en Liv Onkelinx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/08/onze-klimaatangst-is-een-luxe-die-we-moeten-aangrijpen/
7 10 De wetenschap is duidelijk: elk nieuw gas- of olieveld is er een te veel. Zelfs wanneer we alléén nog gas en olie betrekken uit inmiddels in productie genomen velden, stijgt de temperatuur al ver voorbij die 1,5°C. Toch blijft Shell nieuwe gas- en olieprojecten starten. Het bedrijf komt telkens met dezelfde ‘Ja, maar’s’. Hier lees je er 6 èn waarom ze niet kloppen, door Milieudefensie: https://milieudefensie.nl/actueel/shell-stopt-niet-vanzelf-6-argumenten-waarmee-shell-het-veroorzaken-van-gevaarlijke-klimaatverandering-rechtpraat
7 15 De klimaatdoelen voor 2030 en daarna raken steeds verder uit zicht, maar de overheid richt zich vastberaden vooral op het hier en nu, terwijl juist zaken als het klimaatprobleem om structureel beleid en houvast vragen, niet om wispelturigheid. Een langetermijnvisie op het gebied van klimaat is urgent. Dan weten bedrijven en burgers waar ze aan toe zijn. Wanneer maatregelen worden ingevoerd en dan weer geschrapt of uitgesteld, zoals met de CO2-heffing voor de industrie, de salderings-regeling of de verplichte hybride warmtepomp, helpt dat niets en niemand. De Klimaatraad adviseert het kabinet daarom samen met burgers en de Tweede Kamer een ‘Klimaatvisie’ op te stellen. Daarmee kijkt de overheid dan minstens 25 jaar vooruit, en het liefst 100 jaar. Daarmee wordt het existentiële klimaatprobleem over een regeerperiode van 4 jaar (of korter) heen getild, zoals indertijd met het nationale Deltaprogramma tegen hoog water; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6362619/politiek-kijkt-volgens-adviesraad-te-kortzichtig-naar-klimaat.html
7 21 De Chinese premier Li Qiang heeft zaterdag in Tibet de start van de bouw van de grootste waterkrachtcentrale ter wereld aangekondigd. De dam moet 3x zoveel stroom produceren als de Drieklovendam. Die – tot nu toe grootste centrale ter wereld – levert jaarlijks al ongeveer de totale stroomproductie van Nederland; door de nieuwsredactie van NU. Wat mij opvalt is dat deze Chinese dam in Tibet gebouwd wordt, wat mijns inziens een buurland is van China. En dat onze media de zorgen van Bangladesh en India breed uitmeten zonder een woord te besteden aan hoe voortvarend China handelt om fossiele brandstoffen overbodig te maken. https://www.nu.nl/economie/6363199/china-begint-met-bouw-grootste-dam-ter-wereld-india-en-bangladesh-zijn-bezorgd.html
7 23 Vanmiddag stelde het Internationaal Gerechtshof in Den Haag vast dat landen volgens het internationaal recht actie moeten ondernemen tegen klimaatverandering. Deze woorden konden rekenen op luid applaus bij het Vredespaleis, waar de zaak op verzoek van Vanuatu werd behandeld. Deze laaggelegen kleine eilandstaat in de Stille Oceaan werd gesteund door ruim 130 andere landen. Met de uitspraak volgde iets van de duidelijkheid, die ze daar verlangden: een ‘duurzame, gezonde en schone leefomgeving’ is een mensenrecht, en landen moeten daarom het klimaat beschermen. Doen ze dat niet, dan begaan ze volgens het hof mogelijk een onrechtmatige daad. Het hof zet met haar uitspraak de deur open voor rechtszaken om mogelijke herstelbetalingen af te dwingen voor landen, die getroffen zijn door de gevolgen van klimaatverandering; door Meike Wijers en Sven Schaap. https://nos.nl/artikel/2576156
7 27 In Turkije is vrijdag een recordtemperatuur van 50,5°C gemeten. Door de extreme hitte kampt het land al meerdere dagen met bosbranden. Het Italiaanse eiland Sicilië kampt ook met bosbranden; 380 in getal. Ook in Griekenland is de brandweer druk met het bestrijden van natuurbranden, net als in het zuiden van Frankrijk en in Spanje; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6363837/recordtemperatuur-van-505-graden-in-turkije-evacuaties-vanwege-bosbranden.html
8 01 De Europese Unie zette in 2019 met de ‘Europese Green Deal’ een ambitieuze koers uit naar een duurzame en groene toekomst. Centraal daarin stond het doel van klimaatneutraliteit tegen 2050, wettelijk verankerd in de Europese Klimaatwet: voor elke ton CO2 en andere broeikasgassen, die worden uitgestoten, moet ook een ton van dat spul uit de atmosfeer worden gehaald, bijvoorbeeld door het aanplanten van bossen of het gebruik maken van nieuwe innovatieve technologieën. Deze transitie vindt uiteraard niet van de ene dag op de andere plaats. De EU trekt hiervoor 30 jaar uit, met tussentijdse doelen die het pad vormgeven. Die stappen bepalen in grote mate het traject dat de EU volgt en de hoeveelheid broeikasgassen, die onderweg nog worden uitgestoten. Hoewel een lineair traject hier vanzelfsprekend lijkt, is het essentieel om juist in het begin meer inspanningen te doen; hoe sneller de EU zijn uitstoot vermindert, hoe minder broeikasgassen er in de atmosfeer terechtkomen – wat beter is voor het klimaat. De laatste tonnen uitstoot verminderen, zal waarschijnlijk ook het moeilijkste zijn; door Jana Gheuens. https://www.sampol.be/2025/08/make-europe-green-again
8 05 Verschillende tanden van dinosaurussen bevatten chemische sporen waarmee men de lucht – uit de tijd dat ze gebruikt werden – kan aflezen. De tanden stammen uit de krijtperiode (66 tot 145 miljoen jaar geleden) en de jura (145 tot 201 miljoen jaar geleden). Aan de hand van die sporen kan onder meer gemeten dat er bijvoorbeeld in de late jura bijna 3x zoveel CO2 in de atmosfeer zat als tegenwoordig. Dat kwam mede door de vele vulkanen, die toen actief waren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6364738/wetenschappers-achterhalen-oerlucht-die-dinosaurussen-inademden.html
8 06 Nadat een recente hittegolf Europa van Portugal tot Turkije teisterde wordt in augustus een tweede, meer intense golf verwacht, die zich volgens voorspellingen zal uitstrekken tot de Benelux, heel Frankrijk en Noordelijk Europa. Vooral baby’s, senioren en mensen met een bestaand ziekteprobleem zijn de eerste slachtoffers, terwijl ook schijnbaar gezonde mensen er door geraakt kunnen worden. De onwil om klimaatcrises ernstig te nemen, dreigt onomkeerbare gevolgen te krijgen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/hittegolven-of-hoe-overheden-en-media-de-klimaatcrisis-niet-ernstig-nemen/
8 08 De bosbranden in Frankrijk zijn een vooruitblik op de toekomst; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/laten-we-eerlijk-zijn-de-bosbranden-in-frankrijk-zijn-een-vooruitblik-op-de-toekomst/
8 14 Nu komt de Amerikaanse overheid met een rapport, dat stelt dat klimaatopwarming geen groot probleem is; door Seppe De Meulder. Ik verwacht dat de Europese Unie deze onzin gaat volgen, want winst gaat voor op welzijn voor de goegemeente. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/nieuw-amerikaans-overheidsrapport-propageert-klimaatontkenning/
8 21 Vliegen is binnen Europa nog altijd een stuk goedkoper dan reizen met de trein, terwijl het een stuk vervuilender is; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/algemeen/6366194/vliegen-blijft-in-europa-ondanks-milieu-impact-goedkoper-dan-treinen.html
9 02 Beleid dat een dubbele hypotheek op onze toekomst zet: wat doorgaat voor ‘klimaatactie’ van de EU-Commissie is een Trojaans paard dat volledig ten bate komt van private partijen. De Europese Unie breekt daarmee al haar klimaatbeloften. Ze garandeert maximale winsten voor de privésector met Europees belastinggeld als waarborg, zonder openbare controle en vooral, zonder enige positieve klimaatimpact; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/02/trojaanse-logica-privatisering-eu-klimaatbeleid-ten-bate-van-industrie/
9 04 Klimaatverandering heeft het risico op weersomstandigheden, waarin deze zomer de verwoestende branden in Portugal en Spanje konden ontstaan, 40x groter gemaakt; door Sven Schaap. https://nos.nl/artikel/2581099-klimaatverandering-maakte-natuurbranden-spanje-en-portugal-veel-waarschijnlijker
9 07 De ‘Nathaniel B. Palmer’ vaart al ruim 3 decennia naar de uithoeken van Antarctica. Het schip vervoert materiaal en voedsel naar de stations van de Verenigde Staten van Amerika op de Zuidpool, en is vooral belangrijk voor wetenschappelijk onderzoek. Een zaak waarop de huidige Amerikaanse president Donald Trump en zijn regering miljarden op bezuinigen. De Nathaniel B. Palmer is een ijsbreker en is speciaal gebouwd om dwars door het drijvende zee-ijs te kunnen varen. Daardoor kan het schip op de meest afgelegen plekken komen voor metingen. Wetenschappelijke ijsbrekers zijn wereldwijd op drie handen te tellen. Aan boord vind je 2 helikopters, laboratoria, onderzoeksapparatuur, radarsystemen en soms onderwatervoertuigen en robots, maar hij moet van Trump en de zijnen voor anker. Onder meer Amerikaanse geleerden trokken aan de bel over de Palmer. In een open brief vroeg de ‘diepbezorgde Arctische onderzoeksgemeenschap’ aan wetenschapsfinancier NSF het schip te behouden. Ze benadrukken dat de VS met dit besluit zijn leidende rol in de wetenschap zal verliezen. De brief is ondertekend door bijna 200 wetenschappers van topuniversiteiten zoals Columbia, Harvard en Stanford; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6368055/trumps-bezuinigingen-bereiken-antarctica-belangrijk-onderzoeksschip-voor-anker.html
9 16 Het afgelopen jaar heeft Spanje (sinds 1961) een recordhitte beleefd. Ook het Verenigd Koninkrijk kampte met de warmste zomer ooit (sinds 1884) gemeten. In Nederland hadden we een ‘zeer warme zomer’, (sinds 1854) de op 3 na warmste ooit; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2582756-heetste-spaanse-zomer-ooit-gemeten-voorbode-van-wat-gaat-komen
9 16 De kans is ‘heel erg klein’ dat het belangrijkste doel voor 2030 uit de Nederlandse Klimaatwet nog gehaald wordt. Of: met minder dan 5% kans is het ‘heel erg onwaarschijnlijk’ dat Nederland zijn klimaatdoelen voor 2030 haalt; door Emma van Bergeijk, Jeroen Kraan en Charlotte Klein. https://www.nu.nl/klimaat/6369112/klimaatdoel-2030-lijkt-onbereikbaar-nieuw-kabinetsbeleid-haalt-weinig-uit.html en https://nos.nl/artikel/2582721-klimaatdoel-met-huidig-beleid-niet-gehaald-van-vooruitkijken-nauwelijks-meer-sprake
9 16 Het gaat niet om een specifieke maatregel, maar om kritiek op een systemische benadering van onderinvestering van de overheid in cruciale domeinen voor de klimaattransitie, en een riskante gok op particuliere investeringen; door Louis Droussin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/16/arizona-negeert-de-klimaatcrisis-niet-maar-verergert-ze/
9 17 Wat klimaat en racisme met elkaar te maken hebben; door De Wereld Morgen in gesprek met ecofeministe Philsan Osman, co-auteur van het boek “Voor wie willen we zorgen? Ecofeminisme als inspiratiebron” (2025, uitgegeven door Epo) en geschreven door Dirk Holemans, Marie-Monique Franssen en Philsan Osman: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/17/studio-dewereldmorgen-met-ecofeministe-philsan-osman-waarom-racisme-en-klimaat-met-elkaar-te-maken-hebben/
Artificiële Intelligentie en andere techniek
7 07 Onlangs is met behulp van artificiële intelligentie een hymne van bijna 3.000 jaar oud ontcijferd. De lofzang blijkt over de stad Babylon te gaan, die een millennium daarvoor (rond 2.000 v.Chr.) in Mesopotamië werd gesticht (waar nu het huidige Irak ligt). Het was ooit de grootste stad ter wereld. De metropool was een cultureel centrum en er werden talloze teksten geschreven, waarvan een groot deel op kleitabletten; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6361715/babylonische-hymne-van-bijna-drieduizend-jaar-oud-ontcijferd-met-behulp-van-ai.html
7 15 D66, GroenLinks-PvdA, NSC en VVD bepleiten burgers auteursrechten te geven op hun eigen uiterlijk en hun stem om zo online-misbruik met AI-technieken tegen te gaan. Door het auteursrecht uit te breiden willen die partijen het maken en verspreiden van deepfakes tegengaan. De partijen willen ook dat grote tech-bedrijven strenger worden aangepakt, wanneer ze te weinig doen om verspreiding van deepfakes op hun platforms tegen te gaan. De 4 partijen volgen met hun voorstel het recente voorbeeld van Denemarken. Dat is het eerste Europese land dat hierover wetgeving heeft aangekondigd; door Hicham Abarkan. https://nos.nl/artikel/2575181-kamer-wil-burgers-auteursrecht-geven-op-gezicht-en-stem-david-versus-goliath
8 04 Digitale technologieën en sociale media hebben impact op de fysieke en geestelijke gezondheid, met name voor jongeren en kinderen. Zo kan overmatig smartphone-gebruik bij jongeren lijden tot een toename van angststoornissen, depressies, eetstoornissen, leerproblemen en slaapstoornissen; door StampMedia. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/02/online-gevaren-voor-jongeren-waarom-blijven-strengere-regels-op-sociale-media-uit/
8 22 Artificiële Intelligentie (AI) draait op datacentra: gigantische hallen vol servers, die dag en nacht rekenen. De IT-sector is inmiddels al verantwoordelijk voor 2 tot 4% van de jaarlijkse CO2-uitstoot, en het Internationaal Energieagentschap (IEA) ziet de elektriciteitsvraag van datacentra wereldwijd nog vòòr 2030 meer dan verdubbelen tot circa 945 TWh (ongeveer de jaarconsumptie van Japan). In geavanceerde economieën nemen datacentra tot 20% van de groei in elektriciteitsverbruik voor hun rekening. Dit, terwijl we nog maar aan het begin van de AI-revolutie staan. Het legt een enorme druk op elektriciteitsnetten en maakt daardoor de afhankelijkheid van fossiele centrales niet ongedaan; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/22/ai-als-klimaatboosdoener-hoog-tijd-voor-grenzen/
Handel / economie
5 25 Dit is ook de wereld waarin wij leven: honderden medewerkers van EY, Deloitte en Price waterhouse Coopers (PwC), zouden 5 jaar lang gefraudeerd hebben bij het maken van examens. Het gaat bijvoorbeeld om het delen van antwoorden, het ontvangen van antwoorden zonder het te melden of het samen maken van toetsen. Eerder kreeg branchegenoot KPMG Nederland om soortgelijke fraude al een boete van $ 25 miljoen; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6360317/accountantskantoren-deloitte-pwc-en-ey-krijgen-miljoenenboetes.html
6 18 Met de handelsoorlog van president Donald Trump wil hij de VS-hegemonie redden. We zouden wat mij betreft [net als India en onlangs Vietnam; GjH] hierin niet moeten meegaan, maar moeten kiezen voor eerlijke handel met het globale zuiden, voor duurzame ontwikkeling, en het systeem bestrijden dat tot deze handelsoorlog leidt; door Ben Van Duppen. https://lavamedia.be/trumps-tarievenoorlog-is-gevaarlijk-maar-komt-niet-uit-de-lucht-gevallen/
6 26 Booking dot com gebruikt nepkortingen, onvolledige prijzen en verzonnen schaarste om al doende te hoge prijzen in rekening te brengen. Met dat soort ‘dark patterns’ beïnvloedt het de keuzes die consumenten maken, en dat is niet toegestaan. De schade kan uiteenlopen van tientallen tot enkele honderden euro’s per boeking. De Europese rechter oordeelde vorig jaar al eens dat ‘Booking’ de regels overtrad en legde het bedrijf in Hongarije en Spanje boetes op; door NOS Nieuws en de economieredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2572541-nepkortingen-en-verzonnen-schaarste-massaclaim-consumentenbond-tegen-booking en https://www.nu.nl/economie/6360370/consumentenbond-start-claimzaak-tegen-bookingcom-vanwege-te-hoge-prijzen.html
6 30 Voedselproducent Unilever gebruikt op grote schaal misleidende claims over duurzaamheid. Op meer dan de helft van de producten van merken als Calvé en Knorr zouden niet kloppende aanspraken staan; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6360799/consumentenbond-ziet-misleidende-duurzaamheidsclaims-bij-unilever-producten.html
7 02 De Nederlandse economie groeide in 2024 met 1,1%, waarvan 0,9% te danken was aan de toegenomen overheidsconsumptie. Vergeleken met andere landen vormen de overheidsuitgaven hier kennelijk een groot deel van de economische groei, goed voor ruim 80% van de economische groei; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6360979/economische-groei-nederland-bijna-volledig-te-danken-aan-overheidsuitgaven.html
7 03 Amerikaanse energie is de afgelopen jaren voor Nederland steeds belangrijker geworden. De Verenigde Staten van Amerika zijn inmiddels de grootste leverancier van zowel gas als olie, nu de afhankelijkheid van Rusland juist sterk is afgebouwd; door de economieredactie van NU. Wij maken Donald Trump en Amerika groot. https://www.nu.nl/economie/6361153/nederland-is-voor-olie-en-gas-steeds-afhankelijker-van-de-vs.html
7 07 De 38-urenweek is inmiddels een mythe; allang. Flexibel werken betekent vaak ‘altijd beschikbaar zijn’. De krapte op de arbeidsmarkt maakt dat wie werkt, steeds meer moet presteren. Buiten kantooruren blijft de stress nazinderen: het halen van (dag-)doelen, e-post controleren, binnen termijnen afleveren, WhatsApp-groepen volgen en er in participeren… We leven niet in een samenleving van verveling of verzadiging, maar in een van jakkeren. Momenteel zit één op de 10 actieven van de werkende bevolking langdurig thuis, dat is meer dan een half miljoen mensen; bijna 40% daarvan vanwege een psychosociale stoornis. En dan gaat dit over arbeiders, bedienden en zelfstandigen, die het niet meer trekken. Daarnaast zitten nog heel wat mensen op de rand van een burn-out of hebben het heel moeilijk, maar blijven doorwerken, omdat ze het anders financieel niet trekken: de afbetaling van hun huis, de gevolgen van hun echtscheiding [eventueel mede veroorzaakt door dat jakkeren; GjH], studerende kinderen, enzovoort; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/07/is-vakantie-opium-van-het-volk/
7 07 Voor het uitbouwen van een duurzaam en sociaal Europa, moet de politieke macht van grote bedrijven drastisch worden ingeperkt. Laten we daarom de strenge regels voor de omgang met tabakslobbyisten uitbreiden naar de fossiele brandstofindustrie en andere [ongewenste; GjH] sectoren; door Olivier Hoedeman. https://www.sampol.be/2025/07/breek-de-macht-van-de-bedrijfslobbyisten-in-brussel
7 11 Meer dan 60 bedrijven blijken actief deel te nemen aan de genocide in Palestina (zo u wilt Israël), bijvoorbeeld door AI-software te leveren aan het Israëlische leger. Israël en de Verenigde Staten van Amerika reageerden ontstemd op het rapport met deze inhoud en dreigen met sancties tegen VN-rapporteur Francesca Albanese; de boodschapper van het nieuws over de economische motor achter de genocide in Gaza; door Kathleen Van Looveren. https://apache.be/2025/07/11/economische-motor-achter-genocide-gaza
7 15 De Europese Unie is de grootste handelspartner van Israël. De investeringen zijn sinds het begin van de genocide zelfs gestegen; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/15/eu-blijkt-veruit-de-belangrijkste-handelspartner-van-israel/
7 17 Een rechter in Brussel heeft niet alleen bevolen dat de Vlaamse regering een specifieke container met militair materiaal tegenhoudt, maar verbiedt ook elke verdere doorvoer van militair materieel naar Israël. De uitspraak is gedaan in een kort geding nadat een container met kegellagers vorige maand in de haven van Antwerpen werd onderschept. De inhoud was bedoeld voor het Israëlische defensiebedrijf Ashot Ashkelon Industries, een Israëlisch defensiebedrijf dat onderdelen levert voor Merkava-tanks en Namer-pantservoertuigen. Deze systemen worden volgens de organisaties dagelijks ingezet bij de genocide in Gaza; door NOS Nieuws en De Wereld Morgen. https://nos.nl/artikel/2575401 en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/17/baanbrekend-vonnis-tegen-vlaamse-overheid-voor-doorvoer-militair-materiaal-naar-israel/
7 21 Er gaan steeds meer stemmen op om het antidwangmiddel in te zetten. Dat is een wet, die de Europese Unie ruimte geeft om stevig terug te slaan wanneer een land van buiten de unie zijn wil probeert op te leggen aan een of meerdere EU-lidstaten. Daarbij valt in dit geval te denken aan het heffen van een extra belasting op diensten van Amerikaanse techbedrijven of het beperken van Amerikaanse investeringen in Europa of bedrijven uit de VS zelfs uitsluiten van Europese aanbestedingsprocedures. De maatregel wordt ook wel gezien als een ‘bazooka’ of ‘nucleaire optie’, omdat het een zeer stevige handelsmaatregel is. Mocht de EU deze stap werkelijk zetten, dan zal dat [mogelijk uiteraard; GjH] een Amerikaanse tegenreactie uitlokken. De Europese landen hebben dan ook het liefst dat beide partijen voor afloop van de sluitingstermijn een overeenkomst bereiken; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6363251/eu-overweegt-zijn-bazooka-in-te-zetten-tegen-amerikaanse-techbedrijven.html
7 28 Onder druk van dreigementen, geuit door de Amerikaanse president Donald Trump, tekende Europa een handelsakkoord dat vooral veel slikken en weinig winnen betekent. Wat ineens als ‘stabiliteit’ verkocht wordt, is in werkelijkheid een dure knieval, die de Europese Unie niet verheft boven de status van economische vazal van Washington. Een tarief van 15% op Europese export vervangt de dreigende 30%. Europa verbindt zich ook om voor $ 750 miljard aan computerchips en Amerikaans vloeibaar gas te kopen, plus $ 600 miljard aan extra investeringen in de VS.
Europa, dat eerst nog dreigde met tegenmaatregelen, tekende uiteindelijk zonder krachtig weerwoord. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen noemt het een ‘goed akkoord’, dat ‘stabiliteit zal brengen’. Diplomaten betreuren dat Europa niet samen met landen als China tegengewicht bood. Voorstanders van een hardere aanpak, zoals Frankrijk en bepaalde EU-functionarissen, beklagen de voorzichtigheid van Von der Leyen. Trump zegt overigens ook importheffingen tussen de 15 en 20% op te leggen aan landen, waarmee de Verenigde Staten van Amerika geen handelsakkoord hebben gesloten.
Europa krijgt in ruil voor die 15% voornamelijk [tijdelijke; GjH] zekerheid over de tarieven. Dat geeft Europese bedrijven wat ademruimte, maar tegelijk ondermijnt de overeenkomst de Europese positie op de wereldmarkt. De gemiddelde invoerheffing op Europese goederen was vóór Trump amper 1,5%. Nu is dat 10x meer. De deal met Japan — ook 15% — toont aan dat de EU voor de VS geen bevoorrechte partner (meer) is. Na het NAVO-akkoord, waarin Europa miljarden extra beloofde aan defensie-uitgaven, volgt nu [alweer; GjH] een zware economische toegeving. Het akkoord is [vooral gewoon; GjH] een teken van machteloosheid; door Marc Vandepitte en de economieredactie van NU.
8 01 Naschrift: de nieuwe importheffingen, voor landen waarmee de VS geen overeenkomst gesloten heeft, beginnen bij 10% (voor landen waar de VS meer naar exporteert dan uit importeert; hieronder vallen de meeste landen) tot 41% (voor landen met de hoogste handelstekorten); door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU.
https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/28/trump-drukt-handelsakkoord-door-europa-betaalt-en-buigt/ & https://www.nu.nl/economie/6363979/vs-wil-heffing-van-15-tot-20-procent-voor-landen-waarmee-geen-deal-is-gesloten.html en het naschift: https://nos.nl/artikel/2577148 & https://www.nu.nl/economie/6364335/vs-voert-nieuwe-importheffingen-in-voor-producten-uit-landen-zonder-handelsdeal.html
8 13 In het huidige groeitempo zullen Chinese automerken, zoals BYD, JAC, NIO, Ora, XPeng en Zeekr, ons wegennet gaan veroveren. Dat daar geen tromgeroffel aan te pas komt, is typisch Chinees. Verslag van een muisstille revolutie door Hans van Willigenburg. https://www.hpdetijd.nl/economie/economie/47301/autos-uit-het-oosten
8 21 Ze zijn er uit, de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. De EU zal de propaganda voor het beleid van president Donald Trump onverminderd voortzetten [in plaats van met de rest van de wereld de handen ineen te slaan en te kiezen voor lange termijnoplossingen van het probleem ‘Trump’; GjH] door NOS Nieuws verwoordt dat bij monde van Kysia Hekster en Chris Ostendorf: https://nos.nl/artikel/2579394-eu-en-vs-eens-over-uitwerking-handelsakkoord-duidelijkheid-voor-auto-industrie en door Nu bij monde van Noémi van de Pol: https://www.nu.nl/economie/6366344/details-handelsakkoord-tussen-eu-en-vs-bekend-handelsoorlog-voorkomen.html
8 26 De 4 grootste Amerikaanse vermogensbeheerders BlackRock, Fidelity, State Street en Vanguard hebben ruim 10% van de Nederlandse beursgenoteerde bedrijven in beheer. Dit Amerikaanse aandeel kan van invloed zijn op duurzaamheidsdoelen van Nederlandse bedrijven nu in de Verenigde Staten van Amerika (ook) op klimaatgebied een andere wind waait. Grote vermogensbeheerders, waaronder de 4 genoemd, stemden vorig jaar bij slechts 1,4% van de maatschappelijke en milieuresoluties voor. Dat is het laagste cijfer sinds begonnen is met meten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2579944-vermogensbeheerders-vs-beinvloeden-duurzaamheidsdoelen-nederlandse-bedrijven
9 03 Vrijhandel belooft open grenzen voor kapitaal, maar sluit mensen tegelijk op achter prikkeldraad. Terwijl bedrijven recordwinsten boeken, worden migranten gedeporteerd, uitgebuit en tegen elkaar uitgespeeld. Massale deportaties zijn sinds 50 jaar een vast onderdeel van het ‘vrijhandelsbeleid’ van de Amerikaanse democraten en republikeinen, als antwoord op de onophoudelijke zoektocht van kapitaal naar hogere winsten. Dit beleid heeft geleid tot migratie, ontheemding en de toenemende criminalisering van migranten. Het zorgt ervoor dat arbeiders onderling verdeeld blijven en er over de hele linie een druk op de lonen blijft; door Kevin Thomas, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/vrijhandel-profiteert-van-onvrije-burgers/
9 06 Nederlandse banken zijn op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) verplicht om transacties van klanten permanent te screenen op ‘ongebruikelijke’ transacties. Die moeten ze melden aan de Financial Intelligence Unit (FIU), die op haar beurt beoordeelt of de transactie ‘verdacht’ is. Zo ja, dan informeert de FIU de opsporingsdiensten. Bij een verhoogd risico moeten banken een klantonderzoek starten. Wanneer de bank vindt dat de klant zijn of haar onschuld onvoldoende bewijst, dan moet de bank de relatie beëindigen. Ergo: dan verlies je je bankrekening. En zonder kun je niet volwaardig deelnemen aan de maatschappij.
Het valt advocaat Samira Sabir op dat steeds meer Nederlanders met een Palestijnse achtergrond, en die zich inzetten voor de Palestijnse zaak, zich bij haar melden met bankproblemen. Zij staat nu ongeveer 50 moslims bij met bank-issues. Nederlandse banken mogen niet discrimineren, maar in de praktijk gebeurt dat wel. Zo heeft het College voor de Rechten van de Mens de afgelopen 2 jaar al 3x geoordeeld dat ING discrimineerde. Daarbij ging het onder meer om controles vanwege ‘de niet-Nederlandse achternaam’ van een klant. In mei dit jaar maakte ING excuses voor ‘ervaren’ discriminatie. In 2023 waarschuwde de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) dat financiële instellingen moslims disproportioneel vaak confronteren met het blokkeren van hun rekeningen, het weigeren van diensten of buitensporige verzoeken doen om informatie te verstrekken; door David Davidson en Jan-Hein Strop. https://www.ftm.nl/artikelen/hoe-banken-moslims-tot-verdachten-maken-heeft-u-ooit-positief-gestaan-tegenover-hamas
Media
6 24 Wie er de grote media op naslaat krijgt over Iran dit verhaal: ‘Iran moet gedwongen worden te onderhandelen’, ‘neemt het initiatief in eigen handen’ èn president Donald Trump ‘reageert’. “Elke oorlog was het resultaat van medialeugens” zei Julian Assange reeds jaren geleden. Het is nu niet anders; door Lode Vanoost, die een en ander rechtzet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/24/media-geven-over-de-vs-oorlog-tegen-iran-context-noch-geschiedenis/
6 25 VRT NWS publiceerde op maandag 23 juni een samenvatting van een opiniepeiling, die de indruk wekt dat er een breed draagvlak bestaat voor hogere defensie-uitgaven, voor de herinvoering van militaire dienstplicht en voor de ontwikkeling van een eigen Europese afschrikking met atoomwapens. Dat deed de openbare omroep zonder de opdrachtgever van de peiling te vermelden. Dat blijkt de European Council on Foreign Relations (ECFR) te zijn. Dit is geen officieel overheidsorgaan, maar een privé-denktank, die zich spiegelt aan de Amerikaanse denktank met een gelijksoortige naam Council of Foreign Relations. De ECFR werd opgericht in 2007 door Brits auteur Mark Leonard met 50 medeoprichters, zoals de Nederlandse prinses Mabel van Oranje. De eerste financiers waren de Open Society Foundation van George Soros en een aantal andere Amerikaanse, Duitse, Italiaanse, Spaanse en Zweedse denktanks, waaronder de Mercator Foundation en het Rockefeller Brothers Fund. De raad van bestuur van de ECFR bevat voormalige regeringsleiders, ministers van Buitenlandse zaken, nationale en Europese parlementsleden en voormalige leden van de Europese Commissie. Deze denktank krijgt ook financiële steun van meerdere EU-regeringen, Japan en van de NAVO en van bedrijven als Daimler Benz en Microsoft; door Lode Vanoost. Zie ook 6 25 onder het kopje ‘Inzichten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/25/vrt-publiceert-opiniepeiling-zonder-vermelding-rechtse-denktank-als-opdrachtgever/
7 15 De redactie van De Afspraak nodigt stelselmatig meer commentatoren uit over het conflict in Oekraïne, die het oorlogsnarratief vertegenwoordigen en pleiten voor een verdere escalatie van de oorlog dan commentatoren, die pleiten voor een diplomatiek onderhandelde oplossing. Zeven op de 10 ‘experts’, die in het programma het woord krijgen, pleiten onverminderd voor de levering van meer wapens aan Oekraïne. Tegenover dit oorlogsnarratief nodigt De Afspraak slechts 2 op 10 commentatoren uit, die het vredesnarratief bepleiten; 1 op de 10 commentatoren houdt zich in het midden en neemt dus geen duidelijk standpunt in; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/15/de-afspraak-is-objectief-noch-neutraal-over-de-oorlog-in-oekraine/
7 18 Nadat De Wereld Morgen op 15 juli haar kritiek op het VRT-programma ‘De Afspraak’ publiceerde, werd pijnlijk duidelijk, dat het narratief rond oorlog — in Oekraïne, maar ook elders — niet langer een onderwerp van debat is, maar een vanzelfsprekend kader. Wie diplomatie durft te suggereren, wordt met argwaan bekeken. Wie vrede bepleit, valt buiten de grenzen van het mediagenieke. De vredestafel is geen plek voor nuance, maar voor karikatuur. Ofwel, we zitten gevangen in botsende denkkaders en de oorlogstaal is aan de winnende hand; door Luc Van De Steene. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/18/de-bril-waardoor-we-kijken-waarom-oorlog-en-vrede-niet-in-hetzelfde-frame-passen/
7 18 De BBC wordt bekritiseerd voor zijn vooringenomen berichtgeving over de genocide in Gaza. Honderden BBC-journalisten klaagden hun eigen werkgever aan. Jonathan Cook stelt daartegenover dat de Britse openbare omroep correct doet waar hij voor werd opgericht: alles goedpraten en verdedigen wat de Britse regering doet. Momenteel is die taak bijgevolg de verdoezeling van de actieve logistieke deelname van de Britse regering aan de genocide in Gaza. https://jonathancook.substack.com/p/the-bbc-isnt-failing-its-job-is-to
7 27 De Amerikaanse president Donald Trump heeft vorige week een rechtszaak aangespannen tegen The Wall Street Journal. Trump is de eerste zittende president, die een mediabedrijf voor het gerecht daagt. Hij eist $ 10 miljard van de zakenkrant wegens een smadelijk behandeling. Daarnaast is er de afgelopen 6 maanden een stortvloed aan Trump-acties geweest, die een enorme bedreiging voor de pers vormen.
De pers is de enige entiteit in het land, die het publiek [kan zou kunnen; GjH] informeren over machtsmisbruik. Wanneer de pers zichzelf [nòg meer; GjH] het zwijgen oplegt, is dat een niet te overschatten bedreiging voor de democratie; door Annabel van Gestel. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2576549
8 01 Veel mensen zouden zich overstelpt voelen door nieuwsberichten, waar ze weinig mee kunnen. Daarom zouden deze mensen besluiten het nieuws maar uit de weg te gaan. In dit artikel worden vragen beantwoord als: Wat drijft de nieuwsmijder? In hoeverre kan het kwaad? En hoe banen we ons een weg door het oerwoud van nieuws? Door Laurens Bluekens. Blijkens deze berichten van mij, behoor ik niet tot ‘de nieuwsmijders’. Ik behoor daarentegen tot degenen, die zich zorgen maakt over het leeuwendeel van de mensen dat ‘het nieuws’ met bijbehorende achtergronden denkt te volgen door de mainstream media te volgen, terwijl ze daardoor manipulatief onvolledig geïnformeerd worden, naar mijn mening gehersenspoeld. https://www.hpdetijd.nl/nieuws/leven/47310/uit-de-nieuwsmolen-gestapt
8 05 Er zijn teksten die schuren, teksten die ontwaken, en teksten die je laten twijfelen of er op redacties nog zuurstof is. De column van Koen Schoors, pas geleden verschenen op pagina 1 van een Vlaamse ‘kwaliteitskrant’, pretendeert een gewetensvraag te stellen aan de staat Israël. “Waar willen jullie met jullie land naar toe?” vraagt hij, met de toon van een bezorgde buurman, die ziet dat de haag niet meer geknipt wordt. Maar wat hij aflevert, is een tragikomisch staaltje moreel slaapwandelen, verpakt als academische bezorgdheid. Hij noemt Israël een ‘werkende democratie’ geboren uit de genocide op de Joden, een baken van vrijheid in een ruige regio. Dat het land is gebouwd op de verdrijving van een ander volk — Nakba, weet u wel, 1948 — lijkt een voetnoot, of eerder: een onbesproken geest, die het verhaal niet mag verstoren. De 75 jaar koloniale terreur, die sindsdien volgden, worden gesmoord in begrip, gepolijst in diplomatiek taalgebruik, en van morele context ontdaan alsof we het hier over een moeilijke burenruzie hebben, en niet over een staat, die dagelijkse het internationaal recht verkracht met camera’s op elke straathoek; door Peter Beda; een zeer lezenswaardig artikel: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/05/koloniale-logica-in-hd-genocide-als-opiniestuk/
8 12 Journalistiek, zo zit het in onze collectieve verbeelding, is er om de feiten voor zich te laten spreken. Bij verschillen van inzicht moet een goede journalist beide kanten aan het woord laten. Objectiviteit en neutraliteit zouden daarbij het hoogste goed zijn. En dan is er journalist Fréderike Geerdink, die een boek schrijft met de titel “Alle journalistiek is activisme” (2025, uitgegeven bij De bezige bij). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/12/frederike-geerdink-heeft-gelijk-alle-journalistiek-is-activisme/
8 12 Over hoe media ‘hypes’ creëren en er vervolgens berichten over schrijven; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/12/jeans-versus-genes-of-hoe-media-hypes-creeren-en-er-dan-over-berichten/
8 20 De rijkste mens ter wereld bezit X, het voormalige Twitter. De 2de rijkste mens ter wereld bezit The Washington Post en Twitch. Nummer 3 bezit Facebook, Instagram en WhatsApp. Nummer 4 verzamelt onze gegevens voor de CIA. Nummer 5 bezit le Parisien et les Échos. Nummer 6 bezit Google en YouTube. Over het effect van het particuliere bezit van media op de berichtgeving over wat er in de wereld gaande is en over andere zaken die invloed hebben op ons nieuwsaanbod; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/20/hoe-de-superrijken-onze-media-bezitten/
8 26 Vijf journalisten zijn gedood, omdat ze verslag deden van een genocide die niemand mag zien. Volgens ooggetuigen gebruikte Israël de zogenaamde ‘double tap’-tactiek: een eerste aanval om mensen te treffen, gevolgd door een tweede om wie komt helpen ook te doden. De eerste aanval trof het dak van het ziekenhuis, waar fotojournalist Hussam al-Masri (Reuters) net een livestream aan het voorbereiden was. De tweede aanval volgde 15 minuten later en doodde 4 andere journalisten: Ahmad Abu Aziz, Mariam Abu Daqqa (freelance voor Associated Press), Moaz Abu Taha (NBC) en Mohammad Salama (Al Jazeera). In totaal vielen minstens 20 doden bij deze dubbele aanval. Israël wist exact wie er op dat moment op het dak van het ziekenhuis waren. Een uur voor de aanval had journalist Hatem Omar nog een Israëlische verkenningsdrone boven het ziekenhuis gespot. Hij waarschuwde zijn collega’s via sociale media. Kort daarna sloeg de eerste raket in.
Israël beweert dat het een ‘tragische vergissing’ was en kondigde een voorlopig onderzoek aan. Premier Benjamin Netanyahu verklaarde dat Israël “diep betreurt wat er is gebeurd”. Maar volgens Muhammad Shehada, woordvoerder van het Euro-Mediterranean Human Rights Monitor, is het onderzoek niets meer dan tijdrekken. “Israël zegt al jaren dat het onderzoekt, maar die onderzoeken leiden nergens toe”, aldus ook mensenrechtenorganisaties zoals Breaking the Silence en B’Tselem; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/26/de-moord-op-de-laatste-journalisten-van-gaza/
8 27 Embedded berichtgeving over Gaza is platte staatspropaganda vermomd als nieuws, dat bulkt van dehumaniserend commentaar, foute weergaven van feiten, opinies, die als feiten worden voorgesteld, en verdraaiingen; door The Public Source Editorial Committee. https://fair.org/home/on-the-ethics-of-embedding-with-genocidaires/
8 31 De repressie in Rusland blijft toenemen. Nadat Rusland Oekraïne binnenviel, verdwenen activisten en oppositieleden achter de tralies. Journalisten en musici, die zich niet naar de mores van het Kremlin schikken, wordt het werk onmogelijk gemaakt. Nu is het de beurt aan de ooit zo geroemde Russische literatuur; zo laat Nieuwsuur ons vandaag weten. Dat de Amerikaanse president Donald Trump Amerikaanse overheden en universiteiten verbiedt om inclusiviteit, kritiek op Israël, links beleid, het woord ‘vrouw’ en hetgeen hij aanduidt met ‘woke’ ten toon te spreiden, komt in dit artikel niet naar voren: alleen Rusland zou aan repressie doen, suggereert Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2580578-zelfs-literatuur-is-niet-langer-veilig-in-rusland
9 01 In de recente geschiedenis was een oorlog nooit eerder zo dodelijk in zo’n korte tijd. De Verenigde Naties documenteerden in Palestina, of zo u wilt Israël, 247 gedode journalisten en het Comité ter Bescherming van Journalisten (CPJ) heeft 197 journalisten geïdentificeerd. Een deel is gedood toen bijvoorbeeld hun huis werd gebombardeerd, anderen werden doelbewust vermoord terwijl ze aan het werk waren door het Israëlische leger. Het gaat onder meer om cameramensen, schrijvers en verslaggevers; door Eliane Lamper. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2580759-recordaantal-journalisten-gedood-door-israel-de-dood-achtervolgt-ons-overal
9 03 In het derde seizoen van “Zorgen voor mama”, een televisieprogramma waarin Kristel Verbeke praat met moeders, die laten voelen en zien wat het betekent om in armoede te leven. Dit is èchte reality-tv, omdat het alles is wat ‘reality-tv’ gewoonlijk niet is. Men gaat niet op zoek naar sensatie, en het is dààrdoor meeslepend. Men gaat niet op zoek naar acteurs of mensen, die zich zo gedragen, en komt daardoor uit bij mensen die opgaan in hun rol. En vooral: dit zijn mensen die zelden of nooit op tv komen, maar zoals je er wel heel veel ‘op straat’ tegen komt. Dit zijn verhalen, die in zogenaamde reality-tv bijna nooit aan bod komen, maar die een onlosmakelijk deel van onze realiteit zijn; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/zorgen-voor-mama-is-net-wat-reality-tv-meestal-niet-is-realistisch/
9 03 Wanneer een politicus in de media, zoals op de televisie, een visie verkondigt die is gebaseerd op drijfzand, is het aan de journalist om kritische vragen te stellen. Dat gebeurt nu maar mondjesmaat; door Nieuwsuur, en die zendtijd voor onzin stoort mij mateloos. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2581081-veel-meningen-op-tv-kijker-hoeft-alleen-z-n-eigen-gelijk-te-zien
9 03 De berichtgeving van de Belgische (en waarschijnlijk ook Nederlandse) openbare omroep over Venezuela is extreem eenzijdig, neemt de visie van de Verenigde Staten van Amerika kritiekloos over en bevat daarenboven ook gewoon fouten; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/waarom-de-vrt-ons-geen-eerlijk-beeld-geeft-over-venezuela/
9 13 Sander Heijne betoogt in zijn boek “De meeste stemmen gelden niet; Waarom de politiek ons blijft teleurstellen” (2025, uitgegeven door Pluim) dat het publieke debat door de opkomst van big tech en social media wordt vervuild door desinformatie, terwijl multinationals ondertussen machtiger zijn geworden dan onze overheden. Het doel van zijn betoog is voorkomen dat ook wij vervallen tot een autocratie. Om de democratie te redden bepleit hij nieuwe vormen van bestuur, dat wil zeggen: leg big tech aan de ketting, voltooi het werk van Charles de Montesquieu (ergo maak de NPO veel sterker en veel onafhankelijker van de politiek), haal de politicus uit de politiek en experimenteer ermee verantwoordelijkheden bij de kiezer te leggen: door Sander Heijne in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/0199421f-9181-711b-a924-018072bdf66c/2025-09-13-de-meeste-stemmen-gelden-niet-tijd-voor-nieuw-bestuur
9 14 Ik kreeg de enquête van de NOS over mijn stemgedrag niet ingevuld. Ten eerste was het onmogelijk om in te vullen dat ik de laatste keer ‘blanco’ gestemd had en van plan was dat weer te gaan stemmen en ten tweede kon ik niet aangeven dat ‘mondiaal belang’ mijn stem bepaalt; ik moest kiezen tussen eigen belang of landsbelang. Ik moest sowieso vaak ‘anders’ kiezen om daarna in te beschrijven hoe anders. Dit betekent dat het resultaat uit deze enquête het kapitalistisch neoliberalisme verheerlijkt en mensen, die zoals ik naar de wereld kijken, niet meeneemt. https://nl.surveymonkey.com/r/XJ2KBN2 en https://nos.nl/collectie/13999/artikel/2582111-29-oktober-naar-de-stembus-geef-nu-alvast-je-mening-over-de-politiek
Mensenrechten
6 23 De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken Jose Manuel Albares gaat in Brussel de EU-ministers vragen om een onmiddellijke opschorting van het associatieverdrag tussen de EU en Israël. Volgens Albares is “de tijd van woorden en verklaringen voorbij” en “hebben de Palestijnen in Gaza geen tijd meer te verliezen” [De nog overgebleven Palestijnen, wel te verstaan; GjH]. Hij vervolgde: “Wanneer het associatieverdrag gebaseerd is op mensenrechten, is het de normaalste zaak van de wereld dat we dat associatieverdrag vandaag onmiddellijk opschorten en verdergaan tot de orde van de dag.” Ook heeft Albares opgeroepen tot een embargo op de verkoop van wapens aan Israël en “het uitbreiden van de lijst van mensen, die sancties opgelegd krijgen, voor iedereen die de tweestatenoplossing wil dwarsbomen.” De Spaanse minister zei daarbij dat Europa “moed moet tonen ten gunste van de vrede en het internationaal recht” en de waarden moet verdedigen waar het voor zegt op te komen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2572164#UPDATE-container-86986676
6 24 Het mensenrechtenbureau van de Verenigde Naties heeft uitgehaald naar Israël voor de situaties bij uitdeellocaties voor voedsel van de omstreden organisatie Gaza Humanitarian Foundation (GHF). Er zijn bij de uitdeellocaties al ruim 400 Gazanen gedood en zeker 3.000 gewond geraakt; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6360150/vn-gazanen-hebben-onmenselijke-keuze-tussen-verhongeren-of-gedood-worden.html
6 25 Ierland wordt het eerste land in Europa dat wetgeving introduceert om handel met de bezette Palestijnse gebieden te verbieden. Het hoopt dat dit andere landen inspireert om hetzelfde te doen, omdat de Ierse overheid het belangrijk vindt dat elk land alle middelen inzet, die het tot zijn beschikking heeft. Hiermee kondigde de Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Harris dinsdag een nationaal handelsverbod aan met illegale Israëlische nederzettingen, dat vooralsnog een unicum zou zijn binnen Europa; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/25/ierland-kondigt-handelsverbod-met-israelische-nederzettingen-aan/
7 04 Europese banken en verzekeraars en hun bestuurders kunnen juridisch aansprakelijk gesteld worden voor hun blijvende financiering aan bedrijven, die betrokken zijn bij de Israëlische bezetting en genocide in Palestina. Daardoor riskeren bijvoorbeeld AXA en BNP Paribas vervolging; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/04/vn-rapporteur-francesca-albanese-bnp-paribas-en-axa-riskeren-vervolging-voor-financiering-genocide-in-gaza/
7 05 De Britten verliezen hun burgerrechten. Duizenden mensen in Groot-Brittannië werden vanmorgen wakker en ontdekten dat ze sinds de afgelopen nacht worden gezien als criminelen, omdat ze een protestgroep hebben gesteund, die rode verf op vliegtuigen spuit en de grootste wapenfabrikant voor Israël wil ontregelen. Maar de meesten zullen niet ophouden met vechten voor de verdediging van fundamentele rechten op vrije meningsuiting, waartegen je ook wilt protesteren; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2573830-arrestaties-bij-betoging-voor-net-verboden-pro-palestijnse-actiegroep-in-londen
7 16 De Hind Rajab Foundation (HRF) roept de Belgische regering op de diplomatieke accreditatie van kolonel Moshe Tetro per direct in te trekken en hem onmiddellijk uit te wijzen. ‘Tetro’ is een afkorting van zijn Georgische familienaam Tetroashvili. België dreigt, wanneer het dergelijke personen ongestraft blijft toelaten op zijn grondgebied, medeplichtig te worden aan internationale misdaden. Tevens doet de HRF een oproep tot het internationaal strafhof om tegen hem een internationaal arrestatiebevel uit te vaardigen. Kolonel Tetro wordt verdacht van individuele strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, onder de Artikelen 6, 7 en 8 van het Statuut van Rome.
Hij was rechtstreeks betrokken bij de organisatie van de systematische beroving van de Palestijnse burgerbevolking in Gaza door hen elke toegang tot brandstof, medische voorraden, voedsel en water te ontzeggen. Dat droeg rechtstreeks bij aan de hongersnood, die momenteel door meerdere VN-agentschappen als ‘catastrofaal’ wordt bestempeld; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/16/belgische-regering-weigert-verdachte-oorlogsmisdadiger-uit-te-wijzen/
7 17 De recente bezuinigingen op internationale hulpfondsen, waaronder het drastisch inperken van de Amerikaanse hulporganisatie USAID leggen structurele fouten in het mondiale hulpsysteem bloot. Het schrappen van tot wel $ 50 miljard aan hulp voor het Globale Zuiden, gevolgd door vergelijkbare stappen in Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, leidt tot een humanitaire crisis: de VN ontving halverwege 2025 slechts 13% van het benodigde budget voor aids/hiv-medicatie, vaccinaties en voedselhulp; door Dan Gay. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/17/ontwikkelingshulp-is-stuk-wat-nu/
7 24 De wreedheden van de afgelopen 21 maanden [die in Palestina door Israël gepleegd worden; GjH] zijn geen plotselinge afwijking, maar het resultaat van decennialang beleid om het Palestijnse volk te verdrijven en te vervangen. Tegen deze achtergrond is het onvoorstelbaar dat politieke fora, van Brussel tot New York, nog steeds debatteren over de erkenning van de staat Palestina. Niet omdat dit onbelangrijk is, maar omdat staten al 35 jaar lang doen alsof ze ‘investeren in de Palestijnse Autoriteit’, talmen en daadwerkelijke erkenning weigeren, terwijl ze het Palestijnse volk overleveren aan de meedogenloze, roofzuchtige, territoriale ambities en de onbeschrijfelijke misdaden van Israël.
Ondertussen is ‘Palestina’ in het politieke discours gereduceerd tot een ‘humanitaire crisis’, die voor onbepaalde tijd moet worden beheerd, in plaats van de erkenning dat het hier om een politieke kwestie gaat; onrecht, dat een krachtige en principiële oplossing vereist: een einde aan de apartheid, aan de permanente bezetting en de huidige genocide. En het is niet de wet, die heeft gefaald, maar de politieke wil, die in gebreke is gebleven.
Als Europeaan vrees ik wat de regio en haar instellingen voor velen zijn gaan symboliseren: een broederschap van staten, die het internationaal recht prediken, maar zich meer laten leiden door een koloniale mentaliteit dan door principes. Staten, die optreden als vazallen van het imperium van de Verenigde Staten van Amerika, zelfs als dat ons van ellende naar ellende, van oorlog naar oorlog voert, en als het om Palestina gaat: van stilzwijgen naar medeplichtigheid. Maar de aanwezigheid van [enkele; GjH] Europese landen op deze bijeenkomst toont aan dat een andere weg mogelijk is. (…) Miljoenen mensen kijken toe en hopen op leiderschap, dat een nieuwe wereldorde kan doen ontstaan, geworteld in collectieve bevrijding, menselijkheid en rechtvaardigheid. (…) Voor de Palestijnen, en vooral voor de Palestijnen in Gaza, is deze vraag van existentieel belang. Maar ze geldt [eigenlijk feitelijk; GjH] voor de mensheid als geheel; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Inzichten’, ‘Wereldverhalen’ en ‘West-Azië’.
731 Wanneer ik niets zou doen tegen al het onrecht dat we vandaag letterlijk op onze mobieltjes kunnen zien, aldus politica bij Vooruit De Ruysscher, zou ik me nog dieper schamen. Ik geloof echt dat je áltijd iets kunt doen. Dat begint bij de regering ter verantwoording te roepen en je uitspreken; door Ismay van der Klei in gesprek met Katrien De Ruysscher. Zie ook ‘7 31’ onder het kopje Inzichten. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/katrien-de-ruysscher-om-onrecht-aan-te-kaarten-moet-je-geen-activist-zijn/
8 01 Dimitri Van Den Meerssche is professor aan de Queen Mary University in Londen en gespecialiseerd in internationaal recht. Hij stelt dat de Belgische regering Israël verkiest boven het internationaal recht; door Dominique Willaert in gesprek met Van Den Meerssche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/01/dimitri-van-den-meerssche-de-belgische-schuift-het-internationaal-recht-opzij-voor-israel/
8 06 Boycotbeleid is meer dan symboliek. Het geeft concreet gestalte aan mensenrechten en vertolkt het respect voor internationale verdragen. In de praktijk vergt het veel onderzoek èn een stevige ruggengraat om vol te houden, ook als het moeilijk loopt of er tegenwind waait. Het is bijzonder verontrustend, dat in België [hoe zit dat in Nederland? GjH] de helft van alle politiezones gebruik maakt van Israëlische softwaretoepassingen. En dat is zeker geen argument om vanuit Gent weg te kijken; door schepen Hafsa El-Bazioui. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/het-juiste-doen-is-geen-symboolpolitiek/
8 08 De heer Mohamed Khatib is niet beschuldigd van een misdaad, maar zijn misdaad is dat hij een Palestijn is die zich uitspreekt; door Een Andere Joodse Stem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/een-andere-joodse-stem-nee-tegen-politieke-censuur-van-palestijnse-vluchtelingen/
8 14 Het is bijna ondenkbaar, maar we moeten er toch aan wennen: een familie met 3 jonge kinderen wordt in het hart van Brussel zonder onderdak gelaten; door Vluchtelingenwerk Vlaanderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/gezinnen-met-jonge-kinderen-op-straat-door-nieuwe-opvangregels/
8 28 Op de bijeenkomst van SOS Gaza op Marktrock in Leuven sprak Yousra Benfquih deze lezenswaardige, vlijmscherpe j’accuse (ik beschuldig) uit: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/28/yousra-benfquih-op-sos-gaza-de-rode-lijn-jaccuse-wie-haar-nu-pas-trekt/
9 01 Anderhalve maand geleden, op 15 juli, kwamen de Europese ministers Buitenland opnieuw samen in Brussel. Op de agenda stond ‘het voortbestaan van het Associatieverdrag tussen de Europese Unie en Israël’. Het was niet de eerste, en het zal helaas ook niet de laatste keer zijn, want ondanks het voortdurende Israëlische staatsgeweld, was er van opschorting geen sprake. Onze Europese leiders blijven ongestoord samenwerken met een genocidale en koloniale bezettingsstaat. Het is cynisch, maar maakt ook duidelijk dat macht pas macht inlevert, wanneer ze daartoe gedwongen wordt.
Op 30 juli stelde de Europese Commissie voor om de Israëlische deelname aan het Horizon Europe-programma, het belangrijkste Europese programma voor onderzoek en innovatie, gedeeltelijk op te schorten. Dat is opvallend, want Israël kreeg de afgelopen jaren juist méér middelen uit dit programma dan elk ander Europees land. Ook België schaarde zich achter het voorstel. Dat is niet onbelangrijk, aangezien dergelijke fondsen “de zuurstofpijpleiding van de Israëlische academische wereld vormen”, zoals de Israëlische antropoloog en schrijfster Maya Wind recent herhaalde. Dat dit voorstel er nu komt, heeft in de praktijk minder met een moreel ontwaken te maken dan met de onmogelijkheid om nog langer het onverdedigbare te verdedigen. De huidige bocht van de Commissie is vooral een poging om haar greep in een veranderende wereldorde te behouden. De boycot was immers al ingezet.
“Europa, waar ze nooit uitgepraat raken over de mens, maar ze toch in alle uithoeken van de wereld afslacht”, schreef de Frans-Martinikaanse psychiater en vrijheidsstrijder Frantz Fanon nog in zijn boek “Les Damnés de la Terre” (1961, uitgegeven door Éditions Maspero). Ook professor Jan Orbie benadrukt hoe het Europese vredesnarratief niets meer is dan een mythe. De Europese constructie zat vanaf haar oorsprong diep geworteld in een koloniaal-kapitalistische en racistische logica. Dat is de ongemakkelijke waarheid waar ook Fanon op wees, en die het Europese project tot op de dag van vandaag achtervolgt.
Het afschaffen van het EU-Israël Associatieverdrag is noodzakelijk. Het is inderdaad een daad van rechtvaardigheid jegens het Palestijnse volk, maar het zou ook een eerste stap kunnen zijn in het afbreken van het oude Europa; een Europa waar economische belangen, machtsbelangen en overheersing centraal staan. In de strijd om de afschaffing van onze Europese medeplichtigheid schuilt dus tegelijk een strijd om een ander en beter Europa, waar ‘nooit meer’ ècht ‘nooit meer’ betekent; door Albina Fetahaj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/01/europa-voorbij-het-eu-israel-associatieverdrag/
9 17 Twee Inheemse vrouwen uit Noord-Amerika reizen mee met de Global Sumud Flotilla. In een brief leggen ze uit dat ze in Gaza dezelfde koloniale onderdrukking herkennen, die hun volk al eeuwen treft, en dat hun strijd daartegen nauw verbonden is met die van de Palestijnen; door Katrien Demuynck en Laura De Vos. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/17/onze-strijd-is-dezelfde-inheemse-vrouwen-varen-mee-voor-gaza/
9 19 Georges Abdallah is een atheïstische communistische Arabier, die alle clichés over fanatiek moslimterrorisme ontkracht. Na 41 jaar gevangenschap in Frankrijk kwam hij vrij, 22 jaar nadat hij vrijgelaten had moeten worden, wat door opeenvolgende Franse regeringen onder druk van de Verenigde Staten van Amerika telkens weer werd ‘uitgesteld’. Richard Medhurst vroeg hem in Libanon naar zijn motivatie en zijn versie van de oorzaken voor zijn vonnis en zijn gevangenschap. Eerste onderwerp onder https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/tegendraads-leesvoer-georges-abdallah-jeffrey-sachs-de-leugens-van-7-oktober-en-wielrennen-als-propaganda/
Militarisme
6 18 Met het programma ReArm/Readiness 2030 aast de Europese Unie op geopolitieke macht onder de dekmantel van vrede. Europarlementslid Ozlëm Demirel traceert de historiek van de Europese militarisering, die de wereld onveiliger maakt. Demirel verzet zich zowel tegen de militarisering van Europa als tegen de NAVO. Zij strijdt voor vrede, inclusief sociale zekerheid. Zij roept de werkende klasse op om zich niet als pionnen op het geopolitieke schaakbord te laten misbruiken. Geïnspireerd door Karl Liebknecht (1871-1919), spoort zij vredesactivisten aan om een krachtiger standpunt in te nemen tegen de voortschrijdende militarisering; door André Crespin en Ozlëm Demirel (Die Linke). https://lavamedia.be/de-europese-unie-op-weg-naar-oorlog/
6 21 De aanval van Israël op Iran (begonnen op 13 juni jl.), die volgens het internationaal recht illegaal is, zou ondenkbaar zijn zonder de steun van de EU, de NAVO en de Verenigde Staten van Amerika. Sterker nog, de VS onderhandelde tot op het allerlaatste moment met Iran over diens nucleaire programma, terwijl al over de militaire aanval besloten was. Ogenschijnlijk om een vals gevoel van veiligheid te creëren.
Het lijkt erop dat de VS heeft gekozen voor een mondiale 3-frontenoorlog om de VS-hegemonie te verdedigen tegen de BRICS+-landen en het mondiale Zuiden. Het voeren van een 3-frontenoorlog vereist een enorme militaire opbouw. Op de komende NAVO-top in Den Haag wordt verwacht dat een nieuw defensie-uitgavendoel van 5% [3,5% aan militaire plus 1,5% aan civiele uitgaven; GjH] van het bbp wordt aangenomen; een verdubbeling van de huidige uitgaven tot zo’n € 3000 miljard. Reeds [vandaag vorig jaar; GjH] overtroffen de gecombineerde militaire uitgaven van de Europese NAVO-leden die van Rusland met een factor 4.
Deze extra-NAVO-bewapening draait niet om verdediging. Het gaat erom dat de NAVO in staat wordt gesteld om een wereldoorlog tegen China, Iran en Rusland tegelijkertijd te voeren. De NAVO heeft uitgebreide militaire infrastructuur opgebouwd rond de Oostzee. Het strategische doel van de NAVO is Rusland de toegang tot de Oostzee te ontzeggen, waarmee een geopolitieke realiteit sinds de tijd van Peter de Grote (1672-1725) ongedaan wordt gemaakt. De illusie is dat Rusland economisch geruïneerd kan worden en opgesplitst in 3 kleinere staten blijft een drijvende kracht achter deze strategie. Ze probeert het oorlogsgebied tegen Rusland uit te breiden door bevroren conflicten uit de Koude Oorlog nieuw leven in te blazen – zoals de kwestie van de maritieme toegang tot de Oostzee van Rusland. Het doel in West-Azië is Iran uit te schakelen als strategische bondgenoot van China en Rusland, en de Chinese oliebevoorrading te ontregelen. Op het 3de front in Oost-Azië concentreert de VS zijn strijdkrachten om China uit te dagen. Net zoals Duitsland en Oekraïne in Europa worden regio’s en staten, zoals de Filipijnen, Japan en Taiwan, uitgebouwd tot anti-China-frontlinielanden. De extra-NAVO-bewapening voor een wereldoorlog-op-3-fronten gaat onvermijdelijk gepaard met een sociale aanval tegen de eigen bevolking. De echte winnaars van deze ontwikkeling zijn grote investeringsfirma’s van de VS, zoals BlackRock; door Sevim Dagdelen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/21/vijf-stellingen-over-de-wereldoorlog-en-de-navo-top/
6 22 Naast de NAVO-landen zitten ook delegaties uit Australië, Japan, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea bij de komende NAVO-bijeenkomst in Den Haag aan tafel; de zogeheten ‘Indo-Pacific Four’. De NAVO, in het leven geroepen ter militaire bescherming van West-Europa, ziet in Azië dus ook een militaire bedreiging. Jazeker, want de ‘toenemende militaire assertiviteit van China’ verklaart dit aanschuiven; door Anoma van der Veere en Meike Wijers. Naar mijn inschatting maakt de NAVO-agressie en de geïntensiveerde omsingeling China nerveus. De idee, dat je een machtsevenwicht niet moet verstoren, wordt – na het eerder in Europa te verstoren met een oorlog op Europees grondgebied tot gevolg – nu ook in Azië op de proef gesteld. https://nos.nl/collectie/13989/artikel/2572112-ook-landen-uit-indo-pacific-bij-navo-top-den-haag-china-maakt-partijen-nerveus
6 22 President Donald Trump spreekt van een grootse overwinning na de bombardementen op Iran, maar achter de retoriek schuilt een opmerkelijke mislukking. Het is namelijk allemaal theater; de Verenigde Staten van Amerika hebben in Iran 3 lege plaatsen gebombardeerd. De politiek van Trump riekt naar een politiek van wanhoop. Wat deze nacht gebeurde, bevestigt dit nog eens.
De economie van de VS verliest dag op dag terrein. De industrie is nog maar een fractie van wat ze was en in de vooruitgang van de nieuwe technologieën is China de VS al voorbij gestreefd. Op het internationale toneel raakt de VS ook steeds geïsoleerder. Ze verliest overal haar invloed en vrienden [met uitzondering van de Europese Unie, c.q. de Europese NAVO-landen; GjH]. De BRICS+, een samenwerkingsfront van het Globale Zuiden, wint aan economische kracht en leden. De economische achteruitgang van de VS en het verlies aan internationale invloed zijn op termijn catastrofaal voor de VS. Dat verklaart [wellicht; GjH] de opstelling van Trump: een ultra agressieve, [haast; GjH] fascistische politiek, die in het binnen- en buitenland de regels overboord gooit. Uitgerekend de Amerikaanse inlichtingendiensten èn het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) hebben recent nog aangegeven dat er geen bewijs bestaat dat Iran een actief atoomwapenprogramma uitvoert.
Volgens onderzoeksjournalist Ben Norton is de oorlog tegen Iran vooral bedoeld om China te verzwakken en de wereldhegemonie van de VS te versterken; door Marc Vandepitte en door Peter Franssen. Het eerste artikel ontrafelt de ‘meest onnozele operatie’ uit de militaire geschiedenis van de VS en onthult de diepere politieke wanhoop die erachter schuilgaat. Het tweede artikel onthult hoe de recente bombardementen deel uitmaken van een bredere, gecoördineerde strategie en waarom die nu plaatsvindt;. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/22/iran-en-de-theateroorlog-van-trump/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/22/waarom-de-vs-nu-toeslaat-de-verborgen-agenda-achter-de-aanval-op-iran/
6 26 Het gebruik van atoomwapens veroorzaakt onnoemelijk veel menselijk leed. Daarom zou het VN-verdrag van 7 juli 2017, dat atoomwapens verbiedt (van kracht sinds 22 januari 2021), wereldwijd moeten worden aanvaard en toegepast. Deze oproep van de ‘Peace Boat’ in Zeebrugge staat haaks op het discours van oorlogszuchtige leiders, die de wereld van vandaag opnieuw op de rand van vernietiging brengen; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/community/hiroshima-en-fukushima-rijmen-niet-toevallig/
6 27 Wat begon als een regionale alliantie werft, nu het zich voorbereidt op een 3‑fronten-oorlog, ook Australië, Japan en Zuid-Korea. Deze overmoed versnelt de crisis binnen de NAVO, nu lidstaten hun soevereiniteit uit handen geven aan de Verenigde Staten van Amerika. Sinds de top in Washington vorig jaar, omschrijft de NAVO zichzelf als een mondiale alliantie. Op de NAVO-top in Den Haag hebben regeringsleiders en staatshoofden ingestemd met de meest ingrijpende aanval op de Europese verzorgingsstaat sinds de Tweede Wereldoorlog. President Donald Trump geeft de orders en Europa volgt gedwee. De huidige bewapeningsgolf wordt verdedigd met verwijzingen naar vergelijkbare defensie-uitgaven in de jaren ’60 en ’70, maar toen kende West-Duitsland nog een economische groei van gemiddeld 6,4% per jaar. Nu was dat 0,2% in 2024 en deze krimp zet zich door in 2025. Verwijzen naar het verleden vertekent de hedendaagse militarisering, die slechts kan eindigen in oorlog en overheersing. De NAVO wil [landen dat de VS; GjH] wereldwijd haar wil aan alle landen oplegt. Leiders juichen het vernietigen van het Iraanse nucleaire programma toe, terwijl Iran, als ondertekenaar van het non-proliferatieverdrag, daar juist wèl recht op heeft. Het is een neokoloniale overheersing. De massale extra bewapening van de NAVO draait niet om verdediging, maar is een voorbereiding op een 3-fronten-oorlog. De NAVO noemt de Israëlische en VS-aanvallen op Iran ‘defensief’. Dit is een flagrante verdraaiing van de feiten.
Lid zijn van de NAVO betekent afstand doen van soevereiniteit. Vandaag sluit de top elk zelfstandig economisch, fiscaal of sociaal beleid uit — armoede wordt voorgeprogrammeerd. NAVO-diplomatie begint steeds meer op een misdaadsyndicaat te lijken. Meer Europese defensie-uitgaven betekenen niet meer Europese invloed — ze dienen enkel de VS-alleenheerschappij. De EU fungeert als onderafdeling van de NAVO. Een zelfstandige buitenlandse of veiligheidsstrategie van Europa is er niet; door Sevim Dagdelen, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/27/acht-stellingen-over-de-uitkomst-van-de-navo-top-in-den-haag/
7 01 Aan het einde van de jaarlijkse NAVO-top in juni 2025 werd duidelijk dat het in Den Haag allemaal om het geld te doen was. Het slotcommuniqué was waarschijnlijk met 427 woorden het kortste van alle NAVO-toppen – het telde slechts 5 punten, waarvan dan nog twee over geld en een om gastland Nederland te bedanken. Deze keer was er geen gedetailleerde informatie over deze of gene dreiging. Het was duidelijk dat de Verenigde Staten van Amerika gewoonweg geen waslijst van NAVO-obsessies wilden toestaan. In plaats daarvan was het een andere obsessie van de VS, die de overhand kreeg: dat Europa zijn militaire uitgaven moet verhogen om het beschermende schild van de VS rond het continent te compenseren. Door akkoord te gaan met een verhoging van hun militaire uitgaven tot 5% van hun bruto binnenlands product (bbp) hebben de Europese landen zichzelf voor een reeks [financiële; GjH] problemen gesteld. Het eerste probleem is dat ze het geld uit hun krappe begrotingen moeten zien te halen. Het tweede dat Europa niet over de productielijnen beschikt om raketten en tanks in het vereiste tempo te produceren. En het veruit belangrijkste probleem heeft niets te maken met bedreigingen voor Europa of met de Europese grenzen, maar met China. In het Strategisch Concept 2022 van de NAVO wordt China beschouwd als ‘een systemische uitdaging voor de Euro-Amerikaanse veiligheid’, omdat de VS China ziet als hun belangrijkste rivaal; niet in militaire termen, maar als een bedreiging voor de economische dominantie van de Amerikaanse multinationale bedrijven; door Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/01/de-dure-hallucinaties-van-de-navo/
7 02 Tijdens een overweldigende militaire aanval is begonnen met de opbouw van Gaza en het uitrollen van een ruimtelijke planning voor de rest van Palestina. De – gezien de financiële banden bedenkelijke – RAND Corporation (research and development), één van de meest invloedrijke Amerikaanse denktanks, deed een voorstel. Het gaat hier geenszins om vrede, het plan voor ‘een economisch welvarend Palestina’, met de titel “From Camps to Communities. Post-Conflict Shelter in Gaza.” (Van kamp tot gemeenschap. Onderdak na het conflict in Gaza). Samen met het voorstel “The Spatial Vision for Palestine: A Long-Term Plan That Can Begin Now.” (Een ruimtelijk visie voor Palestina. Een lange-termijnplan dat nu al van start kan gaan) vormen ze één geheel. Het omvat niets anders dan medeplichtigheid aan [en profiteren van; GjH] genocide. De plannen van Trump voor de Gaza Rivièra en de hele regio blijken geen onschuldige spielerei. Het pad naar de ‘duurzame vrede’ van de RAND Corporation leidt wel degelijk over onmetelijke puinvelden die straks, later, ooit, wie weet wanneer, misschien, zullen worden geruimd. Fase 1 van de bouwplannen, met name de afbraakwerken, kan men al afvinken. Daar hebben de aanhoudende bombardementen voor gezorgd; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/02/een-masterplan-voor-palestina-dat-verkocht-wordt-als-vrede/
7 12 De Utrechtse coördinator van De Nieuwe Vredesbeweging vroeg mij een reflectie te geven op ‘Het Manifest’. Ik schreef haar vandaag dat de inleiding van het manifest wat mij betreft scherper kan, in die zin dat de wereld met een immens probleem geconfronteerd wordt (dat zou mijns inziens de strekking van de ‘Inleiding’ moeten zijn):
Er zijn vier grote spelers, te weten China, India, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. Ik benader mijn pacifistische standpunt op ons aandeel, want die bijdrage is de enige waarop ik invloed kan uitoefenen. Doordat de Verenigde Staten van Amerika een gigantisch begrotingstekort hebben opgebouwd, en zich door dolarisering afhankelijk gemaakt hebben van alleenheerschappij op het toneel van de wereldhandel, kan zij haast niet anders dan alle landen met een linkse signatuur sancties opleggen en met militaire middelen overal ter wereld blijvende macht afdwingen. Linkse regiems wensen te investeren in gezondheidszorg, nutsvoorzieningen voor energie en onderwijs en het verhogen van de levensstandaard van haar bevolking en geen neoliberale vrije markt en geen buitenlandse (Amerikaanse) investeringen, dus sanctioneert de VS dergelijke landen overal ter wereld. Zo’n 40% van het legermaterieel op onze aarde staat onder Amerikaans gezag, want daarin heeft de VS de afgelopen 4 decennia enorm geïnvesteerd. De Europese Unie en de Europese NAVO-landen volgen sinds de Tweede Wereldoorlog economisch, militair en politiek gedwee de weg die de VS ons wijst, alsof de indeling van invloedsferen, zoals tijdens die oorlog is vastgelegd, nog altijd voortduurt; zelfs nu de VS een genocide in Palestina steunt en China militair bedreigt (Militair bedreigt China noch de VS, noch Europa). Wij zijn daarentegen van mening dat we de staatsinrichting en staatsvormen van andere landen moeten eerbiedigen, en bepleiten geweldloos overal ter wereld de handhaving van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Wij bepleiten coöperatief handelen en samenwerking op het wereldtoneel, en streven naar het bereiken van een duurzame vrede, omdat wij niet kunnen geloven dat we met onderdrukking en oorlogen ooit een rechtvaardige wereldorde zullen bereiken; rechtvaardigheid geheel in lijn met de statuten van de Verenigde Naties.
Wat de inleiding betreft verzet ik mij tegen “een ander geluid”, al wordt de inkleuring van dat andere in het manifest verduidelijkt. Dat moet volgens mij ‘een pacifistisch geluid’ zijn.
1. Zet in op diplomatie en de-escalatie Jammer dat het manifest zich hier beperkt tot de Westers ‘interessante’ brandhaarden; bijvoorbeeld Afghanistan, Congo, Jemen, Syrië en Zuid-Soedan worden niet genoemd.
2. Verlaag militaire uitgaven Naar mijn mening moeten we toewerken naar een strikt defensief militair beleid en al onze ter beschikking staande middelen aanwenden op de voorbereidingen om wereldwijd een duurzame vrede te bereiken (geen militair afgedwongen repressie en al helemaal niet om ons kolonialisme voort te zetten en onze heerschappij in de wereld te handhaven).
3. Investeer in een eerlijkere toekomst Mee eens.
4. Kernwapens weg “is nog steeds hoog” moet volgen mij zijn ‘wordt steeds hoger’ (aldus de Amerikaanse nucleaire waakhond ‘Atomic Scientists’; met 4 01 (Sampol) en 6 16 (De Wereld Morgen) uit mijn Lentedagboek). Verder mee eens.
5. Leg wapenexport aan banden Mee eens
6. Geen herinvoering dienstplicht Mee eens
7. Stop militarisering Mee eens
7 14 Op 24-25 juni werd in Den Haag de jaarlijkse NAVO-top met alle NAVO-lidstaten gehouden. Rein van Gisteren laat met deze terugblik zijn licht schijnen op een aantal aspecten van die top, die door mainstream-commentatoren werden verzwegen, te weten dat de 32 NAVO-lidstaten in hun Haagse slotakkoord dit keer 2 funderende principes hebben weggelaten: mensenrechten en vrede… https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/14/waar-onze-regeringsleiders-over-zwegen-tijdens-navo-top-den-haag/
7 16 Tijdens een telefoongesprek met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op 4 juli zou president Donald Trump hebben voorgesteld om met Amerikaanse wapens Moskou aan te vallen. Trump vroeg ook expliciet of Oekraïne zelfs Sint-Petersburg kon raken, wanneer de VS langeafstandswapens zouden leveren. Zelensky antwoordde bevestigend: “Absoluut. We kunnen het als u ons de wapens geeft.” Een dag eerder verklaarde Trump tegenover journalisten dat Oekraïne ‘Moskou niet moet aanvallen’ en dat de VS ‘niet van plan is om langeafstands-wapens te leveren’. Die publieke verklaringen lijken nu slechts bedoeld om de schijn van diplomatie te wekken. Na het gesprek kreeg Zelensky in Rome een lijst met mogelijke langeafstandswapens, die via Europese bondgenoten geleverd zouden kunnen worden. Deze constructie zou Trump in staat stellen om het Congres in eigen land te omzeilen. Officieel blijft de VS immers afkerig van directe wapenleveringen, wanneer die als escalatie kunnen worden gezien.
Deze uitwisseling is des te opvallender omdat Trump tijdens zijn campagne beloofde om ‘vrede te brengen’ en om de oorlog in Oekraïne snel te beëindigen. Hij had zelfs beweerd dat hij dit ‘in één dag’ kon doen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/16/breaking-trump-vroeg-zelensky-of-hij-moskou-kon-raken/
7 30 Er moet een element zijn dat, tegen de druk van de verschrikkelijke bekende waarheid in, krachtig blijft werken; een excuus dat Westerse politici toestaat niet door de grond te zakken van schaamte en de ware motieven van hun tolerante houding tegenover Israël* te blijven maskeren. Dat element is Hamas.
Ofwel aanvaardt men het bestaansrecht van zionistisch Israël, ofwel erkent men het bestaansrecht van Palestina. Die twee gaan niet samen, aangezien de zionistische Israëlische agenda synoniem is met de ontkenning van het Palestijns bestaansrecht. Dat hebben decennialange kolonisering, gewelddadige onderdrukking en etnische zuivering intussen wel duidelijk gemaakt. Alle verzet van Palestijnse kant, ook hun oorlogsmisdaden(!), vertrekken vanuit dat historisch kader. Hamas demoniseren als louter een terreurorganisatie, komt neer op gebrek aan kennis over deze organisatie (hetgeen in het artikel kort wordt recht gezet) en de weigering rekening te houden met het kader waarin met name het niet-civiele onderdeel van Hamas opereert. Hoe men het ook wend of keert, er is maar één oplossing: de ontbinding van de zionistische staat Israël, het veroordelen van haar racistische agenda en de erkenning door Israël van het onrecht dat het de Palestijnen heeft aangedaan. En voor haar Westerse bondgenoten de erkenning van hun medeplichtigheid aan alle onrecht, dat Israël begaan heeft. Alleen dan kan een begin worden gemaakt met het bouwen aan een samenleving waarin alle burgers dezelfde rechten hebben, restitutie en verzoening. Dat lijkt vandaag ideologisch onhaalbaar, maar het is de enige weg naar vrede; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/30/het-ultieme-excuus-dat-hamas-heet/
* Het ware motief is – uiteraard (en in elk geval volgens de schrijver dezes) – om geen spanning op te roepen in de relatie tussen de Europese landen en de Verenigde Staten van Amerika.
8 04 Nederland betaalt € 500 miljoen voor een steunpakket met Amerikaanse luchtverdedigingssystemen, munitie en ander militair materieel voor Oekraïne. Met deze bijdrage is Nederland het eerste NAVO-land dat een steunpakket koopt voor de zogeheten Prioritised Ukraine Requirements List (PURL), een lijst waarop Oekraïne aangeeft welk militair materieel het hardst nodig is. Die lijst is bedacht door de Amerikaanse president Trump [en NAVO-baas Rutte dat staat er, maar dat is uiteraard niet waar; GjH], om ervoor te zorgen dat niet de Verenigde Staten van Amerika, maar de andere NAVO-lidstaten betalen voor de leveranties aan Oekraïne; door NOS Nieuws. Zie ‘7 30’ onder dit kopje om te begrijpen waarom dat laatste belangrijk is. https://nos.nl/artikel/2577580
8 04 Belgische banken beschouwen investeringen in atoomwapens voortaan als een essentieel [en dus ‘normaal’; GjH] onderdeel van de Europese defensiestrategie. Zo gaat het kapitaal van burgers gebruikt worden om atoomwapens te financieren; door Thibault Coigniez. https://apache.be/2025/08/04/beleggen-bom-niet-langer-taboe-voor-belgische-banken
8 06 Militaire en politieke woordvoerders in de Verenigde Staten van Amerika doen niet langer moeite te ontkennen dat Japan zich al had overgegeven, en dat de atoombommen heel andere doelen dienden dan de overgave van Japan: het uittesten van 2 verschillende soorten atoombommen op minderwaardig menselijk proefmateriaal en de bedreiging van de Sovjet-Unie (en de rest van de wereld); door Alan Macleod. https://www.mintpressnews.com/hiroshima-nagasaki-us-nuclear-lies/290336/
8 06 De atoomwapen-arsenalen groeien 80 jaar na Hiroshima en Nagasaki weer. Wat ooit ‘nooit meer’ heette, wordt vandaag als ‘noodzakelijk’ verkocht. Terwijl de wereld zich herbewapent, verdwijnt ontwapening voor atoomwapens van de agenda – zogenaamd in naam van de veiligheid, maar het tegendeel is de werkelijkheid; door Youna Mulock Houwer. Mijns inziens geldt dit ook voor de toename van bewapening met conventionele wapens. Atoomwapens zijn, dat ben ik met Mulock Houwer eens, nòg bedreigender. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/80-jaar-na-hiroshima-hoe-de-wereld-zich-opnieuw-bewapend-met-kernbommen/
9 01 Dat er op 15 augustus jl. in Alaska een ontmoeting plaatsvond tussen de presidenten van Rusland en de Verenigde Staten van Amerika is op zich een ‘historisch moment’ te noemen. Het was de eerste keer sinds de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022 dat president Vladimir Poetin werd uitgenodigd in een NAVO-land. Maar in Alaska ging het niet alleen over Oekraïne. Poetin maakte daags voordien duidelijk dat hij de topontmoeting ook ziet als een kans om New START (het bilateraal akkoord tussen Rusland en de VS dat een limiet plaatst op het aantal strategische kernkoppen tot elk 1550) te hernieuwen, en als een middel om de relaties met de VS te ontdooien. Samenwerking in het Noordpoolgebied zou ook aan bod komen. Rusland beschikt in tegenstelling tot de VS over een grote vloot ijsbrekers, waar het Witte Huis graag een beroep op zou doen voor de doorgang van zijn scheepvaartverkeer langs de Noordpool, die door de klimaatverandering meer bevaarbaar wordt. En beide landen azen op de grondstoffen in dat gebied en hielden eerder al een overleg over de ontginning ervan. De VS ziet samenwerking in het Noordpoolgebied als een manier om Rusland los te weken van China, terwijl Rusland ook graag zijn groeiende economische en technologische afhankelijkheid van China wil afbouwen. Hoewel er niet veel informatie verspreid werd over het aandeel van deze en nog andere thema’s op het topoverleg, is het duidelijk dat zeker van de kant van Moskou gestreefd wordt naar een normalisering van de betrekkingen met Washington.
Er kwam geen afspraak over een staakt-het-vuren in Oekraïne, hoewel president Donald Trump gedreigd had met sancties wanneer Moskou daar geen werk van zou maken. De VS-president zou daarna nog verklaren dat er gauw een bilaterale ontmoeting zal plaatsvinden tussen Poetin en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, gevolgd door een tripartiete ontmoeting tussen hemzelf, Poetin en Zelensky. Die laatste is daartoe bereid, maar dan wel op voorwaarde dat zijn Westerse bondgenoten het eens worden over veiligheidsgaranties, die toekomstige aanvallen na een vredesregeling moeten voorkomen. Het Kremlin reageerde oppervlakkig met de woorden dat het bereid was om ‘het niveau van de discussies’ te verhogen. Voor een rechtstreekse topontmoeting tussen Poetin en Zelensky was het volgens Moskou nog te vroeg. Er moet eerst meer duidelijkheid komen over hoe en over wat er onderhandeld gaat worden.
Moskou weigert een onmiddellijk en onvoorwaardelijk staakt-het-vuren, omdat dit in de praktijk zou betekenen dat de posities aan het front worden bevroren. Dat zou Oekraïne in de ogen van Moskou de tijd geven om zijn stellingen te versterken en zijn troepen te reorganiseren en te herbewapenen. Volgens Rusland is dat precies het scenario dat zich afspeelde na het sluiten van het Minsk II-akkoord in 2015. Dat akkoord werd onder andere bemiddeld door Duitsland en Frankrijk om een einde te maken aan het geweld tussen Kiev en de door Rusland gesteunde separatisten in de Donbas, na de verdrijving van de Oekraïense president Janoekovitsj tijdens de Maidan-opstand. Het Minsk II-akkoord voorzag in een staakt-het-vuren en tekende ook een politieke regeling uit, die de Donbas een zekere mate van zelfbestuur zou moeten garanderen. Achteraf verklaarden de toenmalige Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president François Hollande dat het minderen van de gevechten na Minsk II het mogelijk gemaakt had om “kostbare tijd te kopen” om het Oekraïense leger te bewapenen en te trainen. Moskou heeft al vaker laten weten dat het geen herhaling wil van dat scenario en is daarom wantrouwig over een onvoorwaardelijk staakt-het-vuren; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/01/de-moeilijke-weg-naar-vrede-in-oekraine/
9 03 De gezamenlijke defensie-, c.q. oorlogsvoorbereiding-uitgaven van de Europese Unie zijn vorig jaar met bijna 20% gestegen naar € 343 miljard; het hoogste bedrag sinds de European Defence Agency begon met meten; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6367807/europese-defensie-uitgaven-stijgen-naar-recordhoogte-en-groeien-dit-jaar-verder.html
9 18 Tijdens het Jacobidebat, een discussie in de Utrechtse Jacobikerk, vergoelijkte Rutger van der Hoeven de extra uitgaven aan oorlogsvoorbereiding met het argument dat de slagkracht van Europa te gering is, nadat Martijntje Smits benoemd had dat de Europese NAVO-landen 4x meer aan oorlogsmaterieel heeft dan Rusland. Het opmerkelijke aan dit argument is dat het niet genoemd werd nadat Rusland Oekraïne was binnen gevallen en ook niet de jaren daarna, maar dat het pas geldt nadat president Donald Trump dreigde uit de NAVO te stappen, wanneer de Europese landen hun militaire uitgaven niet fors zouden verhogen.
Van der Hoeven bleek ook van mening dat internationale verdragen zouden bijdragen aan vrede, terwijl de reden van het opzeggen van mijn abonnement van zijn Groene Amsterdammer was dat de Groene tot 2 jaar na de inval van Oekraïne geen enkele woord eraan gewijd had dat Nederland en de NAVO het Handvest van de Verenigde Naties niet naleeft door niet aan te dringen op deëscalatie, maar zich achter de Verenigde Staten van Amerika schaart door Oekraïne te willen verdedigen ‘tot de laatste Oekraïener’. https://www.uitagendautrecht.nl/evenement/132082/jacobidebat-tussen-pacifisme-en-oorlog
9 19 De Belgische regering wil jongeren ideologisch beïnvloeden ten gunste van een nieuwe ‘veiligheidscultuur’, zoals afgesproken in het regeerakkoord; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/18/oproepbrief-vrijwillige-legerdienst-pedagogisch-project-voor-militaire-veiligheidscultuur/
Wereldverhalen
6 25 Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Dwight Eisenhower in zijn afscheidsrede (1961), was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen politici en wapenfabrikanten, maar omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: die van de fossiele brandstoffen; door Grace Blakeley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/24/oorlog-olie-en-klimaat-hoe-het-militair-fossiele-complex-de-wereld-in-zijn-greep-houdt/
6 25 Wereldwijd tekent zich een duidelijke tegenstelling af: aan de ene kant het Westerse hegemonisme, aan de andere kant een opkomende, multipolaire tegenmacht. Daartussen bevindt zich een 3de groep landen, die economisch met die tegenmacht meebeweegt, maar politiek op eieren loopt uit vrees voor represailles van de Verenigde Staten van Amerika; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/24/de-verborgen-agenda-achter-trumps-aanval-op-iran/
6 27 Catalonië kreeg onvoorwaardelijke steun, Palestina een lange lijst met voorwaarden. Wanneer nationalistische partijen over zelfbeschikking spreken, gaat het zelden over universele rechten. Het ene volk mag dromen van autonomie, het andere niet; door Tim Albrecht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/27/zelfbeschikking-als-privilege-waarom-catalonie-wel-en-palestina-niet/
6 28 Afrika heeft het grootste potentieel aan wind- en zonne-energie. Daarmee kan het een groene industriële revolutie ontketenen, die welvaart en werk zal creëren. Maar daarvoor zullen Afrika en Europa dan wel hun wederzijdse vooroordelen moeten laten varen, en een diepgaand partnerschap met wederzijds belang moeten aangaan; door John Vandaele in gesprek met Carlos Lopes. https://www.mo.be/interview/carlos-lopes-europa-blijft-de-belangrijkste-partner-van-afrika
7 08 De door het ‘Zuiden’ geleide organisatie BRICS+ blijft zich uitbreiden. Terwijl Israël en de Verenigde Staten van Amerika in juni druk bezig waren met oorlog voeren tegen Iran, kondigde BRICS in alle rust aan dat Vietnam de uitnodiging van de groep ‘om partnerland te worden’ had aanvaard. Met de toevoeging van Vietnam telt de uitgebreide BRICS+ nu 20 leden en partners. De 10 BRICS-leden zijn Brazilië, China, Egypte, Ethiopië, India, Indonesië, Iran, Rusland, de Verenigde Arabische Emiraten en Zuid-Afrika. De 10 BRICS-partners zijn Bolivia, Cuba, Kazachstan, Maleisië, Nigeria, Oeganda, Oezbekistan, Thailand, Vietnam en Wit-Rusland. Het gaat om 56% van de wereldbevolking en 44% van de wereldeconomie, uitgedrukt in gezamenlijke koopkrachtpariteit (KKP).
De VS is er kennelijk niet in geslaagd China en Vietnam te verdelen: Hanoi handhaaft ongebondenheid. Washington is van plan de toeleveringsketens via Vietnam om te leiden. Zo zouden ze China kunnen uitsluiten op een manier die friendshoring wordt genoemd. Washington heeft Amerikaanse bedrijven onder druk gezet om hun investeringen uit China terug te trekken en in plaats daarvan naar Vietnam te verhuizen en zich technologisch los te koppelen van China. Zowel de presidenten Donald Trump als zijn voorganger Joe Biden voer(d)en dit verdeel-en-heersbeleid. Daarmee is het besluit van Vietnam om toe te treden tot BRICS+ een statement. Het bevestigt het onafhankelijke buitenlands beleid en de strategische ongebondenheid van het land; door Ben Norton, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/08/brics-breidt-uit-tot-56-procent-van-de-wereldbevolking-vietnam-treedt-toe/
7 08 In Amerika ging de academische vrijheid tussen 2014 en 2024 flink achteruit op alle vijf de onderzochte onderwerpen: institutionele autonomie, integriteit van de campus, vrijheid van academische en culturele expressie, vrijheid van academische uitwisseling en verspreiding en vrijheid van onderwijs en onderzoek. De academische vrijheid blijkt in de 179 onderzochte landen met name achteruit te gaan wanneer er niet-pluralistische partijen in de regering zitten; door Ilse Boeren. https://www.eoswetenschap.eu/algemeen/sterft-de-academische-vrijheid-een-stille-dood
7 17 Terwijl het Westen blijft toekijken en daadwerkelijk wegkijkt van Israëls oorlogsmisdaden, kwamen dinsdag 15 juli functionarissen en ministers uit meer dan 30 landen bijeen voor een spoedconferentie. Naast de oprichters van The Hague group (THG) waren daar ook onder meer Algerije, Brazilië, China, Irak, Libanon, Nicaragua, Oman, Pakistan, Spanje, Turkije en Venezuela om eindelijk te doen wat anderen nalaten: Israël confronteren met haar juridische verantwoordelijkheid en haar sancties opleggen; door Toon Danhieux.
7 18 Honderden ex-agenten van Unit 8200, de beruchte Israëlische spionagedienst, werken tegenwoordig bij techreuzen als Amazon, Google, Meta (Facebook) en Microsoft. Deze ex-militairen bekleden daar sleutelrollen in afdelingen, die verantwoordelijk zijn voor content-controle, data, softwareontwikkeling en veiligheid; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/18/israelische-spionnen-in-topfuncties-bij-google-meta-en-microsoft/
7 19 De manier waarop de koloniale logica de aarde, de wereldbevolking en hun rijkdommen uitbuit en uitput is wellicht de belangrijkste koloniale erfenis, die momenteel bestreden moet worden. Belangrijker dan geschiedenisboeken, standbeelden of andere symbolen. Die koloniale extractie wordt op dit moment met afschuwelijk enthousiasme in de praktijk gebracht, ook door de nationale elites van heel veel landen in het Globale Zuiden. David Van Reybrouck heeft de indruk dat er enkele decennia geleden, toen hij als tiener interesse kreeg voor de wereld, veel duidelijker man en paard genoemd werd. Nu worden corrupte elites uit Noord èn Zuid vaak met fluwelen handschoenen benaderd. Afrika wordt gereduceerd tot slachtoffer, wat resulteert in een nieuw paternalisme. Op die manier neemt men de Afrikaanse elites niet ernstig en confronteert men hen niet met hun verantwoordelijkheid. [Anderzijds Tegelijk; GjH] lijkt Europa alleen oog te hebben voor Afrikaanse levens wanneer ze in de Middellandse Zee op weg zijn naar Europa. Zowel het ene als het andere staat heel ver af van een gelijkwaardige verhouding, die landen uit Noord en Zuid zich zouden moeten aanmeten, en er wordt niets gedaan om ons roofzuchtige economische systeem aan te pakken; door Gie Goris. https://www.mo.be/interview/samenloop-van-omstandigheden-david-van-reybrouck
7 24 Vandaag reisden Europese leiders naar Beijing. Wat aanvankelijk een louter diplomatieke plechtigheid leek – de 50ste verjaardag van de betrekkingen tussen China en de Europese Unie – ontpopte zich als een strategisch ontmoeting in een wereld, die fundamenteel aan het veranderen is. Sinds de terugkeer van president Donald Trump in het Witte Huis is het duidelijk dat Europa niet langer blind kan vertrouwen op de Verenigde Staten van Amerika. Voor Europa is de dwingelandij van Trump een structurele uitdaging. Niet alleen economisch, maar [vooral; GjH] ook moreel en politiek; door Marc Vandepitte.
7 24 Elke staat moet onmiddellijk alle banden met Israël herzien en opschorten. Zij moeten hun diplomatieke, economische, militaire, politieke en strategische betrekkingen – zowel export als import – opschorten en ervoor zorgen dat hun banken, particuliere sector, pensioenfondsen, universiteiten, verzekeraars en andere leveranciers van goederen en diensten in de toeleveringsketens hetzelfde doen. (…) Ik, Francesca Albanese, bedoel het verbreken van alle banden met Israël als geheel. Het verbreken van alleen de banden met de ‘onderdelen’ ervan in de bezette Palestijnse gebieden is geen optie. Totale isolatie is in overeenstemming met de plicht van alle staten, die voortvloeit uit het Raadgevend Advies van juli 2024, dat bevestigde dat de langdurige bezetting door Israël onwettig is en gelijkstaat aan apartheid en rassensegregatie. De Algemene Vergadering [van de Verenigde Naties; GjH] heeft dat advies aangenomen. Deze bevindingen zijn meer dan voldoende om actie te ondernemen. Bovendien is het de staat Israël, die wordt beschuldigd van genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Het is dus de staat, die verantwoordelijk moet worden gehouden voor zijn wandaden. Zoals ik in mijn laatste rapport aan de Mensenrechtenraad heb betoogd, is de Israëlische economie zo gestructureerd dat zij de bezetting in stand houdt en is zij nu genocidaal geworden. Het is onmogelijk om het staatsbeleid en de economie van Israël los te koppelen van het langdurige bezettingsbeleid en de bezettingseconomie.
Onderhandelen met Israël over hoe om te gaan met wat er nog over is van Gaza en de Westelijke Jordaanoever, in Brussel of elders, is een volstrekte schending van het internationaal recht; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Inzichten’, ‘Mensenrechten’ en ‘West-Azië’.
7 25 Er zijn steeds meer aanwijzingen dat de Amerikaanse regering van president Donald Trump zich actief bemoeit met de politieke toekomst van de Europese Unie. Hongaarse en Poolse denktanks publiceerden maart jl. een groots project om de Europese Unie fundamenteel te hervormen en van binnenuit te ontmantelen. Dat ontdekte een Hongaarse onderzoeksjournalist, die het plan met de naam ‘The Great Reset’, in handen kreeg. Het voorstel is direct opgepakt door de Heritage Foundation, het brein achter Project 2025, de ideologische blauwdruk achter Trumps beleid. Daarna verscheen in mei een beleidsdocument op de site van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarin slaat de Amerikaanse overheid alarm over de situatie in Europa. Volgens het beleidsstuk is Europa ‘verworden tot een broeinest van digitale censuur, massamigratie en restricties van religieuze vrijheid’. De tekst beschrijft ook de pogingen om deelname aan verkiezingen te beperken, door bijvoorbeeld de Duitse Alternative für Deutschland (AfD) als ‘extremistisch’ te labelen. Dit beleidsstuk, getiteld “De noodzaak van beschavingsbondgenoten in Europa” roept op tot het aanhalen van banden met radicaal-rechtse en ultraconservatieve bondgenoten in Europa, zoals de Duitse AfD-leider Alice Weidel, de Franse politicus Marine Le Pen, de Hongaarse premier Viktor Orbán en de Nederlandse PVV-leider Geert Wilders.
Er was al samenwerking tussen Trumps ‘Make America Great Again’-beweging en radicaal-rechts in Europa, maar dat zo’n artikel op de site van het ministerie in de VS verschijnt, is bijzonder. De Heritage Foundation en de hele MAGA-alliantie lijken erin te slagen de Europese radicaal-rechtse partijen te verenigen op een manier, waarop die partijen dat zelf niet voor elkaar zouden krijgen; door Saskia Dekkers en Roos Verbrugh. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2576394
7 30 Terwijl Europa zucht onder militaire drift, conservatief nationalisme [en verplichtingen voortkomend uit haar zelfverkozen vazalstatus in relatie tot de Verenigde Staten van Amerika; GjH], ziet de kaart van Azië er anders uit. In India besturen marxisten al decennia deelstaten als Kerala en West-Bengalen. In Laos, Nepal en Vietnam zijn communistische partijen aan de macht. Ook in Sri Lanka werd in 2024 Anura Dissanayaka, een uitgesproken marxistische kandidaat, verkozen tot president. [Met China en Rusland; GjH] samen spreken we dan over honderden miljoenen mensen, die vandaag onder linkse of socialistische regeringen leven. En dat gaat verder dan ideologie alleen: het zijn landen die stuk voor stuk inzetten op industrie, sociale ontwikkeling en technologie — met onbetwist China als voortrekker; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/30/communisme-is-dood-of-toch-niet-helemaal/
8 04 Demonstranten smeken erom, experts van de Verenigde Naties pleiten ervoor: een wapenembargo tegen Israël. Europese wapens dragen bij aan genocidaal geweld in Gaza en de Westelijke Jordaanoever, redeneren ze. Een militair exportverbod kan Israël dwingen om te stoppen met de oorlog, zeggen ze. Maar Israël importeert veel meer militair materieel uit de Verenigde Staten van Amerika dan uit welk Europees land ook. De vraag is dus of Europa wel een verschil kan maken met een wapenembargo; door Robert Chesal. Dit is de manier, waarop goed gepraat wordt om ‘een beetje’ mee te werken aan een genocide, waardoor de status quo behouden blijft. Die demonstranten en experts van de Verenigde Naties hebben volgens Chesal onvoldoende inzicht, waarbij genegeerd wordt dat een wapenembargo in dit geval een signaal is richting Amerika en Israël, en waarbij ingaan tegen het Handvest van de Verenigde Naties en meewerken aan een genocide ten onrechte afgeschilderd wordt als betekenisloos. Zie ook het stukje hieronder. https://nos.nl/artikel/2577560
8 04 Als eerste land binnen de Europese Unie besliste Slovenië om alle wapenhandel met Israël te verbieden. De regering verbood ook de doorvoer van wapens naar Israël via Slovenië. Het verbreken van de banden van medeplichtigheid is niet alleen van belang voor de Palestijnen, maar ook voor het in stand houden van het internationaal recht, dat niet toevallig tot stand kwam nadat inzicht verkregen was welke verschrikkingen de Tweede Wereldoorlog teweeg had gebracht; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/04/slovenie-bant-als-eerste-eu-land-alle-wapenhandel-met-israel/
8 07 Terwijl de presidenten Donald Trump en Vladimir Poetin zich opmaken voor hun eerste fysieke ontmoeting in jaren, blijven persoonlijke gesprekken tussen de Russische president en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky uit. In juni zei Poetin al dat hij bereid is met Zelensky te praten, maar pas in de ‘slotfase’ van de onderhandelingen; door de nieuwsredactie van NU. Voor mij (en wellicht ook anderen, die de ontwikkelingen rond Oekraïne tussen China, The coalition of the willing, de Europese Unie, Frankrijk, Groot-Brittannië, de NAVO-landen, de binnenlandse ontwikkelingen in Oekraïne gedurende 3 decennia, Rusland en de Verenigde Staten van Amerika gevolgd heeft) is Poetins houding glashelder en het logische gevolg van tentoongestelde Westerse agressie sinds 2008 of zelfs 1989. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6364976/zelensky-bereid-tot-ontmoeting-met-poetin-maar-kremlin-houdt-deur-dicht.html
8 07 Tijdens de afsluiting van de internationale Conferentie over Palestina – georganiseerd door de ‘Groep van Den Haag’ (35 landen die zich uitspreken tegen de Israëlische militaire operaties in Gaza) – plaatste de Colombiaanse president Gustavo Petro op 16 juli jl. de genocide op Gaza in een bredere historische en koloniale context. Hij noemde Gaza ‘een experiment van de superrijken’ om de wereld te tonen hoe zij zullen reageren op een opstand van de mensheid. “Wij hebben Gaza in ons eigen bloed meegemaakt. Ook hier kwamen invasies en bezettingen. Ons Colombiaanse land werd 2x bezet, (…). Geen Colombiaan vindt het vreemd dat volkeren, die door tirannieën zijn bezet, in opstand komen. (…) Europa beleefde een episch verhaal na het einde van Hitler, maar vandaag kiezen ze voor de kinderen van Hitler. Vandaag herhalen ze de uitspraken van Hitler (…)”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/colombiaanse-president-gaza-is-een-experiment-het-toont-hoe-ver-de-rijken-bereid-zijn-te-gaan-tegen-het-verzet-van-de-mensheid/
8 07 Ergens halverwege de eerste film van ‘The Hunger Games’ klinkt er hoog boven de dode bomen een mechanisch gezoem. Katniss Everdeen wist al wat er zou komen, voordat ze omhoog keek. Een kleine parachute, een vingerwijzing uit het Capitool. Ze ontvangt een prijs voor hoe goed ze zich had weten te verkopen aan de kijkers, aan het publiek en aan de rijken, dat hun wijn dronk terwijl zij vocht voor eten. Ze krijgt niet genoeg om veilig te zijn, maar precies genoeg om te blijven lijden voor de camera. Wanneer Seppe De Meulder de beelden ziet van de voedseldroppings van zijn regering boven Gaza, kan hij niet anders dan aan die scène terugdenken. Een misselijkmakend spektakel is het, waarin onze regeringen doen alsof ze hun menselijkheid tonen, maar ten volle medeplichtig zijn aan de onmenselijkheid van de hele situatie; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/voedseldroppings-zijn-een-misselijkmakend-spektakel-met-groot-hunger-games-gehalte/
8 14 De Hind Rajab Foundation en het Palestijns Centrum voor Mensenrechten hebben bij het Internationaal Strafhof een klacht ingediend tegen de Israëlische legerleiding en politieke top over de gerichte moord op Al Jazeera-journalist Anas Al-Sharif en zijn collega’s. De klacht beschuldigt Israël van het systematisch aanvallen van journalisten in Gaza – een strategie die neerkomt op oorlogsmisdaden en wellicht zelfs genocide. Legerwoordvoerder kolonel Avichay Adraee, premier Benjamin Netanyahu, luitenant-generaal Eyal Zamir, majoor-generaal Tomer Bar en brigadegeneraal Yossi Sariel worden aangeklaagd; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/klacht-bij-internationaal-strafhof-tegen-moordenaars-van-journalist-al-sharif/
8 19 Terwijl president Donald Trump met zijn ‘America First’-beleid de wetenschappelijke vrijheid ondermijnt, wil de Europese Unie zich juist profileren als de beschermer daarvan, maar met de Europese ‘Scramble for talent’ dreigt het dezelfde fouten te maken als de VS, en net zo goed wetenschappelijke vrijheden te beknotten: het dominante competitiviteitsdenken gaat ten koste van inclusie en vernauwt de blik op wetenschap. Wil Europa werkelijk een alternatief bieden, dan moet het inzetten op openheid, pluralisme en samenwerking; door Petra De Sutter en Nathan Vandeputte. https://www.sampol.be/2025/08/wetenschap-heeft-meer-nodig-dan-alleen-competitie
8 20 Wanneer we spreken over ‘dekolonisatie’ of ‘kolonisatie’, dan linken we dat snel aan de Grote Politiek. Het is natuurlijk waar, het debat is òòk politiek. Maar door ‘dekolonisatie’ in één adem met ‘dochter’ te noemen, begrijpt iedereen direct dat Nadia Nsayi het niet alleen over publieke debatten heeft waarin je dingen moet gaan uitleggen aan witte mensen, en evenmin over de grote verhalen. Dekolonisatie en kolonisatie hebben ook iets persoonlijks; gevolgen voor individuen, families en vrienden. Dekolonisering gaat net zo goed over haar, schrijft Nsayi, en over haar naasten. Het is niet alleen een kwestie van theorieën, maar ook van ervaringen. Hún ervaringen. Het is een gesprek, dat wij als gemeenschap zouden moeten voeren; door Bitshilualua Kabeya over het boek “Dochter van de dekolonisatie” (2025, uitgegeven door Epo) van Nadia Nsayi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/20/dekolonisatie-gaat-niet-alleen-over-publieke-debatten-waar-je-dingen-moet-uitleggen-aan-witte-mensen/
8 21 Zo kondigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio gisteren nieuwe sancties aan: “Vandaag wijs ik Kimberly Prost uit Canada, Nicolas Guillou uit Frankrijk, Nazhat Shameem Khan uit Fiji en Mame Mandiaye Niang uit Senegal aan”, omdat ze “direct hebben deelgenomen aan de inspanningen van het ICC om onderdanen van de Verenigde Staten of Israël te onderzoeken, te arresteren, vast te houden of te vervolgen, zonder de toestemming van een van beide landen”. De sancties houden in dat alle activa, die de aanklagers en rechters op Amerikaans grondgebied bezitten, worden bevroren.
Het Internationaal Strafhof noemt de maatregelen in een verklaring “een flagrante aanval op de onafhankelijkheid van een onpartijdige rechterlijke instelling”; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/21/trump-breekt-internationale-rechtsorde-verder-af/
8 22 De nieuw ingevoerde importtarieven van president Donald Trump heeft de meest pro-VS-bondgenoot binnen de BRICS+ tegen de Verenigde Staten van Amerika gekeerd. India had de zwakste schakel van BRICS+ ten voordele van de VS kunnen zijn voor de nieuwe Koude Oorlog tegen China. Echter, de recente importtarieven tegen India hebben het land ertoe gebracht toenadering te zoeken tot China; door Ben Norton. Eerste onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/22/trump-drijft-india-naar-china-en-drie-opinies-over-oorzaken-oorlog-oekraine/
9 01 Volgens de Chinese president Xi Jinping begeeft de wereld zich op een kruispunt. Wat veel van de 20 niet-westerse staatshoofden van de Shanghai Cooperation Organisation-top (SCO) met elkaar gemeen hebben, is dat ze lijden onder het protectionistische economische beleid van de Verenigde Staten van Amerika. Xi vindt dat ontwikkelingslanden hun krachten moeten bundelen. En China faciliteert dat graag. Hij riep vandaag op tot de oprichting van een nieuwe SCO-ontwikkelingsbank. De SCO begon ooit als een zeskoppige organisatie, gericht op regionale veiligheid. Inmiddels is de organisatie zowel in leden als in missie uitgebreid. De SCO heeft zichzelf de laatste jaren herontdekt: de kracht zit nu in handel. Als het aan Xi en zijn Russische ambtsgenoot Vladimir Poetin ligt, vormt de SCO de basis voor een nieuwe economische wereldorde. Met een SCO-ontwikkelingsbank zou een langgekoesterde wens van Peking in vervulling gaan. Xi probeert al jaren een alternatief betalingssysteem aan de man te brengen, waarbij er meer gehandeld wordt in de Chinese yuan ten koste van de Amerikaanse dollar; door Gabi Verberg. En ik had gewenst dat de Europese Unie zich bij dit initiatief had aangesloten. https://nos.nl/artikel/2580796-sco-top-in-china-tegen-de-koude-oorlogretoriek-maar-wel-richting-nieuw-machtsblok
9 02 Stel je voor dat een arm land de premier van een rijk Westers land zou vermoorden. Dat zou de voorpagina’s van alle kranten halen. Vermoordt Israël daarentegen de premier van de Houthi-regering in Jemen, dan is dat nauwelijks nieuws, maar toch kwam op 28 augustus Ahmed Ghaleb al-Rahawi om bij een Israëlische aanval op Sanaa, samen met verschillende ministers van de regering; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/02/niet-in-het-nieuws-israel-doodt-premier-van-jemen/
9 03 Heel veel mensen, zeker in de lage-inkomenslanden, besteedden in 2024 een groot deel van hun inkomen aan het kopen van kledij, huisvesting, transport of voedsel. Daarnaast zijn onderwijs en gezondheidszorg belangrijke uitgaven, die al meer weg hebben van investeringen: geld dat burgers en samenlevingen opzij zetten voor gezondheid en scholing. Gezondheidszorg neemt volgens de Wereldbank en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), meer dan 9% van het mondiale inkomen op, met grote verschillen tussen landen en rijke landen die daaraan vaak verhoudingsgewijs meer besteden. Op mondiaal niveau spreek je over om en nabij de € 10.000 miljard. Alles bij elkaar besteden mensen over heel de wereld zo’n € 5.000 miljard aan onderwijs, € 2.353 aan defensie, dan wel oorlog (of de voorbereiding daarop), € 1.924 aan energietransitie, € 400 aan AI-datacentra en € 185 aan officiële ontwikkelingshulp.
Per 100 miljoen inwoners investeerden de Verenigde Staten van Amerika € 104 miljard (1,5% van het bbp) aan energietransitie, de Europese Unie € 77 miljard (2%), China € 40 miljard (3%), Centraal- en Latijns Amerika € 9 miljard (0,8%), India € 7 miljard (2,5%) en Afrika € 2 miljard (1,4% van het bbp).
Er waren in 2024 wereldwijd in totaal voor € 1.316 miljard aan buitenlandse investeringen. Meer dan eenderde daarvan, € 520 miljard, ging naar Azië. Noord-Amerika trok € 294 miljard aan, tegen € 189 miljard voor het continent Europa (in 2023 was dat nog € 346 miljard). Latijns-Amerika zag € 140 miljard aan inkomende investeringen en Afrika € 83 miljard euro. Wanneer je de berekening per hoofd van de bevolking maakt, volgt Afrika op grote afstand van de andere werelddelen. De VS steken er dan met kop en schouders bovenuit, met veruit de meeste inkomende investeringen van alle werelddelen.
Kijken we naar de private investeringen in artificiële intelligentie dan beginnen China, Europa en de VS voor 2013 met een bedrag tussen de $ 5 en 10 miljard. De VS eindigen in 2024 op $ 109 miljard, Europa op $ 19 miljard en China op $ 9 miljard.
Al deze cijfers geven ons een idee welke wereld we aan het bouwen zijn en welke keuzes landen maken. Globaal genomen investeert de wereld vandaag meer in defensie dan in de energietransitie. De grote opkomende landen China en India gaan tegen die tendens in. Deze grote ontwikkelingslanden, die per hoofd van de bevolking nog altijd veel armer zijn dan de rijke landen, besteden een groter deel van hun inkomen aan hun energietransitie en dragen zo verhoudingsgewijs meer bij tot een stabieler klimaat dan de rijke landen, wat heel de wereld ten goede komt. De VS investeren meer dan dubbel zoveel in wapens als in de energietransitie. Ook de EU besteedt al meer aan wapens dan aan windmolens. Hoever zal de EU, onder invloed van Trump, in de Amerikaanse richting opschuiven de komende jaren? De bewapeningswedloop zelf heeft overigens een zware koolstofvoetafdruk, omdat ze de productie van cement en staal de hoogte in jaagt. De lancering van ChatGPT zette een wedloop in gang naar een soort AI, die steunt op massaal veel data en rekenvermogen én goedkope arbeid uit het Globale Zuiden. Die keuze werd gemaakt door een beperkt aantal bedrijfsleiders in de VS. AI draait zeker om geld en macht voor die bedrijven. Maar er is ook een veiligheidsdimensie, want AI zal een toenemende rol spelen in defensie. Hoewel geclaimd wordt dat AI het klimaatprobleem zal oplossen, [blijkt of; GjH] lijkt in de praktijk het omgekeerde gaande. Het afbouwen van de officiële ontwikkelingssamenwerking past in het beeld van een wereld, waarin de rijke landen meer investeren in AI en in wapens dan in de zorg voor de planeet, die in de eerste plaats de kwetsbaarsten moet beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis; door John Vandaele. https://www.mo.be/analyse/waar-het-geld-van-de-wereld-naartoe-vloeit
9 05 Volgens economisch antropoloog Jason Hickel en filosoof Dylan Sullivan komt de Westerse vijandigheid jegens China niet voort uit bezorgdheid over een vermeende bedreiging van de ‘op regels gebaseerde internationale orde’. Wat erachter schuilt, is de angst voor het alternatief dat China biedt: een orde die de Westerse suprematie ter discussie stelt, vertaald door Dirk Nimmegeers. Bovendien heeft China in meer dan 40 jaar in internationale conflicten geen enkele kogel afgevuurd. In diezelfde periode is de Verenigde Staten van Amerika daarentegen meer dan een dozijn landen in het Zuiden binnengevallen, en heeft landen gebombardeerd of een regimewissel opgedrongen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/05/de-echte-reden-waarom-vs-aansturen-op-oorlog-tegen-china/
9 08 Liberalen hebben de afgelopen 50 jaar in de rijke wereld vrijwel alle belangrijke sociale instellingen gedomineerd. Het is bijna onmogelijk om een bedrijfsleider, beleidsmaker of mediapersoonlijkheid te vinden, die in wezen geen liberaal is. Tussen liberalen leven en werken zonder hun ideeën te delen is een enorme uitdaging.
Een bepaalde houding is typisch voor liberalen: ze zijn vaak gericht op details en dekken zich met hun standpunten over ieder onderwerp in door een beroep te doen op de ‘beide kanten van het debat’. Ze beweren zich aan een bepaald moreel kader te houden, maar willen niet ‘ideologisch’ overkomen. Dus lijken ze gechoqueerd en wringen ze veel met hun handen zonder iets inhoudelijks te zeggen. Ze hebben vooral een hekel aan ‘ideologen’, vanuit de onjuiste veronderstelling dat hun eigen opvattingen gebaseerd zijn op een objectieve beoordeling van het bewijsmateriaal en niet op een coherent ideologisch kader. Deze misvatting maakt liberalen zo gevaarlijk: hun ideologie is verborgen en wordt niet erkend, waardoor het lastig is om deze aan te vechten. Het belangrijkste waar liberalen het over eens zijn, is dat het over het algemeen goed gaat. Wanneer het niet goed gaat, komt dat omdat een of andere slechterik knoeit met een systeem, dat een goed systeem is. Herstel dus de normaliteit, is hun visie, dus weg met die slechterik; door Grace Blakeley, vertaald door Ann Dejaegere, in in haar bespreking van het boek “The Collapse of Global Liberalism” (2025, uitgegeven door Polity) door Philip Pilkington. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/08/is-het-liberalisme-echt-dood-nee-dus/
9 09 De Verenigde Naties bestaan 80 jaar. De 80ste VN-Algemene Vergadering 2025-2026 start op 9 september. Deze samenkomst van de wereldgemeenschap wordt vanaf de start vergiftigd door het voorzitterschap van de voormalig Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock, verdediger van de zionistische genocide in Gaza; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/09/vn-algemene-vergadering-start-met-voorzitter-die-israelische-bombardementen-verdedigt/
9 09 China kan als wereldleider stellen dat het meer investeert in klimaatactie dan in wapens. Zo zorgt het beter voor de wereld dan het Westen; door John Vandaele.
9 09 China investeert meer in klimaatactie dan in wapens, en zorgt aldoende als wereldleider beter voor de wereld dan het Westen; door John Vandaele. https://www.mo.be/opinie/china-wordt-geloofwaardiger-als-wereldleider-dan-de-vs-of-de-eu
9 18 Vandaag is de deadline van het Internationaal Gerechtshof waarop Israël zijn illegale bezetting van de Palestijnse gebieden moet stopzetten. Twee dagen eerder bracht de VN-Mensenrechtenraad haar rapport uit, waar in staat dat Israël schuldig is aan genocide. Elke regering, die Israël nu nog steunt kan vervolgd worden voor medeplichtigheid aan genocide en bezetting; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/18/internationaal-gerechtshof-op-18-september-moet-illegale-bezetting-palestina-stoppen/
9 19 Havenarbeiders in de Italiaanse haven van Ravenna hebben de strijd tegen de genocide in eigen handen genomen door een wapentransport te blokkeren. Hun actie ontmaskert de hypocrisie van de Italiaanse regering, die openlijk een wapenembargo afkondigde, maar wapens van andere landen doorlaat; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/italiaanse-havenarbeiders-blokkeren-wapentransport-naar-israel/
Inzichten
6 24 Het beeld van een ideale wereld mag ongemakkelijk, onrealistisch en radicaal zijn, omdat zo’n beschrijving ons kan helpen in te zien hoe absurd de status-quo soms is; door Elias Kruithof. https://www.sampol.be/2025/06/we-hebben-nood-aan-meer-ideeen-over-een-ideale-wereld
6 25 Zogenaamde peilingen met een reeds vooraf vastgelegd eindresultaat zijn zo oud als het bestaan van peilingen zelf. Dit is een uitspraak van Julian Assange; door Lode Vanoost. Zie ook 6 25 onder het kopje ‘Media’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/25/vrt-publiceert-opiniepeiling-zonder-vermelding-rechtse-denktank-als-opdrachtgever/
7 22 “Als je mij enkel als slachtoffer ziet en vol medelijden naast mij komt staan”, zo stelde bijvoorbeeld Ahed Tamimi, “dan wil ik dat medelijden niet. Wat ik wel wil is dat de mensen ons zien als verzetsstrijders, als verdedigers van de vrijheid, en dat ze daarin onze partners zouden zijn.”; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/22/is-de-nieuwe-superman-pro-palestijns/
7 22 De vrijheid van meningsuiting staat ook in de Lage Landen toenemend onder druk; door Sylvie Walraevens. https://www.de-lage-landen.com/article/de-sterk-oprukkende-online-cancelcultuur-leidt-bewust-en-onbewust-tot-zelfcensuur/
7 24 In Gaza is geen oorlog tegen Palestijnse kinderen gaande, maar een genocide tegen alle Palestijnen, tegen Palestina en tegen het bestaan van alles dat relaties heeft met de Palestijnse identiteit.
Van alle pijnlijke beelden uit Gaza, vaak gedocumenteerd door Palestijnen zelf, was nou net een beeld dat op een ongeziene, onvoorstelbare manier viraal ging, niet eens echt. Het was een met artificiële intelligentie gegenereerde foto. Als collectief voelen we ons comfortabeler bij een door AI gegenereerd beeld van Palestijns lijden dan bij de realiteit. Echte beelden dwingen ons namelijk om de huidige genocide recht in de ogen te kijken. Het confronteert ons met onze eigen medeplichtigheid.
De weigering om Palestijnse beelden en stemmen te vertrouwen gaat niet alleen over ongemak, maar over geïnternaliseerde xenofobie.
We verwachten dat de ontmenselijking van Palestijnen vaak uit een voorspelbare, zionistische hoek komt, maar ook niet-zionistische bondgenoten maken zich hier schuldig aan. Op sociale media wordt dat pijnlijk zichtbaar in de manier waarop Palestijns lijden wordt herleid tot een trend. De logica daarachter is vaak dat we, wanneer we hun lijden aanpassen aan de taal van wat nu viraal gaat, meer mensen bereiken en ons collectief er dan misschien meer om zal geven. Dat reduceert Palestijnen tot een trend, tot een ‘iets’ en wel een iets wat je in een format kunt gieten. In feite voelt het aan als formele, niet-doorleefde solidariteit.
We mogen het collectieve doel van de bevrijding en volledige dekolonisatie van Palestina nooit uit het oog verliezen.
Wat we ons echter niet kunnen permitteren, is zichtbaarheid [zoals viraal gaan; GjH] verwarren met gerechtigheid. Het feit dat een post viraal gaat, betekent niet dat die goed was, of dat die recht deed aan de mensen over wie het gaat. Viraliteit is [helemaal; GjH] geen deugd; door Hanane El Kadouri. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/24/viraal-gaan-is-geen-verzet-over-palestina-en-sociale-media/
7 24 We mogen hopen dat deze twee dagen [dat de Groep van Den Haag hier in Colombia samenkomt; GjH] alle aanwezigen zullen aanzetten tot samenwerking om concrete maatregelen te nemen om een einde te maken aan de genocide in Gaza en, hopelijk, een einde aan de uitroeiing van de Palestijnen in wat er nog over is van Palestina. Het is belangrijk, omdat dit het proefterrein is voor een systeem waarin gerechtigheid, rechten en vrijheid voor iedereen werkelijkheid worden. Deze hoop, die mensen zoals ik koesteren, is een discipline. Een discipline die we allemaal zouden moeten beoefenen.
Maar vandaag zijn we ook getuige van een breuk. Het immense lijden van Palestina heeft de mogelijkheid tot verandering gecreëerd. Ook al komt dit (nog) niet ten volle tot uiting in de politieke agenda’s. Er is een revolutionaire verschuiving aan de gang. Een verschuiving die – als ze standhoudt – zal worden herinnerd als een moment waarop de geschiedenis een andere wending nam.
En tegen de Palestijnen en degenen uit alle hoeken van de wereld die hen steunen, vaak met grote offers en tegen hoge kosten, zeg ik: wat er ook gebeurt, Palestina zal dit tumultueuze hoofdstuk hebben geschreven. Niet als voetnoot in de kronieken van would-be veroveraars, maar als het nieuwste hoofdstuk in een eeuwenoude saga van volkeren, die in opstand zijn gekomen tegen kolonialisme, onrecht en vandaag meer dan ooit tegen neoliberale tirannie; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Mensenrechten’, ‘Wereldverhalen’ en ‘West-Azië’.
7 28 Er is een rechtstreeks verband tussen lonen en winsten. Het zijn communicerende vaten. Hoe lager de lonen, hoe hoger de winsten, en omgekeerd; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/28/zijn-onze-lonen-te-hoog-of-zijn-de-winsten-dat/
7 31 Katrien De Ruysscher heeft moeite met het woord ‘activisme’. Zij vindt dat het iets ‘menselijks’ is om voor elkaar op te komen en naar elkaar om te kijken. Je tegen onrecht uitspreken vindt zij niet activistisch, maar menselijk; door Ismay van der Klei in gesprek met Katrien De Ruysscher. Zie ook ‘7 31’ onder het kopje Mensenrechten. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/katrien-de-ruysscher-om-onrecht-aan-te-kaarten-moet-je-geen-activist-zijn/
7 31 Gisteren las ik dat Qiu Confucius (551-479 v.Chr.) gezegd zou hebben: “Zigong vroeg: ‘Is er een woord waarnaar men gedurende zijn hele leven kan handelen?’ De Meester zei: ‘Dat is dan wel ‘wederzijdsheid’; wat je voor jezelf niet wilt, leg dat ook niet aan anderen op.’ Bron: “Taoïsme” (2022, uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep), geschreven door Michel Dijkstra.
8 01 Wat ik onbegrijpelijk vind, is dat alle niet-VS-landen hun handen niet gewoon ineen slaan en president Donald Trump simpel laten begaan met zijn importheffingen. Zij houden dan nog altijd een wereldmarkt over en zouden daarmee de Verenigde Staten van Amerika isoleren, hetgeen die importheffingen snel van tafel zou vegen. België, de Europese Unie, de NAVO-landen en Nederland doen er daarentegen alles aan om de populariteit van president Donald Trump onder Amerikanen te vergroten. Dit is onbegrijpelijk (voor mij).
8 03 Het COC riep gisteren tijdens de CanalPride kiezers op om bij de Nederlandse verkiezingen in oktober te stemmen op een partij, die de lhbti+-belangen belangrijk vindt. “De vrijheid en mensenrechten, die we vieren met de Pride, worden mede bepaald bij de Kamerverkiezingen”, stelde de belangenorganisatie; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2577322
8 06 Wanneer ‘links’ de politiek weer wil gaan domineren, moeten het een alternatief bieden, dat mensen mondig maakt door middel van collectieve strijd; door Grace Blakeley. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/06/britse-linkse-partij-wint-met-collectieve-strijd-niet-alleen-met-leiders/
8 08 Fossiel fascisme begint niet met witte mannen die het zwarte goud boven alles zetten. Het begint met alternatieve feiten en debatten, die een vete vaststellen. De strijd niet noemen voor wat ze is, is de beste garantie dat ze haar blijft winnen; door Nick Meynen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/de-sluipmoord-van-het-vooruitgangsoptimisme/
8 14 Een democratisch antwoord op de extreemrechtse dreiging moet de valse tweedeling tussen luisteren naar het toenemende ongenoegen onder de bevolking en ingaan tegen de antidemocratische ideologie van extreemrechts propageren; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/extreemrechtse-afd-peilt-als-grootste-partij-in-duitsland-drie-lessen-voor-democraten/
8 14 De mooiste momenten zijn vaak ongepland; door Lieke Knijnenburg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/studio-dewereldmorgen-met-lieke-knijnenburg-de-managementtaal-van-grote-bedrijven-is-ons-persoonlijke-leven-binnengedrongen/
8 15 De tijd van ‘gewoon’ brieven schrijven en demonstreren tegen de genocide in Gaza is voorbij, vinden veel activisten. Ze roepen iedereen op om tot acties met meer impact te komen: massale boycots, sabotage, stakingen. ‘Een spoorlijn blokkeren kost tonnen, en daar gaat het om: bedrijven kun je [alleen; GjH] raken in hun portemonnee.’ Door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/wat-kun-je-doen-voor-gaza-stakingen-boycots-sabotage/
8 17 Vandaag las ik “De camino” uit (2021, uitgegeven door Luitingh-Sijthof) van Anya Niewierra. Aanvankelijk legde ik het boek weg, nadat in het begin een zelfmoord omschreven werd als ‘een heldendaad’. Anderen overtuigden me dat het boek toch het lezen waard is. En schrijven kan deze Niewierra. Vier inzichten hield ik aan dit boek over: 1. Wil men voorkomen om in een leugen te moeten voortleven, dan is het handig om zo snel als mogelijk open kaart te spelen over dubieuze kwesties (naarmate tijd vordert kan het moeilijker worden voor de draad te komen), 2. Het kan nodeloos desastreus zijn om iemand de waarheid te vertellen (denk aan kinderen van (groot-)ouders met een NSB-verleden), ook ‘de’ waarheid is iets gecompliceerds en kent meerdere dimensies, maar men doet ook onrecht door de onbehaaglijke waarheid te verzwijgen, 3. Zelfmoord kan wel degelijk een heldendaad zijn en 4. Zo’n pelgrimstocht, zoals de hoofdpersoon Lotte Bonnet liep, is vanwege de massaliteit niets voor mij; ik zou een route haaks op de camino kiezen.
8 18 Gisteren las ik “De Camino” uit en vandaag het ‘Elementaire deeltje 78’ “Taoïsme” (2022, uitgegeven door Polak & Van Gennep) van Michel Dijkstra. Ik had het op mijn bergwandeltocht door de Dolomieten als enige leesvoer bij me. Door ‘De tao van Poeh’ van Benjamin Hoff kwam ik erachter dat ik op mijn 11de jaar een taoïstische ervaring gehad heb, te weten die van het ongekerfde blok. Dijkstra leverde een mij-verhelderende kijk op het Taoïsme; een Chinese, filosofische, mystieke en religieuze stroming, waarin ik mij verder nooit verdiept heb. Hoewel veel in nevelen gehuld blijft, hetgeen Dijkstra meeslepend en uitstekend uitlegt, blijkt de basis van het taoïsme te liggen in de geschriften van Lao Zi (604‑507 v.Chr), die grotendeels verloren zijn gegaan. Niet met mijn verstand, maar met mijn buik vermoed ik er iets van te begrijpen: wie wij zijn, is te bevatten wanneer we doorvoelen wat de essentie is van ons persoonlijke, tijdelijke, unieke leven hier op aarde. Onze ratio is verbonden met dat tijdelijke leven, en kan ons daarbij niet helpen. Wij zijn daarentegen wel degelijk verbonden met een niets, dat alles is, gelijk alles wat ons omgeeft met datzelfde niets verbonden is.
Onlangs schreef ik een ‘Werkstuk’ over bijna-dood ervaringen. Ik zie een verband tussen die twee. Zie: https://gerardusdagboek.com/f-werkstukken/.
Het belang van het taoïstisch inzicht ligt, concludeer ik, op het vlak van onze taakvervulling, die er doorgaans volstrekt anders uitziet, dan ons door de cultuur waarin we geboren zijn en/of waarin we leven wordt meegegeven; zelfs wanneer die cultuur gebaseerd is op het taoïsme!
8 19 Eergisteren las ik “De camino” uit, gisteren het Elementaire deeltje “Taoïsme” en vandaag “Over het verdwijnen van rituelen” (2019, 2025, uitgegeven door De Nieuwe Wereld/Ten Have) van Byung-Chu Han. Dat boek bespreekt de invloed van het neoliberalisme op ons dagelijks leven en die is niet mals. Het draait allemaal om de gevolgen van de transitie van individu naar consument en van het veranderingsproces van burger naar participant. Onder het kopje ‘De gevolgen van het neoliberale denken voor mensen als u en ik’ meer hierover achter de link https://gerardusdagboek.com/f-werkstukken/.
9 19 Wie tegelijk het verzet tegen de Israëlische genocide steunt en het bestaansrecht van etnostaat Israël verdedigt, begrijpt niet dat de radicalisering van het zionistische establishment al decennia gaand is en in de natuur van de Joodse staat is ingebakken; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/heeft-israel-bestaansrecht/
9 19 Wat deze tijd nodig heeft, is het besef dat we collectief een kracht hebben. Dat wanneer we ons collectief uitspreken tegen of voor iets te zijn, we de structuren die ons omringen kunnen laten veranderen; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/show-up-for-humanity-als-we-ons-collectief-uitspreken-kunnen-we-structuren-laten-veranderen/
Deel II, België, Nederland en continenten
België & Nederland
6 23 De Belgische moslimgemeenschap beschikt vandaag de dag nog steeds niet over een breed gedragen, stabiele en transparante structuur, die haar belangen verdedigt. Geen gecentraliseerde stem, geen verkozen raad, geen duidelijke visie; door Sidi El Omari. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/23/de-moslimraad-van-belgie-is-een-lege-doos-en-dat-is-deels-onze-eigen-schuld/
6 23 Achttien prominente Belgische experts in het internationaal recht waarschuwen dat België een onvoorwaardelijke plicht heeft om genocide te helpen voorkomen. Doet het dat niet, dan riskeert het land zelfs vervolgd te worden voor medeplichtigheid. Het Genocideverdrag uit 1948 verplicht staten om alles te doen wat in hun vermogen ligt om genocide te voorkomen; door Marc Vandepitte. Waar blijven de experts in andere landen, zoals Nederland? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/23/verschijnt-belgie-straks-voor-het-internationaal-strafhof/
6 26 Teveel Nederlandse kinderen krijgen te maken met moeilijke omstandigheden. Meer dan 70.000 kinderen zijn uitgevallen op school. Tegelijk is het mogelijk dat door de (financiële) druk op de jeugdzorg kinderen niet op tijd de juiste hulp krijgen. De gemeente Utrecht en Utrechtse scholen maken zich ook grote zorgen over onderwijsachterstanden. Het kabinet wil een belangrijke subsidieregeling stopzetten, die juist dat moet tegengaan; de Onderwijskansenregeling (OKR). Utrecht dreigt door de rijksbezuiniging alleen al € 5,6 miljoen kwijt te raken. Elf Utrechtse scholen in het voortgezet onderwijs worden hierdoor getroffen; door Ilse Lavell en de redactie van RTV Utrecht. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3911479/groeiende-wachtlijsten-sinds-de-komst-van-metmaya en https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3911813/kaalslag-in-het-klaslokaal-utrecht-verliest-miljoenen-voor-tegengaan-achterstanden-op-school
6 27 Hoe vaker hij kwam, hoe meer hij hun verbondenheid begon te zien en te begrijpen. Hij zag hoe dezelfde groep mensen elkaar elke avond voor 19 uur aan de Brusselse Beurs omhelsde bij aankomst. Hoe ze samen de vlaggen uitrolden. Hoe ze met elkaar spraken, met muziek op de achtergrond. En uiteindelijk, hoe hun stemmen zich verbonden en de eerste woorden over de Beurs galmden: “Free, free Palestine”; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/27/waarom-iedereen-een-voorbeeld-moet-nemen-aan-de-beurs-betogers/
6 27 Geachte redactie van De Limburger, het wordt nu dus echt tijd dat jullie niet meer klakkeloos stukken uit De Telegraaf overnemen. Ik doel uiteraard op het ‘verslag’ van het partijcongres van GroenLinks/PvdA in De Limburger van maandag 23 juni jl.. Ik doel met name op de zin: “Dan kan Frans Timmermans als een katholieke priester uit het Zuiden uitroepen ‘houdt elkaar vast’” had toch op de redactie van een Limburgse krant opgemerkt moeten zijn als een vorm van denigrerend racisme? Dat je van De Telegraaf niet mag verwachten dat ze in het artikel aandacht besteedt aan het partijprogramma van de nieuwe grote partij in het midden van de Nederlandse politiek, dat kan ik begrijpen, Telegraaflezers stemmen op de PVV en de VVD. Maar dat de verschraling van de regionale media er nu toe leidt dat de redevoering van onze eigen Limburgse politicus Frans Timmermans aan de gewone Limburgse krantenlezer voorbij gaat, dat is heel erg. Erger nog is het dat we in plaats daarvan uitgebreid kennis mogen nemen van wat de erkende hoerenloper Rob Oudkerk ervan vindt. Landgraaf, Sante Brun. https://santebrun2.blogs.com/my_weblog/2025/06/de-telejraaf.html
7 08 Over de wet, die de woningbouw moet versnellen, moet een extra advies komen van de Raad van State. Dat vindt een meerderheid van de Eerste Kamer. Senatoren zijn bezorgd dat de PVV-toevoeging ‘discriminatoir’ is. In dat aangenomen amendement wordt het verboden om statushouders (asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen) voorrang te verlenen op sociale huurwoningen, ook al is hun situatie nijpend. Daarmee krijgen statushouders dus een slechtere positie dan andere mensen, die wèl een urgentieverklaring kunnen krijgen wanneer ze bijvoorbeeld dakloos zijn of ziek; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2574211-zorgen-in-eerste-kamer-over-mogelijk-discriminerend-onderdeel-woningwet
7 12 Enkele Belgische organisaties, die zich verzetten tegen het Israëlische geweld tegen palestijnen, en enkele palestijnen uit België maken zich op voor een juridische confrontatie met de eigen regering. Ze willen dat België stopt met wegkijken en haar verantwoordelijkheid neemt inzake de genocide, die zich volgens hen voltrekt in de Gazastrook. Deze week werd een officiële ingebrekestelling bezorgd aan de federale regering. Als daar komende week geen bevredigend antwoord op komt, stappen de eisers naar de rechtbank. En dat zou een wereldprimeur zijn: nooit eerder werd een Europese staat juridisch aangeklaagd voor passieve medeplichtigheid aan genocide in Gaza; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/12/unicum-belgie-aangeklaagd-voor-medeplichtigheid-aan-genocide-in-gaza/
7 17 In de Utrechtse gemeenteraad werd een ‘burgermotie’ besproken over het boycotten van Israëlische organisaties en producten. Toen bleek dat de motie het niet haalde, werden de pro-palestijnse demonstranten agressief en luidruchtig; door Marc van Rossum du Chattel. Zou ik er bij geweest zijn, dan had ik me vanuit mijn gevoel voor rechtvaardigheid eveneens geroerd. Dat gevoel zou bepalend voor mijn gedrag zijn; sterker dan mijn wens me fatsoenlijk te gedragen, meneer Van Rossum du Chattel. https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3922037/raadsvergadering-loopt-uit-de-hand-burgemeester-dijksma-belaagd-door-pro-palestina-demonstranten
7 21 Vandaag is een Belgische nationale feestdag en koning Filip (Filips) Maria hield zijn traditionele televisietoespraak. Die viel dit jaar op door zijn ongebruikelijke politieke beladenheid. Zonder Israël expliciet te noemen, veroordeelde de koning het geweld in Gaza scherp en sprak hij over ‘ernstige humanitaire wantoestanden’ en ‘een ondraaglijke crisis’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/21/filip-noemt-het-beestje-bij-de-naam-gaza-is-een-schande-europa-faalt/
7 28 Rechtse regimes hebben het doorgaans moeilijk met de rechtspraak, denk maar aan Recep Erdoğan, Viktor Orbán en Donald Trump. De drang naar meer greep op de samenleving botst onvermijdelijk met de onafhankelijkheid van rechters. De Vlaamse minister-president Diependaele kondigde ook al aan dat hij in beroep zou gaan tegen een onlangs uitgesproken rechterlijke uitspraak. Onder druk van enkele coalitiepartners draaide hij echter bij: eerst zou er een ‘onafhankelijk juridisch advies’ worden ingewonnen over de zin van zo’n beroep. 138 Juristen namen de beschikking alvast onder de loep. Hun conclusie luidt dat een beroep voor de Vlaamse overheid noch juridisch zinvol is, noch ethisch verdedigbaar: Israël voert in Gaza een militair offensief dat door experts en internationale ngo’s als genocide wordt bestempeld. Zowel het Internationaal Gerechtshof als het Strafhof hebben maatregelen tegen Israël genomen, waaronder arrestatiebevelen tegen premier Bejamin Netanyahu en voormalig defensieminister Yoav Gallant voor misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden. België, inclusief Vlaanderen, is gebonden aan internationale verdragen, die medeplichtigheid aan zulke misdaden verbieden. Landen moeten daarentegen alles in het werk stellen om medeplichtigheid aan ernstige mensenrechtenschendingen – waaronder genocide – te vermijden. Een strikte controle op militaire doorvoer naar Israël en wapenembargo zijn daarbij het absolute minimum. En daarover ging de rechterlijke uitspraak; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/27/juristen-kraken-beroep-diependaele-over-wapendoorvoer-naar-israel/
8 05 De commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV) adviseert de Nederlandse regering en Eerste en Tweede Kamer. In een nieuwe publicatie zet de CAVV uiteen wat de verplichtingen zijn, die volgen uit het Genocideverdrag, dat ook door Nederland is ondertekend en geratificeerd. Een van de plichten is dat landen zoveel mogelijk moeten doen om genocide in een ander land te voorkomen. Doen zij dat niet, dan kunnen zij aansprakelijk worden gesteld voor het verzaken van deze preventieplicht.
Bijna tegelijkertijd kwam het College van de Rechten van de Mens met een dringende oproep aan de Nederlandse regering om zwaardere maatregelen te treffen tegenover Israël. Op die manier zou de druk op Israël moeten worden opgevoerd, zodat het stopt met mensenrechtenschendingen in Gaza. “De nood in Gaza is dusdanig hoog dat zwaardere pressiemiddelen niet langer uitgesteld mogen worden”, stelt het College; door NOC Nieuws. Belangrijke adviezen voor een regering, die de humane problemen in Palestina, en zo u wilt Israël, gemist heeft. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2577633
8 05 Een Afghaanse man vroeg in Nederland een verblijfsvergunning aan voor bepaalde tijd, maar Nederland wees in 2024 zijn aanvraag af. De man was via België de Europese Unie binnengekomen. Volgens de Dublinverordening zou België dan verantwoordelijk zijn voor de behandeling van zijn aanvraag. Maar hij wilde daar niet naar toe, omdat hij vreest dat België hem geen opvang verleent. De zaak kwam voor bij de Nederlandse Raad van State en hij kreeg gelijk. De uitspraak van de afdeling Rechtspraak van de Nederlandse Raad van State was niet mals: “Zij onderkent dat systeemfalen in een andere lidstaat ertoe leidt dat ernstig afbreuk wordt gedaan aan het Dublinsysteem en de loyale samenwerking, die daarbij tussen EU-lidstaten geldt. Maar het is de taak van de bestuursrechter om bij de overdracht van asielzoekers aan andere EU-lidstaten op basis van de feiten te beoordelen of sprake is van zulk systeemfalen, waardoor zij het risico lopen op een onmenselijke behandeling.” Het gevolg van de rechterlijke uitspraak is dat Nederland alleenstaande mannelijke asielzoekers niet meer mag terugsturen naar België. Nu komen zij in Nederland in de asielprocedure; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/05/onverschilligheid-is-beleid-bij-asiel-en-de-media-volgen-regering-klakkeloos/
8 07 In een opmerkelijke stap heeft de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) van Amsterdam Israël voor het eerst officieel bestempeld als een ‘bedreiging voor de Nederlandse staat’. Het rapport richt zich op de pogingen van Israël om de politiek en publieke opinie in Nederland te beïnvloeden, met speciale aandacht voor de Ajax-Maccabi-rellen van november 2024, die in Amsterdam uitbraken voorafgaand aan de UEFA Europa League-wedstrijd. Het is de eerste keer dat een Westerse inlichtingendienst de potentiële gevaren erkent, die voortkomen uit Israëls wereldwijde Hasbara-netwerk, dat zich richt op het beïnvloeden van politieke en publieke percepties wereldwijd; door Kit Klarenberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/nederlandse-terreurbestrijding-noemt-israel-een-bedreiging-voor-de-staat/
8 07 De Belgische tolk Akkaya(?) Bilal schreef kritische artikelen over het anti-moslimbeleid van de Franse minister van Justitie Gérald Darmanin. Toen werd hij plotseling ontslagen. De reden zou een inlichtingenrapport zijn van de Belgische Staatsveiligheid, waarin hij werd bestempeld als een ‘gevaarlijke radicaal’. Wat er daarna gebeurde gaf hem het sterke vermoeden dat de tentakels van de Franse regering zich tot ver over de Franse grens uitstrekken; door Bilal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/07/een-franse-minister-en-de-belgische-staatsveiligheid-spanden-samen-om-mij-de-mond-te-snoeren/
8 08 Uit onderzoek van Apache blijkt dat Belgische politiezones samenwerken met Israëlische bedrijven. Deze samenwerking kan internationale verplichtingen schenden, waaronder het Genocidenverdrag. Liga voor Mensenrechten en SOS Gaza vragen daarom een onafhankelijk onderzoek naar de mensenrechtenimpact en rechtmatigheid van deze praktijken; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/sos-gaza-en-liga-voor-mensenrechten-dienen-klacht-in-bij-comite-p/
8 08 Gitte Cattoir (Hart Boven Hard), Jens Van Lathem (Labo vzw), Lichen Ullman (Vredesactie) en Nina Henkens (Kif Kif) reageren op het wetsontwerp van de federale Belgische regering om radicale organisaties zonder rechterlijke toetsing te ontbinden. Conclusie: “Dit is een volgende stap naar een autoritaire bestuursvorm.” https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/een-regering-die-willekeurig-organisaties-verbiedt-maakt-onze-samenleving-niet-veiliger/
8 28 Amnesty International Nederland heeft de gemeente Amsterdam gedagvaard. Dat doet de mensenrechtenorganisatie vanwege een in haar ogen onrechtmatig demonstratieverbod in november vorig jaar. Het verbod gold in de 6 dagen na de rellen rond de voetbalwedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. De eerste 3 dagen mocht niemand demonstreren. In de 3 dagen daarna kon dat wel wanneer demonstranten een ontheffing aanvroegen. Sommige demonstraties vonden daarom niet plaats in het centrum van de stad, maar op het terrein van de Westergasfabriek. Amnesty noemt het verbod een te ver gaande inperking van het demonstratierecht. De organisatie stapt naar de rechter, omdat duidelijk moet worden dat zo’n vergaand verbod nooit gerechtvaardigd kan zijn. Volgens Amnesty was dit verbod niet noodzakelijk en niet proportioneel. Door een rechterlijke uitspraak probeert Amnesty International Nederland herhaling te voorkomen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/binnenland/6367021/amnesty-dagvaardt-gemeente-amsterdam-wegens-protestverbod-na-ajax-maccabi.html
9 02 De Belgische regering hoopt wellicht dat met nieuwe maatregelen het protest over het uitblijven van maatregels tegen Israël zal luwen, maar een beweging voor de menselijkheid kan onmogelijk genoegen nemen met een compromis over een genocide. Wat het Belgische akkoord overigens wel bewijst, is dat de druk van de publieke opinie werkt. Wat de regering doet is allemaal te laat en te weinig, maar de maatregelen, die nu genomen worden, zijn wel degelijk een overwinning voor de solidariteitsbeweging. “Deze akkoorden zijn geen eindpunt”, reageert 11.11.11, “Het Internationaal Gerechtshof heeft de juridische onderlat al duidelijk geïdentificeerd. Wat vandaag op tafel ligt, blijft daar nog steeds onder.” Door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/02/compromis-over-genocide-dit-beslisten-vlaamse-en-federale-regeringen-over-israel/
9 03 De Belgische Burgerwet voor Palestina eist de erkenning van de genocide tegen het Palestijnse volk. Verder een volledig embargo tegen Israël en de vervolging van daders van oorlogsmisdaden. En tenslotte eist de burgerwet de erkenning van Palestina als soevereine staat – onvoorwaardelijk, met volledige erkenning van het recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking en op terugkeer naar hun gronden en huizen. Het is een Burgerwet, een constitutioneel instrument waarmee burgers bindende wetgeving in het parlement kunnen indienen. Komen er 25.000 handtekeningen, dan zal de Belgische Burgerwet voor Palestina het parlement verplichten te debatteren en te stemmen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/03/belgisch-burgerwetsvoorstel-voor-palestina/
9 04 Tussen 2014 en 2024 werd de Nederlandse economie ruim 21% groter, terwijl het aantal inwoners met nog geen 7% toenam. En wanneer de economie sneller groeit dan het aantal mensen, is er per persoon [in theorie; GjH] meer te besteden en te verdelen. Althans, afhankelijk ervan hoe [en hier zit ’m de kneep; GjH] de welvaart wordt verdeeld; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6367869/nederlandse-economie-groeit-harder-dan-bevolking.html
9 10 In Hilversum is het uitgezocht: sinds de invoering van het betaald parkeren in een groot deel van de stad ontvangen Hilversummers minder visite en daarmee beïnvloedt het hun sociaal leven negatief; door Ingmar Meijer. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/352250/bewonersonderzoek-betaald-parkeren-heeft-grote-impact-op-sociaal-leven-hilversummers
9 15 Op de internationale ranglijst voor academische vrijheid is Nederland inmiddels gedaald van de bijna perfecte score van 0,92 in 2018 naar 0,76 in 2024. Van alle westerse landen scoren alleen Griekenland, Portugal en de Verenigde Staten van Amerika lager. Menig land uit het globale Zuiden scoort hoger, zoals bijvoorbeeld Burkina Faso; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2582649-nederlandse-universiteiten-schuwen-debat-met-andersdenkenden
Afrika – Kenia
6 26 Een paar honderd mensen herdachten vreedzaam de doden, die een jaar geleden vielen bij protesten. Vorig jaar in juni kwamen ook vele duizenden de straat op, het grootste deel Gen-Z jongeren: onder de 30, die zich verzetten tegen geplande belastingverhogingen en andere overheidsmaatregelen. Gisteren werden in de hoofdstad Nairobi door betaalde gemotoriseerde bendes en de Keniaanse politie minstens 8 mensen vermoord en 400 verwond, waarvan 83 ernstig; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/kenia-in-opstand-woede-tegen-corruptie-en-geweld-breekt-los/
Australië
8 23 De positie van de inheemse bevolking in Australië is nergens zo slecht als in het Noordelijk Territorium. Daar gaat het om criminaliteit, gezondheidszorg, huisvesting, kindersterfte, onderwijs en verslaving, maar het opvallendste cijfer is dat van de gevangenispopulatie: bijna 1% van de totale bevolking zit in hechtenis; waarvan ruim 90% van inheemse afkomst is; door Meike Wijers. https://nos.nl/artikel/2579649-recordaantal-inheemse-mensen-achter-tralies-in-noorden-van-australie
Azië – Cambodja, China
8 11 President Donald Trump maakt niet zijn land, maar China ‘still greater and greater’. Dat betoogt Melvin Goodman, voormalig CIA-analist, hoogleraar bestuurskunde aan de Johns Hopkins University in de Verenigde Staten van Amerika. Hij ziet China’s positie op het wereldtoneel door het grillige en isolationistische beleid van de VS groeien; door Melvin Goodman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/11/trump-makes-china-great-again/
9 29 China is geen liberale democratie. Maar over hoe het wel werkt bestaan veel misverstanden, die worden versterkt door boosaardig anti-Chinees racisme in de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. De Chinese academicus Zhang Weiwei legt in dit interview met Ben Norton uit hoe de Chinese regering te werk gaat, hoe het politieke systeem werkt, haar socialistische markteconomie en hoe het Chinese bestuur aankijkt tegen democratie. Het tweede onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/29/tegendraads-leesvoor-media-ethiek-in-gaza-en-wat-met-bolivia-en-china/
9 15 Geen enkel land heeft zoveel microkredieten per inwoner als Cambodja. Wat in de jaren ’90 begon als een kleinschalig initiatief van ngo’s is daar uitgegroeid tot een miljardenmarkt. Die bereikt niet het beoogde doel. Terwijl Europese ontwikkelingsbanken winst boeken en België meeprofiteert, glijden Cambodjaanse gezinnen steeds dieper de armoede in. Apache vond bewijzen van mensenrechtenschendingen, ontbossing en voedselonzekerheid. In 2024 vertelde slechts 13% van de leners dat microkrediet hun leven direct had verbeterd. Geen van de 10 families, die Apache interviewde, gaf aan dat hun leven verbeterde na het afsluiten van een microkrediet. Nary noemt het zelfs ‘een regelrechte nachtmerrie’. Het enige waar zij aan denk zijn hun schulden. “We eten weinig. Ik slaap amper. Mijn man is ziek. Onze zoon is ondertussen gestopt met school”; door Anneleen Ophoff. https://apache.be/2025/09/15/honger-huiselijk-geweld-en-zelfmoordneigingen-met-uw-belastinggeld
Europa – Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Groot-Brittanië, Zwitserland
6 26 Het stadje Schengen in Luxemburg herdacht op 14 juni 2025 het 40-jarig bestaan van het gelijknamige verdrag. Wat ooit begon als een baken van [verderfelijk beleid, gezien de consequenties ervan voor migranten, en; GjH] Europese eenheid — het vrij verkeer van personen zonder binnengrenzen — dreigt juist dat deze dagen te worden overschaduwd door de steeds luider klinkende roep om grensbewaking en nationale soevereiniteit. Officieel dienen die grenscontroles om de migratiedruk aan te pakken, maar volgens zeggen is dit ‘niets meer dan politiek theater’, een toneelstuk voor een publiek dat gerustgesteld wil worden, geenszins een effectieve maatregel; door Manfred Ingelbrecht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/schengen-40-jaar-nieuwe-grenscontroles-zijn-slechts-politiek-theater/
6 27 Het Duitse gerecht scheidt een baby reeds maanden van zijn Palestijnse ouders, omdat hij een ‘veiligheidsrisico’ zou zijn. Het gerecht weet dat ze deze zaak zal verliezen, maar dat is geen punt. De ellenlange procedures, waar de slachtoffers door moeten, zijn een middel om dissidente stemmen te intimideren en het zwijgen op te leggen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/27/duits-gerecht-scheidt-palestijnse-baby-van-ouders-omdat-hij-veiligheidsrisico-zou-zijn/
7 02 De strijd voor de bevrijding van Palestina is de strijd tegen een wereld, waarin het geweld, dat we in Gaza zien, de norm wordt. Het is een strijd, die de toekomst van Europa vorm zal geven; door Dimitri Van Den Meerssche. https://www.sampol.be/2025/07/europa-strijd-voor-de-bevrijding-van-palestina-en-voor-het-internationaal-recht
7 02 De activiteiten van Frontex aan de Europese buitengrenzen volgt 11.11.11 al jaren. Dat die operaties op gespannen voet staan met mensenrechten is een understatement. De afgelopen jaren kwam het agentschap meermaals in opspraak vanwege betrokkenheid bij illegale pushbacks. Frontex blijft operaties coördineren waarbij de Libische kustwacht mensen op zee onderschept, waarna ze systematisch slachtoffer zijn van detentie en foltering. Enerzijds zijn mensenrechten vrij stevig verankerd in het mandaat van Frontex (de Frontex verordening) en zijn de Europese regels helder als het gaat over het ‘non-refoulement-beginsel’: pushbacks zijn niet toegelaten. Anderzijds overtreden zo goed als alle lidstaten die regels met voeten, ook in landen waar Frontex actief is. Alleen al in 2024 telde 11.11.11 meer dan 120.000 illegale pushbacks door EU-lidstaten, vaak gepaard gaande met brutaal geweld; door Flor Didden. https://www.sampol.be/2025/07/als-frontex-haar-eigen-regels-volgt-heft-het-zichzelf-op
7 14 In 2021 riep de Europese Investeringsbank (EIB) zichzelf uit tot de ‘klimaatbank van de Europese Unie’. Een analyse van haar investeringsbeleid toont daarentegen aan dat ze een hoop geld leent aan bij uitstek klimaatonvriendelijke projecten; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/14/europese-investeringsbank-blijft-miljarden-pompen-in-wegen-en-luchthavens/
7 16 Er vindt een genocide plaats en de Europese Unie gaat die… ‘in de gaten houden’. Na 21 maanden brutaal geweld tegen burgers mist dat voornemen elke geloofwaardigheid; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/16/eu-buitenlandministers-nemen-geen-enkele-maatregel-tegen-israel/
7 18 De West-Europese landen zouden moeten erkennen dat hun veiligheid (en die van Oekraïne) onmogelijk kunnen worden gerealiseerd door een strategie van confrontatie, die tot doel heeft de oorlog uit te breiden, Rusland te isoleren en de vijandigheid tussen de Europese Unie en Rusland te versterken.
Sinds het einde van de Koude Oorlog in 1991 wordt de relatie tussen de EU en Rusland gekenmerkt door gemiste kansen, strategische fouten en wantrouwen, hetgeen in het artikel gepreciseerd wordt. De laatste jaren is deze fragiele relatie verergerd tot een militaire confrontatie in Oekraïne. De oorlog in Oekraïne, die een verwoestende economische, geopolitieke en menselijke tol eist, heeft de kloof tussen de Europese Unie en Rusland dramatisch en gevaarlijk verdiept. Er is daarom dringend behoefte aan een nieuwe evaluatie van de manier waarop Europa de motieven van Rusland zelfstandig bekijkt [zich niet langer slaapwandelend conformeert aan het beleid van de Verenigde Staten van Amerika; GjH] en hoe het met zijn buurland moet omgaan; door Jeffrey Sachs. Zijn 5 voorstellen [in dit zeer lezenswaardige artikel; GjH] gaan niet over verzoening; ze gaan over het leggen van de basis voor een duurzame veiligheid voor Oekraïne en vrede in Europa. https://lavamedia.be/de-europese-relatie-met-rusland-herdenken/
7 22 Voor het eerst in de geschiedenis worden de Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie aangeklaagd voor het Hof van Justitie, en wel wegens hun ‘nalatigheid’ tegenover het geweld in Gaza. Voor het eerst in de geschiedenis worden deze 2 machtige instellingen aangeklaagd voor het niet naleven van hun eigen verdragsverplichtingen. Beide instellingen hebben verzuimd op te treden tegen de oorlogsmisdaden en het risico op genocide, die de Israëlische regering sinds oktober 2023 in Gaza pleegt. Het juridische middel, dat ingezet wordt, is ongezien: artikel 265 van het EU-Verdrag, dat het mogelijk maakt om een Europese instelling voor het gerecht te dagen als ze ‘in gebreke blijft’, met andere woorden, als ze passief blijft in een situatie waar actie vereist is. De klacht van 90 pagina’s is het gevolg van een formele ingebrekestelling, die op 12 mei jl. werd verstuurd. Twee maanden later is er nog steeds niets ondernomen, en dus trokken de advocaten naar de rechtbank; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/22/eu-voor-het-gerecht-gesleept-wegens-passiviteit-in-gaza-genocide/
7 23 De Europese Unie concludeerde vorige maand dat Israël het handelsverdrag met de Europese Unie schendt, maar consequenties wilden de lidstaten daar niet aan verbinden. In plaats daarvan kwam er een maatregelenpakket dat de EU ‘achter de hand wil houden’. Ongeveer tweederde van de Europese investeringen in Israël wordt gedaan door Nederlandse bedrijven en Nederland is de grootste buitenlandse investeerder in Israël. Individuele landen kunnen zonder de EU wel degelijk maatregelen tegen Israël treffen; geen producten meer importeren uit Israëlische illegale nederzettingen, de staat Palestina erkennen en/of de wapenexport naar Israël stilleggen. Wanneer Nederland dat zou doen, zou dat een krachtig effect hebben. En Nederland doet het soms ook: in 2023 besloot de Nederlandse overheid bepaalde producten van chipmachinefabrikant ASML niet langer naar China te exporteren. Zoiets kan bij Israël ook. Kortom, je kunt als land besluiten te handelen in lijn met internationale regels; door Kaja Bouman. https://nos.nl/artikel/2576100
7 24 Frankrijk gaat binnenkort de Palestijnse staat erkennen. Frankrijk is de eerste van de G7-landen (de overleggroep van economische grootmachten), die dat doet. Dit staat symbool voor de steeds kritischere houding, die Europese landen aannemen ten aanzien van Israël. Dat is volgens mij goed nieuws, maar president Emmanuel Macron focust [helaas; GjH] ook op de demilitarisering van Hamas en de Palestijnen in het algemeen [en niet op demilitarisering van Israël; GjH]; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6363630/macron-zegt-dat-frankrijk-binnenkort-palestina-gaat-erkennen-geen-alternatief.html
7 24 De voormalige Labour-leider Jeremy Corbyn heeft een nieuwe, linkse partij opgericht. Hij doet dat samen met de Britse parlementariër Zarah Sultana, die begin deze maand uit de partij van premier Starmer stapte. Corbyn wil met zijn nieuwe partij een links alternatief bieden voor Labour. Speerpunten zijn de bestrijding van kinderarmoede en het breken van de macht van bedrijven. “Het systeem werkt niet als 4,5 miljoen kinderen in armoede leven in het 6de rijkste land op aarde”, zeggen Corbyn en Sultana. “Het systeem werkt niet als de regering zegt dat er geen geld is voor de armen, maar wel miljarden vrijmaakt voor oorlogen.” Ook wil Corbyn dat het Verenigd Koninkrijk de wapenleveranties aan Israël onmiddellijk stopzet en de nieuwe partij wil dat de energie- en waterbedrijven en het openbaar vervoer weer in staatshanden komen.
Op de vraag of zijn partij ‘Labour in een nieuw jasje’ wordt, reageerde Corbyn afwijzend. De Labour-partij wordt van bovenaf bestuurd. Het is een gecentraliseerde partij waar controlefreaks het voor het zeggen hebben en die alles willen controleren wat in de partij gaande is. Zijn nieuwe partij zal zijn wortels in de gemeenschap hebben en wordt van onderen af opgebouwd. Het wordt een politieke partij, die aan de kiezers behoort; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576303
7 28 Op 5 juli 2024 trad Keir Starmer aan als premier van het Verenigd Koninkrijk, nadat zijn partij Labour een grote meerderheid behaalde in het parlement. Gelet op het aantal stemmen, dan haalde Labour onder Starmer ruim een half miljoen stemmen mìnder dan onder zijn voorganger Jeremy Corbyn in 2019 – en die uitslag was toen al een dieptepunt voor de partij. Een jaar later is Starmers populariteit verder gekelderd. Vandaag peilt Labour rond de 20%, minder dan de helft van wat het een jaar geleden bij de verkiezingen haalde.
Het concept van Corbyn en Zarah Sultana lijkt daarentegen aan te slaan. Nog voor de partij officieel opgericht is, peilt ze al even hoog als Labour. In slechts enkele dagen tijd meldden zich maar liefst 500.000 mensen om mee te werken aan de oprichting van de nieuwe partij. Daarmee zou ze qua ledenaantal in één klap de grootste partij van het land worden. Zoals James Bond al eens opmerkte: “Sometimes the old ways are the best”; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/28/ongezien-500-000-mensen-melden-zich-aan-om-nieuwe-linkse-partij-op-te-richten-in-het-verenigd-koninkrijk/
7 31 Na [maandenlange decennia; GjH] onvoorwaardelijke steun aan Israël, tonen Westerse politici hun medeleven met Gaza. Maar wie goed kijkt, ziet niets anders dan krokodillentranen, louter en alleen bedoeld om de groeiende verontwaardiging bij het publiek te sussen, geenszins om Israël tot de orde te roepen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/gaza-bart-de-wever-en-krokodillentranen/
8 01 Een groep medewerkers van de Europese Unie slaat alarm over de trage respons van EU-lidstaten op de humanitaire crisis in Gaza. Zij roepen de lidstaten op om dringend meer middelen vrij te maken voor medische evacuaties en het opnemen van zwaargewonde patiënten; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/01/eu-medewerkers-roepen-op-medische-evacuatie-van-ernstig-zieken-in-gaza-te-versnellen/
8 01 Middenveldorganisaties overhandigen vandaag een dringende motie aan de Belgische regering. Zij vragen de partijvoorzitters van CD&V, Les Engagés en Vooruit om onmiddellijk actie te ondernemen en aan de regering de beslissing op te leggen om sancties in te voeren tegen Israël, want loze woorden zijn erger dan medeplichtig stilzwijgen; door meer dan 50 organisaties en een waslijst aan personen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/01/middenveld-overhandigt-motie-aan-regering-loze-woorden-zijn-erger-dan-medeplichtig-stilzwijgen-reageer-vandaag/
8 02 Op de Amsterdamse CanálParade vaart er voor het eerst ook een boot met hofmedewerkers, juristen en rechters mee. Dat zorgt voor opgetrokken wenkbrauwen, maar óók voor bijzondere steun van burgers, buitenlui en juristen voor deze opvallende stap. Want verliezen magistraten, die uitbundig feesten, daardoor niet hun onafhankelijkheid en onpartijdigheid? Familie en jeugdrechter Elvira Devis, vanmiddag meevarend matroos, die namens de 3 deelnemende gerechten spreekt, legt uit dat we artikel 1 van onze grondwet, en artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie moeten vieren, precies zoals we in ere houden dat we diefstal, moord en verkrachting afkeuren; Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen in gesprek met Elvira Devis. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/019869db-c1b1-7306-bc4f-5d399ca8fd88/2025-08-02-een-boot-vol-rechters-op-de-canalparade-had-al-veel-langer-moeten-meevaren
8 04 In de Finse hoofdstad Helsinki zijn in het afgelopen jaar geen verkeersdoden gevallen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2577536
8 04 “Zwitsers ontredderd door onverwacht hoge Amerikaanse importheffingen”. Dat is de kop en daar gaat het artikel over; door Chiem Balduk. Het artikel gaat dus uitdrukkelijk niet over het desastreuze beleid van de Verenigde Staten van Amerika. https://nos.nl/artikel/2577544
8 08 De partij zonder naam ‘yourparty.uk’ heeft met een beperkte website en geen of negatieve aandacht in de mainstream media in 2 weken al meer dan 650.000 Britten bereid gevonden het initiatief van Jeremy Corbyn en Zarah Sultana te ondertekenen. Van daar naar een echte partij is nog een hele weg te gaan, maar het potentieel is overduidelijk. Owen Jones bespreekt met Jeremy Corbyn wat de plannen zijn: Eerste onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/corbyn-over-yourparty-gov-roger-waters-hiroshima-nagasaki-en-de-bbc/
8 08 De Europese Unie heeft de keuze. Ze zou de wens van haar burgers kunnen volgen, maar in plaats daarvan verkiest ze voor winst boven Palestijnse levens; door Medea Benjamin, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/08/de-europese-unie-pleegt-verraad-aan-gaza/
8 23 Op maandag 11 augustus jl. in Kopenhagen beviel de Groenlandse Ivana Brønlund van haar eerste dochter, die ze Aviaja-Luuna noemde. Maar na nog geen uur werd de pasgeboren baby haar afgenomen en in de pleegzorg opgenomen. Brønlund had een omstreden test moeten doen om uit te wijzen of ze voldoende bekwaam is een kind op te voeden. Sindsdien heeft ze haar dochter niet meer gezien, terwijl de FKU, zoals de test heet, in Denemarken niet afgenomen mag worden aan Groenlanders; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/opmerkelijk/6366600/groenlandse-vrouw-moet-baby-uur-na-geboorte-afstaan-door-verboden-test.html
9 10 Wordt Frankrijk [ook; GjH] een land met 2 duidelijk gescheiden bevolkingslagen: boven en onder? Dat is de keuze, die de Franse bevolking krijgt voorgelegd door president Emmanuel Macron en zijn 6 regeringen in 2 jaar tijd. Die regeringen hadden met elkaar gemeen dat ze pertinent weigerden af te wijken van hun plan om de Franse staatsschuld volledig af te wimpelen op de gewone werkende bevolking, terwijl de rijke bovenlaag ongehinderd nog rijker mag worden; door Lode Vanoost.
9 18 Het Franse regeringsbeleid kun je samenvatten als ‘nog meer rijkdom voor de reeds rijken en nog meer sociale inleveringen voor de werkende Fransen in de bedrijven en de overheidsdiensten’. Daartegen wordt in Frankrijk massaal geprotesteerd en gestaakt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/18/massale-staking-in-frankrijk-tegen-herverdeling-welvaart-naar-boven/
Noord-Amerika – Cuba, Venezuela, VS
6 26 In New York, een stad met 8 miljoen inwoners, heeft in een ongelijke verkiezingsstrijd de linkse politicus Zohran Mamdani de Democratische voorverkiezing voor het burgemeesterschap gewonnen. Daarmee versloeg hij niemand minder dan voormalig gouverneur Andrew Cuomo, gesteund door de partijtop en tientallen miljoenen aan donorgeld. Mamdani is een 33-jarige uitgesproken democratisch socialist. Hij is moslim en heeft een Indiase achtergrond. Hij werd geboren in Oeganda en groeide op in New York; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/linkse-aardverschuiving-in-new-york-socialist-wint-voorverkiezingen/
7 16 Cuba zet sinds 1959 gezondheid boven winst, met indrukwekkende resultaten, die zelfs rijke landen doen verbleken. Met een geïntegreerd zorgsysteem en een sterke biotechnologische industrie biedt het eiland een krachtig alternatief voor het mondiale gezondheidsmodel; door Rémy Herrera. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/16/gezondheid-is-geen-handelswaar-het-cubaanse-voorbeeld/
7 23 Een aantal studenten in de Amerikaanse staat Columbia zegt dat het demonstreren op de campus ‘gevaarlijk’ geworden is na een overeenkomst tussen de regering en de universiteit, en de aanhouding van Mahmoud Khalil, een vooraanstaande figuur in de studentenprotesten op Columbia; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2576108
8 12 President Donald Trump looft een premie uit van $ 50 miljoen aan wie er in slaagt president Nicolás Maduro van Venezuela aan de Verenigde Staten van Amerika uit te leveren. Die zou immers de leider zijn van een berucht drugskartel. Zijn eigen overheidsdiensten DEA, US Coast Guard en de US Navy vertellen echter een heel ander verhaal; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/12/50-miljoen-dollar-voor-president-maduro-bewijzen-van-drugshandel-overbodig/
8 29 Agressie van de Verenigde Staten van Amerika tegen Venezuela is niets nieuws. Sinds de Venezolanen in 1999 Hugo Chávez verkozen als president is bruutheid in constante opbouw. Het gaat om grondstoffen. Chávez brak met de traditionele achtertuinpolitiek, die de enorme hoeveelheden aan mineralen en olievoorraden van het land ter beschikking stelden van de VS. Voor de grote noorderbuur is dat onaanvaardbaar. Niet dat het de eerste keer is dat een Latijns-Amerikaans land uit die imperialistische greep probeert los te komen. In 1959 deed Cuba dat, in 1979 Nicaragua en dus in 1999 Venezuela. De twee eerste landen kampen al decennia met een diplomatieke, economische en financiële blokkade van de VS en het regelmatig opstoken van nationale onrust. In Nicaragua werd daarbij een heuse contra-oorlog gefinancierd en opgezet; een terreuroorlog tegen de bevolking; door Katrien Demuynck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/29/venezuela-in-het-vizier-amerikaanse-oorlogsvloot-dreigt/
9 10 Vorige week ontving president Donald Trump in het Witte Huis de top van Silicon Valley. Die top gedroeg zich dermate onderdanig, dat het leek alsof ze als vazallen waren uitgenodigd aan het hof. Jurgen Masure schreef er een satirisch stuk over: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/10/de-ring-kussen-hoe-de-techbros-vazallen-werden-aan-het-hof/
West-Azië – Israël, Palestina, Syrië
6 26 Een jaar geleden verscheen een essay van de Amerikaanse politicoloog en Midden-Oostendeskundige Norman Finkelstein, waarin hij de Israëlische aanval op Iran al voorspeld had. “Wanneer Israël een land in het vizier heeft, kan enkel totale onderwerping het van zijn plannen doen afzien. Israël zal bijna zeker de provocaties blijven opstapelen tot Teheran geen andere keuze meer heeft en wel moet reageren”, schreef Finkelstein toen; door Norman Finkelstein, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/06/26/politicoloog-finkelstein-voorspelde-in-april-2024-al-de-aanval-op-iran/
6 27 Israëlische militairen hebben de opdracht gekregen te schieten op ongewapende Palestijnen bij de distributiepunten in de Gazastrook, hoewel zij geen bedreiging vormen. Het verlies van een Palestijns mensenleven betekent niets voor de Israëlische bevelvoerders. Het is niet eens een ‘ongelukkig incident’; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2572740-israelische-militairen-krijgen-opdracht-te-schieten-op-ongewapende-burgers
7 04 De 400 distributiepunten in Gaza, die tijdens het tijdelijke staakt-het-vuren actief waren, zijn nu vervangen door 4 militair gecontroleerde distributiepunten. Dit dwingt twee miljoen mensen richting overbevolkte, gemilitariseerde zones waar ze dagelijks te maken krijgen met kogelvuur, terwijl ze proberen toegang te krijgen tot hulp en voedsel. Een consortium van meer dan 200 humanitaire organisaties roept op onmiddellijk een eind te maken aan de dodelijke Israëlische voedselbedeling in Gaza en zo snel mogelijk terug te keren naar de VN-geleide coördinatiemechanismen; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/04/honger-of-kogels-in-gaza-wordt-humanitaire-ramp-verpakt-als-hulpverlening/
7 08 Het idee van 2 afzonderlijke staten, Israël en Palestina, is een dodelijke illusie [gebleken; GjH]. De diplomatieke focus voor Palestina op een tweestatenoplossing heeft geleid tot meer apartheid en kolonisatie. De Palestijnen werden opgesloten in enclaves, terwijl Israël systematisch hun bewegingsvrijheid beperkte, hun land inpikte en hun watertoevoer afsloot. Gaza werd een openluchtgevangenis en is nu één groot vernietigingskamp, waar de Israëlische staat een Ëndlosung aan het uitvoeren is. Jeruzalem werd een exclusief Joodse stad. Israël heeft altijd geweigerd om de fundamentele rechten van Palestijnen te erkennen: het recht op gelijke behandeling, op terugkeer en het recht op verzet tegen bezetting. Een tweestatenmodel dat die rechten negeert, is geen vredesplan, maar de legitimatie van apartheid. Het is onmogelijk om nog twee leefbare staten te creëren. Daarom moeten we durven denken aan één democratische staat voor iedereen; door Marc Vandepitte over het gedachtegoed van Haim Bresheeth. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/08/een-staat-voor-iedereen-waarom-het-tweestatenmodel-in-palestina-is-vastgelopen/
7 15 Hoewel bijna 8.000 mensen – waaronder duizenden burgers – sinds december 2024 in Syrië het leven lieten, blijft dit grootschalige geweld nagenoeg onbesproken in de media. In deze bijdrage wordt duidelijk hoe burgerdoden, internationale hypocrisie en sektarische executies stilletjes aanvaard worden als zijnde geopolitieke belangen; door Defend Democracy, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/15/massamoord-en-mediazwijgen-het-vergeten-bloedbad-in-syrie/
7 15 Israël heeft in strijd met het Afscheidingsakkoord van 1974 in Zuid-Syrië minstens 10 nieuwe militaire bases gebouwd, vooral in de provincies Daraa en Quneitra. Dit leidt tot massale ontheemding en vernietiging van landbouwgrond en woningen. Het toont aan dat Israël van plan is om er definitief te blijven. Er gaan geruchten dat Israël en Syrië geheime onderhandelingen voeren over een territoriale herverdeling, waarbij Syrië mogelijk delen van Noord-Libanon (zoals Tripoli) zou krijgen in ruil voor Israëlisch behoud van de Golanhoogten. Hoewel Syrië officiële plannen voor agressie ontkent, lijkt het erop dat het land onder invloed van de Verenigde Staten van Amerika zou kunnen meewerken aan een regionale herschikking, die Libanon verder destabiliseert.
En sinds de start van de omstreden voedselbedeling in Gaza eind mei zijn er door de omstreden Amerikaans-Israëlische Gaza Humanitarian Foundation bijna 800 mensen omgekomen toen ze humanitaire hulp probeerden te ontvangen. Daarbij worden mensen op zoek naar voedsel door het Israëlische leger in de borst en het hoofd geschoten. Kinderen zijn in meer dan de helft van de aanvallen slachtoffer.
In Gaza leden in juni jl. meer dan 5.800 kinderen aan ondervoeding, waarvan ruim 1.000 aan ernstige acute ondervoeding; door Marc Vandepitte, met nog veel meer gruwelijk feitenmateriaal. Kortom, we hadden het kunnen weten! https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/15/wist-je-dat-israel-10-militaire-basissen-bouwt-in-syrie-en-dat-een-invasie-in-libanon-dreigt/
7 16 De Koerden zijn met naar schatting 30 miljoen mensen waarschijnlijk het grootste volk ter wereld zonder eigen staat. Zij verblijven verspreid over Irak, Iran, Syrië en Turkije; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/16/situatie-van-de-koerden-na-de-ontbinding-van-de-pkk/
7 23 De regering van de Syrische al-Joulani volgt een plan voor het opruimen van de niet-Soennitische minderheden, zoals Alawieten, Bedoeïenen, Christenen, Druzen en Soennieten; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/23/het-plan-van-de-syrische-regering-om-komaf-te-maken-met-alle-minderheden/
7 24 Over hetgeen gaande is bij de distributiepunten van de Gaza Humanitarian Foundation, waar 1 miljoen monden via 4 voedselpunten gevoed worden; door Wouter Hoogland: https://app.nos.nl/shorthand/1-miljoen-monden-4-voedselpunten/index.html
7 24 De Palestijnse Bezette Gebieden zijn vandaag een hel. In Gaza heeft Israël zelfs de laatste functie van de VN – humanitaire hulp – ontmanteld om de bevolking die het tot vernietiging heeft veroordeeld, opzettelijk uit te hongeren, keer op keer te verdrijven of te doden. In de Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalem, gaat de etnische zuivering voort door middel van onwettige belegering, willekeurige detentie, buitengerechtelijke executies, wijdverbreide marteling en massale verdrijving. In alle gebieden onder Israëlisch bestuur leven de Palestijnen onder de terreur van vernietiging, die in realtime wordt uitgezonden naar een [passief; GjH] toekijkende wereld; door Francesca Albanese, vertaald door Gaston Van Dyck. Zie ook de laatste ‘7 24’ onder de kopjes ‘Inzichten’, ‘Mensenrechten’ en ‘Wereldverhalen’.
7 30 De Vlaamse Caroline Willemen verblijft momenteel 2 maanden als nood-coördinator voor Artsen Zonder Grenzen in Gaza. Zij doet verslag: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/30/caroline-willemen-voor-artsen-zonder-grenzen-in-gaza-nooit-eerder-moest-ik-zoeken-naar-voedsel-voor-collegas-tot-nu/
7 31 Wat Israël in Gaza [Jeruzalem en de zogenoemde ‘Westoever’; GjH] uitvoert, is geen oorlog maar een zorgvuldig geplande genocide, met honger als wapen en een [olie- en; GjH] vastgoedfantasie als einddoel. Terwijl kinderen [mannen en vrouwen; GjH] sterven van ontbering, dromen Israëlische ministers al hardop van een strandresort op de ruïnes van een [opgeruimd; GjH] volk; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/07/31/de-gazaanse-riviera/
8 01 De genocide in Gaza en het geweld op de Westbank passen in het plan van premier Benjamin Netanyahu om de Gazastrook te annexeren, een plan dat gesteund zou worden door de regering van president Donald Trump. Dit zou de volgende verschrikkelijke fase van de genocide in Gaza betekenen, terwijl ook de annexatie van de bezette Westelijke Jordaanoever doorgaat; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/01/el-haaretz-israel-plant-de-spoedige-inlijving-van-heel-palestina/
8 04 Hoe kan iemand een begin van uitleg vinden, laat staan begrip tonen, voor de praktijk van Israël om disproportioneel en met voorbedachten rade kinderen tot doelwit van vernietiging te nemen? Met haar controle over de bevolkingsregisters, toezicht en geavanceerde wapens zijn deze moorden geen ongelukken; ze zijn onderdeel van het Israëlische overheidsbeleid. Vanaf oktober 2023 vermeldde de Israëlische eerste minister Benjamin Netanyahu het Bijbelse verhaal van Amalek om de massamoord in Gaza, waaronder die op kinderen, te rechtvaardigen. Het doden en verminken van kinderen – nog altijd een oorlogsmisdaad onder het internationaal recht – heeft in Israël de volledige legitimiteit gekregen, en werd zelfs door de uitspraken van zionistische rabbijnen en door de retoriek van talrijke Israëlische ministers aangemoedigd.
In een gemeenschap met één van de hoogste cijfers qua alfabetisering in de regio, ondanks decennia van bezetting en bombardementen, zijn opgeleide jongeren niet alleen symbolen van overleving. Ze symboliseren bevrijding. Daarom is voor een gewelddadig koloniaal regime een kind met een boek, een droom of een geheugen gevaarlijker dan welk wapen dan ook; door Linah Alsaafin, vertaald door Bart Dewil.
Naschrift: Persoonlijk houdt de verbeelding van het volgende voorval mij al dagen bezig: “De Israëlische bezetter folterde de moeder van Youssef Al-Zaq, zodat ze een miskraam zou krijgen”, zo vertelde Youssef’s neef Ahmed Sahmoud me. Fatema, de moeder van Youssef zette echter een gezonde jongen op de wereld, terwijl ze tijdens de bevalling aan armen en benen geboeid werd gehouden. Ze kreeg daarbij slechts minimale medische zorg van haar Israëlische cipiers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/04/waarom-israel-de-kinderen-van-gaza-vermoordt/
8 05 In Gaza voltrekt zich naast een genocide ook een ecocide. Data van de Verenigde Naties en satellietbeelden tonen hoe het gebied verandert in een toxische woestenij waar bodem, lucht, toekomst en water systematisch worden vergiftigd en verwoest; door Francis Jorissen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/05/genocide-en-ecocide-zijn-in-gaza-twee-kanten-van-dezelfde-medaille/
8 11 Ik heb alle details van de pijn meegemaakt, schrijft Al Jazeera journalist Anas al-Sharif in zijn testament, heb vele malen lijden en verlies geproefd, maar ik heb nooit geaarzeld om de waarheid te vertellen zoals die is, zonder verdraaiing of vervalsing – zodat Allah getuige kan zijn tegen degenen die zwegen, degenen die onze moord accepteerden, degenen die ons de adem benamen en wier harten onbewogen bleven bij het zien van de verspreide resten van onze kinderen en vrouwen, en degenen die niets deden om het bloedbad te stoppen, waarmee ons volk al meer dan anderhalf jaar te maken heeft; door Anas al-Sharif, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/11/journalist-anas-al-sharif-dit-is-mijn-testament-aan-de-wereld/
8 12 Het Institut du monde arabe in Parijs huisvest tot 2 november 2025 de unieke tentoonstelling ‘Trésors Sauvés de Gaza – 5000 jaren geschiedenis’. Kunstschatten, die uit Gaza gered konden worden, vertellen over 5.000 jaar geschiedenis van de strook land, die nu zo vreselijk onder vuur ligt; door Marc Bontemps. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/12/bezoek-de-geredde-historische-schatten-van-gazas-5-000-jaar-geschiedenis/
8 13 Jeffrey Sachs schreef een Open Brief aan de minister van buitenlandse zaken Gideon Sa’ar van Israël: “Israël is niet ‘de soevereine staat van het joodse volk’. Ik ben joods en staatsburger van de Verenigde Staten. Israël is niet mijn staat en zal dat ook nooit worden”. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/13/joods-vs-staatsburger-jeffrey-sachs-israel-is-niet-mijn-staat-en-zal-dat-nooit-worden/
8 14 Voor de Ambassade van de Verenigde Staten van Amerika in Brussel protesteerden 50 Druzische Syriërs op 12 augustus jl. tegen het uitblijven van bescherming voor de bewoners van As-Suwayda, dat sinds 11 juli jl. belegerd en geblokkeerd wordt; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/14/we-vragen-dringend-internationale-bescherming-voor-as-suwayda/
8 16 Op 23 juli jl. stemde het Israëlische parlement (de Knesset) met een overweldigende meerderheid vóór een niet-bindende motie, die de annexatie van de bezette Westelijke Jordaanoever door Israël toestaat. De Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich kondigde op 14 augustus aan dat de werken worden aangevat voor de bouw van nederzettingen in de zogenaamde ‘E1-zone’ tussen Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Het plan zal op woensdag 20 augustus van kracht worden. E1 is de schakel tussen Jeruzalem en de bestaande nederzetting Ma’ale Adumim. Het plan is bedoeld om Oost-Jeruzalem — dat de Palestijnen opeisen als toekomstige hoofdstad — af te scheiden van de bezette Westelijke Jordaanoever.
Het E1-plan, oorspronkelijk in 1995 bedacht onder premier Yitzhak Rabin, voorziet in een begraafplaats, een industriezone, infrastructuur, een politiekantoor, voorzieningen voor toerisme en 3.400 tot 15.000 woningen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/16/doodsteek-palestijnse-staat-nabij/
8 21 1. Israël is een koloniale staat, die sinds 1948 systematisch Palestijnen verdrijft van hun grond en hun huizen. Ook na de Oslo-akkoorden, die uitzicht hadden moeten bieden op een Palestijnse staat, bleef Israël systematisch Gaza blokkeren en kolonies bouwen op de Westelijke Jordaanoever. Het is vervolgens mede uit de frustratie over het niet respecteren van die Oslo-akkoorden door Israël dat de aanhang van Hamas onder Palestijnen is gegroeid.
2. Sinds oktober 2023 is Israël een moordcampagne gestart met als doel alle Palestijnen uit Gaza te verdrijven. Juristen, mensenrechtenorganisaties en VN-rapporten spreken van ‘een genocide’. Er kan in deze context geen sprake zijn van ‘zelfverdediging’, die al dan niet proportioneel is. Een bezettende macht kan geen zelfverdediging inroepen tegen een bezet volk.
3. We weten dat men graag denkt in termen van goed tegen kwaad, of het licht tegen de duisternis. Het is dan ook bijzonder dat er in België getwijfeld wordt of degene die op kinderen schiet nu echt wel de grote [slechterik held; GjH] in het verhaal is. Maar dit soort benaderingen is hoe dan ook weinig productief. Wanneer kinderen worden vermoord kun je de schuld daarvan niet bij de slachtoffers leggen. De vraag is niet of Palestijnen het perfecte slachtoffer zijn. En of ‘alles wat elke Palestijn doet in uw stelsel van normen en waarden past’ doet [eigenlijk totaal; GjH] niet ter zake. Het gaat erom dat het mensen zijn. Ze hebben dus rechten, mensenrechten. En die worden overtuigd en serieus geschonden. Het internationaal recht kent geen termen als ‘de superheld’ of ‘de slechterik’. Het kent wel termen zoals ‘bezetter’ en ‘onderdrukt volk’. Het is heel duidelijk aan welke kant het internationaal recht staat: aan die van de onderdrukten. Wie het internationaal recht erkent, is dus ook verplicht om de medeplichtigheid aan de misdaden van Israël te stoppen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/08/21/minister-president-matthias-diependaele-n-va-ik-weet-niet-wie-de-grotere-smeerlap-is-wie-schiet-op-kinderen-of/
4. Naschrift: 8 23 Een meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer vindt dat de “islamitische terreurorganisatie Hamas totaal vernietigd” moet worden en dat de ‘militante beweging’ “geen enkele rol” mag krijgen in de toekomst van Gaza; door NOS Nieuws. Een opmerkelijk standpunt voor een land dat de doodstraf zegt te hebben afgeschaft. Tevens een opmerkelijk standpunt voor een land dat het Internationaal Strafhof huisvest. De tekst zou mijns inziens hooguit mogen luiden “dat leden van Hamas worden berecht”. Maar de Nederlandse Tweede Kamer ondermijnd de Nederlandse Grondwet ook op dit punt. https://nos.nl/artikel/2579577-kamer-na-gaza-debat-hamas-moet-vernietigd-geen-boycot-bezette-gebieden
9 01 Genocide-onderzoekers hebben vastgesteld dat Israël volkerenmoord pleegt in Gaza. Bij de International Association of Genocide Scholars (IAGS) zijn 500 wetenschappers aangesloten. Bij een stemming heeft 86% van hen ingestemd met de resolutie dat Israël genocide pleegt tegen Palestijnen in Gaza. Het is de 9de keer in het ruim 30-jarige bestaan van IAGS dat de leden consensus hebben bereikt dat er een genocide gaande is. Israël maakt zich volgens de verklaring schuldig aan gerichte aanvallen op artsen, burgers, journalisten, scholen, universiteiten en ziekenhuizen. Ook wordt gewezen op de uithongering van de Palestijnse enclave en het vernietigen van ruim 90% van alle woningen in Gaza; door NOS, met een plan voor Gaza wnneer de Palestijnen uit Gaza verdreven zijn. In dat document met een verhelderende afbeelding uit het plan, dat de opstellers ‘The GREAT Trust’ noemen, wordt geopperd om Gaza zeker 10 jaar te laten besturen door een nog op te richten stichting in Amerikaanse handen (16u30). Het artikel over de stemming onder genocide-onderzoekers vindt u op 11u14 onder https://nos.nl/liveblog/2580719-tanks-dieper-gaza-stad-in-honderden-wetenschappers-israel-pleegt-genocide#UPDATE-88509386 en IAGS Resolution on Gaza, August 2025 onder https://genocidescholars.org/publications/resolutions/
9 08 De dokwerkers van Genua beloven een nooit geziene blokkade van Europa mocht de Sumud-vloot, die op weg is naar Gaza, worden aangevallen of geïntimideerd. Hun actie is een krachtig statement van internationale solidariteit en verzet; door Palestine Chronicle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/08/dokwerkers-genua-als-ze-gaza-flotilla-raken-blokkeren-we-europa/
9 10 Qatar is het 6de land dat door Israël gebombardeerd werd in de afgelopen maand na Jemen, Libanon, Palestina en de aanvallen op de Flotilla in Tunesië en eerder ook Iran. Er bestaat geen ander land dat op zoveel plaatsen tegelijkertijd bombardeert en zich tegelijkertijd voorstelt als slachtoffer; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/10/israel-bombardeert-qatar-hoe-hier-nog-duiding-over-geven/
9 10 De Irgoen (‘organisatie’), in 1931 afgescheurd van de Joodse militie Haganah, werd indertijd steeds radicaler. In 1940 had Irgoen zelf te maken met een afscheuring, de Lehi (“Strijders voor de vrijheid van Israël”), ook bekend onder de naam ‘groep Stern’ (die onder meer contact zocht en vond met de Italiaanse fascisten) om het Britse koloniale bewind in Palestina, officieel een ‘mandaatgebied’ van de Volkenbond, met alle middelen te bestrijden. Terreuraanslagen door die groepen volgden elkaar jarenlang op, niet alleen tegen de Britse bezetter, maar ook tegen Palestijnse burgers en zelfs tegen gematigde Joden, die hun acties veroordeelden. Kortom, wie vandaag het argument ‘terrorisme’ hanteert, wordt verzocht de complexe historische werkelijkheid eveneens te benoemen: de zionistische beweging heeft jarenlang een terroristische component gehad, met een lange reeks moorddadige aanslagen tegen Palestijnen èn gematigde Joden; door Guy Vanthemsche.
9 13 We zijn getuige van een gevaarlijke escalatie in Gaza-stad, waar Israëlische troepen hun operaties hebben opgevoerd en iedereen hebben bevolen naar het zuiden te trekken. Er werd bevestigd dat er hongersnood in de stad en de omliggende gebieden heerst. Hoewel de Israëlische autoriteiten eenzijdig een gebied in het zuiden tot ‘humanitaire’ zone hebben verklaard, hebben ze geen effectieve maatregelen genomen om de veiligheid te waarborgen van degenen, die gedwongen zijn daarheen te verhuizen [c.q. verplaatsen; GjH]. De omvang en schaal van de diensten, die er verleend worden, zijn ontoereikend om iedereen, die er al is, te ondersteunen; laat staan nieuwkomers; door het ‘Humanitarian Country Team’ (HCT) via Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/13/er-blijft-geen-veilige-plek-meer-over-in-gaza/
9 16 De commissie van experts van de VN-mensenrechtenraad zegt 4 van de 5 misdaden in Gaza gepleegd te zien worden, die als genocide gekwalificeerd kunnen worden: het aanbrengen van ernstig geestelijk of lichamelijk letsel, moorden, het tegengaan van geboortes en het moedwillig verslechteren van overlevingskansen. Alleen voor het 5de genocidemisdrijf, het gedwongen overplaatsen van kinderen, is geen bewijs. Daarnaast wijst de commissie op uitspraken van Israëlische militairen en politici, die zouden uitwijzen dat het gaat om moedwillig beleid. Oud-defensieminister Yoav Gallant, president Isaac Herzog en premier Benjamin Netanyahu worden met name genoemd, maar de commissie benadrukt geen uitspraken van andere hoofdrolspelers te hebben onderzocht. De commissie haalt citaten van de 3 aan als bewijs dat Israël niet alleen Hamas als vijand ziet, maar alle Palestijnen. Zo sprak Gallant sprak over een strijd tegen ‘menselijke beesten’ en Netanyahu over wraakaanvallen op alle plekken waar Hamas zit ‘in die verdorven stad Gaza’, waarmee hij de strijd volgens de commissie dus breder trekt. Tegen beiden heeft het Internationaal Strafhof een arrestatiebevel uitgevaardigd.
Als bewijs voor de conclusie wijst het rapport erop dat Israël zich op ongekende schaal schuldig maakt aan het doden van Palestijnen, hongersnood veroorzaakt door humanitaire hulp af te knijpen, systematisch onderwijs- en zorgfaciliteiten aanvalt en cultureel en religieus erfgoed vernietigt. De commissie wijst er ook op dat Israël een aanmaning van het Internationaal Gerechtshof om zich in te houden naast zich neer legt.
De internationale gemeenschap zou niet mogen zwijgen over de genocidale campagne, die Israël tegen het Palestijnse volk voert. Het negeren van bewijs en tekenen van genocide komt neer op medeplichtigheid. Elke dag dat er niets gebeurt, gaan er levens verloren en kalft de geloofwaardigheid van de internationale gemeenschap verder af; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2582659-vn-commissie-spreekt-nu-van-genocide-in-gaza-niet-ingrijpen-maakt-medeplichtig en https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6369179/vn-onderzoekscommissie-oordeelt-dat-israel-genocide-pleegt-in-gaza.html
9 19 Wie dacht dat de Israëlische leugens over wat op 7 oktober 2023 gebeurde sindsdien voldoende ontkracht werden, vergist zich. President Donald Trump kwam er tijdens zijn bezoek aan Groot-Brittannië op terug met het Biden-argument van videobeelden – die niet bestaan. Chris Gunnes, voormalig hoofd van UNRWA, het VN-agentschap voor hulp aan de Palestijnse vluchtelingen, zet de leugens nog eens op een rij.
Wat Israël op het ogenblik doet in Gaza brengt de wereld ook nog eens op de rand van een Derde Wereldoorlog. Respectievelijk tweede en derde onderwerp van https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/09/19/tegendraads-leesvoer-georges-abdallah-jeffrey-sachs-de-leugens-van-7-oktober-en-wielrennen-als-propaganda/
Zuid-Amerika
9 09 In Nederlandse geschiedenisboeken komt hij amper voor, maar in Suriname is Boni een held. Schrijver Tessa Leuwsha schreef “Boni – in het spoor van de Surinaamse vrijheidsstrijder” (2025, uitgegeven door Atlas Contact), een boek over de achttiende-eeuwse vrijheidsstrijder, die zich vanuit het moerasland van Suriname verzette tegen de Nederlandse kolonisator. De Marrons waren nazaten van naar het binnenland van Suriname gevluchte tot slaaf gemaakten. Zij hebben de Nederlandse kolonisator eeuwenlang bestreden. Dat soort verzet is in de Nederlandse koloniale geschiedenis onder de mat gemoffeld. Echter, het vormt je identiteit wanneer je [helden kent weet hebt; GjH] uit je eigen geschiedenis; door Femke van Zeijl in gesprek met Tessa Leuwsha. https://www.oneworld.nl/identiteit/tessa-leuwsha-boni-interview/
Nawoord
9 21 Het schenden van het internationale recht en mensenrechten door onze overheid en zogenaamd bevriende mogendheden zie ik vanwege het voorafgaande als onze core bussenis. We kunnen heel veel, en ‘onze’ kennis van zaken is omvangrijk, maar onwetend gehouden door de mainstream media zijn we (in alfabetische volgorde: België, Nederland, Europa en de Verenigde Staten van Amerika) gedurende de afgelopen 4 tot 5 decennia een gesel, die veel van onze medemensen pijnlijk treft (en mij ook, maar dan voornamelijk moreel).
Het is niet anders.
Mijn verwachting is dat zolang de Verenigde Staten van Amerika kiezen voor destructie, wij voor exact dezelfde destructie kiezen.
Er is in mijn ogen veel fout gegaan, doordat wij ons – onwetend – baseren op het Romeinse recht. Het Romeinse recht voert terug naar hun ‘Slavenwetten’. De intrinsieke rechten van alles en iedereen worden domweg ontkend. Iemand (en daarmee worden in het oude Rome alleen de welgestelde mannen bedoeld) kan met zijn bezit doen wat hij wil, behalve datgene wat ‘door geweld of krachtens de wet’ wordt beperkt. De Romeinse juristen waren in hun privé-levens ‘Pater familias’; de baas over hun vrouw, hun kinderen en andere ondergeschikten, terwijl ze in al hun behoeften werden voorzien door tientallen of honderden slaven. De Romeinse magistraten hadden de vrijheid ieder van hen te doden, te martelen, te verkrachten of te verminken, wanneer hij dat wilde en op elke manier waarop hij daar zin in had zonder dat de kwestie anders werd opgevat dan als ‘privé-aangelegenheid’. Wat hierbij zowel onthullend als opvallend is, is hoe de Romeinse jurisprudentie de logica van oorlog, en dus van ‘willekeurig geweld’, inzet in de intiemste sferen van maatschappelijke verhoudingen, waaronder de zorgverhoudingen die een huiselijk leven mogelijk maakten. Rome bracht de samenhang tussen geweld en zorg naar nieuwe uitersten, en wij baseren ons denken nog altijd op dit macabere ideeëngoed. Dat blijkt ook uit dit Zomerdagboek. En dan doel ik op genderongelijkheid, onze omgang met de aarde, racisme, noem maar op. Het grof bejegenen van een vrouw door haar echtgenoot of het slaan van kinderen kan bijvoorbeeld nog altijd opgevat worden als een vorm van liefde. Laat staan onze omgang met minderheden en andere vreemden. Dit is de nalatenschap geworden van de Romeinse bezetting en zelfs nu nog voor de basis van onze ideeën over maatschappelijke structuren. Meer hierover en over heel andere mogelijkheden van denken vindt u onder ‘Enkele berichten uitgelicht’ onder het kopje “Opoffering is de schaduw van onze beschaving” op 13 september 2024 (of hieronder dit kopje maar dan toen ik schreef over de zomer van 2024.
Gerardus Horlings (21 september 2025)
Gerardus' internet-dagboek 