Wat te leren van de hond, die J. van Viegen heet?

Er zijn nog steeds mensen die, net als mijn ouders toen zij nog leefden, het ‘8 uur journaal’ niet willen missen. Ik ken er enkele. Zij motiveren dat met de stelling dat ze graag weten wat er in de wereld gebeurt.
Laatst werd mij in het Utrechtse centrum een gratis ‘NRC of Volkskrant’ aangeboden. Ik mocht kiezen. Toen ik liet weten daarin geen interesse te hebben, reageerde de belanghebbende abonnementen-verkoper met de vraag of ik niet geïnteresseerd ben in wat er in de wereld gebeurt.

Hoe kom je er achter wat er in de wereld gaande is? Maak eerst zelf eens iets mee; iets waaraan media aandacht schenken. En kijk eens daarna wat media over die gebeurtenis berichten… Of probeer, zoals ik hier gewoon ben te doen, eens een objectief stukje te schrijven over iets wat u heeft meegemaakt. Zoals in de vorige zin, moet ik er al over nadenken het formele ‘u’ of het informele ‘je’ op te schrijven. Wat is objectief en hoe stem ik op u en jou af?

Bij ‘nieuws’ wordt het navranter: In 1999 weigerde de Servisch president Slobodan Milošević de ‘Akkoorden van Rambouillet’ te ondertekenen. Volgens de mainstream Westerse media weigerde hij omdat hij de autonomie van Kosovo niet wilde aanvaarden. Nieuwsvolgers waren al snel op de hoogte van de ‘drammer’ Milošević.
Zelf verklaarde hij echter dat hij niet kon aanvaarden dat het akkoord de vrije toegang voor de NAVO in heel Servië inhield, dus ook buiten Kosovo, met inbegrip van het recht op de bouw van permanente basissen eveneens in heel Servië.
Later zei Henry Kissinger daarover in een interview in de Britse krant Daily Telegraph: “De tekst van Rambouillet, die Servië oplegde om NAVO-troepen in heel het land toe te laten, was een provocatie. Rambouillet was geen document dat een voorbeeldige Serviër kon aanvaarden. Het was een verschrikkelijk diplomatiek document dat nooit aan hen in die vorm had mogen worden voorgelegd.Het is slechts een voorbeeld van hoe we niet via maintream-media op de hoogte komen van wat er in de wereld gebeurt.

Met dat Oekraïneverdrag geldt hetzelfde: wat in onze media geframed wordt als ‘handelsovereenkomst’ is in dezen een verregaande EU-bemoeienis met nagenoeg alle beleidsterreinen die Oekraïne kent. Hoewel ik voor handel ben, stemde ik na lezing van de ‘overeenkomst’ met hart en ziel tegen dit verdrag.

Hoe komt ‘nieuws’ in de media? Het begint met een getuige, een persbericht, een verantwoordelijke of een woordvoerder. Die ontkomen geen van vieren aan ‘spinnen’. Het Engelse werkwoord ‘to spin’ betekent hetzelfde als het Nederlandse werkwoord ‘spinnen’ en verwijst wanneer het geen kat betreft naar ‘spinnen aan een weefgetouw’. Kort samengevat wordt de term ‘spin’ nu haast altijd gebruikt als omschrijving van een techniek om beelden, feiten, gebeurtenissen en woorden te becommentariëren en dusdanig in te kaderen dat het publiek – jij, u en ik – ze gaat interpreteren en lezen op een vooraf bedachte manier. ‘Nieuws’ op het 8 uur journaal, in kranten, op de radio, verder op TV en in sociale media licht daardoor niet meer dan een tipje van de sluier op: we krijgen slechts de rook te zien, maar blijven onwetend over welk vuur die rook veroorzaakt.

Ik wil er maar mee zeggen: maak u niet te druk om wat u door ‘het nieuws’ voorgeschoteld krijgt en dat geldt ook voor jou; volg uw en jouw eigen intuïtie en doe zelf onderzoek wanneer hetgeen we voorgeschoteld krijgen indruk maakt. We moeten ons vooral niet door onze media in de luren laten leggen: zoek zelf de bronnen op van wat ‘nieuws’ genoemd wordt. Dit advies en deze wijsheid is van alle tijden, dus sluit ik maar af met een oud gedichtje van Trijntje Fop, alias Cornelis Jan (Kees) Stip (1913 – 2001), met de titel ‘Op een hond‘:

Een hond wiens naam was J. van Viegen
zag vijf gevulde schotels vliegen.
De eerste schotel was gevuld
met zwezerik en zure zult.
De daaropvolgende bevatte
een portie Belgische patatten.

De derde schotel vloog voorbij
vol versgebakken balkenbrij.
De vierde schotel, de dichtbijste
was ook met brij, maar ditmaal rijste-.
En wat nu zoudt gij denken dat
er in de vijfde schotel zat?

Ach mensen, laat u niet bedriegen.
Een hond heet immers nooit Van Viegen.

Bronnen: “John Pilger over Clinton, Trump, propaganda, media en oorlog” door John Pilger en DeWereldMorgen Vertaaldesk via http://www.dewereldmorgen.be op 2 november 2016 en het gedicht “Op een hond” door Trijntje Fop (1955) uit ‘Ongerijmde rijmen’ (ongedateerd) samengesteld door Michel van der Plas, uitgeverij Het Spectrum n.v. in Utrecht en Antwerpen.

Klik hier voor het artikel van John Pilger, met onder meer deze alinea:

Datzelfde jaar (2003) filmde ik kort na de invasie (van Irak) in Washington Charles Lewis, een vermaarde Amerikaanse onderzoeksjournalist. Ik vroeg hem: “Wat zou er gebeurd zijn als de meest vrije media in de wereld op een ernstige manier zouden ingegaan zijn tegen deze later als rauwe propaganda ontmaskerde desinformatie?” Zijn antwoord was dat als de journalisten hun werk hadden gedaan: “Dan was er een zeer, zeer goede kans geweest dat we niet ten oorlog zouden zijn vertrokken naar Irak.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s