Wat mij raakt, en waar ik toch geen blog over schrijf

Voorwoord

9 21 Uiteraard volg ik allerlei Nederlands en regionaal nieuws met belangstelling. Ik wil – net als veel andere mensen – weten wat er in de wereld gaande is ook al heb ik daar geen invloed op*. Ik doe dat met name via nos.nl, nu.nl en heel verschillende regionale media van dvhn.nl tot rtl.nl, waarbij ik limburger.nl en nporadio1.nl/programmas/nieuwsweekend gunstige uitzonderingen vind. Maar daaraan zit voor mij toch al jaren een beperking.

       Ik heb een probleem met onze Nederlandse nieuwsvoorziening. De posities, die de zogenaamde Nederlandse mainstream media innemen hebben tot gevolg dat actualiteiten, die mij interesseren, vaak niet gepresenteerd worden, (te) onvolledig gepresenteerd worden om me er een juist beeld van te vormen of zelfs ronduit stuitend eenzijdig, kritiekloos of vooringenomen in het nieuws worden gebracht. Media maken betekent immers altijd een positie innemen. De terroristen volgens de een, zijn verzetshelden voor de ander.

       Om mijn probleem op te lossen verlaat ik mij naast Nederlandse media ook op media uit het buitenland. Het Belgische ‘De Wereld Morgen’ ijvert bijvoorbeeld voor het tot stand komen van een democratische, duurzame en sociale samenleving en verspreidt vanuit die doelstelling informatie en kennis (zie bijvoorbeeld 6 25 onder ‘Media’). Ik zou iedereen met een hart aanbevelen om dewereldmorgen.be te volgen, dat consequent kiest voor een uitgesproken democratische en sociale redactionele lijn, die inzet op antifascisme, antiracisme, antiseksisme, dekolonisering en openlijk de strijd aanbindt met ieder maatschappelijk onrecht. In tegenstelling tot de meeste andere media communiceert zij openlijk over de positie, die hun redactie inneemt. De Wereld Morgen hecht tegelijk aan journalistieke plichtsethiek. Iets dergelijks geldt in meer of mindere mate voor veel meer actualiteiten-websites die ik volg. Noemenswaardigheden-naar-mijn-smaak, die ik voor mijn tijdgenoten belangrijk vind, deel ik hier graag met u.

       Hier onder vindt u zodoende wat mij de afgelopen zomer raakte, en wat ik graag met u deel. De nummers achter de kopjes in de inhoudsopgave zijn indicatief. Over de beide polen op aarde en Australië heb ik helemaal geen tekst verzameld, dus die koppen ontbreken. Over armoede en ander overkomelijk menselijk lijden en over ecologie en natuur heb ik klaarblijkelijk weinig tekst verzameld, maar aan wereldverhalen juist veel. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan.

* Mijn invloed beperkt zich tot een beperkte kring van mensen met wie ik mijn leven deek. Hoewel veel van het wereldgebeuren mij fascineert, raakt of verontrust, ben en blijf ik vooralsnog een levensgenieter, dankbaar voor de goede mensen om mij heen, mijn goede gezondheid, echte onderzoeksjournalisten en mijn levenswijze**.

       Nog een leeswijzer tot bijna-slot: elk stukje begint met een maand en dag in 2024; ‘9 21’ voor dit stukje verwijst naar 21 september 2024, waarop rond kwart voor drie de astronomische herfst’24 begon. En indien ik een stukje ontleen aan anderen, vermeld ik waar mogelijk de schrijver, vertaler en de bron. Ook voeg ik waar dat kan een link toe, naar die bron, zodat u, indien u geïnteresseerd bent, die achtergrond van mijn geredigeerde samenvatting zelf kunt bekijken.

** Wil zijn wie u bent, en wil niets liever dan dat, en laat u raken zonder daaraan onderdoor te gaan.

Gerardus Horlings 21 september 2024

Inhoudsopgave

Voorwoord. 1

Inhoudsopgave. 2

Deel I Mij-boeiende thema’s. 3

Armoede en ander onnodig menselijk lijden. 3

Ecologie en natuur. 4

Economie en handel 5

Inzichten. 7

Klimaat, klimaatverandering & atoomenergie. 13

Media en Social media. 17

Mensenrechten en mensenrechtenschendingen. 23

Militairisme, de NAVO & antimilitarisme. 24

Racisme & discriminatie. 29

Theatervoorstellingen, boeken en concerten. 31

Universum en ruimte-onderzoek. 32

Vrouwenachterstelling en de Minoïsche samenleving. 33

Wereldverhalen. 35

Omtrent ziekten en ander onoverkomelijk lijden. 49

Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen. 50

Nederland en België. 50

Afrika; Kenia, Mali, Soedan. 53

Azië; Afghanistan, Bangladesh, Zuid-Korea. 55

Europa en de Europese Unie; Duitsland, Frankrijk, Servië, het VK. 56

Noord-Amerika; Cuba, VS. 60

West Azië (Midden Oosten), Israël/Palestina. 66

Zuid-Amerika. 74

Deel I Mij-boeiende thema’s

Armoede en ander onnodig menselijk lijden

8 13 Voor haar promotieonderzoek wilde Joandi Hartendorp (39) aanvankelijk weg blijven van de slavernijgeschiedenis. Ze zou zich alleen concentreren op hoe de collectieve Nederlandse herinnering aan de Holocaust tot stand komt. Maar toen ze docenten Geschiedenis van middelbare scholen interviewde over hoe zij lesgaven over de Holocaust, bleken zij in hun lessen vaak vergelijkingen te maken met de slavernijgeschiedenis. Dat maakte het onderwerp toch wetenschappelijk relevant. Dus kon ze er niet meer omheen. Hartendorp ontdekte zo frappante overeenkomsten in de manier waarop zowel slavernij als de Holocaust collectief worden herinnerd. In beide verhalen blijkt weinig ruimte voor Nederlands daderschap. De positie van Nederlanders wordt dusdanig genuanceerd dat zij niet meer verantwoordelijk worden gehouden voor hun daden. En, terwijl de daders empathie ten deel valt, ontmenselijkt de manier waarop het leed van de slachtoffers in beeld wordt gebracht juist doordat hun persoonlijke verhalen vaak onverteld blijven. Hartendorp verklaart dat door te kijken naar het Nederlandse historische zelfbeeld.

       Nederlanders zien hun cultuur, hun geschiedenis en zichzelf sinds de zeventiende eeuw als ‘verdraagzaam’. Zij denken waarden als ‘mensenrechten’ en ‘tolerantie’ hoog te hebben zitten. Alles wat daar niet in past, wordt weggeredeneerd. Als voorbeeld daarvan noemt zij het beeld van kamp Westerbork in Drenthe, waar vandaan meer dan honderdduizend mensen werden gedeporteerd naar de vernietigingskampen van de nazi’s. In haar onderzoek citeert ze geschiedenisdocenten, die Westerbork beschrijven als ‘redelijk normaal’: er was immers een crèche en een orkest. Alsof het een eiland was in het hele systeem van de massavernietiging. Ook bij het onderwijs over de slavernijgeschiedenis wordt de Nederlandse verantwoordelijkheid gemeden. In het eindexamen over de koloniale tijd komen drie aspecten aan bod: de afschaffingsbeweging, de plantage-economie en de slavenhandel. Het woord ‘slavernij’ komt niet in de beschrijving voor. Het is dus niet verplicht de praktijk van de slavernij in de Nederlandse koloniën te bespreken, terwijl de Nederlandse afschaffingsbeweging wel aan bod moet komen, en die was nota bene klein en begon pas relatief laat. Zo wordt slavernij een zelfgenoegzaam eurocentrisch verhaal, waarbij het perspectief van de tot slaaf gemaakte mensen volledig buiten beschouwing blijft. Ook elders ontwaart Hartendorp de Nederlandse neiging om de schuld overal te leggen, behalve bij Nederlanders. Antisemitisme is er bijvoorbeeld altijd geweest in Nederland, maar als je de politiek hoort, dan komt het hedendaagse antisemitisme uitsluitend van over de grens; van migranten en anderen met een moslimachtergrond. De alom klinkende antisemitische spreekkoren in Nederlandse voetbalstadions spreken dit tegen, maar krijgen geen aandacht in het zelfbeeld van Nederlanders. Een historisch collectief zelfbeeld veranderen kost veel tijd, en gebeurt ook niet uitsluitend in het klaslokaal. Maar een ander gesprek over daderschap in de geschiedenislessen zou een goed begin zijn. Didactici zeggen immers dat je herinneringen van de geschiedenis vorm krijgen als je een jaar of 13, 14 bent. De middelbare school zou dus wel degelijk de beste plek zijn om te focussen op welke verhalen wel en welke niet worden verteld; door Femke van Zeijl. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/van-slavernij-tot-holocaust-nederland-poetst-eigen-schuld-weg/

8 21 Mondiaal gezien zijn er in de afgelopen 4 jaar meer mensen aan het werk gegaan en naar schatting zal die trend zich nog minstens 2 jaar doorzetten, maar de groep jongeren tussen 15 en 24 jaar, die niet naar school gaat, noch een training volgt of aan het werk is, stijgt. Vooral het feit dat jongeren zonder opleiding of werk vaker angstig zijn, baart zorgen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/rapport-jeugdwerkloosheid-werkloos-zijn-maakt-jongeren-angstig/

8 30 Kinderen zijn fysiek extra kwetsbaar voor hitte, en bij extreme hitte komt bijvoorbeeld ook hun onderwijs in het gedrang. Toch kregen 766.000.000 kinderen – wereldwijd 1 op de 3 – de afgelopen 2 jaar te maken met extreme hittegolven. Wanneer bijna eenderde van de kinderen ter wereld aan hittegolven wordt blootgesteld, is dat niet een record, maar een catastrofe. Het gaat dan niet om ongemak, maar over een ​​bedreiging voor de overleving van kinderen en hun toekomst; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/30/een-op-de-drie-kinderen-blootgesteld-aan-extreme-hitte/

9 05 Overal in de wereld wordt de ellende aan het oog van het weldenkende en goed doorvoede Westen onttrokken, [met ogenschijnlijk ongeziene; GjH] dodelijke gevolgen; door de Salon van Sisyphus. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/05/dodelijke-hypocrisie/

Ecologie en natuur

8 05 Nooit eerder zagen natuurliefhebbers zo weinig vlinders als bij de nationale telling van 2024. Deelnemers aan de Vlindertelling zagen er gemiddeld slechts 5, tegen 8 vorig jaar en 16 in 2015; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2531903-dramatisch-jaar-voor-vlinders-nog-nooit-zo-weinig-gezien-bij-telling

8 20 In een opmerkelijke koerswijziging gaat de Amerikaanse regering aandringen op een wereldwijd plasticverdrag, dat niet alleen recycling aanmoedigt, maar ook de productie van plastic inperkt. Tot grote tevredenheid van milieuactivisten, en tot woede binnen de plasticindustrie; door Joe Lo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/20/vs-jagen-plasticproducenten-tegen-zich-in-het-harnas/

8 23 Vandaag koploper worden in circulair en verantwoord watergebruik, kan morgen gouden economische kansen scheppen. Vlaanderen keurde een kwart eeuw geleden de Europese ‘Kaderrichtlijn water’ goed, die de kwaliteit van haar waterlopen tegen 2027 moet opkrikken. Begin 2023 kreeg Ineos Aromatics van de Vlaamse Regering een lozingsvergunning voor onbepaalde duur. Die vergunning legt een limiet op voor de lozing van het giftige zware metaal kobalt, dat door Ineos in hun katalysatoren wordt gebruikt voor de productie van plastiekbouwsteen PTA. Die limiet overschrijdt 1.000x de milieukwaliteitsnorm. Op dit moment krijgt slechts 1 van de 195 Vlaamse waterlopen de score ‘goed’.

       Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt gingen in beroep tegen de vergunning. De Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) geeft BBL en Natuurpunt nu gelijk en vernietigt de vergunning voor Ineos: de lozingen tasten de Vlaamse waterkwaliteit aan, waardoor Ineos de Kaderrichtlijn Water overtreedt. De RvVb stelt dat de Grote Nete zich in de laagste kwaliteitsklasse (niet goed) bevindt en dat elke verontreiniging door kobalt verboden is, gezien deze tot verdere achteruitgang leidt. Een vervuilde Grote Nete is daarbij een gevaar voor het hele land; kost wat kost dient vermeden te worden dat kobalt in ons drinkwater komt; door DeWereldMorgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/22/rechter-fluit-industriele-lozer-terug-europas-vuilste-rivieren-mogen-niet-vuiler/

Economie en handel

6 26 De omvang van de Nederlandse economie is relatief klein. Toch trekt Nederland, na de Verenigde Staten van Amerika, de meeste buitenlandse investeringen aan. Vaak zijn het ‘fantoom-investeringen’, die geen verband houden met de reële economie, en lopen via lege brievenbussen. Deze brievenbussen worden vaak gebruikt om winsten weg te sluizen naar landen met lage belastingtarieven. Die inkomensstromen zijn flink gestegen. De vorige kabinetten zijn er niet in geslaagd hun ambitie waar te maken om deze geldstromen via Nederland fors terug te dringen; door Arnold Merkies, die kennelijk in die ambitie geloofd. https://www.somo.nl/nl/geldstromen-via-nederlandse-brievenbussen-nemen-weer-toe/

6 27 Het debat over ‘de wenselijkheid van een vermogensbelasting’ wordt gekenmerkt door misleiding en valse voorwendsels. In dit artikel, opgesteld naar aanleiding van een ‘Open Brief’, die door 400 bedrijfsleiders was ondertekend, wordt hun bedrog gefileerd; door Hielke Van Doorslaer en anderen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/spaar-de-rijken-populaire-riedel-zonder-wetenschappelijke-onderbouw/

7 02 Drie factoren jagen de dedollarisering aan: de verminderde kracht en potentie van de Amerikaanse economie, het agressieve gebruik van illegale – vaak financiële – sancties door de Verenigde Staten van Amerika en hun bondgenoten tegen een kwart van de landen in rest van de wereld en de ontwikkeling en versteviging van de betrekkingen tussen de landen van het Zuiden, vooral via BRICS⁺.

       In 2015 richtten de BRICS-landen de Nieuwe Ontwikkelingsbank op, ook bekend als de BRICS-bank, om hen veilig door een post-dollar-Wall Street-regime te loodsen en kansen te creëren voor hun economische ontwikkeling. De oprichting van deze BRICS-instellingen en het toegenomen gebruik van lokale munteenheden voor betaling bij grensoverschrijdende handel creëerden de verwachting van een versnelde dedollarisering. Tot 2022 verliep de dedollarisering in een traag tempo. Toen in dat jaar landen van het mondiale Noorden beslag legden op Russische tegoeden in het dollar-Wall Street-geldsysteem begonnen veel landen zich zorgen te maken over de veiligheid van hun tegoeden bij Amerikaanse en Europese banken. Hoewel deze confiscatie niet nieuw was (de VS heeft dit bijvoorbeeld al eerder gedaan met Afghanistan en Cuba), werkten de schaal en rigiditeit van deze confiscaties als een ‘vertrouwen-vernietigende’ maatregel. De Amerikaanse economie is zwak, doordat ze zwaarder steunt op militaire uitgaven dan op productieve investeringen (de eerstgenoemde zijn goed voor 54% van de totale militaire uitgaven in de wereld) en doordat de VS een geschiedenis van contractbreuk heeft. Het dollar-Wall Street-stelsel moet dringend worden overwonnen, maar op dit moment is daarvoor nog geen gemakkelijke weg; door Vijay Prashad, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/02/loopt-het-rijk-van-de-dollar-ten-einde/

7 23 Ondanks Europese verkiezingen spannen in de dagelijkse werkelijkheid de (groot‑)industrieën de Europese beleidsmakers voor hun kar door lobbygroepen in te zetten. Zij bevolen met succes – naast een sterkere deregulering (!) – een verdere uitdieping voor van de eengemaakte markt aan. Concreet azen de lobby’s op afschaffing van ecologische en sociale bescherming, en op meer subsidies voor de multinationals; door Robin de Lobel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/eu-commissie-legt-de-sleutels-van-europa-in-handen-van-de-lobbygroepen/

7 24 De berichten over stijgende ‘vergrijzingskosten’ belichten slechts één kant van de medaille en behoeven nuancering en aanvulling. Men verwacht bijvoorbeeld dat het effect van de babyboomgeneratie, die momenteel de kern van het kostenprobleem vormt [waarvan ik op de Lagere school al op de hoogte gesteld werd dat dat probleem er over zo’n 50 jaar aan zat te komen; GjH], vanaf 2050 fors zal dalen tot het verdwenen is [mijn oudste broer en zus zijn al overleden; GjH].

       Eenzijdig is dat men alleen de kosten van vergrijzing noemt, maar dat het doodstil blijft over de bijdragen, die ouderen de samenleving leveren (oppas voor kleinkinderen, vrijwilligerswerk op velerlei terrein) [en over de werkgelegenheid die ouderen met name in de culturele zector, de gezondheidszorg, het toerisme en de zorg scheppen; GjH]. Zonder de uitdaging van de kostenproblematiek te willen minimaliseren, pleiten we voor een nieuw perspectief voor de plaats van ouderen in de samenleving. Daarbij zou de klemtoon kunnen liggen op de ontwikkeling van een zogenaamde ‘levensduurzame samenleving’, waarin alle generaties een gelijkwaardige plaats krijgen en een waardevolle rol te spelen hebben. Om dat te bereiken zou ingezet moeten worden op dialoog en inter-generationele samenwerking, is meer aandacht nodig voor preventie [?; GjH] en moeten onrealistische opvattingen over ‘oud worden’ aangepakt worden.

       Het perspectief zou kunnen zijn ‘inzetten op wat nodig is om in elke levensfase die voorwaarden te scheppen, zodat mensen zichzelf ten volle kunnen blijven engageren en ontplooien in een langer durend leven [waarbij de kanttekening dat de gemiddelde levensverwachting stijgt, maar dat dat nagenoeg niet geldt voor de levensverwachting van 65-jarigen; GjH]; door Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/24/vergrijzing-waarover-ze-niet-spreken/

8 14 BNP Paribas verstopt zich achter holle bureaucratische regels om gewetenloos te profiteren van de grofste oorlogsmisdaden. Het is met $ 26,09 miljard de grootste Europese kredietverlener van bedrijven, die actief zijn in de bezetting en kolonisatie van Palestina, of zo u wilt Israël. Onder deze bedrijven bevindt zich Elbit Systems, het grootste Israëlische wapenbedrijf. Dit bedrijf is vooral bekend om zijn dodelijke drones, die in Gaza en de Israëlische bezette gebieden worden gebruikt, en om zijn financiële en logistieke steun aan het Israëlische leger. In 2023 leende BNP Paribas $ 91 miljoen aan Elbit, dat nu het onderwerp is van desinvesteringscampagnes. De bedrijven, die door BNP Paribas worden gesteund, handelen in strijd met het internationaal recht; door ‘Free Dom’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/bnp-paribas-gewetenloos-profiteren-van-oorlogsmisdaden-israel/

8 21 De wereldwijde campagne “Stop AXA Assistance to Israeli Apartheid” richtte zich specifiek op AXA’s investeringen in Israëlische banken en Elbit Systems, een defensiebedrijf dat betrokken is bij operaties in bezet Palestijns gebied. De druk van deze campagne, die gepaard ging met oproepen tot consumentenboycots, desinvestering en reputatieschade, heeft uiteindelijk AXA ertoe bewogen om zijn investeringen uit Israël terug te trekken. AXA werd in december 2018 al een beetje, in maart 2019 nog meer en tegen het einde van 2019 al volledig gedwongen om te desinvesteren uit Elbit Systems. De campagne slaagde er tegen het einde van 2022 en 24 juni jl. in om AXA te laten desinvesteren uit 2 Israëlische banken, Bank Mizrahi-Tefahot en First International Bank of Israel. [Nu opletten of AXA niet aan het herbeleggen slaat; GjH]; door DeWereldMorgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/activisten-dwingen-axa-zich-terug-te-trekken-uit-israelische-banken-betrokken-bij-bezetting/

9 03 Turkije heeft een aanvraag ingediend om lid te worden van BRICS+, een samenwerkingsverband van grote niet-westerse economieën. De BRICS-landen proberen elkaar economisch te helpen door afspraken te maken over onder meer onderlinge handel. Ook wordt er gesproken over hoe de landen een tegenwicht kunnen bieden aan handelssancties van Westerse economieën en de dominantie van de Amerikaanse dollar als handelsmunt. Bij toelating zou Turkije het eerste NAVO-lid zijn dat zich bij BRICS voegt; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6326912/turkije-wil-zich-aansluiten-bij-brics-landenblok-met-rusland-en-china.html

9 18 Het politieke succes van extreemrechtse partijen zou een symptoom kunnen zijn van een brede maatschappelijke onvrede, gevoed door een decennialange afbouw van sociale vangnetten, economische onzekerheid en het falen van traditionele politieke structuren om mensen bestaanszekerheid en stabiliteit te geven. Veel vakbondsleden en werknemers-afgevaardigden kennen de standpunten van extreemrechtse partijen over vakbonden en werknemersrechten niet. De context, waarin vandaag aan vakbondswerk gedaan wordt, staat ver van het idee dat de overheid, vakbonden en werkgeversorganisaties als gelijke partijen aan de onderhandelingstafel zitten om welvaart te verdelen. Het naoorlogse ‘sociaal pact’ èn de welvaartsstaat zijn na 40 jaar neoliberalisme fundamenteel veranderd en heeft geleid tot meer angst, meer onzekerheid en werkende armen. De ongelijkheid is gegroeid en daarnaast missen steeds meer mensen een sociaal vangnet, terwijl de werkzekerheid daalt.

       Vakbonden zullen een veel ambitieuzer verhaal over het voetlicht moeten gaan brengen om hun rol aan de onderhandelingstafel naar behoren te kunnen spelen. Nu ontberen ze een verhaal van hoop en van broodnodige fundamentele systeemverandering. Dit vereist een nieuwe visie op wat mogelijk is in plaats van hun huidige strategie van ‘schadebeperking’ en de scherpste kantjes van kwalijke maatregelen weg vijlen; door Fatiha Dahmani. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/18/vakbonden-moet-zichzelf-heruitvinden/

Inzichten

6 21 ‘Een boom, die je nauwelijks omarmen kunt, komt voort uit een nietig zaadje. Een toren van negen verdiepingen begint met een hoop zand. Een tocht van duidend mijlen vangt aan met de eerste stap.’ Aan dit 64^ste vers van de Tao Zi, of in de oude spelling Chuang-tzu, (circa 369-286 v.Chr.), verbind ik dat we nu stappen zouden kunnen zetten om de wereld pacifistisch te maken. Bettine Vriesekoop verbindt hier op pagina 21 van “Chinese wijsheid in een balletje. Het spel van Tao” (2024, uitgegeven bij Brandt) aan ‘een notitieboekje te kopen of een scrapbook en je eigen logboek van de Weg naar jouw doel op te tekenen. ‘Begin’, zegt zij, ‘met jouw doel. Waaraan ga je werken? Wat wil je bereiken. Schrijf op wat je wilt en waarom.’

       Onbetwist weet Vriesekoop veel meer van het Taoïsme dan ik. Daarom lees ik haar boek en met interesse, maar ons leven inrichten op het behalen van doelen, lijkt mij energievretend en onnodig ingewikkeld. Het ontkiemende zaadje deed dat vast ook niet. Bij het maken van die toren werd vast goed nagedacht welk uiteindelijk resultaat men voor ogen had en bepaalde aan de hand daarvan wat er met die hoop zand gebeuren moest. En soms realiseert men zich achteraf dat een reis aangevangen is of verandert men weloverwogen van koers. Een voorbeeld uit mijn leven: ik besloot op 23 maart 2018 rond 11uur44 in een flits cello te gaan spelen. Niets meer en niets minder dan dat. Mijn toenemende vaardigheden brengen gaandeweg wensen met zich mee, zoals samenspelen met een andere leerling-cellist, die ongeveer even ver op haar of zijn cello ik als ik toentertijd was, en later deelnemen aan een orkest en in andere ensembles cello spelen. Zelfs wenste ik ooit om gevraagd te worden deel te nemen aan een ensemble en dat dan te weigeren…. En nog steeds beleef ik er vreugde aan – en veel meer dan dat – terwijl ik geen doel heb. Onderweg beleef ik van alles. Kortom, soms kan mijn doel mijn weg bepalen, maar soms bepaalt de weg mijn doel.

6 23 ‘Toegegeven, u en ik hebben ruzie. Wanneer u daar beter van wordt, en ik niet, heeft u dan noodzakelijkerwijs gelijk en ik niet? Of wanneer ik er beter van word en u niet, heb ik dan absoluut gelijk en heeft u dan ongelijk? Of hebben we allebei deels gelijk en deels ongelijk, omdat u en ik niets weten? Wij leven immers in duisternis…’ Bettine Vriesekoop citeert hiermee op pagina 59 filosoof Zhuang Zi in “Chinese wijsheid in een balletje. Het spel van Tao” (2024, uitgegeven bij Brandt).

6 27 In de hedendaagse politiek lijkt de belangrijkste voorwaarde jezelf te presenteren als een daadkrachtige en onwankelbare persoonlijkheid. Echter, ‘Wanneer je over de gevoelens van de zwakkeren nadenkt, verschillen die dan van uw eigen gevoelens?’ vraagt Dai Zhen of Dài Zhèn (1724 – 1777). Hij bepleit dat leiders kunnen meevoelen met anderen. Sympathie is immers de basis voor ethiek, stelt hij. Daartoe moet een leider eerst in zichzelf keren: ‘Hoe kunnen ware gevoelens van timide mensen anders zijn dan uw eigen ware gevoelens?’ Wie deze waarheid tot zich laat doordringen opent zich voor morele verbetering van de wereld; door Simone Bassie en Michiel Dijkstra vandaag op de Filosofiekalender.

7 04 Kennelijk hebben Immanuel Kant (1724 – 1804) en ik iets gemeenschappelijk. Zowel hij als ik beseffen, wanneer we de grootsheid van het firmament tot ons door laten dringen, dat we nietig en sterfelijk zijn. En tegelijk leven we vanuit een tweeledige morele wet: we mogen een ander nooit als middel gebruiken en we moeten op zo’n manier volgens argumenten handelen, dat we zouden wensen dat die een algemene wet zou worden. Kant schreef in 1788: “Twee dingen vervullen de geest met steeds nieuwe en toenemende bewondering en eerbied, hoe vaker en langduriger het denken zich ermee bezighoudt: de sterrenhemel en de morele wet in mij.” Door Timon Meynen op de Filosofiekalender van vandaag.

7 11 In het denken van Hannah Arendt (1905-1975) staat pluraliteit centraal; meervoudigheid. Zij stelt dat het netwerk van menselijke relaties, waarbinnen wij handelen, zo divers is dat het onmogelijk is de gevolgen van onze acties volledig te doorgronden of te voorspellen. Handelen betekent niet alleen iets doen dat andere mensen kan beïnvloeden, maar ook het risico aanvaarden dat dit ongeacht je intenties tot onvoorziene en onverwachtte consequenties kan leiden. Er is immer altijd iets wat mis kan gaan of dat anders kan lopen dan we hadden bedoeld. Dit aspect van handelen kan volgens Arendt niet voorkomen worden, omdat het volgt uit het feit dat we met anderen op de aarde zijn; door Max Schmermbeck op de Filosofiekalender van vandaag.

7 13 Soms raken we verzeild in een gesprek, waarin geen consensus te bereiken lijkt, omdat de gesprekspartners bij hun verschillende standpunten blijven; elk overtuigd van haar of zijn eigen gelijk. De taoïstische Zhuang Zi biedt een uitweg voor zo’n impasse. Hij doet dat door het standpunt van de ander ‘dat’ te noemen en zijn eigen standpunt ‘dit’. Wanneer hij (of u) zich realiseert dat ‘dit’ van de ander voor u ‘dat’ is en omgekeerd, kan deze realisatie hem (of u) bewegen om werkelijk naar de ander te luisteren; door Michel Dijkstra en Simone Bassie op de Filosofiekalender van vandaag (en morgen).

       Ik daarentegen probeer bij het vastlopen van een gesprek vaak samen te achterhalen tot waar onze opvattingen nog gelijk opgaan en op welk moment in onze redeneringen ze uiteen beginnen te lopen. Uiteindelijk willen we (haast) allemaal het beste voor iedereen, en rust & vrede voor onszelf. Zo sprak ik vandaag een vriend van mij, die zich bekeerd heeft tot wat vandaag de dag aangeduid wordt met ‘complottheorieën’. Vaak brengt hij ons gesprek met zijn inbreng op de wijze waarop een illuster gezelschap het coronavirus zo ontwikkeld heeft dat het schade aan de mensheid zou toebrengen; de ‘plandemie’. Tenminste, als ik hem goed begrijp. Daarna zou een goedje op de markt zijn gebracht, onterecht aangeduid als ‘vaccin’, om nog meer mensen om zeep te helpen. Elke keer wanneer hij dat naar voren brengt, realiseer ik mij dat hij over andere informatie beschikt dan ik. Ik voel me niet geroepen om me te gaan verdiepen in zijn bronnen, totdat hij er in slaagt mijn interesse op te wekken. Ik onderken zijn goede bedoeling. Hij beoogt de mensen in zijn omgeving te beschermen tegen het verfoeilijke gedrag van die kwaadaardige illustere kring,  zoals mijn ouders mij indertijd probeerden te helpen na mijn dood niet in de hel te komen. Er worden ongetwijfeld uiterst kwalijke dingen in de wereld gezet, maar een illuster gezelschap uit op wereldheerschappij past mijns inziens alleen in sprookjes. Zijn ‘dit’ is mijn ‘dat’, en beiden hebben we beiden het beste met iedereen voor.

7 15 “Met 15 jaar was ik gericht op studie”, stelde Confucius (551-479 v.Chr), “en met 70 volgde ik de wensen van mijn hart zonder over de schreef te gaan.” Zijn groei werd begeleid door medemenselijkheid. Het principe is verraderlijk simpel: menselijkheid in al je daden praktiseren. Het verraad zit ’m erin dat deze eenvoud een enorme wilskracht vereist; door Emma Krone op de Filosofiekalender van vandaag. Ik meen dit te herkennen.

7 19/20 Je hebt ‘dekolonisatie’ en ‘dekolonisatie’. Het ene juich ik toe, omdat het van de voormalige kolonie met haar bevolking een gelijk land als het onze maakt en omdat we haar bevolking als gelijken zien. Het andere ‘dekolonisatie’ komt niet verder dan een vorm van window dressing. Als voorbeeld hiervan geeft Olúfęmi Táíwò (1989) de stelling dat ‘iemands denken gekoloniseerd is door de taal van de voormalige kolonie’. Zo’n uitspraak – en er zijn er meer – is volgens hem slechts een vorm van virtue signalling: het innemen van een standpunt om morele superioriteit uit te stralen. Zo is ook het multiculturalisme gebaseerd op hypocrisie. Binnen het multiculturele ideaal wordt iedereen zogenaamd als waardevol verwelkomt, maar vervolgens onderworpen aan het kapitalisme. En het kapitalisme maakt op haar beurt van al die ‘anders-zijnden’ een eenheidsworst en heft elke pluriformiteit op. Ofwel, de verwelkomde vreemde wordt ingezet als meest gehoorzame en goedkope werknemer en vervreemdt binnen onze kapitalistische samenleving van zichzelf – zonder dat hij of zij dat doorheeft; door Claudia Gâlgãu en Fenna Kortooms op de Filosofiekalender van 19, 20 en 21 juli 2025.

8 15 Door de mythe van het ‘wokisme’ te ontmantelen en ‘antiwokisme’ kritisch te analyseren, zouden we ons kunnen heroriënteren op de kwesties van onze tijd, die er toe doen: de verdediging van de academische vrijheid, het uitwerken van een inclusieve democratie, de strijd tegen discriminatie en de bevordering van gelijkheid. In plaats van een soort schrikbeeld te creëren, is het eerder tijd om collectief de urgente uitdagingen van dit tijdgewricht aan te pakken.

       Door ons opnieuw te verbinden met een kritisch en veeleisend universalisme kunnen we een meer inclusieve en rechtvaardige samenleving opbouwen, die in staat is om diversiteit met gelijkheid te combineren. Goed begrepen wokeness is geen bedreiging voor de democratie, maar een teken van haar vitaliteit. Het geeft blijk van waakzaamheid van de burger tegenover onrecht en van de wens om democratische principes overal in de samenleving tot leven te wekken, in lijn met de emancipatoire en kritische geest van de Verlichting; door Philippe Hensmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/wokisme-bestaat-niet-antiwokisme-daarentegen/

8 16 Filosofie is in haar essentie kritisch onderzoek, aldus Bertrand Rusell (1872-1970). Het woord ‘kritiek’ komt van het Griekse werkwoord Krinein, dat kiezen, scheiden, (uit‑)zeven betekent. Volgens Russell heeft de filosofie tot taak de beginselen, waarop zowel het dagelijks leven als de wetenschap berusten, tegen het licht te houden. Ze onderzoekt deze overtuigingen op hun geldigheid. Zo haalt de filosofie bijvoorbeeld geloofsovertuigingen onderuit wanneer deze voortvloeien uit ongeldige beginselen; door Vanno Jobse op de Filosofiekalender van vandaag.

8 20 In het hoofdwerk van Immanuel Kant (1724-1804) “Kritiek van de zuivere rede” (1781) maakte Kant een scherpe scheiding tussen die dingen waarover we met zekerheid iets kunnen weten en al de rest. En ‘al de rest’ was geen bijkomstigheid: het ging om God, de onsterfelijkheid van de ziel en de menselijke vrijheid. Nooit eerder zou iemand zo dwingend en overtuigend aangetoond hebben dat deze onderwerpen buiten de bewijskracht van de rede vielen. In Kants denken komen de belangrijkste filosofische stromingen van zijn tijd samen – in de eerste plaats het empirisme en het rationalisme – en vertrekt het hele scala van de moderne filosofie: het existentialisme, de fenomenologie, het idealisme, het materialisme, het neo-kantianisme, het positivisme en de analytische taalfilosofie. De Duitse filosoof Karl Jaspers noemde Kant daarom ‘het knooppunt van de moderne filosofie’; door Erwin Jans over het boek “Kant – De revolutie van het denken” (2024, uitgegeven door Athenaeum) van filosoof  Marcus Willaschek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/20/kanttekeningen-bij-filosoof-immanuel-kant-in-de-21ste-eeuw/

8 31 ‘Allen, die aan de denker verwant zijn’, schrijft Carry van Bruggen op pagina 48 van “Prometheus” (1955, uitgegeven bij G.A. van Oorschot), en zij bedoelt ‘Iedereen die denkt’, ‘de rechtvaardige en de kunstenaar voor zover zijn kunst de weerspiegeling zoekt te wezen van redelijkheid en rechtvaardigheid, zijn de vijanden van elke collectiviteit (sic.). Duidelijker nu dan ooit wordt het ons geopenbaard (…) hoe de maatschappijen vanaf het ogenblik dat zij functioneren – dat is: werkelijk bestaan – elke uiting van redelijkheid en rechtvaardigheid met geweld onderdrukken, en moeten onderdrukken’. En zij onderbouwt die stelling op de pagina’s daarvoor en daarna. Deze stelling is overigens in lijn met de bevindingen van David Graeber en David Wengrow, zoals opgeschreven op de pagina’s 461 en 462 van “Het begin van Alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven door Mavin Publishing): telkens waar collectief gestreefd wordt naar rechtvaardigheid worden regels opgesteld, waardoor onrecht een vrije loop krijgt.

9 05 Charles de Montesquieu (1689-1755) waarschuwde al in de 18^de eeuw voor een maatschappij, waarin alles door regels is dichtgetimmerd. De wet dient alleen daar op te treden waar de moraal niet volstaat, namelijk waar de individuele vrijheid van de burger of het belang van de staat in het geding zijn. Overal waar de wet de plaats van de moraal inneemt, neemt de rechtspraak de taak van het geweten over; door Vanno Jobse (ingekort en uitgebreid) op de Filosofiekalender van vandaag.

9 10 Zoals we in een brandende schouwburg tot handelen worden gedwongen, plaatst ons het leven in het algemeen voortdurend voor existentiële keuzes (keuzes betrekking hebbend op het werkelijk bestaan). Ook wanneer we niets doen en afwachtend blijven toekijken, totdat we door de vlammen worden verzwolgen, is dat een keuze; door Vanno Jobse, die Jean-Paul Sartre (1905-1980) citeert op de Filosofiekalender van vandaag.

       Het is natuurlijk in de bedachte metafoor van belang dat we op de hoogte zijn van de brand. Wanneer ons niets over de brand meegedeeld wordt (zie het Voorwoord nog voor de inhoudsopgave) wachten we in onwetendheid, totdat we door de vlammen worden verzwolgen.

9 13 De Chinese filosoof Mencius (372-289 v.Chr.) benadrukte de oorspronkelijke goedheid van de menselijke natuur en de invloed, die uitwendige factoren konden hebben op de ontwikkeling daarvan. Volgens hem komen onze morele keuzes niet voort uit rationele overwegingen, maar uit intuïtie. Wanneer we handelingen moreel goedkeuren, geeft dat voldoening, vulde David Hume (1711-1776) Mencius aan, en wanneer we een handeling moreel afwijzen, voelen we afkeer. Rationele overwegingen komen altijd pas achteraf en dienen om ons intuïtieve oordeel te rechtvaardigen; door Vanno Jobse (en Wikipedia) op de Filosofiekalender van vandaag.

9 13 Steevast beschrijven we onze maatschappelijke bevindingen en onze geschiedenis met bewoordingen, die zijn afgeleid uit het Romeinse recht [Ik lees: “Onze moraal is verankerd in het Romeinse recht”; GjH]. Het begrip ‘natuurlijke vrijheid’ volgens het Romeinse recht is in wezen gebaseerd op de macht van het individu, waarmee het mannelijk hoofd van een huishouden wordt bedoeld, om zich van zijn bezit te ontdoen zoals het hem belieft. ‘Bezit’ is niet eens een recht, want over rechten wordt onderhandeld met anderen en rechten brengen wederzijdse verplichtingen met zich mee. ‘Bezit’ is in het Romeinse recht ‘macht’. Iemand kan met zijn bezit doen wat hij wil, behalve datgene wat ‘door geweld of krachtens de wet’ wordt beperkt. Het Romeinse recht voert terug naar de Romeinse ‘Slavenwetten’. De macht van de meester maakte de slaaf tot object en ontnam de slaaf maatschappelijke rechten of wettelijke verplichtingen aan iemand anders. Op hun beurt waren de Romeinse juristen in hun privé-levens ‘Pater familias’; de baas over hun vrouw, hun kinderen en andere ondergeschikten, terwijl ze in al hun behoeften werden voorzien door tientallen of honderden slaven. De Romeinse magistraten hadden de vrijheid ieder van hen te doden, te martelen, te verkrachten of te verminken, wanneer hij dat wilde en op elke manier waarop hij daar zin in had zonder dat de kwestie anders werd opgevat dan als ‘privé-aangelegenheid’. Wat hierbij zowel onthullend als opvallend is, is hoe de Romeinse jurisprudentie de logica van oorlog, en dus van ‘willekeurig geweld’, inzet in de intiemste sferen van maatschappelijke verhoudingen, waaronder de zorgverhoudingen die een huiselijk leven mogelijk maakten. Rome bracht de samenhang tussen geweld en zorg naar nieuwe uitersten. Het grof bejegenen van een vrouw door haar echtgenoot of het slaan van kinderen kon opgevat gaan worden als een vorm van liefde. Dit is haar nalatenschap geworden voor de basis van zelfs nog onze ideeën over maatschappelijke structuren.

      Leden van de Indiaanse Wendat-gemeenschap (de Huron in wat nu Canada is), die Frankrijk bezochten, waren het meest geschokt dat ‘de Fransen hun eigen mensen geselden, ophingen en terecht stelden’, in plaats van zo’n lot louter en alleen toe te delen aan vijanden van buitenaf. Zelfs hun schuld hoefde in de omgang van Fransen met elkaar niet aangetoond te worden! In Wendat-huishoudens werd geweld resoluut buiten de sfeer van familie en huishoudens gehouden, dus geweld en zorg werden bij de Wendat volledig gescheiden. Toen de Wendat in contact kwamen met de Fransen, merkte pater-recollect Gabriel Sagard (1590-1640) over hen op: “Ze hebben geen rechtszaken en doen weinig moeite om de goederen van dit leven te verwerven, waarvoor wij christenen onszelf zo afbeulen. En de buitensporige en onverzadigbare hebzucht waarmee wij die nastreven, steekt zeer ongunstig af tegen hun kalme levenswijze en gemoedsrust.” Wendat-huishoudens werden in precies tegenovergestelde termen gedefinieerd als het Romeinse familia; pagina’s 50, 551, 552, 555 t/m 557 van “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven bij Maven Publishing) door David Graeber en David Wengrow.

       Ik vind dit overigens een uiterst interessant en goed leesbaar boek, dat elk historisch ‘dwingend oorzakelijk verband’ tussen ontwikkelingen binnen gemeenschappen en tussen samenlevingen en de inrichting ervan weerlegt met gedetailleerde onderbouwing. Ik leerde er uit dat er geen enkele lijn is te ontdekken in de geschiedenis van de mensheid. Samenlevingen met uiteenlopende kenmerken ontmoetten elkaar in het verleden vriendschappelijk of vijandig en volgden elkaar gedurende meer of minder eeuwen op.

       Echter, ons verhaal over de geschiedenis – en wellicht alle verhalen daarover – is politiek. De basis van ‘natuurlijke vrijheid’ is in de geschiedenis van de mensheid volgens de schrijvers drieledig: 1. de vrijheid om uit je omgeving te vertrekken of je opnieuw te vestigen, 2. de vrijheid om bevelen, die door anderen worden uitgevaardigd, te negeren of niet op te volgen en 3. de vrijheid om volledig nieuwe maatschappelijke werkelijkheden te creëren, of je tussen verschillende maatschappelijke werkelijkheden te bewegen (pagina 545). Zoals in het boek aangetoond wordt, is opoffering de schaduw die achter ons concept van ‘beschaving’ verscholen zit: de opoffering van onze drie basisvrijheden, en van het leven zelf, in het belang van iets wat altijd buiten bereik ligt (…) Er is hier iets zeer fundamenteels verkeerd gegaan (pagina 469). Dat wij de wereld kennen, zoals we hem kennen, komt eenvoudig doordat het Westers denken – als hierboven geschreven – haar wortels heeft in een Romeins rechtssysteem dat al naar gelang de eigenaar van ‘zijn bezittingen’ het beliefde zorgzaam was tot uiterst wreed. Precies dat bepaalt vooralsnog ook ons denken over maatschappelijke kwesties.

Zie ook 8 31 onder dit kopje en 9 14 onder ‘Wereldverhalen’.

9 16 We willen allemaal graag hoopvol en optimistisch zijn. Het is leuker om te geloven dat wij in Europa ‘de goeie’ zijn, met ons ambitieus klimaatbeleid en onze verlichtingswaarden. Wanneer je de feiten op een rijtje zet en eerlijk bent, moet je gewoon concluderen dat dit hele verhaal gebaseerd is op een schadelijke mythe. Een werkelijk hoopvol perspectief is pas mogelijk wanneer we die mythe loslaten, hoe pijnlijk dat ook in eerste instantie kan zijn; door Seppe De Meulder over het boek “Laten we eerlijk zijn” (2024, uitgegeven door Uitgeverij Epo), geschreven door Anuna De Wever Van der Heyden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/__trashed-14/

Klimaat, klimaatverandering & atoomenergie

6 21 Volgens een grootschalige, wereldwijde opiniepeiling van de Verenigde Naties wil 80% van de wereldburgers dat hun regering sterkere klimaatactie onderneemt en meer geopolitieke eenheid over dit thema. Dit geldt ook voor olieproducerende landen. Een nog grotere meerderheid (86%) wil dat hun regering geopolitieke meningsverschillen opzij zet en samenwerkt in de strijd tegen de klimaatcrisis. Een 2^de opvallende conclusie is de grote consensus in landen met een grote uitstoot. In de Rusland en de Verenigde Staten van Amerika is 66% voorstander van meer klimaatactie, een cijfer dat stijgt naar 73% in China, 77% in India en Zuid-Afrika, en 85% in Brazilië. Het percentage ligt bij vrouwen doorgaans meerdere procentpunten hoger dan bij mannen. En dan zijn er nog meer interessante resultaten onthuld door Inter Press Service. Die zijn hier te vinden: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/21/overgrote-meerderheid-wereldburgers-wil-ambitieuzer-klimaatbeleid/

6 27 In de Amerikaanse staat Vermont is een baanbrekende wet goedgekeurd die gas- en oliebedrijven financieel aansprakelijk stelt voor hun deel aan de broeikasuitstoot in de regio en hen opdraagt te betalen voor de veroorzaakte ‘klimaatkosten’. Voor het eerst moeten grote fossiele brandstofbedrijven bij wet gaan betalen voor de schade, die ze aanrichten door klimaatontwrichting te bewerkstelligen. Dit is een grote overwinning in de strijd tegen klimaatverandering; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/historische-wet-goedgekeurd-fossiele-brandstofbedrijven-moeten-voor-het-eerst-betalen-voor-klimaatschade/

7 01 De wereld moet een ‘afrit van de snelweg naar de klimaathel’ vinden, stelde de secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres begin juni tijdens de Climate Change Conference in Bonn reagerend op de hitte-records, die nu maand na maand gebroken worden. “We spelen Russisch roulette met onze planeet”, aldus Guterres. De strijd om de opwarming van de aarde te beperken “wordt dit decennium ofwel gewonnen, of verloren”. Het aantal sterfgevallen mede te wijten aan heet weer is in Europa de afgelopen 20 jaar met 30% gestegen. Het doel van het akkoord van Parijs ‘hangt aan een zijden draadje’, benadrukte hij, en rijke landen moeten hierin de meeste en het snelst maatregelen treffen, aangezien zij het meest verantwoordelijk zijn voor de op handen zijnde catastrofe. Naast het aanpakken van de fossiele brandstofindustrie is het volgens hem heel belangrijk om ook subsidies te herverdelen naar schone energie, kwetsbare gemeenschappen te ondersteunen en ontbossing te beëindigen; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/01/hitterecord-gaan-we-terug-naar-een-zeer-hete-zomer/

7 09 Aan klimaatfinanciering is voor ontwikkelingslanden $ 28 tot 35 miljard bij elkaar gebracht, ongeveer 1/3 van de afgesproken $ 100 miljard, terwijl deze arme landen vaak harder worden getroffen door de gevolgen van klimaatverandering, die met name door rijke landen veroorzaakt wordt; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6319935/klimaatsteun-voor-ontwikkelingslanden-schiet-volgens-onderzoek-tekort.html

7 10 CO₂-verwijdering draagt aanzienlijk bij aan een klimaatneutrale economie met ‘netto nul’ uitstoot. Het biedt uitkomsten voor sectoren waarvoor het moeilijk is om helemaal niks meer uit te stoten, zoals de landbouw en de luchtvaart. Het nieuwe kabinet zou er daarom goed aan doen om nu in te zetten op CO₂-verwijdering; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6320112/wetenschappers-tegen-kabinet-co2-verwijdering-kans-voor-bedrijven-en-klimaat.html

7 10 Van de 20 landen, die het meest kwetsbaar zijn voor klimaatverandering, verkeert de meerderheid in oorlog. De dubbele dreiging treft de gezondheidszorg, verdrijft mensen uit hun huizen en ontwricht de voedselproductie. De verwachting voor het einde van dit decennium is daarom dat $ 20 miljard nodig zal zijn om aan de humanitaire noden te voldoen. En in 2050 zullen jaarlijks 200 miljoen mensen internationale humanitaire hulp nodig hebben, een verdubbeling ten opzicht van vandaag. Zo wreed is klimaatverandering. Hoewel het overal voelbaar zal zijn, zullen de meest verlammende gevolgen ervan gedragen worden door de meest kwetsbaren ter wereld; door Inter Press Service. 9 21https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/10/rode-kruis-klimaatverandering-slaat-onevenredig-hard-toe-in-conflictlanden/

7 25 Hernieuwbare energieën kunnen floreren zonder de Europese natuurlijke habitat of voedselvoorziening te schaden. Voor windmolenparken en zonnepanelen is veel ruimte nodig. Sceptici vrezen dat daardoor de druk zal toenemen op de landbouw en op waardevolle natuurgebieden. Maar uit een analyse blijkt dat er helemaal geen conflict hoeft te zijn: om de Europese Unie tegen 2040 klimaatneutraal te maken, is maar de helft van al het land nodig dat geschikt wordt geacht voor hernieuwbare energie, te weten 2,2% van het totale Europese oppervlak. Dan kunnen zowel fossiele brandstoffen als kernenergie afgeschaft worden. Dat is heel wat minder dan de 5,2%, die volgens cijfers van het Gemeenschappelijk Europees Centrum voor Onderzoek technisch ‘geschikt’ zijn; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/25/europa-heeft-plaats-voor-hernieuwbare-energie-en-landbouw/

8 06 Wanneer de uitstoot van broeikasgas-emissies onvoldoende daalt, lopen we een steeds groter risico dat de temperatuur-limieten van ‘kantelpuntwaarden’ voor het Amazonewoud, de Atlantische oceaanstroom, de Groenlandse ijskap of die van de West-Antarctische ijskap wordt overschreden. Dat is een risico dat we absoluut moeten minimaliseren om de verschrikkelijke gevolgen voor mensen over de hele wereld te beperken; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/06/elk-tiende-van-een-graad-telt-om-kantelrisicos-te-beperken-zegt-nieuwe-studie/

8 08 In Parijs kwamen wereldleiders in 2016 (COP 2016) overeen de opwarming van de aarde liefst onder de 1,5°C te houden. Recent onderzoek toont aan dat die grens mogelijk al overschreden is. Mogelijk zouden we in 2030 al 3°C opwarming bereiken. Met het huidige klimaatbeleid zijn we op weg naar een opwarming van 3 à 4 graden tegen 2050. De Planeet Aarde is nu dus wellicht in het eindspel beland bij 4°C, en dat is waarschijnlijk niet eens onze eindbestemming. In die fase zijn grootschalige terugkoppelingen op gang gekomen, die het opwarmingsproces in een onstuitbare opwaartse spiraal duwen met bosbranden, hittedoden, grote delen van de aarde die [voor mensen; GjH] onbewoonbaar zijn geworden, massa-extinctie, mislukte oogsten, orkanen, overstromingen en stofstormen tot gevolg; door Seppe De Meulder, met een mooie grafiek die getuigt van de telkens dreigender prognoses op elke COP. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/08/zijn-we-op-weg-naar-zomers-met-50-graden/

8 09 Air New Zealand, Nieuw Zeelands grootste luchtvaartmaatschappij, heeft de doelstelling om zijn uitstoot tussen 2019 en 2030 met bijna 1/3 te verminderen, laten vallen; door Joe Lo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/eerste-vliegmaatschappij-gooit-klimaatdoelstelling-tegen-2030-overboord/

8 10 Klimaatactivisten van Extinction Rebellion (ER) hebben vannacht bij de sluizen in IJmuiden een cruiseschip, dat op weg was naar Amsterdam, opgewacht en geblokkeerd. De actie van ER is een aanklacht tegen de schandalige vervuiling die de cruisevaart veroorzaakt. Het schip, de ‘Jewel of the Seas’, heeft een capaciteit van 2110 passagiers en 858 crewleden. De cruisevaart is de snelst groeiende toeristische sector en de uitstoot ervan loopt inderdaad uit de hand. Januari jl. werd het tot nu toe grootste cruiseschip te water gelaten. De ‘Icon of the Seas’ is een drijvende stad met 40 restaurants, 7 zwembaden en een capaciteit om 7600 passagiers te vervoeren. Dat schip is 5x groter dan de Titanic; door Inter Press Service en NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2532698-klimaatactivisten-blokkeren-cruiseschip-bij-ijmuiden-ruim-2000-passagiers-getroffene en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/luxecruises-worden-steeds-groter-titanic-lijkt-wel-een-vissersbootje/

8 05 Precies tien jaar geleden leidde een sabotage-actie in de atoomcentrale van het Belgische Doel bijna tot een atoomramp. De veiligheidscultuur in de Belgische nucleaire sector blijkt gebrekkig. Zo konden IS-sympathisanten ongestoord in de atoomcentrale van Doel werken. Een terugkeer naar atoomenergie is een (dure en) gevaarlijke optie; Karl van den Broeck. https://apache.be/2024/08/05/alex-polfliet-sabotage-van-doel-was-duidelijk-inside-job

8 21 Een groep inheemse vrouwen in traditionele kledij begeleidt toeristen op de hoogste gletsjers van Bolivia. Maar door klimaatverandering smelten deze besneeuwde bergtoppen, en daarmee ook de dromen van deze opmerkelijke berggidsen. Zij dreigen hun verworven onafhankelijkheid en zelfstandigheid door klimaatverandering te verliezen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/klimaatverandering-doet-toekomst-van-boliviaanse-bergbeklimsters-verdampen/

8 28 Tegen de Europese Unie zijn in 2 dagen 2 klimaatzaken aangespannen: één vanwege haar klimaatdoelen tegen 2030 en één voor het labelen van schepen en vliegtuigen als ‘groene investering’. Deze zaken moeten nog worden behandeld en een uitspraak wordt niet voor 2025 verwacht; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/eu-heeft-twee-nieuwe-klimaatzaken-aan-het-been/

8 28 Het afgelopen jaar 2023 heeft zowat alle klimaatrecords doen sneuvelen, zoals de concentratie van broeikasgassen, de globale temperatuur op land en in de oceaan, en de zeespiegel. Alle indicatoren staan op rood en de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer blijft toenemen. Zowel CO₂, lachgas als methaan bereikten vorig jaar nieuwe records. Het wereldwijde gemiddelde van CO₂ in de atmosfeer stijgt nu met zo’n 2,5 miljoen deeltjes per jaar; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/amerikaans-rapport-2023-brak-alle-klimaatrecords/

9 08 Op het Europese continent èn wereldwijd was het de heetste zomer sinds de metingen begonnen. De aarde is inmiddels al ruim 1°C warmer dan in de periode 1850-1900. Dat heeft opeenvolgende hittegolven als gevolg. Die stellen honderden miljoenen mensen bloot aan temperaturen van boven de 40 of zelfs 50°C. En de opwarming van de aarde lijkt zich nu te versnellen; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2536409-warmste-zomer-ooit-gemeten-extremen-verrassen-ook-de-wetenschappers

9 18 CO₂ afvangen en in de grond injecteren gaat onze economie niet helpen om klimaatneutraal te worden. Het is duur, nauwelijks haalbaal en riskant. Dat blijkt na een analyse van CCS-projecten (Carbon Capture and Storage) wereldwijd. Het afvangen en vervolgens ondergronds opslaan van CO₂ is in nog geen van de weinige projecten, die wereldwijd zijn geïmplementeerd, goed verlopen. Alle CCS-projecten worden tot nu toe gekenmerkt door geologische onzekerheden, onverwachte annuleringen en vertragingen. Daarnaast zijn de kosten extreem hoog; door Greenpeace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/18/greenpeace-rapport-co2-afvang-en-opslag-is-een-dwaalspoor/

9 19 De uitstoot van ING blijkt nu 4x hoger dan ING maart van dit jaar rapporteerde (264 megaton in plaats van 57 megaton). Dat is ruim 1,5x de uitstoot van heel Nederland bij elkaar. Maar het echt slechte nieuws is dat dit over slechts 22% van haar leningen gaat. ING gaat stoppen met geld lenen aan gas- en oliebedrijven, die nieuwe projecten willen starten. Dat klinkt als een stap in de goede richting en als winst voor het klimaat, maar het geldt alleen voor bedrijven, die enkel en alleen gas en/of olie oppompen en niets anders doen dan dat. Dat zijn er niet zoveel, want bijna alle grote gas- en oliebedrijven doen naast het oppompen ook andere dingen, zoals fossiele producten verhandelen en vervoeren. En voor die bedrijven geldt ING’s lening-beperking niet! De echt grote vervuilende bedrijven, zoals ExxonMobil en Shell, krijgen de komende 15 jaar nog steeds leningen. ING stopt bovendien maar met één soort financiering voor vloeibaar gas. Het overgrote deel van de financieringen voor deze bedrijven blijft gewoon bestaan. Dus ING blijft geld in deze vervuilende industrieën steken. Enkele weken geleden onderschreef ING nog samen met 3 andere banken een obligatie voor Venture Global LNG, het grootste vloeibaar gasbedrijf ter wereld; door Milieudefensie. https://milieudefensie.nl/actueel/nieuwe-klimaatrapport-ing-klinkt-groen-blijkt-toch-weer-vies

9 20 Vorige week zagen we in het nieuws een miljardair een wandelingetje in de ruimte maken. Deze week zagen we hoe Cycloon Boris voor enorme overstromingen zorgt in Europa en tientallen mensen het leven koste. Wat het nieuws ons echter niet laat zien, is het verband tussen die twee gebeurtenissen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/19/klimaatopwarming-het-verband-tussen-cycloon-boris-en-de-polaris-dawn-missie/

9 20 De concentraties van methaan in de atmosfeer liggen nu meer dan 2,6x hoger dan in pre-industriële tijden, ofwel nu zijn de concentraties het hoogst gedurende zeker 800.000 jaar. In 2020 kwam er 41,8 miljoen ton methaan bij in de atmosfeer, dat is dubbel zoveel als gemiddeld in de jaren rond 2010 en meer dan 6x het gemiddelde rond 2000. De huidige trend leidt tot een opwarming van de aarde van meer dan 3°C tegen het einde van deze eeuw; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/wereldwijde-methaanuitstoot-stijgt-sneller-dan-ooit/

Media en Social media

6 26 Julian Assange is terug in zijn thuisland Australië als een vrij mens. Zijn advocaten stelden afgelopen nacht tijdens hun persconferentie in Canberra dat hij vervolgd is voor niets meer of minder dan ‘onderzoeksjournalistiek’. Westerse mainstream media erkennen dat hij nooit vervolgd had mogen worden, maar kunnen het nog steeds niet laten die erkenning te larderen met herhalingen van hun leugens en verdraaiingen van de afgelopen jaren. Lode Vanoost somt daar een en ander over op. En de voormalige president van Ecuador, onder wiens leiding Assange politiek asiel in ambassade van Ecuador in Londen kreeg, vindt dat de wereld met de vrijlating van Assange een beetje minder onrechtvaardig geworden is, waaraan hij toevoegde “Wanneer de misdaden die Assange aanklaagde, door Rusland of China gepleegd zouden zijn, hij allang een monument in Washington zou hebben gehad”; door Cuba en Resumen, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/26/julian-assange-onbetwist-boegbeeld-voor-de-hele-wereld-mainstream-mediabubbel-uitgezonderd/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/26/als-de-misdaden-die-assange-aanklaagt-in-rusland-of-china-gebeurden-zou-hij-al-een-monument-in-washington-hebben/

7 18 Als lezers ‘consumeren’ we geen nieuws, zoals we doorgaans denken. Het is eerder andersom: de media gebruiken het nieuws om ons, hun publiek, te ‘groomen’ (dat wil zeggen dat we getraind en voorbereid worden met een bepaald doel voor ogen). In feite hebben Noam Chomsky en Ed Herman dit al jaren geleden – op meer academische wijze – uiteengezet in hun boek “Manufacturing Consent” (1988, uitgegeven door Pantheon Books). Wanneer u nog nooit van dat boek heeft g9 21ehoord, is daar een goede reden voor: de media willen vooral dat u hier weet van krijgt. Het propagandamodel van Chomsky en Herman legt gedetailleerd uit hoe de media het Westerse publiek in tijden van vrijheid ‘hersenspoelen’ vanuit hun eigen – verborgen – belangen. Die belangen kunnen alleen verborgen blijven, doordat media beslissen wat als nieuws geldt en zolang zij bepalen hoe wij gebeurtenissen moeten interpreteren. De belangrijkste instrumenten zijn bedrog, misleiding en weglating.

       Om te overleven moet het Westerse machtsestablishment op 2 aan elkaar verwante manieren de steun van het volk verkrijgen. Ten eerste moeten we instemmen met het idee dat het Westen een onvervreemdbaar recht heeft op de controle over alle hulpbronnen van de aarde, ook wanneer dat verschrikkelijke misdaden tegen de rest van de mensheid vereist, zoals de huidige genocide in Gaza. En dat we de natuurlijke wereld verwoesten in ons streven naar een oneindige economische groei op een eindige planeet. Ten tweede moeten we instemmen met het idee dat de machtigste en rijkste elites in het Westen het recht hebben om het grootste deel van de winsten uit die geïndustrialiseerde verkrachting van de aarde af te romen.

       Onze media benoemen zelden dit hebzuchtige systeem, waardoor het genormaliseerd is. Maar als het een naam krijgt, heet het ‘kapitalisme’. Het treedt enkel uit het verborgene, wanneer de media een karikatuur ophangen van zijn belangrijkste ideologische rivaal, het socialisme, om dat laatste bespottelijk maken. De nieuwsmedia zijn erin geslaagd hun publiek een systeem van suïcidale extractie van hulpbronnen ter verrijking van een klein aantal miljardairs als volkomen normaal op te dringen. Dat is de reden waarom die miljardairs net zo graag de media, als onze politici in handen willen krijgen. Wie eigenaar wordt van de media, bezit feitelijk de politieke klasse. Geen enkele politicus kan het zich veroorloven in te gaan tegen de belangen van de media-elite of tegen de media, die deze belangen versluieren zoals Jeremy Corbyn een paar jaar geleden al snel in Groot-Brittannië mocht ondervinden.

       Zelden krijgen we voorbeelden te zien van propaganda, die in onze ‘vrije pers’ zo onmiskenbaar zijn dat de lezers ze niet zouden opmerken. Bijvoorbeeld [het artikel omvat nog een tweede voorbeeld; GjH] een Israëlische luchtaanval op 6 juli jl. op een school in Gaza, waar Palestijnse burgers (inclusief kinderen) al maandenlang schuilden voor de onophoudelijke aanvallen van een wild om zich heen slaande Israëlische strijdmacht, die al vele tienduizenden Palestijnen heeft afgeslacht en het grootste deel van de woningen en infrastructuur van de enclave heeft vernietigd. De enorme omvang van de in Gaza gezaaide dood en vernieling heeft het Internationaal Gerechtshof gedwongen Israël te berechten voor genocide. Vergeet hierbij niet dat Israël op een normale dag minstens 150 Palestijnen in Gaza vermoordt. Dat gebeurt al 9 maanden lang elke dag opnieuw. En dit dodental is vrijwel zeker een enorme onderschatting. In tegenstelling tot Oekraïne slagen de ambtenaren er al lang niet meer in om in het gedecimeerde Gaza hun doden te tellen. Merk tevens op dat de nieuwsmedia, ondanks het feit dat Israëlische raketten elke dag grote aantallen Palestijnse vrouwen en kinderen hebben vermoord, maanden geleden al grotendeels gestopt zijn met het verslaan van het bloedbad in Gaza. Ook de genocidezaak tegen Israël wordt zoveel mogelijk uit het geheugen gewist. Het belangrijkste avondnieuws van de BBC bericht er nauwelijks nog over. Een andere gebeurtenis deed zich twee dagen later voor op 8 juli jl.: een Russische luchtaanval op een ziekenhuis in Kiev, deel uitmakend van een aanvalsgolf op Oekraïense doelen, waarbij 36 Oekraïners omkwamen. Deze moord op 36 Oekraïense burgers leidde tot veel aandacht en bezorgdheid bij de Westerse media in een al meer dan 2 jaar oude oorlog, terwijl er dus dagelijks veel meer doden vallen onder de Palestijnse burgers in Gaza, een slachting van veel recentere datum en met rechtstreekse steun van onze regeringen, is veelzeggend. Dus hoe hebben onze vertrouwdste en meest vooruitstrevende mediakanalen verslag gedaan van die vergelijkbare gebeurtenissen in Gaza en Oekraïne? Een aanzienlijk deel van het narratief is terug te vinden in de krantenkoppen. Volgens het maar al te bekende patroon schreeuwde de BBC het van de daken: “Minstens twintig doden na ‘massale’ Russische raketaanval op Oekraïense steden”. Rusland werd meteen verantwoordelijk gesteld voor het doden van de Oekraïense slachtoffers, zelfs toen er nog twijfel was of het om Oekraïense luchtverdedigingsraketten of Russische raketten ging. Ondertussen vermeed de BBC zorgvuldig Israël aan te wijzen als schuldige voor de slachtoffers in Gaza, die bescherming hadden gezocht tegen de bommen, ook al beweerde Israël al lang niet meer dat zwakke Palestijnse raketten op een dergelijke schaal schade konden aanrichten. De kop luidde: “Luchtaanval op Gazaschool doodt minstens 15 mensen, zeggen Palestijnse functionarissen.” The Guardian gaf zich met zijn krantenkop nog meer bloot. De krant identificeerde Israël wel als verantwoordelijke voor de moord: “Israëlische aanval op school in Gaza maakt 16 slachtoffers, volgens Palestijnse functionarissen”, maar de droge, zakelijke taal voor die Palestijnse sterfgevallen, de suggestie dat het om een bewering ging en dan nog van ‘Palestijnse functionarissen’ (met de nu algemeen aanvaarde implicatie dat die niet te vertrouwen zijn) moest dienen om de emotionele reactie van de lezers te sturen. Ze moesten koud en onverschillig blijven. Het opzet was duidelijk: dit was niet meer dan dagelijkse routine in Gaza. Er moet niet té veel aandacht naar het Palestijnse lijden gaan. Ter vergelijking: The Guardian sloeg een heel andere toon aan in haar krantenkoppen boven het artikel op de voorpagina over de aanval op Oekraïne: “‘Hier zijn geen woorden voor’: Russische bombardementen op kinderziekenhuis in Kiev zijn absolute horror.” En de ondertitel: “Getuigen uiten shock en afkeer na dodelijke raketaanval op grootste kinderziekenhuis van Oekraïne.” [Volgens Human Rights Watch stierf één kind en raakten 10 andere kinderen gewond; vergelijk dat met de veel grotere aantallen slachtoffers bij de aanval twee dagen eerder op Gaza.] De nadruk ligt op ‘afkeer’, ‘horror’ en ‘shock’. ‘Er zijn geen woorden voor’, zo klinkt het, die de wreedheid van deze gruweldaad kunnen vertolken. De nadruk in de krantenkop ligt op het doelwit ‘kinderen’ op wie een ‘dodelijke raket’ wordt afgevuurd. Dit geldt uiteraard evengoed voor de dag in dag uit gruwel van Israëls aanvallen op Palestijnse kinderen, maar dat wordt welbewust verzwegen; door Jonathan Cook, vertaald door Marina Mommerency. Zie ook 8 06 onder ditzelfde kopje. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/18/gaza-en-kiev-zelfde-oorlogsmisdaad-andere-commentaar-de-commerciele-massamedia-aan-het-werk/

7 23 Bedrijven als Google en Meta verzamelen onze data, verkopen die, en beïnvloeden ons gedrag. In de digitale wereld worden burgers niet beschermd. Het is een plek zonder democratische controle, zonder regelgeving en wetten. Een duidelijke instemming van u en mij onze gegevens te verzamelen en te verkopen en ons te laten beïnvloeden wordt niet gevraagd. Van deze ruimte maakt ‘het kapitalisme’ c.q. Google en Meta al te graag gebruik. Zo ontstond het ‘surveillance-kapitalisme’: 50 witte mensen in Californië maken keuzes die 2 miljard mensen beïnvloeden. Deze mensen hebben bepaalde – onbedoelde (?!?) – gedachten, en bepalen wat u en ik elke ochtend, middag en avond op ons mobiele telefoonscherm zien [wanneer we niet aan het telefoneren zijn; GjH]; als het aan hen ligt, zo vaak mogelijk. De adverteerders betalen voor ons gebruik van sociale media, wat hen de ‘klanten’ maakt en ons tot ‘producten’ reduceert. Zo ontstaat een nieuwe vorm van ongelijkheid; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/surveillance-kapitalisme-de-mutatie-van-het-kapitalisme-in-het-digitale-tijdperk/

7 31 Het blijft schokkend hoe vanzelfsprekend binnen- en buitenlandse mainstream media elke journalistieke reflex tot kritische analyse op basis van eigen onderzoek blijven opgeven ten dienste van verhalen koker(s) van de Verenigde Staten van Amerika; nu over de verkiezingen in Venezuela. Of de betrokken journalisten en redacties dat bewust of onbewust doen is niet relevant. Dit is geen kwestie van andere journalisten of andere redactiechefs, dit is een ‘systemisch probleem’. Zoals mediacritici als Chris Hedges, Jonathan Cook [, Lode Vanoost; GjH] en anderen in de voetsporen van Noam Chomsky blijven aantonen: het is de aard van het mediabeest om zo te handelen. Een van de basiskenmerken van de mainstream-berichtgeving is de bijna volledige afwezigheid van context en geschiedenis. Dingen gebeuren ergens ver weg zomaar ineens. Het meest recente voorbeeld is de huidige genocide in Gaza, die een gevolg zou zijn van wat op 7 oktober 2023 gebeurde, zomaar ineens… De slaafse manier waarop over de verkiezingen in Venezuela wordt bericht in de toonaangevende media is geen gevolg van oppervlakkig of slecht werkende journalisten, die best tevreden zijn over zichzelf met de devote copy/paste-overname van de berichten van AP en Reuters, de persagentschappen van de grote Britse en VS-media en hun navolgers van de Latijns-Amerikaanse media, die volledig in handen zijn van de lokale oligarchen. De verklaringen van onder andere VS-minister van Buitenlandse Zaken Anthony Blinken worden zonder enige kritische kantekening overgenomen. Ook dat typeert de verslaggeving in maatgevende media. Het resultaat is de eenheidsworst, die het publiek te horen/lezen/zien krijgt in alle binnen- en buitenlandse media van de BBC, The Guardian, El Pais, The New York Times, Der Spiegel, Washington Post en bij hun bondgenoten in Latijns-Amerika, zoals Globo en de commerciële media in Venezuela Globovisión, El Nacional, Televen en Venevisión; door Lode Vanoost, die in dit artikel context geeft over hoe deze media frauderen bij de framing van hun nieuws. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/31/media-volgen-hondstrouw-vs-scenario-2019bis-over-verkiezingen-venezuela/

8 06 Het basiskader, met name het eerste deel, van “Manufacturing Consent” (1988, 2008 en vanaf oktober 2024 in het Nederlands uitgegeven door Epo) door Edward Herman en Noam Chomsky is in essentie door de eerste auteur geschreven. ‘Het fabriceren van instemming’ werd kort na de eerste wereldoorlog overgenomen van Walter Lippmann (1889-1974). Hij was ‘a liberal’ en indertijd een beroemd commentator over publieke gewoontes, publieke opinie en wereldzaken. Ook was hij lid van het propaganda-agentschap van Woodrow Wilsons (president van 1913 – 1921), dat natuurlijk het ‘Committee on Public Information’ genoemd werd wat uiteraard ‘desinformatie’ betekende. Dit Committee was in staat gebleken een pacifistische bevolking in een uiterst korte tijdspanne te veranderen in een razende anti-Duitse gemeenschap oorlogsstokers. Onder anderen Lippmann begreep daardoor hoe kneedbaar de publieke opinie is en hoe propaganda vormgegeven kan worden. Dit ‘kneden van instemming’ werd een nieuwe kunstvorm binnen de democratie, toegepast door mensen die zich ‘verantwoordelijke mannen’ achtten, capabel om het beleid te bepalen vrij van – wat Lippmann noemde – ‘het gebrul en getrappel van de verwilderde kudde’. De bevolking heeft volgens hem geen benul wat het beste voor haar is. Die vond hij onbenullig en stom. De rest van het boek neemt daarna voornamelijk de rol van de media onder de loep. De media, die hun publiek ‘noodzakelijke illusies’ aanpraten en ‘emotioneel krachtige vereenvoudigingen’ om het bezig te houden, zodat de ‘verantwoordelijke mannen’ het beleid kunnen bepalen. Voor de media spelen ook institutionele factoren mee, die invloed hebben op de keuzes, het uitfilteren van hoe informatie het publiek bereikt en de vormgeving. Media zijn niet niets meer of minder dan grote bedrijven, die een product verkopen aan andere bedrijven. Hun markt bestaat uit de adverteerders; dat zijn andere grote bedrijven. Hun product zijn u en ik. Media zijn innig verbonden met hun regeringen en andere systemen van de macht. De rest van het boek is gewoon een gedetailleerde analyse van het mediaproduct, dat deze fenomenen illustreert; door Lode Vanoost (tekst: Chomsky). Zie ook 7 18 hierboven.  https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/06/manufacturing-consent-van-noam-chomsky-en-edward-herman-eindelijk-in-het-nederlands-vertaald/

8 12 Nu blijkt dat The New York Times en de Wall Street Journal bewust foutieve informatie hebben verspreid, die heeft geleid tot de-financiering door de Verenigde Staten van Amerika en in haar kielzog andere landen van het agentschap van de Verenigde Naties voor Palestina UNRWA en die leidde tot de dood van VN-medewerkers in Gaza. Ook verspreidden zij bewust foutieve informatie over de beweerde gedode baby’s en verkrachtingen op 7 oktober jl.. The New York Times publiceerde als eerste een gedetailleerd verhaal over de vermeende twaalf UNRWA-werknemers, maar The Wall Street Journal gaf extra gewicht aan de beschuldiging door vermeende banden tussen Hamas en het VN-hulpagentschap te benadrukken. Alleen al in de Gazastrook exploiteert het agentschap onder meer 183 scholen (waarvan meer dan 70% nu door Israëlische luchtaanvallen is verwoest) en 22 gezondheidscentra. De plotselinge stopzetting van deze financiering legde extra druk op alle Palestijnen, die in Gaza ontheemd waren en beperkte de toch al schaarse toegang tot onderdak, medische zorg en voedsel. De VS hielden hun financiering 3 maanden bevroren voordat ze begin april werd hervat. VS-journalist Dan Sheehan stelde onlangs dat de artikels ‘Screams Without Words’ van de NYT  en ‘UNRWA is Hamas’ van de WSJ de 2 meest schadelijke stukken waren van de Israëlische propaganda “die we ooit hebben gezien”; door Maysa Mustafa, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/12/wall-street-journal-en-new-york-times-logen-over-unrwa-gedode-babys-verkrachtingen/

8 13 De mainstream media in de Verenigde Staten van Amerika en hun devote volgers daarbuiten blijven elk nieuws verzwijgen dat de machtsverhoudingen in de wereld aan het bewegen zijn en dat dat in het nadeel is van de VS. In de mainstream media blijft het beeld telkens bevestigd worden dat de VS de onaangetaste wereldleider is. Slecht nieuws (voor Israël en de VS) is gewoon geen nieuws. Zo komt het dat wij hier nergens op de voorpagina’s vernemen dat het VS-leger recent uit Niger verwijderd werd, waar het zijn grootste militaire basis in Afrika moest opgeven. Zo komt het ook dat een poging tot militaire infiltratie door Israël in Jemen eindigde in een gruwelijk bloedbad en nergens werd vermeld. Officieel ging het om ongeveer 70 huurlingen. In werkelijkheid om Israëlische en VS-soldaten, die ‘tijdelijk’ ontslag nemen en voor militaire privé-bedrijven gingen werken; bedrijven die alleen opgericht zijn om voor het officiële leger het vuile ‘ontkenbare’ werk te doen. Kennelijk werden deze ‘huurlingen’ met behulp van Russische satellietgegevens onmiddellijk getraceerd, zodra ze vanuit Saoedi-Arabië de grens met Jemen overstaken. Ze werden daar in een hinderlaag gelokt, waarbij ze allen omkwamen. Militair-strategisch betekent dit dat dergelijke klassieke infiltratie-acties bijna onmogelijk zijn geworden. Het debacle dat er op volgde, stelt Israël en de VS voor een harde les: hoogtechnologische overmacht werkt alleen zolang het een voorsprong heeft. En niets hierover vernemen wij via de mainstream media; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/13/israel-en-vs-botsen-op-grenzen-van-hun-overmoed-na-mislukte-inval-in-jemen/

8 16 Jarenlang werd over Britse moslims gelogen en werden zij meedogenloos gedemoniseerd. Dat leidde onvermijdelijk tot het weerzinwekkende geweld van de afgelopen dagen tegen moslims in Groot-Brittannië. Onder diegenen, die de radicalisering van de meute op hun geweten hebben, bevinden zich leden van de Conservatieve Partij; een opeenvolging van ministers van Binnenlandse Zaken en premiers hebben daar hun steentje aan bijgedragen, en natuurlijk ook de mainstreammedia – en lang niet alleen de tabloids – hebben daarin een kwalijke rol gespeeld; door Peter Oborne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/16/britse-media-en-politici-zijn-zelf-mee-verantwoordelijk-voor-extreemrechtse-islamofobe-rellen/

8 19 Ooit had The Guardian een wereldwijde reputatie van kritische en onafhankelijke journalistiek, die schandalen en wangedrag van de eigen regering uitbracht. Vrijgekomen documenten bewijzen dat de veiligheidsdiensten binnen enkele jaren van de krant een devoot woordvoerder van de macht hebben gemaakt. De Britse veiligheidsdiensten hadden het gemunt op The Guardian vanaf de dag dat de krant was begonnen met het publiceren van de inhoud van geheime VS-overheidsdocumenten, die in juni 2013 waren gelekt door Edward Snowden, een medewerker van het National Security Agency (NSA). Zo kon het dat de krant later ijverig Jeremy Corbyn en Julian Assange ging demoniseren en alle journalistieke ethiek liet varen, waarvoor ze ooit model stond; door Matt Kennard, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/19/britse-geheime-diensten-maakten-van-the-guardian-een-gewillig-schoothondje/

8 19 Het is frappant dat er in het commerciële mediaspektakel alleen heisa is omtrent de woorden van een schrijver en dat dat wat een politicus zegt genegeerd wordt. De schrijver, Herman Brusselmans, schreef: “Ik zie een beeld van een huilend en schreeuwend Palestijns jongetje dat helemaal buiten zinnen om z’n onder het puin liggende moeder roept, en ik beeld me in dat dat jongetje m’n eigen zoontje Roman is, en de moeder m’n eigen vriendin Lena, en ik word zo woedend dat ik iedere Jood die ik tegenkom een puntig mes los door de keel wil rammen.” De schrijver vervolgde met de zin “Je moet er natuurlijk altijd bij denken: niet iedere Jood is een moorddadige rotzak, en om die gedachte vorm te geven maak ik me een voorstelling van een bejaarde Joodse man, die door m’n eigen straat schuifelt, gekleed in een afgewassen hemd, een nepkatoenen broek en oude sandalen, en ik heb medelijden met hem en krijg bijna tranen in de ogen.” De politicus, de Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich, zei: “Het zou juist en gerechtvaardigd zijn om 2 miljoen burgers te laten sterven van de honger.” De politicus kwam weg met de verdediging dat hij slechts heeft willen vertolken ‘wat er leeft’, terwijl de vertolking van wat mogelijk leeft door de schrijver Brusselmans het verwijt opleverde zijn verantwoordelijkheid voor het effect van zijn woorden niet te nemen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/19/over-woorden-daden-en-het-verschil-tussen-herman-brusselmans-en-bezelal-smotrich/

8 28 De wreedheid van de Israëlische genocide in Palestina en de rechtstreekse medeplichtigheid van de Verenigde Staten van Amerika, het Verenigd Koninkrijk en andere Westerse regeringen zijn twee belangrijke pijlers van de horror, waarvan het Palestijnse volk het slachtoffer is (net als de aanvallen op mensenrechtenverdedigers overal ter wereld).

     En er is een essentiële 3^de pijler: de medeplichtigheid van de Westerse mediabedrijven, die willens en wetens Israëlische desinformatie en propaganda verspreiden, misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden goedpraten, Palestijnen ontmenselijken en in Westerse landen informatie over de genocide wegmoffelen. Vanuit het standpunt van de internationale mensenrechtenwetgeving zouden dergelijke daden bestraft kunnen en moeten worden. De waarborg van de vrije meningsuiting dient niet ter bescherming van het aanzetten tot genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Die daden kunnen en moeten onderworpen zijn aan strafrechtelijke aansprakelijkheid. Zowel het belasteren als het aanzetten tot genocide of misdaden kan leiden tot aansprakelijkheids-stelling voor burgerlijke rechtbanken.

       Er zijn al internationale tribunalen opgestart voor de berechting van Israëls genocide en misdaden tegen de menselijkheid in Palestina en er zullen er zeker meer volgen. Het is niet ondenkbaar dat sommige individuen of mediabedrijven – net als in het geval van het Nuremberg- en Rwandatribunaal – de komende maanden en jaren wettelijk aansprakelijk zullen worden gesteld; door Craig Mokhiber, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/westerse-media-wettelijk-aansprakelijk-voor-medeplichtigheid-aan-genocide-in-gaza/

9 03 De aanhouding van de Britse journalist Richard Medhurst, één van de vurigste critici van de genocide in Gaza en Israël, maakt deel uit van de gestage mars naar de criminalisering van de vrije journalistiek. Wanneer we ons niet krachtdadig verzetten tegen de aanhouding van Medhurst, zullen arrestaties als de zijne de nieuwe norm worden. Deze aanhouding is bedoeld om zijn werk lam te leggen, alsook het werk van iedereen, die Israëls genocide aanklaagt. Het is een sinistere waarschuwing aan het adres van al wie opkomt voor de rechten van de mens, c.q. de Palestijnen. De bedoeling is een afschrikeffect te creëren om de ontmaskering van de genocidale veldtocht van Israël in Gaza – en in toenemende mate op de Westelijke Jordaanoever – te verhinderen. Waar evenmin ruchtbaarheid aan gegeven wordt, is de actieve collaboratie van de Amerikaanse en Britse regeringen bij de uitroeiing van het Palestijnse volk; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/aanhouding-brits-journalist-medhurst-voor-terrorisme-is-de-nieuwe-norm/

9 03 In 2023 werden in Groot-Brittannië meer dan 3.000 mensen opgepakt voor hun acties op sociale media. Journalisten wordt op basis van de antiterrorismewet ‘in afwachting van hun proces’ het zwijgen opgelegd (de èchte politieke doelstelling) – wat dan jaren op zich laat wachten. Alternatieve nieuwsbron ‘The Cradle’, dat een bericht verspreidde over mensenrechtenactiviste Sarah Wilkinson werd recent zonder recht op beroep verbannen van Meta/ Facebook; door de News Desk van The Cradle. https://thecradle.co/articles/human-rights-activist-sarah-wilkinson-arrested-by-uk-police

Mensenrechten en mensenrechtenschendingen

6 25 Sinds ik wist hoe hij in de Belmarsh Prison gehuisvest was, heb ik vaak aan hem gedacht. Hij daar, ik hier. Maar vandaag hebben de Britse en VS-gezagsdragers Julian Assange laten gaan. Dit brengt een voorlopig einde aan zijn mishandeling door het media- en politieke establishment. Zijn strijd voor de waarheid gaat echter onverminderd door. Assange zal komende nacht rond 1 uur Nederlandse tijd ‘schuldig’ pleiten voor één element in zijn akte van beschuldiging voor de rechtbank van de Verenigde Staten van Amerika. Dat zou hem een veroordeling opleveren tot een gevangenisstraf gelijk aan de tijd, die hij reeds in Belmarsh Prison in Londen heeft doorgebracht [Over onafhankelijke rechtspraak gesproken; GjH]. Momenteel vliegt hij naar de Noordelijke Mariana Eilanden, formeel een ‘VS-territorium zonder statuut van een deelstaat’ (de inwoners zijn VS-staatsburgers, maar hebben geen stemrecht in de verkiezingen van het federale Congres en de VS-president). Het is de facto een kolonie met 51.000 inwoners, die verspreid over 14 kleine vulkaaneilanden leven. Niets is echter zeker zolang hij niet in Australië uit het vliegtuig stapt. De vileine juridische kronkelwegen, die de VS tot nu toe heeft ingezet (met gulle medewerking van het Britse gerecht en de Britse regering om hem vast te houden), moet iedere waarnemer behoedzaam maken; door Lode Vanoost. Zie ook volgend bericht. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/julian-assange-vrij-dankzij-jarenlange-mobilisering-niet-dankzij-mainstream-media/

6 26 Julian Assange is op vrije voeten. Hij sloot vandaag op het eiland Saipan in de Grote Oceaan een deal met de Amerikaanse justitie. Hij heeft het eiland rond 5 uur Nederlandse tijd verlaten en is op weg naar de Australische hoofdstad Canberra; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2526153-julian-assange-vrij-na-bekrachtiging-deal-met-justitie-vs-op-weg-naar-australie

7 01 Wat er tijdens Keti Koti ontbrak aan het herdenkingsjaar en wat er volgens de betrokkenen echt moest komen na de komma, waarover Rutte het had gehad: er is te weinig aandacht voor en er zijn te weinig veranderingen in gang gezet als het gaat over het aanpakken van serieuze problemen binnen de zwarte geledingen van onze samenleving. Denk aan armoede, waarbij zwarte mensen oververtegenwoordigd zijn, aan de doorwerking van slavernij op het heden en aan het institutioneel racisme. Kijk ook naar mentale gezondheid: zwarte mensen hebben te maken met discriminatie, racisme en uitsluiting. Dat heeft uiteraard invloed op hoe mensen zich mentaal voelen. Toch is daar onvoldoende aandacht voor in de Geestelijke Gezondheidszorg. Het is bijvoorbeeld moeilijk om een behandelaar van kleur te vinden en er is weinig cultuur-sensitiviteit. Ook is er sprake van een inter-generationeel trauma. Bij Joodse mensen, die slachtoffer waren van de Holocaust, is erkend dat collectief trauma generatie op generatie kan worden doorgegeven. Dat geldt natuurlijk ook voor de gemeenschappen met een slavernijverleden. Als je dit zou willen herstellen, zou je moeten investeren in toegang tot gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast is er nog veel meer kritiek. Zo is er bijvoorbeeld gevraagd om het slavernijverleden verplicht op te nemen in het onderwijs-curriculum, wat op dit moment nog niet het geval is; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/01/nederland-herdenkt-vandaag-slavernijverleden-maar-dat-is-lang-niet-genoeg/

7 02 Het Britse gerecht heeft de collega’s van de Verenigde Staten van Amerika enige tijd geleden gemeld dat ze het proces om Julian Assange uit te leveren nog wel enige tijd konden rekken, maar dat ze hem onmogelijk konden uitleveren en dat de VS deze zaak uiteindelijk zou verliezen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/02/na-271-actiedagen-gaat-comite-free-assange-belgium-door-met-de-strijd/

7 03 Een jury in de districtsrechtbank van West Palm Beach (Florida) verklaarde op 10 juni jl. Chiquita Brands, voorheen de United Fruit Corporation, schuldig aan financiële ondersteuning van de Verenigde Zelfverdedigings-strijdkrachten van Colombia (Autodefensas Unidas de Colombia / AUC). Die paramilitaire organisatie opereerde sinds de jaren ’80 in de noordelijke regio’s van Columbia waar bananen geteeld worden. De advocaten van Chiquita gaan beroep aantekenen, maar ondertussen beveelt het arrest de onderneming tot het betalen van $ 38,3 miljoen aan 16 familieleden van 8 personen, die door AUC zijn vermoord. Chiquita had hen voorzien van munitie en wapens; door W.T.Whitney Jr., vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/03/chiquita-en-paramilitaire-huurlingen-lijden-zwaar-verlies-in-rechtszaak/

Militairisme, de NAVO & antimilitarisme

6 27 De documentaire ‘The Night Won’t End: Biden’s War in Gaza’ toont Israëls aanslagen op appartementsblokken en huizen waar burgers, gezinnen en kinderen wonen, en bombardementen en standrechtelijke executies door het Israëlisch bezettingsleger. Door ronduit moedig werk van tientallen lokale journalisten is dit het verhaal van de bevolking van Gaza. Deze journalisten riskeren dagelijks hun leven om de volledig afwezige internationale pers in Gaza te vervangen, waarbij ze de directe betrokkenheid van de Verenigde Staten van Amerika in deze genocide aantonen; door Lode Vanoost. Die journalisten hangt dus hetzelfde lot als Julian Assange boven het hoofd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/een-nacht-zonder-einde-documentaire-over-de-oorlog-van-biden-tegen-gaza/ en https://www.aljazeera.com/program/fault-lines/2024/6/21/the-night-wont-end-bidens-war-on-gaza-2, maar die krijg ik niet aan de praat.

6 28 De toepassing van Artificiële Intelligentie zou oorlogsvoering grondig kunnen veranderen. Wat staat de wereld te wachten met de ontwikkeling van generaals die legers aansturen naar computers die drones en raketten aansturen? Door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/28/hoe-ai-oorlogsvoering-zal-veranderen/

7 01 De NAVO ‘viert’ van 9 tot 11 juli haar 75^ste verjaardag. Vredesbewegingen roepen op om deel te nemen aan acties, demonstraties en de tegentop in Washington met de boodschap: ‘NAVO, weg uit onze landen, weg uit onze wereld! Het is tijd om te vertrekken. Stop de oorlog! Stop de NAVO! Geen vrede zonder sociale rechtvaardigheid!’.

       De mensheid staat voor 2 planetaire bedreigingen van steeds gevaarlijkere proporties: de dreiging van een atoomoorlog en de klimaatverandering. Helaas beperken internationale spanningen de ruimte voor actie en diplomatie om deze twee, laat staan andere planetaire uitdagingen aan te pakken. Aan de basis hiervan ligt de concurrentie tussen de grootmachten om de wereld heerschappij en het door winst gedreven kapitalistische systeem, dat de rijken steeds rijker en de armen steeds armer maakt. De opkomst van China en de ambities van Rusland om zijn rol als supermacht te herbevestigen waren potentiële bedreigingen voor de rol van wereldleider voor de Verenigde Staten van Amerika. [China is inmiddels met Amerikaanse militaire bases omsingeld; GjH] Hoewel het Warschaupact en de Sovjet-Unie ophielden te bestaan, slaagde Washington er in – in de periode na de Koude Oorlog – om de NAVO te versterken met het doel de confrontatie en provocaties aan het adres van Rusland op te voeren en haar eigen belangen in Europa en de omliggende regio te verdedigen.

       Een paar jaar na het opzeggen van het ABM-verdrag in 2002 (het Anti-Ballistic Missile-verdrag was een verdrag tussen de Sovjet-Unie en de VS over de beperking van antiballistische raketten) kondigden de Verenigde Staten van Amerika plannen aan om een nieuw raketschild in Oost-Europa te bouwen. In 2008 werd op de NAVO-top van Boekarest, onder druk van de VS, groen licht gegeven voor het toekomstige lidmaatschap van Oekraïne. Op dat moment waren Duitsland en Frankrijk zich bewust van de mogelijke gevolgen hiervan. Volgens François Fillon, de toenmalige Franse premier onder president Nicolas Sarkozy, zou dit het machtsevenwicht in Europa verstoren. De opeenvolgende uitbreidingsrondes van de NAVO – het aantal leden is van 16 aan het einde van de Koude Oorlog gestegen tot 32 nu – werden doorgevoerd zonder rekening te houden met de veiligheidsbelangen van Rusland. Dit stuitte al onder Boris Jeltsin op ernstige bezwaren.

       Het provocerende gedrag van de NAVO heeft mee vorm gegeven aan het huidige scharniermoment, dat wel ‘Koude Oorlog 2.0’ wordt genoemd. In een koude oorlog vechten grootmachten hun onderlinge rivaliteit uit via derde landen. Dat is wat er gaande is in en rond Oekraïne. In Oekraïne veranderde een nationaal conflict, dat in 2014 een gewapend karakter kreeg, in een proxy-oorlog. Voor de VS was dat het ultieme moment om zijn hegemoniale doelen te verwezenlijken volgens de oude geopolitieke richtlijn, zoals die in de jaren ’50 door de eerste secretaris-generaal van de NAVO, Hastings Ismay, werd gedefinieerd. Hij vatte de bestaansreden van de NAVO alsvolgt samen: “To keep the Russians out, the Americans in and the Germans down” Overigens is het militair-industrieel complex ook een drijvende kracht achter de Westerse oorlogspolitiek.

       De NAVO en haar lidstaten hebben tot op heden geen enkele poging gedaan om via diplomatie een weg uit de oorlog te vinden. De militaire alliantie blijft de oorlog daarentegen juist aanwakkeren, ook al betaalt Oekraïne een enorme prijs en is er weinig kans dat Kiev zijn grondgebied met militaire middelen ooit zal terugwinnen. China’s 12-puntenplan van medio mei 2024 is door de NAVO verworpen. Ondertussen wordt in de zogenaamde ‘Indo-Pacific-regio’ veel energie geïnvesteerd om ook China, de andere ‘strategische rivaal’ (zo zijn China en Rusland in 2021 gedefinieerd in de ‘NAVO 2030 Agenda’), met de bewapening van bondgenoten als Japan (dit laatste land besloot zijn militaire uitgaven in 5 jaar tijd te verdubbelen), Taiwan en Zuid-Korea, met economische sancties en verdere militarisering van de regio en talloze militaire oefeningen te verzwakken.

       Het is een gevaarlijk beleid dat de nucleaire dreiging verhoogt, temeer omdat voormalig president Donald Trump belangrijke ontwapenings-overeenkomsten heeft beëindigd [en Joe Biden ze geen nieuw leven heeft ingeblazen; GjH]. Door de huidige gespannen verhoudingen zijn de diplomatieke kanalen voor nieuwe wapenbeheersings-overeenkomsten verstoord. Erger nog, in plaats van initiatieven voor nucleaire ontwapening worden nucleaire arsenalen gemoderniseerd en zelfs uitgebreid. De nucleair bewapende staten hebben vorig jaar $ 91 miljard uitgegeven aan hun atoomwapenarsenalen. Dit is 10% meer dan het jaar ervoor en een stijging van 34% over de afgelopen 5 jaar. Een andere gevaarlijke trend is dat het internationale rechtssysteem, zoals dat na de Tweede Wereldoorlog is ontwikkeld, steeds meer onder druk komt te staan. We hebben gezien hoe daadkrachtig de Europese Unie zich kan opstellen met inmiddels 14 sanctiepakketten tegen Rusland. Datzelfde toonbeeld van politieke wil en principes ontbreekt volledig als het gaat om de genocidale acties van de Israëlische apartheidsstaat en haar koloniale bezettingsmacht. Integendeel, sommige NAVO-lidstaten – en met name de VS – blijven Israël van wapens voorzien en maken zichzelf daarmee medeplichtig aan genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden.

       Het kapitalistische systeem steunt op concurrentie en heeft tot gevolg dat landen streven naar controle over grondstoffen, kapitaalaccumulatie en markt-dominantie. Dit gaat gepaard met bestaansonzekerheid voor veel mensen, confrontaties, milieuproblemen en hierboven beschreven militarisme. Met name grote bevolkingsgroepen in het mondiale Zuiden worden geconfronteerd met problemen als gevolg van het neoliberale beleid van instellingen zoals het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, ongelijke handelsbetrekkingen en uitbuiting. Dit is een voedingsbodem voor burgeroorlogen en gewelddadige conflicten; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/01/haal-de-navo-weg-uit-onze-landen-uit-onze-wereld/

7 04 Sinds Rusland in 2014 Oekraïne binnen viel, hebben de NAVO-bondgenoten met hun concrete acties laten zien dat ze niet geloven dat de inzet van dit conflict, hoe aanzienlijk ook, de prijs van een oorlog rechtvaardigt. Wanneer Oekraïne lid zou worden van de NAVO, zou Rusland redenen hebben om te twijfelen aan de geloofwaardigheid van de veiligheidsgarantie, die de NAVO aan Oekraïne biedt en het zou de kans krijgen om het bondgenootschap te testen en mogelijk te verdelen. Het resultaat zou immers een rechtstreekse oorlog tussen de NAVO en Rusland kunnen zijn of het uiteenvallen van de NAVO zelf. Op de komende NAVO-top (9-11 juli in Washington) dringen sommigen erop aan dat de NAVO Oekraïne aanzienlijk dichter bij het lidmaatschap brengt, bijvoorbeeld door een toetredingsproces af te spreken of het land uit te nodigen om aan dit proces deel te nemen. Dat zou dus knap onverstandig zijn; door John Mearsheimer & 59 anderen, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/04/60-vs-academici-navo-mag-op-komende-top-oekraine-niet-dichter-bij-lidmaatschap-brengen/

7 05 Van 9 tot 11 juli komen de staatshoofden en regeringsleiders in Washington samen om de 75^ste verjaardag van de NAVO te vieren. Wie wat meer zou willen weten over de NAVO kan dat te weten komen door deze link te openen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/05/navo-viert-75e-verjaardag-in-koude-oorlogssfeer/

8 23 Alle ernstige peilingen wijzen op hetzelfde: in tegenstelling tot de EU-Commissie, de EU-regeringen, de mainstream media en de NAVO wil de meerderheid van de Europese bevolking onderhandelingen met Rusland voor een vreedzaam einde van de oorlog; niet omdat ze ‘pro-Russisch’ zijn, maar omdat ze de gruwel van de oorlog willen stoppen; door Ben Norton.  https://www.youtube.com/watch?time_continue=89&v=fTVawAEUoDQ&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.dewereldmorgen.be%2F&source_ve_path=MjM4NTE

9 03 We zouden ons fundamenteel moeten afvragen of de NAVO-criteria voor defensie-uitgaven de juiste maatstaven zijn om te volgen. Het is een norm van 2% van het BNP, die zonder veel onderbouwing is vastgesteld. Deze norm is niet per sé het juiste middel wanneer we veiligheid en vrede beogen. De Europese NAVO-lidstaten (plus Canada) geven dit jaar al $ 430 miljard aan militarisme uit. Dat is meer dan China ($ 300 miljard) en Rusland ($ 120 miljard) samen. En daar is het immense Amerikaanse defensiebudget van meer dan $ 850 miljard per jaar nog niet bij opgeteld. De Verenigde Staten van Amerika willen natuurlijk aan de top blijven, al helemaal als hun wapenindustrie daarvan profiteert, maar wij in Europa zouden toch na moeten gaan of wij de afgelopen decennia alles verstandig hebben aangepakt [nu we weten in wat voor wereld we terecht gekomen zijn; GjH]; door Youna Mulock Houwer over de visie van Tom Sauer, hoogleraar Internationale Politiek aan de UAntwerpen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/tom-sauer-over-extra-uitgaven-defensie-het-uiteindelijke-doel-moet-vrede-en-veiligheid-zijn/

9 03 Pax Christi Vlaanderen reageert geschokt op de nota van de regerings-onderhandelingen, die naar de pers is uitgelekt. Die bevat ingrepen, die de Belgische samenleving ronduit in gevaar brengen. De aangekondigde budgetverhoging voor defensie en veiligheidsdiensten swingt met € 2 miljard extra (€ 2.000.000.000) de pan uit. De vredesbeweging is verontwaardigd omdat deze uitgaven absoluut niet nodig zijn om meer veiligheid te creëren, en bovendien onze gezondheid en welvaart in gevaar brengen. Onder het mom van meer veiligheid komt onze veiligheid juist in het gedrang. Het is geen geheim dat de wapenindustrie stevig lobbyt om meer wapens te verkopen. Het oorlogsnarratief ‘bewapening zorgt voor veiligheid’ wint mede daardoor steeds meer terrein.

       In de recente geschiedenis werd echter geen enkele oorlog succesvol door wapens beëindigd: niet in Afghanistan, Irak of Soedan om maar enkele te noemen. Pax Christi is met name geschokt en verwonderd dat ook christelijk geïnspireerde en progressieve politici zich door het bewapeningsverhaal hebben laten vangen. Zij bepleit de inzet op een breed pakket aan alternatieven op oorlog, zoals conflictpreventie en diplomatie via vertrouwenwekkende maatregelen, institutionele uitwisseling en samenwerking; door Pax Christi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/gevaarlijk-voor-onze-samenleving-meer-oorlogsmateriaal-ten-koste-van-wie-ziek-is-of-op-pensioen-is/

9 10 Terwijl het nucleair ontwapeningsregime op apegapen ligt, werken landen, die over atoomwapens beschikken, in snel tempo aan modernisering en aan de uitbreiding van hun atoomwapen-arsenalen. Dat is een zeer zorgwekkende ontwikkeling.

       Dat de dreiging van een atoomoorlog nooit eerder zo groot was, dringt nauwelijks door bij de meeste media, politieke leiders en in de publieke opinie. Het lijkt wel of de wereld geruisloos op een atomair Armageddon dreigt af te stevenen. Er gaapt een grote kloof tussen de beloften van 2009 van de eerdere Amerikaanse president Barack Obama en zijn daden. Aan het eind van zijn termijn bleef er van zijn visie voor een atoomwapenvrije wereld niets overeind. In 2016 gooide hij het roer helemaal om en gaf zijn akkoord voor het grootste atoomwapen-moderniseringsprogramma ooit, waarvan de kostprijs vandaag op meer dan $ 1.500 miljard wordt geschat. Joe Biden was toen vice-president. De New York Times maakte eind augustus jl. bekend dat president Biden een geheime nucleaire strategie – getiteld ‘Nuclear Employment Guidance’ – goedkeurde, waarin afschrikking van een potentieel gecoördineerde aanval van China, Iran, Noord-Korea en Rusland samen beschreven wordt. Er waren al indicaties dat de Verenigde Staten van Amerika zijn nucleaire strategie – die formeel is vastgelegd in de ‘Nuclear Posture Review’ van 2022 – zou aanscherpen.

        Dit is een keerpunt en het mogelijke begin van een nieuw nucleair tijdperk (amper 15 jaar na hoopvolle politieke signalen dat atoomwapens tot het verleden zouden gaan behoren). De eerdere VS-president Donald Trump weigerde om nieuwe onderhandelingen op te starten over het ‘New START’-verdrag en kondigde ook de terugtrekking aan van de VS uit andere ontwapeningsverdragen waaronder het INF-verdrag, dat een verbod oplegde aan de opstelling (op land) van korte en middellange afstandsraketten. Na de Russische invasie van Oekraïne verslechterden de relaties tussen beide grootmachten verder. Rusland kondigde op 21 februari 2023 aan dat het zijn participatie aan ‘New START’ zou opschorten, met het argument dat de VS nieuwe atoomwapens bleef ontwikkelen. Het weigerde ook verdere reducties van atoomwapen-systemen zolang de VS geen beperkingen wilde opleggen aan conventionele aanvalswapens en aan de bouw van een raketschild. Moskou wilde ook multilaterale onderhandelingen (die ook de Britse en Franse kernwapens zouden omvatten), echter zonder daar concrete initiatieven toe te nemen.

       De laatste jaren investeren alle staten met atoomwapens meer en meer in hun atoomwapen-arsenalen, en in hun militaire strategieën wordt het belang van atoomwapens zwaarder. Dat Biden zijn in 2020 gedane belofte om het nucleair akkoord met Iran (waaruit Trump zich terugtrok) voort te zetten, niet heeft waargemaakt, is symptomatisch. Washington is niet langer geïnteresseerd in het herstellen en uitbreiden van het ontwapeningsregime voor atoomwapens. Dat zal zowel China als Rusland er toe aanzetten om hun atoomwapen-arsenalen eveneens verder uit te bouwen. De veranderende nucleaire strategie van de VS lijkt te bevestigen dat aan ‘Het tijdperk van nucleaire wapenbeheersing’ een eind gekomen is; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/10/geruisloos-naar-een-nucleair-armageddon/

9 17 De geopolitiek en wetgeving over de wapenhandel in kaart gebracht; door Frédéric Thomas: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/17/lucratieve-wapenhandel-dankzij-goedkeurende-staten/

 9 18 Honderden biepers van het Hongaarse bedrijf BAC Consulting KFT werden gelijktijdig tot ontploffing gebracht, met minstens 9 doden en duizenden gewonden tot gevolg. Indien Hezbollah zo’n actie zou hebben uitgevoerd in Israël, dan hadden Westerse media en politici ongetwijfeld gesproken over een terroristische aanslag. Indien zoiets in Europa had plaatsgevonden, waren er wellicht stemmen opgegaan voor een vergeldingsactie. Maar wanneer Israël zo’n actie uitvoert in Libanon, dan spreekt men over “een gesofisticeerde aanval”. Knap dus of listig, scherpzinnig of vernuftig; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/18/de-bieperaanval-van-israel-op-libanon-is-terrorisme/

9 21 Ondanks de aanzienlijke inkrimping van de nucleaire arsenalen sinds het einde van de Koude Oorlog, zijn er nog steeds meer dan 12.000 atoomwapens in de wereld. De opzettelijke of accidentele ontploffing van slechts één van deze massavernietigingswapens zou genoeg zijn om een onomkeerbare ecologische en humanitaire catastrofe te veroorzaken. Ondanks deze constante bedreiging voor ecosystemen, de mensheid en de planeet en ondanks het feit dat atoomwapens volgens het internationaal recht – het Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens trad op 22 januari 2021 in werking – al meer dan 3 jaar illegaal zijn blijven de atoomwapenstaten miljarden uitgeven om hun nucleaire arsenalen te moderniseren en uit te breiden. De Verenigde Staten van Amerika staat op het punt om zijn atoombommen op Belgische [en Nederlandse; GjH] bodem te moderniseren. Ze worden vervangen door B61-12’s, ook bekend als mini-nukes, die gedragen kunnen worden door de nieuwe F-35 gevechtsvliegtuigen. Er is echter niets ‘mini’ aan deze nukes, want ze beschikken over 3x de vernietigingskracht van de bom, die op Hiroshima werd gedropt. België en Nederland zouden een rol kunnen spelen in het internationaal nucleair ontwapeningsregime door de komst van deze nieuwe atoomkoppen te weigeren, en door het ‘Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens’ (TPNW) te ondertekenen en te ratificeren; door de Belgische Coalitie tegen Kernwapens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/21-september-internationale-dag-van-de-vrede-2/

Racisme & discriminatie

8 27 Een Afghaan heeft in Europa gemiddeld 80% kans op erkenning van zijn verzoek tot internationale bescherming. In Denemarken en Duitsland respectievelijk 94 en 93%. In Nederland 88% en in België 35%; door 11.11.11 en 6 andere organisaties. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/een-goed-migratiebeleid-gaat-uit-van-de-realiteit/

9 02 Elke genocide is anders dan andere. Ze komen overeen wat georganiseerde uitroeiing betreft, maar geen 2 genociden zijn hetzelfde. Deels is de geschiedenis een aaneenschakeling van genociden, ‘massamoorden’ en ‘slachtpartijen’. Het is wat wij elkaar regelmatig aandoen als ‘menselijke dieren’ – om de pejoratieve beschrijving van Israëlisch minister van defensie Yoav Gallant toe te passen op de realiteit van wat we allemaal deels ook zijn. Genociden worden meestal pas na de gebeurtenis als zodanig beschreven. Ze worden nooit gestopt tijdens het proces, wat op zich al een specifiek kenmerk is.

       Waarin verschilt de huidige genocide in Gaza van andere genociden? Heeft het een specifiek karakter, afgezet tegen de maatstaf van de ‘industriële’ genocide op Joden door de9 21 nazi’s ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, waarvan het lopendebandkarakter (niet de aantallen) die specifieke genocide definieerden. Er zijn tijdens andere genociden veel meer mensen gedood. De Europese genocide op Afrikanen in de 19^de eeuw was een langdurig proces dat misschien wel 60 miljoen mensen het leven kostte. Voor Europeanen waren zwarte levens toen het tellen niet eens waard; vandaar de schatting. De Verenigde Staten van Amerika wierpen tussen 1950 en 1953 op Noord-Korea 635.000 ton bommen, waaronder 32.557 ton napalmbommen. Daardoor werden vrijwel alle steden met de grond gelijk gemaakt en 85% van alle gebouwen vernietigd, ongeveer hetzelfde percentage gebouwen dat door Israël in Gaza is vernietigd. Vandaag kunnen we thuis meekijken hoe een raket een flatgebouw verwoest, hoe een sluipschutter een jongeman neerschiet, die op het strand toekijkt, hoe lichaamsdelen over een straat liggen uitgestrooid, hoe een raket een ziekenhuis treft. De Israëlische soldaten leggen zelfs hun eigen wandaden vast: van de vernietiging van huizen en klaslokalen tot de sloop van overheidskantoren en universiteiten. Dankzij ongelooflijk dappere Palestijnse journalisten kunnen we genoeg zien om ons met afschuw te vervullen. Hun moed is de reden dat de Israëlische regering zich blijft inspannen om ze te vernietigen, want wat niet gerapporteerd kan worden, kan net zo goed nooit gebeurd zijn.

       In feite heeft de genocide in Gaza enkele specifiek kenmerken, die het verschil maken met andere. Eén daarvan is het aantal kinderen dat gedood werd. In augustus 2024 waren dat er bijna 17.000 van de geschatte 40.000 burgerdoden; 2.100 van hen waren jonger dan 2 jaar. Duizenden kinderen zijn begraven in de ruïnes van hun huizen, gedood of worden nog vermist. Tienduizenden kinderen hebben levensveranderende verwondingen opgelopen, zoals het verlies van armen of benen. Bijna 20.000 kinderen zijn niet alleen wees geworden, maar hebben ook niemand in hun directe of uitgebreide familie om voor hen te zorgen, omdat heel hun familie is vermoord. In veel gevallen zijn hele families dood: hun familienaam bestaat niet meer in Gaza, behalve als herinnering. Niets van dit alles is toeval of ‘collaterale’ schade. Van de Gazaanse bevolking is 47% jonger dan 18 jaar en de Israëli’s weten dat ze kinderen zullen doden als ze raketten afvuren op flatgebouwen, scholen of ziekenhuizen waar vluchtelingen onderdak hebben gezocht. Totaal genegeerd in de media was het aantal Gazaanse kinderen dat gedood werd tijdens Israëlische aanvallen in de jaren voor Hamas op 7 oktober jl. terugsloeg: 313 in 2008/9, 551 in 2014, bijna 50 neergeschoten door sluipschutters, die hun ‘succes’ vierden tijdens de ‘Grote Mars van de Terugkeer’ (2018/19). Er ligt maar één woord ten grondslag aan dit onvermogen om te reageren: ‘racisme’. Als deze kinderen christelijk of joods waren geweest en hun huid wit in plaats van bruin, zou het aantal doden nooit een fractie van dit aantal hebben bereikt zonder dat het collectieve ‘Westen’ had ingegrepen om het moorden te stoppen. Naast kinderen is er nog die andere categorie van zwaar getroffen slachtoffers: meisjes en vrouwen. In mei 2024 meldden VN-mensenrechtenexperts dat dagelijks 63 vrouwen, waaronder 37 moeders werden gedood. Sinds 7 oktober werden minstens 10.000 vrouwen vermoord en 19.000 verwond. Het aantal miskramen nam door gebrek aan toegang tot goede gezondheidszorg en ondervoeding toe met 300%. Zelfs in het beginstadium van de militaire operatie bevielen vrouwen zonder verdoving met een keizersnede, omdat medische voorraden ontbraken. Ongeboren kinderen sterven in ziekenhuizen en levende kinderen verhongeren. De experts stelden vast dat naar schatting 155.000 zwangere vrouwen of nieuwe moeders geen basisgezondheidszorg hadden en dat er voor hen voedselonzekerheid was. Bijna 700.000 menstruerende meisjes en vrouwen hadden geen toegang tot maandverband, toiletten en toiletpapier en zelfs geen stromend water. Detentie, marteling en seksuele mishandeling van meisjes en vrouwen door hun Israëlische ontvoerders is een ander onderdeel van hun berekende mishandeling. Een 3^de specifieke categorie is de vernietiging van ziekenhuizen en de moorden op medisch personeel. In mei 2024 waren 31 van de 36 ziekenhuizen in Gaza beschadigd of vernietigd. In de weinige ziekenhuizen, die nog op een sterk gereduceerd niveau functioneerden, liepen door een gebrek aan gezondheidszorg meer dan 9.000 patiënten een ernstig risico om te sterven. Ook op de Westelijke Jordaanoever werden minstens 500 gezondheidswerkers en 278 hulpverleners gedood en honderden ambulances vernietigd.

       Lijkt de genocide in Gaza alleen maar erger dan andere genociden, omdat het de eerste genocide in de geschiedenis is die je realtime kunt zien gebeuren? Of is deze genocide in sommige opzichten echt erger? Het antwoord: kinderen en vrouwen worden altijd gedood in oorlogen, maar als de genocide in Gaza één bepaald kenmerk heeft, dan is het wel het massaal doden van totaal onschuldige kinderen, doelgericht, meedogenloos, meedogenlozer, meest meedogenloos; door Jeremy Salt, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/02/kwade-vrucht-van-wat-lang-geleden-werd-gezaaid-wat-maakt-de-genocide-in-gaza-anders/

9 20 Sinds de jaren ’90 heeft de Europese Unie intensief samengewerkt met niet-EU landen om irreguliere migratie te ontmoedigen en de terugkeer van migranten zonder wettig verblijf te bevorderen. Inmiddels blijkt dat de jarenlange inspanningen en ontradings-campagnes voor aspirant-migranten weinig effect hebben gehad. Ook het aantal migranten zonder wettig verblijf uitwijzen, blijkt moeilijk te verhogen. De EU zou haar antimigratie-strategieën moeten herzien en zich moeten gaan richten op de oorzaken van migratie in plaats van enkel op afschrikking en deportatie; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/migratie-onderzoek-vub-terugkeerbeleid-en-ontradingscampagnes-missen-doel/

Theatervoorstellingen, boeken en concerten

7 05 Ik zie dwars door het boek “Chinese wijsheid in en balletje; Het spel van Tao” (2024, uitgegeven door Brandt) van Bettine Vriesekoop een paradox lopen. Heel het boek vraagt Vriesekoop zich af hoe ze de beste tafeltennissers (v) van de wereld kan verslaan. Elk hoofdstuk eindig met Tao-tips. Zo worden we direct in hoofdstuk 1 uitgenodigd onze doelen zo concreet mogelijk te formuleren. Echter, juist dergelijke doelen staan in mijn Taoïstisch lekenoog haaks op het Taoïsme, omdat je je met ergens het beste in zijn afhankelijk maakt van jouw tijdgenoten. Mijn doel zou zijn ‘genieten en anderen waar mogelijk te ondersteunen dat ook te doen’. Wat ik lastig vond om te lezen was dat in het boek van de Chinese culturen een eenheidsworst gemaakt wordt door termen te gebruiken als ‘de Chinezen’, bijvoorbeeld in ‘waarvan de Chinezen doordrongen zijn’. Van mij mocht dat een onsje minder. Maar ik las de eerste helft van haar boek met aandacht en plezier, omdat ik geïnteresseerd ben in het Taoïsme en dat legt Vriesekoop helder uit. De tweede helft is vast net zo interessant als de eerste, maar het werd mij op een zeker moment wat veel, zodat ik het boek uit wilde lezen om het uit te lezen. Helaas kreeg de tweede helft dus wat minder mijn aandacht, maar wel veel van mijn instemming. Mij lijkt het een lezenswaardig boek voor mensen, die iets meer willen begrijpen van het zogenaamde ‘Oosters denken’, van de Chinese culturen en mensen die een alternatief zoeken voor ons heel andere ‘Westers denken’: neem je leven wat meer shen-qi-jing.

7 14 Voor het eerst in mijn leven bezocht ik vandaag het North Sea Jazzfestival. Om 14 uur stond ik in een enorme mensenmassa, terwijl de deuren pas na een half uur open zouden gaan. Het eerste optreden dat we zouden bezoeken was van Candy Dulfer, samen met vierduizend andere mensen. Mijn schatting. De sfeer zat er snel in, maar veel van wat zij zingt en op haar saxofoon speelt klinkt wel een beetje naar Candy Dulfer. Iets soortgelijks gold voor Corvey Henry, Iniko en het Jazzorkest van het Concertgebouw-orkest. Die laatste speelde overigens het genre en de klankkleur, waaraan ik vroeger ook op mijn schuiftrombone meespeelde in het Utrechts Jazzorkest onder leiding van Jimmy Einmahl. Daar heb ik mooie herinneringen aan. Terry Lyne speelde alleen muziek van vrouwelijke jazzcomponisten. Ook mooi, maar Roberto Fonseca was voor mij de topper. Het enthousiasme droop er vanaf en niet zozeer in tekst, maar vooral in lichaamstaal. Deze Cubaanse musici en de ene Argentijn zijn, zo lijkt het, stuk voor stuk muziek. En met welk gemak speelt de maestro tegelijk op piano en toetsenbord. Samen met Sting was dit een optreden dat we van begin tot eind volgden en het jammer vonden dat het afgelopen was. Dat laatste gold voor Fonseca, maar wat mij betreft niet voor Sting.

       Volgend jaar weer? Ik niet. De licht-‘shows’ kunnen me gestolen worden, bij Sting mocht van mij het volume gehalveerd en het geheel met de zich verplaatsende mensenmassa’s en ‘succes verzekerd’-performances deed mij teveel denken aan een beurs. Daar houd ik ook niet van. Nee, geef mij maar een intiem zaaltje en heel de avond werkelijk een of meer dezelfde bevlogen artisten.

8 20 Het Belcea Quartet is een strijkkwartet, opgericht in 1994, onder leiding van violiste Corina Belcea. Vandaag trad het op in de grote kerkzaal van de evangelische broedergemeente in Zeist. Voor de pauze lieten zij met gast-altviolist Miguel da Silva 4 delen van het strijkkwintet-in-c van Amadeus Mozart horen. Prachtig, zeker wat betreft samenspel en timing. Met name van Antoine Lederlin achter de cello genoot ik. Hem kon ik ook het beste zien, doordat ik links voor zat en hij ook. Na de pauze speelden zij gevieren 7 delen van het strijkkwartet nummer 14-in-cis van Ludwig van Beethoven. Ook dit – in mijn ogen pittige stuk – brachten zij prachtig en speels ten gehore. Zo werd het voor mij een avond volop van muziek genieten.

8 21 In de slottuin van Slot Zeist genoot ik van het verhaal dat Frank Groothof over Henrik Ibsens ‘Peer Gynt’ vertelde. Een knappe timing met de muziek van Edvard Grieg en dubbel gelaagd voor kinderen en volwassenen. Ik was ook geïnteresseerd in het inhoudelijke verhaal van Peer Gynt, en herkende er de Odyssee van Homerus in: Peer, de ondernemende mannelijke flierefluiter, en Solvejg, de reine, op hem wachtende vrouw.

Universum en ruimte-onderzoek

9 07 Het superzware zwarte gat Sagittarius A* in het midden van de Melkweg ontstond zo goed als zeker door een samensmelting van 2 eerdere zwarte gaten zo’n 9 miljard jaar geleden. Waarschijnlijk was een van de twee zwarte gaten ongeveer 4x zo groot als het andere. Zo smolt de Melkweg samen met het Gaia-Enceladusstelsel, waarbij de 2 zwarte gaten ook met elkaar ‘in botsing’ of ‘versmelting’ zijn gekomen en een nieuw zwaarder zwart gat vormden dat nu in het centrum van de Melkweg staat. Het sterrenstelsel, waarin zich ook onze aarde bevindt, draait om dat zwarte gat heen. Sagittarius A* is nu ongeveer net zo zwaar als 4,3 miljoen zonnen en staat op 27.000 lichtjaar afstand van de aarde; door Robbert van der Linde. De kennis hiervan voedt mijn gevoel uiteindelijk nietig te zijn, maar duidt eveneens opeen indrukwekkend vermogen dat ‘we’ dit allemaal kunnen uitrekenen. https://www.nu.nl/wetenschap/6327366/zwart-gat-in-midden-melkweg-ontstond-na-samensmelting-9-miljard-jaar-geleden.html

9 14 Astronomen hebben mogelijk de tot nu toe zwaarste planeet in het heelal gevonden. Sinds 2006 was al bekend dat de planeet er moest zijn. Dat jaar werd rond dezelfde ster waarom heen deze Super-Jupiter draait, HD 118203, een andere planeet gezien, die ‘slechts’ 2x zo zwaar is als Jupiter. Wat mij fascineert is dat berekeningen toen al lieten zien dat er een nog grotere planeet in de buurt moest zijn. Het blijkt nu te gaan om een gasreus in het sterrenstelsel Grote Beer, die waarschijnlijk 11x zo zwaar is als Jupiter. De planeet wordt daarom een ‘Super-Jupiter’ genoemd. HD 118203 is 2x zo zwaar als onze zon, en ongeveer 20% groter. De planeet doet er 14 jaar over om een rondje rond zijn ster te maken en hij staat 6x verder weg van zijn ster dan de aarde van de zon. Vandaar dat het gaat om een zeer koude planeet; het oppervlak wordt niet warmer dan -100ºC; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/wetenschap/6328218/astronomen-vinden-met-super-jupiter-mogelijk-zwaarste-planeet-tot-nu-toe.html

Vrouwenachterstelling en de Minoïsche samenleving

6 25 Endometriose is voor veel vrouwen een ernstige aandoening. Hierbij wordt weefsel, dat lijkt op het bekledende weefsel van het endometrium (de baarmoeder), buiten de baarmoeder aangetroffen. Dat leidt tot chronische ontstekingen. Als de ziekte niet adequaat behandeld wordt, kan deze zich uitbreiden naar andere organen, en kan leiden tot onvruchtbaarheid. Vanwege het feit dat endometriose niet altijd door artsen wordt herkend, blijven veel vrouwen onnodig lang met klachten rondlopen. Hierdoor ervaren patiënten vaak jarenlang intense pijn, voordat ze de juiste diagnose krijgen. Ondanks het feit dat één op de 3 tot 10 vrouwen aan de ziekte lijdt, is endometriose tamelijk onbekend. Door het stigma op menstruatie wordt er niet makkelijk over gepraat.

       Er heersen sowieso rond gynaecologie, rond seksualiteit en rond het vrouwelijk voortplantingssysteem veel hysterische verhalen. Ook deze ontstekingspijn wordt snel afgedaan als iets normaals, wat hoort bij menstruatie en het ‘vrouw-zijn’. Er ontbreekt kennis over de oorzaken van endometriose, hoe het te genezen is en hoe de symptomen effectief behandeld kunnen worden. Dat is deels toe te schrijven aan een gebrek aan wetenschappelijk onderzoek naar deze ziekte, maar vooral door een ‘historisch gegroeide gender-ongelijkheid in medisch onderzoek’; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/endometriose-onze-medische-wereld-is-nog-altijd-niet-gemaakt-voor-het-vrouwelijk-lichaam/

7 07 Wat zich onder andere in de Bronstijd op Kreta heeft afgespeeld past niet in het wetenschappelijk relaas over Staatsvorming. Toch zijn de overblijfselen van wat de ‘Minoïsche samenleving’ wordt genoemd te dicht op de kern van Europa wat de ‘Klassieke wereld’ zou worden, te indrukwekkend en te opvallend om te negeren. Veel van onze kennis er over komt uit de metropool ‘Knossos’ met circa 25.000 mensen en andere belangrijke centra als Malia, Phaistos (Festos) en Zakros, die worden beschreven als ‘Paleis samenlevingen’ tussen 1700 en 1450 v.Chr..

       Er is geen spoor van ‘monarchie’ gevonden en dat ligt niet aan een gebrek aan materiaal. Kreta en het nabij gelegen Thera (Santorini) voorzien ons van een van de meest uitgebreide schatten aan beeldende kunst en ivoren voorwerpen met gedetailleerd graveerwerk op sierraden en  zegels. Verreweg de meeste afbeeldingen van gezaghebbende figuren zijn volwassen vrouwen in rokken met krachtige patronen, die tot over de schouders komen en bij de borst open zijn. Vrouwen worden vaak groter afgebeeld dan mannen, hetgeen waarschijnlijk duidt op politieke superioriteit. Ze dragen symbolen van gezag en worden geflankeerd door gevaarlijke dieren en bovennatuurlijke wezens. De mannen op de meeste afbeeldingen zijn naakte atleten, schaars gekleed of terwijl ze in een dienstige pose schatting afdragen aan vrouwelijke hoogwaardigheidsbekleders (vrouwen worden niet naakt afgebeeld(!)). Er zijn geen helden in de minoïsche kunst; alleen maar spelers en er bestaat geen equivalent hiervan in de zeer patriarchale samenlevingen in Anatolië (Turkije), Egypte, Libanon en Syrië; gebieden waar de Kretenzers in die tijd als diplomaten of kooplieden kwamen. Een ander verwarrend gegeven is de aard van de goederen, die minoïsche kooplieden vanuit het buitenland importeerden: Egyptische sistra (muziekinstrumenten), figuurtjes van zogende moeders, stopflessen voor cosmetica en scarabee-amuletten (siervoorwerp in de vorm van een heilige pillenkever). De concentratie van dergelijke objecten in de prestigieuze Kretenzische tholos-graven (koepelgraven, waarbij het gewelf van de stenen grafkamer gevormd wordt door horizontale, geleidelijk uitgekraagde concentrische steenlagen. De stenen worden op hun plaats gehouden door de druk van de aarde waarmee het graf bedekt is) doet – op zijn minst – vermoeden dat de vraag naar deze lange-afstand-uitwisselingen van vrouwen afkomstig was. Er worden ‘zuiveringsbassins’ in Minoïsche huizen en paleizen aangetroffen, die waarschijnlijk verband hielden met menstruatie. Hun Kretenzische paleizen waren niet versterkt en de Minoïsche kunst verwijst vrijwel nooit naar oorlog; eerder naar de geneugten des levens en spel. Dis alles in scherp contrast met wat zich toentertijd op het vasteland rond Kreta afspeelde. Vrijwel al het beschikbare vondstmateriaal uit het minoïsche Kreta wijst op een systeem van vrouwelijke politieke heerschappij; een soort theocratie bestuurd door priesteressen; pagina’s 471 t/m 476 in “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, gepubliceerd door Maven Publiching) door David Graeber en David Wengrow.

8 09 Minder dan 10 minuten blootstelling aan expliciete en impliciete pro-anorexia-content op TikTok heeft onmiddellijke negatieve gevolgen op het lichaamsbeeld en de vestiging van bepaalde idealen rond het uiterlijk van jonge vrouwen tussen de 18 en 28 jaar. Dit suggereert dat psychologische schade kan optreden voor jonge vrouwelijke TikTok-gebruikers, zelfs wanneer expliciete pro-anorexia-inhoud niet wordt getoond en het TikTok-gebruik van korte duur is; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/tiktok-beinvloedt-lichaamsbeeld-van-jonge-vrouwen-al-na-8-minuten/

8 30 Medisch onderzoek focust zich op een standaard lichaam; en die maatstaf is een witte man van ongeveer 70 kilo: een lichaam zonder wisselende hormoonspiegels en zonder de mogelijkheid om zwanger te worden; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/30/hoe-medisch-onderzoek-iets-over-het-hoofd-ziet-het-vrouwelijk-lichaam/

9 12 Volgens vroedvrouw Lieve Huybrechts zijn bewegen en geluiden maken essentiële onderdelen van het geboorteproces. Deze aspecten zijn daarentegen verloren gegaan, doordat bevallingen steeds meer geïnstitutionaliseerd werden. Vrouwen bevielen op ooghoogte van de leidende zorgverlener en moesten daarbij netjes in bed blijven liggen. Vrouwen zijn gestopt met ‘bewegend baren’, nadat ze in ziekenhuizen niet meer door hun eigen vroedvrouw werden begeleid. Ze verlieten hun huis en gaven zich over aan de zorg door vreemden, die met elkaar moesten kunnen samenwerken in een cultuur, die vrouwen braaf en onderdanig hield. Er ontstonden protocollen, die de zorgverleners blind maakten. Alle aangeboren capaciteiten van vrouwen om goed te kunnen bevallen werden de kop ingedrukt.

       Na ruim 55  jaar van intensief gebruik van epidurale verdoving bij de geboorte (de ruggenprik) komt men nu tot het besef dat er iets essentieels ontbreekt. Met een walking epidural kunnen vrouwen wel bewegen tijdens het baren en kunnen ze zo nodig epidurale zorg toch nog krijgen. Plots is er een inzicht dat onbeweeglijk zijn het bekken vernauwt en daardoor het kind verhindert om zijn natuurlijke bewegingen door het bekken te maken; door Lieve Huybrechts, die bepleit dat vrouwen hun weg mogen gaan, de zorg mogen kiezen die zij nodig denken te hebben en dat ze daarin gerespecteerd worden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/nieuwe-walking-epidural-geeft-vrouwen-terug-wat-hen-was-afgenomen-bewegend-baren/

Wereldverhalen

6 21 We leven in een wereld waarin de touwtjes, waaraan getrokken wordt in het belang van de superrijken, steeds zichtbaarder worden. En toch wordt er van ons verwacht dat we doen alsof we die touwtjes niet zien. Verbazingwekkend is dat veel mensen echt blind lijken voor deze poppenkast. We worden ook verondersteld te geloven dat Israël handelt uit ‘zelfverdediging’ en dat het Hamas ‘uitschakelt’. We worden ook verondersteld te geloven dat Israël een plan heeft voor Gaza na de oorlog, een plan dat in niets zal lijken op het resultaat van het huidige beleid, waarbij Gaza onbewoonbaar wordt gemaakt, zodat de Palestijnse bevolking zich gedwongen voelt te vertrekken. Bovendien worden we verondersteld te geloven dat de rechters van ’s werelds hoogste gerechtshof, het Internationaal Gerechtshof, tonen dat ze de juridische definitie van het misdrijf ‘genocide’ niet begrijpen door hun oordeel dat er een ‘plausibele mogelijkheid’ is dat Israël genocide pleegt. Of dat ze mogelijk worden gedreven door antisemitisme. Tegelijk worden we verondersteld de 2 decennia van Westerse militaire expansie naar het Oosten via de NAVO te negeren, ook al heeft die uiteindelijk in Oekraïne een oorlog ontketend, terwijl het een feit is dat Westerse experts inzake Rusland al die tijd hebben gewaarschuwd dat we hiermee met vuur speelden en dat Oekraïne een rode lijn voor Moskou zou zijn. We worden verondersteld geen vergelijking te maken tussen de Russische agressie tegen Oekraïne en de Israëlische agressie tegen de Palestijnen. In het laatste geval is Israël namelijk het slachtoffer, ook al bezet het al driekwart eeuw op gewelddadige wijze Palestina en bouwt het, in flagrante schending van het internationaal recht, Joodse nederzettingen op het grondgebied dat de basis had moeten vormen van een Palestijnse staat. En zo gaat Jonathan Cook nog even door, vertaald door Ann Dejaeghere. Wie het precies wil weten klikt op https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/21/in-onze-schijnpolitiek-zijn-de-touwtjes-waaraan-de-superrijken-trekken-maar-al-te-zichtbaar/

6 24 In een tijdspanne van iets meer dan honderd jaar hebben we democratie verworven en verloren vanwege eenzelfde aanpak. Wat in de beginperiode haar verwezenlijking garandeerde, is nu de oorzaak van haar ondergang, met name algemene verkiezingen. Een functioneel evenwicht tussen 2 idealen, gelijkheid en vrijheid, is kenmerkend voor een goed functionerend democratisch systeem. Als een daarvan dominant wordt, loopt het mis.

       Hannah Arendt was de eerste die opmerkte dat totale gelijkheid alleen mogelijk is in een autocratische dictatuur waar iedereen gelijk is behalve de dictator. Aan de andere kant, als iedereen vrij is, is het gedaan met gelijkheid, want bij totale vrijheid overheerst de sterkste. De vrijheid van de burger moet dus zo groot mogelijk zijn, maar niet ten koste gaan van anderen, want dan komt gelijkheid in het gedrang. Dat laatste is vandaag de dag het geval.

       Vrijheid staat tegenwoordig voor individuele vrijheid, voor de illusie dat iedereen zijn eigen ding zonder belemmeringen kan doen. Dit leidt onvermijdelijk tot dominantie van degenen met de meeste macht. Het algemeen kiesrecht werd aan het begin van de 20^ste eeuw letterlijk bevochten en gewonnen, met dank aan diverse emancipatiebewegingen, politieke partijen en vakbonden. De resultaten waren ongetwijfeld positief, met afnemende ongelijkheid en toenemende welvaart in de tweede helft van de vorige eeuw. De ‘trente glorieuses’ (1945-1975) waren vooral glorieus, omdat politici luisterden naar hun kiezers. Verkiezingen leiden tot democratie wanneer ze aan 2 voorwaarden voldoen. De eerste: één persoon, één stem. De tweede: elke burger moet zich kandidaat kunnen stellen om verkozen te worden, mits hij of zij aan bepaalde wettelijke voorwaarden voldoet. Vanaf 1980 ontstonden in politieke partijen interne machtsstrijden, waarbij verschillende facties hun eigen mensen wilden promoten. Het algemeen belang werd minder belangrijk en minder algemeen; de focus verschoof naar de interne verdeling van de macht. Eveneens vanaf 1980 ontstond een mondiale vrijemarkt eco9 21nomie, waarin multinationale ondernemingen veel machtiger werden dan natiestaten. De traditionele politieke partijen werden meer en meer beheerst door de beurs, het kapitaal en de markten, en pasten ze hun partijprogramma’s dienovereenkomstig aan [met een focus op economische groei, die ten goede komt aan degenen die met geld geld maken (niet aan mensen in loondienst); GjH]. Het effect op politieke partijen, die oorspronkelijk ideologisch zeer divers waren, was dat ze steeds meer op elkaar gingen lijken. In de praktijk betekende dit dat partijen eerst naar het midden van het politieke spectrum opschoven en vervolgens gezamenlijk naar rechts. Na verloop van tijd zette elke nieuw verkozen regering dezelfde [kapitalistisch; GjH] neoliberale beleidslijnen verder, ongeacht het stemgedrag van haar kiezers. De resultaten van 3 decennia neoliberaal beleid zijn duidelijk: de sociaal-economische ongelijkheid neemt hand over hand toe. Met andere woorden, het evenwicht tussen gelijkheid en vrijheid is inmiddels ernstig verstoord.

       Dat het vertrouwen van de burgers in politici historisch laag is, hoeft ons dan ook niet meer te verwonderen, net als de vaststelling dat de gemiddelde kiezer niet langer in verkiezingen gelooft. “Mijn stem doet er toch niet toe”, denkt menigeen. Het resultaat van de tweede verandering is een verschuiving van een particratie naar een plutocratie, waarbij een klein aantal kapitaalkrachtige groepen het beleid bepaalt. Vandaag de dag staat de samenleving ten dienste van de economie, en zijn politici ondergeschikt aan het bedrijfsleven, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de goedkeuring van belastingvoordelen voor de bedrijfssector en de weigering om een ernstige belastinghervorming door te voeren. Binnen de Europese Unie is de ongelijkheid in de afgelopen jaren overal toegenomen, zij het met verschillende snelheden. Steeds meer burgers voelen de gevolgen: verwaarlozing van gezondheidszorg en onderwijs, ernstige huisvestingsproblemen, falend openbaar vervoer, en zelfs bestaansonzekerheid. Het resultaat is niet alleen ellende, maar ook en vooral boosheid; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/22/pleidooi-voor-een-democratie-2-0/

6 24 Onze kinderen zijn de grootste verliezers van deze verkiezingen, doordat de meeste nationalistische partijen in hart en nieren neoliberaal zijn. Ook neoliberalen denken winst te kunnen behalen door op bepaalde groepen in de samenleving af te geven. Daarbij moeten asielzoekers en uitkeringsgerechtigden het ontgelden, net als klimaatactivisten die gecriminaliseerd worden. En waarbij we niet mogen vergeten dat de algoritmes van sociale media negatieve boodschappen vol ressentiment sneller laten circuleren dan boodschappen van hoop en verbondenheid.

       Het lijkt erop dat extreemrechts en neoliberalen elkaar versterkt hebben bij aanvallen op de ecologische bewegingen. Het bleek populair voor hen om klimaat- en natuurbeleid op de korrel te nemen. De eerste stroming is uiteraard de golf van extreem en radicaal rechts, die in Europa zorgwekkend aan macht en invloed wint. Hun populistische politici zagen bewust aan de poten van ons democratisch bestel. Ze vallen hierbij de instituten niet rechtstreeks aan, maar de mensen die er de belichaming van zijn: journalisten zijn leugenachtig, klimaatwetenschappers ongeloofwaardig en rechters activistisch. Extreemrechts hanteert de term ‘klimaathysterie’, radicaal-rechts doet mee aan het beschimpen van woke; mensen met ideeën zoals ik. Mensenrechten van asielzoekers en/of transgenders blijken ineens relatief. En neoliberalen willen vrij baan voor de winsthonger van grootbedrijven en vermogenden. Een sterke democratie, gebaseerd op ecologische en sociale normen staat die vrije baan in de weg. Neoliberalen verzetten zich ook tegen overheden, die markten reguleren en winsten herverdelen. Vandaar dat ze ook kritisch zijn ten aanzien van vakbonden en ziekenfondsen; door Dirk Holemans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/24/waarom-klimaat-geen-thema-was-tijdens-de-verkiezingen/

6 27 Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Amerikaanse ambassadeur in Moskou, Lynne Tracy, ontboden. De aanleiding was de vijfvoudige raketaanval op de stad Sevastopol op de Krim op 23 juni jl.. De Russische defensie haalde 4 raketten uit de lucht, maar de 5^de glipte door de verdedigingsgordel en ontplofte boven het strand van Sevastopol. De kop van de raket was gevuld met honderden kleinere explosieven (clustermunitie) om zoveel mogelijk slachtoffers te maken. Bij deze aanval vielen 4 doden, onder wie een jongetje van 2 en een meisje van 9 jaar, 90 personen moesten naar het ziekenhuis voor verzorging en 20 waren er (heel) slecht aan toe. De dag na deze aanslag publiceerde het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken een communiqué waarin staat:

“De aanvallers gebruikten Amerikaanse ATACMS raketten. De noodzakelijke vluchtdata voor de doelwitten werden ingevoerd door Amerikaanse militaire ploegen, die zich baseerden op de gegevens verzameld door een Amerikaanse spionagedrone, een Global Hawk. Er bestaat geen twijfel over dat de Verenigde Staten betrokken zijn bij deze misdaad.” Er is geen officiële oorlogsverklaring van de Verenigde Staten van Amerika tegen Rusland, maar van vrede tussen deze landen kan niet meer gesproken worden; door Peter Franssen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/verenigde-staten-zijn-uit-op-grote-oorlog-tegen-rusland/

7 02 In de afgelopen 2 decennia hebben de Chinese economische en technologische betrekkingen geworteld in het grootste deel van Latijns-Amerika. In de huidige wereld betekent economisch gewicht ook diplomatiek gewicht. De manier waarop China in die regio vorderingen maakt, toont aan dat de VS niet meer de economische en politieke middelen hebben om hun wil op te leggen zoals de Monroe-doctrine gebied (een belangrijk beginsel van het Amerikaanse buitenlandbeleid uit 1823: ‘Heel Amerika behoort aan de Amerikanen’, oftewel ‘Noord- en Zuid-Amerika behoort toe aan de Verenigde Staten van Amerika’). De VS wordt nu verplicht om de Chinese aanwezigheid in Zuid-Amerika te erkennen en heeft het bij gebrek aan economische middelen moeilijk om daar alternatieven tegenover te stellen. Intussen houdt ook Rusland in de Latijns-Amerikaanse regio een voet tussen de deur. Dat concertreert zich vooral op Venezuela en in de constellatie van de BRICS met Brazilië, het niet-westerse alternatief van de G7. In de Boliviaanse hoofdstad La Paz bouwt Rusland mee aan een atoomreactor, waarvoor het contract in 2019 werd gesloten onder het presidentschap van Evo Morales. Dat is meteen ook interessant voor de toegang van Rusland tot Boliviaans lithium en uranium. Rusland is het kleine broertje van China, maar deelt zijn verzuchting om de heerschappij van het Westen te breken.

       Natuurlijk probeert de VS de regio terug te winnen en dat doet ze door naar oude recepten te grijpen. In het Congres ligt een wetsvoorstel klaar, de zogenaamde Americas Trade and Investment Act, opgesteld door een werkgroep van Democraten èn Republikeinen. Dat wil opnieuw werk maken van een Amerikaanse handelszone, naar het model van het in 2000 ter ziele gegane FTAA-project (Free Trade Area of the Americas). Toch is de kans klein dat het voorstel goedgekeurd wordt voor de Amerikaanse verkiezingen van november. De Europese Unie doet intussen eveneens haar best om de banden met de regio aan te halen, vooral op het vlak van hernieuwbare energie en ICT. Toch is de realiteit ontnuchterend voor de EU: de import van Europese goederen in Latijns-Amerika is sinds 1999 met 15% gedaald; door Alma De Walsche. https://www.mo.be/analyse/latijns-amerika-is-niet-langer-de-achtertuin-van-de-verenigde-staten

7 09 De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt vandaag bijeen voor een spoedberaad over de grootschalige Russische aanval van gisteren op Oekraïne. Daarbij vielen zeker 27 doden en meer dan honderd gewonden, onder meer bij het grootste kinderziekenhuis van het land. De VN-Veiligheidsraad buigt zich niet over de Israëlische bombardementen op verschillende delen van Gaza-Stad, waarbij met name in de wijken Daraj, Rimal, Sabra, Tel al Hawa en Tuffah ook tanks werden ingezet. Door de hevige aanvallen op de grond en vanuit de lucht is het voor hulpdiensten onmogelijk in actie komen. Ze vrezen dat er tientallen slachtoffers zijn gevallen. En bij een luchtaanval op een tentenkamp bij een school in de Gazastrook zijn tussen de 10 en 20 doden gevallen en tientallen mensen gewond geraakt. Vorige maand vielen bij een Israëlische luchtaanval op de Al Sardi-school in de wijk Nuseirat zeker 40 doden. De school was door VN-organisatie UNRWA ingericht als tijdelijke opvangplaats voor mensen, die door het Israëlische geweld hun huis zijn kwijtgeraakt. Ook dat was geen reden de VN-Veiligheidsraad bijeen te roepen; respectievelijk door NOS Nieuws en 2x de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2528136-vn-veiligheidsraad-bijeen-na-aanval-op-oekraine-tandeloos-maar-enige-vredesoptie, https://nos.nl/artikel/2528084-rouw-in-kyiv-zelensky-wil-ruimer-mandaat-voor-tegenaanvallen-in-rusland, https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6320013/israel-rukt-op-in-gaza-stad-vs-hoopt-deze-week-te-onderhandelen.html en https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6320137/veel-slachtoffers-gemeld-na-weer-een-luchtaanval-bij-schoolgebouw-gaza.html

7 10 Door strafheffingen op te leggen aan de elektrische voertuigen uit China volgt Brussel het voorbeeld van de Verenigde Staten van Amerika. De Europese Unie saboteert de economische belangen van de Europese bevolking en de klimaatdoelstellingen om mee te lopen in de anti-Beijing kruistocht van Joe Biden. Behalve in het Witte Huis lijkt er nergens veel enthousias9 21me te bestaan voor deze tarieven: de tarieven zullen de EU geen welvaart brengen en de hogere prijs van elektrische voertuigen zal de groene transitie van Europa vertragen; door Carlos Martinez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/10/eu-tarieven-tegen-china-een-script-uit-washington/

7 16 Volgens de Verenigde Staten van Amerika en zijn bondgenoten levert China vormen van technologie, die Rusland op vreedzame en op militaire wijze kan inzetten, wat van ‘essentieel belang’ zou zijn voor de oorlog tegen Oekraïne. Het is echter een feit dat China telkens weer een vreedzame oplossing door onderhandelingen voor die oorlog heeft voorgesteld, onder andere met een 12 punten tellend vredesplan van maart 2023. De VS daarentegen zet zijn Europese bondgenoten via de NAVO onder druk om de oorlog voort te laten duren. Zij willen Oekraïne met zware sancties tegen Rusland en volgehouden leveringen van steeds krachtiger wapens in staat stellen om Rusland te verslaan en zo machteloos mogelijk te maken.

       Veel Westerse regeringen en waarnemers van het Mondiale Zuiden zijn het erover eens dat het juist de VS is, die een zware verantwoordelijkheid draagt voor het uitlokken van dit conflict dat voor Oekraïne een uitputtingsoorlog is geworden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van China heeft dus een punt als het bij monde van zijn woordvoerder Li Jian stelt dat de VS andere landen de schuld geeft van een situatie, die zij zelf veroorzaakt heeft en voort laat duren. Het is niet China dat oorlogsmaterieel aan een van de strijdende partijen levert of met sancties indirect deelneemt aan de oorlog. Sancties, die de meeste landen overigens weigeren door te voeren. Bovendien levert China “nooit dodelijke wapens aan een van beide partijen in een conflict en voert het een strikte controle uit op de export van goederen voor tweeërlei gebruik, zoals civiele drones”, aldus de Chinese Missie bij de Europese Unie. De Missie voegt hieraan toe: “China is een land dat zich aan zijn woord houdt.” Dat is een sterk argument, want de internationale actoren ondervinden in de praktijk dat dit zo is. China stelt verder dat de normale handelsstromen tussen China en Rusland niet gericht zijn tegen een derde partij en vindt dat die internationale handel niet mag worden verstoord of aan dwang mag worden onderworpen; door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/16/lasterlijke-provocerende-navo-is-uit-op-oorlog-volgens-china/

7 17 Halfweg de jaren ’90 werd de wereld met een genocide in Rwanda geconfronteerd. Toen zwoer het Westen dat het nooit meer een afwachtende houding zou aannemen. Voortaan zou het samen met de juridische instanties, die geacht worden het internationaal recht te doen naleven en de zwaksten te beschermen, tijdig de nodige maatregelen nemen om te voorkomen dat een misdaad van dergelijke monstrueuze proporties zich nogmaals zou kunnen voltrekken. Vandaag, 30 jaar later, doet het Westen meer dan alleen maar een afwachtende houding aannemen. In plaats van de misdaden tegen de bevolking van Gaza krachtdadig aan te pakken, leveren Washington en zijn naaste bondgenoten de wapens waarmee Israël zijn slachtpartij aanricht en verlenen ze hun medewerking aan Israëls uithongeringspolitiek. Als het Internationaal Gerechtshof Israël zou veroordelen, dan zou dat impliceren dat het de grootste supermacht op deze aardbol en haar bondgenoten medeplichtig acht aan genocide. Onder druk vanuit Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika ging het Internationaal Strafhof door de knieën door te laten weten dat het bereid was zich opnieuw te buigen over de vraag of het wel de juridische bevoegdheid over Gaza heeft. Anders gezegd, het vroeg zich af of het wel gemachtigd was om Shawn Gallant en Benjamin Netanyahu te vervolgen wegens misdaden tegen de menselijkheid.

       Dit was een bijzonder moment. Hier werd glashelder hoe oneerlijk de humanitaire claims van het Westen zijn en hoe zwak zogenaamd ‘onafhankelijke instellingen’ als het ICC en het ICJ staan als Washington zijn staart roert. Het ICC heeft namelijk al een hele tijd geleden uitspraak gedaan aangaande zijn juridische bevoegdheid over Gaza en de andere bezette Palestijnse gebieden. Anders had Imran Khan het nooit aangedurfd om de arrestatiebevelen aan te vragen. Toch aanvaardden de rechters van het ICC het in het geheim gemaakte voorbehoud van de ontslagnemende Britse regering over de zeggenschap van de gerechtelijke instantie. Die zet van de Britse regering was een vertragingstaktiek. Hij berustte op een typisch stukje Israëlische sofistiek: dat de Oslo-akkoorden van 30 jaar geleden de Palestijnen geen juridische macht over Israëlische staatsburgers hebben verleend en dat Palestina om die reden die macht ook niet aan het ICC kan delegeren. Die redenering gaat mank, omdat Israël tientallen jaren geleden de bepalingen van de Oslo-akkoorden schond en zich er openlijk van distancieerde. Maar nu het uitkomt staat het er wèl op – met Groot-Brittannië als spreekbuis – dat de Palestijnen zich aan die achterhaalde documenten houden. Bovendien stemde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2012 op overweldigende wijze voor de erkenning van Palestina als staat. Drie jaar later werd Palestina toegelaten als lid van het ICC. Na een lange periode van uitstel besliste het hof in 2021 eindelijk dat het rechtsbevoegdheid had over Palestina; door Jonathan Cook, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/de-vertragingsmaneuvers-van-brits-premier-starmer-spelen-israel-in-de-hand/

7 25 Voor even roept de iconische Nirvana-hoes van het wereldberoemde album “Nevermind” andere associaties op dan het nummer ‘Smells Like Teen Spirit’. Geen witte baby die geld achterna zwemt, maar een zwarte baby die in de Middellandse Zee verdrinkt met daaronder het woord: ‘Nevermind?’.​ Met een vraagteken dus. De afgelopen 10 jaar verdronken meer dan 30.000 mensen in de Middellandse Zee, mede door een dodelijk Europees migratiebeleid. Zij verdienen beter dan apathie, gewenning en straffeloosheid. Met deze inzending probeert 11.11.11 het Europese migratiebeleid, dat elke dag mensenrechten schendt, een spiegel voor te houden. De massale verdrinkingen in de Middellandse Zee zijn geen spijtige, toevallige ongelukken; ze zijn het gevolg van [bewuste; GjH] politieke keuzes; door 11.11.11. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/25/iconische-nirvana-albumhoes-krijgt-opvolger-om-dodelijke-migratiebeleid-te-bekritiseren/

7 29 De honger in de wereld laat zich al voor het 3^de jaar op rij niet terugdringen. Vorig jaar werd 1 op de 11 mensen geconfronteerd met honger (733.000.000 mensen). Tegelijk nam de zwaarlijvigheid toe. In Afrika blijft het aantal mensen met honger stijgen (nu 20%), in Azië blijft het stabiel op 8%, en in Latijns-Amerika is het gedaald tot 6%. Ook het gebrek aan gezonde voeding blijft een groot probleem dat meer dan 1/3 van de wereldbevolking treft. Ruim 2,8 miljard mensen kunnen zich geen gezond dieet veroorloven. In lage-inkomenslanden loopt dat percentage zelfs op tot 72%; een enorme kloof met de 6% in rijke landen. Daarnaast is er een gestage toename te zien van het aantal gevallen van obesitas bij volwassenen in de afgelopen 10 jaar: van 12% in 2012 naar 16% in 2022; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/29/honger-in-de-wereld-blijft-koppig-hoog/

8 07 De heiligverklaring van Kamala Harris door mainstream media en politici in de Verenigde Staten van Amerika en daarbuiten en de hoop op een ander Amerika, die zij zou uitstralen, is copy/paste van zowat alle Amerikaanse verkiezingscycli van de afgelopen 40 jaar. Harris is precies als al haar voorgangers een veilige keuze voor het VS-imperium. Zij staat voor continuïteit van verdere sociale afbraak in eigen land en meer brutaal oorlogsgeweld in de rest van de wereld.

       Nauwelijks enkele weken geleden bleven alle grote media en politieke leiders van de mainstream in de VS en daarbuiten nog halsstarrig vasthouden aan het idee dat Joe Biden hun kandidaat is. Overduidelijke symptomen van toenemende seniliteit werden afgedaan als laster. Wie eraan meedeed was bewust of onbewust een Trumpist. En nu wordt Biden geprezen voor zijn “verstandige, weloverwogen beslissing” om een stap terug te zetten voor zijn vice-presidente Kamala Harris. Na 4 jaar onopgemerkt te zijn, wordt zij ineens op een voetstuk gehezen als de ultieme redding van de ondergang door een 2^de Danald Trump-presidentschap.

        Binnenlands houdt dat systeem het behoud in van een economie ten bate van een steeds kleinere en steeds rijkere toplaag, zonder sociale zekerheid en openbare gezondheidszorg die naam waardig voor de rest van de bevolking. Wat dat betreft is het verschil tussen Barack Obama-Donald Trump-Joe Biden-Kamala Harris dunner dan sigarettenpapier. Dat systeem omvat ook de financiering van de buitenlandse pijler, die in Orwelliaanse termen ‘Defensie’ gedoopt is. Die buitenlandse pijler bestaat uit 600 kleine en 200 grote militaire bases over heel de wereld, een groot deel aan de grenzen van China en Rusland, en een enorme zeevloot, die momenteel in de internationale wateren voor de Chinese kusten vaart. Met Harris wordt aan dat systeem niets veranderd.

       Het verschil zit ’m er in dat Trump de dingen veel te eerlijk zegt, veel te openlijk. Trump wil bijvoorbeeld regime change in Venezuela voor de petroleum, maar Harris wil exact dezelfde regime change om de democratie te herstellen (zoals die daar vòòr 1999 zou hebben bestaan(?)); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/07/kamala-harris-de-stuiptrekkingen-van-een-disfunctioneel-imperium/

8 09 Minstens 3 atleten, die in de Verenigde Staten van Amerika betrapt waren op doping, zijn vrijgesproken en mochten gewoon doorgaan met het zetten van records. Dit gebeurde onder het mom van een soort undercover-operatie, waarbij deze atleten na hun positieve tests samenwerkten om informatie te verzamelen met het WADA, een Amerikaans Antidopingagentschap. Laatste was niet op de hoogte van de doping-feiten en stelt nu dat deze handelswijze duidelijk ingaat tegen de regels en dat zij de integriteit van de sport bedreigt. Met de economische opkomst van China en in haar kielzog de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika plus Egypte, Ethiopië, Iran, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten) zijn de wereldverhoudingen aan het kantelen, wat er voor zorgt dat landen in het Zuiden niet langer de door de VS opgelegde orde aanvaarden. Na de inval van Rusland in Oekraïne durfde men zich luidop af te vragen waarom men mee moest doen aan sancties tegen Rusland, terwijl de VS na haar eveneens illegale invasie in onder andere Irak, vrijuit ging. Hetzelfde gebeurt nu in de sport. ‘Heel de wereld’ zegt nu: “de VS moet niet de sheriff van de doping spelen, want zij zijn het land waar het meest doping wordt gebruikt en waar het minst wordt gecontroleerd”; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/09/doping-bij-atleten-uit-de-vs-wanneer-sport-en-geopolitiek-samenkomen/

8 15 De EACOP-pijpleiding, een ondergrondse structuur die permanent wordt verwarmd tot 50°C, wordt aangelegd door TotalEnergies in samenwerking met het Chinese CNOOC Limited en de nationale oliemaatschappijen van Oeganda en Tanzania. Dit project is een doorn in het oog van de wereldwijde klimaatbeweging, niet alleen omdat het nieuwe fossiele brandstofbronnen aanboort, die de klimaatverandering zullen verergeren, maar ook omdat het de bestaansmiddelen van duizenden mensen bedreigt. Al meer dan 3.600 huishoudens zijn er door op de vlucht geslagen. Deze pijpleiding van Total zal 1/3 van het Victoriameer in beslag nemen en meer dan 200 rivieren aantasten. De lokale bevolking heeft niet langer voldoende drinkwater en er zijn geen of onvoldoende compensaties voor de lokale gemeenschappen ter plaatse. Mensen zullen hun huizen moeten verlaten en hun land kwijtraken. Ook de leefomgeving van wilde dieren zullen veranderen. Wereldwijd hebben al 28 banken en 29 verzekeringsmaatschappijen zich uit het project teruggetrokken. In België ligt de focus op bedrijven als AIG, Amundi, Marsh en TotalEnergies; door Extinction Rebellion België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/oegandese-en-belgische-klimaatactivisten-voeren-actie-bij-brusselse-hoofdzetel-totalenergies/

8 23 Er is wijdverspreide opschudding over hoe de opkomst van Donald Trump sinds 2016 als serieuze kandidaat voor het VS-presidentschap moet worden begrepen. Trump is echter geen geïsoleerd fenomeen. Hij is aan de macht gekomen samen met andere ‘sterke’ mannen, zoals Recep Tayyip Erdoğan (president van Turkije sinds 2014), Narendra Modi (premier van India sinds 2014) en Viktor Orbán (premier van Hongarije sinds 2010). Het lijkt erop dat zulke mensen, die aan de macht kwamen en hun heerschappij verstevigden via liberale instellingen, onmogelijk democratisch kunnen worden weggestemd. Het toont een rechtse verschuiving aan in liberaal-democratische staten waar de Grondwet de nadruk legt op meerpartijenverkiezingen, maar tegelijkertijd ruimte laat voor de geleidelijke instelling van een eenpartijstelsel.

       Het concept ‘liberale democratie’ is en was omstreden. Het is ontstaan in de 18^de en 19^de eeuw in de schoot van Amerikaanse en Europese koloniale machten. Het huidige liberalisme valt nog moeilijk te rijmen met het feit dat de landen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) 74% van de wereldwijde militaire uitgaven voor hun rekening nemen. Landen met een Grondwet, die verkiezingen tussen meerdere partijen voorschrijft, zien in toenemende mate de geleidelijke vestiging van wat in feite een eenpartijstelsel is. Deze werkelijkheid wordt soms gemaskeerd door het bestaan van twee of zelfs drie partijen, die de realiteit verhullen dat ze de facto onderling inwisselbaar zijn [zoals de democraten en republikeinen in de Verenigde Staten van Amerika; GjH]. Het is duidelijk dat er – en niet alleen via verkiezingen – een nieuw soort ‘Rechts’ is ontstaan, een soort rechts dat dominantie verwierf op cultureel, economisch, maatschappelijk en ideologisch gebied.

        Vier theoretische elementen zijn de sleutel tot het begrijpen van de ‘intieme omhelzing’ tussen extreem rechts en het liberalisme en van de opkomst van dit bijzondere type van extreemrechts: 1. Het neoliberale bezuinigingsbeleid in landen met liberale electorale instellingen heeft de sociale welvaartssystemen vernietigd, die door het bestaan van liberale gevoeligheden mogelijk zijn gemaakt. Het falen van de staat om voor de armen te zorgen, veranderde daarmee in hardheid tegenover hen. 2. Zonder een serieuze toewijding aan sociale voorzieningen en herverdelingsprogramma’s dreef het liberalisme zelf af naar een wereld van extreemrechts beleid. Dat betekende: meer uitgaven voor het interne repressieapparaat dat arbeidersbuurten en internationale grenzen bewaakt; een steeds krimpender verdeling van sociale goederen, die alleen nog worden uitgekeerd als de ontvangers zich laten beroven van fundamentele mensenrechten (zoals door ‘in te stemmen’ met verplichte geboortebeperking). 3. Dit bijzondere type van extreemrechts wordt steeds meer geaccepteerd als een politieke macht, dankzij de beleidsbochten die de liberale partijen maakten op basis van extreemrechtse pleidooien. Met andere woorden: de tendens om leentjebuur te spelen bij extreemrechts, zorgde ervoor dat extreemrechts mainstream werd. 4. Ten slotte verenigden de politieke krachten van extreemrechts en het liberalisme zich over de hele lijn om de greep van links op de instellingen te verkleinen. Extreemrechts en zijn liberale soortgenoten hebben inzake klasse-sympathieën geen fundamentele economische debatten. In de imperialistische landen zijn de standpunten over het behoud van de VS-hegemonie, het toegenomen jingoïsme (extreem nationalistisch chauvinisme) en de vijandigheid en minachting jegens het Zuiden sterk met elkaar verweven. Dat blijkt bijvoorbeeld uit hun militaire steun voor de Israëlische genocide op de Palestijnen. Deze ‘intieme omhelzing’ is geen nieuw fenomeen, maar een die voortkomt uit de kapitalistische oorsprong van het liberalisme.

       Het liberalisme was nooit iets anders dan het vriendelijke gezicht van de wreedheid van het kapitalisme; wanneer de banken het vuile werk opknappen, heb je geen tanks nodig. Extreemrechts van dit bijzondere type maakt zoveel mogelijk gebruik van democratische instrumenten. Het is bezig met het afslanken van de staat en het overhevelen van zijn functies naar de privé-sector. Het gebruikt het repressie-apparaat van de staat zover wettelijk is toegestaan om economische en politieke oppositie te demobiliseren en zijn critici het zwijgen op te leggen. En het zet de meer fascistische elementen binnen zijn politieke coalitie aan tot een ‘homeopathische dosis’ geweld in de samenleving om angst te creëren. Ze doen dat dermate gedoseerd dat ze de mensen niet tegen zich in het harnas jagen.

       Dit type extreemrechts biedt een gedeeltelijk antwoord op de eenzaamheid, die verweven zit in het basisweefsel van de geavanceerde kapitalistische samenleving. Deze eenzaamheid is het resultaat van de vervreemding, veroorzaakt door onzekere arbeidsomstandigheden en lange werkdagen. Ze tast de mogelijkheden aan om een levendige gemeenschap en een sociaal leven te creëren. Ze gebruikt de nabijheid van privé-mediaconglomeraten om zijn opvattingen te normaliseren. Het valt de machtsinstellingen aan, die de fundering zijn van hun sociaal-politieke basis. Het creëert de illusie dat het ‘volks’ is in plaats van elitair, terwijl het in feite diep verankerd zit in de macht van een kleine groep mensen, die behoren tot een bevoorrechte klasse of stand. Het is een internationale formatie, georganiseerd via verschillende platforms zoals het Forum Madrid van de Vox-partij (Spanje), de anti-LGBTQ+ Fellowship Foundation (Seattle, VS) en The Movement van Steve Bannon (in Brussel). Extreemrechts is een tentakelachtige organisatie, met wortels tot in verschillende sectoren van de samenleving. Het opereert overal waar mensen samenkomen, of het nu liefdadigheidsorganisaties of sportclubs zijn. In het Noorden verdedigen zowel extreemrechts als liberalen in hun ‘intieme omhelzing’ met hand en tand de privileges, die de afgelopen 500 jaar in het Zuiden zijn verworven door er met militaire en andere middelen te plunderen. Tegelijk heerst er in het Zuiden een algemene tendens onder alle politieke machten om een eigen soevereiniteit te vestigen; door Vijay Prashad, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/23/tien-stellingen-over-hedendaags-nieuw-extreemrechts/

8 26 Regeringen van de Verenigde Staten van Amerika leggen economische sancties op aan landen over heel de wereld, die naar haar zin niet volgzaam genoeg zijn. Dit is niet de stelling van linkse anti-imperialisten, maar de conclusie van de Washington Post. Het gaat over honderden miljoenen mensen, die op de een of andere manier worden getroffen door VS-sancties. Joe Biden heeft bijvoorbeeld in 2 jaar 6.000 sanctiebevelen opgelegd. Daarbij zijn de regimes, die de VS wilden treffen, toch niet veranderd. De krant bekritiseert deze sancties, omdat ze niet effectief genoeg zijn (9 21niet om morele redenen). In de mainstream media valt dit onder de rubriek ‘kritische berichtgeving’; door Democracy Now!, vertaald door Ann Dejaeghere en met een inzichtelijke wereldkaart waarop landen, die de VS sancties opgelegd heeft, ingekleurd zijn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/26/vs-voeren-wereldwijde-economische-oorlog-tegen-ongehoorzame-landen/

8 27 Amerikaanse Big Tech-bedrijven bezitten de digitale grond, waarop de wereldeconomie is gestoeld, en vragen steeds hogere huren voor het gebruik van hun geprivatiseerde infrastructuur. Een monopolist uit de 20^ste eeuw zou graag de controle verwerven over de levering van bijvoorbeeld koelkasten in een land. De Big Tech-monopolisten van de 21^ste eeuw gaan nog wat stappen verder en controleren wereldwijd alle digitale infrastructuur, die nodig is om die koelkasten te kopen; van de apps tot de betalingssystemen, cloud hosting, het internet zelf, software en zelfs de bezorgdienst van koelkasten. Ben Norton legt in dit artikel uit hoe dat werkt: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/big-tech-monopolies-koloniseren-de-wereld/ Echter, om de democratische controle op die machtige bedrijven terug te krijgen, schreef Marietje Schaake het boek “De Tech Coup; Hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen” (2024, uitgegeven door Atlas contact). Zij was 24 augustus jl. in gesprek met Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9cd74688-7386-4525-9b27-f78552f2c3b8/2024-08-24-we-verloren-de-macht-aan-de-big-tech-nu-is-het-tijd-om-die-terug-te-winnen

8 28 Merkwaardig is hoe medisch personeel uit een socialistisch land uit de Derde Wereld een rijk Europees land, met zelfs rechts-extremisten aan de macht, te hulp komt. 497 Cubaanse artsen, die in totaal tussen 2022 en 2025 in Calabrië werkten, werken en zullen werken helpen niet alleen de gezondheidszorg in Italië, maar ook die in eigen land. Een deel van de vergoeding, die de Calabrese regio-regering betaalt, gaat namelijk naar de gratis gezondheidszorg op Cuba; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/cubaanse-dokters-vullen-gaten-in-italiaanse-gezondheidszorg/

9 01 Het Belgische, socialistische ‘Vooruit’ verkeert in een verdraaid moeilijke ideologische spreidstand. De strategie om als middelgrote partij overal te willen meedoen om de schade te beperken zorgt voor een spijtzwam op links. Voor de een is haar deelname de garantie op een noodzakelijke sociale correctie in centrumrechtse regeringen, een garantie dat ook wordt omgekeken naar wie het moeilijk heeft en een rem op de besparingshonger van de coalitiepartners. Voor de ander is de coalitie met centrumrechtse partijen een verraad van de socialistische idealen, is de inbreng van ‘Vooruit’ verworden tot louter en alleen een sociaal doekje voor het bloeden, en absoluut geen stap vooruit in de richting van een meer gelijke samenleving; door Wim Vermeersch. https://www.sampol.be/2024/09/socialisten-en-de-niet-zo-nobele-kunst-van-het-compromis

9 03 Naar aanleiding van het militaire geweld tegen Gaza kunnen de Palestijnen wereldwijd rekenen op toenemende solidariteit en steun. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de inheemse bevolking van de Venigde Staten van Amerika gezien een gemeenschappelijk lot en een gelijkaardige strijd [De Haudenosaunee, Irokezen of Iroquois werden alleen veel eerder in de tijd gedecimeerd; GjH]; door Laura De Vos. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/03/de-inheemse-bevolking-van-de-vs-toont-zich-solidair-met-palestina/

9 04 De [medewerking aan de; GjH] genocide van Israël blijft het schokkende bewijs dat de Westerse hoofdsteden niet de bastions van democratie zijn, en de bolwerken tegen barbarisme, die ze beweren te zijn. Hun beleid komt neer op Israël blijven bewapenen en tegelijkertijd beweren dat men zo Israël tot rede zal brengen. Echter, men zal nooit een genocidaire staat tot rede brengen [en al zeker niet; GjH] door haar te bewapenen; door Jonathan Cook. https://jonathancook.substack.com/p/you-cant-arm-a-genocidal-state-into

9 05 In de afgelopen jaren heeft de inmenging van de Verenigde Staten van Amerika in Latijns-Amerikaanse landen zich concreet gemanifesteerd in de manipulatie van justitie (lawfare). Progressieve leiders worden onder valse beschuldigingen van corruptie vervolgd en veroordeeld zonder bewijs, gevangen gezet en verhinderd deel te nemen aan het politieke leven van hun land. Eén van de slachtoffers hiervan is de voormalig vice-president van Ecuador, Jorge Glas Espinel.

       Daarom roept het ‘Internationaal comité voor de vrijheid van Jorge Glas’ op tot actie. Op 12 september a.s. wordt een brief afgegeven aan de Ecuadoraanse ambassadeur en op 13 september om 18 uur volgt een sit-in op het Muntplein te Brussel. De actie wordt onder meer ondersteund door de Belgische afdeling van het Netwerk van Intellectuelen, Kunstenaars en Sociale Bewegingen ter Verdediging van de Mensheid, de Algemene Centrale van het ABVV te Antwerpen en door de solidariteitsorganisatie INTAL; door het Netwerk ter Verdediging van de Mensheid; België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/05/wereldwijde-acties-aan-ecuadoraanse-ambassades-voor-de-vrijheid-van-jorge-glas/

9 05 De Colombiaanse dichteres Luz Cordero Villamizar fileert haarscherp de schertsvertoning op de Conventie van de Democratische partij in de Verenigde Staten van Amerika. Deze manifestatie illustreert volgens haar hoe aangemoedigde en belachelijke figuren vandaag de wereld overheersen; door Luz Helena Cordero Villamizar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/04/de-belachelijke-personages-die-de-wereld-van-vandaag-regeren/

9 06 De slachtpartijen in Irak (Collateral Murder, 2010) en in Vietnam (My Lay, 1968) door de Verenigde Staten van Amerika zijn goed gedocumenteerd, dankzij enkele journalisten die hun werk ernstig namen, vaak tegen de wensen van hun eigen media in. Jarenlang journalistiek speurwerk levert nu ook schokkende beelden op van nog een ander bloedbad dat VS-soldaten aanrichtten. Dat gebeurde in de Iraakse stad Haditha in 2005. Ook deze oorlogsmisdaad was bekend, maar de mainstream media verkozen erover te zwijgen. Tien foto’s tonen dode Irakese mannen, kinderen en vrouwen. Velen van hen werden van dichtbij door het hoofd geschoten. Een 5-jarig meisje, Zainab Younis Salim, is te zien met het nummer 11 met rode stift op haar rug geschreven door een VS-marinier, die zo de gefotografeerde slachtoffers van elkaar wilde onderscheiden; door Brett Wilkins met het verhaal wat er precies in Haditha gebeurd is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/06/nieuw-fotobewijs-van-nog-meer-vs-oorlogsmisdaden-in-irak/

9 03 & 09 Het werd lang officieel verzwegen, maar inmiddels is erkend dat Groot-Br9 21ittannië en de Verenigde Staten van Amerika de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in maart 2022 hebben verboden een vredesakkoord te sluiten. Toen bezette Rusland buiten de Krim nog maar een klein deel van de Donbass en had nog niet besloten tot annexatie. Victoria Nuland stelt dat overigens voor als een ‘advies’: “Ons doel is Rusland verzwakken, niet Oekraïne beschermen”; door The “Delphi Initiative” en Mikhail Zygar. https://www.defenddemocracy.press/victoria-nuland-admits-us-discouraged-ukraine-from-signing-peace-deal-with-russia-in-2022/ en https://www.youtube.com/watch?v=HiS2dg_atfc&t=3178s

9 10 In 1945 werden de Verenigde Naties opgericht, hopend op internationale vrede en een democratisch overleg op wereldschaal. De Koude Oorlog sloeg die hoop stuk. Dit werd met name duidelijk toen het Westerse imperialisme de onafhankelijkheidsstrijd van Congo neersloeg, en diens eerste democratisch verkozen premier Patrice Lumumba vermoordde. De VN speelde hierin als dader een hoofdrol; door Robrecht Vanderbeeken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/10/johan-grimonprez-soundtrack-by-a-coup-detat/

9 11 De eerste ‘9-11’ was een staatsgreep door de Verenigde Staten van Amerika tegen de democratisch verkozen regering van Chili, nu exact 51 jaar geleden. Deze misdaad luidde het begin in van de neoliberale aanval op alle verworvenheden van sociale strijd over heel de wereld. In het artikel is een overzicht opgenomen van alle door de VS gesteunde staatsgrepen in Latijns Amerika na 1945 (de lijst militaire staatsgrepen van vóór 1945 zou nog langer zijn); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/11/pu50-jaar-eerste-11-september-de-vs-staatsgreep-in-chili-op-11-september-1973/

9 13 Op de 9^de top van de ‘Forum on China-Africa Cooperation’ (de Chinees-Afrikaanse samenwerking ‘FOCAC’) van 4 tot 6 september jl. in Bejing waren maar liefst 51 Afrikaanse landen present. Xi Jinging zei er onder andere: “Dankzij de volgehouden inspanningen van bijna zeven decennia kennen de Chinees-Afrikaanse betrekkingen nu hun beste tijd uit de geschiedenis. Om nieuwe perspectieven te openen stelt China voor om de bilaterale betrekkingen tussen China en alle Afrikaanse landen, die diplomatieke betrekkingen met China onderhouden, naar een strategisch niveau te tillen, en om de Chinees-Afrikaanse betrekkingen in het nieuwe tijdperk op te waarderen tot een langdurig gedeelde China-Afrikaanse gemeenschap van de toekomst.” Hij concentreerde zich vervolgens op het idee van een ‘lotsverbondenheid’ voor alle landen in het Zuiden, die te maken hebben met dezelfde financiële instellingen, die worden gedomineerd door de grote Westerse mogendheden en de ongelijke werking van de wereldmarkt: “De Westerse weg heeft de ontwikkelingslanden veel leed berokkend. De gezamenlijke zoektocht van China en Afrika naar modernisering zal een golf van vooruitgang brengen voor het hele Zuiden.”

       Modernisering moet volgens Xi Jinging telkens worden aangepast aan elke nationale realiteit en diens specifieke kenmerken. Dat is precies het tegenovergestelde van de structurele aanpassingsprogramma’s van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, die alle landen dezelfde economische richtlijnen opleggen. Naast concrete doelstellingen en diverse [in het artikel toegelichte; GjH] toezeggingen werd de multilaterale strategie van ‘Verzet tegen de Westerse hegemonie onder leiding van de Verenigde Staten van Amerika’ opnieuw bevestigd. Wat wordt beschreven en voorgesteld is een politieke alliantie en een multilaterale mondiale politieke visie om dat te bereiken.

       In zijn toespraak aan FOCAC veroordeelde Assimi Goïta, de president van Mali, het neokolonialisme en terrorisme. Hij benadrukte de noodzaak voor alle Afrikaanse landen om hun soevereiniteit terug te winnen: “Onder het mom van het bevorderen van goed bestuur zijn onze staten onderworpen aan dictaten, die de ongebreidelde exploitatie van onze hulpbronnen hebben vergemakkelijkt. Deze praktijken hebben de ongelijkheid verergerd en onze ontwikkeling belemmerd (…) Afrikaanse naties moeten zich bevrijden van deze neokoloniale dynamiek en hun eigen soevereiniteits-hefbomen consolideren”; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/13/chinees-afrikaanse-top-zet-de-bakens-verder-uit/

9 14 Als mensheid konden we eeuwenlang en soms millennia leven onder wezenlijk verschillende opvattingen over waar de mensenmaatschappij werkelijk om draait. De mogelijkheden voor menselijk ingrijpen zijn groter dan we vaak geneigd zijn te denken. Onze referentiekaders kunnen een verschuiving ondergaan, zo leert ons de geschiedenis. Archeologische vondsten en overleveringen maken duidelijk dat altijd een doorbraak mogelijk is, die aspecten van de werkelijkheid onthult, die daarvoor onvoorstelbaar leken. Zo is hoogstwaarschijnlijk de slavernij meerdere keren in de geschiedenis op meerdere plekken afgeschaft en hetzelfde geldt voor oorlog. Het mag duidelijk zijn dat die afschaffing zelden definitief is. Toch zijn de perioden, waarin vrije of relatief vrije samenlevingen in de geschiedenis van de mensheid hebben bestaan, bepaald niet onbeduidend. In feite vertegenwoordigen ze het overgrote deel van de menselijke geschiedenis.

       Samenlevingen over de hele wereld lijken zich als een waterval in de richting van een nieuw, dergelijk moment te begeven. Dit geldt met name voor de samenlevingen, die sinds de Eerste Wereldoorlog de gewoonte hebben om zich ‘Westers’ te noemen; pagina’s 567 en 568 van “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven bij Maven Publishing) door David Graeber en David Wengrow. Zie ook 9 13 onder ‘Inzichten’.

9 16 Wanneer je ontzet bent door wat Palestijnen op 7 oktober jl. in Israël– of zo u wilt  Palestina – uitrichtten, maar niet en nog veel meer door wat Israël de Palestijnen al meer dan een halve eeuw aandoet in zijn gevangenissen, dan verkeer je ofwel in een staat van grote onwetendheid – nauwelijks te verwonderen gezien de afwezigheid van verslaggeving in de media over het despotische bestuur van Israël over de Palestijnen – of in een staat van ontkenning.

       Wanneer je niet het oorzakelijke verband ziet tussen het monsterlijke misbruik van generatie na generatie Palestijnen en de misdaden van die 7^de oktober, dan begrijp je niets van de menselijke natuur. Je hebt geen benul van wat het met mensen doet wanneer hun grootvader en vader zijn gefolterd in een Israëlische gevangenis. Dat is namelijk een trauma, dat binnen Palestijnse families wordt doorgegeven, wat niet zoveel verschilt van hoe het gaat met haarkleur of lichaamsbouw. De in Megiddo gefilmde beelden van uitgemergelde Palestijnse mannen, gebroken nadat ze geslagen waren in de gevangenis. De verdwijning van honderden Palestijnse artsen in Israëls folterkamers. De video van een Palestijnse man, die verkracht wordt door Israëlische gevangenisbewakers. De bevindingen van internationale en Israëlische organisaties, waaruit blijkt dat dit een systematische praktijk is. Deze praktijken houden echt niet op als je wegkijkt; door Jonathan Cook, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/75-jaar-israelische-folterkamers-lokten-gewelddadige-verzet-van-7-oktober-uit/

9 19 Palestina zat op 10 september jl. voor het eerst aan tafel met de andere lidstaten van de Verenigde Naties, Dat was tijdens de eerste zitting van de 79^ste Algemene Vergadering in New York. “Dit is een historisch moment”, verklaarde Riyad Mansour, permanent waarnemer voor Palestina bij de VN achter zijn bordje ‘State of Palestine’; door Lode Vanoost en The Cradle, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/19/historisch-palestina-erkend-als-staat-door-vn-algemene-vergadering/

9 20 Op 22 en 23 september zal in New York een ‘Top van de Toekomst’ van de Verenigde Naties gehouden worden. Het gaat om een initiatief van VN-Secretaris-Generaal Antonio Guterres, dat hij in 2021 lanceerde met de publicatie van ‘Our Common Agenda’. Hij riep daarin op om een speciale vergadering te organiseren over de toekomst van de internationale samenwerking. Er is sinds die oproep veel in de wereld veranderd. Het internationale geopolitieke klimaat is sinds de Koude Oorlog zelden zo gespannen geweest. De oorlog in Oekraïne doet de militaire uitgaven pijlsnel stijgen en maakt de atoomwapen-dreiging acuter. Als gevolg van het uitermate gewelddadig Israëlische optreden in Gaza sinds 7 oktober 2023 zijn de verhoudingen in die regio ook hooggespannen. Er wordt gevreesd voor een escalatie, die wereldwijde vergeldingsacties tot gevolg kan hebben. Op zijn zachtst gezegd: het multilateralisme ligt op apegapen en de VN lijkt niet langer in staat om haar ordenende rol van de internationale relaties te spelen. De top gaat over de toekomst, maar kampt met grote obstakels in het heden. Hindernissen, die niet genegeerd kunnen worden, omdat ze de slaagkansen van een plan voor een succesvolle duurzame toekomst in de weg zullen staan.

       Desalniettemin ligt er een ambitieus voorstel op tafel. Het ‘Pact voor de Toekomst’ kwam er na 4 bijsturingen en herzieningen. Voor cynici gaat het over de zoveelste top waar goede intenties op papier zullen onderdoen voor de praktijken van de machtspolitiek. Want zolang de internationale spanningen tussen grootmachten rond het grondstoffenrijke Afrika, het Midden-Oosten (Libanon, Palestina, Syrië), Oekraïne en de Zuid-Chinese Zee (Noord-Korea, Taiwan) blijven aanhouden of blijven toenemen, zullen veel van de punten uit het Pact een dode letter blijven. De rivaliteit tussen grootmachten en regionale machten staat de samenwerking rond de grote mondiale problemen in de weg. Anderzijds staan er essentiële punten in het Pact, waarvan het belang in het publieke debat de komende jaren kan toenemen. Als dat effectief gebeurt, zou dat al een belangrijke wapenfeit zijn.

       Hoewel scepticisme overheerst, is het feit dat deze top gehouden wordt een weerspiegeling van de erkenning van de lidstaten dat er gesleuteld moet worden aan de mondiale rechtsorde om de toekomst van de planeet te vrijwaren. Zo herhaalt het Pact dat er tegemoet moet worden gekomen aan de eerder opgestelde duurzame ontwikkelings-doelen, die volgens de tekst in gevaar dreigen te komen. Ook wordt het belang van de dialoog tussen staten, preventieve diplomatie en de vreedzame aanpak van conflicten benadrukt; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/baart-de-top-van-de-toekomst-een-muis/

9 20 Een democratie wordt geacht een beleid na te streven dat in overeenstemming is met de wensen van zijn electoraat. Maar in werkelijkheid is het niet zo dat de democratisch gekozen regeringen eerst de wensen van het volk nagaan en dan beslissen over het beleid. Tijdens de hele naoorlogse periode is de democratie in de leidende landen van deze wereld er nooit zo bizar aan toe geweest als nu. Elke vorm van inzicht en zelfkritiek is verdwenen uit het mainstream discours van Westerse media en politici. Het resultaat is een totale vervreemding van het volk (lees: het eigen kiezerspubliek).

       Het door de heersende klasse gewenste beleid wordt doorgevoerd, ondanks dat de publieke opinie er duidelijk en systematisch op tegen is. Dit wordt mogelijk gemaakt door ervoor te zorgen dat het merendeel van de politieke partijen dit beleid steunt. Door een breed spectrum van politieke formaties of partijen achter nieuw beleid te krijgen tégen de wensen in van de meerderheid van het kiezerspubliek. En uiteindelijk – mijn moeder zei het al – regeert het grote geld; door Prabhat Patnaik, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/westerse-democratieen-zijn-nog-nooit-zo-bizar-disfunctioneel-geweest-als-nu/

Omtrent ziekten en ander onoverkomelijk lijden

6 25 Van diabetes kunnen 330.000 gevallen kunnen in verband gebracht worden aan de luchtvervuiling rond luchthavens, van hoge bloeddruk 280.000 en van dementie 18.000 gevallen. Meer dan 10% van de hele Europese bevolking – 52 miljoen mensen – leeft op minder dan 20 kilometer afstand van de 32 grootste luchthavens in Europa. Daar worden ze blootgesteld aan ultrafijne deeltjes, die de luchtvaart uitstoot, en die hen langzaam maar zeker ziek maakt. De minuscule partikels worden in verband gebracht met de ontwikkeling van ernstige gezondheidsaandoeningen, zoals ademhalingsproblemen, cardiovasculaire aandoeningen en complicaties bij de zwangerschap; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/1-op-de-10-europeanen-loopt-risico-door-uitstoot-vliegtuigen/

7 17 De effecten van intensieve veeteelt zijn “op zijn best onzeker en dragen in het slechtste geval bij aan de opkomst van nieuwe ziekten.” Het risico op zo’n nieuwe ziekte wordt meestal ingeschat vanuit de dierengeneeskunde of microbiologie. Maar er spelen ook belangrijke economische, politieke en sociale factoren. Door arbeiders, die zich ook buiten de faciliteiten voor vee bewegen, en door muizen, ratten en vogels kunnen zoönosen binnendringen waardoor er altijd incidenten zullen zijn. Heel wat Europese stallen zijn duur in onderhoud en oude, grote Amerikaanse boerderijen zijn meestal betonnen constructies in de open lucht met gaas (om dure airconditioning te vermijden) en in subtropische gebieden wordt bioveiligheid afgewogen tegen de noodzaak om oververhitting te verminderen. Het resultaat van dit alles is een omgeving, die absoluut niet bioveilig is met alle kansen voor infecties en ziektes om van vee op mensen over te springen; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/intensieve-veeteelt-verhoogt-risico-op-nieuwe-pandemie/

9 16 Om te meten of een middel kankerverwekkend is, worden proefdieren een tijdlang aan de stof blootgesteld. Daarvoor bestaan 2 testmethodes. Bij een eenzijdige testmethode wordt alleen gemeten of het middel leidt tot een toename van het aantal ziektegevallen bij de proefdieren, terwijl bij een tweezijdige testmethode zowel op voor- als nadelen voor de gezondheid wordt getest. Bij het testen van pesticiden gebruiken producenten doorgaans een tweezijdige test, maar die test wordt meestal gebruikt voor geneesmiddelen, omdat die ook een gunstige werking meet. Bij pesticiden is die insteek irrelevant, omdat de test enkel moet uitwijzen of de bestrijdingsmiddelen ziekten veroorzaken. Een genezende werking hebben ze niet. Gebruik je een tweezijdige test, dan kan het zo zijn dat je de indruk krijgt dat er niks aan de hand is, terwijl de stof wèl kankerverwekkend is.

       De tweezijdige test is ook toegepast bij de beoordeling van het omstreden middel glyfosaat. Dat is een van de meest gebruikte onkruidverdelgers in de landbouw. Het middel is omstreden, omdat het in wetenschappelijke onderzoeken in verband gebracht wordt met aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson. Ook zijn er zorgen over de gevolgen van het middel voor milieu en natuur; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2537349-kankerrisico-bij-bestrijdingsmiddelen-wordt-al-jaren-verkeerd-gemeten

9 19 Het sterftecijfer door de ziektes hiv, malaria en tuberculose is in de periode tussen 2002 en 2023 wereldwijd met ongeveer 61% afgenomen. Het leven van naar schatting 65 miljoen mensen is daardoor gespaard. De afgelopen 21 jaar zijn 171 miljoen mensen behandeld voor malaria, bij bijna 54 miljoen mensen hiv-testen afgenomen en krijgen 25 miljoen mensen antiretrovirale therapie tegen hiv.  Daarnaast zijn 227 miljoen klamboes uitgedeeld. In 2001 stierven er wereldwijd 4,6 miljoen mensen aan deze 3 ziektes. Tegenwoordig zijn dat er 2,4 miljoen. Het nieuwe Nederlandse kabinet heeft echter flinke bezuinigingen aangekondigd op ontwikkelingshulp en dat baart zorgen voor de toekomst. Het goede nieuws wordt ook bedreigd door grote conflicten waardoor zorginstellingen instorten en door klimaatverandering, die ondervoeding en ziektes veroorzaakt; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://nos.nl/artikel/2537702-wereldwijd-65-miljoen-levens-gespaard-door-lager-sterftecijfer-hiv-malaria-en-tbc en https://www.nu.nl/gezondheid/6328729/aantal-doden-door-hiv-tbc-en-malaria-in-twintig-jaar-met-61-procent-gedaald.html

9 20 Het is inmiddels meer dan 14 jaar geleden dat de Europese Unie en haar lidstaten het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap hebben geratificeerd. Toch zijn de rechten, die beloofd waren, nog steeds geen realiteit. Mensen met een handycap worden nog steeds behandeld als tweederangsburgers en leiden een gesegregeerd leven; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/mensen-met-handicap-komen-24-september-de-straat-op-we-worden-nog-steeds-behandeld-als-tweederangsburgers/

Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen

Nederland en België

7 04 Het zit ’m volgens mij bij het debat over de regeringsverklaring van Dick Schoof in het maatschappij- en mensbeeld van met name de PVV-ers in het nieuwe Nederlandse kabinet. De afspraak dat zij ‘delen van hun opvattingen over de Nederlandse inwoners en de Nederlandse samenleving als geheel in de functie van minister of staatssecretaris niet zullen uiten en zich aan de grondwet zullen houden’ voldoet natuurlijk van geen kant. Het ging in het debat veel over nog recent gedane uitspraken over hoofddoeken voor moslima’s en ‘omvolking’ door de ministers Fleur Agema, Marjolein Faber en Reinette Klever. En aangeroerd werd het vereiste dat het kabinet ‘met één mond spreeekt’. Hun PVV-gedachtengoed omschrijf ik alsvolgt: ‘Er wonen hier Nederlanders en vreemden; die vreemden hebben andere gewoonten en eisen ook hun deel van de [steeds kleiner wordende; GjH] koek op. Stop die cultuurverandering en de koek verdelen we onder Nederlanders’. Ik, daarentegen wil geen onderscheid maken tussen Nederlanders en vreemden wanneer zij hier wereken en wonen. Ik juich tot op zekere hoogte een cultuurvermenging toe. Ook vind ik dat iedere Nederlandse vrouw vrij moet zijn om een hoofddoek te dragen, maar helaas is daar vaak geen sprake van. Neemt niet weg dat ik het beleidsmatig maken van onderscheid tussen Nederlanders en vreemden verafschuw. Ik zou ze adviseren zich ertegen te verzetten dat de koek steeds kleiner wordt. https://nos.nl/nieuwsuur/video/2527659-zo-ontaardde-de-eerste-week-van-kabinet-schoof-in-chaos

8 12 Soldaat Jan van Waveren getuigde in 1969 over het walgelijke Nederlandse koloniale beleid in Indonesië met zijn boek “Eer de haan kraait … Een Hollandse soldaat op Java” (2024, Uitgeverij Jurgen Maas). Toen Van Waveren in Java kwam, was hij net als de meesten nauwelijks geïnformeerd over de koloniale werkelijkheid. Ter plaatse zag hij wat hij zag. Drie jaar later, in 1951, schreef hij er een roman over, waarin zijn alter ego ‘Jenver’ vertelt over zijn ervaren. “De motivering voor het schrijven was de mateloze verbijstering … vooral om te ontdekken dat moraal alleen geldt binnen de eigen rattenkolonie.”

       Alle Westerse overwinnaars van de Tweede Wereldoorlog, België, Frankrijk, Groot-Brittannië, Portugal en Spanje gunden hun Afrikaanse en Aziatische kolonies evenmin de vrijheid, die ze zelf net in eigen land hadden bevochten. Deze misrekening slachtte in Indonesië 150.000 Indonesische mensen af met een bijzonder gewelddadige militaire actie, waarbij ook ongeveer 5.000 Nederlandse soldaten door het verzet werden uitgeschakeld. Echte excuses voor dit Nederlandse kolonialisme zijn er nog steeds niet en van de huidige Nederlandse regering moet dat ook niet verwacht worden.

       Dit is een gepaste heruitgave over een geschiedenis, die nooit vergeten mag worden. Volgens historicus Remco Raben is dit boek met zijn krachtige taal en zijn morele gelaagdheid het beste boek dat er over de oorlog is verschenen. Hij kent geen literair werk dat de oorlog in zijn verbijsterende logica zo dichtbij brengt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/12/het-rauwe-nederlandse-kolonialisme-een-hollandse-soldaat-op-java/

8 21 Reisorganisaties in Nederland mogen midden in de klimaatcrisis reclame blijven maken voor vliegvakanties, ondanks de klimaatschade daarvan. Zo oordeelde de Nederlandse Stichting Reclame Code (SRC) vandaag in het hoger beroep over een klacht over reclame van TUI voor vliegvakanties naar de Turkse Rivièra; door Reclame Fossielvrij. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/20/reclamewaakhond-durft-klimaatschadelijke-reclames-niet-te-verbieden/

8 28 In de vroege ochtend van 29 januari 2024 propten 7 Palestijnen zich in de wijk Tall al-Hawa van Gaza-stad in een Kia Picanto. Aan boord was het zesjarige Palestijnse meisje Hind Rajab met haar oom, tante en vier neefjes en nichtjes. Hun doel was het Israëlische geweld te ontlopen dat een groot deel van hun stad in een puinhoop had veranderd. Daarmee gaven zij gehoor aan een Israëlische oproep de wijk te verlaten. Ze kwamen niet ver. Hinds moeder Wissam zag vanuit haar huis hoe de auto door het Israëlische leger onder vuur werd genomen. Twee inzittenden overleefden de aanval: Hind en haar 15-jarige nicht Layan. Laatste belde in paniek met het Palestijnse Rode Kruis: ‘Ze schieten op ons. Er staat een tank naast me.’ Het gesprek werd onderbroken door een salvo van 64 schoten dat Layan het leven kostte. Toen de hulpverleners terugbelden kregen ze Hind aan de lijn. Zij was gewond aan haar been, hand en rug, en smeekte om hulp. Het kostte de hulpverleners uren om een veilige toegang tot Hinds locatie te coördineren met het Israëlische leger. Pas om 17.40 uur, het was al donker, kregen zij toestemming. Daarop vertrokken twee paramedici met een ambulance om Hind te bevrijden. Uit de communicatie met hun collega’s blijkt dat zij de Kia vonden, maar op datzelfde moment werden beschoten. Daarna werd het stil. Deze gruwelijke moord op het zesjarige Palestijnse meisje Hind Rajab en haar familie door het Israëlische koloniale bezettingsleger illustreert het beestachtige Israëlische geweld (dat 335 kogels en een tankgranaat gebruikte op 13 tot maximaal 23 meter afstand; de schutter moet hebben geweten dat hij burgers en kinderen beschoot).

       En dan de straffeloosheid, waarmee dat zich blijft voordoen. Hoewel deze feiten van Den Haag [de minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD)] tot Washington bekend zijn, worden ze op hun beloop gelaten in afwachting van Israëlische onderzoeken, die nooit worden afgerond. Tegelijkertijd wordt Israël op alle podia uit de wind gehouden, en worden maatregelen om het land in te tomen niet genomen. Het Nederlandse gebrek aan actie is de facto een uitnodiging aan Israël om door te gaan met haar gruwelijke geweld; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/moord-op-zesjarige-palestijnse-hind-rajab-mede-mogelijk-gemaakt-door-nederland/

8 30 Van de mensen met een bijstandsuitkering is in Nederland nu 10% jongvolwassene. Niet alleen onder jongeren neemt het aantal bijstandontvangers toe. De groep 27- tot 45-jarigen telde eind juni 1.000 ontvangers meer dan eind maart jl.. Ook het aantal 45-plussers, dat bijstand ontvangt, was in het 2^de kwartaal van dit jaar groter dan een jaar eerder. In die leeftijdscategorie hebben nu 229.000 mensen een uitkering. Eind juni ontvingen in totaal 405.000 Nederlanders een bijstandsuitkering. Dat is een stijging van 6.000 personen vergeleken met vorig jaar juni. Het is het 4^de kwartaal op rij dat dit aantal stijgt; door Noémi van de Pol. https://www.nu.nl/economie/6326302/aantal-jongeren-in-de-bijstand-loopt-al-anderhalf-jaar-op.html

9 06 Het Nederlandse kabinet scherpt de regels voor ASML aan voor de export van hoogwaardige chipmachines. Daarmee volgt Nederland ‘voortaan de lijn van de regels de Verenigde Staten van Amerika’; door NOS Nieuws. Dat is in een notendop wat ik – al decennia – tegen de Nederlandse regering heb: altijd proberen precies in de pas te lopen met de VS. Wellicht kan Dick Schoof zo in de toekomst ook nog een hoge post verwerven bij NAVO, maar eigen afwegingen maken voor een plaats aan de juiste kant van de geschiedenis is er nog steeds niet bij [of trek ik al decennia voorbarige conclusies? GjH]. https://nos.nl/artikel/2536056-nederland-past-exportregels-aan-voor-asml-nu-in-lijn-met-vs

9 12 Al meer dan 10 jaar komen gemeenschappen in Ghana, Ivoorkust en Nigeria in opstand om de vele schendingen van hun rechten als gevolg van de activiteiten van de Belgische SIAT-Groep aan te klagen. Ze beschuldigen het bedrijf, dat gespecialiseerd is in de productie van palmolie en rubber, van landroof, ontbossing, ondermijning van hun voedselzekerheid en andere mensenrechtenschendingen. Volgens hen is het bedrijf ook medeplichtig aan hardhandig optreden dat heeft geleid tot de dood van 2 mensen, tientallen gewonden en de willekeurige arrestatie en opsluiting van meer dan 70 mensen.

       Met steun van Europese mensenrechtenorganisaties hebben Belgische advocaten op 9 september jl. de eisen van deze gemeenschappen ingediend bij het hoofdkantoor van het bedrijf in Zaventem; door FIAN Belgium en andere organisaties. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/ivoorkustse-gemeenschappen-eisen-vergoeding-voor-schade-door-belgische-siat-we-blijven-onze-rechten-opeisen/

9 13 Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties António Guterres riep in juni jl. op tot een wereldwijd verbod op fossiele reclame. Den Haag is de eerste stad ter wereld, die fossiele reclame via de lokale wet verbiedt. De gemeenteraad stemde vandaag voor het initiatiefvoorstel van de Haagse Partij voor de Dieren, dat dit verbod regelt; door Reclame Fossielvrij. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/13/wereldprimeur-den-haag-eerste-stad-die-fossiele-reclame-weert-via-lokale-wet/

Afrika; Kenia, Mali, Soedan

8 16 Uiteindelijk ruimden de Franse militairen in juni 2022 het veld in Mali, maar dat betekent niet dat de sporen van de voormalige bezetter nu zijn uitgewist. De Malinese economie steunt nog steeds op Franse multinationals als Orange, Razel-Bec, Sogea-Satom en TotalEnergies, die een aanzienlijk marktaandeel behouden. Ze zijn zo verankerd in het land, dat de nieuwe Russische partner moeite zal hebben om er financieel voet aan de grond te krijgen. Bovendien blijft de Franse controle over de economie ook aanzienlijk door de historische overeenkomst, die de monetaire reserves van de CFA-frank in de Nationale Bank van Frankrijk onderbracht.

       Het officiële verbod, dat de junta instelde op Franse financiering voor lokale ontwikkeling, is vooralsnog de enige tastbare economische breuk met Frankrijk. Als gevolg daarvan schortte het Agence Française de Développement zijn activiteiten op en trok het zijn personeel terug. Daarnaast stopte ook de directe financiële en logistieke steun aan honderden scholen, die het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking via de Franse ambassade bood. De overmatige invloed van Frankrijk op zijn kolonies en zijn machtsmisbruik wordt als oorzaak gezien voor de huidige ellende onder de Malinese bevolking; door Malick Sadibou Coulibaly. https://www.mo.be/analyse/de-samenwerking-met-rusland-was-een-ontgoocheling-voor-ons-allemaal

7 19 Na decennia van spanningen in de 15^de eeuw tussen Arabieren en Portugese handelsposten aan de Indische Oceaan, vluchtten de Portugezen weg uit wat nu Kenia heet. De Arabieren vestigden er een schrikbewind en deporteerden tienduizenden Kenianen als slaven naar het Arabisch schiereiland. In de tweede helft van de 19e eeuw kregen de Engelsen interesse voor het gebied. De vraag vanuit Europa naar cacao, ivoor, koffie en kruidnagel nam toe. De Engelsen schaften de slavernij af, stuurden missionarissen naar het gebied om het ‘ware geloof’ te prediken. In 1895 nam de Britse regering het beheer over. Britse kolonisten gebruikten de quasi gratis werkkracht van de Afrikaanse bevolking op de plantages. De Britten voerden voor de plaatselijke bevolking een verbod in om zelf aan landbouw te doen. Er sluimerde altijd ontevredenheid en verzet tegen de buitenlandse heersers. Na de Eerste Wereldoorlog werd die ontevredenheid omgezet in de oprichting van een antikoloniale verzetsbeweging. Van 1952-1956 vond de Mau-Mau-opstand plaats. Na jaren van verzet werd Kenia in 1963 een autonoom koninkrijk met de Britse Elisabeth II als staatshoofd. In 1964 werd Kenia een republiek met als eerste president Jomo Kenyatta.

       De Westerse kolonisatie heeft in Kenia veel schade aangericht aan de traditionele organisatievormen, die berusten op hun codes, rituelen, sociale normen, stammen en hun welvaart. Het Westers koloniaal model bleef echter intact met rampzalige gevolgen: 80% van de Keniaanse bevolking leeft vandaag in armoede, 60% van de arbeidskrachten is werkloos. Kenia heeft een zeer jonge bevolking; de gemiddelde inwoner is 19 jaar met een gemiddelde levensverwachting van 30 jaar. De afhankelijkheid van boeren ten aanzien van multinationals en onteigeningen worden door de agro-industrie en Bill Gates aangeprezen als het voldoen aan de behoeften van de moderne landbouw. Dit houdt een systeem in dat is aangepast om te voldoen aan de eisen van het wereldwijd agrokapitaal en aan institutionele investeerders als BlackRock. Ondertussen proberen deze gevestigde Westerse belangen Afrika via de media af te schilderen als een hopeloos geval dat ‘ingrijpen’ nodig heeft. In dit opzicht is het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie (WTO) de sleutel tot het begrijpen van de processen, die de vernietiging van de Afrikaanse landbouw veroorzaken.

       De neoliberale shocktherapie heeft arme Keniaanse boeren meer voedselonzekerheid bezorgd. Op 13 mei jl. werd in het Keniaanse parlement een ontwerp voor een Financieringswet ingediend voor de begroting 2024-2025. De ontwerpbegroting voorzag in nieuwe belastingen op de levensnoodzakelijke goederen voor het volk. Nieuwe inkomsten zouden vooral van het volk moeten komen. Onder druk van het door het Westen gedomineerde IMF moest de regering besparen door belastingen te heffen op basisgoederen om $ 2,7 miljard aan schuldenlast af te betalen. Daartegen ging de jeugdige bevolking in verzet. Ze zijn de schaamteloze corruptie in het staatsapparaat, de economische malaise en de grote kloof tussen arm en rijk beu. Ze noemen zich ‘generatie Z’; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/19/kenia-opstand-tegen-de-westerse-kolonisatie/

8 19 De huidige oorlog in Soedan is geen puur militair conflict tussen het officiële leger van Soedan en paramilitaire groepen. Het is een conflict tussen twee machten, die buigen voor regionale actoren om hun economische en politieke agenda te dienen. Deze voortdurende burgeroorlog zal Soedan verdelen op basis van economische grondstoffen in elke regio, en het land zo verbinden met het wereldwijde kapitalistische systeem in plaats van de grondstoffen te gebruiken om de Soedanese economie nieuw leven in te blazen en een einde te maken aan de armoede en de honger. De huidige burgeroorlog heeft een verwoestende impact op de Soedanese bevolking, infrastructuur en instellingen. Er zijn 10,7 miljoen mensen intern vluchteling, waarmee het de grootste bevolking van interne vluchtelingen ter wereld is. Daar komt bovenop dat in minder dan 2 jaar tijd 2 miljoen mensen Soedan ontvlucht zijn. Hoewel Soedan uitgestrekte vruchtbare landbouwgronden heeft, leidt meer dan de helft van de bevolking honger. Meer dan 25 miljoen Soedanezen van de 46 miljoen verkeren in voedselonzekerheid; door Aseel Saleh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/19/echte-oorzaken-conflict-in-soedan-oorlog-door-de-grootmachten-voor-grondstoffen/

9 14 De wereld verandert. Nieuwe machten steken de kop op, maar Afrika blijft wat het altijd al was: een afzetmarkt voor anderen en een bron van grondstoffen eveneens voor anderen. Politiek gezien is Afrika nog altijd een onstabiel continent, geteisterd door conflicten en oorlogen. Maar er is ook een Afrika dat wij minder te zien krijgen: het Afrika van de toekomst. Terwijl de wereld veroudert, verjongt Afrika. En dat is de grootste troef van het continent. Ondanks alle problemen, die Afrika vandaag beroeren, behoren sommige Afrikaanse landen tot de snelst groeiende economieën ter wereld. Afrika krijgt jaarlijks $ 50 miljard aan hulp, terwijl er jaarlijks honderden miljarden dollars naar het buitenland worden gesluisd. Wij weten dat dat geld in het Westen belandt. Er zijn mechanismen nodig om een einde te maken aan het gemak waarmee geld het Afrikaanse continent verlaat. Ook de financiële instellingen en Westerse samenwerkingsverbanden, die deze corruptie steunen, moeten daarbij ter verantwoording geroepen worden; door Samira Bendadi, die Zeinab Badawi (schrijfster van “Een Afrikaanse Geschiedenis” (2024, uitgegeven door Omniboek) interviewt. https://www.mo.be/interview/afrika-kan-mee-de-problemen-van-de-wereld-oplossen Zie ook het volgende onderwerp.

9 17 Afrika haalt zelden het nieuws met verhalen, die niet gaan over gewapende conflicten, hongersnood of kindersterfte. Toch is er veel meer te vertellen over het continent. Wallace Chuma, Trust Matsilele en Colin Getty Tredoux roepen de internationale media op om meer context te bieden en de diversiteit van alle Afrikaanse landen te belichten; door Inter Press Service. Zie ook het onderwerp hiervoor. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/17/het-nieuws-over-afrika-gefileerd-stereotiep-beperkt-en-voorspelbaar/

Azië; Afghanistan, Bangladesh, Zuid-Korea

7 18 Veel Afghaanse stedelingen en veel Afghaanse vrouwen staan positief over vrouwenrechten. Maar ook mannen blijken voorstander, met name door het ‘eerste dochters-effect’: vaders, die een oudere dochter hebben, blijken aanzienlijk vaker geneigd vrouwenrechten te steunen. Bovendien blijkt dat als de vaders even aan het lot van hun dochters herinnerd worden, ze vaker voorstander van vrouwenrechten zijn. Ze vernoemen dan ook sneller ‘gelijkheid’ als een belangrijk recht, zeggen vaker dat vrouwenrechten goed zijn voor de maatschappij, en zijn vaker voorstander van internationale druk op de taliban om de vrouwenrechten te respecteren; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/18/afghanen-steunen-vrouwenrechten-vooral-als-ze-aan-hun-dochters-denken/

8 15 Drie jaar nadat de Taliban Afghanistan weer in handen kregen, is het toerisme naar het land weer aan het toenemen. In 2021 kwamen nog maar 691 toeristen naar Afghanistan; in 2023 was dat aantal al gestegen naar 7.000. Het opkomende toerisme naar Afghanistan lijkt een stap te zijn richting de normalisering van de Taliban. Fatima Noori, een Afghaanse vrouw die – uitgeweken naar België – vecht voor de toekomst van haar zelf en van alle andere vrouwen van wie alles is afgenomen, kan niet zwijgen wanneer zij ziet dat degenen die haar land hebben verwoest, steeds meer worden geaccepteerd. De economische en humanitaire crisis in Afghanistan heeft miljoenen mensen in ellende gestort, terwijl de rechten van minderheden en vrouwen ernstig beperkt worden. Voor haar, en vele anderen in de Afghaanse gemeenschap, is het normaliseren van de Taliban zowel pijnlijk als verontrustend; door Fatima Noori. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/opinie-de-toerist-uithangen-met-de-taliban/

9 02 Terwijl de Westerse media een beeld schetsten van onrusten in Bangladesh als ‘pro-democratische’ demonstraties geleid door ‘studenten’, schreef de BBC in een artikel van juli 2023: “De Eerste Minister van Bangladesh legt de schuld voor het geweld bij de politieke machten”, waarbij zij er indirect op wees dat onder meer de beweging Jamaat-e-Islami (Society of Islam), inclusief zijn studentenafdelingen, achter het straatgeweld zat.

       Van zijn kant heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten van Amerika in 2023 nog een rapport gepubliceerd, waarin het de langdurige bedreiging en gewelddadige geschiedenis, die Jamaat-e-Islami in Bangladesh vormt, witwaste en de organisatie afschilderde als slachtoffer van ‘mishandeling’ door de regering. Geen enkel artikel in de Westerse media heeft daarna zelfs maar geprobeerd de VS-betrokkenheid bij de meest recente protesten te ontkennen. Net als andere protesten, die overal in de wereld door de VS worden georganiseerd, gaat het hier om een amalgaam van gewelddadige organisaties als Jamaat-e-Islami, samen met groepen in de zogenaamde ‘civiele maatschappij’, gefinancierd door de VS en supporters van door de VS gesteunde oppositiepartijen; door Brian Berletić, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/02/wat-of-eerder-wie-zit-achter-de-regime-change-in-bangladesh/

8 29 De hoogste rechter van Zuid-Korea heeft vandaag bepaald dat de staat een grondwettelijke verplichting heeft meer klimaatmaatregelen te nemen om haar inwoners tegen gevaarlijke klimaatverandering te beschermen. Net als in de Duitse klimaatzaak oordeelt de rechter ook hier dat onvoldoende lange termijndoelstellingen de ‘constitutionele rechten’ schendt van de generaties, die na 2030 nog leven, en dan onevenredig grote lasten moeten dragen. Zuid-Korea moet van de rechter voor 28 februari 2026 de wet aanpassen en daarin lange termijndoelen voor 2031 t/m 2049 opnemen, die de burgers voldoende beschermen. In haar uitspraak stelt het Hof dat de Koreaanse regering haar eerlijke deel van de wereldwijd noodzakelijke emissiereducties op zich dient te nemen; 9 21door Hanneke van Ormondt. https://www.urgenda.nl/grote-overwinning-klimaatzaak-zuid-korea/

Europa en de Europese Unie; Duitsland, Frankrijk, Servië, het VK

6 28 Toen hij aantrad wierp Emmanuel Macron zich op als ‘dam tegen extreemrechts’, maar hij heeft extreemrechts daarentegen sterker gemaakt. De balans van zijn beleid is catastrofaal. Hij heeft de traditionele centristische partij mee helpen vernietigen, voerde een antisociaal, autoritair, repressief en ultraliberaal beleid en heeft als kers op de taart extreemrechts gelegitimeerd. Zeven jaar later staat Marine Le Pen dichter bij de macht dan ooit. Het brokkenparcours van Macron zou een wake up-call voor de rest van Europa kunnen zijn; door Marc Vandepitte. Ik zie een overeenkomst met het brokkenbeleid van Mark Rutte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/28/de-roekeloze-gok-van-macron/

6 28 (6 18) President Aleksandar Vučić van Servië stelt: “Wanneer er niet snel een onderhandelde oplossing komt voor de oorlog in Oekraïne, dreigt er een nieuwe grote wereldoorlog”; door Jan Oberg. https://transnational.live/2024/06/18/serbias-president-vucic-on-the-danger-of-war-soon-in-europe/

7 04 De Duitse minister Nancy Faese neemt strenge maatregelen tegen islamisten en antisemitische haat. Uit haar toelichting blijkt dat iedereen met kritiek op Israël het land uit gezet moet kunnen worden: “Ieder die geen Duits paspoort heeft en terrorisme verheerlijkt zullen we buiten zetten”. Hoe ‘terrorisme verheerlijken’ gedefinieerd wordt is nog onduidelijk. Kritiek op Israël wordt kennelijk gelijkgeschakeld met steun aan Hamas, en dat is nu eenmaal volgens de Duitse regering een terreurorganisatie. Omgekeerd zal de verdediging van de genocide door het Israëlisch leger in Gaza waarschijnlijk niet vallen onder het ‘verheerlijken van terrorisme’; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/04/gaza-andermaal-staat-duitsland-aan-de-verkeerde-kant-van-de-geschiedenis/

7 05 Labour heeft in het Verenigd Koninkrijk de verkiezingen ruim gewonnen, maar waar staat Labour nu nog voor? Het is een veilige partij geworden voor de huidige status quo van het economisch bestel: for the few, not for the many. De privatisering van de openbare gezondheidszorg – ooit na de Tweede Wereldoorlog de grootste verwezenlijking van Labour – gaat onverminderd door. Het Conservatieve beleid om slechts voor 2 kinderen per gezin kinderbijslag uit te keren blijft ongewijzigd. De lonen voor werkende mensen zullen laag blijven. Groot-Brittannië blijft het land met (in verhouding tot de koopkracht) de duurste treinkaartjes van Europa. Er komen geen massale investeringen in sociale woningbouw; door Lode Vanoost. Kortom, met Labour aan de macht wordt de akker in het Verenigd Koninkrijk omgeploegd waar extreem rechts straks ook daar de vruchten van kan gaan plukken. Het lijkt een wetmatigheid, die voor alle geïndustrialiseerde landen geldt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/05/brits-verkiezingen-waar-36-procent-een-meerderheid-wordt-maar-ook-waar-linkse-krachten-de-strijd-nooit-opgeven/

7 09 Vreedzame demonstranten worden in Europa steeds vaker gecriminaliseerd, gestigmatiseerd en hardhandig aangepakt. Ook in België (Nederland wordt niet genoemd) lijkt er – met kritiek op China en Rusland – alles aan gedaan te worden om afwijkende meningen de kop in te drukken. Ons recht op vreedzaam protest wordt systematisch ondermijnd; door de nieuwsredactie van NU en Amnesty International Vlaanderen. https://www.nu.nl/buitenland/6320012/demonstratierecht-in-europa-wordt-volgens-amnesty-systematisch-ondermijnd.html en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/09/recht-op-vreedzaam-protest-wordt-systematisch-ondermijnd-in-europa/

8 05 Met Ursula von der Leyen als voorzitter van de EU-Commissie begeeft Europa zich op een gevaarlijk pad. Haar absolute prioriteit is de militarisering van de economie ten koste van de soevereiniteit, de veiligheid, de welvaart en het welzijn van de Europese volkeren; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/05/met-ursula-von-der-leyen-is-europa-op-een-gevaarlijk-pad/

8 14 De Holocaust was een uitloper van een eerdere genocide in het begin van de 20^ste eeuw, die Duitsland nog steeds weigert te erkennen. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock is nu de zoveelste in een lange rij verdedigers van Westers supermacistisch denken; een stroming die beweert dat de ene groep superieur is ten opzichte van een andere. Zij erkent in eigen handelen alleen maar degelijke en goede motieven en ziet in al het kwade de vunzige hand van anderen. Dit gedachtegoed gaat veel verder terug dan de gruwel van de Holocaust tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het heeft zijn wortels reeds in de negentiende eeuw, toen kolonialisme en rassensuprematie nog openlijk beleden ‘waarden’ waren. Het nazisme had zijn wortels in dat kolonialisme.

       De Duitse versie van die historische schande kende zijn gruwelijke première in het Afrikaanse land, dat ooit ‘Duits Zuidwestelijk Afrika’ werd genoemd en nu Namibië is. Het gaat om de Duitse genocide op de Herero en de Nama-volkeren in die Duitse kolonie. In januari 2024 legde Hage Geingob, de inmiddels overleden president van Namibië, nog een verklaring af waarin hij Duitsland scherp bekritiseerde voor zijn slaafse verdediging van Israël. Daarbij wees hij op het feit dat de Duitse regering actieve medewerking aan een genocide in Palestina verleent, terwijl het nog altijd geen schuld erkent voor de genocide, die het tussen 1904 en 1908 in Namibië tegen de Herero en de Nama heeft aangericht; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/niet-tweede-maal-reeds-derde-maal-dat-duitsland-medeplichtig-is-aan-genocide/

8 23 Sinds 7 oktober 2023 scharen de Duitse media zich haast allemaal achter het zogenaamde Duitse ‘staatsbelang’, van waaruit Duitsland aan de zijde van Israël staat in de vermeende strijd om haar voortbestaan. In werkelijkheid schuilt achter deze beweerde ‘raison d’état’ onvervalst antisemitisme; door Ido Arad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/23/achter-de-duitse-raison-detat-schuilt-onvervalst-antisemitisme/

9 01 De euforische oorlogsgezindheid van de EU-regeringen en NAVO-lidstaten is zo groot dat ze bereid zijn hun economische ondergang erbij op de koop toe te nemen. Nergens is dit gruwelijke fanatisme zo evident als in Duitsland. Sociaal-democraten en Groenen in de regering en conservatieve Christen-democraten in de oppositie willen de oorlog met Rusland voortzetten ‘tot de laatste Oekraïener’, terwijl de Duitse economie in elkaar klapt. Ook zware electorale verliezen overtuigen hen niet; door Michael Roberts. https://thenextrecession.wordpress.com/2024/09/01/germany-the-end-of-eu-hegemony/

9 04 Aan de bourgeoisie boden de Olympische Spelen een mogelijkheid om het historische embourgeoisement van de Seinestad te bevorderen en te herbevestigen – en om Parijs opnieuw eventjes te laten schitteren als het Babylon van de internationale bourgeoisie. Het was in die context dat in Parijs een ‘sociale schoonmaak’ (nettoyage social) gehouden werd door de daklozen uit de stad te verbannen en zo ‘de armoede onzichtbaar te maken’ (invisibiliser la pauvreté). Op die manier kan men ook begrijpen waarom tijdens de opening van de Spelen de met duizenden atleten beladen boten vertrokken vanaf de Pont Austerlitz, min of meer gelegen op de grens tussen het historische centrum van de stad en zijn oostelijke buurten, het ‘Parijs van de armoede’. Door op die plek van start te gaan, liet men het plebejische Parijs topografisch rechts maar symbolisch links liggen. De Place de la Bastille, de primordiale revolutionaire locus delicti, en de daarachter gelegen Faubourg Saint-Antoine, indertijd het hol van de revolutionaire leeuw, hoefden zo niet ter sprake te komen; door Jacques Pauwels. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/04/olympia-2024-feestkapitalisme-rond-de-eiffeltoren/

9 12 De Duitse regering van Groenen en Sociaal-Democraten wil zijn ecologische energietransitie verwezenlijken over de rug van de autochtone bevolking van Namibië. Het project ‘Hyphen’ gaat van start in een land waar de nationale waternoodtoestand werd uitgeroepen en slechts de helft van de gezinnen toegang heeft tot elektriciteit. Toch beoogt het project vooralsnog alleen ‘exporteconomie’. De wind- en zonne-energieinstallaties van het Hyphen-project moeten worden gebouwd in een gebied van ongeveer 2.000 km² met de – nog altijd – Duitse naam ‘Sperrgebiet’ (Verboden gebied). Het zijn traditionele gronden van de Nama, een van de bevolkingsgroepen waartegen Duitse troepen de eerste genocide van de vorige eeuw pleegden, nadat daar tijdens de Duitse kolonisatie diamanten gevonden waren (zie ook 8 14 onder dit kopje). En van transparantie tegenover de bevolking is geen sprake; de Namibische regering heeft de grootste aanbesteding in de geschiedenis van het land zonder enig zorgvuldigheids-onderzoek doorgevoerd en geen enkel detail bekend gemaakt. Honderd jaar na de Duitse genocide in datzelfde land, de toenmalige kolonie Zuid-West-Afrika, wil Duitsland opnieuw zijn koloniale logica opleggen aan de Namibische bevolking. Daarnaast moet vermeld worden dat de vervaardiging van zogenaamde ‘groene waterstof’ in werkelijkheid heel vervuilend. Voor de lokale bevolking in Namibië zal er daarentegen noch water noch stroom zijn, noch het voor de landbouwproductie zo belangrijke ammoniak dat in het Hyphenproject gebruikt gaat worden; door Julia Manek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/duits-ecologisch-neokolonialisme-in-namibie/

9 12 In juni en juli werden in Frankrijk 2 stemrondes gehouden. Emmanuel Macron verloor de verkiezingen met zijn politieke partij ‘Renaissance’. Hij is een trouwe bondgenoot van de Franse miljardairs-oligarchen; meteen na zijn aantreden in 2017 maakte hij een einde aan de vermogensbelasting. In 1996 bezaten de 500 rijkste families in Frankrijk een vermogen dat gelijk was aan 6% van het bnp. Toen Macron aan de macht kwam, was dat cijfer al gestegen tot 20%. Omdat hij de vermogensbelasting afschafte bezaten de 500 rijkste families in 2022 een vermogen dat gelijk was aan maar liefst 45% van het Franse bbp – bijna de helft van de waarde van alle goederen en diensten die in één jaar in het land werden geproduceerd. Van de Franse bevolking leeft 50% van minder dan € 1.930 per maand na aftrek van belastingen. Terwijl hij de belastingen op de rijken verlaagde, bezuinigde Macron op sociale programma’s waar de meerderheid van de bevolking baat bij heeft. Zonder parlementaire goedkeuring duwde hij maatregelen door, die de pensioenleeftijd verhoogden, wat leidde tot massale protesten waar miljoenen mensen aan deelnamen. Terwijl gewone arbeiders in Frankrijk lijden, zegt Macron tegen hen dat ze hun broekriem moeten aanhalen en dat er een “einde aan de overvloed” is gekomen.

       Een coalitie van linkse partijen eindigde bij de verkiezingen op de eerste plaats. Echter, hoewel verloren weigerde Macron de winnaar een regering te laten vormen. In plaats daarvan sloot hij een verbond met extreemrechts. Hij benoemde een conservatieve politicus tot premier, die met 6% van de stemmen op de 4^de plaats eindigde; door Ben Norton, vertaald door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/12/macron-president-van-de-rijken-steelt-verkiezingen-die-hij-verloor/

9 16 Het wordt politiek vooral interessant om te kijken hoe Wopke Hoekstra zich als eurocommissaris ‘Klimaat en Schone Groei’ gaat verhouden tot de Spaanse Teresa Ribera, die hoogstwaarschijnlijk eurocommissaris ‘Klimaat- en digitale transitie’ wordt en daarmee een overkoepelende functie krijgt op het klimaatterrein. Zij is een Sociaal-Democraat en wordt een van de vicevoorzitters van de Europese Commissie, belangrijker dan Hoekstra. In kringen van de Christen-Democraten wordt gevreesd dat Ribera ‘een tweede Frans Timmermans’ wordt: een machtige eurocommissaris met – in hun ogen – misschien wat al te grote groene ambities. Door ook Christen-Democraat Hoekstra op het klimaatdossier te zetten kan hij tegenwicht bieden aan de Spaanse sociaaldemocraat, is het idee; door NOS Nieuws. Zo doen ze dat dus in de Europese Unie: beteugel de progressie, ook al is het al te laat om de afgesproken doelen te bereiken. https://nos.nl/artikel/2537366-eurocommissaris-hoekstra-krijgt-post-klimaat-en-schone-groei-in-nieuwe-commissie

9 16 Hoewel de Franse regering officieel het standpunt van de Verenigde Naties steunt dat pleit voor een referendum over zelfbeschikking van de Westelijke Sahara, heeft ze in de Veiligheidsraad altijd gestemd tegen de opname van een waarnemingsmissie voor mensenrechten in het stappenplan van MINURSO, de VN-missie voor het referendum in de Westelijke Sahara. Belangrijk om te weten is dat het ‘Polisario Front’, de onafhankelijkheids-organisatie van de Sahara, ermee heeft ingestemd om de optie van autonomie binnen het Marokkaanse nationale kader op te nemen als een van de vragen van het referendum. Alleen kon ze niet accepteren dat dit de enige vraag zou zijn en dat de kwestie van nationale onafhankelijkheid zou worden geschrapt. Het is dit ‘schrappen’, dat gesteund door de Franse regering in strijd is met het zelfbeschikkingsrecht van het Sahara-volk. Met dit nieuwe initiatief stemt de Franse regering naadloos af op de strategie van de Verenigde Staten van Amerika; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/franse-regering-steunt-marokkaanse-koloniale-ambities-in-westelijke-sahara/

9 20 In Europa stroomt jaarlijks meer dan € 400 miljard naar fossiele sectoren, terwijl er slechts € 40 miljard wordt geïnvesteerd in klimaatbeleid; door Extinction Rebellion. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/wees-geen-wegkijker-extinction-rebellion-eist-einde-aan-subsidies-voor-fossiele-brandstoffen/

Noord-Amerika; Cuba, VS

6 28 Meer dan 90% van alle Amerikanen zou een einde aan de oorlog in Oekraïne willen, omdat ze dit een zinloze oorlog vinden. Desondanks blijven de NAVO, in feite dus de Verenigde Staten van Amerika, elk vredesvoorstel weigeren, met de ‘vredestop’ in Zwitserland als moreel dieptepunt; door Ben Norton. Tweede onderwerp van https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/28/onderhandelen-met-rusland-of-wereldoorlog-is-de-keuze-terwijl-israel-vastloopt-in-compleet-internationaal-isolement/

6 28 Afgelopen nacht ‘debatteerden’ ze met elkaar bij CNN. De gedoodverfde leiders van de Democraten en de Republikeinen van het land, dat de heerschappij over heel de wereld afdwingt en waar mogelijk opeist. De eerste zou ik in een lekkere stoel willen zetten en een kopje thee aanbieden, hem gerust stellen dat ik zag dat hij zijn best gedaan heeft en een prestatie van formaat geleverd heeft voor zijn stadium van aftakeling. De ander dwingt daarentegen wel staatsmannen-respect af, maar in die zin dat we ons met elkaar moeten afvragen hoe hem te muilkorven. Later vandaag toonde Biden zich – via NOS Nieuws – tijdens een Democratische partijbijeenkomst scherper en strijdbaarder. Hij beperkte zich in het fragment, dat ik zag, tot de stelling ‘de juiste man te zijn, die weet wat hij weet, en waarheid plaatst tegenover de leugens van Trump’. Inhoudelijk verdedigde hij zijn nagenoeg even kwalijke Democratische beleid als dat van de Republikeinen niet. Bernie Sanders kwam niet voor in de lijstjes, die Joe Biden eventueel zou kunnen vervangen; door NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. Zou er een Amerikaanse democraat zijn met het gedachtengoed van Sanders, maar appetijtelijk genoeg om het tegen Donald Trump op te nemen?

https://nos.nl/collectie/13966/video/2526433-hakkelende-biden-oekraine-en-een-potje-golf-zo-ging-het-debat-tussen-biden-en-trump, https://nos.nl/artikel/2526481-democraten-twijfelen-nu-openlijk-aan-biden-wat-zijn-de-mogelijkheden, https://www.nu.nl/309477/video/trump-over-stamelende-biden-weet-echt-niet-wat-hij-net-zei.html, https://www.nu.nl/nujij/6318668/kans-lijkt-klein-dat-zwakke-biden-zorgen-over-leeftijd-nog-weg-kan-nemen.html, https://www.nu.nl/309487/video/paniek-bij-democraten-na-debat-biden-is-een-andere-kandidaat-mogelijk.html en https://nos.nl/collectie/13966/artikel/2526512-biden-twijfelt-niet-aan-zichzelf-na-debat-na-vallen-komt-opstaan

7 17 In 2016 was Donald Trump een absolute buitenstaander zonder ervaring in het besturen, zonder netwerk in Washington of binnen de Republikeinse Partij en zonder uitgewerkt plan. Zijn ambities werden ingetoomd door functionarissen en wetgevers van de centrumrechtse mainstream van zijn partij. Ondertussen heeft hij het partij-apparaat helemaal naar zijn wensen herschapen. Deze keer kan hij rekenen op een kern van ervaren en zeer trouwe aanhangers en heeft hij wel een [min of meer; GjH] uitgewerkt plan. Trump is een symptoom van een diepe maatschappelijke crisis. Angstwekkend veel Amerikanen zijn kennelijk zo radeloos, dat ze op zoek gaan naar een sterke leider, ook al kraamt die de grootste onzin uit en gaat die in tegen hun eigen persoonlijke belangen. Zo wil Trump ongestoord kunnen regeren en alle eventuele weerstand vanuit het staatsapparaat aan banden leggen. Met de 91 strafrechtelijke aanklachten tegen hem is Trump een voorbeeld van straffeloosheid. Zijn brutaal en provocerend taalgebruik stimuleert een cultus van geweld. Voormalig president Trump zegt dat hij bereid is zijn politieke vijanden te vervolgen als hij dit najaar wordt verkozen. Hij denkt daarbij aan mensen als Hillary Clinton, Joe Biden en diens familie, maar ook aan kritische journalisten. Het beleid van Biden kun je bezwaarlijk progressief noemen, maar als Trump herkozen wordt zal zijn beleid nog reactionairder zijn dan dat van zijn voorganger, onder meer op het vlak van klimaat, migratie, sociale zekerheid en vrouwenrechten. Met Biden deelt Trump de mening dat China de belangrijkste rivaal van de Verenigde Staten van Amerika is, waarvan de opkomst zoveel mogelijk gesaboteerd moet worden. Maar Trump wil het nòg harder spelen dan zijn politieke rivaal. Om de confrontatie met China ten volle aan te gaan is het nodig dat de VS minder actief wordt in Europa en in het Midden-Oosten, zodat het meer middelen kan vrijmaken voor Azië. Dat is de reden waarom de oorlog in Oekraïne van Trump zo snel mogelijk moet worden beëindigd en waarom Europa zelf maar voor zijn veiligheid moet zorgen. Trumps pas aangestelde running mate James David Vance is het daar helemaal mee eens.

       Tijdens zijn eerste ambtsperiode beëindigde Trump al de financiering aan VN-agentschappen, die Palestijnse vluchtelingen ondersteunen, erkende hij de Golan-hoogvlakte als Israëlisch territorium en Jeruzalem als onverdeelde hoofdstad van Israël. Wapenbeheersing dreigt onder Trump verder te worden uitgehold. Tijdens zijn eerste ambtstermijn trok Trump de VS al terug uit verschillende wapenbeheersingsverdragen [hetgeen behelsd dat Amerika haar atoomwapenareaal gaat moderniseren en uitbreiden, en dat atoomwapen-installaties op land ontwikkeld gaan worden; GjH].

       Een tweede termijn van Trump zal leiden tot een verzwakking van de NAVO of zelfs een terugtrekking van de VS uit de alliantie [hetgeen ik zou toejuichen; GjH]. Het zou ook wel eens het einde kunnen betekenen van het Westen als organiserende speler op het wereldtoneel [wat me – gezien de invulling van die rol tot nu toe – ook een goede ontwikkeling lijkt; GjH]. Echter, met Trump aan het roer komt een gewelddadige botsing tussen de 2 titanen een stuk dichterbij, en dat is allesbehalve een gunstige ontwikkeling. Wellicht laat Benjamin Netanyahu de oorlog voortduren tot Trump opnieuw in het Witte Huis zit. Dan valt de lichte druk weg die hij nu ondervindt van zijn belangrijkste geldschieter en wapenleverancier. Een Trump-regering zal het New Startverdrag, dat langeafstandsraketten beperkt en in 2026 afloopt, waarschijnlijk niet vernieuwen. Trump is van plan om handelsoorlogen op te voeren. Hij denkt daarbij aan een algemeen tarief van 10% op alle geïmporteerde goederen, dus ook voor goederen uit Europa. Voor alle Chinese goederen voorziet hij een tarief van 60%. Dit zal een handelsoorlog ontketenen tussen de 2 grootste economische machten en de spanning tussen beide landen verder opdrijven. Deze handelsoorlog zal ook andere landen meesleuren en kan een destabiliserend effect hebben op de wereldhandel. Voor de rijkste huishoudens heeft hij nieuwe belastingverlagingen tot $ 400.000 in petto. Die zullen gefinancierd worden door de tariefverhogingen op import en door andere maatregelen. Als gevolg daarvan zal een doorsnee Amerikaans gezin jaarlijks ongeveer $ 1.500 meer gaan betalen voor basisbehoeften zoals benzine en geïmporteerde goederen. En dat terwijl het rijkste land ter wereld één groot sociaal nu al een kerkhof is. Vaak moeten Amerikanen 2 tot 3 aanstellingen voor lief nemen om niet in de armoede terecht te komen. Zelf afkomstig uit de toplaag van de bevolking stelt Trump zich op als een strijder tegen het establishment en gaat hij tekeer tegen intellectuelen, de media, de politieke kaste en wetenschappers. Zijn stoer en vulgair taalgebruik sluit daar perfect bij aan.

       Dit fenomeen doet zich overigens helaas niet alleen in de VS voor. In grote delen van de wereld is extreemrechts in opmars. Het kapitalisme verkeert in een diepe crisis. Het is zeer de vraag of dit systeem nog te hervormen is en of we niet toe zijn aan een reset. Hopelijk trekken we tijdig voldoende lessen uit de geschiedenis; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/wat-als-trump-wint/

8 13 Fidel Castro is 98 jaar geworden. Hij leeft vandaag, omdat zijn symbool blijft bestaan als bewijs dat het mogelijk is om een revolutie te maken met, door en voor het gewone volk en om die revolutie vol te houden tegen de vervolging en vijandigheid van de grootste imperiale macht ter wereld in. Het is de plicht van Cubaanse revolutionairen om te debatteren, te discussiëren en te blijven creëren. Ongetwijfeld heeft Castro als mens en politicus fouten gemaakt, maar hij realiseerde ook grote successen, die belangrijk zijn voor het overleven van de Cubaanse revolutie: een massale alfabetiseringscampagne, het creëren van banen, de oprichting van een systeem voor de bescherming en verspreiding van cultuur voor het volk, gezondheids- en huisvestingsprogramma’s, een landhervormingswet, die de ruggengraat van het grootgrondbezit in het land brak en het land aan degenen die het bewerkten gaf, en tienduizenden studiebeurzen voor studenten op alle niveaus. Hij slaagde erin om de politieke autonomie en de specifieke eigenschappen van het Cubaanse proces te behouden in de jaren van nauwe betrekkingen met de USSR en het socialistische kamp. Na de ineenstorting in Oost-Europa wist hij het socialisme en zijn verworvenheden in Cuba opnieuw vorm te geven in een zeer complex scenario.

       Onder zijn leiding veranderde Cuba van een klein suiker producerend eiland in een natie, die het recht opeiste om het koloniale en neokoloniale imperialisme te bestrijden, aan de kaak te stellen en te veroordelen. Om de symbolische dimensie van Castro uit te hollen, nemen de spreekbuizen van de wereldmacht voortdurend hun toevlucht tot leugens en halve waarheden en wentelen zich in mogelijke fouten, in geruchten en in opportunistische getuigenissen, maar de figuur van Castro belichaamt de idealen van een natie van soevereiniteit en sociale rechtvaardigheid en drukt de mogelijkheid uit een meer rechtvaardige en solidaire natie op te bouwen, zelfs in de meest ongunstige omstandigheden. Castro is en blijft vooralsnog een belangrijke factor van eenheid voor de continuïteit van het Cubaanse proces; door José Ernesto Nováez Guerrero. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/13/fidel-98/

8 14 Niets van wat zich voltrok voor, tijdens en na de presidentsverkiezingen van Venezuela was toeval of kwam uit de lucht zetten. Alles was tot in de puntjes voorbereid. Het was een knap staaltje van electorale oorlogsvoering. Om te begrijpen wat er de afgelopen weken in Venezuela heeft afgespeeld moet je 2 dingen beseffen: 1. de presidentsverkiezingen vonden plaats in de ‘achtertuin’ van de Verenigde Staten van Amerika en 2. het land volgt een linkse koers. Alle landen in de regio, die de afgelopen 20 jaar zo’n linkse koers hebben gevaren, moesten rekening houden met pogingen tot destabilisatie en regimewissel, gaande van institutionele coups, lawfare, militaire coups tot pogingen tot kleurenrevoluties, onder andere het bevriezen van buitenlandse tegoeden en het onmogelijk maken van financiële transacties, diplomatiek isolement, zware economische sancties, een lock-out van de oliepatroons, militaire provocatie via ontwikkelingshulp, een moordaanslag op een president, 2 staatsgrepen, oppotten van essentiële goederen om schaarste te creëren en moorddadige straatblokkades (zie daarvoor 8 14 onder het kopje ‘Zuid-Amerika’).

       Elk van deze strategieën werd beraamd of gefinancierd vanuit de VS. De gebeurtenissen van de afgelopen weken in Venezuela naar aanleiding van de presidentsverkiezingen passen in dat beeld van de werkelijkheid en kunnen we omschrijven als electorale oorlogsvoering: 1. verwoestende economische sancties, die een hefboom zijn om de linkse regering tot toegevingen te dwingen, 2. verenig de oppositie onder impuls van de VS, 3. infiltreer in, en oefen druk uit op de nationale kiesraad, 4. de oppositie moet zelf met uitslagen komen, voordat de kiesraad de officiële uitslag bekend maakt, 5. doe een beroep op landen uit de regio, 6. wanneer er rellen losbreken, zet dan het leger onder druk, 7. voer een mediaoorlog tegen het Bolivariaans project en tegen Nicolás Maduro, 8. manipuleer exitpolls en peilingen, 9. destabiliseer het elektronisch stemmen en 10. presenteer je eigen frauduleuze resultaten als zijnde de stembusuitslag. Samen vormen deze tien mechanismen een krachtig draaiboek. Ze maken duidelijk dat de rechterzijde en Washington totaal niet geïnteresseerd is in democratie of eerlijke verkiezingen. Zij zijn enkel en alleen uit op een regimewissel opdat het land weer in de pas gaat lopen van de Venezolaanse oligarchie, de VS en het Westen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/venezuela-electorale-oorlogsvoering-volgens-het-boekje/

8 23 “Ik zal altijd opkomen voor Israëls recht om zichzelf te verdedigen en ik zal altijd Israëls vermogen om zichzelf te verdedigen verzekeren”, zei de Democratische presidentskandidaat Kamala Harris in wat volgens VRT-correspondent Björn Soenens ‘de speech van haar leven’ was. Harris presenteert zichzelf als de kandidaat die opkomt voor vooruitgang en vrijheid tegenover Donald Trump, die terug in de tijd zou willen gaan: voor het respecteren van vrije verkiezingen, voor de vrijheid van vereniging in vakbonden en voor de vrijheid van vrouwen om te beschikken over hun lichaam.

       In scherp contrast met de glamour en glitter, die Harris’ boodschap kracht moet bijzetten, staan echter de beelden van de realiteit die de wereld rondgaan, zoals de genocide in Gaza, c.q. heel Israël. Die genocide wordt namelijk mee mogelijk gemaakt door steun van de Verenigde Staten van Amerika, met Harris als vice-president. De Democratische presidentskandidaat probeert de gemoederen te bedaren door te stellen dat ze “hard werkt voor een wapenstilstand”, maar de VS blijft wel gewoon wapens leveren aan Israël. De hypocrisie komt des te duidelijker naar voren nu binnen en buiten de Democratische Conventie onder de slogan ‘Not another bomb’ een beweging groeit, die eist dat die wapenleveringen worden stopgezet. Bijzonder pijnlijk zijn de beelden van deelnemers aan de Democratische Conventie, die letterlijk hun oren sluiten wanneer activisten de namen van door Israël vermoorde Palestijnse kinderen voorlezen. Tegelijk worden pro-Palestijnse afgevaardigden, die de Conventie probeerden bij te wonen, geweerd. De genocide in Gaza brengt zo een zwakte van de Democratische campagne aan het licht: men wil zich profileren als vijand van extreemrechts, maar steunt de extreemrechtse regering in Israël en men spreekt over vrijheid, maar legt pro-Palestijnse stemmen het zwijgen op. Als het erop aankomt, weegt ook in de Democratische Partij de stem van rijke donoren zwaarder dan die van burgers. De hoop op echte verandering komt niet van Harris, maar van een groeiende beweging, die de Democratische Partij confronteert met de waarden, die ze pretendeert te verdedigen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/23/kamala-harris-spreekt-over-vrijheid-maar-legt-palestijnse-stemmen-het-zwijgen-op/

8 27 De reden waarom Caitlin Johnstone veel kritiek op de Amerikaanse Democraten heeft, kan worden uitgelegd aan de hand van het spreuk “Het enige wat nodig is voor de triomf van het kwaad is dat goede mensen niets doen.” De Democratische Partij verzekert zich er van om er – waar mogelijk – zeker van te zijn dat goede mensen niets zullen doen. Gaza is hiervan een voorbeeld: wanneer Instagram-progressievelingen als Alexandria Ocasio-Cortez de flagrante leugen verspreidt dat Kamala Harris ‘onvermoeibaar werkt aan een staakt-het-vuren in Gaza’ is het resultaat dat mensen, die Ocasio-Cortez vertrouwen, zullen stoppen met het aandringen op een einde van de genocide. Zij verslappen, want ze hebben van het congreslid te horen gekregen dat ze erop kunnen vertrouwen dat de huidige regering deze zaak regelt. Dus het enige wat ze hoeven te doen om Gaza te redden, is in november op de vice-president te stemmen.

       In plaats van een goede partij, die tegenover een kwaadaardige partij staat, heeft ’s werelds invloedrijkste en machtigste regering twee kwaadaardige partijen, die samenwerken om kwaadaardige agenda’s uit te voeren. Wat het rampzalig maakt, is dat het niet gewoon 2 openlijk kwaadaardige partijen zijn: het is één openlijk kwaadaardige partij en een andere partij, die doet alsof ze de goede mensen steunt in hun strijd tegen de kwaadaardige partij; door Caitlin Johnstone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/de-democratische-partij-bestaat-om-er-zeker-van-te-zijn-dat-goede-mensen-niets-doen/

8 27 Omdat ze de verkiezingsresultaten in Venezuela niet wensen te accepteren, heeft de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), geleid door de Verenigde Staten van Amerika, een resolutie aangenomen die het land in feite vraagt om zijn eigen verkiezingswetten te schenden. Veel landen met zogenaamd centrum-linkse of linkse regeringen hebben zich bij de VS aangesloten in voorstellen, die erop gericht zijn de democratische processen in Venezuela te ondermijnen. Op 16 augustus jl. stemde de OAS over een resolutie met betrekking tot de Venezolaanse presidentsverkiezingen om alle verkiezingsdetails zo snel mogelijk te publiceren, inclusief de stemverslagen op het niveau van de lokale stembureaus. Deze resolutie vraagt om in strijd te handelen met de Venezolaanse Organieke Wet op de Verkiezingsprocessen (Ley Orgánica de Procesos Electorales of LOPE) van Venezuela aangezien de wet niet voorziet in de publicatie van deze materialen. Dit zou een schending van het publiek recht zijn.

       In 1829 schreef Simón Bolívar al: “De Verenigde Staten lijken door de voorzienigheid voorbestemd te zijn om [Latijns] Amerika te teisteren met ellende in naam van vrijheid”. Deze ellende wordt momenteel geïllustreerd door de poging van de VS om Latijns-Amerikaanse landen te verstikken door middel van militaire staatsgrepen of sancties. In de afgelopen jaren stonden Bolivia, Cuba, Nicaragua en Venezuela in het epicentrum van deze ‘plaag’. Bovengenoemde OAS-resolutie maakt deel uit van die verstikking; door Vijay Prashad, vertaald door Bart Dewil. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/27/de-zwakte-van-progressieve-latijns-amerikaanse-regeringen-in-deze-barre-tijden/

8 25 & 28 Het werkelijke probleem is niet dat de Verenigde Staten van Amerika op het punt staan de ‘verkeerde’ president te verkiezen, maar dat het voortbestaan van het VS-imperium bedreigd wordt, wie er ook president wordt. Het probleem is honderden militaire bases over heel de wereld, de oorlogen, de unilaterale economische boycotmaatregelen, de sociale rampspoed in eigen land waarop deze verkiezingen geen enkele impact hebben en de wapenindustrie in Amerika. De essentie van de verkiezingen in de VS is een keuze tussen 2 kandidaten, maar je stemt voor geen enkel punt dat je verwezenlijkt zou willen zien. Daarop heeft de kiezer geen enkele invloed, door Caitlin Johnston. https://caitlinjohnstone.com.au/2024/08/25/the-problem-isnt-the-us-having-the-wrong-president-the-problem-is-the-us-empires-existence/ en https://www.caitlinjohnst.one/p/you-dont-get-to-vote-on-any-of-your

8 28 Rusland zou opnieuw proberen om de verkiezingen in de Verenigde Staten van Amerika te beïnvloeden. Opnieuw met meerdere honderdduizenden dollars (en opnieuw zonder bewijs). Er wordt inderdaad zware invloed uitgeoefend op de verkiezingen in de VS. De Israëllobby AIPAC heeft dit jaar tot nu toe bijvoorbeeld $ 100.000.000 besteed aan beïnvloeding van de parlementsverkiezingen. Hun succes bestond er uit dat pro-Palestijnse kandidaten in de voorverkiezingen werden overwonnen door pro-Israël kandidaten. Vreemd genoeg wordt dat niet als inmenging gezien…; door Jake Johnson. https://www.commondreams.org/news/aipac-100-million

9 02 Totdat de Amerikaanse politiek begint te praten over hoe ze de Verenigde Staten van Amerika kan herindustrialiseren, zijn alle beledigingen aan het adres van Beijing niets meer of minder dan economische zelfmoord. Amerikaanse topindustriëlen houden van de lage lonen in Bangladesh, Mexico, Myanmar, Vietnam en, jawel, China. Ze zijn niet van plan geld uit te geven voor nieuwe industrieën in de VS, waar de arbeiders een vakbond zouden kunnen oprichten of al een vakbond hebben en zo de rijkdom bedreigen waarop hun aristocratische privilege rust. Het is een toppunt van dwaasheid om wereldwijde bruggen te verbranden zonder ook maar een begin van een plan te hebben om industrieën van eigen bodem weer op gang te brengen.

       En er is geen plan, omdat zulke industrieën er niet komen, om de eenvoudige reden dat dit ‘onze’ oligarchen niet interesseert. Alle exportcontroles, ook wel ‘sancties’ genoemd, hebben de Chinese technologie-industrie van eigen Chinese bodem opgekrikt, Beijing en Moskou in een economische, militaire en politieke omhelzing gedreven en VS-industrieën, waaronder wapenproducenten, onzeker gemaakt door hun afhankelijkheid van wereldwijde toeleveringsketens. Het effect is dat sancties buitenlandse geldbeheerders ertoe bewegen om VS-banken – en de Amerikaanse dollar – te ontvluchten, wat uiteindelijk de Amerikaanse burgers en economie schaadt.

       Aangezien China over 60% van de wereldvoorraad zeldzame aardmineralen beschikt en de overige 40% zich op dubieuze locaties bevindt, baarde de halfgeleider-sancties van Joe Biden tegen China grote zorgen bij Amerikaanse techbedrijven, die vreesden dat er nog meer op komst was. En dat zou goed kunnen, want de Democraten en Republikeinen proberen de ander in sancties te overtreffen. De bazen van hardwarebedrijven Intel en Nvidia smeekten de Biden-regering om de sancties tegen China voor halfgeleiders te versoepelen, maar volgens Shaun Rein, oprichter van China Market Research Group, was het al te laat. Door deze sancties hebben Amerikaanse bedrijven al miljarden verloren. “Chinese halfgeleiderbedrijven zijn opgestaan. China zal de Amerikaanse politiek niet meer vertrouwen, dus zal het binnenlandse producten kopen. Biden schoot de VS in eigen voet”; door Eve Ottenberg, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/02/economische-oorlog-vs-tegen-china-een-dwaze-verloren-strijd/

9 05 Hoe onjuist wij op de hoogte gesteld worden over wat er in Venezuela gaande is; door Edith Flamand: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/05/de-standaard-en-venezuela-straf-staaltje-mediamanipulatie/

9 06 Amerikanen leven in een totalitaire staat, waar de meest belangrijke verkiezingen gemanipuleerd worden van boven naar beneden. Ondertussen krijgen ze nieuwsberichten te slikken over ‘Kwaadaardige dictators’ in andere landen, die verkiezingen manipuleren om aan de macht te blijven. Politici kunnen de status quo niet veranderen ten gunste van gewone mensen in plaats van hun oligarchische eigenaars, omdat het oligarchische imperium gebouwd is op de behoefte aan eindeloze armoede, oorlog en verdrukking. Je kunt nu eenmaal geen unipolair wereldimperium zijn zonder geweld te gebruiken (en te dreigen met geweld) om die wereldorde in stand te houden en wanneer zijn plutocratie niet garandeert dat enkele leiders veel meer rijkdom hebben dan de gewone burgers. Daarom zijn politici met een relatief progressief klinkend platform zelf een deel van deze fake decoy revolutie, tenzij ze een complete ontmanteling van deze oligarchie met zijn imperium eisen; door Caitlin Johnstone, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/06/trumpisme-en-anti-trumpisme-de-twee-janus-gezichten-van-hetzelfde-hoofd-dat-echte-democratie-tegenhoudt/

9 13 Wie zegt dat Donald Trump liegt, gaat voorbij aan het echte probleem, want haast iedereen liegt wel eens. Meestal liegen we om iets te verbergen, waar we ons voor schamen of waarvan we liever niet hebben dat andere mensen het weten. Wat we in zo’n situatie meestal doen, is zo dicht mogelijk bij de waarheid blijven om onze leugen toe te dekken. De leugens van Trump zijn fundamenteel anders, omdat hij het idee verwerpt dat hij redelijk zou moeten zijn; lees ‘geverifieerde waarden moet vertellen’. Hij dekt niets toe en er is geen enkele gêne wanneer hij verzinsels te berde brengt, laat staan schaamte. Waar een normaal mens of politicus kan liegen, zodat het meeste wat zij zeggen min of meer waar is, schept Trump een fictieve werkelijkheid, waarin de ene leugen wordt verantwoord met een volgende.

       Eén van de pijlers van de democratie is de ‘argumentatieve redelijkheid’. Dat is het idee dat politici zich moeten verantwoorden voor hun daden met redelijke argumenten. Bij Trump is alle schijn weg. Hij verwerpt de argumentatieve redelijkheid en het idee dat hij zich zou moeten verantwoorden. Kritiek op hem is niet mogelijk; je bent voor hem of je bent een verrader; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/13/wie-zegt-dat-trump-liegt-gaat-voorbij-aan-het-echte-probleem/

West Azië (Midden Oosten), Israël/Palestina

6 21 “Dat de Israëlische regering tot nu toe weigert een plan te maken voor na de oorlog is een aanwijzing voor etnische zuivering”, zegt politicoloog John Mearsheimer; door Ismay van der Klei.         https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/21/john-mearsheimer-israel-in-grote-problemen/

6 21 Gedurende 9 maanden van het Israëlisch genocidaire militaire geweld tegen de Palestijnse bevolking van Gaza, nemen de bewijzen toe dat de politiek-militaire leiding van het land op weg is naar een nederlaag. Niet alleen in Gaza, maar ook in zijn oorlog tegen andere buurlanden. Die nederlaag is niet zozeer militair, maar voornamelijk politiek. Israël loopt vast in een situatie van compleet internationaal isolement; door Helena Cobban. Is dit wensdenken? https://globalities.org/2024/06/israels-path-to-defeat-the-implications/

6 25 Vandaag is de 261^ste dag van de genocide in Gaza, uitgevoerd door de koloniale apartheidsentiteit ‘Israël’. Meer dan 40.000 doden. Schattingen van Save the Children vandaag geven aan dat er 20.000 kinderen vermist zijn. 100.000 Gewonden en miljoenen daklozen, die moeten vechten tegen de ontberingen van het weer. Woorden schieten tekort om het menselijke leed te beschrijven, dat het Palestijnse volk wordt aangedaan. Haar lot is niet nieuw. Al 76 jaar duurt de Nakba voort. Miljoenen Palestijnen zijn uit hun thuisland verdreven en hen wordt verteld dat dit een vorm van gerechtigheid is.

       Vooral om deze redenen roepen Palestijnse academici en kunstenaars in België op tot een academische en culturele boycot van Israël. Die stap wordt noodzakelijk geacht om aan te tonen dat medeplichtigheid aan de ontkenning van internationaal erkende mensenrechten van Palestijnen niet getolereerd wordt. Onverschilligheid is geen optie meer, en het was nooit een optie. Ethisch en moreel handelen zou betekenen dat we allemaal winnen; door Samier Khaled. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/25/800-betogers-blijven-voor-academische-boycot-in-leuven-moreel-handelen-betekent-dat-we-allemaal-winnen/

6 27 Over de ellende, die Palestijnse gevangenen in Israël ondergaan, honger in Gaza, oorlogsmisdaden tegen Palestijnen en over vermiste Palestijnse kinderen; door Youna Mulock Houwer: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/27/gaza-kort-21-000-kinderen-vermist-escalatie-hezbollah-en-israel/

6 28 Duitsland veroordeelt de legalisering van nog eens 5 Israëlische ‘buitenposten’ op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Buitenposten zijn ook voor de Israëlische wet illegale uitbreidingen van Israëlische nederzettingen. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van een ernstige schending van het volkenrecht, die de inspanning om tot een tweestatenoplossing te komen ondergraaft; door NOS Nieuws. En wat wanneer die eis door de Israëlische regering naast zich neergelegd wordt? https://nos.nl/liveblog/2525904-duitsland-veroordeelt-israel-voor-legalisering-buitenposten

7 04 Een onderzoek van de Israël Defense Forces (IDF), het leger van Israël, dat deze zomer gepubliceerd zou worden, concludeert dat Israëlische soldaten op 7 oktober veel van hun eigen mensen vermoord hebben: “veel slachtoffers vielen door onze troepen die op onze mensen vuurden.” Israël wordt ervan beschuldigd haar soldaten te bevelen om gijzelaars te doden, liever dan Hamas toe te staan deze in onderhandelingen te gebruiken, een beleid dat bekend is als de ‘Hannibal Richtlijn’. De conclusies van het aanstaande verslag zullen neerkomen op een officiële erkenning dat minstens tientallen Israëli’s gedood werden door IDF-soldaten, en niet door Hamas; door Kyle Anzalone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/04/onderzoek-door-israelisch-leger-veel-slachtoffers-door-eigen-troepen-op-7-oktober-2023/

7 17 Voor wie geïnteresseerd is en via onze nieuwsmedia helaas niets te weten komt over de nieuwe bloedbaden die het Israëlische leger in Gaza heeft aangericht, is hier het Israëlisch ‘onderzoek’ naar haar eigen oorlogsmisdaden, en over de nieuwe tactiek van het verzet; door Youna Mulock Houwer: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/17/gaza-kort-aanvallen-op-ontheemde-mensen-nieuwe-tactiek-van-verzet/

7 18 Sinds het begin van de militaire aanval op Gaza op 7 oktober 2023 vernietigden Israëlische militaire aanvallen elke 3 dagen 5 locaties van de sanitaire- en waterinfrastructuur in Gaza. Sinds 26 mei 2024 is de waterproductie in Gaza met 84% gedaald als gevolg van invoerbeperkingen voor brandstof, elektriciteit en reserveonderdelen voor sanitaire en watervoorzieningen en de vernietiging van de waterinfrastructuur in Gaza. De externe leveringen van het Israëlische nationale waterbedrijf Mekorot aan Gaza daalden met 78%. Israël heeft 70% van alle rioolpompen en 100% van alle afvalwaterzuiveringsinstallaties vernietigd, evenals de belangrijkste laboratoria voor het testen van de waterkwaliteit in Gaza. Ook heeft Israël de levering van water-testapparatuur door Oxfam naar Gaza ingeperkt. Gaza Stad is bijna al haar waterproductie-capaciteit verloren: 88% van de waterputten en 100% van de ontziltingsinstallaties zijn beschadigd of vernietigd. Kortom, het beschikbare water in Gaza is sinds oktober jl. met 94% afgenomen; door Oxfam Novib. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/18/israel-gebruikt-watergebrek-als-oorlogswapen-in-gaza/

7 19 De Israëlische nederzettingen in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever zijn in strijd met het internationaal recht. Israël wordt in die gebieden schuldig bevonden aan systematische discriminatie van Palestijnen. Israël zou schadevergoedingen moeten betalen en zich zo snel mogelijk moeten terugtrekken; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2528942#UPDATE-container-79150824

7 23 Naast de verschrikkingen van alle Israëlische militaire geweld en de volledige ineenstorting van de publieke dienstverlening krijgen de inwoners van Gaza nu ook nog op 6 verschillende locaties te maken met het bijzonder besmettelijke poliovirus, dat kinderverlamming veroorzaakt. De decimering van het gezondheidssysteem, het gebrek aan veiligheid en de voortdurende volksverhuizingen zijn – naast de ellendige sanitaire voorzieningen, de slechte waterkwaliteit en het tekort aan medische voorraden – een perfecte omgeving om bestrijdbare ziektes te verspreiden. Polio is daar een van; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/23/gaza-poliovirus-aangetroffen-in-rioolwater/

7 24 De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties diende in 2022 een verzoek in bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) om de “langdurige bezetting, kolonisatie en annexatie” door Israël van de Palestijnse gebieden te beoordelen. Op vrijdag 19 juli jl. deed het hof uitspraak: het Israëlische handelen in de Palestijnse Gebieden is in strijd met het internationaal recht. Daarnaast heeft het Israëlische nederzettingenbeleid de regels rond gedwongen verplaatsing van mensen in bezet gebied geschonden. Het hof in Den Haag stelt dat de Israëlische aanwezigheid in de Palestijnse Gebieden beëindigd moet worden en dat Israël direct moet stoppen met het bouwen van nieuwe nederzettingen. Bovendien beoordeelt het ICJ dat andere landen de verplichting hebben om de Israëlische bezetting van de Palestijnse Gebieden niet als rechtmatig te beschouwen. Het hof bevestigt hiermee wat veel mensenrechtenorganisaties al veel langer laten weten; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/07/24/oxfam-en-actiegroepen-over-icj-uitspraak-israelische-nederzettingen-het-is-nu-tijd-voor-actie/

8 02 Met aanvallen op Libanees en Iraans grondgebied mag Israël een reactie vanuit die landen verwachten. Het lijkt er op dat Israël beide buurlanden provoceert in een poging de oorlog uit te breiden. De focus van de internationale media kan dan bepaald worden op een oorlog van ‘het democratische Westen’ tegen ‘extremistische islamisten’ en ‘de as van het kwaad’, in plaats van op de genocide in Gaza [en in de rest van Israël; GjH]; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/02/stuurt-israel-aan-op-uitbreiding-van-de-oorlog/

8 02 Het is een belangrijk gegeven dat Israël geen enkele indicatie heeft gegeven dat het van plan is om zijn genocidale aanval op de Gazastrook te beëindigen of hierover serieus te gaan onderhandelen. Even belangrijk is dat er absoluut geen indicatie is dat de onvoorwaardelijke steun, die de Verenigde Staten van Amerika hun Israëlische vazal gedurende 300 dagen hebben verleend, de komende 300 dagen niet zal worden voortgezet. Ten 3^de hebben belangrijke leden van de Israëlische regeringscoalitie bedreigingen geuit aan Benjamin Netanyahu dat als de massamoorden om welke reden dan ook stoppen, ze de Israëlische regering ten val zullen brengen en zullen vluchten. Ten 4^de gelooft ‘Israël’ dat zijn recente acties de voorwaarden hebben gecreëerd voor wat een unieke kans kan zijn om de VS in een directe confrontatie te lokken met vijanden, die het alleen niet kan verslaan. Dat gaat met name over Iran, maar ook over Hezbollah. De VS heeft aan Israël laten weten dat ze het land zullen verdedigen als het wordt aangevallen, maar niet zullen deelnemen aan een oorlog die door Israël wordt geïnitieerd [zoals het ook haar steun zou intrekken wanneer Israël Rafah zou aanvallen, maar dat niet deed nadat het Israëlische leger Rafah aanviel; GjH]. In een presidentieel verkiezingsjaar is het onwenselijk om gezien te worden als iemand die Israël in de steek laat, ook al zou de VS een directe betrokkenheid bij een oorlog in het Midden-Oosten tijdens een verkiezingscampagne willen vermijden. Dat zou niet goed vallen bij de rijken (lees: ‘de plutocraten’), die in het politieke systeem van de VS meer invloed hebben dan kiezers. Momenteel beschouwt de VS de recente moorden op Hezbollah-militaire commandant Fuad Shukr in Beiroet en Hamasleider Ismail Haniyya in Teheran door Israël niet als een gerechtvaardide reden voor Hezbollah of Iran om daarop te reageren; elke Libanese of Iraanse vergelding zal als onrechtmatig beschouwd worden.

       Ongeacht wat Washington achter de schermen doet in de communicatie met Israël en, indirect, met Hezbollah en de Iraniërs, zal het officiële en openbare beleid onvoorwaardelijke steun voor alle Israëlische agressie blijven; door Mouin Rabbani. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/02/zet-israel-het-midden-oosten-in-brand/

8 08 Fysieke verwondingen, mentale trauma’s en beperkte toegang tot medische zorg zijn dagelijkse realiteit voor veel Palestijnen, die op de Westelijke Jordaanoever in en rond Hebron wonen. Israëlische troepen leggen strenge beperkingen op aan de bevolking en er is regelmatig sprake van geweld tegen Palestijnen. Dit veroorzaakt immens en onnodig lijden. Een van de meest beperkte gebieden binnen de Westelijke Jordaanoever, bekend als ‘H2’, wordt gereguleerd door 21 permanente Israëlische controleposten. De Israëlische troepen belemmeren de toegang van zorgmedewerkers tot het gebied en reguleren ook de bewegingsvrijheid van Palestijnse inwoners; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/08/palestijnen-op-westelijke-jordaanoever-steeds-meer-uitgesloten-van-medische-zorg/

8 12 Decennialang is er tegen ons gelogen over de oprichting van Israël, schrijft Jonathan Cook. Toen hij meer dan een kwart eeuw geleden de Israëlische geschiedenis begon te bestuderen, kwamen mensen die beweerden experts te zijn met tal van excuses om uit te leggen waarom de Israëli’s niet verantwoordelijk moeten worden gehouden voor de etnische zuivering in 1948 van ongeveer 750.000 Palestijnen uit hun huizen, wat de Palestijnen hun Nakba (de Catastrofe) noemen. Hem werd verteld dat de meeste Israëli’s er niet bij betrokken waren en niets wisten van de oorlogsmisdaden, die tegen de Palestijnen werden begaan tijdens de oprichting van Israël. Hem werd verteld dat de Israëli’s, die wel deelnamen aan deze oorlogsmisdaden zoals ‘Operatie Bezem’ om Palestijnen uit hun thuisland te verdrijven, dat alleen deden omdat ze in de onmiddellijke nasleep van de Holocaust getraumatiseerd waren door hun ervaringen in Europa. Wilde het Joodse volk overleven, dan had ze geen andere keuze dan de Palestijnen massaal te verdrijven. Anderen vertelden hem dat er helemaal geen etnische zuiveringen hadden plaatsgevonden. De Palestijnen zouden gewoon gevlucht zijn bij het eerste teken van conflict, omdat ze geen echte historische band met hun land hadden. Of hij kreeg te horen dat de ontheemding van de Palestijnen een ongelukkig gevolg was van een gewelddadige oorlog, waarin de Israëlische leiders het beste met de Palestijnen voor hadden. De Palestijnen waren niet vertrokken vanwege Israëlisch geweld, maar omdat ze daartoe opdracht hadden gekregen van Arabische leiders in de regio. Sterker nog, zo ging het verhaal, Israël had veel van de 750.000 vluchtelingen gesmeekt om daarna terug naar huis te keren, maar die terugkeer werd door diezelfde Arabische leiders hardnekkig tegengewerkt.

       Echter, elke Israëli weet precies wat er aan de hand is in Gaza. Op een kleine minderheid na keuren de meeste Israëli’s de wreedheden goed, waarmee vele tienduizenden Palestijnen, waaronder kinderen, worden gedood. Eenderde van hen vindt zelfs dat Israël nòg verder moet gaan in zijn barbaarsheid. Vandaag (8 augustus 2024) worden op Israëlische tv-programma’s (Israëls’ Channel 12) debatten gehouden over hoeveel pijn soldaten precies mogen doen door hun Palestijnse gevangenen te verkrachten. De mensen van Gaza vluchten van het ene deel van de kooi, die Israël voor hen heeft gecreëerd, naar een ander deel omdat ze allemaal – mannen, kinderen en vrouwen – doodsbang zijn te worden afgeslacht door een Israëlisch leger, dat op zijn minst onverschillig staat tegenover hun lijden en hun lot. Er kan vandaag geen enkel serieus argument meer worden aangevoerd dat Israël ook maar één van zijn misdaden in Gaza met spijt uitvoert.

       Israël staat terecht voor genocide bij het hoogste gerechtshof ter wereld, juist omdat de rechters daar vermoeden dat het de slechtst mogelijke bedoelingen heeft met het Palestijnse volk. Wanneer ¾ eeuw na de Holocaust existentiële angsten van Israëlische Joden nog steeds etnische zuivering van Palestijnen, moord en verkrachting vereisen, dan moeten we dat trauma als het probleem behandelen en tegelijk weigeren er nog langer aan toe te geven. Wat vandaag zo duidelijk ‘waar’ is, was bij de geboorte van Israël ook al waar. Dit land is in zonde geboren en het leeft nog steeds in zonde; door Jonathan Cook, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/12/sinds-1948-is-er-niets-veranderd-behalve-dat-de-israelische-excuses-niet-meer-werken/

8 15 De moord op Hamas-vredesonderhandelaar Ismail Haniyeh past in de traditie van Israël om gematigde Palestijnse stemmen te elimineren. Dan kan het aanwenden dat er aan de andere zijde niemand is om mee te onderhandelen. Israël verkiest immers radicale Palestijnse leiders als excuus voor de repressie van heel de Palestijnse bevolking. Daar gaat deze moord over: de strijd tegen de Palestijnse bevolking oneindig lang voortzetten.

       Internationale rechtbanken doen er niet toe. Ze werden ooit opgericht om een herhaling van de Holocaust (in de Tweede Wereldoorlog door de Nazi’s) te voorkomen, maar ze slagen er niet in de genocide in Israël te stoppen. Daarin zijn ze mislukt, omdat de Westerse staten, die de protocollen van deze rechtbanken hebben vastgelegd, diezelfde protocollen hebben opgegeven. Duitsland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten van Amerika en anderen bewapenen Israël. Deze landen verlenen morele en politieke steun aan de slachtpartijen tegen de Palestijnen. De ineenstorting van de internationale orde, die hier uit voortvloeit, is hun verantwoordelijkheid. De VS sturen nu een gevechtseskader, een groep vliegdekschepen en bijkomende oorlogsschepen naar het Midden-Oosten, omdat de regio zich opmaakt voor een Iraanse vergeldingsactie. Het beleid van de VS-regering druist regelrecht in tegen de publieke opinie in eigen land, die zich uitspreekt tegen de aanpak van het conflict door Joe Biden en Benjamin Netanyahu. De VS-burgers willen niet meegesleept worden in een nieuwe oorlog in West-Azië – een oorlog die hun president bewust of onbewust promoot; door Richard Silverstein, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/15/doelstelling-moord-op-leider-hamas-is-provocatie-van-een-oorlog-zonder-einde/

8 20 Israël probeert al jaren op allerlei manieren het land af te schermen van aansprakelijkheid door hun invloed in het Westen te gebruiken om georganiseerde oppositie tegen Israël te verbieden. De belangrijkste inspanning hiervan is de campagne van Israël tegen de BDS-oproep tot boycot, desinvestering en sancties voor zijn grove schendingen van het internationaal recht en de mensenrechten in het bijzonder. Als gevolg hiervan zijn er nu talloze beleidsmaatregelen en wetten van kracht in de Verenigde Staten van Amerika en in andere Westerse landen, die ter verdediging van Israëlische straffeloosheid internationaal gegarandeerde mensenrechten en fundamentele grondwettelijke principes met voeten treden. Een advies, dat gisteren is uitgebracht door het Internationaal Gerechtshof (ICJ), zou daar verandering in kunnen brengen.

       In deze historische uitspraak stelt het ICJ vast dat de bezetting van Gaza, Oost-Jeruzalem en van de Westelijke Jordaanoever door Israël volstrekt onwettig is en dat Israël apartheid en rassenscheiding toepast. Alle landen zijn daarom verplicht te helpen hier een eind aan te maken, onder andere door alle economische, handels- en investeringsrelaties met Israël in de bezette Palestijnse gebieden te verbreken; letterlijk: “Alle staten zijn verplicht de situatie, die het gevolg is van de onwettige aanwezigheid van de staat Israël in de bezette Palestijnse gebieden, niet als wettig te erkennen en geen hulp of bijstand te verlenen bij de handhaving van de situatie die is ontstaan door de voortdurende aanwezigheid van de staat Israël in de bezette Palestijnse gebieden”. Deze uitspraak van het Gerechtshof over de vereisten van het internationaal recht maakt duidelijk dat BDS-voorstanders niet alleen moreel hoog staan, maar voor hun acties ook een stevige juridische basis hebben in het internationaal recht; door Craig Mokhiber, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/20/internationaal-gerechtshof-boycot-israel-is-niet-zomaar-een-recht-maar-ook-een-plicht/

8 21 Het idee dat het militaire geweld in Gaza in wezen wordt gevoerd en in stand gehouden door en voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, heeft lang de politieke analyses over dit onderwerp gedomineerd. Dit idee is meestal gebaseerd op de publieke opinie in Israël. De meeste Israëlische peilingen suggereren immers dat een overweldigende meerderheid van de Israëli’s gelooft dat de beslissingen van Netanyahu worden ingegeven door familiale, persoonlijke en politieke belangen.

       Deze conclusie is echter te gemakkelijk en niet helemaal accuraat. Ze gaat ten onrechte uit van de veronderstelling dat de Israëlische bevolking zich tegen Netanyahu’s oorlog in Gaza zou verzetten, terwijl ze in werkelijkheid tot nu toe tamelijk positief hebben gereageerd op alle tactieken, die door het Israëlische leger werden ingezet; door Ramzy Baroud, vertaald door Yaïr da Paixão. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/21/zionisme-op-de-rand-van-de-afgrond-de-gaza-oorlog-voorbij-netanyahu/

8 26 In een Open Brief via de Israëlische krant Haaretz slaat de chef van Shin Bet Ronen Bar een alarmkreet. De aanhef van zijn brief aan de Israëlische regering begint zo: “Ik schrijf u deze brief terwijl ik lijd, in grote angst leef, als een Jood, als een Israëli, en als een lid van de veiligheidsdiensten”. Bar stelt dat terreurgroepen van kolonisten als kool groeien en hun aanslagen tegen Palestijnse boeren en dorpen op de Westelijke Jordaanoever zich vermenigvuldigen. Aanslagen, brandstichtingen, moorden, uitdrijvingen, vernietiging van akkers en huizen: de misdaden gaan crescendo. Israëlische ministers moedigen deze terreur aan en overheidsdiensten ondersteunen ze. Kolonisten worden voorzien van aanvalswapens en kogelvrije vesten. Voor aanslagen knijpen leger en politie een oogje dicht, of zorgen zelfs voor ‘heimelijke steun’. Bij (de zeldzame) administratieve aanhoudingen worden Israëlische terroristen in de watten gelegd en bij hun vrijlating worden ze bedankt met financiële steun en lof. De schade voor de Joodse staat is volgens Bar ‘onbeschrijflijk’. “Een afglijden naar een sfeer van bestuurloosheid, zelfs bij onze beste bondgenoten (…), een globaal verlies aan legitimatie, en bovenal ‘een gigantische smet op het judaïsme en op ons allen.’”; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/26/shin-bet-in-israel-vervelt-zionisme-tot-fascisme/

8 28 Na een evacuatiebevel van de Israëlische strijdkrachten en een explosie vlakbij het Al Aqsa-ziekenhuis in Gaza, zijn bijna 650 patiënten het ziekenhuis ontvlucht. Artsen Zonder Grenzen (AZG) heeft een veldhospitaal geopend en is daar ondanks een ernstig gebrek aan voorraden begonnen met de opvang van de eerste patiënten. ‘Dit is geen oplossing, maar een laatste redmiddel als antwoord op Israëls ontmanteling van het gezondheids-zorgsysteem’, aldus AZG, dat oproept om de laatste overgebleven ziekenhuizen in Gaza te beschermen; door Artsen Zonder Grenzen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/28/gaza-artsen-zonder-grenzen-opent-een-veldhospitaal-in-deir-al-balah/

9 04 Er zijn bedenkingen mogelijk bij de algemene staking van de Israëlische vakbond Histadrut tegen de regering van Netanyahu. Dit is niet zomaar een ‘vakbond’, maar een essentiële actor in de stichting en instandhouding van het zionistisch kolonialisme in Palestina; door Lucas Catherine. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/04/vakbond-histadrut-was-essentiele-actor-in-de-kolonisatie-van-palestina/

9 16 Een van de vele verontrustende onthullingen, die aan het licht is gekomen sinds de huidige fase van genocide in Palestina of – zo u wilt Israël – bijna een jaar geleden begon, is de mate waarin Amerikaanse en andere Westerse politici bereid zijn zich te houden aan een script dat wordt aangeleverd door Israël. Na elke door Israël gepleegde misdaad tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaad in zijn huidige genocidale rooftocht, is het meest voorkomende refrein van Westerse regeringsfunctionarissen en van de Westerse massamedia dat “Israël het recht heeft om zichzelf te verdedigen”.

       Het Handvest van de Verenigde Naties, een verdrag dat bindend is voor alle lidstaten, deelt belangrijke rechten en verantwoordelijkheden aan staten toe. Hiertoe behoren de plicht om af te zien van het gebruik van geweld tegen andere staten wanneer dit niet is toegestaan door de VN-Veiligheidsraad, de plicht om mensenrechten te respecteren en de plicht om het zelfbeschikkingsrecht van volkeren te respecteren. In de 76 jaar van zijn bestaan heeft Israël deze principes doorlopend geschonden. Een tijdelijke uitzondering op het verbod van het gebruik van geweld is vastgelegd in Artikel 51 van het VN-Handvest voor zelfverdediging bij aanvallen van buitenaf. Maar een dergelijk recht bestaat niet als de dreiging uitgaat van binnen het grondgebied, dat door de staat wordt gecontroleerd. Het kan dus geen aanspraak maken op ‘zelfverdediging’ om oorlog te voeren tegen de gebieden die het bezet houdt. In feite is het daarentegen juist volgens het internationaal recht haar belangrijkste verplichting om de bezette bevolking te beschermen. Daarbij kan een bezettende macht essentiële taken van rechtshandhaving uitvoeren. Echter, gezien het feit dat het Internationaal Gerechtshof heeft geoordeeld dat Israëls bezetting van de gebieden volledig onwettig is, zouden zelfs deze functies waarschijnlijk onwettig zijn, behalve als ze strikt noodzakelijk zijn om de bezette bevolking te beschermen, dit alles binnen een korte tijdslijn van terugtrekking. Wettelijk gezien is elke Israëlische drone, elke raket, elk straalvliegtuig, elke Israëlische voet op bezette grond of aanwezigheid in het Palestijnse luchtruim, en zelfs een enkele ongeautoriseerde Israëlische fiets op een Palestijnse weg, een schending van het internationaal recht.

       Hier is het internationaal recht een eenvoudige weerspiegeling van het gezond verstand en van de universele moraal. Een crimineel kan niet iemands huis overnemen, er intrekken, de inhoud plunderen, de bewoners brutaliseren en opsluiten, en dan zelfverdediging inroepen wanneer ze de wettige huiseigenaren, die terugvechten, vermoorden. Israël kan ook geen naburige staat aanvallen en dan ‘zelfverdediging’ claimen als die staat terugslaat. Een dergelijke bewering accepteren zou het internationaal recht op zijn kop zetten.

       De tweede leugen in deze herhaalde beweringen is de suggestie dat een claim op zelfverdediging Israëls talloze misdaden rechtvaardigt. Het internationaal recht staat niet toe dat een beroep op zelfverdediging misdaden tegen de menselijkheid en genocide rechtvaardigt. Evenmin kan het op magische wijze de internationale humanitaire rechtsregels van onderscheid, proportionaliteit en voorzorg of de beschermde status van ziekenhuizen en andere vitale civiele installaties omzeilen. Zelfs de aanwezigheid van mensen, die banden hebben met gewapende verzetsgroepen, verandert een civiele locatie of beschermde structuur niet in een legitiem militair doelwit. Een claim van zelfverdediging rechtvaardigt ook geen belegering van burgerbevolkingen, blokkering van humanitaire hulp, buitengerechtelijke executies, collectieve bestraffing, kinderen als doelwit, marteling, moord op hulpverleners, journalisten, medisch personeel en VN-functionarissen en dit zijn allemaal misdaden, die Israël tijdens de huidige fase van zijn genocide in Palestina begaat.

       Elke reactie van een burger, militair of politicus op een Israëlische misdaad die begint met het zinnetje: “Israël heeft het recht zichzelf te verdedigen”, is een rechtvaardiging van het onverdedigbare èn een schaamteloze leugen. Dat zou ook als zodanig moeten worden benoemd. Bovendien, wat je deze stemmen nooit zult horen zeggen is dat Palestina wèl het recht heeft om zichzelf te verdedigen, en dat dit onder internationaal recht is vastgelegd. Geworteld in het VN-Handvest en in internationale humanitaire en mensenrechtenwetgeving, en bevestigd door een reeks VN-resoluties, hebben Palestijnse verzetsgroepen echter wel degelijk een wettelijk recht op gewapend verzet om het Palestijnse volk te bevrijden van apartheid, buitenlandse bezetting en koloniale overheersing door Israël; door Craig Mokhiber, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/16/niet-israel-maar-de-palestijnen-hebben-het-recht-zichzelf-te-verdedigen/

9 20 Zou het zionistische project in Palestina – het idee om een Joodse staat op te leggen aan een Arabisch moslimland in het Midden-Oosten – meer dan 120 jaar na zijn oprichting op instorten staan? Historisch gezien kan een groot aantal factoren ertoe leiden dat deze staat het niet redt, legt de bekende Joodse historicus Ilan Pappé uit: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/ilan-pappe-het-einde-van-het-zionistisch-project/

9 20 Israël is goede maatjes met antisemitisch en fascistisch extreemrechts in Europa. Ze delen dan ook dezelfde doelstellingen. Echter, principieel Joods-Israelisch verzet tegen de bezetting, de kolonisatie en de apartheid bestaat wel degelijk; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/09/20/joods-israelisch-verzet-tegen-bezetting-israel-en-europees-extreemrechts-bevolking-versus-vs-machthebbers/

Zuid-Amerika

7 19 In veel Latijns-Amerikaanse landen is de perceptie van Palestina heel anders dan in het Westen. Veel latino’s leggen een verband met hun eigen koloniale verleden en de daarbij horende onderdrukking en verdrijving. Ze voelen empathie en verwantschap voor de Palestijnen en wat hen overkomt. Berichtgeving over de Palestijnse zaak haalde in landen als Brazilië, Chili, Colombia en Cuba regelmatiger het nieuws, ook vòòr de Hamas-aanval op 7 oktober jl., terwijl de berichtgeving in het Westen steeds wegëbt. Veel mensen in Zuid-Amerika kijken met ongeloof naar de onvoorwaardelijke steun van het Westen aan Israël, ondanks alle aanvallen in Gaza en de vele Palestijnse burgerdoden die daarbij vallen.

       In tegenstelling tot het Westen spreken landen als Brazilië en Colombia al maanden van een ‘genocide tegen het Palestijnse volk’. Met uitzondering van Panama erkennen alle Latijns-Amerikaanse landen de staat Palestina. In de Europese Unie wordt die staat slechts door 11 van de 27 lidstaten erkend. Voor veel landen is de oorlog in Gaza aanleiding om de banden met Israël te verbreken. Zo riepen Belize, Chili en Honduras hun ambassadeur al in november terug. Bolivia en Colombia gingen een stap verder door alle relaties met Israël te verbreken. Cuba en Venezuela onderhielden al eerder geen diplomatieke betrekkingen met Israël.

       Hoewel de Verenigde Staten van Amerika een belangrijke handelspartner is, spelen anti-Amerikaanse sentimenten bij leiders in landen als Brazilië, Colombia en Mexico, met een politiek linkse signatuur, een grote rol. De VS is al decennia de belangrijkste bondgenoot van Israël. En de Latijns-Amerikanen zijn niet vergeten hoe de VS na de dekolonisatie eeuwenlang heeft geprobeerd om hun continent onder controle te houden. In de ogen van veel – met name linkse – Latijns-Amerikanen is de behandeling van de Palestijnen ‘een-op-een’ te vergelijken met hun eigen geschiedenis. Er heerst een breed anti-imperialistisch gevoel, dat zich uit in solidariteit met Palestijnen. Ook de Arabische wortels van een deel van de bevolking van Latijns-Amerika zou een belangrijke rol spelen bij de anti-Amerikaanse en anti-Israëlische sentimenten; door Nina Jurna en Christiaan Bruil. https://nos.nl/artikel/2529544-waarom-latijns-amerika-zich-achter-de-palestijnen-schaart

8 14 Hier is een lijstje van coups en destabilisatie-strategiën onder supervisie van de Verenigde Staten van Amerika tegen linkse regeringen in Latijns-Amerika gedurende de afgelopen 20 jaar: Argentinië (2022): lawfare tegen vicepresident Cristina Kirchner, waardoor ze niet kon deelnemen aan de presidentsverkiezingen van 2023. Bolivia (2019): coup waardoor president Evo Morales het land moest verlaten. Brazilië (2016): lawfare tegen voormalig president Luiz Inácio da Silva (Lula) en zittend president Dilma Rousseff. Lula werd in de gevangenis gegooid en Rousseff werd afgezet. Colombia (2023-4): president Gustavo Petro werd beschuldigd van illegale financiering van zijn kiescampagne. Cuba (2021): digitale campagne met de bedoeling om rellen uit te lokken in het land. Ecuador (2010): poging tot coup om president Rafael Correa af te zetten. In 2020 werd hij beschuldigd van omkoping, waardoor hij politiek werd uitgeschakeld. Honduras (2009): na een militaire staatsgreep werd president Manuel Zelaya het land uitgezet. Mexico (2018): digitale campagne om te voorkomen dat de linkse Andrés Manuel López Obrador tot president zou verkozen worden. Nicaragua (2018): grote protesten breken uit na de beslissing van president Daniel Ortega om de pensioenen te verlagen en de bijdragen aan de sociale zekerheid te verhogen. Paraguay (2012): institutionele coup waardoor president Fernando Lugo werd afgezet. Peru (2022): staatsgreep waardoor president Pedro Castillo werd afgezet. Venezuela (2002): staatsgreep tegen president Hugo Chávez. Lock-out van de petroleumindustrie. Nog eens Venezuela (2014 en 2017): Gewelddadige wegversperringen blokkeerden het land. Weer Venezuela (2017): zware economische sancties van de VS. En nog eens (2018): Moordaanslag op president Nicolás Maduro. En nog eens (2019): militaire provocatie via ontwikkelingshulp. En nog eens (2019): erkenning door de EU en de VS van niet-verkozen interim-president. En nog eens Venezuela (2020): mislukte militaire coup. Dat Chili niet in dit lijstje voorkomt, zegt wellicht veel over de koers, die de regering van Gabriel Boric Font volgt; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/08/14/venezuela-electorale-oorlogsvoering-volgens-het-boekje/

___   ___   ___