Wat mij raakt, en waar ik toch geen blog over schrijf
Ik zie, nadat ik in mijn leven andere hoogste doelen successievelijk afgevinkt heb, zintuiglijk genieten als doel van ons bestaan. Horen, proeven, ruiken, voelen en zien. Ons daarmee, en met onze perspectieven, geborgen en veilig wanen. Daar draait het om. En daar vloeit een moreel kompas uit voort. Want wanneer zintuiglijk genieten het doel zou zijn van ons bestaan, dan is het bevorderen van de omstandigheden om zintuiglijk te kunnen genieten voor elk van ons ons morele kompas. Daar gaat nog wel eens wat mis, maar er zijn ook successen en hoopgevende berichten en ervaringen te melden.
Echter, om de wereld te begrijpen hebben we inzicht in de wereld nodig en inzicht in de informatie waarmee we het moeten doen. Nu duurde het een half jaar langer dan voorzien, voordat het boek eindelijk werd gepubliceerd (zie 2 25, dus 25 februari 2025, onder het kopje ‘Media’). Maar ik ben het nu aan het lezen. Mijn bange vermoedens over het patroon, wat ik in onze nieuwsvoorziening ontwaar, worden bevestigd. Wat ik tot nu toe gelezen heb over hoe ons het wereldgebeuren uitgelegd wordt in “Manufacturing consent; de politieke economie van de massamedia” (2025, uitgegeven door EPO) geschreven door Noam Chomsky en Edward Herman is voor mij schrikbarend. Chomsky en Herman tonen in dit boek aan hoe wij in het ‘Vrije Westen’ praktisch verstoken blijven van dat nieuws, dat voor onze machthebbers, zeg maar ‘voor het behoud van de status-quo’, slecht uitkomt. Het idee van onafhankelijk nieuws mag dan grotendeels juist zijn, de inhoud van ons nieuws is verre van objectief. Sterker, het is schribarend vergaand politiek gekleurd.
Het boek behandelt de Amerikaanse nieuwsvoorziening. Die is, naar mijn inschatting, meer doorgeslagen dan de Europese, waar nutvoorzieningen van oudsher meer in ere zijn gehouden (of minder zijn afgebroken), maar onze nieuwsredacties nemen veel Amerikaans nieuws klakkeloos over en het sjabloon is voor mij schrikbarend herkenbaar. Onwelgevallig nieuws wordt ons natuurlijk niet totaal ontzegd, zoals dat over het ongemanierde optreden van president Donald Trump. Kritische geluiden worden ook, zij het mondjesmaat en vaak geframed, gepubliceerd. Het gedrag van Trump wordt bijvoorbeeld door de nieuwsredacties volkomen tegengesteld geïnterpreteerd dan wanneer de presidenten Vladimir Poetin of Xi Ping zich hetzelfde gedrag of zich een soortgelijk beleidsvoornemen zou veroorloven. Dit stemt tot nadenken.
Voor onze machthebbers beschamend nieuws is uiteraard wel – na enig zoeken op internet – te vinden, zoals het nieuws over de genocides in Congo, Indonesië, Irak, Israël of zo u wilt Palestina, Servië en Turkije, en de collaboratie daarmee door (eveneens op alfabetische volgorde) België, de Europese Unie, Nederland en de Verenigde Staten van Amerika. Het gaat vaak om – wat mij betreft – heel verontrustend nieuws, precies zoals het nieuws uit onze massamedia zorgwekkend is, wanneer je het op een juiste manier weet te ‘ondertitelen’. Het is daarom belangrijk te weten hoe door onze nieuwsredacties keuzes gemaakt worden. Soms geeft het ons onjuist geframede, of zelfs onthouden nieuws een geheel andere kijk op het wereldgebeuren; een, die mij hoop geeft. Oefening, zoals ook onze voorouders tijdens de Tweede Wereldoorlog in al het verwarrende nieuws probeerden te achterhalen hoe de oorlog voor België, Duitsland en Nederland verliep, baart kunst. Ja, zo ernstig is het met ons in het Vrije Westen gesteld:
Uit opiniepeilingen blijkt regelmatig dat het publiek meer nieuws, documentaires en andere informatie wil en minder seks, geweld en ander vermaak, ook al luistert en kijkt het er wel naar. Er is weinig reden om aan te nemen dat ze niet zouden willen weten waarom ze harder moeten werken voor hetzelfde of minder loon, waarom de medische zorg ontoereikend en onbetaalbaar is, en wat er in hun naam overal ter wereld wordt uitgehaald. Wanneer ze niet veel informatie over deze onderwerpen krijgen, biedt het propagandamodel daar wel een verklaring voor: de mediabazen willen zulk materiaal niet aanbieden (pagina 20 & 21 uit “Manufacturing consent”).
Wat mij de afgelopen winter raakte, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief. Over Australië heb ik niets te melden, dus dat continent ontbreekt. Aan ‘Wereldverhalen’ verzamelde ik de meeste tekst. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan.
Deel I Mij-boeiende thema’s. 3
Onoverkomelijk lijden, zoals aandoeningen en ziekten. 3
Onnodig menselijk lijden, zoals armoede en gebrekkige zorg. 5
Genderkwesties en omtrent de plek van vrouwen in samenlevingen. 9
Universum, ruimte- en prehistorisch onderzoek. 14
Klimaat en klimaatverandering. 16
Mensenrechten en mensenrechtenschendingen. 34
Militairisme, de NAVO & antimilitarisme. 36
Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen. 72
Afrika – Congo, Ethiopië, Kenia, Mauritanië, Marokko, Rwanda, Soedan. 77
Europa en de Europese Unie – Duitsland, Frankrijk, Roemenië, Servië, Het Vaticaan. 82
Noord-Amerika – Cuba, El Salvador, Mexico, Venezuela, VS. 88
West Azië (Midden Oosten) – Israël, de Palestijnse Autoriteit, Palestina, Syrië. 94
Zuid-Amerika – Argentinië, Bolivia, Colombia, Mexico. 105
Nawoord bij het eind van de winter 2024/25. 107
Deel I Mij-boeiende thema’s
Onoverkomelijk lijden, zoals aandoeningen en ziekten
1 06 Brillen, hoortoestellen of protheses worden natuurlijk al langer ontworpen om een verminderde of verloren gegane functie te herstellen. Daar stellen we ons doorgaans geen vragen bij. Zodra je vergelijkbare hulpmiddelen toevoegt aan gezonde mensen, wordt het een ander verhaal, en spreken we van ‘augmentatie’ (uitbreiding of toename in verschillende contexten, zoals orthodontie en plastische chirurgie). Denk aan nachtbrillen of krachtversterkende exoskeletten. Zulke technologieën kunnen in alle fases van het leven nuttig zijn: kinderen in een leeromgeving, professionals op het werk en actieve senioren. Technologie zal in de toekomst almaar meer verweven raken met ons lichaam, in de vorm van implantaten. Doordat een chip implanteren altijd een stuk ingrijpender zal blijven dan een bril opzetten, lijken implantaten voorlopig vooral voorbehouden voor (ernstige) medische aandoeningen, en op basis van strikte noodzaak.
Maar wat is noodzakelijk? Een voorbeeld: het technologisch equivalent van een hondenneus kan erg handig zijn om covid-19 of voedselallergenen op te sporen, en dit soort technologie zou ook prima geïntegreerd kunnen worden in een smartphone of een wearable. Veelbelovend zijn implantaten, die invloed uitoefenen op de zenuwen van het perifere zenuwstelsel, de informatiesnelwegen die het ruggenmerg en de hersenen verbinden met organen en ledematen. Elektrische stimulatie van de nervus vagus (de supersnelweg, die ontspringt in de hersenen) zou een interessante therapie kunnen zijn voor hardnekkige depressies. Hersenimplantaten zouden een spectaculaire stap verder kunnen gaan: in eerste instantie zijn het nauwkeurige onderzoeksinstrumenten om ons brein-in-actie te observeren. De toenemende miniaturisatie en precisie van chiptechnologie laten toe om tot op het niveau van één cel probleemzones van hersenaandoeningen in kaart te krijgen. En hetzelfde geldt voor gerichte deep brain stimulation, technologie waarmee we op het niveau van één cel in het brein zouden kunnen stimuleren, bijvoorbeeld om de symptomen van depressie, epilepsie of de ziekte van Parkinson te verminderen.
Zullen we ooit allemaal implantaten in ons lijf hebben? Beperkt dat zich tot onze gezondheid? Voor het onderwijs en het professionele leven zou dat ook mogelijk zijn. Misschien willen we dyslectische kinderen nieuwe kansen geven door middel van hersenimplantaten die in real time visuele prikkels interpreteren, zodat kinderen goed gaan lezen. Tegelijk is dyslexie een eigenschap, die een impact heeft op je persoonlijkheid. Willen we dat veranderen? Als samenleving moeten we keuzes maken: zijn we bereid om typisch menselijke beperkingen te accepteren? Willen we aanvaarden dat we niet allemaal overal even goed in zijn? Willen we accepteren dat functies naarmate we ouder worden achteruitgaan of zelfs verdwijnen? Wat met technologische doping in de sport? De grenzen van gezondheidstechnologie zullen eerder worden bepaald door ethische argumenten dan door de wetenschappelijke mogelijkheden. Een ander element in het debat heeft te maken met de ongelijke toegang tot augmentatietechnologie; die is uiteraard zeer ongelijk; door Peter Peumans. https://www.eoswetenschap.eu/technologie/de-supermens-komt-eraan-waar-blijft-het-debat?
1 30 Het grootste gezondheidszorgbedrijf in de Verenigde Staten van Amerika, de United Health Group, haalde alleen al in het 4de kwartaal van 2024 meer dan $ 100 miljard aan inkomsten binnen. Het bedrijf maakte afgelopen donderdag bekend dat haar verzekeringsafdeling, United Healthcare, een recordomzet van 298 miljard dollar rapporteerde [Mij is onbekend welke uitgaven daar tegenover stonden; GjH]. Andrew Witty, CEO van de United Health Group, stak in 2023 $ 23,5 miljoen in zijn zak. Ondertussen trotseerden net buiten dit kapitalistische bastion slachtoffers van het for-profit gezondheidszorgsysteem – zowel artsen als patiënten – de vrieskou om te protesteren tegen het lijden, dat aan de basis ligt van de exorbitante winsten van de United Health Group; door Chris Mills Rodrigo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/dokters-en-patienten-protesteren-tegen-recordwinsten-ziekteverzekeringen/
2 05 Een denksnelheid van 10 bits per seconde zou voor onze verre voorouders hebben volstaan. Dat is niet bijster snel vergeleken met onze computers en wifi-netwerken. De snelheden waarmee onze zintuigen informatie verzamelen, liggen echter veel hoger (in gigabits per seconde). De trage verwerking gebeurt nadat de zintuiglijke informatie is opgepikt en omgezet in hersenzenuw-signalen. Het verschil in snelheid is met een factor van 100 miljoen enorm, maar kennelijk voldoende om te overleven; door Senne Starckx. https://www.eoswetenschap.eu/psyche-brein/trager-dan-het-traagste-modem-waarom-denken-we-aan-een-slakkengang
2 27 In Nederland zijn ‘nog geen officiële cijfers over Long of Post COVID beschikbaar’ [een eufemisme wanneer we het vandaag moeten doen op basis van cijfers uit Groot-Brittannië over 2023; GjH], maar het ging twee jaar geleden om ‘een grote en groeiende groep’. Cijfers voor het Verenigd Koninkrijk (Office for National Statistics), per maart 2023: 2,9% van de bevolking is langer dan 4 weken ziek. Deze cijfers geëxtrapoleerd naar de Nederlandse bevolking komen neer op naar schatting: 476.000 mensen met klachten langer dan 12 weken na een Covid19 infectie, 357.000 mensen met klachten langer dan 1 jaar en 212.000 langer dan 2 jaar na infectie; bron: https://www.stichtinglongcovid.nl/wat-is-long-covid. Waarom Nederland geen officiële cijfers heeft is mij een raadsel. Ik heb niet kunnen achterhalen van hoeveel mensen in Nederland bekend is dat zij lijden aan long- of post-COVID-19.
Naschrift 3 03: vijf jaar na de eerste coronabesmetting in Nederland zijn er in Nederland nog zo’n 90.000 mensen zijn met ernstige longcovidklachten. Zo’n 450.000 mensen, hebben long covid opgelopen, waarvan ruim 12.000 inmiddels (deels) arbeidsongeschikt zijn verklaard (anderen hebben geen WIA-uitkering aangevraagd); door Lisa Schallenberg. https://nos.nl/artikel/2558025-steeds-meer-longcovidpatienten-arbeidsongeschikt-topje-van-de-ijsberg
3 19 Micro-organismen zijn de oudste levensvormen op aarde. Zonder hen is geen ander leven mogelijk. Ook in mensen leven duizenden bacteriën, gisten en schimmels; zonder zouden we niet in leven blijven. Onze darmflora, ook wel darm-microbioom genoemd, is een verzamelnaam voor alle bacteriën, virussen en schimmels, die daar leven. Op aarde bestaat 60% van de totale biomassa uit micro-organismen. Er is dus meer van dat we niet zien, dan wat we wel zien.
In onze oneindige arrogantie, waarmee we alles wat we niet begrijpen toch onder controle proberen te krijgen, zijn we bezig met chemische bestrijdingsmiddelen om [bijvoorbeeld; GjH] bacteriële ziektekiemen te bestrijden. Dat we daarmee ook tal van bacteriën doden, die juist belangrijk voor ons zijn, negeerden we [of negeren we nog steeds; GjH]. Terwijl de leefomgeving hygiënischer en schoner werd, nam het aantal mensen met allergieën, astma, chronische infecties en ontstekingen van de dikke of de dunne darm toe. Hiertussen is een oorzakelijk verband; door Seppe De Meulder over het boek “De wereld die we delen” (2024, uitgegeven door Epo) geschreven door Tine Hens. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/waarom-we-het-absoluut-moeten-hebben-over-bacterieen-gisten-en-schimmels/ en https://leefpuurnatuur.nl/artikelen/darmflora-herstellen/
Onnodig menselijk lijden, zoals armoede en gebrekkige zorg
1 11 Onderhandelingen over immense bezuinigingen op verpleeghuizen zijn in volle gang. Het inperken van het aantal bedden moet miljarden besparen, maar het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid rekent zich rijk. De bezuiniging zou de samenleving [in plaats van geld opleveren; GjH] zelfs extra geld kunnen gaan kosten en zorgkoepels vrezen een doemscenario. Zo blijkt het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) een paard van Troje te zijn. Het plan bevat een keiharde bezuiniging van € 1,2 miljard per jaar: terwijl de behoefte aan verpleeghuisplekken door de vergrijzing sterk toeneemt, komen er geen nieuwe plaatsen meer bij. Verstopt in de financiële bijlage van het WOZO staat deze besparing. ‘Langer thuis wonen’ is daar een eufemisme voor een verschraald zorgpakket; door Eelke van Ark en Jolien de Vries. https://www.ftm.nl/artikelen/reddingsplan-ouderenzorg-mega-bezuiniging
1 14 In tegenstelling tot de eenmans- of kleine groepspraktijken, die bij ons de norm zijn, werd de eerstelijnszorg in de DDR georganiseerd in grote multidisciplinaire poliklinieken, die je vond op de werkvloer of in de woonwijk. Die klinieken waren in publieke handen en boden gratis kwalitatieve gezondheidszorg aan de bevolking. Artsen en zorgpersoneel werkten er tegen een vastgesteld inkomen, waardoor ze niet betaald werden per behandeling, consultatie of ingreep, maar een stabiel, volwaardig loon kregen. Zieke mensen waren geen extra inkomensbron, dus als arts werd je niet blootgesteld aan financiële drijfveren, waardoor de gezondheidsbelangen van patiënten altijd op de eerste plaats kwamen. De functie van een arts in de DDR bleef daardoor niet beperkt tot genezen alleen. Ze waren ook gezondheidsvertegenwoordigers, die gezond leven bespreekbaar maakten. Er werd in de DDR veel meer belang gehecht aan preventie, dan artsen in ons economisch systeem hechten, en dat uitte zich in een groter budget dat hiervoor vrijkwam; door Maja Heylebosch en Mychailo Hikavyy. https://lavamedia.be/preventie-op-voorschrift/
1 16 Het boek “Dit slik ik niet meer! Een bezorgde dokter over de ultrabewerkte voeding die ons ziek maakt” (2024, uitgeverij Lannoo) van Staf Henderickx gaat over wat er in veel van ons eten zit en hoe dit ons ziek maakt. Ons voedsel uit de winkels bevat teveel chemische additieven, zoals conserveermiddelen, kleurstoffen, smaakversterkers en zoetstoffen, teveel suikers, vetten en zout en bevat en te weinig mineralen, vezels en vitaminen. Dat geldt ook voor voedingsmiddelen, die als ‘gezond’ worden bestempeld, zoals beschuit, crackers, brood, flesvoeding voor baby’s, margarine, ontbijtgranen, smoothies en vruchtenyoghurt.
Voor mensen die na 1980 geboren zijn, is ultrabewerkte voeding normaal, maar dat is het dus niet. Ons lichaam heeft zich gedurende tienduizenden jaren aangepast aan een bestaan met veel beweging, met een natuurlijk en vezelrijk dieet en een evenwichtige voedselverdeling. Vandaag is de levensstijl van een groeiend deel van de wereldbevolking totaal vervreemd van ons oer-DNA, waarmee wij als mensen evolutionair gezond, groot en slim zijn geworden. Per persoon eten we in de westerse wereld gemiddeld 8 kg additieven per jaar. Henderickx wijst erop dat over het algemeen het gemiddelde aantal chronisch zieken stijgt. Een dieet van ultrabewerkte voeding blijkt verantwoordelijk te zijn voor 22% van alle sterfgevallen, dat is hoger dan het percentage door tabak. Zo tasten de chemische en toxische stoffen in ultrabewerkte voeding onze darmflora aan. Van de 250.000 eetbare planten vinden we slechts 12 planten en 5 dieren in 75% van al ons voedsel op aarde. Dit tekort aan variatie verstoort het microbioom in onze darmen en dat speelt een rol bij het veroorzaken van verschillende auto-immuunziekten en heeft een negatieve invloed op depressie en kanker. Verder blijken pesticiden, zware metalen – zoals arsenicum en cadmium – en aflatoxine en alcohol, waarvan de residu’s tijdens het productieproces in ultrabewerkt voedsel belanden, kankerverwekkend te zijn. Daarnaast verstoren pesticiden, maar ook bisfenol A in plastics en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (die bij het bakken en braden vrijkomen), de werking van onze hormonen. Dit kan leiden tot diabetes, endometriose, verminderde immuniteit, hart- en vaatziekten, het ontstaan van kanker, obesitas, schildklierontregeling en vruchtbaarheidsproblemen. Bovendien beschadigt ultrabewerkte voeding onze hersenen en zenuwen, verhoogt het een risico op allergieën, hart- en vaatziekten, infectieziekten en werkt het obesitas in de hand. Ten slotte vernielen de vele suikers de minerale structuur van ons tandglazuur. En raken onze onderkaken onderontwikkeld, doordat ons voedsel vezelarm en zacht is, en we bijna niet meer hoeven te kauwen; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/70-procent-van-voeding-in-supermarkt-is-ultrabewerkt-dit-maakt-ons-langzaam-ziek/
1 22 Er is iets grondig fout aan het gaan met jongeren en kinderen in onze (Belgische) samenleving. In elke klas zitten vandaag 2 of 3 getraumatiseerde kinderen. Gedragsproblemen nemen toe. Eén op de vijf jongeren kampt met ernstige tot matige mentale problemen en dit speelt al sinds lang vòòr de coronapandemie. Vandaar dat meer dan 2.000 academici, leerkrachten, medewerkers van instellingen en ouders hun onbegrip uiten over de beslissing van de Belgische overheid om € 3 miljoen te besparen op een aantal kleinschalige initiatieven in het sociaal werk; een open brief van Pascal Debruyne, Hans Grymonprez, Jan Naert en anderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/besparingen-op-mentaal-welzijn-zijn-dit-niet-jullie-jongeren/
1 23 Het was in september geen goede supernota in België en dat is het nu ook niet. We stellen nog altijd vast dat de werkende mensen het gelag betalen via de goedkopere en opgedreven flexibiliteit, het behoud van de loonnormwet, ingrepen in de index en zware besparingen in de pensioenen, de werkloosheids- en ziekteverzekering; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/vakbonden-furieus-over-uitgelekte-nieuwe-supernota-harde-acties-gepland/
1 24 De sociale zekerheid dreigt in België onbetaalbaar te worden, niet omdat ze daar boven hun stand leven of de pensioenen te duur worden, maar omdat de werkgevers er steeds minder aan bijdragen; door Guido Deckers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/de-sociale-zekerheid-heeft-meer-inkomsten-nodig-niet-minder-uitgaven/
1 27 Bij de afgelopen jaarwisseling liepen zeker 187 mensen oogletsel op door vuurwerk. In 10 jaar tijd lag het aantal slachtoffers met oogletsel door vuurwerk nog niet eerder zo hoog. In de helft van de gevallen ging het om kinderen. Een op de drie patiënten heeft blijvend letsel. Vijftien ogen raakten blind, waarvan er zes operatief moesten worden verwijderd. In vier op de tien gevallen staken slachtoffers niet zelf het vuurwerk af; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2553485-meeste-vuurwerkslachtoffers-met-oogletsel-in-tien-jaar-tijd
1 28 Zolang het fiscale systeem arbeid zwaar belast en rijkdom bevoordeelt, blijft de kloof van ongelijkheid groeien. De boeken “De paradox van de ongelijkheid in België” (2024, uitgegeven door LannooCampus) van André Decoster & anderen en “Niet alles maar veel begint met luisteren” (2023, uitgegeven door Mammoet) van Dominique Willaert raken aan dezelfde kernvraag: hoe begrijpen we ongelijkheid en wat moeten we doen om het probleem echt te doorgronden? Door Tijs Synaeve. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/paradox-van-de-ongelijkheid-in-belgie-sociale-bescherming-maar-fiscale-scheeftrekking/
1 31 Een maatregel, die de duur van werkloosheidsuitkeringen beperkte, blijkt naast een positief tewerkstellingseffect ook negatieve gevolgen te hebben voor verschillende levensdomeinen, zoals armoede, partnerrelaties en gezondheid; door Leen Vandecasteele. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/beperken-van-werkloosheidsuitkering-in-tijd-gevolgen-voor-tewerkstelling-armoede-huwelijk-en-gezondheid/
2 07 Wanneer je iets maar vaak genoeg herhaalt, wordt het uiteindelijk door velen als een waarheid aangemerkt. Heel wat media en politici nemen het dan kritiekloos over en noemen bijvoorbeeld wie ingaat tegen de besparingslogica ‘onverantwoord’, terwijl de cijfers een ander verhaal vertellen. De hervorming van de pensioenen wordt vaak voorgesteld als een noodzaak om de sociale zekerheid betaalbaar te houden. Demograaf Patrick Deboosere, auteur van “Lang Leve de Vergrijzing” (2019, uitgegeven door Epo), analyseert hoe politieke keuzes en misleidende vergelijkingen de toekomst van onze pensioenen en sociale zekerheid onder druk zetten.
Nederland is binnen Europa al jarenlang de voortrekker van het neoliberale beleid dat uit de Angelsaksische wereld komt overgewaaid. En het ‘redden van de sociale zekerheid’ gebeurt er al jaren met exact dezelfde argumenten als in België. Nederland behoort tot de beste leerlingen van de Europese klas. De publieke pensioenuitgaven bedroegen in 2022 4,5% van het BBP. En om dit percentage relatief constant te houden, heeft Nederland de pensioenleeftijd gekoppeld aan de stijgende levensverwachting [en niet aan de levensverwachtingen van de 65-jarigen (daalt bijvoorbeeld de kindersterfte dan stijgt de levensverwachting, die gehanteerd wordt); GjH]. Jongeren, die vandaag in Nederland beginnen te werken, kijken voor het einde van hun loopbaan tegen een pensioenleeftijd van 70 jaar aan. Het Nederlandse pensioensysteem dekt alleen nog een soort basispensioen en is daarnaast vervangen door een verplicht aanvullend pensioen (de zogenaamde ‘tweede pijler’) bij private pensioenfondsen. Voor werknemers wordt er finaal evenveel van het loon afgehouden voor pensioenopbouw, alleen gaat het nu via private spelers. Het systeem is voor de samenleving veel duurder dan de publieke pensioenopbouw, want de niet minder dan 175 private pensioenfondsen romen eens hun deel van de winsten af. Voor de werknemers introduceert het een bijkomende onzekerheid over hun toekomstige pensioen, want de uitkering wordt afhankelijk gemaakt van economische bokkensprongen. Door systemen van ‘verzelfstandigde’ arbeid en flexibele contracten proberen werkgevers aan de verplichte tweede pijler te ontkomen. Het systeem zorgt ervoor dat maar liefst 1,7 miljoen werkende Nederlanders niet verzekerd zijn door deze tweede pijler. Voor de werknemers van hun kant dreigt armoede bij pensionering en de noodzaak om tegen die tijd een beroep te moeten doen op zorgbijstand; door Patrick Deboosere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/de-sociale-zekerheid-redden-of-een-geplande-afbraak/
2 13 Wie met de betogers van vandaag in Brussel in gesprek gaat, komt tot de conclusie dat ze bozer zijn naarmate ze beter geïnformeerd zijn over de plannen van de regering, wat media ons daarover ook aan onzin willen doen geloven; door Seppe De Meulder over de nationale staking in België, waarbij de vakbonden protesteren tegen de besparingen op openbare diensten, de gebroken beloftes van de overheid over het versterken van de koopkracht, en tegen de besparingen op uitkeringen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/vele-tienduizenden-betogers-zijn-boos-net-omdat-ze-goed-geinformeerd-zijn/
2 24 Na 17 jaar touwtrekken heeft de Europese Commissie afgezien van een richtlijn, die discriminatie op basis van geloof, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid buiten de werkplek moest aanpakken. Het doel van deze richtlijn was om gelijke behandeling te garanderen, ongeacht bepaalde persoonlijke kenmerken, en dat in verschillende maatschappelijke domeinen buiten de werkplek. Er bleek geen overeenstemming mogelijk; door Guido Cuyvers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/europa-zet-bescherming-tegen-discriminatie-op-losse-schroeven/
3 10 Elon Musk, de tech-miljardair en voorzitter van U.S. DOGE, voelt er veel voor om de Verenigde Staten van Amerika uit de Verenigde Naties (VN) èn uit de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) terug te trekken. Op 24 oktober 2025 bestaat de VN 80 jaar, maar nog nooit was het voortbestaan van dit internationale [op wereldvrede gerichte; GjH] instituut zo onzeker als nu. De regering van president Donald Trump-II zegt drastisch te willen snijden in de financiering en trekt zich terug uit verschillende VN-organisaties, die overal ter wereld humanitaire hulp bieden. Om het ego en de overmoed van ’s werelds rijkste man te bevredigen worden miljoenen kinderen en vrouwen veroordeeld tot ondervoeding, overlijden of ziekte; door Thalif Deen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/verenigde-naties-zijn-sinds-trump-ii-een-organisatie-in-crisis/
3 11 Recente studies naar artificiële intelligentie (AI) gaven hoopvolle resultaten. Zo kon het mensen ondersteunen in hun beroep of opleiding. De kwaliteit van het werk, gedaan door minder talentvolle mensen, ging dankzij AI omhoog en ze verbeterden hun productiviteit. Dit zou de prestatiekloof tussen de talentvolle en minder talentvolle werknemers doen afnemen. Dat zijn de onderzoeksresultaten van de een. Die van de ander wijzen uit dat de economische en sociale ongelijkheid door AI juist zal toenemen; door Ruben Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/opmars-ai-laat-sociale-ongelijkheid-toenemen/
3 13 Soms begint een ramp niet met een knal, maar met een paar gewone zinnen op pagina 38 van een regeerakkoord. Geen alarmbellen, geen headlines – alleen een kille rekensom die honderden organisaties en miljoenen mensen zal raken: de Belgische regering wil het fiscale voordeel voor giften verlagen van 45 naar 30%; door Els Hertogen namens 473 Belgische middenveldorganisaties. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/13/een-aanval-op-vrijgevigheid-waarom-de-regering-een-foute-besparing-maakt/
3 20 Leeftijdsstereotypen hebben een directe invloed op gezondheid, levensverwachting en welzijn. Negatieve overtuigingen zijn toxisch, omdat ze het denken en het gedrag van mensen besmetten, terwijl positieve opvattingen juist beschermend werken. Neuroplasticiteit, het vermogen van onze hersenen om zich aan te passen en te veranderen, zorgt ervoor dat mensen hun denkbeelden op elk moment in hun leven, ook als ze ouder worden, kunnen ‘herprogrammeren’. Omdat onze hersenen zich voortdurend kunnen blijven ontwikkelen, kunnen mensen levenslang leren. Tenminste als ze niet te maken krijgen met ernstige defecten, zoals dementie; door Guido Cuyvers over het boek “Breaking The Age Code” (2022, uitgegeven door Vermillion) geschreven door Becca Levy. De eerste 60 jaar van de kindertijd zijn misschien wel de moeilijkste ;‑) Ik begrijp niet waarom de schrijfster zich in dit boek beperkt tot leeftijdsstereotypen, en hoe de schrijfster achterhaald heeft dat deze stereotypen ‘veel krachtiger’ en ‘veel meer invloed’ hebben dan andere, zoals gender- of racistische stereotypen, en ‘veel gemakkelijker’ door alle generaties getolereerd worden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/oud-of-the-box-een-nieuwe-kijk-op-ouder-worden/
Genderkwesties en omtrent de plek van vrouwen in samenlevingen
1 10 Waarom worden vrouwen niet voorbereid op de overgang? Waarom herkent de dokter de typisch vrouwelijke klachten niet? Waarom is er zo weinig waardering voor vrouwen na de overgang, terwijl dit een fase van ons leven is waarin velen een nieuwe balans vinden, met ruimte voor persoonlijke groei en reflectie? Het antwoord is simpel: in onze samenleving is er nauwelijks ruimte voor de overgang; door Youna Mulock Houwer. Zouden we daaraan toe kunnen voegen ‘überhaupt voor vrouwen’? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/in-onze-samenleving-is-er-geen-plek-voor-de-menopauze
2 05 Het feministisch engagement van Maïté Meeûs werd al in april 2022 bekroond met de Amnesty Jeunes des Droits Humains-prijs. In 2024 lanceerde zij een eigen vereniging zonder winstoogmerk, Artémise, om een plek te bieden waar de slachtoffers hun leven weer kunnen opbouwen, kunnen praten en zich kunnen uitdrukken onder begeleiding van professionals. Eind 2024 werd ze door Forbes Belgium genoemd als één van de 30 meest invloedrijke personen. En gisteren kreeg ze ook de Burgerschapsprijs van de Verzekeringsstichting Prévoyance & Voorzorg. Daarmee wordt haar inzet voor vrouwenrechten en tegen gendergeweld gewaardeerd.
Van Meeûs zijn uitspraken als “Een gebanaliseerde verkrachting is een gelegitimeerde verkrachting”, “Het hele narratief waarmee daders tot slachtoffers verklaard worden, toont aan hoe het systeem vrouwen blijft benadelen” en “Ik weiger te leven in een wereld waarin vrouwen voorzichtig moeten zijn”; door Gie Goris. https://www.mo.be/interview/maite-meeus-ik-weiger-te-leven-in-een-wereld-waarin-vrouwen-voorzichtig-moeten-zijn
2 13 Na seks zijn er bij partners sporen te vinden van elkaars unieke genitale microbioom. Dat kan helpen om bij gedwongen seks de daders van het seksueel geweld op te sporen, ook als er geen sperma wordt gevonden; door Els Verweire. https://www.eoswetenschap.eu/gezondheid/daders-van-seksueel-geweld-laten-unieke-microbiele-sporen-achter
2 22 (“Brood en Rozen” april 2024) Thuis is nagenoeg altijd verweven met cultuur, familie, rituelen, vriendschap, vrije tijd, zelfexpressie en zorg. Dat zijn allemaal aspecten, die ook diep worden beïnvloed door de heteronormatieve en patriarchale structuren binnen onze samenleving. Maar wat betekenen die aspecten, wanneer we ze bekijken vanuit een heel ander perspectief? Door Erinn De Waele, met een queer-identiteit. https://www.foliomagazines.be/artikels/queering-home-een-kritische-verkenning-van-thuis-en-queer-identiteit
2 24 Transnationale adoptie is geen neutrale kinderbeschermingsmaatregel. Het is een product van en wordt in stand gehouden door ongelijke machtsrelaties tussen arm en rijk, gekleurd en wit, Noord en Zuid. Het is vatbaar voor marktdynamieken, waarbij het aanbod van ‘adoptabele’ kinderen zich aanpast aan de vraag van wensouders. Het kreeg vorm binnen een katholiek wereldbeeld, waarvan het kerngezin de hoeksteen vormt (zie ook het volgende onderwerp) en waarin de zieltjes van het globale zuiden ‘gered’ moesten worden. Het is bovendien een geo-politiek instrument: het moet landen aan elkaar verbinden na of al tijdens oorlogen. Denk aan de gedwongen adopties van Metissenkinderen als verzoeningspoging tussen België en Congo, de adopties van Oekraïense kinderen door Russische gezinnen of de massale adoptie van Zuid-Koreaanse kinderen door Westerse landen tijdens de Koude Oorlog. Transnationale adoptie is hierdoor nooit bestand geweest tegen wanpraktijken; door Lise Dheedene. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/waarom-we-anders-moeten-praten-over-transnationale-adoptie/
2 27 De meesten van ons willen, eenmaal op eigen benen staand, een gezin stichten. ‘Huisje, boompje, beestje’ of ‘Man, vrouw kinderen, eventueel een huisdier, maar in elk geval een eigen huis voor hun gezin’. Wat diezelfde ‘meesten’ niet zien, is dat het gezin helemaal niet zo gewoon is. Het houdt genderongelijkheid in stand en het verbergt machtsverhoudingen. Het maatschappelijk ideaal van ‘Het gezin, de hoeksteen van onze samenleving’ beïnvloedt de manier waarop we denken, verankert zich in wetgeving en verschuilt zich achter zijn eigen vanzelfsprekendheid. Daardoor blijven de stigmatisering van mensen die erbuiten vallen, en het onderdrukkende karakter ervan met name voor vrouwen, vaak verborgen; door Youna Mulock Houwer over het boek “De mythe van het gezin” (2024, uitgegeven door Pluim) van Lotte Houwink ten Cate. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/27/waarom-het-gezin-op-de-schop-moet/
3 03 In tijden van uitgestelde kinderwensen overtreft de vraag naar eicellen het aanbod. Maar hoe zit het met de eiceldonoren? Een vrouw, die eicellen schonk aan een vriendin, had 3 hersteloperaties nodig, en de financiële en psychologische impact bleek enorm. In het pact tussen fertiliteitsklinieken en wensouders blijkt de eiceldonor vaker de dupe; door Tom Peeters. https://apache.be/2025/03/03/eiceldonor-getuigt-wensmoeder-was-patient-maar-ik-had-drie-hersteloperaties-nodig
3 06 Het is tijd om af te stappen van het oude kostwinnersmodel en te kiezen voor een arbeidsmarkt, die [wel; GjH] is aangepast aan het welzijn van kinderen, mannen en vrouwen. Een arbeidsmarkt dus, waarin ruimte is voor een evenwicht tussen werkzaam- en privéleven en waarin het welzijn van de werknemers centraal staat, dus waarin ook minder uren gewerkt hoeven te worden om een goed leven te leiden; door ACV Puls. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/06/minder-uren-meer-leven-naar-een-nieuwe-norm-voor-voltijds-werk/
3 06 De rechten van meisjes en vrouwen staan wereldwijd onder grote druk en genderdiscriminatie blijft diep verankerd in samenlevingen. Wereldwijd wordt er nog elke 10 minuten een meisje of vrouw vermoord door een familielid of partner. Ook is het aantal gevallen van seksueel geweld sinds 2022 met 50% toegenomen en het slachtoffer is vrijwel altijd een vrouw. Slechts 87 landen zijn ooit door een vrouw geleid. Het aandeel vrouwen in de nationale parlementen is sinds 1995 weliswaar meer dan verdubbeld, maar nog steeds is bijna ¾ van alle parlementsleden man. Moedersterfte is sinds 2015 wereldwijd gelijk gebleven (en was tussen 2000 en 2015 met 30% gedaald) en nog steeds doen vrouwen 2½x meer onbetaald zorgwerk dan mannen en slechts 64% van de vrouwen heeft wettelijke rechten. Bovendien worden in dit tijdsgewricht wereldwijd mensenrechten van vrouwen aangevallen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2558406-vn-rapport-vrouwenrechten-onder-grote-druk-discriminatie-diep-verankerd
3 14, de dag voor gelijk loon in België: werken met vrouwen is een voorrecht, vooral als ze 20% minder kosten; door Zile Mohar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/14/werken-met-vrouwen-is-een-voorrecht-vooral-als-ze-20-minder-kosten/
3 18 Dat vrouwen minder pensioen opbouwen, omdat ze onbetaalde zorgtaken verrichten, is ronduit onrechtvaardig; door Anna Claes & Florelien Soete. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/verlangen-naar-de-haard/
Racisme & discriminatie
12 24 Alleen een rechtvaardig beleid, dat tegemoetkomt aan álle bevolkingsgroepen, zal ons uiteindelijk veiliger maken. Politici nemen vaak kritiekloos de argumenten van de surveillance-industrie over, zonder voldoende inzicht in wat de technologie niet en wel bereikt. Wat al vaak is bewezen, is dat AI-surveillance racistische discriminatie en vooroordelen versterkt, en dat AI leidt tot etnische profilering; door Igor Zivkovic. Echter, onze politici blijken zonder zich goed te oriënteren gevoelig voor de lobby van de surveillance-grootbedrijven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/waarom-slimme-cameras-ons-niet-veiliger-maken/
2 18 Op 4 februari jl. werd de eerste groep Venezolaanse migranten per militair vliegtuig van de Verenigde Staten van Amerika naar Guantánamo Bay overgebracht. De VS-regering [waarvan verondersteld wordt dat elke burger onder haar gezag gelijk behandeld wordt; GjH] beweerde dat zij ‘het ergste van het ergste’ waren en een bedreiging vormden voor de Amerikaanse samenleving. Echter, onderzoek en ook getuigenissen van familieleden trekken in twijfel dat bedoelde migranten gevaarlijke criminelen en leden van de Venezolaanse bende Tren de Aragua zijn. Velen van de gedeporteerden blijken jonge mannen te zijn, die de economische en politieke crisis in Venezuela zijn ontvlucht; door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/vs-deporteert-venezolaanse-vluchtelingen-naar-guantanamo-bay/
2 26 Het niveau van beschaving van een land kun je aflezen aan de hand van de omgang met vreemdelingen (naar Hannah Arendt). Bij ons is nog steeds ‘nauwelijks iets verbeterd’ voor kwetsbare mensen, die in de asielopvang verblijven. Er is daar sprake van ‘onaanvaardbare risico’s’, ‘onnodig schrijnende situaties’ en ‘marginale verblijfsomstandigheden’. De kans op blijvende gezondheidsschade vereist nog altijd verbetering voor de meest kwetsbare asielzoekers. Kinderen, mensen met een chronische (al dan niet psychische) ziekte en zwangere vrouwen lijden het meest onder de omstandigheden in asielzoekerscentra. Vooral het voortdurend verplaatsen van mensen tussen verschillende opvanglocaties leidt ertoe dat hun problemen ontsporen of verergeren; door NOS Nieuws. Arendt zou zich dood schamen of – nog waarschijnlijker – met een nieuw doortimmerd boek de positie van deze verschoppelingen aan de kaak stellen. https://nos.nl/artikel/2557436-inspectie-omstandigheden-asielopvang-nog-steeds-vol-onaanvaardbare-risico-s
2 28 De Europese Unie bekent kleur: democratie en mensenrechten zijn een dode letter. De EU heeft namelijk besloten om de Associatieraad EU-Israël voort te zetten. Hierin zijn de handelsrelaties tussen beide partners vastgelegd. De genocide van Israël tegen Palestijnen wordt al doende genegeerd, in weerwil van artikel 2 van het akkoord over het respect voor democratische principes en mensenrechten; door Ruben Willems. Zie ook 2 24 onder het kopje ‘Europa’ en 3 10 onder het kopje ‘Mensenrechten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/eu-behoudt-economische-banden-met-israel/
3 07 “Eigenlijk mogen wij niet discrimineren, maar als u nu opschrijft ‘geen anderstaligen’ als hulp te willen, weten wij wel dat u ‘geen anderskleurigen’ bedoelt” of “Racisme mag niet, maar ik zal met potlood schrijven dat het een Belgische Nederlandstalige moet zijn”; door Zile Mohar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/07/zes-op-de-tien-dienstenchequebedrijven-zeggen-ja-tegen-discriminatie/
3 21 Moslims zijn de grootste groep Nederlanders, die te maken heeft met discriminatie vanwege hun levensbeschouwing of religie. Moslimdiscriminatie is hardnekkig, ontwrichtend en wordt in alle lagen van de Nederlandse samenleving steeds normaler gevonden. Discriminatie van moslims is aanzienlijk op de arbeidsmarkt, in de gezondheidszorg, bij het zoeken van huisvesting en in het onderwijs. Het gaat vaak niet om losse incidenten, maar het gaat om een patroon! Als gevolg van deze institutionele vormen van discriminatie proberen veel moslims om onder de radar van de overheid te blijven. De populariteit van de PVV zien ze [mijns inziens terecht; GjH] als teken dat ze in Nederland niet breed worden geaccepteerd. Vooral moslims van jongere generaties hebben vaak het gevoel niet als volwaardig te worden gezien. Daardoor kunnen zij de verbinding met de Nederlandse samenleving kwijtraken, terwijl onderlinge verbondenheid juist nodig is om belangrijke maatschappelijke problemen op te lossen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2560579-moslimdiscriminatie-is-hardnekkig-ontwrichtend-en-steeds-meer-genormaliseerd
Cultuur snuiven
12 28 Na twee of drie nummers van ‘De dans van de kraanvogel’ had ik in het Beauforthuis te Austerlitz het gevoel, dat ik mijn geniet-geld er al ‘uit had’ en dat de rest van de avond toegift zou zijn. Wat een verrukkelijke samenzijnmuziek; geïnspireerd door Willem Breuker (1944-2010). Het programma “De klap op de vuurpijl” van het FlevoEnsemble was mooi opgebouwd met een lang vastgehouden spanningsboog van 12 nummers van die dans tot aan de pauze, en na de pauze lieten ze zien dat muzikale virtuositeit samen kan gaan met lol maken. De tranen van het lachen stonden in mijn ogen door de verbale liedvertolkingen van Noortje Braat, naast veel meer ook de dirigent Samuze, waarbij ik cello speel, violist en dus ook zangeres.
1 07 Pedro Almodóvar (*1949) groeide tijdens de ijzeren dictatuur van Francisco Franco op in de arme Spaanse regio La Mancha. Cinema zorgde voor zijn opvoeding; veel meer dan de opvoeding waar de priesters voor zorgden. Priesters, die samen met het spook van het franquisme* een traumatische onderstroom in zijn werk opleverden. Dat blijkt uit zowel zijn film-oeuvre als uit zijn roman “De laatste droom” (2024, Meridiaan Uitgevers). De priesters hadden het over schuld, straf en zonde. Met die gevoelens blijft Almodóvar waar hij kan afrekenen.
Zijn moeder heeft hem iets geleerd, dat van cruciaal belang is voor zijn werk, te weten hoe de werkelijkheid moet worden aangevuld met fictie om het leven gemakkelijker te maken. Haar improvisaties, wanneer zij brieven aan ongeletterde buurtgenoten voorlas, maakten hem duidelijkheid dat de werkelijkheid fictie nodig heeft om aangenamer, completer, leefbaarder te worden. Voor een verteller van verhalen is dat een cruciale les, die in de loop der jaren steeds dieper bij hem zou zijn ingedaald; door Ivo De Kock, die ook de films van Pedro Almodóvar bespreekt, waarop ik bijzonder gesteld ben, en zijn laatste: “The room nextdoor” (2024). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/dinsdag-7-januari-de-schrijver-in-filmmaker-pedro-almodovar-milde-fictie-met-een-bittere-ondertoon/
* het type fascisme dat tijdens de Spaanse Burgeroorlog ontstond.
2 19 Van 6 februari 1976 tot 18 februari 2025, 49 jaar en 12 dagen, was inheems leider Leonard Peltier internationaal de meest bekende politieke gevangene in de Verenigde Staten van Amerika. Waardoor hij ineens formeel in huisarest zijn straf mag uitzitten, is niet bekend, maar de kwestie legt wel weer juridisch onrecht tegen inheemse mensen in de VS bloot; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/19/leonard-peltier-meest-bekende-politieke-gevangene-in-vs-na-49-jaar-vrij/
2 20 In zijn column “Het is nog geen vijf voor 1933, maar toch moeten we scherp naar Duitsland kijken” stelt de De Morgen-hoofdredacteur Remy Amkreutz dat we nog niet hoeven te vrezen voor een herhaling van 1933, toen de nazi’s aan de macht kwamen. Dick Verhofstadt vreest dat het wel degelijk vijf voor twaalf is, niet alleen in Duitsland, maar ook in tal van andere landen waar autocratische leiders aan de macht zijn; door Dick Verhofstadt. Afhankelijk wie we met ‘we’ bedoelen, zou ik zeggen dat het ook half een kan zijn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/het-is-wel-degelijk-vijf-voor-twaalf-niet-alleen-in-duitsland/
Universum, ruimte- en prehistorisch onderzoek
2 08 Het tot nu toe grootste object in het heelal is een zogenoemde ‘superstructuur’, een soort samenklontering van meerdere objecten. De structuur is in totaal 1,4 miljard lichtjaar breed. Het heeft de naam Quipu gekregen, naar een rekenmethode van de Latijns-Amerikaanse Inca’s. Sterrenstelsels trekken soms samen op om zogenoemde clusters te vormen. Die clusters kunnen op hun beurt ook weer samenkomen om superclusters te vormen. Quipu bestaat uit meerdere superclusters van gigantische verzamelingen sterrenstelsels en wordt daarom dus een superstructuur genoemd. Het object is 200 quadriljoen keer zo zwaar als onze zon. Dat is een 2 met 26 nullen er achter; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6345241/astronomen-vinden-grootste-ding-in-heelal-zo-zwaar-als-200-quadriljoen-zonnen.html
2 09 Uit een onderzoek met zacht weefsel van 183 miljoen jaar oud blijkt dat het zeereptiel met de naam ‘plesiosaurus’, met een lange nek en een lengte tot 12 meter, een geschubde èn een gladde huid had. Daardoor kon het dier snel zwemmen; door de nieuwsredactie van NU, en wat ik hier zo bijzonder aan vind, is dat we die huidsamenstelling nu dus kunnen achterhalen. https://www.nu.nl/wetenschap/6345336/uniek-onderzoek-toont-zachte-en-geschubde-huid-van-plesiosaurus-aan.html
3 20 Vorig jaar werd met de James Webb-telescoop het sterrenstelsel JADES‑GS‑z14‑0 ontdekt. Het is het verste sterrenstelsel dat tot nu bekend is. Het licht van dat sterrenstelsel heeft er 13,4 miljard jaar over gedaan om ons te bereiken. Dat betekent dat we het sterrenstelsel zien, zoals het was toen het heelal nog geen 300 miljoen jaar oud was, want de oerknal, het begin van het heelal, vond zo’n 13,7 miljard jaar geleden plaats. In ruimtetermen is dat piepjong. Onlangs is in dat sterrenstelsel zuurstof ontdekt. Die ontdekking wijst erop dat sterrenstelsels zich veel sneller kunnen ontwikkelen dan tot nu toe gedacht; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6349894/zuurstof-ontdekt-in-verst-bekende-sterrenstelsel-puber-waar-je-babys-verwacht.html
Ecologie en natuur
1 02 Lagunes, meren, mangroves, moerassen en waterreservoirs vormden ooit een barrière tussen steden als Chennai, Kochi en Valencia en de zee, waar ernstige overstromingen geweest zijn. Bij deze drie steden waren aanzienlijke stukken aangrenzend waterrijk gebied verloren gegaan; door Francisco García Sánchez en Dhanapal Govindarajulu. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/wat-kuststeden-kunnen-leren-van-de-watersnood-in-valencia/
2 11 Greenpeace klaagt het Amerikaanse concern Energy Transfer aan. Dat bedrijf vindt dat Greenpeace haar miljoenen moet betalen. Een Nederlandse rechter gaat zich daar nu over buigen. Het gaat daarbij om een richtlijn, die bescherming biedt tegen zogeheten SLAPP-rechtszaken (Strategic Lawsuits Against Public Participation) uit het buitenland. Dat slaat op intimidatie door machthebbers, bijvoorbeeld bedrijven, lobbygroepen, overheden, personen en politici. Die zaken zijn vaak gericht tegen journalisten en mensenrechten-organisaties en het zijn meestal dure, omvangrijke rechtszaken. Het recht wordt daarbij misbruikt om het publieke debat te beïnvloeden.
Free Press Unlimited ziet de laatste jaren een zorgwekkende toename van dat soort zaken in Europa. Op dit moment lopen er 1.049.
En dit staat dit onder het kopje ‘Natuur en ecologie’, omdat het bedrijf Greenpeace onder andere beschuldigt van het organiseren van protesten tegen de aanleg van de oliepijplijn in het Standing Rock Sioux-reservaat in de Amerikaanse staat North Dakota. In 2016 was het reservaat een podium van protest, van zowel de inheemse bevolking als milieuactivisten. De Dakotapijplijn van 1.900 kilometer zou recht door heilige plekken, natuurgebieden en watervoorzieningen worden gelegd; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/dvn/6345526/greenpeace-vecht-juridische-strijd-met-amerikaans-energiebedrijf-uit-in-nederland.html
3 19 Naschrift: een jury in de Amerikaanse staat North Dakota heeft geoordeeld dat Greenpeace in deze zaak een schadevergoeding moet betalen aan de eigenaar van de oliepijpleiding. De totale schade is vastgesteld op ongeveer $ 667 miljoen. De Amerikaanse tak van Greenpeace moet bijna $ 404 miljoen betalen. Daarnaast moet de internationale tak en het Greenpeace Fund elk ongeveer $ 131 miljoen betalen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2560380-greenpeace-moet-megaboete-betalen-aan-eigenaar-amerikaanse-oliepijpleiding
2 20 Naast de stijging van de zeespiegel heeft het smelten van gletsjers wereldwijd invloed op onze zoetwatervoorraden. En dat de snelheid van het smelten toeneemt, zou ons zorgen moeten baren: sinds het jaar 2000 verliezen gletsjers gemiddeld 273 miljard ton ijs per jaar. En er is sprake van een verontrustende versnelling in de afgelopen 10 jaar; door Inter Press Service, NOS Nieuws en de nieuwsredactie van NU. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/gletsjers-wereldwijd-verliezen-elk-jaar-273-miljard-ton-ijs-met-de-alpen-op-kop/, https://nos.nl/artikel/2556511-bijna-40-procent-ijs-alpengletsjers-gesmolten-sinds-2000 en https://www.nu.nl/klimaat/6346557/gletsjers-smelten-steeds-sneller-alpen-voeren-lijst-sinds-2000-aan.html
2 28 Deze week zijn meer dan 10.000 zaden toegevoegd aan de wereldzadenbank op Spitsbergen in de Noordelijke IJszee, waaronder zaadjes van Sudanse planten, die door de burgeroorlog bijna verloren waren gegaan, en zaden van bonen, maïs en rijst uit Brazilië. In die kluis liggen inmiddels ruim 1,3 miljoen zaadmonsters opgeslagen. In deze ‘Ark van Noach’ worden de zaden beschermd tegen de grootste rampen in de wereld, zoals een atoomoorlog. De wereldzadenbank werd in 2008 geopend en dient als back-up voor zadenbanken over de wereld; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2557570-ruim-10-000-zaden-toegevoegd-aan-wereldzadenbank-op-spitsbergen
3 06 Vorige maand tikte de Europese Commissie Nederland op de vingers vanwege de slechte kwaliteit van het oppervlaktewater. ‘Brussel’ concludeerde dat de kwaliteit van zoet water in Nederland zwaar onder druk staat. De slechte kwaliteit van het water in natuurgebieden heeft grote gevolgen voor de natuur. Kwetsbare dieren en planten worden daardoor ernstig bedreigd. Ook zijn in vrijwel alle gebieden de grondwaterstanden te laag, wat leidt tot verdroging.
De achteruitgang in natuurgebieden heeft een aantal belangrijke oorzaken, zoals het gebruik van bestrijdingsmiddelen, grondwateronttrekkingen, klimaatverandering, meststoffen in het water en overmatige waterafvoer. Natuurbeheerders hebben er de afgelopen jaren samen met anderen hard aan gewerkt om de gebieden op orde te krijgen, zodat nu de oplossingen van de overgebleven problemen buiten de natuurgebieden liggen. Onder het vorige kabinet waren er geld en plannen om de problemen met het water op te lossen. Het nieuwe kabinet heeft die plannen geschrapt. In 2027 moeten alle EU-lidstaten voldoen aan eisen om het grond- en oppervlaktewater in goede toestand hebben en te houden; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2558377-natuur-gaat-achteruit-door-slechte-kwaliteit-van-water
3 12 Wie gaat de prijs betalen voor ons militair keynesianisme op een moment dat de economie vertraagt? Ooit stond de urgentie van de klimaatverandering [mondjesmaat; GjH] centraal in de grote Europese projecten. Het thema is plots uit de toespraken verdwenen. De Europese leiders hebben gekozen voor een andere ambitie: massaal investeren in defensie om de confrontatie met Rusland aan te gaan en [vooral; GjH] om te voldoen aan de eisen van Donald Trump; door Frédéric Lebaron en Pierre Rimbert. https://lavamedia.be/een-antisociale-bom-onder-een-krijgszuchtig-europa/
3 20 Vandaag zag ik een koolmeesje bij mijn huis af en aan vliegen. Het vogelhuisje bij mijn keuken blijkt weer bewoond te zijn!
Klimaat en klimaatverandering
12 24 Het Internationaal Energieagentschap (IEA) voorspelt voor dit jaar een nieuw recordverbruik van 8,77 miljard ton steenkool. En de volgende jaren zet het verbruik van steenkool door. Zeker tot 2027 zullen grote hoeveelheden kolen verbrand zullen worden; door Inter Press Service. Dat is slecht nieuws voor degenen, die er de gevolgen van ondervinden. https://www.mo.be/nieuws/steenkoolverbruik-bereikt-piek
1 02 De 10 duurste klimaatrampen dit afgelopen jaar hebben samen meer dan $ 230 miljard aan verzekerde schade veroorzaakt. De werkelijke tol aan mensenlevens en totale schade ligt uiteraard veel hoger; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/minder-leuke-afrekening-230-miljard-dollar-aan-klimaatschade-dit-jaar/
1 09 Vorig jaar kwamen ongeveer 11.000 mensen om het leven als gevolg van klimaatrampen. Dit aantal ligt iets onder het jaarlijkse gemiddelde. De meeste doden vielen in Zuidoost-Azië en de dodelijkste ramp was tyfoon Yagi, met ongeveer 850 slachtoffers. En het afgelopen jaar hebben natuurrampen wereldwijd $ 320 miljard financiële schade veroorzaakt; $ 140 miljard daarvan was verzekerd. De schade door natuurgeweld is veel hoger dan de gemiddelden van de afgelopen 30 jaar. Gecorrigeerd voor inflatie is dat gemiddelde $ 236 miljard, waarvan $ 94 miljard verzekerd. In 2023 ging het om $ 268 miljard, waarvan $ 106 miljard verzekerd. Klimaatrampen waren verantwoordelijk voor 93% van de totale verliezen.
Tropische stormen kostten vorig jaar het meest, en dan vooral de orkanen Helene en Milton, die kort na elkaar over de Amerikaanse staat Florida raasden. Daarna volgt de aardbeving in Japan als de duurste ramp van vorig jaar. Overstromingen in de Spaanse regio Valencia leidden binnen Europa tot de grootste schade, maar ook de overstromingen in Centraal-Europa en Duitsland waren kostbaar.
De weermachine van onze planeet gaat in een hogere versnelling en iedereen betaalt mee aan de prijs voor weerextremen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2551075-internationale-verzekeraar-slaat-alarm-na-jaar-vol-natuurgeweld
1 10 In november leek het al onvermijdelijk, maar nu is het officieel: 2024 was wereldwijd het warmste jaar sinds het begin van de metingen in 1850. Ook ging de aarde voor het eerst door de grens van 1,5°C opwarming, de belangrijkste limiet uit het Parijsakkoord uit 2015. De mate, waarin temperaturen zijn gestegen, is verrassend. CO2 in de lucht warmt de aarde op en nog nooit ging er zoveel CO2 de lucht in als vorig jaar. Dit gas ontstaat wanneer mensen gas, olie of steenkool verbranden. Alleen in Europa daalde de CO2-uitstoot vorig jaar, en wel met 5%.
De omvang van het zee-ijs rond Antarctica is een belangrijke drijfveer voor het klimaat in de rest van de wereld. Dat ijs lag vorig jaar op een lager niveau dan normaal: met verontrustende recordmetingen in meerdere maanden van 2024 en het op drie na laagste jaarlijkse minimum ooit.
Het onheilspellendst is het scenario dat de hogere temperaturen leiden tot minder wolken. De komende jaren wordt uitgezocht of dat zo is en zo ja, hoe dat in elkaar steekt. Door afname van bewolking gaat de opwarming zichzelf versnellen. Onderzoekers zijn er niet over uit óf de wereld over het geheel genomen daadwerkelijk ‘steeds sneller’ opwarmt. Dat neemt helaas niet weg dat de omstandigheden in 2024 zorgwekkend zijn. En Europa is het snelst opwarmende continent: daar gaat het minstens 2x zo snel als in de rest van de wereld. Het continent beleefde in 2024 met de warmste lente en zomer ook het warmste jaar sinds de metingen begonnen; door Emma van Bergeijk en door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2551139-wereld-schiet-door-1-5-graad-onduidelijk-waarom-2024-zo-warm-was en https://www.nu.nl/klimaat/6341753/recordjaar-2024-overschreed-voor-het-eerst-de-15-graden-klimaatopwarming.html
1 10 De rijkste 1% heeft zijn deel van het jaarlijkse mondiale koolstofbudget – de hoeveelheid CO2, die aan de atmosfeer kan worden toegevoegd zonder dat de opwarming van de aarde de 1,5°C overschrijdt – al in de eerste 10 dagen van 2025 opgebruikt. Iemand uit de armste helft van de wereldbevolking zou er daarentegen bijna 3 jaar (1.022 dagen) over doen om haar of zijn deel van het jaarlijkse wereldwijde koolstofbudget op te gebruiken; door Oxfam België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/rijkste-1-brandt-hun-volledige-jaarlijkse-koolstoflimiet-op-in-slechts-10-dagen/
1 13 Als de wetenschap spreekt over de temperatuur van de oceaan, dan gaat dat vaak over de gemeten waarden aan het wateroppervlak. Nu blijken ook de diepere waterlagen warmer dan ooit te zijn. Die records in de oceaan zijn opnieuw gebroken; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/verontrustend-ook-diepere-lagen-van-de-oceaan-warmen-op/
1 13 De meest toonaangevende en wetenschappelijk onderbouwde analyses over klimaatverandering worden met de jaren alarmerender, terwijl hun politieke impact – paradoxaal genoeg – lijkt af te nemen; door Aaron Van Poecke. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/de-klimaatcrisis-is-meer-dan-ooit-een-politieke-keuze/
1 15 Een van de grote mythes is het idee dat we momenteel een ‘groene transitie’ doormaken, waarin fossiel gebaseerde energiebronnen worden vervangen door hernieuwbare bronnen. Wat we in werkelijkheid zien – en dat is historisch altijd het geval geweest bij energietransities – is dat hernieuwbare energiebronnen fossiele brandstoffen niet vervangen, maar eraan worden toegevoegd.
Tegen het midden van de 20ste eeuw speelde de Verenigde Staten van Amerika een leidende rol bij de introductie van petro-chemicaliën en synthetische producten zoals plastic, synthetisch rubber en vezels. Daardoor raakte olie diep verankerd in ons dagelijks leven. Gezien de opkomst van een door de VS gecentreerde wereldorde, vond de overgang van kolen naar olie plaats en dat verhoogde het gebruik van petro-chemicaliën in West-Europa. De VS, die hun positie op de markt uitbreidden via verschillende initiatieven, zoals het Marshallplan duwde de West-Europese economieën in de richting van olie en petro- chemicaliën. Een impuls, die gebaseerd was op het koppelen van het energieverbruik van West-Europa aan de oliereserves van de Golfmonarchieën en het Midden-Oosten [onder controle van de VS; GjH]; door Dunia Daghlas en Ruben Janze Lindberg over het boek “Crude Capitalism: Oil, Corporate Power and the Making of the World Market” (2024, uitgegeven door Verso) van Adam Hanieh. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/adam-hanieh-palestina-is-ook-een-klimaatkwestie/
1 21 In 1978 lanceerde China een programma dat voor het internationale publiek de naam ‘Three North Shelter Forest’ (Grote Groene Muur) kreeg. Met dit project besloot de socialistische staat een keten van bossen te creëren van het uiterste noordwesten tot aan het uiterste noordoosten. Zo wil China de verdere uitbreiding van de Gobi- en Taklimakan-woestijnen voorkomen. De Grote Groene Muur bereikte in november 2024 een mijlpaal met de aankondiging dat de Taklimakan-woestijn volledig omringd is met een groene gordel van 3.046 kilometer, bestaande uit boomsoorten die goed tegen droogte kunnen zoals de Haloxylon ammodendron, de Populus euphratica en de Salix laevigata. China is de laatste decennia wereldleider op het gebied van bebossing. In 1980 was het bosareaal 12%. Als gevolg van een systematische vergroeningscampagne is dat nu 24%. De voltooiing van dit meergeneratieproject is gepland tegen 2050.
In tegenstelling tot de NAVO-landen, die oorlogen ontketenen en voor instabiliteit* zorgen, werkt China pro-actief samen met landen over de hele wereld om woestijnvorming te bestrijden. In juli 2011 bombardeerde de NAVO de grootste waterpijpleidingfabriek in Brega in het oosten van Libië, waarbij 6 bewakers omkwamen. De Volksrepubliek deelt ervaringen en helpt andere ontwikkelingslanden bij de implementering van strategieën om woestijnvorming tegen te gaan. Feitelijk staat de wereld voor de keuze: hegemonie van de Verenigde Staten van Amerika of mondiale samenwerking; door Carlos Martinez, vertaald door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/21/kan-china-de-planeet-hoop-bieden-nu-trump-aan-de-macht-komt/
* Armoede, instabiliteit en oorlogen hebben allemaal een wederzijds versterkend effect op woestijnvorming.
1 22 Een gebied zo groot als Italië; 30,8 miljoen ha Braziliaans groengebied is in 2024 afgebrand. Verschillende delen van Brazilië zijn door het vuur getroffen, maar in het Amazonewoud is de schade het grootst. Door de combinatie van klimaatverandering en het weersverschijnsel El Niño is het in Brazilië nooit heter geweest dan in 2023 en 2024. Maar ook een grote rol speelden de Braziliaanse boeren. Die brandden bosgebied af om het te gebruiken als plantage voor veevoer of weiland. Brazilië is de op een-na-grootste producent van rundvlees en de grootste sojaproducent ter wereld; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6343158/braziliaans-gebied-zo-groot-als-italie-afgebrand-in-2024.html
1 29 PFAS is een afkorting voor per- en polyfluoralkylstoffen, wat een verzamelnaam is voor meer dan 16.000 chemische stoffen. Deze chemische stoffen worden wijdverspreid gebruikt, omdat ze zeer resistent zijn tegen chemische afbraak en vernietiging door hitte, en daarnaast zijn ze olie- en waterafstotend. We weten al sinds 1961 hoe schadelijk PFAS zijn. Sindsdien hebben verschillende onderzoeken de chemische stoffen in verband gebracht met risico’s voor hersenbeschadiging, verstoring van het hormoonsysteem, kanker en medische problemen voor ongeboren kinderen. Inmiddels heeft 98% van de wereldbevolking PFAS in hun bloed. Mede doordat diezelfde ‘we’ de afgelopen 64 jaar niet adequaat heeft ingegrepen, wordt geschat dat het opruimen van deze ‘eeuwige vervuilende stoffen’ in Europa € 2.000 miljard kost en 20 jaar in beslag zal nemen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/29/nieuw-onderzoek-heeft-de-pfas-rekening-opgemaakt-100-miljard-euro-per-jaar/
2 04 Een brede waaier aan organisaties, waaronder boerenorganisatie LTO, Greenpeace, Netbeheer Nederland, vakbonden en werkgeversorganisatie VNO-NCW hebben zich verenigd in ‘de Maatschappelijke Alliantie’. Hoewel de ondertekenaars het regelmatig op veel punten oneens zijn, roepen ze nu eenstemmig op tot energie- en klimaatbeleid waar op gebouwd kan worden. “Niets doen is geen optie.” En niets doen is ook niet gratis. Als de transitie nu zou stilvallen, of perspectief uitblijft, dan zal dat ons veel geld kosten. Allen hebben nood aan een helder perspectief van ons kabinet. Ze stippen bijvoorbeeld aan dat mensen met een kleine beurs met hoge energierekeningen zitten, omdat er bijvoorbeeld nog geen alternatief is voor de salderingsregeling; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2554518-boeren-bedrijven-en-milieuclubs-kabinet-kom-snel-met-stabiel-klimaatbeleid
2 06 James Hansen was een van de eerste wetenschappers die waarschuwde voor klimaatverandering. In 1988 getuigde hij voor de Amerikaanse Senaat over hoe menselijke activiteiten verantwoordelijk zijn voor de opwarming van de aarde, een van de eerste prominente waarschuwingen op dit gebied. [Het mocht niet baten; GjH] In 2015 werd in het Klimaatakkoord van Parijs een belangrijke stap gezet. Bijna 200 landen kwamen overeen om de wereldwijde temperatuurstijging ruim onder de 2ºC te houden en idealiter te beperken tot 1,5ºC boven pre-industriële niveaus. Het mocht wederom niet baten, althans, we blijven deze grens overschrijden: in de afgelopen 12 maanden (februari’24 – januari’25) lag de gemiddelde temperatuur 1,61ºC boven het pre-industriële niveau. Januari 2025 was wereldwijd de warmste januari ooit gemeten.
De wereld stevent dus door menselijk handelen af op een ‘catastrofale’ temperatuurstijging van meer dan 3ºC boven het pre-industriële niveau. In de wereld worden geen concrete stappen gezet om deze dreiging af te wenden, en de Amerikaanse president Donald Trump doet alweer zijn best om de Verenigde Staten van Amerika uit het Parijs-akkoord terug te trekken. Het 2ºC-doel is dood, want zolang we gas, kolen en olie blijven verbranden en daarmee CO2 en andere broeikasgassen de lucht in blijven pompen, zal de temperatuur van onze atmosfeer blijven stijgen en zullen records telkens blijven sneuvelen; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/echte-impact-van-opwarming-aarde-jarenlang-gemaskeerd-door-vervuiling/
2 18 Klimaatbeleid anno nu (53 jaar nadat de Club van Rome het rapport “De grenzen aan de groei” uitgebracht): “Het Nationaal Energie- en Klimaatplan voor 2030 wordt geëvalueerd in het licht van de opmerkingen van de Europese Commissie en dit [Belgische; GjH] regeerakkoord, rekening houdend met de economische realiteit, het concurrentievermogen van onze bedrijven, de Europese doelstellingen en de koopkracht van onze burgers”; door Greenpeace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/competitiviteit-van-bedrijven-krijgt-voorrang-op-klimaatambities/
2 26 De provincie Noord-Brabant steekt bijna € 4 miljoen in het ontwikkelen en testen van onderdelen voor een gesmoltenzout-reactor. De bedrijven DEMCON, Thorizon en VDL Groep investeren samen de andere € 4 miljoen. Deze reactor valt onder de kleine atoomcentrales – de zogeheten – in goed Nederlands – small modular reactors (SMR’s) – en kan 250.000 huishoudens van energie voorzien of, staat ik het artikel, een groot datacentrum; door de economieredactie van NU. Dat een datacentrum de energie van 250.000 huishoudens opslurpt lijkt mij afdoende reden om niet aan datacentra te beginnen, maar het gemeenschapsgeld om toch weer atoomenergie-centrales te ontwikkelen geeft onverbloemd aan dat mijn visie op de wereld (we zadelen toekomstige generaties duizenden jaren op met het probleem van het atoomafval en nemen het risico atoomwapens te verfijnen) zich niet verenigt met de werkelijkheid (er is met een hoop subsidie uit te halen, dus we aanvaarden het risico van een atoomramp op Nederlandse bodem door menselijk falen of door militair, dan wel ander terroristisch geweld). https://www.nu.nl/economie/6347345/noord-brabant-steekt-miljoenen-in-ontwikkeling-kleine-kernreactor.html
2 26 Mogelijk blijkt in de toekomst dat ‘het klimaatakkoord van Parijs’ van 12 december 2015 het hoogtepunt van [de modern menselijke beschaving, dan wel van de; GjH] klimaatdiplomatie was, dat nooit meer geëvenaard wordt. In elk geval noemt president Donald Trump klimaatverandering regelmatig ‘een hoax’. En alsof dat niet erg genoeg is, tekende hij ‘onder luid gejuich’ het decreet waarmee de Verenigde Staten van Amerika uit het klimaatakkoord van Parijs stapt. Sinds het aantreden van Trump staat financiering van onderzoeksprojecten ter discussie, mogen Amerikaanse medewerkers geen contact meer hebben met buitenlanders en gaan websites met wetenschappelijke data – al dan niet tijdelijk – offline; door Nieuwsuur. “Ils sont fous, les Américains”, zou Obelix zeggen. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2557464-amerika-zet-rem-op-klimaatdiplomatie-maar-de-energietransitie-dendert-door
2 26 De Britse oliegigant BP gaat onder druk van kritische investeerders meer geld steken in gas en olie, waarbij het bedrijf zijn belangrijkste klimaatdoel laat varen; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6347302/bp-laat-groene-doelen-varen-en-zet-weer-vol-in-op-olie-en-gas.html
3 06 De lucht in Nederland wordt met de jaren schoner, maar het stikstofprobleem blijkt hardnekkig: de nationale doelen worden lang niet gehaald. De gemiddelde Nederlander leeft 8 maanden korter door luchtvervuiling! Naast mensen, incasseert ook de biodiversiteit klappen. Europees en Nederlands overheidsbeleid moet daar verandering in brengen, maar dat wil nog niet lukken. ¾ Van de stikstofneerslag in Natura 2000-gebieden komt van de landbouw, met name de ammoniakuitstoot; door Emma van Bergeijk. https://www.nu.nl/klimaat/6348089/luchtvervuiling-daalt-in-nederland-maar-stikstof-blijft-boosdoener.html
3 17 In november zal de COP30 plaatsvinden in het Braziliaanse Belém. De Braziliaanse minister van Milieu- en Klimaatverandering Marina Silva wil dat daar resultaten geboekt gaan worden in weerwil van het gegeven dat slechts 10 van de 200 landen hun Nationally Determined Contributions, hun aangepaste klimaatdoelen, ingediend hebben. Vooral de grote uitstoters zoals China, de Europese Unie en India hebben nagelaten om dit op tijd te doen. En de beslissing van de Verenigde Staten van Amerika om uit het klimaatakkoord te stappen, maakt de wereldwijde inspanning en samenwerking heel wat moeilijker. “Het is duidelijk dat het opzeggen van de overeenkomst van Parijs door de op een na grootste uitstoter ter wereld, ’s werelds grootste economische en technologische macht, een verlies is”, zegt Silva, en ze wijst op de verwoestende gevolgen van klimaatverandering: “Dit is een COP die plaatsvindt in een wereld die wordt geteisterd door hittegolven, die de meest kwetsbare kinderen en ouderen doden. Een wereld waar tornado’s, orkanen en tyfoons verwoestingen aanrichten en overstromingen op plaatsen als Bangladesh 20.000 levens eisen. In het Amazonegebied drogen rivieren op van een diepte van 14 meter tot slechts 40 centimeter, waardoor miljarden vissen sterven. Branden teisteren landen als Brazilië, Portugal en Canada. In Rio Grande do Sul hebben overstromingen hele gebieden onder water gezet”; door Ruben Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/cop30-is-geen-feestje/
3 17 Gegarandeerde prijzen en open nettoegang voor nucleair geproduceerde stroom van grote elektriciteitsproducenten (‘atoomstroom’) zijn de rechtstreekse oorzaak van het belasten en wegduwen van hernieuwbare elektriciteit geproduceerd door huishoudens. Deze ongelijke behandeling in een verkeerde richting ontluistert, althans in België, het sprookje van de vrije markt voor elektriciteit. Wat speelt is academische verdwazing, Groot Geld en macht; door Aviel Verbruggen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/waarom-we-betalen-voor-zonnestroom-die-we-zelf-maken/
3 21 Vandaag is de warmste overgang naar de lente sinds het begin van de metingen in 1901. Ook is het de eerste landelijke warme dag van dit jaar, doordat de temperatuur in De Bilt boven de 20°C uitkwam. Om 13.10 uur werd daar een temperatuur van 20,4°C gemeten. Daarmee werd een oud record uit 1938 gebroken. Toen werd het op 21 maart 20,3°C; door de nieuwsredactie van NU.
De afgelopen jaren vol warmterecords waren tegelijkertijd de jaren van smeltrecords voor gletsjers wereldwijd. Vijf van de laatste zes jaar kenden de snelste terugtrekking van gletsjers sinds de metingen daarvan in 1975 begonnen. Sindsdien is er wereldwijd meer dan 9000 miljard ton ijs verloren gegaan. Dat is evenveel als een blok ijs ter grootte van Duitsland met een dikte van 25 meter; door NOS Nieuws. https://www.nu.nl/binnenland/6350006/eerste-warme-dag-van-het-jaar-en-warmste-21-maart-ooit-gemeten.html en https://nos.nl/artikel/2560525-gletsjers-smolten-afgelopen-jaren-razendsnel-veel-gletsjers-halen-einde-eeuw-niet
Economie en handel
12 25 Wanneer tablet- en telefoonfabrikanten van het mobiele besturingssysteem ‘Google’ gebruik willen maken, zijn ze verplicht vooraf zijn zoekmachine ook te installeren en om die een bepaalde plek op het scherm te geven (zoals ik op mijn Fairphone ook een Google-zoekmachine-balk heb op mijn beginscherm. Een balk, die ik niet kan verwijderen, terwijl ik vanwege haar marketting Google nooit gebruik). Wanneer fabrikanten dit weigeren, mogen ze ook ‘Google’s Play Store’ niet op hun toestellen aanbieden. De Japanse concurrentiewaakhond eist nu dat Google stopt met deze ‘monopolistische praktijken’; door Tweakers. https://www.nu.nl/tweakers/6340314/japan-eist-mogelijk-dat-google-stopt-met-gedwongen-installatie-van-zijn-zoekapp.html
12 30 Het hyperkapitalisme is de ver doorgedreven vorm van kapitalisme, die al onze maatschappelijke domeinen binnendringt. Gedreven door een neoliberale ideologie ontwricht het niet alleen de economische sfeer, maar heeft het ook invloed op culturele, ecologische, maatschappelijke en politieke dimensies. Het leidt telkens tot economische uitbuiting, waarbij werknemers worden gereduceerd tot handelswaar op de arbeidsmarkt. Wie niet competitief genoeg is, wordt uitgesloten en draagt volgens het neoliberalisme zelf de schuld van haar of zijn falen. Tegelijkertijd vervreemdt hyperkapitalisme mensen van elkaar door concurrentie centraal te stellen, wat de kwaliteit van de samenleving ondergraaft en onderlinge solidariteit ondermijnt. Een artikel over deze ingrijpende invloed van hyperkapitalisme op de maatschappelijke sociale verhoudingen met een nadruk op het belang van sociaal verzet als reactie op de onderdrukking van arbeid door kapitaal; door Marc Rigaux: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/sociaal-verzet-is-essentieel-in-de-strijd-tegen-hyperkapitalisme/
12 31 In het meest recente boek “Rook en as, de verborgen geschiedenissen van opium” (2024, Atlas Contact) toont Amitav Ghosh aan hoe de opiumhandel aan de wieg stond van het hedendaagse kapitalisme; door Wil Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/rook-en-as-hoe-opiumhandel-het-kapitalisme-creeerde/
1 06 Donald Trump haalde durfkapitalist Marc Andreessen aan om te pleiten voor hoge importtarieven. Hij beweerde dat die de inkomstenbelasting zullen vervangen en de Amerikaanse staatsschuld (hoger dan 120% van het bruto binnenlands product) zullen afbetalen. Dit is onjuist en rekenkundig absurd. Voor Trump zijn invoerrechten waarschijnlijk een excuus om de belastingen voor rijken te kunnen verlagen – wat in feite het Amerikaanse begrotingstekort en dus de staatsschuld zal doen stijgen. In een studie van de Wharton School wordt geschat dat het economische beleid van Trump het tekort van de Verenigde Staten van Amerika de komende 10 jaar met $ 5.800 miljard zal doen toenemen; door Ben Norton. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/wat-schuilt-er-achter-de-importtarieven-van-trump/
1 08 In een complexe, maar cruciale discussie over begrotingsbeleid, de mogelijkheden van een fiat-geldsysteem en monetaire soevereiniteit, wordt duidelijk dat de huidige economische en politieke keuzes grotendeels voortkomen uit verouderde dogma’s. Veel Europese landen blijven vasthouden aan een strikt begrotingsbeleid, gedreven door een idee dat publieke uitgaven beperkt, en dat tekorten moeten worden weggewerkt. Dit leidt tot enorme sociale kosten, zoals tekorten in het onderwijs, de zorg en andere cruciale publieke diensten.
Echter, volgens ‘de wet van Mosler’ in de Moderne Monetaire Theorie (MMT) kan met het fiat-geldsysteem elke economische crisis worden overwonnen aangezien er geen limiet staat op de hoogte van een budgettaire stimulus. Met andere woorden: er bestaat geen crisis diep genoeg, die de overheid niet kan oplossen met een expansief begrotingsbeleid. Het uiteindelijke succes van een MMT-geïnspireerd financieel overheidsbeleid hangt af van het vermogen om deze economische principes te verankeren in de politieke besluitvorming. Dit zal een uitdaging zijn, gezien de weerstand van gevestigde belangen, maar het is essentieel dat het bredere middenveld en progressieve partijen deze strijd aangaan; door Tristan De Belser Munyaneza. Het artikel legt uit dat Karl Marx gelijk had dat het kapitalisme uiteindelijk zou instorten onder het gewicht van zijn eigen tegenstellingen, met name de neiging van de winstvoet om te dalen. Maar hij hield gelijk tot de opkomst van fiatgeld; geld dat niet langer is gekoppeld aan een fysieke waarde, zoals goud of zilver, en geen intrinsieke waarde heeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/08/neen-het-geld-is-niet-op/
1 14 “De Verenigde Staten van Amerika is nu leider op het gebied van Artificiële Intelligentie (AI), zowel de ontwikkeling als het ontwerp van AI-chips, en het is van cruciaal belang dat we dat zo houden”, zei de Amerikaanse minister van Handel Gina Raimondo, voorafgaand aan de aankondiging van de volgende regeling: de uitvoer van AI-chips naar China, Iran, Noord Korea en Rusland wordt geblokkeerd. Voor de 18 bondgenoten zoals België, Nederland, de omringende landen, maar ook Japan en Zuid-Korea geldt de beperking niet. Ten derde zijn er nog 120 landen, die een vergunning dienen aan te vragen, voordat ze grote hoeveelheden chips bestellen: het gaat onder meer om Israël, Mexico, Portugal, Saoedi-Arabië, Singapore, de Verenigde Arabische Emiraten en Zwitserland. Zij worden tot 2027 beperkt tot de aankoop van maximaal 50.000 AI GPU’s (grafische verwerkingseenheden); door Jan Jonckheere. Zie ook 1 28 hier onder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/bidens-sluitstuk-in-ai-chip-uitvoerbeperking/
1 15 Het hyperkapitalisme toont naast onvermogen ook onwil om de existentiële problemen op te lossen, die het zelf heeft veroorzaakt. Kapitaal en macht zijn extreem geconcentreerd in de handen van een kleine, invloedrijke elite. De drijfveer achter deze ontwikkelingen is het voorkomen dat de werkende klasse een effectieve tegenmacht vormt. Als de werkende klasse haar sociale kracht zou organiseren, zou dat de legitimiteit van de bestaande structuren kunnen aantasten. Toch is het hoog tijd om na te denken over een alternatief, zoals een staatsgeleide economie, die een socialistische en solidaire samenleving kan ondersteunen; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/hyperkapitalisme-fascisering-en-de-nood-aan-een-alternatief/
1 28 Gisteren zorgde DeepSeek voor opschudding op de financiële markten. De aandelen op Nasdaq (de beurs voor technologiebedrijven in de Verenigde Staten van Amerika) tekenden een forse daling. In Europa en de VS kampten technologiebedrijven op de beurzen met een gezamenlijk verlies aan marktkapitalisatie van zo’n $ 1.000 miljard. Dat is een teken dat het vertrouwen in Amerikaans leiderschap in de Artificiële Intelligentie-sector wankelt. Deepseek is bovendien gratis verkrijgbaar en ook nog open source; door Jan Jonckheere. Dan zullen we binnenkort wel weer horen dat er een reden is waarom DeepSeek onbetrouwbaar is (spionage, of wat er bedacht wordt), want het komt uit China. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/revolutie-in-artificiele-intelligentie/
1 28 Wanneer aandacht gevraagd wordt voor de ernst van de ecologische crisis, luidt het antwoord van Bart De Wever steevast dat we niet mogen doemdenken, maar zelf stuurt hij wel het ene doembericht na het andere de wereld in over de Belgische begroting en de betaalbaarheid van de pensioenen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/het-doemdenken-van-bart-de-wever/
1 30 De grote landbouwbedrijven verschillen grondig van de vroegere boerderijen. Daar verzekerden de productie en verkoop van landbouwgoederen een boerengezin van een inkomen. Tot eind vorige eeuw kwamen de voedselprijzen tot stand op basis van reële factoren, bijvoorbeeld meer vraag van de groeilanden zoals China, of minder aanbod door mislukte oogsten. Een huidig grootschalig landbouwbedrijf vertrekt van de investering van kapitaal om landbouwgoederen te produceren om zo meer kapitaal op te brengen. Door speculatie gaan de voedselprijzen zich vreemd gedragen. Na een slechte oogst daalden de koffieprijzen in plaats van te stijgen, en de graanprijzen stegen, terwijl de voorraden uitpuilden. Speculanten zijn de nieuwe kapers op de kust, die deze onvoorspelbare reacties van ‘de markt’ veroorzaken, en elk jaar schuiven er meer speculanten aan de goktafel van de beurs.
Deze gang van zaken werd in het jaar 2000 mogelijk, toen de toenmalige Amerikaanse president Bill Clinton de Commodity Futures Modernization Act goedkeurde. Die wet liet de speculatieve fondsen op de voedselmarkten toe, wat sinds de beurscrash van 1929 verboden was; door Staf Henderickx.
1 31 De belastingaftrek van giften gaat in België van 45 naar 30%; door Impactcoalitie. Zie ook 3 13 onder het kopje ‘Onnodig menselijk lijden’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/verlaagde-belastingvermindering-voor-giften-een-koude-douche/
1 31 De industrie van morgen kan niet worden verwezenlijkt met de arbeidsvoorwaarden en de lonen van gisteren; door ABVV Metaal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/de-industrie-van-morgen-kan-niet-worden-verwezenlijkt-met-de-lonen-en-de-arbeidsvoorwaarden-van-gisteren/
2 03 De documentaire over de Jadar-mijn in Servië, geproduceerd in samenwerking met Rio Sava, een dochteronderneming van het grote mijnbouwbedrijf Rio Tinto, stelt activisten voor als extremistisch en in het beste geval als slachtoffers van georkestreerde desinformatie en sabotage door Rusland. De enorme corruptie, milieudegradatie en de negatieve sociaal-economische impact van mijnbouw op de plattelandsbevolking worden geminimaliseerd. De vraag welke klasse het meeste bijdraagt aan de enorme vraag naar lithium komt niet aan bod. Technische informatie triomfeert in de documentaire over irrationele angsten; door Robin Roels. En dit gaat vanwege de medewerking van de universiteit van Leuven door als een wetenschappelijk onderzoeks-resultaat. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/ligt-europas-ministerie-van-mijnbouw-propaganda-in-leuven/
2 04 Lang luidde het kapitalistische idee dat winstbejag innovatie stimuleert, en daarmee onze samenleving ten goede komt. Ook in industrieën, die over onze gezondheid waken, zoals de farmaceutische industrie. Nu de prijzen van medicijnen onbetaalbaar beginnen te worden en er steeds meer tekorten ontstaan, lijkt er langzaam een besef te komen dat dit idee geen standhoudt; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/gesubsidieerd-en-superrijk-de-farmaceutische-industrie-moet-anders/
2 07 Staatsschulden bestaan al sinds de Middeleeuwen. “Het enige deel van de zogenaamde nationale rijkdom, dat werkelijk het gemeenschappelijk bezit is van de moderne volkeren, is hun staatsschuld”, wist Karl Marx ons al in “Das Kapital” (1867-1894, uitgegeven door Otto Meissner) te vertellen. Liberale economen spreken graag over ‘de financiële markten’. Achter die ‘financiële markten’ schuilen echter altijd concrete mensen. Dat zijn rijke mensen, die elk jaar rente ontvangen over het door hen uitgeleende geld, en dus naarmate de bevolking zich dieper in de schulden steekt (nog) rijker worden.
Voor zover de sociale zekerheid, waaronder vergrijzing, gezien wordt als oorzaak van de staatsschuld: de belangrijkste bron van inkomsten voor de sociale zekerheid zijn de bijdragen van werkgevers en werknemers, en de bijdrage van werkgevers zijn in België vanaf de jaren ’90 gedaald van 34% naar 24% als gevolg van een reeks vrijstellingen èn de zogenaamde tax-shift. Wanneer Bart De Wever vandaag paniek zaait over het begrotingstekort, dan is dat met andere woorden een tekort dat hij zélf heeft gecreëerd door belastingvoordelen aan bedrijven toe te kennen ten nadele van de schatkist. En die truc wil hij de komende regeerperiode nog eens herhalen, want opnieuw is er een serieuze belastingverlaging voor bedrijven opgenomen in het regeerakkoord. Door stelselmatig belastingverlagingen voor bedrijven door te voeren, wordt er kunstmatig een toename van de staatsschuld gecreëerd; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/wat-is-de-staatsschuld-waar-komt-ze-vandaan-en-wie-profiteert-ervan/
2 10 Als grootste handelspartner van Israël heeft de Europese Unie de macht om Israël te dwingen tot beëindiging van zijn 57 jaar durende bezetting en illegale kolonisering van de Gazastrook, Oost-Jeruzalem en de Westelijke Jordaanoever. Daarentegen gebeurt het tegendeel. Zelfs de handel met Israëls illegale nederzettingen in bezet gebied wordt nog steeds toegestaan. Daarmee verzaken de EU en haar lidstaten hun verplichtingen volgens het internationaal recht, èn maken zij zich medeplichtig aan ernstige schendingen van de mensenrechten waarop Israëls kolonisering is gebaseerd. 4 Februari jl. stuurden 163 maatschappelijke- en mensenrechtenorganisaties en vakbonden een klemmende oproep aan voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Daarin sporen zij de Commissie aan om eindelijk een verbod in te stellen op alle handel en ander zakelijk verkeer tussen de EU en Israëls illegale nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden; door The Rights Forum, met een link naar bedoelde oproep. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/10/eu-middenveld-eist-handelsverbod-met-illegale-nederzettingen-in-palestina/
2 11 President Donald Trump heeft het Amerikaanse ministerie van Justitie opgedragen om de vervolging van corruptie buiten de Verenigde Staten van Amerika voor een half jaar op te schorten. De VS stond er juist om bekend om ook grote zaken buiten het eigen land op te pakken. Vaak mondde dit uit in boetes of schikkingen van miljoenen of zelfs miljarden dollars; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2555429-trump-schort-amerika-s-wereldwijde-aanpak-van-corruptie-op
2 14 De tactiek van “Starve the Beast”, een strategie die al werd toegepast door Ronald Reagan in de Verenigde Staten van Amerika (1981-1989): eerst snijden in inkomsten, zodat besparingen onvermijdelijk worden. Dit zien we ook vandaag de dag duidelijk op twee fronten: Ten eerste de subsidies aan bedrijven: in de afgelopen 20 jaar zijn deze gestegen van € 1,6 miljard naar € 16 miljard, waarvan € 10 miljard door een verlaging van de werkgeversbijdragen. De regering Charles Michel was hiervoor een belangrijke katalysator door € 12 miljard euro cadeau te doen aan bedrijven. En ten tweede een toename van extralegale voordelen: steeds meer brutolonen worden vervangen door extra-legale voordelen, die intussen al € 14,5 miljard bedragen. Denk hierbij aan aandelenopties, bedrijfswagens en maaltijdcheques (die opnieuw met € 2 per dag worden verhoogd). De kern van het probleem ligt niet bij de sociale uitkeringen, maar bij deze structurele keuzes waardoor het beest verhongerd; door Kristien Merckx in gesprek met Jef Maes van de Belgische vakbond ABVV. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/jef-maes-abvv-over-afbraak-sociale-zekerheid-grootste-slachtoffers-zijn-werklozen-vrouwen-en-ambtenaren/
2 17 Nederland krijgt hoogstwaarschijnlijk € 1,2 miljard uit het Corona-herstelfonds van de Europese Unie. Om de economische schok te boven te komen, moest Nederland van de EU belastingontwijking door bedrijven aanpakken en snoeien in procedures voor de bouw van woningen [Leve onze soevereiniteit!; GjH]. Het geld wordt straks besteed aan onder meer compensatie voor gestopte varkenshouderijen [hoezo Coronaherstel?; GjH], uitbreiding van de ic-capaciteit in ziekenhuizen [hoezo Coronaherstel?; GjH] en scholing voor werklozen, die moeilijk aan de slag komen [hoezo Coronaherstel?; GjH]; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6346251/nederland-kan-12-miljard-euro-uit-europees-coronafonds-tegemoetzien.html
2 22 Kalpona Akter werkte vanaf haar 12de jaar in de textielindustrie in Bangladesh. De arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie zijn onmenselijk. Akter maakte dit van dichtbij mee. Ze besloot een vakbond op te richten: het Bangladesh Center for Workers Solidarity, dat inmiddels een van de grootste vakbonden van Bangladesh is. Haar missie is: 1. een klimaatfonds voor werknemers, 2. sociale bescherming, 3. het recht op vrijheid van vereniging en 4. een veilige werkplek zonder gender gerelateerd geweld; door Zile Mohar in gesprek met Kalpona Akter. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/oprichter-bangladesh-center-for-workers-solidarity-ik-vecht-voor-waardig-werk-in-textielindustrie/
2 25 PostNL heeft de nettowinst vorig jaar met 2/3 zien kelderen tot € 18 miljoen. De cijfers bevestigen volgens topvrouw Herna Verhagen dat het huidige bedrijfsmodel ‘niet meer houdbaar is’. Afgelopen vrijdag heeft ze vergeefs om overheidssteun gevraagd. Verhagen treedt in april af bij PostNL en zal dan worden opgevolgd door financieel directeur Pim Berendsen. Hij rekent erop in 2025 voor het bedrijf [zonder overheidssteun; GjH] als geheel, wanneer wordt gecorrigeerd voor onder meer belasting en rente, ongeveer op dezelfde winst uit te komen als afgelopen jaar; door de economieredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6347010/huidige-postbezorging-is-volgens-postnl-zonder-ingrijpen-niet-meer-houdbaar.html
2 26 Om de kwakkelende industrie helpen wil de Europese Unie soepeler omgaan met duurzame verplichtingen, die bedrijven opgelegd krijgen en ze hoeven minder kritisch te kijken naar misstanden bij hun toeleveranciers. Ook zouden bedrijven en overheden [tegen het principe van het neoliberale kapitalisme in; GjH] vaker moeten inkopen bij Europese leveranciers; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6347291/minder-groene-regels-en-buy-european-moeten-economie-europa-uit-slop-halen.html
3 01 Extinction Rebellion heeft als [geestige; GjH] stunt zo’n 7.500 zaterdagtickets voor het Rijksmuseum gereserveerd. Daardoor is het, ondanks de vakantieperiode, vandaag bijzonder rustig in het museum. De klimaatgroep protesteert vanwege de ING-praktijken tegen de sponsorrelatie tussen ING en het Rijksmuseum; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/entertainment/6347673/rijksmuseum-bijna-leeg-doordat-extinction-rebellion-alle-tickets-reserveert.html
3 04 De afgelopen decennia zijn veel tropische landen in een vicieuze cirkel beland, waarbij ze afhankelijk zijn van de export van hun grondstoffen om hun hoge buitenlandse en overheidsschulden af te betalen. En die grondstoffen worden gezocht waar ze het meest voorhanden zijn, dus in de rijkste tropische regenwouden. Deze ware ontbossingscrisis eist zijn tol op verschillende fronten en schaalniveaus; door Sarah Bracke. https://www.foliomagazines.be/artikels/ecologische-en-soevereine-schuld-vergeven-verhandelen
3 05 De macht van financiële elites en multinationals neemt ongeremd toe. Grote technologiebedrijven, de zogenaamde GAFA-conglomeraten (Google, Amazon, Facebook en Apple), hebben zoveel data en kapitaal verzameld dat ze regeringen dicteren wat wet wordt. Hun invloed reikt zelfs tot in de hoogste regionen van de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. Het liberale recht, dat beweert een tegengewicht te bieden tegen machtsconcentratie, slaagt er onvoldoende in deze bedrijven te reguleren. Het tegendeel gebeurt. Staten leggen vaak de rode loper uit voor de hyperkapitalisten, in de hoop economische groei en investeringen aan te trekken. Parallel daaraan ontstaat wereldwijd een netwerk van autoritaire, fascistische regimes, die de belangen van de rijken consolideren. Arbeidersrechten worden steeds verder uitgehold, staten worden ontmanteld en publieke voorzieningen worden geprivatiseerd. Fascisme en hyperkapitalisme versterken elkaar in hun drang naar controle en macht.
Waar democratie ooit een middel was om sociale rechtvaardigheid af te dwingen, wordt ze steeds meer een instrument om de macht van de elite veilig te stellen. [Democratisch gekozen; GjH] regeringen zetten repressie in tegen protestbewegingen, sociale organisaties en vakbonden, die zich tegen deze gang van zaken verzetten. De liberale democratie, die ooit een buffer moest vormen tegen willekeur, blijkt steeds minder in staat om het sociale weefsel van onze samenlevingen te beschermen; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/05/hyperkapitalisme-en-fascisme-tijd-voor-internationaal-arbeidersverzet/
3 06 Afgelopen weekend trokken meer dan 500 klimaatactivisten naar de terreinen van Cargill in de Gentse haven, ’s werelds grootste graanhandelaar. Zij brachten de boodschap dat dit bedrijf de mensen, die zij voedt, gelijktijdig met de planeet vernietigt; door Barbara Van Dyck en 4 anderen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/06/cargill-de-onzichtbare-reus-achter-een-vernietigend-industrieel-voedselsysteem/
3 16 Er is in de Europese Unie binnen de kortste keren € 800 miljard beschikbaar. Eerder gold een dergelijk bedrag tijdens de coronacrisis en nu om extra (!) te besteden aan oorlogsvoorbereiding (terwijl de Europese NAVO-landen jaarlijks al $ 406 miljard besteden aan oorlogsvoorbereiding tegen $ 110 miljard door Rusland; zie ook 2 13 onder het kopje ‘Militarisme’); door Nieuwsuur en NOS Nieuws. Waarom is een dergelijk bedrag nooit beschikbaar gesteld voor energietransitie en klimaatverandering? Waarom niet ter ondersteuning van de ontwikkeling van landen waar honger heerst, of waar het onderwijs en de zorg het laten afweten? Waarom niet voor onderwijs en de zorg in Europa? H Waarom niet voor asielzoekers of ter ondersteuning van degenen, die in Europa hun hoofd niet boven water kunnen houden? Waarom niet ter compensatie van de uitgebuite inwoners van de voormalige Europese koloniën? https://nos.nl/nieuwsuur/video/2559792-waar-europa-s-defensiegeld-zo-snel-vandaan-komt en eerder: https://nos.nl/artikel/2559796-5-jaar-na-uitbreken-coronacrisis-een-economisch-mirakel
3 20 Bij de presentatie van de jaarcijfers van de Nederlandsche Bank (DNB) werd vandaag benadrukt dat Europa en Nederland minder verweven moeten worden met de Verenigde Staten van Amerika. Denk aan betalingen aan de kassa. Die worden in hoge mate verzorgd door niet-Europese bedrijven. Het is inmiddels niet meer ondenkbaar dat president Donald Trump [of zijn opvolger(s); GjH] deze bedrijven inzet om druk op Europa uit te oefenen. Het beleid van buitenlandse regeringen kan resulteren in controle over hoe en aan wie we betalen. DNB pleit al langer voor Europese alternatieven. Zo werkt de Europese Centrale Bank in opdracht van de Europese Commissie aan de ontwikkeling van een digitale euro. Ook ondersteunt DNB de Europese uitrol van het Nederlandse betaalsysteem iDeal. Ondertussen ligt nog ongeveer eenderde van de Nederlandse goudvoorraad in een New Yorkse kluis. In 2014 haalde Nederland al een deel terug. Knot zegt niet te verwachten dat de goudvoorraad ingezet zal worden bij een ‘verder verslechterende relatie met de VS’, bijvoorbeeld door het als drukmiddel te gijzelen [maar hij benoemde deze mogelijkheid vandaag wel, hetgeen een diplomatieke dreiging inhoudt; GjH]; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2560460-dnb-maakt-zich-zorgen-over-amerikaanse-invloed-op-pinbetalingen
Media en Social media
1 06 De arrestatie van Richard Medhurst onder de nieuwe antiterrorismewet van het Verenigd Koninkrijk brengt bronbescherming en persvrijheid in gevaar, wat een zorgwekkend precedent schept voor journalisten wereldwijd. Hij weigert de wachtwoorden van zijn Google Pixel (met een Graphene-besturingssysteem dat privacygericht is en als bijzonder veilig wordt beschouwd) en van zijn iPhone te overhandigen, omdat – zoals op de telefoons van alle journalisten – deze informatie bevatten die zijn bronnen zou kunnen identificeren. Voor een journalist betekent het overhandigen van wachtwoorden aan de politie vaak het overhandigen van de contactgegevens en de namen van zijn bronnen. Het recht om deze te beschermen wordt bevestigd door veel uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en erkend voor elke journalist in de vrije wereld, omdat wanneer journalisten degenen die vertrouwelijk met hen spreken niet zouden beschermen, niemand meer vertrouwelijk met hen zou spreken; door Stefania Maurizi. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/britse-journalist-riskeert-jarenlange-gevangenisstraf-voor-weigering-wachtwoorden-aan-politie-te-overhandigen/
1 09 Media in het Vrije Westen: stellen wij ons voor dat Rusland een militaire aanval aankondigt om Groenland in te lijven. De mediawereld zou er schande van spreken, Vladimir Poetin voor aan grootheidswaan leidende duivel uitmaken en, net als na de aanval op Oekraïne zouden er binnen 48 uur extra maatregels getroffen worden om Rusland en de russen zo pijnlijk mogelijk te treffen. Stellen wij ons voor dat China een militaire aanval aankondigt op Panama om het Panamakanaal onder haar gezag te plaatsen. De mediawereld zou er schande van spreken, Xi Jinping duivelse trekjes toedichten en achter de maatregels staan, die de Verenigde Staten van Amerika tegen China en de chinezen nemen, ongeacht hun economische of militaire aard ook al zouden daar atoomwapens aan te pas komen. Echter, nu Donald Trump nog voordat hij president van de Verenigde Staten van Amerika is, aankondigt Groenland en het Panamakanaal eventueel militair in te willen lijven, komen de media niet verder dan “Trump bedreigt Panama en Denemarken, moeten we hem serieus nemen?” https://nos.nl/artikel/2550983-trump-bedreigt-panama-en-denemarken-moeten-we-hem-serieus-nemen en “Niet geïnaugureerd, toch al regeren: ‘Nog een norm die Trump breekt’” https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2551020-niet-geinaugureerd-toch-al-regeren-nog-een-norm-die-trump-breekt. Wat moet de VS aan akeligs in de wereld zetten, voordat onze media stelling gaan nemen tegen de VS precies zoals ze al jaren doen tegen China en Rusland?
1 09 Op de mediaplatforms Facebook, Instagram en Threads worden met de komst van Donald Trump in het Witte Huis een hoop restricties rond thema’s, zoals migratie en gender, afgeschaft. In plaats van haatspraak en racisme tegen te gaan, zal in de toekomst gefocust worden op wat Mark Zuckerberg in Trumpiaans jargon ‘really bad stuff’ noemt: drugs, kindermisbruik en terrorisme [weet dat wat voor de een terrorisme is door een ander als gelegitimeerde verzetsdaad wordt gezien; GjH]. De nieuwe regels gelden in de eerste plaats voor de Verenigde Staten van Amerika, aangezien de Europese Unie strengere regels aan sociale mediaplatforms oplegt (al is het met de opkomst van extreemrechts ook bij ons maar de vraag hoe lang dat nog blijft duren). De ironie wil dat deze politiek geïnspireerde aanpassing van de regels, die gelden op de plekken waar vandaag een groot deel van het maatschappelijk debat zich afspeelt, worden voorgesteld als een strijd tegen censuur en voor de vrije meningsuiting. Doelbewust wordt daarbij het woord ‘politieke correctheid’ gebruikt als scheldwoord tegen iedereen, die hecht aan wat correct is, met name de [wetenschappelijk gedocumenteerde; GjH] waarheid.
Willen we de waarheid, en daarmee de democratie beschermen tegen de opkomst van leugens, manipulatie en vreemdelingenhaat *, dan moeten we de macht van de grote platforms breken; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/einde-van-factchecken-op-meta-is-nieuwe-stap-richting-post-truth-samenleving/
* In het oorspronkelijke artikel stond hier ‘extreemrechts’.
1 09 Raffi Berg, een Engelsman, die aan het hoofd staat van de BBC’s Midden Oosten-desk, werkte vroeger voor de US State Department’s Foreign Broadcast Information Service, een eenheid die, zoals hij zelf aangeeft, een dekmantel was voor de CIA. Hij heeft ook een veelomvattende, professionele relatie met de Mossad, de belangrijkste inlichtingendienst van Israël. Dertien BBC-medewerkers schilderden hem af als een dominante figuur, die systematisch kritische berichtgeving over Israël blokkeert en verhalen manipuleert om een pro-Israël discours te ondersteunen; door Alan MacLeod, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/bbc-redacteur-midden-oosten-ontmaskerd-als-medewerker-cia-en-mossad/
1 10 Een telling van de gasten in het televisieprogramma ‘De Afspraak’ leert dat graag gevraagde gasten vooral experts zijn, die banden hebben met het militair-industrieel complex, heel veel andere journalisten en rechtse opiniemakers. De expertise, die journalisten verondersteld worden te hebben, is vaak tweeledig: enerzijds worden ze verondersteld te weten ‘wat er lééft’, anderzijds worden zij verondersteld te weten ‘hoe de media werken’, waardoor ze kunnen inschatten of een politicus met een bepaald beleid of met een bepaalde uitspraak zal ‘kunnen scoren’ (alsof het om voetbal gaat) [Zo worden de Belgen bepaalde opvattingen aangepraat; GjH]; door Seppe De Meulder. Hoe zit dat met de aan praattafels gevraagde gasten in Nederland, vraag ik me dan af… https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/hoe-word-je-expert-in-de-media/
1 14 Marc Vandepitte bepleit het volgen van zakelijke media, zoals de Financial Times om achter werkelijke nieuwsfeiten te komen. Deze media zijn niet of in mindere mate gericht op spektakel dat abonnementen, kijkcijfers of kliks oplevert, maar eerder op nieuwsvoorziening, die haar afnemers dient. Hun klanten hebben baat bij accuraatheid, betrouwbaarheid en kwaliteit. Het is een elitair lezerspubliek, bestaande uit de economische toplaag van de samenleving, die wil weten hoe de wereld er aan toe is, met name om te weten welke investeringen en of andere economische transacties ze het best kan ondernemen. Ideologie of propaganda interesseert deze doelgroep niet direct: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/hoe-camoufleer-je-een-militaire-nederlaag-in-oekraine/
1 17 Tijdens de laatste persconferentie als aftredend minister van buitenlandse zaken liet Anthony Blinken 2 volledig geaccrediteerde journalisten uit de zaal verwijderen. Deze fysieke verwijdering van de journalisten Max Blumenthal en Sam Husseini is op zich al een belangrijk nieuwsfeit, maar de passieve houding, die de andere aanwezige journalisten aannamen tegenover verwijdering van hun collega’s had een nòg zorgwekkender nieuwsfeit moeten zijn; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/vs-laten-laatste-schijn-van-persvrijheid-varen/
1 20 Bij monde van Marieke de Vries laat de NOS weten wat te verwachten van nog 4 jaar Donald Trump als Amerikaanse president. Wanneer ik dat lees, zie ik een reeks maatregels en ik mis context. De toon van de NOS roept bij mij de wens op dat zij ook op deze manier verslag zou doen over hoe bijvoorbeeld de Chinese regering met Oeigoeren omgaat en Rusland met degenen die zich tegen hun regering keren (maar dan met context; zie ook 1 20 onder het kopje ‘Wereldverhalen’). https://nos.nl/collectie/13980/artikel/2552503-wat-te-verwachten-van-nog-4-jaar-trump
1 24 Wie ijvert voor vrede moet de standpunten van alle actoren kennen, die onze media ons pertinent onthouden. Mededelingen van Israël worden gepresenteerd als ‘feiten’; cijfers over slachtoffers in Gaza krijgen de duiding ‘volgens de terroristische organisatie Hamas’. Israël krijgt daarentegen nooit de toevoeging ‘bezetter’, ‘kolonisator’ of ‘staatsterreur’. Of je deze man gelooft of niet, wat hij in dit gesprek verklaart moet elke oprechte onderhandelaar voor vrede weten, alvorens een gesprek over een oplossing kan beginnen: het laatste onderwerp van https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/tegendraadse-informatie-over-een-week-wapenstilstand-in-gaza/
1 24 Voor wie de Westerse media als informatiebron vertrouwt, is Venezuela een onmiskenbare linkse, militaire dictatuur. Dit reisverslag van Bel-REDH en Lode Vanoost brengt een genuanceerde correctie op die visie: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/venezuela-een-reisverhaal/
1 30 ‘Tulpen, molens en kaas’ zijn natuurlijk de clichés over Nederland, maar ook ‘veelvuldig drugsgebruik, korfbal en een losse seksuele moraal’ blijken Amerikaanse clichés over Nederland te zijn. En daar klinkt het: “Gelukkig kom ik niet uit een land dat Anne Frank verraden heeft”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2553849-tulpen-bordelen-en-kaas-going-dutch-weinig-flatteus-over-nederland
1 31 Politiek en [in haar kielzog; GjH] de media in de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika zijn de tegenvoeter van de wereldopinie over Palestina [in weerwil van ons idee over onze onafhankelijke media, heel anders dan die in China en Rusland; GjH]. Boycot, Divestment, Sanctions (BDS) blijft succesvol groeien? Een journalist aangehouden voor ‘terrorisme’ in Zwitserland? Reeds 80 vermoorde Gazanen tijdens wapenstilstand? Het is allemaal geen nieuws in de mainstream bubbel van ontkenning. Kleine media daarentegen bezorgen ons wel hun tegendraadse informatie; door Lode Vanoost, met links naar de 3 genoemde onderbelichte onderwerpen en een link naar een interview van omroepvereniging BNNVARA met vertegenwoordigers van Jacobin, Joop en Radio Kookpunt over linkse media in een rechts politiek landschap. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/palestina-en-de-mainstream-media-ontkenning-van-een-genocide/
2 03 Hoe wij met elkaar gemanipuleerd worden. Noteer alleen al het selectief gebruik van ‘gijzelaars’ en ‘gevangengenomen Palestijnen’. De drie vrijgelaten Israëli’s zijn soldaten van het bezettingsleger, een leger dat oorlogsmisdaden begaat. Dat zijn volgens het internationaal recht dus krijgsgevangenen, en geen gijzelaars; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/gijzelaars-en-gevangenen-hoe-de-standaard-beeldvorming-van-israel-beinvloedt/
2 07 We leven nu [wellicht; GjH] in een post-media-samenleving, en we zijn getuige van ‘het einde van de massa’s’, omdat sociale netwerken het idee verzwakken van een passieve massa of een passief publiek. Communicatie draait tegenwoordig minder om de ideeën zelf, maar eerder om de middelen waarmee ze worden verspreid. Het effect, dat het medium heeft op een publiek, noemen we ‘de publieke opinie’. Het zijn de media, die de publieke opinie creëren. Julian Assange werd niet schuldig bevonden aan enige journalistieke misleiding. Hij heeft 14 jaar van zijn vrijheid verloren, simpelweg omdat hij de waarheid vertelde. Vandaag kan een journalist dus opgesloten worden, omdat hij de waarheid vertelt, en dat in landen, die geen dictaturen zijn. En Assange heeft nog niet gesproken, want een deel van de overeenkomst, die hij sloot, houdt in dat hij niet mag praten over de redenen waarom hij werd vervolgd [Assange heeft wel degelijk daarover vertelt en wel op 2 oktober 2024 in Straatsburg tot de Commissie Mensenrechten van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa (PACE); GjH, zie hier in mijn laatste lentedagboek, of onder ‘Enkele van mijn belangen uitgelicht’ “Het eerste openbare optreden van Julian Assange na zijn vrijlating”]. Een van de paradoxen van de communicatie is dat het medium, dat ideeën verspreidt, uiteindelijk belangrijker wordt dan de ideeën zelf; de taal is wat ‘De grote aap’ humaniseerde en bleek uiteindelijk belangrijker dan wat die aap te zeggen had. Toen 5.000 jaar geleden het schrift werd uitgevonden, was aanvankelijk de inhoud belangrijk, maar op de lange termijn werd het schrift zelf belangrijker. De media gaan niet verdwijnen, maar ze veranderen en worden zelf de boodschap. Dit druist in tegen wat ik en velen met mij geloven.
Latijns-Amerika zou moeten werken aan eigen applicaties en onderlinge integratie om te voorkomen dat hun data worden gebruikt door grootbedrijven – vrijwel allemaal Amerikaans – [en dat geldt naar mijn mening exact hetzelfde voor de Europese volkeren; GjH]; door Claudia Fonseca Sosa Yilena en Héctor Rodríguez, die een lezing van Ignacio Ramonet redigeerden. Ramonet was hoofdredacteur van Le Monde diplomatique, dat volgens Wikipedia goed gedocumenteerde analyse en opinie biedt op het gebied van cultuur, huidige ontwikkelingen en politiek. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/de-crisis-van-de-waarheid-en-de-informatie/
2 09 President Donald Trump zegt met president Vladimir Poetin te hebben gebeld. Of er een einde aan de oorlog in Oekraïne aan zit te komen, is volgens de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte niet duidelijk. “Er is intensief contact tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, Donald Trump en de NAVO”, zei hij vandaag. Tijdens de gesprekken gaat het onder meer over hoe de vredesonderhandelingen eruit moeten komen te zien. Zelensky zou inmiddels hebben gezegd te willen onderhandelen met Poetin. Maar de Oekraïense president heeft aangegeven dat hij wil dat óók Europa aan de onderhandelingstafel zit. Daarover zegt Rutte dat het nog niet duidelijk is welke rol Europa bij de vredesgesprekken zal vervullen. Hij ziet ook een kans dat de Europese Unie zich erbuiten laat; door de nieuwsredactie van NU en NOS Nieuws. Het beeld uit Europese vredesbewegingen, dat de oorlog in Oekraïne een proxy-oorlog is, wordt hier onbedoeld door Rutte en Trump bevestigd. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6345313/trump-zegt-poetin-te-hebben-gebeld-rutte-wil-veel-steviger-verdrag-dan-in-2014.html en https://nos.nl/artikel/2555134-trump-zegt-te-hebben-gesproken-met-poetin-over-einde-oorlog-oekraine
2 12 Het is vaak aantrekkelijker om een aanklacht te schrijven tegen schrijnende armoede dan een analyse te maken van de Europese begrotingsnormen. Maar de taak van journalisten zou er niet uit mogen bestaan om dat wat aantrekkelijk is als belangrijk voor te stellen. De taak zou er juist uit moeten bestaan om dat wat belangrijk is kenbaar te maken. Op 23 april 2024 keurde het Europees Parlement de nieuwe begrotingsregels goed, die de ruimte voor de lidstaten om beleid te voeren ernstig inperkt. Die begrotingsnormen zullen een enorme impact hebben op de armoede binnen de Europese lidstaten. Toch was er over die zo bepalende beslissing nauwelijks een maatschappelijk debat; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/12/waarom-iedereen-zich-zorgen-zou-moeten-maken-over-de-nieuwe-europese-begrotingsregels/
2 24 De perceptie van de genocide in Gaza verschilt aanzienlijk tussen het Westen en het Globale Zuiden. Zo benadert men deze genocide in het Westen meestal vanuit Israëlisch perspectief, wat doorgaans leidt tot eenzijdige berichtgeving in de mainstream media. In het Globale Zuiden wordt dezelfde genocide meestal vanuit Palestijns perspectief benaderd. De berichtgeving over Gaza wijkt daar en hier dan ook sterk af van elkaar.
In dit artikel wordt dit geïllustreerd aan de hand van een recent artikel uit La Jornada, een belangrijke Mexicaanse krant, in België te vergelijken met De Morgen en in Nederland met de Volkskrant. Volgens deze Mexicaanse krant is het staakt-het-vuren een overwinning van wat zij het Palestijns ‘verzet’ noemen. Dat Palestijns verzet krijgt bij ons steevast het label ‘terreurorganisatie’; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/trump-de-waanzin-en-palestina/
2 25 Gisteren had ik op de internetpagina van uitgeverij EPO gekeken of de vertaling van “Manufacturing Consent – De Politieke Economie van de Massamedia” door Edward Herman en Noam Chomsky al uit was. Dat was zo en vandaag werd ik opgebeld door mijn boekhandel dat het boek voor mij was binnen gekomen: Hoe zit het met onze media; wat vertellen ze ons wel, wat niet en hoe vertellen ze ons wat er in de wereld gebeurt? Dit boek staat aangeschreven als ‘de meest relevante analyse ooit om de werking van onze massamedia te doorgronden’. Volgens onderzoek van Herman zijn massamedia helemaal niet neutraal, objectief of onafhankelijk, maar volgen zij de redactionele lijnen van hun eigenaars (voor privé-media) en die van de overheid (voor openbare media).
President Woodrow Wilson van de Verenigde Staten van Amerika van 1913 tot 1921 was in 1916 herverkozen met een pacifistisch programma Peace without Victory, maar hij wilde wèl in de Eerste Wereldoorlog betrokken worden. Hij moest dus de publieke opinie veranderen. Dat verliep zeer succesvol. Zowel Walter Lippmann (1889-1974) als Edward Bernays (1891-1995) waren zeer onder de indruk van het feit dat het enorme propaganda-programma van de regering-Wilson in staat was gebleken een pacifistische bevolking in korte tijd om te turnen tot mateloze anti-Duitse oorlogsstokers. Lippman was lid van Wilsons propaganda-agentschap, dat natuurlijk het Committee on Public Information werd genoemd, wat dus aldus Chomsky ‘desinformatie’ betekende. We kunnen er van uitgaan dat de principes, die in dit boek voor het eerst grondig werden uitgewerkt nu beter uitgekristalliseerd zijn en nog meer van toepassing zijn dan 37 jaar geleden, toen het boek voor het eerst in het Amerikaans verscheen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/25/chomskys-manufacturing-consent-bijbel-van-elke-kritische-journalist-werd-eindelijk-vertaald/
2 25 Achtergronden bij het verwijderen van de documentaire ‘Gaza: How to Survive a war Zone’ door de BBC van zijn streaming platform iPlayer, en achtergronden bij wat met ‘Hamas’ aangeduid wordt; door Lode Vanoost, met de verwijderde documentaire. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/25/bekijk-hier-gaza-how-to-survive-a-war-zone-de-documentaire-die-de-bbc-schrapte/
2 27 In The Washington Post is geen ruimte meer voor kritiek op ongebreideld winststreven. Jeff Bezos, de eigenaar ervan, wil de vrijheid van miljardairs om nog veel rijker te worden via zijn krant verdedigen, zonder daarbij gehinderd te worden door ecologische, [ethische; GjH] of sociale beperkingen; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/27/jeff-bezos-censureert-redactie-washington-post-mijn-krant-mijn-vrijheid/
3 11 De Franse journalist Jean-Michel Aphatie (* 1958) wees er in een recent tv-debat op dat het Franse leger massale gruweldaden heeft begaan in zijn kolonie Algerije. Het kwam hem niet alleen op kritiek van extreemrechts te staan, maar ook op een schorsing door de Franse zender RTL; door Felix Kumps. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/franse-zender-schorst-journalist-voor-historisch-correcte-kritiek-op-franse-koloniale-bloedbaden/
Mensenrechten en mensenrechtenschendingen
1 21 Alleen voor witte mensen was fascisme in de ’30-er jaren nieuw. Dat de Tweede Wereldoorlog nog vaak wordt voorgesteld als de strijd van het ‘vrije Westen’ tegen het fascisme klopt van geen kant: 500 jaar oorlogsvoering door Westerse landen tegen landen en volkeren in het Mondiale Zuiden legden de basis om in de Tweede Wereldoorlog ook witte mensen in concentratiekampen op te sluiten, als ze al niet direct vermoord werden. Concentratiekampen waren een koloniale uitvinding pur sang; door Chris de Ploeg over zijn nieuwe boek “De Grote Koloniale Oorlog” (2025, uitgegeven door Starfish). https://www.oneworld.nl/mensenrechten/alleen-voor-witte-mensen-was-het-fascisme-in-wo2-nieuw/
1 27 De bekroonde Palestijns-Amerikaanse journalist en mensenrechtenverdediger Ali Abunimah, uitvoerend directeur van het mediaplatform Electronic Intifada, werd zaterdag jl. onder dwang en met geweld opgepakt door ongeïdentificeerde personen in burgerkleding. Hij liep toen door de straten van Zürich op weg naar een evenement. Abunimah wordt momenteel in administratieve detentie vastgehouden door de regionale politie van Zürich, die van plan is hem maandag uit het land te zetten. Abunimah is door de Zwitserse autoriteiten niet schuldig bevonden aan enige misdaad. Toch hebben zij op basis van ongefundeerde, lasterlijke beschuldigingen gehandeld om de vrijheid van meningsuiting te onderdrukken en hem te verhinderen deel te nemen aan het geplande evenement. Dit is niet alleen een poging om Abunimah als individu het zwijgen op te leggen, maar een uiting van een bredere campagne om iedereen te intimideren, die zich tegen de genocide in Israël of, zo u wilt, Palestina uitspreekt of opkomt voor Palestijnse mensenrechten.
Het past in een patroon van islamofobie en racisme: een campagne van belangengroepen en machtige instellingen om de waarheid te onderdrukken en de onderdrukking van het Palestijnse volk te ontkennen door de vrije meningsuiting aan te vallen en een oorlog te voeren tegen de journalistiek; door Change.org, met een eisenpakket. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/27/palestijnse-journalist-opgepakt-in-zwitserland/
1 31 Er is sprake van een zogenaamde ‘oorverdovende stilte van de internationale gemeenschap’ met betrekking tot de voortschrijdende genocide in Oost-Congo; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/grote-betoging-free-congo/
2 05 President Donald Trump, amper 2 weken terug in het Witte Huis, sprak over ‘ongeveer 1,7 miljoen’ Palestijnen, die Gaza moeten verlaten en nooit meer mogen terugkeren (er woonden meer dan 2,3 miljoen Palestijnen in Gaza). Dit is geen diplomatie, geen ‘oplossing’, geen strategie – dit is fascisme!
De etnische zuivering en vernietiging van Gaza is niet alleen een militair project, maar ook een grotesk economisch en strategisch project. De controle over de kust van Gaza zou Israël niet alleen toegang geven tot een rijke gasvoorraad, waarvan Israël belette dat de Palestijnen die zouden ontwikkelen, maar ook de mogelijkheid bieden om een haven te bouwen, die een directe rol zou spelen in de Israëlische internationale handels-ambities. Trumps voorstel om de Palestijnen volledig uit Gaza te verdrijven, zou Israël in staat stellen om zonder enige belemmering de volledige controle over deze handelsroutes en hulpbronnen over te nemen. Dit is niet slechts een ‘oplossing’ voor het Israëlisch-Palestijnse probleem – dit is kolonialisme!
De wereld zou hier toch [eindelijk eens; GjH] een duidelijke grens moeten trekken. Er is geen middenweg bij etnische zuivering, fascisme of in een genocide. Dit is geen ‘conflict’ of een ‘oorlog’ – dit is de [slotscène van een 77 jaar durende; GjH] systematische uitroeiing en verdrijving van een volk. En Trump heeft zich gisteren onomwonden achter dat misdadige project geschaard. Wat er verder in de wereld gebeurt, is waarop de Zuid-Afrikaanse, geestelijke en mensenrechtenactivist Desmond Tutu (1931–2021) doelde: “Degenen die neutraal blijven in situaties van onrecht, kiezen de kant van de onderdrukker.” Door Sidi El Omari. https://www.mo.be/opinie/wat-trump-zei-was-een-expliciete-oproep-tot-etnische-zuivering
2 06 De afgelopen olijvenoogst op de Westelijke Jordaanoever werd gekenmerkt door strengere Israëlische beperkingen, verdere landonteigening van Palestijnse boeren en toenemend Israëlisch staatsgeweld. Dit past in een bredere strategie om Palestijnse gemeenschappen uit te putten en te verdrijven, en Israëlische nederzettingen uit te breiden; door B’Tselem Video. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/israel-voert-pesterijen-tegen-palestijnse-boeren-verder-op/
2 21 Het regeerakkoord De Wever-Bouchez spiegelt werknemers meer zekerheid voor en een gezonde combinatie van privé-leven en werk. Wie de ingrepen bekijkt, ziet dat de mooie praatjes niet meer dan een fata morgana zijn; door Lander Vander Linden en Raf De Weerdt, met verhelderende voorbeelden. Zo helder dat de verzamelaar dezes dit onder ‘Mensenrechten’ plaatste. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/vruchteloos-zoeken-naar-werkbaarheid-in-de-arizona-woestijn/
3 06 Challenge Airlines blijkt nog steeds wapens naar Israël te vervoeren. Gisteren dienden daarom meer dan duizend burgers een klacht bij hun lokale politiekantoor in tegen de luchtvaartmaatschappij; door Vredesactie. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/06/belgisch-israelische-challenge-airlines-blijft-wapens-transporteren-naar-israel/
3 10 Francesca Albanese had gehoopt dat de Europese Unie eindelijk alle banden met Israël volledig zou verbreken. Het was een unieke kans. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) bevestigde afgelopen juli namelijk de illegaliteit van de Israëlische bezetting van Palestijns grondgebied. Niet alleen de militaire aanwezigheid of de nederzettingen, maar èlke vorm van Israëlische controle over Palestijnse grenzen, natuurlijke hulpbronnen, luchtvaart en telecommunicatie moet onmiddellijk en onvoorwaardelijk beëindigd worden. Dat heeft ook de Algemene Vergadering van de VN op 5 september jl. duidelijk gesteld.
Israël geeft op geen enkele manier gehoor aan die verplichtingen. Integendeel, de etnische zuivering van de Palestijnen gaat door. Praktijken zoals annexatie, apartheid, deportatie en gedwongen verplaatsing – allemaal illegaal volgens het internationaal recht – maken nu zelfs officieel deel uit van het Israëlische regeringsbeleid. Ministers nemen openlijk beslissingen over de annexatie van Palestijns grondgebied. Twee Israëlische leiders, premier Netanyahu en voormalig defensieminister Yoav Gallant, worden door het Internationaal Strafhof gezocht wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.
De EU had Israël moeten isoleren. Dat was haar verplichting volgens het internationaal recht. Het associatieakkoord moet worden herbekeken op basis van artikel 2, waarin wordt verwezen naar het respect voor de democratische beginselen en de mensenrechten als voorwaarde voor de samenwerking. Toch blijft de EU deze kwestie voor zich uitschuiven. In plaats van de massale diplomatieke, economische, militaire en politieke steun voor Israël te beëindigen, doet ze alsof er niets aan de hand is. Met dat standpunt, in de huidige situatie, draagt Europa actief bij aan de afbraak van de internationale rechtsorde; door Willem De Maeseneer. Zie ook 2 24 onder het kopje ‘Europa’ en 2 28 onder het kopje ‘Racisme’. https://www.mo.be/interview/Israel-pleegt-genocide-in-palestina-en-europa-doet-alsof-er-niets-aan-de-hand-is
3 13 Het Franse bedrijf Thales levert elektronische onderdelen voor de Israëlische drones Hermes en Heron TP. Die materialen zijn essentieel voor de effectiviteit van de drones, zoals het bedrijf zelf bevestigt. Het bedrijf beweert tevens aan alle internationale standaarden voor verantwoord ondernemerschap te voldoen. Organisaties voor mensenrechten bewijzen het tegendeel; door Disclose. https://disclose.ngo/fr/article/vente-darmes-a-israel-thales-equipe-des-drones-de-combat-depuis-2018
3 18 De Universiteit Antwerpen profileert zich als een instelling, die academische vrijheid en wetenschappelijke integriteit hoog in het vaandel draagt. Echter, hoeveel zijn deze woorden waard, wanneer die universiteit een extreemrechtse politicus als Thierry Baudet een platform biedt? Door Tom Spiertz. Ik ben van mening dat elke mening geuit moet kunnen worden; de grens wordt overschreden bij het uitdragen van intolerantie. We mogen nooit tolerant zijn voor de intoleranten en universiteiten dus ook niet. Maar we zitten wel met het probleem dat zelfs invloedrijke politici intolerantie prediken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/beste-ua-wees-intolerant-tegenover-de-intoleranten/
Militairisme, de NAVO & antimilitarisme
12 23 Terwijl sociale zekerheid en internationale solidariteit onder druk staan, vraagt Mark Rutte als NAVO-secretaris-generaal om meer te investeren in de Europese oorlogsindustrie. Ben ik zo verdwaasd, vraagt Réginald Moreels zich af, als ik bedenkingen heb bij de evolutie van de wapenproductie sinds de recente oorlogen in Oekraïne en West-Azië? Volgens het Zweeds Vredesonderzoeksinstituut SIPRI had die in 2023 een waarde van $ 2443 miljard. Dat is een stijging van 4,2% ten opzichte van 2022. Met dit bedrag kun je minstens één miljard mensen, wereldwijd de meest kansarmen, een maandelijks basinkomen of startkapitaal geven van een dikke $ 1500 per persoon. Moreels koestert in het diepste van zichzelf [net als ik; GjH] een afkeer voor elk type wapen en plaatst [net als ik; GjH] dialoog en diplomatie ver boven defensie [dat ‘verdediging’ betekent, maar vaak aanval inhoudt; GjH]. Vrede nastreven ziet Moreels [net als ik; GjH] niet als een passiviteit, maar als een actieve houding, zoals de actieve geweldloosheid van Mahatma Gandhi; door Réginald Moreels, Ambassadeur voor de Vrede in België. https://www.mo.be/opinie/Reginald-Moreels_Tegen-de-oorlogsretoriek-van-Mark-Rutte-zeg-ik-zonder-mij
12 23 Donald Trump heeft Europese functionarissen laten weten dat NAVO-leden minimaal 5% van hun bruto binnenlands product (BBP) aan defensie moeten besteden. Hij koppelt de eis van hogere defensie-uitgaven aan economische voordelen voor bondgenoten. Echter, landen die niet voldoen aan zijn eis kunnen geconfronteerd worden met strengere handelsvoorwaarden, zoals hogere invoertarieven tot 20%; door Marc Vandepitte. En dit noemen wij op straat ‘Het Vrije Westen’ terwijl de Verenigde Staten van Amerika hier de dienst uit maakt op straffe van sancties, en we denken dat dat beter is dan hoe het er in bijvoorbeeld China of Rusland aan toegaat. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/oorlogskoorts-verhoging-militaire-uitgaven-zal-sociale-kaalslag-veroorzaken/
1 03 Anti-oorlogsactivist en leger-veteraan Mike Prysner wijst erop dat militaire dienst in de Verenigde Staten van Amerika nu de belangrijkste voorspeller is van wat ‘een massale slachtofferpleger’ wordt genoemd, zelfs meer dan mentale gezondheidsproblemen. Denk aan een vrachtwagenaanval in New Orleans, waarbij de bestuurder minstens 14 mensen doodde, en de explosie van een Tesla Cybertruck buiten een Trump-hotel in Las Vegas. Prysner stelt dat het Amerikaanse leger om nieuwe rekruten te werven, afhankelijk is van sociale problemen, zoals ongelijkheid en vervreemding. Daarna stuurt het hen vaak in een slechtere staat terug de maatschappij in. Het is bekend dat mensen, die aan geweld zijn blootgesteld, vervolgens kunnen radicaliseren. De Amerikanen hebben diepgewortelde problemen in hun samenleving, die voeding geven tot dergelijke gewelddadige incidenten. Militairen en veteranen kunnen echter een rol spelen in het veranderen van de samenleving door de kern van deze problemen aan te pakken en de samenleving vooruit te helpen. Prysner noemt het verzet van militairen tegen de oorlogen in Irak en Vietnam als voorbeelden; door Democracy Now!. https://www.youtube.com/watch?v=-XH9xwEmdrI&t=2s
1 22 Het is niet verrassend dat technologiebedrijven met specifieke belangen in oorlogsvoorbereiding [in het artikel naar mijn mening ten onrechte aangeduid met de term ‘defensie’; GjH] proberen een groter deel van het Amerikaanse defensiebudget van $ 850 miljard te bemachtigen. Traditionele defensiereuzen zoals Boeing, General Dynamics, L3Harris, Lockheed Martin, Northrop Grumman en Raytheon zouden daardoor worden benadeeld, maar onder andere OpenAI (de ChatGPT-producent), Saronic (fabrikant van autonome vaartuigen), Scale AI (een kunstmatige-intelligentiedatabedrijf) en SpaceX (van Elon Musk) zijn met de adviseurs en de regering in Washington in gesprek; door Christof Leisinger. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/tech-oligarchen-dringen-door-in-de-militaire-industrie/
1 27 Lode Vanoost klimt weer in de pen om doorwrocht genoemde argumenten in een artikel van De Standaard, dat de Europese oorlogskoorts aanzwengelt, (als voorbeeld van wat onze mainstream media aan nieuws over Rusland brengen) te analyseren en deels te weerleggen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/27/is-trump-werkelijk-zo-gek-om-rusland-aan-te-vallen/
1 28 Herinneren en niet herinneren is een bewust beleid. Wie bepaalt wat er herinnerd wordt, zoals in België op 8 mei en in Nederland de 4 mei, heeft een machtige invloed op de perceptie van geschiedenis. Herinneren we ons de Tweede Wereldoorlog als een heldhaftige overwinning van het liberale Westen op het fascisme, [als een Russische overwinning onder leiding van Joseph Stalin op het Nazi-Duitsland, dat onder leiding stond van Adolf Hitler, ten koste van de levens van 21 tot 26,5 miljoen Russen, waaronder 12 tot 15 miljoen burgers; GjH] of juist als de succesvolle vernietiging van het communisme in Europa? Door Ismay van der Klei over het boek “De Grote Koloniale Oorlog” (2025, uitgegeven door Starfish Books) van Chris Kaspar de Ploeg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/28/boeklancering-de-grote-koloniale-oorlog/ en https://nl.wikipedia.org/wiki/Oostfront_(Tweede_Wereldoorlog)
1 30 Afgaande op een recente uitspraak van het hoofd van het Amerikaanse Agentschap voor Nucleaire Veiligheid liggen er sinds kort nieuwe atoomwapens in Kleine-Brogel [en Volkel; GjH] en andere militaire basissen in Europa. Het gaat om de nieuwe B61-12 zwaartekracht-bommen met een explosiekracht van 50 kiloton THT. Dat is 3x de kracht van de atoombom van 15 kiloton TNT, die de Japanse stad Hiroshima vernietigde. Ondertussen is de Verenigde Staten van Amerika werk aan het maken van een nog krachtigere variant. Het gaat om de B61-13, die een explosiekracht zou krijgen in de orde van 360 kiloton, wat 24x krachtiger is dan de atoombom, die Hiroshima op 6 augustus 1945 van de kaart veegde. De start van de B61-13-productie staat gepland voor het eind dit jaar. Dit nieuws is kennelijk aan de aandacht van de Belgische en Nederlandse media en politiek ontsnapt; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/zijn-de-vs-kernwapens-in-belgie-in-het-geheim-vervangen-door-nieuwe-exemplaren/
1 31 ‘Meer kanonnen’, dat is de heruitgevonden geostrategie van de Europese Unie. ‘Geostrategie’ is ‘het primaat van het buitenlands- en veiligheidsbeleid’. Voortaan zijn alle andere domeinen, zoals gezondheidszorg, onderwijs, sociale zekerheid en wetenschap, daar aan ondergeschikt.
Wij zijn echter geen toeschouwers van wat er gebeurt, maar we staan midden in een geschiedenis en zijn met elkaar uiteindelijk de motor. We kunnen de schokken naar de juiste kant doen kantelen. De sociaal-economische strijd voeren is één zaak. Het is daarnaast ook zaak mensen bewust te maken van het kader waarin we leven en die strijd te politiseren: immers, de tegenstelling tussen arbeid en kapitaal is een systemische tegenstelling, een tegenstelling die voortkomt uit het kapitalisme. In zijn jacht naar maximale winst leidt het kapitalisme tot botsingen, crisis en tot oorlog. Klimaatontaarding, de economische en militaire oorlogen, de wurgende schuldencrisissen, de voedselcrisis, de uitbuiting en de wereldwijde wanverhoudingen schudden onze planeet door elkaar. Het kapitalisme kan geen uitweg bieden voor de grote uitdagingen die ons wachten. Dat kan alleen het socialisme; door Peter Mertens. Zie ook 1 31 onder het kopje ‘Wereldverhalen’. https://lavamedia.be/geen-trump-geen-oorlog-maar-socialisme/
1 31 President Donald Trump’s ‘Iron Dome for America’ markeert een nieuwe fase in de militaire expansie van de Verenigde Staten van Amerika. Het zal leiden tot een escalerende wapenwedloop met China en Rusland en die zal ten koste gaan van de sociale uitgaven, terwijl dit voor Elon Musk andermaal winst oplevert; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/31/oorlogskoorts-trump-lanceert-nieuwe-star-wars/
2 07 Israël en Rwanda versterken hun militaire samenwerking. Israël geeft Rwanda toegang tot geavanceerde wapens. Zo probeert Israël Zuid-Afrika, dat deelneemt aan de regionale vredesmacht (SADC) te verzwakken. Zuid-Afrika heeft zich immers opgeworpen als wereldleider in solidariteit met het Palestijnse volk door een genocidezaak tegen Israël aanhangig te maken bij het Internationaal Strafhof, en het is een van de hoofdrolspelers in de multipolaire dynamiek van de BRICS en een van de essentiële medestanders van de Democratische Republiek Congo; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/zuid-afrika-verwijt-rwanda-samen-te-werken-met-israel/
2 07/14 Terwijl het mes wordt gezet in ontwikkelingssamenwerking, de opvang van asielzoekers, sociale zekerheid en de werkloosheidsvergoedingen met een besparing van miljarden euro’s, zullen de militaire uitgaven, zoals verwacht, sterk stijgen. Het Belgische regeerakkoord spreekt over een ‘herfinanciering van Defensie’, terwijl er de afgelopen jaren ook al zwaar in het militaire apparaat geïnvesteerd is. Volgens de NAVO verdubbelden de Belgische militaire uitgaven van € 3,9 miljard in 2017 naar € 7,9 miljard in 2024; door Ludo De Brabander. Zie ook “Starve the Beast”, 2 14 onder ‘Economie en handel’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/regeerakkoord-miljarden-sociale-uitgaven-doorgesluisd-naar-leger-en-wapenfabrikanten/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/miljarden-sociale-uitgaven-doorgesluisd-naar-leger-en-wapenfabrikanten/
2 18 Al sinds de oprichting van de NAVO in 1949 heeft de Verenigde Staten van Amerika alle touwtjes daar in handen. Elke president van de VS heeft het Atlantische bondgenootschap naar zijn hand gezet, ongeacht politieke kleur. De Veiligheidsconferentie in München (14, 15 en 16 februari jl.) bevestigde wat vredesactivisten al jaren zeggen: de NAVO is een door de VS gedomineerde alliantie, waarin Europa ondergeschikt is. Het enige nieuwe is dat president Donald Trump de schijn van partnerschap laat varen. De tekenen van Europese onmacht binnen de NAVO waren al in 2008 zichtbaar. Tijdens de NAVO-top in Boekarest zette de VS, onder leiding van George W. Bush, de deur open voor Georgisch en Oekraïens lidmaatschap, ondanks sterke protesten van Duitsland en Frankrijk. Angela Merkel en Nicolas Sarkozy waarschuwden dat deze stap Rusland zou provoceren en de stabiliteit in Europa zou bedreigen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/europa-ontwaakt-uit-een-zelfgekozen-coma/
2 18 Medea Benjamin, organisator van de vredesbeweging CodePink, en Brits journalist Nicholas Davies zoeken samen naar een verklaring voor de motieven, die president Donald Trump heeft om het beleid van zijn voorganger radicaal om te keren en aangaande de oorlog in Oekraïne onmiddellijk unilateraal te gaan onderhandelen met de Russische president Vladimir Poetin; zonder Europa en Oekraïne daar bij te betrekken. Die motieven schijnen allesbehalve pacifistisch te zijn, maar voor de Oekraïense bevolking betekenen ze wel het einde van 3 jaar afslachtingen; door de genoemde journalist en de organisator. https://morningstaronline.co.uk/article/tragic-mirage-dispelled
2 24 In “De herwerkte [lees ‘aangepaste’; GjH] uitgave van De Strijd voor Vrede en hoe we die kunnen winnen” (2017/2024, uitgegeven door Polis/Pelckmans) verdedigt de auteur Tom Sauer de stelling dat het niet volstaat de tegenstander al dan niet terecht te overladen met allerhande beschuldigingen, en dat we ook naar onszelf moeten kijken. Wat doen we zelf verkeerd? Hoe kijkt de andere partij naar ons en wat kunnen we daaruit opmaken. Wanneer ‘Europa’ wakker ligt van een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland, waarom heeft dan geen enkele Europese leider de afgelopen 3 jaren een ernstige vredespoging gelanceerd?
Sauer juicht de onderhandelingen toe, die president Donald Trump nu begint, maar is geen bewonderaar van deze meedogenloze machtspoliticus. De motieven, die Trump heeft voor dit initiatief, zijn allesbehalve menslievend, laat staan pacifistisch; door Lode Vanoost. Zie ook de eerste 2 24 onder het kopje ‘Europa’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/kiest-europa-voor-vrede-en-welvaart-of-voor-oorlog/
2 26 Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) wil alle Belgische 18-jarigen een brief sturen om ze uit te nodigen om een jaar vrijwillige legerdienst te doen. In de commerciële media kunnen we deze dagen getuigenissen lezen van jongeren, die graag ingaan op de oproep van Francken. “Ik mis veel gehoorzaamheid bij de jonge generatie, en daar wil ik verandering in brengen”, zo vertelt bijvoorbeeld een zekere ‘Kaat’ in Het Nieuwsblad. Kaat heeft kennelijk goed begrepen waar Francken naartoe wil. Het gaat niet alleen om de versterking van het leger. Het gaat ook om blinde gehoorzaamheid aan de macht bij te brengen; een militarisering van de geesten; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/luister-niet-naar-theo-francken-er-zijn-andere-plaatsen-om-de-gemeenschap-te-dienen-dan-in-het-leger/
2 26 Goed nieuws (dat het nieuws niet haalde): “Op een gegeven moment, als alles weer rustig is, ga ik met China praten en ga ik met Rusland praten. Vooral met die twee. En ik ga zeggen dat we geen reden hebben om bijna duizend miljard dollar uit te geven aan het leger (…) en ik ga zeggen dat we dat geld aan andere dingen kunnen besteden”, zei president Donald Trump op 13 februari jl. tijdens een persconferentie. “Als we alles op orde hebben, zullen de eerste vergaderingen zijn met president Xi van China en president Poetin van Rusland. En dan ga ik zeggen: laten we ons militair budget halveren. En we kunnen dat doen, ik denk dat we dat zullen kunnen doen”, voegde hij eraan toe; door Dave DeCamp, vertaald door Hilde Baccarne, en Jesse Pound. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/trump-over-kernwapens-en-defensie-meent-hij-het/ en https://www.cnbc.com/2025/02/13/defense-stocks-drop-after-trump-says-defense-spending-could-be-halved.html
2 28 Geschiedenis is niet wat voorbij is. Geschiedenis is de doorleving van alles wat we nu hebben, nog niet hebben of weer dreigen te verliezen. Een van de constante elementen in die strijd bestaat eruit om de beeldvorming te bepalen. Zo is de Tweede Wereldoorlog geen losstaand verhaal, zoals we in onze geschiedenislessen leerden. Die oorlog was deel van een groter geheel dat eeuwen geleden begon en doorgaat tot vandaag in Gaza [en in de militaire bases overal ter wereld (ook in België) en Nederland); GjH]. “De Grote Koloniale Oorlog, Deel 1 Een andere blik op WO II” (2025, uitgegeven door Starfish Books) van Chris Kaspar de Ploeg brengt de geschiedenis van eeuwen strijd voor gelijke rechten in beeld. Het behandelt de brute repressie voor het behoud van de status-quo van ongelijkheid als een samenhangend verhaal. Er staat ‘Deel 1’ in de titel; deel 2 zal over de Koude Oorlog gaan en deel 3 zal de laatste 50 jaar van de koloniale geschiedenis bevatten. Dit deel wordt dus vervolgd. De gemeenschappelijke noemer van al de beschreven gruwel staat in de titels van de drie hoofdstukken in deel 1: ‘De grote koloniale oorlog (van de twintigste eeuw)’, ‘Kapitalisme, imperialisme, fascisme I: oorsprong’ en ‘Kapitalisme, imperialisme, fascisme II: oorlog’. De Ploeg gaat 500 jaar terug in de tijd om de gruwel van de 20ste eeuw te verklaren. Machthebbers, zo blijkt uit zijn lessen, verdedigen nu eenmaal het systeem dat hen macht verschaft. Dat is de afgelopen 5 eeuwen nooit anders geweest.
Relevante geschiedenis denkt na over de feiten, kijkt naar de machthebbers èn naar de slachtoffers en zoekt de verbanden. En dat is wat De Ploeg doet met dit boek. Veel van wat in dit boek staat is wel bekend, maar dit boek maakt van een losse lijst van data en leiders een samenhangend geheel. Er staat ook een en ander in dat bij menigeen onbekend is of waarvan het verband nog niet eerder zo duidelijk aangebracht is. Zo had Japan bij zijn overgave in 1945 het merendeel van zijn troepen niet op de eilandstaten in de Stille Oceaan (tot in Nederlands Indië), maar op het vasteland in China, om daar zijn kolonie te ‘verdedigen’. Daarnaast is het verheugend dat er jonge mensen zijn, die geschiedenis schrijven (figuurlijk en letterlijk). Dit boek hoort gelezen te worden door elke bewuste burger; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/de-grote-koloniale-oorlog-is-nooit-geeindigd/
2 28 Naar aanleiding van het conflict van vandaag voor draaiende camera’s tussen de (vice‑)presidenten Donald Trump, James Vance en Volodymyr Zelensky zijn we getuigen van de gevolgen van deze proxy-oorlog tussen Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. Daar zijn geen andere partijen bij betrokken. Er is slechts een gastheer op wiens grondgebied deze oorlog plaatsvindt (en wiens bodemschatten achteraf zeer welkom zijn als compensatie voor de door de VS geleverde gelden, middelen en wapens om de oorlog voort te zetten toen het Witte Huis onder Joe Biden nog geen staakt-het-vuren wilde); door NOS Nieuws. Zie ook 3 01 hieronder. https://nos.nl/video/2557686-bekijk-hier-de-volledige-ruzie-tussen-trump-en-zelensky
3 01 Uren na het uit de hand gelopen gesprek tussen de (vice-)presidenten Donald Trump, James Vance en Volodymyr Zelensky zegt Zelensky ‘niet te weten waar het misging’ (maar wel hoopvol blijft) ; door de nieuwsredactie van NU. Dat kan ik hem, gezien de discussie (2 28 hier direct boven) wel vertellen: hij nam in zijn inbreng, lichaamshouding en taalgebruik de bestaande gezagsverhouding niet in acht. En laat dat een les zijn voor Europa* (en het Kremlin, dat volgens mij helemaal geen ‘lachende derde’ is zoals diezelfde nieuwsredactie van NU alleen in de titel van een ander stukje laat weten, zal dit feitenmateriaal zorgvuldiger dan ik bestuderen om haar positie tegenover Trump en Vance te bepalen).
Overigens acht ik de uitspraak van Zelensky “Niemand wil liever dat de oorlog eindigt dan ik. Zolang de vrede maar rechtvaardig en langdurig is” vanwege de voorwaarde een loze uitspraak. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6347626/zelensky-weet-niet-waar-het-misging-trump-zegt-dat-hij-zijn-hand-overspeelde.html en https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6347615/europese-leiders-scharen-zich-achter-zelensky-rusland-lachende-derde.html
* Een gepaste reactie van de Europese NAVO-landen en de Europese Unie zou volgens mij zijn: “Wij respecteren de besluiten van president Donald Trump, bedanken hem voor de inzet van de Verenigde Staten van Amerika onder hem en Joe Biden tot nu toe en trekken vanaf nu ons eigen plan.”
3 05 Al tientallen jaren dwingt de Atlantische consensus het Belgische [en Nederlandse; GjH] defensie-apparaat in een koortsachtige wedloop voor nieuwe wapens ten koste van diplomatie, respect voor het internationaal recht en wapenbeheersing. Echter, we zouden moeten toewerken naar de ontwikkeling van een Europees veiligheidsproject, dat de huidige uitdagingen op een meer coöperatieve (en minder offensieve) manier bekijkt en het buitensporige belang van de NAVO (zo lang we de NAVO niet kunnen afschaffen) vermindert; door Christophe Wasinski. https://lavamedia.be/belgie-de-navo-en-de-blinde-wapenwedloop/
3 07 Hoewel het Westen vanuit de Russische contreien nooit is aangevallen, worden wij voortdurend gewaarschuwd voor ‘Russische agressie’. Met het voortdurend hameren op dat vijandbeeld nemen onze politieke voortrekkers de gelegenheid te baat om te pleiten voor verhoging van de wapenuitgaven. En als een volleerd marketeer maakt NAVO-leider Mark Rutte goede sier met die bewapeningspleidooien. Ondertussen marcheert president Donald Trump als een wilde olifant door de Europese [ik zou zeggen ‘mondiale’; GjH] porseleinkast; door Rein Heijne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/07/waarom-de-vergelijking-met-munchen-1938-niet-opgaat/
3 10 Vijf voormalige Groen-afgevaardigden steunen de oproep van voormalig Open VLD-voorzitter Gwendolyn Rutten tegen de enorme golf van oorlogsretoriek en vragen Groen zijn pacifisme te herbevestigen; door Mieke Vogels en 4 anderen (Groen en Open VLD zijn Vlaamse politieke partijen). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/gwendolyn-rutten-mieke-vogels-e-a-geef-tegengas-tegen-de-pletwals-van-de-oorlogsretoriek/
2 13 Als reactie op de oorlogsretoriek in de mainstreammedia [en de politiek; GjH], die de logica overneemt van de lobbyisten voor de oorlogsindustrie, publiceert de organisatie ‘Europe for Peace’ cijfers: $ 110 miljard voor Rusland, $ 406 miljard voor de Europese NAVO-leden en $ 916 miljard voor de Verenigde Staten van Amerika. Wereldwijd bedroegen de militaire uitgaven $ 2,44 biljoen dollar in 2023 ofwel $ 2.440.000.000.000 (zie ook 3 16 onder het kopje ‘Economie’).
Meer wapens leiden echter niet tot vrede, maar eerder tot oorlog. Het is een valse leugen om te zeggen dat oorlog(-sdreiging) tot vrede leidt. Veiligheid en vrede worden bereikt door te investeren in dialoog en samenwerking, derhalve door het huidige beleid radicaal te herzien op een wijze, die de huidige Europese leiders nog niet beoefend hebben [Ik laat hier al jaren weten dat we ons moeten gaan voorbereiden op vrede; GjH]. Vandaag de dag leven we in een Europa van oorlog [misplaatst vijanddenken en een gebrek aan zelfreflectie; GjH]. Maar dat betekent niet dat we ons ideaal van een Europa van vrede moeten opgeven, een Europa van [en voor; GjH] de mensen, niet een Europa van bureaucraten en banken [en voor de rijken; GjH]; door Europe for Peace. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/13/zijn-meer-militaire-uitgaven-wel-de-oplossing/
2 14 Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte zei gisteren dat “als het gaat over Groenland en of dat al dan niet bij de Verenigde Staten van Amerika moet komen, blijf ik even buiten de discussie, want daar wil ik de NAVO niet in betrekken”. Karsten Hønge van de Deense Socialistische Partij zegt het ‘onbegrijpelijk’ te vinden dat Rutte een dergelijke aanval op een NAVO-lidstaat accepteert. Hij spreekt van een gênante vertoning. Het is volkomen onhoudbaar dat Rutte ervoor kiest om op zijn handen te gaan zitten, naar beneden te kijken en er bijna uit te zien als een excuus voor zichzelf. Inger Støjberg van de Deense Democraten is ook teleurgesteld in Rutte. De Deense defensiewoordvoerder Carsten Bach van de Liberale Alliantie is ‘super ontsteld dat de annexatie van Groenland niet is verworpen, maar deel uitmaakt van het gesprek met de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte’. Hij spreekt van een verdere escalatie.
De Deens minister Lars Rasmussen van Buitenlandse Zaken twijfelt er niet aan dat de NAVO aan de kant van Denemarken staat, ondanks de kritiek op Rutte. Hij vindt het optreden van Rutte ongepast, maar zegt niet te twijfelen aan “de steun die wij in Europa hebben”; door NOS Nieuws. Hetgeen Rutte zei vond ik nog veel ongepaster dan de aangehaalde passage, omdat Rutte het argument van president Donald Trump voor de annexatie van Groenland onderschreef en daarbij de redenering volgde: ‘onder gezag van de VS’ staat gelijk aan ‘veiligheid’ (zie hier onder nu.nl/315272/video), maar die laatst geciteerde uitspraak van Rasmussen is de rede om dit hier te plaatsen: mij valt het op dat er geen verontwaardiging gerapporteerd is vanuit andere Europese landen, alsof dit een kwestie is van Denemarken en de VS en alsof het internationale recht er niet toe doet. Is dat een omissie van de NOS of lieten andere regeringsleiders, zoals Bart De Wever of Dick Schoof, geen protest horen? 13 uur 28 onder https://nos.nl/collectie/13985/liveblog/2558949-trump-vraagt-poetin-militairen-in-koersk-te-sparen-oekraine-ontkent-omsingeling#UPDATE-container-84736409, https://www.nu.nl/315272/video/trump-hint-opnieuw-op-overname-groenland-in-gesprek-met-rutte.html en https://www.nu.nl/buitenland/6349232/denen-noemen-gesprek-rutte-en-trump-genant-navo-kan-niet-wegkijken.html
3 17 Naschrift: Frankrijk bood Denemarken militaire steun aan voor het geval de VS het zou proberen Groenland ‘over te nemen’; door Claudia Webbe, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/imperia-sterven-nooit-stilletjes-hoe-gevaarlijk-is-trump/
3 14 Pacifisten worden opnieuw landverraders of naïeve dromers genoemd, terwijl het gepeupel wederom wordt klaargemaakt om elkaar af te maken op de slagvelden en grootbedrijven [daarmee; GjH] tegelijkertijd grote winsten maken; door Alexander Deprez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/14/nooit-meer-oorlog-4/
3 18 Volgens de Zweedse onafhankelijke onderzoeksinstelling SIPRI zijn Belarus (Wit-Rusland), China en Rusland in 2024 samen goed voor 13,7% van alle wapenhandel in de wereld. De overige 86,3% is handel vanuit en naar Westerse en pro-Westerse landen en nog veel meer wat het weten waard is, zoals dat de Verenigde Staten van Amerika in haar eentje 43% van alle wapenhandel in 2024 voor haar rekening nam en Frankrijk 11%; door Lode Vanoost met verhelderende grafieken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/wist-je-dat-de-vs-de-grootste-aanstokers-ter-wereld-zijn-van-militair-geweld/
3 18 Palestijnen leven weer in ‘diepe angst’ na de grootschalige, nieuwe Israëlische aanvallen op Gaza. Dat zegt Tom Fletcher, ondersecretaris-generaal van de VN, in een toespraak in de Veiligheidsraad in New York, “Vannacht is onze ergste vrees uitgekomen.” “De vijandelijkheden moeten stoppen en de Israëlische blokkade van hulpgoederen moet worden opgeheven”, zegt hij, “We kunnen en mogen niet accepteren dat we naar de situatie van voor het staakt-het-vuren terugkeren.” De VN-commissaris voor mensenrechten, Volker Türk, sprak eveneens zijn afschuw uit over de Israëlische aanvallen. “Dit stapelt tragedie op tragedie (…) Er is geen militaire weg uit deze crisis.” De Israëlische aanvallen op Gaza van vannacht waren overigens ‘in volledige coördinatie’ met de Verenigde Staten van Amerika. Hamas liet weten dat de VS ‘volledige verantwoordelijkheid’ draagt voor de ‘bloedbaden onder Palestijnse kinderen en vrouwen’; door NOS Nieuws. 16:41 uur en 15:58 uur in https://nos.nl/liveblog/2560004-berichten-over-nieuwe-luchtaanvallen-in-gaza
3 20 Terwijl Europa zich steeds dieper in een oorlogshysterie stort, stelt professor Tom Sauer fundamentele vragen bij de militaire strategie van Europa en de NAVO. Hij hekelt [met mij; GjH] de eenzijdige analyses en de toenemende militarisering van het continent. Helaas bieden [nog maar; GjH] weinig intellectuelen tegengas; door Marc Vandepitte, die een [lezenswaardige; GjH] samenvatting schreef van een langer interview met Tom Sauer in Humo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/professor-sauer-hekelt-europese-oorlogskoorts/
Wereldverhalen
12 23 Een van de meest opzienbarende gebeurtenissen van de afgelopen maanden is de val van Damascus. Die val was aanvankelijk al ruim 10 jaar geleden verwacht, toen door Qatar, Saoedi-Arabië, Turkije en de Verenigde Staten van Amerika gefinancierde rebellenlegers zich verzamelden in de periferie van Syrië en het toenmalige bewind van president Bashar al-Assad bedreigden. Alsof het was afgestemd, verzorgde echter onlangs Israël luchtaanvallen ter ondersteuning van de HTS-troepen, die vanuit Idlib oprukten. Via Turkije sloten islamitische strijders uit Centraal-Azië zich aan bij HTS, waaronder Oeigoeren uit China. Zowel Libanon als Irak grenzen nu aan een land dat bestuurd wordt door een voormalige Al-Qaeda-afsplitsing [wat in de media zo min mogelijk aandacht krijgt; GjH].
Met de machtswisseling in Syrië wordt de bevoorrading van Hezbollah aanzienlijk bemoeilijkt. Daarmee zijn de gevolgen voor de strijd van de Palestijnse bevrijding en de genocide op de Palestijnen enorm [alsof het nòg erger kan; GjH].
Israël en de VS staan geopolitiek gezien zowat op één lijn. Israëls succes is dus ook een succes voor Washington. De machtswisseling in Syrië heeft niet alleen Iran op korte termijn verzwakt, maar ook Rusland, dat al langer een strategisch doelwit voor de VS is; door Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/hoe-de-machtswisseling-in-syrie-te-begrijpen/
12 23 Iedereen weet nog wel hoe we bij het begin van de covid-pandemie eenvoudige mondmaskers moesten invoeren uit het verre Azië. Het was de perversiteit van de de‑industrialisering; een gevolg van de neoliberale globalisering. De voortschrijdende concentratie van de productiemiddelen behoort tot het wezen van het kapitalistisch systeem. Maar de soort concentratie verschilt van de ene periode tot de andere. De groei van de welvaartsstaat in de jaren 1950-1980 was niet alleen het resultaat van de strijd van de arbeidersbeweging en de wederopbouw na de oorlog. Ook de politieke controle over de nationale financiële markten vormde de basis van de naoorlogse industriële welvaartsstaat.
Met de overgang van het nationaal kapitalisme naar een neoliberaal mondiaal systeem vanaf de jaren ’80 kreeg de concentratie van het industrieel apparaat een nieuwe dimensie. De multinationale industriegroepen beslissen vanuit hun hoofdkwartieren soeverein of zij een industrie aanhouden, afslanken of verlaten (de-lokaliseren). Sommige landen of regio’s zullen industrialiseren, de andere worden overgeleverd aan industrieel verval. Niet het leefmilieu of de ontwikkeling van mensen en regio’s staat centraal, maar het winstbelang van de aandeelhouders. Op dit moment zijn 4 van de 10 Amerikaanse topbedrijven geen industriële bedrijven. De Chinese staatsbedrijven daarentegen zetten primair in op industriële activiteiten; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/is-het-industrieel-verval-nog-te-stoppen/
12 23 De belofte van duurzaamheid wordt vaak gepresenteerd als oplossing voor klimaat-problemen. Maar vaak is die duurzaamheid slechts een nieuwe verpakking voor oude kapitalistische en neokoloniale structuren: ‘groene’ alternatieven, zoals de elektrische auto, versterken in werkelijkheid de ongelijke machtsverhoudingen tussen het Globale Noorden en het Globale Zuiden. De afval- en productiecyclus van zo’n auto begint en eindigt in de Democratische Republiek Congo; door Aly Talen, Broeder Jonas ocso en Inès Lina Hofkens-Van den Brandt. Daar is niets duurzaams aan. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/de-groene-mythe-ontkracht-tijd-voor-een-nieuw-narratief/
12 24 In een nieuw jasje gestoken Syrische Al-Qaeda-rebellencommandanten van de Revolutionary Commando Army (RCA) schepten ermee op dat het Amerikaanse leger hen geholpen had om de regering van Bashar al-Assad omver te werpen. Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika bewapenden en trainden het RCA. Kort nadat de regering van Bashar al-Assad was omvergeworpen, viel Israël Syrië binnen en veroverde er grondgebied. NAVO-lid Turkije bezet een deel van het noorden van Syrië. Daarnaast is ongeveer 1/3 van het Syrische grondgebied in het oosten in handen van de Syrian Democratic Forces (SDF). Dat is een andere door de VS gesteunde gewapende groep; door Ben Norton, vertaald door Gaston Van Dyck. Voor wie ook wil weten hoe dat allemaal in elkaar gestoken heeft: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/vs-leger-steunde-offensief-van-syrische-rebellen-dat-assad-omverwierp/
12 18 India was ooit een pleitbezorger van de Palestijnse zaak, maar staat momenteel pal achter Israël. De beide landen delen ideologische overtuigingen en strategische belangen, in de vorm van arbeidsmigratie, technologische samenwerking en wapenhandel. De oorspronkelijke steun voor de Palestijnse zaak – en het verzet tegen het koloniale project van het zionisme in Palestina – leidde er in 1974 toe dat India het eerste niet-Arabische land was om de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) te erkennen als de enige wettige vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. In 1988 erkende India de Palestijnse staat, en in 1996 opende het een vertegenwoordiging in Gaza, die zou later verhuizen naar Ramallah, waar de Palestijnse Autoriteit zich vestigde. In 2011 stemde India voor de opname van de Palestijnse Autoriteit als volwaardig lid van Unesco. Een jaar later stemde het voor de erkenning van Palestina als een ‘niet-lidstaat met waarnemersstatus’ in de Verenigde Naties. India blijft herhalen dat alleen een tweestatenoplossing voor veiligheid en vrede in de regio kan zorgen, al bleef premier Narendra Modi tijdens zijn 3 uren durende bezoek aan Ramallah in 2018 opvallend stil over een ‘eengemaakte’ Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad. Die nalatigheden zijn inmiddels standaard; door Gie Goris. https://www.mo.be/analyse/het-heilig-land-helpt-het-beloofde-land
12 31 Als er één woord is waarmee we het afgelopen jaar kunnen samenvatten, dan is dat het woord ‘oververhitting’. Oververhitting van de aarde, van de oorlogskoorts en van de gemoederen, die bespeeld worden door steeds luider roepende politici in het steeds sneller doldraaiende commerciële medialandschap.
De ambitie van de zo geheten ‘leiders’ van het zogenaamde ‘Vrije Westen’ lijkt steeds meer beperkt te worden tot ‘op het pluche blijven zitten’, terwijl het op hol geslagen economisch systeem verder richting afgrond dendert. Traditionele politici worden steeds vaker vervangen door autoritaire brulboeien. In België werd bijna als overwinning gevierd dat het Vlaams Belang (net) niet de grootste werd, maar ondertussen zitten onze zuiderburen wel met Bart De Wever en George-Louis Bouchez opgescheept, die samen een regering aan het vormen zijn, die vooral sociale afbraak belooft, in Nederland won Geert Wilders de verkiezingen, in de Verenigde Staten van Amerika werd Donald Trump opnieuw tot president verkozen; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/2024-jaar-van-de-oververhitting/
12 31 Terwijl het Verenigd Koninkrijk hard optrad tegen oorlogsmisdadigers uit Joegoslavië en Rusland, blijft het zwijgen over beschuldigingen van het Internationaal Strafhof tegen Israëlische politici. Hoewel de beschuldigingen tegen Vlatko Kupreskic ernstig waren, waren ze minder omvangrijk dan de beschuldigingen tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en voormalig minister van Defensie Yoav Gallant. Rechters bij het Internationaal Strafhof (ICC) stellen dat er redelijke gronden zijn om te vermoeden dat zowel Gallant als Netanyahu “opzettelijke aanvallen op burgers” en “de oorlogsmisdaad hebben gepleegd van het gebruik van uithongering als oorlogsmiddel, evenals misdaden tegen de mensheid, zoals moord, vervolging en andere onmenselijke daden”; door Mark Curtis. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/goede-en-slechte-oorlogscriminelen/
1 03 Een reflectie op ‘vrede’ door Herman Van de Velde: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/vrede-pad-en-horizon/
1 03 Terwijl de Verenigde Staten van Amerika blijven doorgaan met aanstoken van chaos en conflict, kiest China onverminderd voor de promotie van economische ontwikkeling. Het is niet wat je politici en ‘experts’ hoort zeggen in onze mainstream media, want die schetsen het beeld dat het Chinese leger voor de deur staat; door Rhadika Desai. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/vs-versus-china-waarom-is-afrika-arm-onze-genocide-en-context-over-syrie/
1 03 De titel van het boek “Unhumans: The Secret History of Communist Revolutions (and How to Crush Them)” (2024, uitgegeven door Simon and Schuster) en geschreven door Jack Posobiec en Joshua Lisec verwijst naar alles wat zich ter linkerzijde van de auteurs bevindt: linkse mensen verdienen niet de aanhef ‘mens’. Zij plaatsen zich buiten de menselijke soort en vallen zo ongeveer samen met de categorie, die in een ander tijdperk en een andere geografische omgeving Untermenschen werden genoemd. Posobiec is een van bekendste helden in Amerika’s bloeiende kosmos van ideeën over complottheorieën en witte suprematie. In dit geval van ‘Pizzagate’, het verhaal van de kinderverkrachters, die onder leiding van Hillary Clinton hun perverse activiteiten uitvoerden in de kelders van een pizzarestaurant in de buurt van Washington. Het voorwoord schreef Steve Bannon en James David (JD) Vance – binnenkort vice-president van de Verenigde Staten van Amerika- schreef er een aanbeveling over; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/weg-met-al-die-democratische-onmensen/
1 07 Na de officiële bekrachtiging van de verkiezingsuitslag gisteren, kondigde aankomend president Donald Trump – naast de eerder aangekondigde voornemens over onder meer importheffingen – vandaag weer nieuwe plannen aan: Joe Bidens verbod op het boren naar olie gaat meteen van tafel, Trump wil Canada via economische dwang bij de Verenigde Staten van Amerika voegen, de veroordeelde Capitoolbestormers krijgen amnestie, de Verenigde Staten wil de controle over Groenland en Panama krijgen en sluit militair ingrijpen daarbij niet uit, alle NAVO-landen moeten 5% van hun bruto binnenlands product (BBP) aan defensie besteden en de Golf van Mexico gaat de Golf van Amerika heten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2550906-trump-sluit-militaire-actie-groenland-niet-uit-en-wil-navo-norm-naar-5-procent
1 07 Precies 10 jaar geleden, op 7 januari 2015, moordden twee jihadi’s een groot deel van de redactie van het satirische Franse blad Charlie Hebdo uit. Met deze afschuwelijke terreuraanslag wilden de daders het blad, dat geregeld karikaturen van de profeet Mohammed afdrukte, vernietigen. De Franse historicus en antropoloog Emmanuel Todd schreef een boek over deze zaak, onder de titel “Wie is Charlie? Xenofobie en de nieuwe middenklasse” (2015, De Bezige Bij). Todd analyseert de hysterie, die zich in die dagen van Frankrijk meester maakte, en de instrumentalisering ervan door de Franse en Europese elites; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/7-januari-2015-tien-jaar-je-suis-charlie-of-je-suis-ahmed/
1 07 “De Braziliaanse regering verwelkomt Indonesië in de BRICS”, liet het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag in een verklaring weten. De voorzitter van de groep wijst erop dat Indonesië de grootste bevolking en economie in Zuidoost-Azië heeft en zich wil inzetten voor het ‘verdiepen van de samenwerking tussen zuidelijke landen’. Indonesië, het land met de op drie na grootste bevolking ter wereld, had al eerder duidelijk gemaakt toe te willen treden tot het samenwerkingsverband. De kandidatuur van het land kreeg in augustus 2023 al steun van de BRICS-groep. Jakarta koos echter na het aantreden van een nieuwe regering afgelopen jaar zelf voor toetreding; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2550830-indonesie-toegelaten-tot-brics-groep-die-nu-tien-leden-telt
Voor meer actuele informatie over de BRICS, raadpleeg dit artikel van Ben Norton: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/uitgebreide-brics-vertegenwoordigt-nu-helft-van-de-wereldbevolking/
1 07 Naar aanleiding van een klacht van de Belgische Hind Rajab Foundation is er in Brazilië een onderzoek gestart tegen een Israëlische soldaat, die daar op vakantie was. De 21-jarige Yuval V. wordt beschuldigd van deelname aan ‘massale verwoestingen van burgerhuizen in Gaza’. Deze zaak wordt ondersteund door meer dan 500 pagina’s aan bewijsstukken, zoals foto’s, geolocaties en video’s. Al deze documenten zijn verzameld op openbaar toegankelijke media. In een video, die door hem zelf online is gezet, laat hij de verwoesting in Gaza zien met als ondertitel: “Mogen we onophoudelijk doorgaan met deze smerige plek te vernietigen en te verpletteren tot op de bodem.”
Het Internationaal Strafhof (ICC) gaat ervan uit dat landen hun eigen burgers vervolgen wanneer zij het internationaal recht schenden. In Israël gebeurt dat echter zelden. Om een eind te maken aan straffeloosheid dient de Hind Rajab Foundation aanklachten in het buitenland in, zoals ook in dit geval.
De Israëlische soldaat, waartegen de aanklacht in Brazilië is ingediend, is inmiddels met behulp van de Israëlische overheid naar Argentinië gevlucht. Het is nog onduidelijk of hij zich nog steeds daar bevindt of dat hij terug is in Israël. Inmiddels waarschuwt de Israëlische overheid soldaten over reizen naar het buitenland, en moeten zij hun bevelhebber toestemming voor buitenlandse reizen vragen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/belgische-organisatie-wil-israelische-soldaten-veroordeeld-krijgen-voor-oorlogsmisdaden/
1 08 Dat zoveel Westerse landen op dit moment door politiek onweer gaan, duidt op bredere trends, die overal voor soortgelijke problemen zorgen. In zowat alle landen zie je het afbrokkelen van het politiek centrum en de opkomst van extreemrechts, toenemende fiscale druk, groeivertraging en vergrijzing. Overal staan de begrotingen onder zware druk. De stimulansen en tegemoetkomingen van overheden tijdens de pandemie en later tijdens de energiecrisis in Europa (een gevolg van sancties tegen Rusland), hebben de schuldgraad sterk doen toenemen. Daarnaast is er trage economische groei, zijn er sterk stijgende defensie-uitgaven en zijn er stijgende sociale uitgaven door de vergrijzing. Omdat men niet bereid is om het nodige geld voor het begrotingstekort te zoeken bij de grote vermogens probeert men de rekening, net zoals tijdens de financiële crisis van 2008, door te schuiven naar de werkende bevolking. Dat heeft zijn politieke prijs: door hun asociaal beleid verliezen de centrumpartijen veel van hun steun en worden ze vroeg of laat electoraal afgestraft [extreem rechtse partijen profiteren hiervan door genoemde oorzaken te verdoezelen en in plaats daarvan allochtonen en migranten aan te wijzen als veroorzaker de problemen; GjH]; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/08/de-democratie-in-het-westen-wankelt/
1 08 Nederland dient momenteel onder zware druk zijn status als ‘Beschermer van het Strafhof’ waar te maken. De schade aan het Hof mag niet nog hoger oplopen, dan het de afgelopen jaren al opgelopen is. De regering heeft nog 2 weken om de in het Zetelverdrag vastgelegde ‘adequate en doeltreffende maatregelen’ te treffen om de Amerikaanse sancties tegen het Strafhof te neutraliseren. Immers, het Strafhof zal door de Verenigde Staten van Amerika worden aangemerkt als “bedreiging voor Amerikaanse belangen”. Daarmee wordt de weg vrijgemaakt voor een behandeling vergelijkbaar met die van [door Amerika als zodanig aangemerkte; GjH] terroristische organisaties – leidend tot zware sancties tegen het Hof en zijn medewerkers, onder wie aanklagers en rechters, maar ook tegen organisaties of personen, die ermee samenwerken. Het is de taak van de Tweede Kamer te controleren of dit afdoende en tijdig gebeurt. Daarbij geldt dat Nederland als loyale bondgenoot van Israël en de VS respect mag verwachten voor de internationale rechtsorde – en voor de Nederlands positie als hoeder hiervan. Sterker, de rechtsorde is een van de meest fundamentele waarden, die Nederland met beide landen zegt te delen. Het vertrouwen daarin is inmiddels zwaar geschaad. Daar kan geen extra deuk meer bij; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/08/trump-op-ramkoers-met-nederland-over-sancties-tegen-strafhof/
1 10 Een cruciale factor voor de geopolitieke ontwikkelingen zal dit jaar de aanstaande inauguratie van Donald Trump zijn, op 20 januari a.s. in de Verenigde Staten van Amerika. [Terwijl hij voor zijn installatie al flink van zich liet horen; GjH] opent dit de deur naar een wereldwijde politieke dominantie van [ongefundeerde verhalen van; GjH] extreemrechtse en rechtse denkers en dergelijke politieke partijen. De Republikeinse magnaat heeft een uiterst heterogene en uiteenlopende regering samengesteld, hoewel alle leden ervan gemeenschappelijk hebben dat ze fervent nationalistisch zijn [steenrijk; GjH] en ultraconservatief. Hun nationalisme zal het bevorderen en versterken van de Amerikaanse alleenheerschappij zijn tegen elke prijs [Make America great again and all the others as small as possible; GjH]; door José Ernesto Novaez Guerrero. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/geopolitieke-perspectieven-voor-2025/
1 10 Vanavond las ik het boek uit, “Terugtrekken! De VS na de afgang in Iran, Afghanistan, Libië” (2022, drukkerij EPO) van Noam Chomsky en Vijay Pashad, vertaald door Tineke Jager. Wat mij betreft wordt dit verplichte literatuur voor wie wil weten wat er in de wereld speelt & tevens – naar mijn mening – vereiste literatuur voor wie maar een ietsepietsie wil begrijpen van de Verenigde Staten van Amerika. Een voorbeeld (pag. 76 & 77): Toen er in 1948 een eind kwam aan de naoorlogse inhaalconsumptie en de economie weer in een recessie belandde (…) werden militaire uitgaven gezien als de oplossing om ‘de hele economie nieuw leven in ter blazen.’ (…) Daarmee werd verwezen naar het internationale militaire keynesianisme, dat er uiteindelijk in slaagde de staatskapitalistische industrielanden her op te bouwen en de basis te leggen voor de enorme expansie van multinationals, die indertijd voornamelijk in de Verenigde Staten waren gevestigd. Het ‘Pentagonsysteem’ werd als ideaal gezien voor deze doeleinden. Bij dit systeem dragen de burgers een groot deel van de kosten (voor onderzoek en ontwikkeling) en is er een gegarandeerde afzetmarkt voor overproductie, een handige buffer voor management-besluiten. Deze vorm van industriebeleid heeft bovendien niet de ongewenste bijwerkingen van sociale uitgaven ten behoeve van de bevolking. Die uitgaven leiden niet alleen tot herverdeling van de rijkdom, iets waar managers niet op zitten te wachten, maar tasten ook nog eens hun voorrechten aan; productie van nuttige zaken kan schadelijk zijn voor de privé-winsten, terwijl door de staat gesubsidieerde nutteloze productie (wapens, mensen op de maan zetten) een geschenk is voor eigenaren en managers, die bovendien de winsten van alle mogelijke verhandelbare spin-offs kunnen binnenhalen. Bovendien kunnen uitgaven in de sociale sector tot gevolg hebben dat de bevolking geïnteresseerd raakt en wil participeren, wat de dreiging vergroot dat er democratische ontwikkelingen ontstaan; mensen willen inspraak in de bouw van ziekenhuizen, wegen of de inrichting van hun buurt, maar niet noodzakelijk bij de keuze van raketten en hoogtechnologische vliegtuigen. Het militaire keynesiaanse alternatief had geen last van alle nadelen, die sociale uitgaven met zich meebrengen.
Nog een voorbeeld (pag. 64): Stel je voor dat Iran een internationale terroristische campagne zou voeren om mensen te vermoorden, die als een potentieel gevaar voor Iran werden beschouwd. Elke belangrijke figuur in de Amerikaanse en Israëlische regering zou doelwit zijn. En verder zou Iran iedereen, die omkwam omdat hij toevallig in de buurt was, beschouwen als [geaccepteerde; GjH] nevenschade bij deze campagne. Stel je voor dat Iran dat zou doen. Wat zouden de Verenigde Staten zeggen? In de eerste plaats zouden we (Chomsky is Amerikaan) niets zeggen, omdat we ze zouden platbombarderen en wegvagen. Maar als we al iets zouden zeggen zou dat zijn: “Ze zijn de grootste terroristische bedreiging in de wereld. Hoe durft een land in het wilde weg mensen te vermoorden?” En dat is waar de [Amerikaanse; GjH] dronecampagne in 2015 in landen als Afghanistan, Jemen, Pakistan en Somalië eigenlijk [feitelijk; GjH] op neerkwam. Er worden mensen vermoord, die volgens de Verenigde Staten een gevaar vormen voor de VS of hun belangen. Een paar mannen in het noordwesten van Pakistan repareren een band, er cirkelt een drone boven hun hoofd, er wordt besloten dat ze kwaad in de zin hebben, en ze worden bestookt met een Hellfire-raket. Dat was het beleid van president Barack Obama. President Donald Trump heeft het nog bonter gemaakt door de Moeder van alle Bommen te gooien op de mensen in het zuidoosten van Afghanistan.
Chomsky’s visie is niet de visie vanuit Washington (pag. 172), maar een visie op Washington, gebaseerd op onderzoek naar wat zich in het middelpunt afspeelt. Hij valt Washington niet aan vanwege interne discussies, maar vanwege de gevolgen van het Amerikaanse beleid voor de gewone mensen ver weg; het is de informatie [vanuit het Pentagon, Het Witte Huis en; GjH] van die mensen ver weg, waarmee Chomsky zijn standpunt bepaalt.
Pag. 79: De Verenigde Staten, waar 4,25% van de wereldbevolking woont, zijn [jaarlijks; GjH] verantwoordelijk voor bijna 40% van alle militaire uitgaven wereldwijd (zie hierboven pag. 76 & 77).
Pag. 71: Niemand kan tippen aan de macht en het geweld van de Verenigde Staten. Dat is het imperialisme.
Pag. 31: Het is onmogelijk om een wrede aanvalsoorlog te voeren in naam van goed geïnformeerde en verlichte burgers. De [Zo’n; GjH] oorlog moet beëindigd worden, of de staat moet de democratische rechten, met inbegrip van het recht op informatie en vrije meningsuiting inperken. Dit geldt niet alleen voor de oorlog in Vietnam, maar ook voor het met geweld interveniëren in de binnenlandse zaken van andere landen.
Pag. 80 & 81: Wat Warner Publishing ergerde was dat in het boek “Counter-Revolutionary Violence: Bloodbath in Fact and Propaganda” (1973, Warner Modular Publications) van Noam Chomsky en Edward Herman zorgvuldig werd ontleed wat bekend was over de gewelddaden van de VS in Vietnam, Indonesië, Bangladesh en elders. Volgens het hoofd van Warner was het ‘een schunnige aanval op gerespecteerde Amerikaanse burgers (en hij liet de reeds gedrukte exemplaren vernietigen).
Pag. 68: Een preventieve oorlog is niets anders dan de “opperste misdaad”, die werd veroordeeld in Neurenberg.
Pag. 85: De VS waren geen wereldmacht, maar werden het na de Tweede Wereldoorlog. En de planners kwamen bij elkaar en stelden zorgvuldige plannen op – die kun je gewoon nalezen – over hoe ze de wereld na de oorlog zouden runnen. Het basisidee was dat er een ‘Grand-Area’ moest komen, dat volledig onder controle van de VS zou staan en waarin de VS geen uiting van soevereiniteit zouden tolereren, die de mondiale plannen van de VS zouden doorkruisen. Concurrenten van de VS zouden uiteraard niet worden toegestaan. En die Grand-Area was behoorlijk uitgestrekt. Het gebied omvatte het westelijk halfrond, Oost-Azië, en het voormalige Britse Rijk, dat de VS zouden overnemen, met daarin de olievoorraden van het Midden-Oosten, de belangrijkste in de wereld. De topplanners wezen er op dat we met de controle over de olie van het Midden-Oosten de controle over de hele wereld konden krijgen. En uiteraard omvatte het gebied zoveel mogelijk van Eurazië, in ieder geval het commerciële en industriële centrum daarvan: West-Europa.
Dat was de Grand-Area. En binnen die Grand-Area zouden de VS de baas zijn en aanspraken op soevereiniteit beperken. Dat beleid werd, zoals we weten, grotendeels geïmplementeerd in de jaren daarna.
Pag. 111, 135, 154 &145: Wat is de regio van de NAVO? Niet de Noord-Atlantische regio, zoals in de naam staat, maar de hele wereld. Het ‘Right to Protect’ (R2P) betekent dus ons houden aan het VN-Handvest met één uitzondering, namelijk dat de NAVO elk land dat ze wil, kan binnenvallen en vernietigen, zoals is gebeurd in Joegoslavië: regionale militaire allianties mogen een militaire interventie in hun eigen regio uitvoeren zonder toestemming van de VN-veiligheidsraad.
De NAVO heeft niet alleen als officiële missie om over de wereld te heersen, maar werd ook omgevormd tot het instrument waarmee de VS zou proberen over de wereld te heersen.
Met de nieuwe merknaam ‘Global NATO’ stelt de NAVO nu ook dat China zijn belangrijkste tegenstander is.
De rechters aan het Internationaal Gerechtshof, die de aanklacht van Joegoslavië in 1999 behandelden, lieten toe dat er voor de VS een uitzondering werd gemaakt, omdat de aanklacht het woord ‘genocide’ bevatte en de VS bij wet genocide mogen plegen. Over de hele linie is het de VS wettelijk toegestaan om welke misdaad ook te plegen, en het internationaal rechtsstelsel aanvaardt dit noodgedwongen, omdat het gerechtshof de voorwaarde aanvaardt dat als een land zich niet onderwerpt aan de uitspraken van het hof, het niet vervolgd kan worden. Zo zit het stelsel in elkaar. (…) De NAVO, met andere woorden de VS, kan geen oorlogsmisdaden begaan.
Pag. 38: De VS heeft tussen 1964 en 1973 580.000 bombardements-vluchten op Vietnam uitgevoerd: negen jaar lang werd [gemiddeld; GjH] om de 8 minuten een volledige vliegtuiglading bommen gedropt. Het land wordt als het meest gebombardeerde land ter wereld beschouwd.
Pag. 39: Ik (Chomsky) vroeg aan een vertegenwoordiger van de CIA of ik wat van het achtergrondmateriaal over de 50.000 Noord-Vietnamese militairen in Laos kon inzien. Hij bracht me naar een kamer en gaf me stapels documentatie. Hij zei ook dat ik de eerste was, die hem naar achtergrondinformatie had gevraagd. Dat was interessant. Bij het doorlezen van de papieren ontdekte ik dat er bewijs was voor één Vietnamees bataljon van ongeveer 2.500 mensen ergens in het noorden van Laos; de rest van de zogenaamde 50.000 militairen was verzonnen, of het waren oude mannen die met een zak rijst op hun rug tussen de bombardementen door probeerden te laveren. (…) Mijn bezoek aan Laos was een zeer indringende ervaring.
Pag. 84: Er bestaat een concept in de Amerikaanse ideologie dat ‘het Amerikaanse exceptionalisme’ wordt genoemd. Dat concept houdt in dat de Verenigde Staten uniek zijn als het om goedheid gaat.
Pag. 150 & 151: Gorbatsjovs idee om een Verenigd Eurazië te creëren wordt nooit realiteit, omdat de VS zo machtig is, en niet toestaat dat de heersende klasse van Europa haar eigen belangen dient. (…) De relatie tussen de VS, Europa en energie gaat terug tot de naoorlogse periode. Het Marshallplan, dat werd opgezet na de Tweede Wereldoorlog was grotendeels een Amerikaans plan om ervoor te zorgen dat Europa van steenkool zou overschakelen op aardolie als voornaamste energiebron. Er was veel steenkool in Europa, maar geen olie. Als Europa afhankelijk zou worden van aardolie, zou de VS ‘vetomacht’ hebben over Europa, omdat de VS de controle over de energieleveranties zou hebben. Van het geld van het Marshallplan werd 10% – ongeveer $ 1,2 miljard – verdeeld tussen Amerikaanse banken, die Europa omvormden tot een op aardolie gebaseerde economie.
Europa zou natuurlijk op eigen benen kunnen staan, aangezien het meer inwoners heeft dan de VS, meer geld en een hoger opgeleide bevolking. Als Europa zelf initiatieven gaat nemen, zou dat een radicale heroriëntatie van het wereldstelsel betekenen.
Dit haalde ik voor hier uit het boek “Terugtrekken”.
1 13 Vanwege de relatie tussen Israël en de Verenigde Staten van Amerika zaagt de laatste nu nog eens extra aan de poten, waarop het Internationaal Strafhof steunt. Er is namelijk een nieuwe wet uitgevaardigd – een Counteraction Act – die nog door de Senaat moet worden geratificeerd, waarin wordt bepaald dat er sancties worden opgelegd aan personen, die de pogingen ondersteunen van het Internationaal Strafhof (ICC) om Amerikanen of Israëli’s te vervolgen. Het is [uiteraard; GjH] een reactie op de uitvaardiging van het Internationale Strafhof om de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de minister van Defensie Yoav Gallant te laten arresteren op beschuldiging van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid; door Will Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/trump-werpt-zijn-schaduw-vooruit/
1 15 Op 8 januari jl. herhaalde de aankomend president van de Verenigde Staten van Amerika, Donald Trump, zijn dreigementen om Groenland en het Panamakanaal te annexeren. Tijdens een persconferentie sloot hij het gebruik van militair geweld daarbij niet uit. Trump’s annexatieplannen zijn geen losse flodders, maar bedoeld om de Amerikaanse hegemonie te behouden in een multipolaire wereld, waarin China als ‘strategische rivaal’ gezien wordt. In dezelfde persconferentie zei hij: “Amerika kan niet langer voor alles betalen. NAVO-leden moeten een eerlijke bijdrage leveren aan hun eigen defensie”. Wat al zijn bedreigingen gemeen hebben, is dat Trump de oorlog tegen China wil versnellen, wat de centrale pijler blijft van zijn buitenlands beleid; door Saïd Bouamama. De Amerikaanse alleenheerschappij wordt nu dus voorgesteld als een Europees belang. Ik ben ontzettend benieuwd wanneer wij in Europa in de smiezen krijgen dat Amerikaanse alleenheerschappij absoluut niet in ons belang is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/waarom-aast-trump-op-groenland-canada-en-het-panamakanaal/
1 17 De Verenigde Staten van Amerika heeft 15 maanden lang onvoorwaardelijke steun verleend aan Israël. Dat ze nu een staakt-het-vuren afdwingen toont aan dat de VS, wanneer het in hun belang is, voldoende druk op president Benjamin Netanyahu kan uitoefenen om een akkoord te accepteren, dat hij eerder had geweigerd. President Donald Trump wil alvast een boodschap sturen naar een aantal internationale spelers. Via de Palestijnse kwestie toont hij aan dat hij conflicten kan stoppen, kondigt hij nieuwe wereldwijde strategieën aan voor andere onderhandelingen elders, zoals in Oekraïne, maar bevestigt tegelijkertijd dat de focus van de VS ligt op China. Dit blijkt tevens uit zijn uitspraken over de mogelijke annexatie van Groenland en het Panamakanaal. Beide kwesties zijn verbonden met China: zeldzame aardmetalen in Groenland en maritieme handel via het Panamakanaal; door Grégoire Lalieu in gesprek met Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/het-staakt-het-vuren-is-opgelegd-omdat-israel-zijn-doelen-niet-heeft-bereikt/
1 20 Bij monde van Marc Vandepitte laat De Wereld Morgen weten wat te verwachten van president Donald Trump 2.0 in de Verenigde Staten van Amerika. Veel zinnigs, maar wat ik bij hem mis is mijn invalshoek, te weten dat het soms heel slecht moet gaan, voordat mensen tot het inzicht komen dat ze van het hyperkapitalisme, het kapitalisme, het protectionisme en het neoliberalisme niets goeds te verwachten hebben. Pas dan kunnen zij zich gaan openstellen voor een geheel andere aanpak van de problemen in de, en in hun wereld; wellicht coöperatief in plaats van afdwingend en heersend, dus niet-langer-kapitalistisch en niet-langer-neoliberaal. Het woord ‘kunnen’ koos ik bewust, want of ze dat ‘zullen’ blijft natuurlijk zeer de vraag. Dat hangt grotendeels van de kwaliteit van onze nieuwsvoorziening af.
Echter, wanneer de Verenigde Staten van Amerika onder Trump uit de NAVO stapt, is dat koren op mijn molen, want pas dan kunnen de Europese landen eindelijk na 80 jaar hun eigen belangen gaan dienen, hun eigen buitenlandse, economische en militaire of – beter nog – hun veiligheidsstrategieën gaan bepalen. Dit mis ik in het verhaal van Vandepitte: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/20/waaraan-mogen-we-ons-verwachten-met-trump-2/
1 22 Witte arbeiders, en in mindere mate ook Afro-Amerikanen en Latino’s keerden zich af van Kamala Harris en de Democratische partij; een partij die zich van de arbeidersklasse had afgekeerd en zich was gaan richten op kwesties rond gender en ras. Harris werd verdacht de marionet te zijn van een kosmopolitische middenklasse, verpersoonlijkt door figuren als Bill en Hillary Clinton en Barack Obama. Die elite van academici, cultuurdragers, journalisten, managers en politici kijkt op hen neer en ziet hen als ‘deplorables’ (Clinton) of ‘garbage’ (Joe Biden). Zij verkozen Donald Trump. Ze zien in hem de verdediger van hun belangen: de belangen van de arbeidersklasse, de boerenstand en het ‘vergeten’ platteland in het algemeen [althans een ‘betere verdediger’ dan Harris; GjH]; door Ludo De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/de-comeback-van-trump-identity-politics-en-de-crisis-van-links/
1 23 Om te beginnen verklaarde de Israëlische ambassadeur in Washington, Mike Herzog, dat Israël verwacht dat president Donald Trump de opschorting van de levering van zware ‘bunker buster’-bommen (die onder andere worden ingezet tegen ondergrondse bunkers) snel zal opheffen. De regering Joe Biden had die levering tijdelijk gestaakt vanwege ‘zorgen over het grote aantal burgerslachtoffers in Gaza’. Wanneer het staakt-het-vuren geen stand houdt en het Israëlische militaire geweld weer hervat wordt, zal Israël in elk geval over voldoende munitie beschikken. Een andere opmerkelijke maatregel vanuit de Verenigde Staten van Amerika is de opheffing van sancties tegen extremistische, gewelddadige, Joodse kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Deze sancties waren door Joe Biden ingesteld als reactie op aanvallen op Palestijnse dorpen. Het opheffen van deze sancties moedigt die extremisten aan om de Palestijnse bevolking op de Westelijke Jordaanoever nog meer [ik zou schrijven ‘nòg meer’; GjH] te terroriseren. Zij zien nu blijkbaar een kans om langgekoesterde doelen te verwezenlijken, zoals de annexatie van grote delen van de Westelijke Jordaanoever. Op de avond van Trumps inauguratie was het al raak: tientallen kolonisten trokken naar het Palestijnse dorp al-Funduq, waar ze auto’s en eigendommen in brand staken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/trump-2-0-ontpopt-zich-als-een-pro-israel-havik/
1 30 Wat blijft er van de liberalisme ideologie over wanneer [zoals nu al jaren het geval is; GjH] men steeds verder in de richting van extreemrechts opschuift? Zeker omdat we weten dat ook electoraal extreemrechts daar uiteindelijk sterker uitkomt? Vandaag is Adam Smith, een van de grondleggers van het klassieke liberalisme, het meest bekend om ‘The Wealth of Nations’ en zijn concept van ‘de onzichtbare hand’ van de markt. Naar de achtergrond is verdreven dat Smith ‘The Theory of Moral Sentiments’ als zijn belangrijkste werk beschouwde. Terwijl zijn analyse van de vrije markt in de eerste plaats beschrijvend is, waren de écht belangrijke vraagstukken voor de mensheid volgens Smith ethisch van aard. Hij was van mening dat het nastreven van het eigen individuele belang ook in het grootste maatschappelijk belang zou resulteren. En dat eigenbelang niet mag verworden tot egoïsme; een mens moet er voor de ander zijn; door Seppe De Meulder en Wikipedia met de zoekterm Adam Smith. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/sire-er-zijn-geen-liberalen-meer/ en https://nl.wikipedia.org/wiki/Adam_Smith
1 30 De Duitse federale Bondsdag heeft bijna unaniem een resolutie goedgekeurd, die elke kritiek op Israël volledig gelijkschakelt met antisemitisme [op die manier neemt het antisemitisme in Europa uiteraard zienderogen toe. Echter in een andere betekenis dan waar antisemitisme voor zou moeten staan; GjH]; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/duits-parlement-criminaliseert-protest-tegen-genocide-gaza-met-laffe-resolutie/
1 30 Een motie van de Duitse christen-democratische CDU/CSU is woensdag door de Bondsdag aangenomen met steun van de radicaal-rechtse AfD (Alternative für Deutschland). Dat is een breuk in de omgang met de rechts-radicale partij in het nationale parlement; door Duitslandweb. [Dit voorval geeft ook aan dat de inzichten van de CDU/CSU (soms) radicaal rechtse mensen aanspreken; GjH] https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/duitse-cdu-blaast-ultrarechtse-afd-wind-in-de-zeilen/
1 31 In Europa struikelen de groothandelaars van de angst over elkaars voeten. En ze krijgen daar op de nationale televisie alle ruimte voor. Angst verkoopt goed, en niets is zo goed voor de kanonnenfabrikanten als angst. De angst voor de oorlog wordt gebruikt als hefboom om ons gigantische oorlogsbudgetten te laten slikken, en tegelijk ook de afbraak van pensioenen, sociale zekerheid en zorg acceptabel te maken. Het is echter géén onvermijdelijke fataliteit, dat die oorlog eraan komt. Sterker nog, wij hebben als taak er alles aan te doen om de vrede te bewaren, in plaats van [steeds; GjH] meer olie op een oververhit vuur te gooien. Je hebt in het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken nu een aantal figuren. die de wereld zien als een verzameling van grondstoffen en die behoren in hun ogen, wegens één of ander goddelijke lotsbestemming, ‘a manifest destiny’, aan de Verenigde Staten van Amerika toe.
Wij zeggen: handen af van Canada, handen af van Cuba, handen af van Groenland, handen af van Mexico, handen af van Panama, handen af van Venezuela! President Donald Trump is een stuiptrekking van het verleden. Hij is een symptoom van een grootmacht, die niet van plan is zijn hegemonie zomaar prijs te geven. Washington vecht met alle denkbare middelen en op alle denkbare manieren om haar macht te behouden. Het wil de hele wereld meetrekken in een Koude-Oorlogslogica tegen Peking en tegen alle landen die autonoom hun eigen [linkse of zelfs socialistische; GjH] koers willen varen.
In die context vecht ook de Europese Unie voor haar overleven. Zowel democratisch, economisch als politiek. De overschakeling naar een militaire economie zet alle spanningen binnen het oude continent op scherp. Spanningen tussen de lidstaten en spanningen binnen in de lidstaten, waarvan de burgers het gebrek aan democratie en toekomst niet langer dulden; door Peter Mertens, zijn bijdrage als algemeen secretaris van de Belgische PVDA tijdens de 6de Internationale Conferentie ‘Voor een wereld in evenwicht’ in Cuba. Zie ook 1 31 onder het kopje ‘Militarisme’, en voor heel zijn toespraak: https://lavamedia.be/geen-trump-geen-oorlog-maar-socialisme/
2 01 [Slechts; GjH] Negen landen hebben aangekondigd diplomatieke, economische en juridische maatregelen te willen nemen tegen Israël vanwege de militaire interventie in Gaza. Volgens deze landen – Belize, Bolivia, Chili, Colombia, Honduras, Namibië, Maleisië, Senegal en Zuid-Afrika – schendt Israël het internationaal recht. Ze willen dat munitie en wapens niet aan Israël worden geleverd, wanneer er een risico bestaat dat daarmee het internationaal recht wordt geschonden. Schepen worden geweerd uit havens als er een kans is dat ze gebruikt worden om brandstof en wapens voor het Israëlisch leger te vervoeren. Verder willen deze landen een vuist maken tegen de Verenigde Staten van Amerika. Dat land wil sancties opleggen aan het Internationaal Strafhof vanwege de arrestatiebevelen tegen onder anderen de Israëlische premier Netanyahu en oud-minister Gallant van Defensie. Deze landen hebben de intentie om de arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof te handhaven.
De groep heeft andere landen opgeroepen om zich bij deze ‘The Hague Group’ te voegen en om de internationale orde te handhaven; door NOS Nieuws. Mij valt dit zwaar ondermaatse, maar in mijn ogen rechtvaardige initiatief tegen. Waar waren al die Westerse landen, die altijd de mond vol hebben over democratie (Hamas is sinds 2006 democratisch gekozen om Gaza besturen) en mensenrechten? https://nos.nl/liveblog/2553447-nieuwe-legerchef-in-israel-negen-landen-willen-maatregelen-tegen-israel-om-oorlog-gaza
2 04 De schuld afschuiven op andere landen lost het probleem niet op en zal ‘ernstige schade’ toebrengen aan bilaterale acties op het gebied van drugsbestrijding; door William Zheng, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/invoerrechten-schaden-vs-china-samenwerking-in-drugbestrijding/
2 04 De drastische koerswijziging van de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten van Amerika kan, sinds de val van de Sovjet-Unie, een van de meest significante verschuivingen in de internationale betrekkingen markeren. De VS trekt zich deels terug, maar kan ook agressiever worden dan voorheen. Hoe dan ook, het is het einde van een tijdperk; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/trumps-buitenlandse-politiek-is-dit-het-einde-van-de-amerikaanse-hegemonie/
2 04 Julia Sebutinde bekleedt zonder twijfel als waarnemend voorzitter van het ICJ, het Internationaal Hof van Justitie in Den Haag, de meest prestigieuze rechterlijke functie. Afgelopen juli oordeelde een panel van 15 rechters dat de decennialange bezetting van de Palestijnse gebieden door Israël ‘onwettig’ was en dat de ‘bijna volledige segregatie’ van de bevolking op de bezette Westelijke Jordaanoever in strijd is met internationale wetten over ‘apartheid’ en ‘rassenscheiding’. Hoewel de meeste rechters het eens waren met het advies, verwierp Sebutinde de conclusies en stelde dat de zaak via onderhandelingen tussen de partijen moest worden opgelost. Zij blijkt echter 32,2% van haar juridische oordeel over de Israëlische bezetting van Palestina rechtstreeks te hebben overgenomen uit conservatieve of pro-Israëlische bronnen, zonder dat ze dat vermeldde; door Rayhan Uddin, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/schandaal-bij-icj-voorzitter-plagieerde-pro-israel-standpunt/
2 05 Het economische en financiële netwerk, dat de Israëlische bezetting en alle daarmee samenhangende misdaden steunt – al die misdaden, die samen de bezetting vormen – zouden niet slagen zonder de verdraagzaamheid van elk van ons. En als ik zeg ‘elk van ons’, dan denkt Francesca Albanese, juridisch expert en speciaal rapporteur van de Verenigde Naties over de bezette Palestijnse gebieden, dat ook echt.
Er zijn meerdere lidstaten, die enerzijds bevestigen dat de oplossing voor de Israëlisch-Palestijnse kwestie ligt in de co-existentie en erkenning van beide staten. Anderzijds krabbelen ze, op een ogenblik dat ze iets heel kleins moeten doen, achteruit omwille van hun relaties met Israël en met name die met de Verenigde Staten van Amerika [die ze niet op het spel durven zetten; GjH].
In antwoord op de uitnodiging van Yanis Varoufakis om een gesprek met Albanese af te sluiten met iets optimistisch, verklaarde zij: “De realiteit in Palestina is het voorbeeld van onrechtvaardigheden, die gebeurd zijn in het verleden, die vandaag de dag gebeuren en wellicht ook in de toekomst nog zullen gebeuren. Het is de wereld in termen van menselijke relaties. Willen wij dat het zo verder gaat? Want als het antwoord is: ‘Ja, wat kan het mij schelen’, dan zal dit kwaad vroeg of laat ook ons bereiken. Ik denk dat het eerder vroeg dan laat zal zijn, want die onrechtvaardigheden zijn onderling met elkaar verbonden. Economische onrechtvaardigheid staat gelijk met ecologische onrechtvaardigheid. Ik ben dan ook van mening dat Palestina vandaag een test is voor wat we willen doen en wat we als mensheid in de toekomst willen zijn. Zwijgen zou bijgevolg zelfs geen optie mogen zijn. Vergeet niet dat onrechtvaardigheid bij onszelf begint.” Door Marianella Kloka met een video-opname van dit gesprek. Dat “dan zal dit kwaad vroeg of laat ook ons bereiken” betreur ik, omdat hier eigenbelang doorheen sijpelt en we zouden volgens mij voor rechtvaardigheid moeten zijn om de gerechtigheid zelf; GjH. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/het-huidige-palestina-is-een-test-voor-wat-wij-als-mensheid-willen-zijn/
2 05 De Westerse ‘war on terror’ was gebaseerd op een reeks leugens van onze leiders. Die moesten ons ervan overtuigen dat het islamitisch extremisme [er was en; GjH] werd aangepakt. In werkelijkheid hebben ze het juist groot gemaakt. Men zei ons 30 jaar geleden over de Oslo-akkoorden dat die vrede naar het Midden-Oosten zouden brengen. Dat Israël zich eindelijk zou terugtrekken uit de Palestijnse gebieden, die het al decennia achtereen illegaal bezet hield, en een einde zou maken aan zijn wrede onderdrukking van het Palestijnse volk. Dat ze de stichting van een Palestijnse staat zouden toelaten, en zo deze etterende wond in de Arabische en moslimwereld eindelijk kon genezen. De realiteit tijdens de ‘Oslo-periode’ is daarentegen dat Israël meer Palestijns land stal en sneller illegale Joodse nederzettingen bouwde dan ooit tevoren. Israël handelde steeds repressiever, bouwde gevangenismuren rond Gaza en bleef Gaza en de Westelijke Jordaanoever beide agressief bezetten. Ehud Barak, de toenmalige Israëlische premier, ‘torpedeerde’ – dat is het woord van een van zijn belangrijkste adviseurs – de door de Verenigde Staten van Amerika gesteunde Camp David-onderhandelingen in 2000. Enkele weken later, terwijl het onderhuids verzet in de bezette Palestijnse gebieden broeide, viel oppositieleider Ariel Sharon, gesteund door 1.000 gewapende Israëlische soldaten, de al-Aqsa moskee in bezet Jeruzalem binnen, een van de heiligste plaatsen in de wereld voor moslims. Het was de druppel, die de emmer deed overlopen. Een Palestijnse opstand werd door Israël met verwoestende militaire macht onderdrukt, wat de publieke Palestijnse steun zou doen overhellen van de seculiere Fatah-leiding naar de islamitische verzetsgroep Hamas; door Jonathan Cook. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/dertig-jaar-leugens-over-het-midden-oosten-blijven-ons-achtervolgen/
2 05 Tegenwoordig oefent de Verenigde Staten van Amerika geen koloniale, maar militaire macht uit, via zo’n 750 militaire bases in 80 landen. Daarmee verzekert het zich van invloed op zijn bondgenoten en schrikt het zijn tegenstanders af. Naast de uitgaven voor het eigen leger, financiert de VS ook royaal talloze schatplichtigen wereldwijd om via proxy-oorlogen zijn agenda af te dwingen. Nooit was dit duidelijker dan in de meest ingrijpende nalatenschap van de regering Joe Biden. Sinds oktober 2023 verstrekte die $ 17,9 miljard aan militaire hulp aan Israël, dat een genocide uitvoert op de Palestijnen in Gaza, zoals Amnesty International het noemt; door Sean Smith, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/trumps-expansionisme-gaat-ook-ten-koste-van-eigen-bevolking/
2 05 De drie vragen waar het steeds om draait: 1. Wanneer is een conflict begonnen? 2. Wie zijn de hoofdrolspelers? 3. En wat is de belangrijkste inzet van het conflict?; een interview met Michel Staszewski door ChanGements pour l’égalité. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/palestina-israel-in-de-klas-emoties-en-feiten/
2 06 De belangrijkste en meest bekende vorm van ongelijkheid betreft de ongelijke verdeling van inkomen en vermogen. Hoe rijker, hoe meer macht en invloed. Hierdoor ontstaat een gigantische ongelijkheid in de hoeveelheid onderhandelingsruimte waarover mensen beschikken. Ten slotte is er ongelijkheid door de mate, waarin iemand erkenning, respect en waardigheid krijgt. Centrumlinkse regeringen hebben sinds de jaren ’80 ervoor gekozen om zo ongeveer alles over te laten aan de vrije markt, in de veronderstelling dat de ‘onzichtbare hand’ in het voordeel van iedereen zou uitdraaien. Het resultaat is duidelijk: de beurs, multinationals en de ratingbureaus hebben de macht overgenomen. Natiestaten en hun regeringen stellen niet veel meer voor, hun onderhandelingsruimte is zeer beperkt en zelfs de EU moet vaak boven haar gewicht torsen.
De remedies liggen voor de hand, met accent op een tweeledig beleid. Het eerste is dat een aantal sectoren weggehaald moeten worden uit de marktwerking, denk aan onderwijs en zorg, en ruimer, aan alles wat vroeger met recht en reden de ‘non-profit’ sector genoemd werd. En het tweede is het opleggen van progressieve belastingen, wat inherent rechtvaardig is. Hoe lager de inkomsten (uit arbeid èn vermogen), hoe lager het belastingstarief moet zijn, en omgekeerd, met het hoogste tarief voor de hoogste inkomens en vermogens; door Paul Verhaeghe over het boek “Gelijkheid – Wat het is en waarom het ertoe doet” (2025, uitgegeven door ten Have), geschreven door Thomas Piketty en Michael Sandel. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/gelijkheid-wat-het-is-en-waarom-het-ertoe-doet/
2 06 Een videogesprek met de oprichters van de Hind Rajab Foundation, de organisatie die Israëlische soldaten, waarvan bekend is dat zij oorlogsmisdaden pleegden, overal in de wereld te vervolgen; door Lode Vanoost. Het doet mij denken aan Simon Wiesenthal (1908-2005); de bekende Joods-Oostenrijkse nazi-jager. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/06/dyab-abu-jahjah-bedreigingen-israel-stoppen-de-hind-rajab-foundation-niet/
2 12 “Måke Califørnia Great Ægain!” In deze online-petitie stellen de initiatiefnemers voor om de Amerikaanse staat Californië te kopen. Volgens hen is er in Denemarken namelijk een ernstig gebrek aan palmbomen, rolschaatsen en zon. Met 300 zonnige dagen per jaar is de ‘Golden State’ daar de perfecte oplossing voor, vinden ze. Daarnaast komt 90% van alle avocado’s in de Verenigde Staten van Amerika uit Californië, dus zullen de Denen nooit meer een gebrek hebben aan toast met avocado. Doordat Silicon Valley in Californië ligt, kunnen er meteen ook een heleboel ‘tech bro’s’ worden ingelijfd en dat is ‘precies wat elke democratie nodig heeft’; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2555516-make-california-great-again-denen-slaan-terug-naar-trump-met-ludieke-petitie
2 13 VN-rapporteur Francesca Albanese weigert te zwijgen, al is haar de toegang tot onze Tweede Kamer ontzegt. Haar inzet gaat verder dan scherpe kritiek. Ze vecht voor een gerechtigheid, die is geworteld in het internationaal recht dat overal zou moeten gelden. Haar boodschap is: “Vrede zonder gerechtigheid bestaat niet”. Wie spreekt over mensenrechten, maar zwijgt over Palestina, heeft het over privileges, niet over principes. Haar geloof in de mensheid en haar vertrouwen in het internationaal recht staat nog altijd recht over eind. Waar Westerse staten falen, nemen anderen het voortouw. Niet in Londen, Parijs of Washington, waar principes buigen voor belangen, maar in Zuid-Afrika, dat Israël voor het gerecht daagt. In Algerije, Bolivia, Indonesië, Namibië, en Pakistan – landen die het kolonialisme niet kennen uit boeken, maar uit eigen ervaring. En zelfs in Europa begint het stilzwijgen te barsten. Ierland en Spanje spreken zich uit. In België, Noorwegen en Slovenië groeit het besef dat wegkijken ‘medeplichtigheid’ inhoudt. De hoop van Albanese ligt daarnaast vooral bij een nieuwe generatie, die niet gevangen zit in oude koloniale reflexen, maar opgroeit met beelden van kapotgeschoten huizen, verbrijzelde lichamen en een volk, dat generatie op generatie collectief wordt gestraft [omdat ze wonen waar ze wonen; GjH]. Een ‘livestream genocide’, noemt ze het. Deze generatie ziet wat er gebeurt en weigert zich neer te leggen bij de normalisering van het geweld. “Dit is waarom de inzet van jonge mensen in Europa, Australië en Noord-Amerika voor gerechtigheid in Palestina zo belangrijk is”, stelt Albanese, “De bevrijding van alle volken is diep met elkaar verbonden”. Misschien is juist dat waar de Westerse wereld het meest bang voor is: dat er een wereld ontstaat, waarin koloniale privileges niets meer waard zijn; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/francesca-albanese-vertelt-nederland-de-waarheid-over-palestina/
2 14 De schendingen van mensenrechten door Israël gaan verder dan de massamoord van en rechteloosheid voor Palestijnen. Ze raken de fundamenten van het internationale recht, en de wereldwijde gemeenschap zou de plicht hebben die te verdedigen. Vandaar dat de regeringen van Belize, de Plurinationale Staat Bolivia, de Republiek Colombia, de Republiek Cuba, de Republiek Honduras, de constitutionele monarchie Maleisië, de Republiek Namibië, de Republiek Senegal en de Republiek Zuid-Afrika [en geen enkel Westers land, ook België en Nederland niet; GjH], bijeen in Den Haag, op de 31ste dag van januari 2025, kenbaar maakten vastberaden te zijn om deze verplichting wel na te komen om zo een einde te maken aan de Israëlische bezetting van de staat Palestina en de verwezenlijking van het onvervreemdbare recht van het Palestijnse volk op zelfbeschikking, inclusief het recht op hun onafhankelijke staat, te ondersteunen; door Progressive International, vertaald door Karen Del Biondo. Hun verklaring is hier te lezen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/historische-coalitie-voor-palestina-in-den-haag/
2 15 Het onvermijdelijke gevolg van 80 jaar vergoelijken en volgen: wat de Verenigde Staten van Amerika betreft is Europa straks niet aanwezig bij gesprekken over een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland; door NOS Nieuws. En dan nog dit: mijn nieuwsbronnen vermelden al sinds maart 2022 dat in Oekraïne een proxy-oorlog woedt; een lang voorbereide oorlog tussen Rusland en de VS op grondgebied van Oekraïne. Sinds 1989 heeft de NAVO onder leiding van de VS ingezet op de vernietiging van Rusland door het bondgenootschap naar het oosten op te schuiven (en daarmee het machtsevenwicht in Europa op de proef te stellen). Al 8 jaar voor de Russische inval in Oekraïne heeft Rusland laten weten dat Oekraïne met een NAVO-lidmaatschap een rode lijn zou passeren, maar de NAVO ging door en stelde Oekraïne het bondgenootschap in het vooruitzicht. Rusland zal echter nooit accepteren dat de VS atoomwapens langs de grens met Rusland plaatst, net zo min als dat de VS in 1967 Russische atoomwapens op Cuba accepteerde. Dat voornemen leverde indertijd de ‘Cubacrisis’ op. Na de Russische inval in Oekraïne liet het Witte Huis op 5.000 km afstand weten Rusland economisch te willen vernietigen en daarom Oekraïne te verdedigen ‘tot de laatste Oekraïner’. Ofwel, bij een staakt-het-vuren hoeft Oekraïne niet betrokken te worden, laat staan Europa. https://nos.nl/artikel/2556017-oekraine-gezant-vs-europa-onderhandelt-straks-niet-mee-oekraine-wel
2 17 Jaarlijks verdrinken zo’n 30.000 mensen in de Middellandse Zee. Wat zegt het over ons dat we dat als normaal beschouwen [niet nieuwswaardig zelfs; GjH]? Illegale pushbacks zijn de norm aan de Europese grenzen. In 2024 werden minstens 120.457 keer mensen teruggeduwd, zonder ze [zoals het internationaal recht voorschrijft; GjH] toegang te verschaffen tot een asielprocedure, vaak met geweld; door 11.11.11 en De Wereld Morgen in gesprek met Albina Fetahaj: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/17/nieuw-rapport-telt-meer-dan-120-000-illegale-gewelddadige-pushbacks-in-europa/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/17/studio-dewereldmorgen-met-albina-fetahaj-naar-een-wereld-zonder-grenzen/
2 17 De wereldorde staat op z’n kop. De Amerikanen en Russen ontmoeten elkaar deze week in Saudi-Arabië om te spreken over de oorlog in Oekraïne, terwijl president Donald Trump de relatie met Europa bij het vuilnis lijkt te zetten; door Nieuwsuur. Zie mijn commentaar bij 2 15 onder ditzelfde kopje. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2556297-europa-gedumpt-door-trump-ijzingwekkend-als-hij-met-poetin-deal-sluit
2 18 De armoede en onderontwikkeling in een groot deel van de Derde Wereld zijn te wijten aan Westerse overheersing van de nationale economieën, die met haar ondernemingen de plaatselijke natuurlijke hulpbronnen controleert. In Latijns-Amerika doet de confrontatie tussen het Noorden en het Zuiden zich voor in het ene land na het andere. Eén voorbeeld daarvan is de rassenkwestie. Elke gevoerde strijd toont aan dat dekolonisatie de kern is van de binnenlandse politiek in Latijns-Amerika. Maar dekolonisatie is ook de sleutel voor de relatie van de landen op het continent met de Verenigde Staten van Amerika. De VS heeft met de Monroe Doctrine van 1823 zijn recht bedacht om het continent te domineren en rivaliserende machten buiten te houden. Voor grote delen van de wereld is het VS-imperialisme sinds de Tweede Wereldoorlog een geduchte tegenstander geweest, maar in Latijns-Amerika gaat dit dus nog veel verder terug. Het binnenlandse en internationale beleid van Latijns-Amerika zijn twee zijden van dezelfde medaille. Herverdelende regeringen, die hun natuurlijke hulpbronnen gebruiken om het leven van hun bevolking te verbeteren, moeten breken met de VS. Rechtse regeringen daarentegen, die de macht van de traditionele elites in stand houden, maken zich afhankelijk van de VS.
Latijns-Amerika is momenteel het continent waar inspanningen ondernomen worden om de staat in een compleet andere richting te herdefiniëren. Dat is het resultaat van de opkomst van het Zuiden. De opbouw van een multipolaire wereld is een dekolonisatieproces: een proces waarin landen, die tot nog toe werden verhinderd hun volledige soevereiniteit uit te oefenen, omdat hun natuurlijke hulpbonnen door andere machten werden gecontroleerd, nu kunnen ‘opkomen’ voor hun rechten, zoals voorzitter Mao in 1949 heeft gezegd. Dat is te danken aan de vreedzame opkomst van China, dat een economisch tegenwicht heeft gecreëerd tegen het netwerk van financiële instellingen en verdragen, die de Westerse hegemonie in stand houden, en tegen het Westen. Het Belt & Road Initiative (de nieuwe Zijderoute) is sinds 2020 wereldwijd de plaats aan het innemen van de Wereldbank als belangrijkste bron van ontwikkelingsleningen. Aan de Chinese leningen voor infrastructuur zitten geen voorwaarden vast, wat doorgaans wel het geval is bij het IMF of de Wereldbank, die vaak de hervorming van de economie eisen om het land open te stellen voor buitenlandse investeringen, lees ‘uitbuiting’. Maar het is naast een economisch ook een ideologisch tegenwicht, gezien de focus van het Belt & Road Initiative op de uitroeiing van armoede, de Chinese planeconomie, de vastberadenheid om als wereldleider een ‘ecologische beschaving’ in groene en hernieuwbare technologie op te bouwen, en het verwerpen van oorlog als middel voor de oplossing van meningsverschillen.
De uitkomst van de strijd in Latijns-Amerika is van belang voor heel de wereld. Ten eerste omdat het een strijd is voor ‘het recht op ontwikkeling in een steeds toenemende exclusieve, onrechtmatige, onrechtvaardige en plunderende internationale orde’, zoals de Cubaanse president Miguel Diaz-Canel zei op de top van de G77 + China in Havana (2023). En omdat het een strijd is voor de vervanging van die orde door haar tegendeel; door Ben Chacko. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/18/nieuwe-multipolaire-wereld-of-nieuwe-koude-oorlog-latijns-amerika-china-en-het-opkomende-zuiden/
2 19 Je hebt bipolariteit, multipolariteit, non-polariteit en unipolariteit. En er zijn zeker evenveel manieren om uit te drukken dat er in de wereld diverse ordes botsen, concurreren of naast elkaar bestaan. Bij multipolariteit – het sleutelwoord in dit artikel – heeft China en een groot deel van het Globale Zuiden het over ‘gelijkheid’ en de Verenigde Staten van Amerika over ‘concurrentie tussen grootmachten’ en ‘imperiale invloedssferen’. Dezelfde term heeft dus heel verschillende betekenissen. Erkennen dat de wereld multipolair is, betekent voor de VS zijn imperialistische ambities hoger te agenderen. President Donald Trump ziet het westelijk halfrond als onderdeel van zijn imperialistische ‘invloedssfeer’. Hij wil de Amerikaanse hegemonie met geweld opleggen en de Chinese invloed minimaliseren, omdat de wereld multipolair is; door Ben Norton, samengevat en vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/19/china-en-de-vs-botsen-over-betekenis-multipolariteit/
2 21 Het verhaal is steeds hetzelfde: het is voor u even door de zure appel heen bijten om straks een gezondere toekomst te hebben. En de uitkomst is ook steeds hetzelfde: de besparingen remmen de economische groei af, waardoor de inkomsten van de overheid tegenvallen en er nog meer besparingen [lees ‘zure appels’; GjH] nodig zijn. Het is een straatje zonder einde, dat zorgt voor een fundamentele verharding van de samenleving en het werkt kennelijk verrechtsing in de hand. De grote uitdaging voor de brede solidaire tegenstroom, het middenveld en de vakbonden zal zijn om zich niet alleen tegen de regeringsplannen te verzetten, maar ook duidelijk te maken hoe een andere politiek, die de rijkdom aan de top van de samenleving adresseert, waarna investeren in de grote democratische, ecologische en sociale noden mogelijk is; door Joris Van Gorp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/ja-er-is-een-alternatief-voor-de-plannen-van-de-wever/
2 22 Malcolm X, de leider van de Afro-Amerikaanse strijd voor gelijke mensenrechten, werd op 21 februari 1965 in New York vermoord, in omstandigheden die door het gerecht nooit degelijk werden onderzocht. Over zijn persoon worden tot vandaag laster en leugens verspreid. Zijn echte levensverhaal is daarentegen mythisch. Hij is een van de grootste iconen van de strijd van de Afro-Amerikanen voor gelijke rechten. Wat tot vandaag grotendeels wordt verzwegen is dat X en Martin Luther King allebei overtuigde antikapitalisten waren, die in het kapitalisme de kern zagen van alle maatschappelijke problemen waar armen en etnische minderheden onder leden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/22/21-februari-1965-60-jaar-geleden-werd-malcolm-x-vermoord/
2 26 Geen educatie meer, geen vaccinaties en geen voedselhulp; dat is wat blijft hangen nu president Donald Trump ‘USAID’ opheft. Toch is ontwikkelingshulp maar één kant van de medaille, want met de opheffing van USAID stopt ook de steun aan – wat heet – ‘onafhankelijke buitenlandse’ media. Een klein deel van de AID (van de US) gaat naar mensen in nood. De rest is om onenigheid aan te wakkeren, protesten te financieren en regeringen te ondermijnen.
Nayib Bukele, president van El Salvador, neemt daarom al langer geen USAID-geld aan. Hij verklaarde dat het merendeel gaat naar destabiliserende bewegingen, ngo’s ‘met politieke agenda’s’ en naar oppositiegroepen. De Colombiaanse president Gustavo Petro sprak gelijke woorden: “Houd je geld. Het is vergif.” Door Alan Macleod, vertaald door Rein van Gisteren (het ‘Neem je geld mee’ uit de mond van Petro, paste ik aan). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/usaid-propaganda-vermomd-als-ontwikkelingshulp/
2 26 Wanneer een werkgever iemand in dienst neemt, kijkt hij niet alleen naar het brutoloon, maar naar de volledige loonkosten. Die bestaan uit het brutoloon en de ‘werkgeversbijdragen’. Dit betekent dat deze bijdragen ‘uitgesteld loon’ zijn. Loon dat niet onmiddellijk wordt uitbetaald aan de werknemer, maar later in de vorm van pensioen, werkloosheidsuitkering of ziektekostenvergoedingen. Deze bijdragen maken integraal deel uit van het totale loonpakket van de werknemer. De term ‘werkgeversbijdragen’ is daarom misleidend en geeft de indruk dat het hier gaat om extra kosten, die bedrijven vrijwillig uitgeven aan sociale zekerheid. Ergo, wanneer de regering de werkgeversbijdragen verlaagt, is dat een aantasting van de sociale zekerheid van de werknemer; door Joris Van Gorp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/26/de-taxshift-een-verborgen-loondiefstal/
2 27 De totale rijkdom van miljardairs is in 2024 met $ 2 biljoen van $ 13 naar $ 15 biljoen gestegen, terwijl armoede nauwelijks afneemt. Er kwamen dat jaar 204 nieuwe miljardairs bij, wat neerkomt op bijna 4 per week. Binnen 10 jaar zullen er minstens 5 mensen zijn met een vermogen van meer dan één biljoen Amerikaanse dollar. De ultra-rijken vertellen ons graag dat rijk worden doorzettings-vermogen, hard werken en vaardigheden vereist. Maar de waarheid is dat de meeste rijkdom wordt genomen, niet gemaakt; door Zile Mohar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/27/rijkdom-miljardairs-steeg-met-2-biljoen-dollar-in-2024-gevaar-voor-democratie/
3 03 “Betaal ons eerst en voed van wat over blijft uw kinderen.” De overeenkomst, die president Volodymyr Zelensky bijna in de maag gesplitst kreeg, komt neer op een eeuwig durende Amerikaanse kolonisering van Oekraïne. President Donald Trump wil terugbetaling voor de Amerikaanse ‘ruimhartigheid’, die de oorlog mogelijk maakte [die de Verenigde Staten van Amerika voort wilde zetten om Rusland economisch te ruïneren; GjH] en die tot nu toe – naast al het andere menselijk leed – al anderhalf miljoen slachtoffers eiste. Daarbovenop moet Oekraïne vrijwel de hele economische sector op een dienblaadje aanbieden aan de Amerikaanse president: niet alleen de kostbare aardmetalen maar ook gas, olie en hun totale infrastructuur, inclusief havens. Het is een wurgcontract dat op het bureau van Zelensky is beland, waarvan de details gruwelijker zijn dan [zelfs in kritische kringen; GjH] verwacht; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/03/kroniek-van-een-aangekondigd-debacle/
3 03 Natuurlijk was de uitbraak van Covid-19 een ongekende situatie, en dat er dan naar houvast wordt gezocht is misschien nog niet zo vreemd. Deze onzekere tijden hebben echter ook de deur voor complotdenken in de politiek wagenwijd opengezet. Waar vòòr de pandemie deze deur nog op een kier stond, lijken complottheorieën in de politiek sindsdien genormaliseerd. Op dit moment hebben de Verenigde Staten van Amerika zelfs een minister van Volksgezondheid, Robert F. Kennedy Jr., die het Covid-vaccin ‘het dodelijkste vaccin ooit’ heeft genoemd. Dit wantrouwen in de wetenschap heeft ernstige gevolgen. Zo leidt het verspreiden van desinformatie over vaccins tot een lagere vaccinatiegraad, met uitbraken van ziekten tot gevolg, die eerst bijna de wereld uitgeholpen waren. Maar het leidt ook de radicalisering van individuen. Ook in Europa zien we steeds vaker cirkel- en drogredeneringen als legitiem gedachtegoed voorbijkomen; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/03/waarom-antivaxers-in-opmars-zijn-in-de-politiek/
3 03 De Russische, overgelopen VN-diplomaat Boris Bondarev heeft een hard hoofd in de Europese plannen voor Oekraïne. Het zijn – naar zijn zeggen – al vanaf het begin “vooral woorden, woorden en woorden en wat er mist, zijn daden (…) We gaan het vierde jaar in van de oorlog en Europa heeft geen visie. Europa heeft geen plan. Europa heeft geen strategie”; door Nieuwsuur.
In de analyse van Bondarev kan ik me vinden, zolang hij het over Europa heeft: na 80 jaar slaapwandelend achter de Verenigde Staten van Amerika aan te blijven lopen en alles, maar dan ook alles aan illegale staatsrechtelijke interventies in buitenlands beleid richting andere staten (ook democratische, wanneer die een linkse of socialistische signatuur hebben) en al haar mensenrechtenschendingen richting andere volkeren en zelfs van haar eigen bevolking te negeren of vergoelijken, begint Europa (misschien) wakker te worden. Het heeft in elk geval nu, met hetgeen Het Witte Huis onder president Donald Trump openlijker dan ooit tevoren doet, een kans om te ontwaken. Eindelijk ontstaat er nu een moment in de Europese geschiedenis dat haar leiders kunnen gaan inzien wat er al decennia te zien valt.
In de analyse van Bondarev over Rusland kan ik me niet vinden. Ik zie president Vladimir Poetin niet als agressor, maar als veroorzaker van de oorlog in Oekraïne. Met het in stand houden van de NAVO en het opschuiven van de grenzen ervan, gepland tot aan de Russische grens, zie ik de NAVO en met name de VS als de ontwrichter van het Europese machts-evenwicht. Het is volgens mij de VS, die daar en overal in de wereld haar hegemonie probeert te consolideren. Kennelijk hecht ik meer waarde aan deze interpretatie van de Europese geschiedenis, waarop mijn standpunt en visie gebaseerd zijn, dan Bondarev met zijn waarschijnlijk enorme bagage aan inzichten aan precies diezelfde gegevens toedicht. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2558086-russische-ex-diplomaat-europa-maakt-geen-indruk-spreek-met-poetin-in-gangstertaal
3 04 Noam Chomsky’s analyses – van zijn allereerste essay “The Responsibility of Intellectuals” (1967, uitgegeven door The New York Review of Books) tot zijn meest recente artikel – staan tot vandaag als een huis. Het is weinigen gegeven zo accuraat en zo relevant te blijven. Zijn boeken zijn lijvig, en staan vol vergelijkende voorbeelden en voetnoten met bronnenmateriaal. Die bronnen blijken meestal de grote media zelf te zijn. Chomsky weet daar telkens weer die informatie uit te halen, die context biedt aan wat er in de wereld gebeurt. “De Essentiële Chomsky” (2025, uitgegeven door Epo) is wat de titel zegt. Het vat zijn gedachtengoed goed samen. Dit is de bijgewerkte 5de druk van de eerste uitgave in 2014. Het geeft historisch inzicht, zet aan tot meer literatuur, verder onderzoek, media-analyse en bronnenonderzoek. Dit boek geeft [om het te begrijpen het benodigde; GjH] historisch inzicht in het heden. Chomsky toont ons hoe de wereld echt werkt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/het-boek-de-essentiele-chomsky-toont-hoe-de-wereld-echt-werkt/
3 04 Wanner president Donald Trump erin slaagt de oorlog in Oekraïne op de een of andere manier te beëindigen, kan hij aandacht en middelen vrijmaken om de groeiende invloed van China wereldwijd aan te vallen. Op 22 december 2024, nog voor zijn aanstelling als Trumps onderminister van Defensie, kondigde Elbridge Colby al aan, dat het ‘voor de Verenigde Staten van Amerika van het grootste belang is om China de regionale hegemonie over Azië te ontzeggen’. Daarom is het voor de VS van het grootste strategisch belang om Rusland los te weken uit de Chinese invloedssfeer, ook wanneer Oekraïne daarvoor 20% van zijn grondgebied moet prijsgeven. In deze aanpak heeft de Europese Unie geen of weinig toegevoegde waarde meer voor de VS. Trumps afwijzing van het NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne, het feit dat Rusland zich niet verzet tegen een Oekraïens EU-lidmaatschap èn de manier waarop Trump president Volodymyr Zelensky 28 februari jl. de deur van het Witte Huis wees, duiden op een toenadering tussen Moskou en Washington vanuit Het Witte Huis.
Wanneer zou het de leiders van de Europese Unie gaan dagen dat de EU een welvarend schiereiland is met een vlotte toegang tot een enorm continent, zonder een oceaan ertussen. In plaats van in te zetten op oorlog en vijandschap met (China en) Rusland, zouden alle Europeanen baat hebben bij uitstekende onderlinge (handels-)relaties; door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/net-nu-moet-europa-zich-juist-meer-op-china-orienteren/
3 10 De oorlog in Oekraïne had voorkomen kunnen worden als het Westen realistischer had gehandeld. Dat is de kern van de boodschap van de Amerikaanse politicoloog John Mearsheimer, een van de meest invloedrijke denkers op het gebied van geopolitiek. Hij voorspelt ook een drastische hertekening van de geopolitieke machtsverhoudingen, doordat de Verenigde Staten van Amerika zich steeds verder terugtrekken uit Europa en zich richten op de confrontatie met China. De unipolaire wereldorde waarin de VS de dominante macht was, is voorbij. “Het realisme is vandaag springlevend”, concludeert Mearsheimer.
Hij zegt het niet, maar een logische gevolgtrekking van zijn verhaal zou zijn dat Europa zijn eigen weg zal moeten zoeken, dat Oekraïne met president Vladimir Poetin zal moeten onderhandelen en dat de VS zich zal richten op China; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/john-mearsheimer-de-oorlog-in-oekraine-had-voorkomen-kunnen-worden/
3 10 Voor wie erin gelooft, is er een beetje licht aan het eind van de tunnel. De eerste directe gesprekken tussen de Hamas en de Verenigde Staten van Amerika, gecombineerd met een Arabisch wederopbouwplan, bieden hoop. Echter, de dreigementen van president Donald Trump en Israëls verzet maken een duurzame oplossing nog altijd uiterst onzeker; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/gaza-na-de-oorlog-trump-hamas-en-een-onzekere-toekomst/
3 11 Ik waag een gokje op de toekomst: met opgeheven hoofd zal president Volodymyr Zelensky binnen afzienbare tijd in het Witte Huis de Oekraïense bijdrage – ter waarde van 2x het jaarlijkse BBP van Oekraïne (!) – aan een vredesakkoord met Rusland tekenen. Europa zal zich opgelucht verklaren, omdat het zich vooralsnog altijd achter het beleid van de Verenigde Staten van Amerika schaarde. Dat Oekraïne door president Donald Trump op de knieën is gedwongen door inlichtingen en wapenleveranties tijdens de oorlog op haar grondgebied te stoppen, zal tijdens die feestelijke ceremonie genegeerd worden; ook door onze media. Ook dat de VS nog decennia naar behoefte alle voor de VS relevante aardmetalen, gas en olie zonder beperking uit Oekraïne kan putten, zal door onze media genegeerd worden (de VS zou zeggenschap krijgen over zowat alle Oekraïense bodemschatten, gas- en olievoorraden, havens, andere infrastructuur en de macht over wederopbouwprojecten in Oekraïne). Ook zullen onze media niet memoreren dat de VS in april 2022 er met succes bij Oekraïne op aandrong dit inhoudelijk overeenkomstige vredesakkoord met Rusland niet te tekenen. Al dit door Amerika opgelegde verduivelde beleid zal vergoelijkt worden, zodat de ondertekening van dit wurgcontract voor Oekraïne aangekleed wordt als een feest op weg naar Europese vrede, waarbij Rusland weliswaar niet economisch is geruïneerd (wat in den beginne de bedoeling van de VS was), maar waarbij er wel vrede in Europa komt ‘dankzij Amerika’. Ben Norton spitte de saillante details van het akkoord uit: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/trump-wil-van-oekraine-economische-vs-kolonie-maken/
3 12 “Als hebben komt, is hadden te laat” was de clou van een toneelstuk dat ik eens als kind opvoerde. En het is de clou van de oorlog in Oekraïne. Het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika drongen er in april 2022 met succes bij Oekraïne op aan geen vredesovereenkomst met Rusland te sluiten. Nu ziet het er naar uit dat Oekraïne inhoudelijk alsnog datzelfde vredesakkoord door president Donald Trump door de strot geduwd krijgt. Aangezien Rusland de afgelopen 3 jaar vorderingen op het slagveld gemaakt heeft, zal Oekraïne zo’n 10% meer grond aan Rusland moeten afstaan dan waar in 2022 sprake van was; door Jeffrey Sachs, vertaald door Ann Dejaegere. De schatting ‘10%’ is mijn schatting. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/12/oekraine-de-weg-naar-vrede-werd-al-in-april-2022-uitgetekend/
3 13 Vrijwel alle data van burgers en de overheid staan opgeslagen op servers van de grote Amerikaanse techbedrijven Amazon, Google en Microsoft. Daarmee is Europa digitaal en militair zeer afhankelijk van Verenigde Staten van Amerika. Deskundigen waarschuwen al langer voor de grote risico’s, die daar aan kleven. Zo is de vrees dat de Amerikanen de data kunnen inzien en de boel zelfs kunnen afsluiten als iets ze niet aanstaat. Die vrees is er ook bij het Internationaal Strafhof, dat Amerikaanse sancties kreeg opgelegd als straf voor de arrestatiebevelen die het hof heeft uitgevaardigd tegen onder anderen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2559370-te-afhankelijk-van-amerikaanse-internetdiensten-kom-nu-met-een-plan-b
3 13 President Donald Trump heeft met zijn akkoord voor Oekraïne geen pacifistische motieven. Het lot van de Oekraïeners laat hem koud. Wat hij nastreeft is het Westen met Rusland als bondgenoot opzetten tegen China; door Vijay Prashad. https://nocoldwar.org/news/donald-trumps-reverse-kissinger-strategy
3 13 Joseph Massad geeft essentiële context en geschiedenis om de wereld van vandaag te doorgronden met een overzicht van de diepe historische wortels van de islamofobie en het anti-palestinisme in christelijk Europa. Beide hedendaagse fenomenen blijken allesbehalve nieuw; door Joseph Massad. Tweede onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/13/trumps-kissinger-doctrine-islamofobie-bbc-en-israel-franse-drones-voor-israel/
3 14 De gevolgen van smartphone-gebruik reiken veel verder dan het louter individuele niveau. Ook de manier waarop we aan politieke strijd doen, wordt erdoor beïnvloed; door Nona De Dier. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/14/gooi-uw-smartphone-uit-het-raam-lees-een-pretentieus-kutboek/
3 15 Wetenschappers zijn er in geslaagd licht in zekere zin te bevriezen. Ze veranderden licht in een zogenoemde supersolid: een stof die vast en vloeibaar tegelijk is. Licht is geen stof, maar een vorm van energie. Het bestaat uit fotonen: piepkleine deeltjes, die geen [volgens mij nagenoeg geen, omdat licht wel gehoorzaamt aan de zwaartekracht; GjH] massa hebben, maar die wel energie kunnen opslaan en vervoeren. Italianen wisten die fotonen met een laser te koppelen aan materie. Als gevolg daarvan gingen ze zich afwisselend gedragen als deeltjes in een vaste stof en een vloeistof. De fotonen gedragen zich als een soort druppels. Ze vloeien soepel door een obstakel, maar behouden hun vaste vorm. Er wordt gesproken van een enorme doorbraak in de kwantummechanica; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6349280/wetenschappers-bevriezen-licht-om-er-een-vaste-en-vloeibare-stof-van-te-maken.html
3 17 Bijna 15 jaar geleden voorspelde historicus Alfred McCoy dat de ondergang van de Verenigde Staten van Amerika als wereldwijde supermacht in 2025 een feit zou (kunnen) zijn. Hij was waarschijnlijk een beetje te vroeg met zijn inschatting, maar er is nog wel wat tijd om zijn gelijk aan te tonen. McCoy voorzag indertijd een wereld waarin China, India, Iran en Rusland allemaal provocerend de heerschappij van de wegkwijnende supermacht zouden uitdagen en dat de VS zou worden verscheurd door gewelddadige botsingen en verdeeldheid zaaiende debatten. Het land zou worden geleid door een extreem-rechtse patriottische president, die dreigt met economische en militaire straffen voor iedereen die de Amerikaanse hegemonie durft uit te dagen. McCoy verwachtte dat de Amerikaanse eeuw in stilte zou eindigen. De wereld zou er weinig aandacht aan schenken, ondanks de dreigementen en de strijdlust van de Amerikanen. Er is iets voor te zeggen, maar de tekenen wijzen er op dat het Amerikaanse imperium niet stilletjes zal sterven; door Claudia Webbe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/imperia-sterven-nooit-stilletjes-hoe-gevaarlijk-is-trump/
3 18 Wereldwijd staan democratie en mensenrechten momenteel onder druk. In de Verenigde Staten van Amerika wordt de democratie verzwakt door miljardairs, die hun eigen macht vergroten en de overheid afbouwen. In Europa vindt er iets gelijksoortigs plaats, aangezien hier de invloed van het middenveld steeds kleiner gemaakt wordt; door Ruben Willems in gesprek met Nina Henkens van Kif Kif. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/nina-henkens-kif-kif-minderheden-moeten-ook-hun-plek-krijgen-in-de-samenleving/
3 20 Sommige vermoedens worden pas na 25 jaar bevestigd. Zoals de onthulling onlangs dat Groot-Brittannië in 2000 de wrede Chileense dictator Augusto Pinochet hielp om aan zijn vervolging te ontsnappen, nadat ook het Vaticaan lobbyde voor zijn vrijlating op humanitaire gronden; door John McEvoy, aangevuld, ingekort en vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/het-is-uitgekomen-de-britten-lieten-pinochet-naar-chili-ontsnappen/
3 20 Het vermogen van de gemiddelde inwoner van de rijkste landen op de planeet om te redeneren piekte in de jaren rond 2010 en is sindsdien in vrije val. Het aandeel volwassenen in rijke landen, dat niet in staat is om een rekenkundige redenering te maken of de geldigheid van een eenvoudige bewering te toetsen, is gestegen tot maar liefst 25%. In de Verenigde Staten van Amerika is het zelfs 35%. Dat klimaatverandering geen lineair proces is, of dat het gemiddelde inkomen in een ongelijke samenleving ver van het mediane inkomen ligt, zijn eenvoudige, maar essentiële inzichten, die steeds meer mensen niet begrijpen; door Seppe De Meulder. Misschien zouden Dostoevsky en Tolstoy vandaag niet eens meer een uitgever vinden… https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/worden-we-allemaal-dommer/
Inzichten
12 21 Na het publiceren van mijn publieke herfstdagboek liet ik een vriendin weten dat het me gelukt was om het vandaag, nu de winter officieel begint, op mijn website te plaatsen. Na wat heen- en weer geWhatsApp schreef zij, gezien mijn warrigheid: “Welkom terug op aarde” met een smiley. Ik heb me inderdaad de afgelopen week flink gefocust op het redigeren en vervolmaken van dit project en geen idee meer van tijd.
12 24 De ondertitel “Over een verstandige verhouding tot de wereld” bij het boek “Hoop” (2024, Bezige Bij in Amsterdam) van Philip Blom, geeft aan dat er ook een onverstandige verhouding bestaat, en die verklaart voor het leeuwendeel onze huidige machteloosheid. Hoop is een erfgenaam van de joods-christelijke traditie: ‘hoop op het Beloofde Land’. De Verlichting, de ontwikkeling van de wetenschap en de daarbij aansluitende technologie, verving het beloofde land gaandeweg in een nabije maakbare toekomst; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/23/hoop-over-een-verstandige-verhouding-tot-de-wereld/
12 25 Hoewel een van mijn motto’s is iets te vieren, zodra er iets te vieren is, heb ik deze kerstdagen vrij van afspraken gehouden, net als oudejaarsavond. Als agnost hecht ik geen bijzondere waarde aan 25 en 26 december. By the way, de eerste kerstdag en de oudejaarsavond hadden volgens mij op 21 december moeten vallen; de dag die op de nulmeridiaan 7 uur, 49 minuten en 42 seconden duurt. Daarna en daarvoor duren de dagen langer. Maar dan zouden alle maanden 10 dagen naar voren opschuiven. Hadden mijn kinderen willen komen, dan zouden ze – net als elke andere dag van het jaar – welkom zijn, maar zij hebben andere plannen (wat me wel gezond lijkt). Bij gebrek aan levenspartner deel ik deze dagen ook niet met haar. Andere verzoeken wees ik af, omdat ik het toch beladen dagen vind en ik voel me al helemaal niet geroepen om mee te doen met oud- en nieuwvieringen, die een Orwelliaanse term geworden zijn voor ‘anarchisme en eigenmacht’. Het groepje van mensen waar ik deel van uitmaakte, die met de kerst geen kerst vieren, is door een verse liefdesrelatie uit elkaar gevallen; het meisje kreeg een vriendje, dat wel kerst viert. Nee, deze dagen werk ik mijn lijstjes af van wat ik te doen heb. Zo bestelde ik vanmorgen bijvoorbeeld – na 11 jaar – eindelijk twee deurgrepen voor de glas-in-lood-deur tussen mijn keuken en woonkamer. https://denieuwereporter.nl/kortste-dag-van-het-jaar/
12 28 Wanneer iemand op televisie mag spreken liggen het onderwerp, de communicatievoorwaarden en het tijdsbestek vooraf vast. Ook is sprake van politiek conformisme [in de bron stond ‘een neiging tot’, maar dat zie ik als een onterechte afzwakking; GjH], en met de komst van commerciële omroepen geldt ook een economische censuur. Aangezien ‘zijn’ volgens George Berkeley (1685-1753) ‘waargenomen worden’ is stelt Pierre Bourdieu (1930-2002) vast: “Wie zijn bestaansrecht maar moeilijk aan zijn eigenlijke werk kan ontlenen, rest geen andere weg dan om zo vaak mogelijk op televisie te verschijnen”; door Fenna Kortoms, die Bourdieu citeert op de Filosofiekalender van vandaag.
12 30 Trouw is de echo van een gevoel, dat broeder- en zusterschap ademt / De volledige antithese van verraad en kwaad / Deze vernietigen volledig elk vertrouwen,
en sluiten definitief elke hoop af / Integendeel, respect, vastberadenheid en passie
maken het mogelijk om samen in dezelfde richting te lopen / Trouw omvat een kritische blik, met als doel te groeien / samen te schitteren bij de dageraad; door Herman Van de Velde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/trouw/
12 30 Om vrij te zijn zouden mensen zich allereerst een wereld zonder onderdrukking moeten proberen voor te stellen. Zoiets verbeelden kan alleen wanneer men ooit geroken heeft aan vrijheid. Volgens Zeba Blay (*1989) draagt gebrek aan verbeeldingskracht bij aan het voortbestaan van onderdrukking, en zij heeft het dan met name over de onderdrukking van vrouwen van kleur [terecht, lijkt me, maar veel breder geldt dit precies zo; GjH]; door Claudia Gâlgău op de Filosofiekalender van vandaag.
1 19 Volgens sommigen, bijvoorbeeld de redactie van de Standaard, zijn de oorzaken van oorlogsdreiging in Europa ‘evident en onbetwist’. Daaruit vloeit dan voor die redactie voort dat dat de grens van het maatschappelijk debat bepaalt, die niet mag worden overschreden. Dat is natuurlijk grote onzin, omdat – afgezien van de zwaartekracht en dat we er voor het overzicht van uit moeten blijven gaan dat één plus één twee is – bijzonder weinig ‘evident’, laat staan ‘onbetwist’ is. Naar mijn mening werkt de ‘global NATO’ en zijn voorganger NATO of in het Nederlands NAVO inderdaad sinds 1991 oorlogsdreiging in de hand, maar zo eenvoudig is het ook niet dat het een evident en onbetwist uit het ander voortvloeit. De wereld wordt niet beheerst door duivels, die heiligen tergen. Dat is nooit het geval geweest. De wereld wordt momenteel wel beheerst door de alleenheerschappij van de Verenigde Staten van Amerika, die op zijn retour is; volgens mij een heel spannende fase in de wereldgeschiedenis. De ene vraag is of Europa haar rol als vazalcontinent van de VS blijft vervullen of haar eigen belangen gaat dienen door een eigen koers te gaan kiezen los van de opdrachten uit de VS, de tweede en derde vragen zijn of België en Nederland vazalstaten van de VS willen blijven; naar Lode Vanoost in het zeer lezenswaardige https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/18/beste-de-standaard-er-is-niets-evident-en-onbetwist-aan-de-navo-oorlogskoorts/
1 22 Na 3 eerdere werken, die het huidige tijdsgewricht genadeloos fileren, analyseert Ico Maly nu in zijn boek “De herschepping van de democratie” (2024, uitgegeven door EPO) hoe het begrip ‘democratie’ in enkele decennia bijna ongemerkt van definitie is veranderd: wat het resultaat was van enkele eeuwen verlichtingsdenken is verworden tot de anti-verlichting, vermomd als ‘stem van het volk’; door Johan Depoortere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/wat-is-democratie-nog-in-het-internettijdperk/
2 02 Ik begrijp die ophef niet over importheffingen, die de Verenigde Staten van Amerika aan de Europese Unie zal gaan opleggen; door NOS Nieuws. Voor het milieu zal dat vast een zegen zijn en we consumeren toch al meer dan goed voor de wereld en voor onszelf is. Daarnaast wordt in de berichten voorkomen dat we een negatief beeld van de Verenigde Staten van Amerika ontwikkelen, door bijvoorbeeld de verkeerde vragen te stellen en daarop in te gaan. Wanneer vanuit China of Rusland dergelijke maatregels genomen werden, zou de berichtgeving vast niet zo ongelooflijk gematigd zijn. https://nos.nl/artikel/2554249-handelsoorlog-komt-ook-naar-europa-spel-kent-alleen-maar-verliezers
2 04 “De versnippering [van linkse politieke partijen; GjH] werkt in ons nadeel”, zegt Frans Timmermans, “Als je echt een vuist wilt maken tegen rechts, moet links zich zoveel mogelijk verenigen.” Dit, en precies dit, is volgens mij de kern van de teloorgang van de linkse politiek.
Wat ik hiermee bedoel is dat – ingezet door de fusie van de CPN, de EVP, de PPR en de PSP in 1990 om meer impact te krijgen – ze mij al kwijt raakten, omdat ik me niet herkende in het niet-pacifistisch en niet-socialistische ideeëngoed van GroenLinks. Op het Nederlandse politieke beleid kon GroenLinks alleen impact krijgen (lees ‘zich als mogelijke coalitiepartner opstellen’) door steeds meer water bij de wijn te doen: in 1999 raakte de partij verdeeld over de NAVO-interventie in Kosovo. De Tweede Kamerfractie steunde het ingrijpen, maar de Eerste Kamerfractie verzette zich. Eerder al, en wel in 1995 bracht Wim Kok de invloed van de PvdA in een stroomversnelling door tijdens de Den Uyllezing het ‘afschudden van ideologische veren voor de PvdA’ niet alleen als een probleem te ervaren, maar in bepaalde opzichten als een bevrijdende ervaring te omschrijven. Met een kapitalistisch neoliberaal regeringsprogramma voerde Kok van 1994 tot 2002 twee kabinetten aan en kreeg een groot aantal kiezers achter, maar wel door afstand te nemen van de arbeiders en de kernwaarden van het socialisme.
Geachte dames en heren van GroenLinks en de PvdA, baseer jullie ‘toekomstgerichte politieke ideeën’ op het socialisme, in plaats van geheel conform de neoliberale markt impact te willen maken door met fusies steeds verder door het centrum naar rechts op te schuiven, geef ik de politici van vandaag gratis en voor niets mee. Naar aanleiding van https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2554499-frans-timmermans-zo-snel-mogelijk-nieuwe-partij, https://www.nu.nl/politiek/6344742/timmermans-gl-pvda-wil-zo-snel-mogelijk-nieuwe-linkse-partij-leiden.html en https://nl.wikipedia.org/wiki/GroenLinks
2 05 Elke keer worden de woorden en zinnen van president Donald Trump in het nieuws geanalyseerd en gewogen. Dat levert voor mij een hoop leesvoer op. Echter, ik zit te wachten op het moment dat ik lees dat België, Nederland of heel de Europese Unie roept “Afgelopen, basta, het is uit met de Verenigde Staten van Amerika. Wij gaan in de wereld ons eigen plan trekken, los van de VS-agenda. Zo mogelijk is dit land gevaarlijker dan China en Rusland tezamen!” (wat volgens mij slechts een feitelijk juiste constatering is). Vervolgd door: “We beginnen met de sluiting van Amerikaanse militaire bases op ons grondgebied, omdat we ook niet langer als Russische schietschijf willen dienen”.
2 12 In veel opzichten is het beleid van de Amerikaanse president Donald Trump strijdig met mijn gevoel van rechtvaardigheid, maar ook deze medaille heeft een keerzijde; wat mij betreft drie:
1. Ik waardeer in Trump dat hij, heel anders dan zijn mij bekende voorgangers, die exact hetzelfde beoogden, zijn koers onomwonden wereldkundig maakt: Amerika is er voor de Amerikaanse grootbedrijven; de Amerikaanse democratie en de Amerikaanse en Internationale rechtspraak hebben en houden het nakijken, zoals ook iedereen in en buiten de Verenigde Staten van Amerika, die de belangen van de VS schaadt*.
Ik hoop van harte dat Trump tijdens de komende NAVO-top (of anders een volgende) aankondigt dat Amerika uit de NAVO stapt, en dat dat binnen afzienbare tijd gebeurt. Ik vind het een zon-overgoten, uitstekend vooruitzicht dat Europa over Europese belangen gaat, inclusief haar veiligheidsbeleid, en dat de Amerikaanse militaire bases op Europees grondgebied gesloten of door Europeanen overgenomen worden**.
En wat betreft de oorlog in Oekraïne betreft waardeer ik in Trump dat hij impliciet de veiligheidsvoorwaarden van Rusland respecteert. Ik heb hier al sinds februari 2022 betoogd dat het volgens mij voor Rusland geen optie is Amerikaanse atoomwapeninstallaties in Oekraïne aan zijn landsgrenzen te tolereren. Net zo min als dat het in 1962 door Amerika getolereerd werd dat Rusland atoomwapeninstallaties op Cuba zou plaatsen. https://nos.nl/artikel/2555552-defensieminister-vs-oekraine-moet-bezet-gebied-opgeven-geen-navo-lidmaatschap en https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6345668/vs-zegt-dat-oekraine-bezette-grondgebieden-en-navo-toetreding-moet-opgeven.html
* 2 13 Hoever onze politieke leiders het sinds 1945 hebben laten komen door hun opstelling leiders te zijn van een vazalstaat van de VS blijkt er onder meer uit dat ‘Europa’ niets te zeggen heeft over het heden en de toekomst van Europa: de Financial Times schrijft vanmorgen dat Europa machteloos moet toekijken en dat alle hoop, die ‘Brussel’ had een rol te spelen bij een toekomstige vredesdeal [voor een oorlog op Europees grondgebied; GjH], nu aan diggelen ligt. De website Politico schrijft dat Trump in zijn telefoongesprek met Poetin meer tijd heeft gestoken dan in gesprekken met de Europese kopstukken; door Kysia Hekster. https://nos.nl/artikel/2555631-europese-landen-dringen-aan-op-deelname-aan-onderhandelingen-over-oekraine
** 2 13 Maar vandaag herhaalde de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth nog maar eens dat Amerika een trots NAVO-lid is en wil blijven, maar dan wel op voorwaarde dat Canada en de Europeanen doen wat Amerika wil [terwijl Canada geen lid van de NAVO is; GjH]; door Kysia Hekster. https://nos.nl/artikel/2555703-geloofwaardigheid-navo-staat-op-het-spel-nu-trump-de-eerste-klap-heeft-uitgedeeld
2 20 We leven in een tijd van grote verwarring. Daar zijn verschillende redenen voor. Een ervan is de gêne door de ineenstorting van de twee grote ‘progressieve’ projecten van de twintigste eeuw: het ‘Sovjet-socialisme’ enerzijds en anderzijds de ondergang van de Westerse verzorgingsstaat inclusief het consumptiekapitalisme (evenals het model van ‘gelukkige globalisering’ dat volgde op de val van het ‘communisme’). Het idee van vooruitgang – de kern van de hele moderniteit – is aan het wankelen en is onderwerp van hevig protest; door Dimitris Konstantakopoulos (Syriza), vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/de-opkomst-van-extreemrechts-in-tijden-van-verwarring-en-bedrog/
2 21 Vanmorgen was er weer een bijeenkomst van mijn filosofisch leesclubje. Nu over het boek “Vrij om de wereld te veranderen; Denken zoals Hannah Arendt anno nu” (2024, uitgegeven door Atlas Contact) van Lyndsey Stonebridge, vertaald door Alexander van Kesteren. Een boek waar ik heel enthousiast over ben, omdat het inzicht geeft in het belang van de instrumenten, die Arendt gedurende haar leven aandroeg, om de veranderende wereld om ons heen te begrijpen en menselijk te maken: een model van hóé goed te doordenken, wanneer ‘de geschiedenis en de politiek de bestaande vangrails onttakelen’, zoals dat gebeurde in haar tijd van leven en zoals dat nu opnieuw gebeurt (theoretische comfortzone’s verlaten, dogma’s en ideologieën die niet goed uitkomen over boord gooien en geen waarde hechten aan politieke zekerheden; pag. 16). Arendt bepleit het checken van feiten, waarnemen vanuit het perspectief van de buitenstaander (de illegaal aanwezige, de minderheden, de vluchtelingen) en gericht zijn op het tot stand brengen van een menselijke samenleving. We hebben de eerste 5 hoofdstukken intensief besproken en ik werd er blij van hoe we met elkaar de teksten samen probeerden te doorgronden.
2 26 Mij klinkt het als muziek in de oren: de Amerikaanse president Donald Trump zegt snel nieuwe importheffingen in te stellen tegen de Europese Unie. “We zullen de heffingen erg snel aankondigen en het zal, over het algemeen, om 25% gaan”, zei Trump na de eerste vergadering met al zijn bewindspersonen. De heffingen gelden voor auto’s en ‘veel andere producten’. In de eerste plaats spreekt mij dit bericht aan, omdat ik al 50 jaar de wens heb dat wij hier een lossere band gaan onderhouden met de Verenigde Staten van Amerika. Verder ben ik al heel lang geen voorstander van al dat gesleep met goederen over heel de aarde en vind ik dat we een alternatief moeten bedenken voor economische groei, waarop onze economie gebaseerd is. In hoeverre die laatste slechte gewoonten door Trumps besluit omgebogen worden naar een verantwoorde manier van leven is uiteraard de vraag, maar dat de band tussen de Europese Unie, waaronder België en Nederland, op de proef gesteld wordt, zal menigeen onderschrijven. Hoelang blijven onze media en politici nu nog gedwee de VS een hand boven het hoofd houden, terwijl ze in koor met de VS China en Rusland verfoeien? Naar aanleiding van een artikel door NOS Nieuws en van de nieuwsredactie van NU. Zie ook 2 25 onder het kopje ‘Europa’. https://nos.nl/artikel/2557431-trump-wil-importheffingen-van-25-procent-op-europese-producten en https://www.nu.nl/economie/6347358/trump-dreigt-nu-ook-eu-spoedig-importheffingen-van-25-procent-op-te-leggen.html
3 10 Vannacht bedacht ik me dat in onze democratie, met gemankeerde media en spindokters die draagvlak creëren voor het onacceptabele, pluraliteit (lees: gedachte-uitwisseling, meningsvorming en vrijheid) onder een onaanvaardbaar grote druk is komen te staan.
Aanleiding was waarschijnlijk bezoek aan mij gisterenavond, dat in een bijzin zei dat ‘we het niet over politiek gaan hebben’.
3 11 Zittend op een bankje tegenover de Pyramide van Austerlitz bleken een oud-PSP-vriend van mij en ik nog altijd ons pacifistisch, socialistisch gedachtegoed aan te hangen en goed te hebben onderhouden. We staan vaak alleen met onze denkbeelden, en het maakt ons momenteel als het ware ‘lachende derden’. In een wereld, waarin haast iedereen een oorlog met Rusland vreest nu de Amerikaanse president Donald Trump onverbloemd doet wat de VS al 80 jaar geflatteerd onder de vlag van ‘democratie brengen en mensenrechten verdedigen’ doet en een oorlog met China wil beginnen waarvoor het het beste is eerst die met Rusland op Oekraïens grondgebied te beëindigen. Wij schatten in – alle haviken als Emmanuel Macron, Frans Timmerman, Keir Starmer en Mark Rutte ten spijt – op basis van de Europese geschiedenis sinds 2008 dat Rusland handel en vrede met de rest van Europa wil (zoals indertijd Michail Gorbatsjov voorstelde en George H.W. Bush dat ‘Vredeshuis Europa’ afwees) en dat president Vladimir Poetin absoluut niet van zins is het Russisch territorium naar het westen uit te breiden.
3 11 We zijn gedetermineerd om af en toe in te gaan tegen onze determinatie. Wanneer we dat doen wordt een tipje van de sluier opgelicht, waardoor iets van onze ‘vrije wil’ in beeld komt; door Paul Verhaeghe, naar aanleiding van het boek “Behave – Waarom we van nature goed en slecht zijn: een biologische blik” (2024, uitgegeven door Borgerhoff & Lamberigts) geschreven door Robert Sapolsky. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/11/goed-en-kwaad-van-de-mens-vind-je-in-romans-en-in-wetenschappelijke-werken/
3 14 De helft van de afstandsbediening van mijn auto blijkt gisteren 10 km aan mijn sleutelbos balancerend meegereisd te zijn naar mijn huis. Thuis gekomen miste ik de afstandsbediening. Ik vond die helft op het grind bij mijn huis onder het bestuurdersportier. Hoewel ik niet geloofde dat de andere helft verdwenen kon zijn, heb ik mij toch neergelegd bij zijn verdwijning. Hoewel, ik vertrok nog even richting de laatste keer dat ik de afstandsbediening gebruikt had, maar ik vond het zo onvoorstelbaar dat ik na enkele kilometers naar huis ben teruggegaan. Degene die ’s avonds bij mij kwam eten, heb ik gevraagd de ontbrekende helft voor mij te vinden, maar dat lukte ook haar niet.
Vanmorgen belde ik Volvo Nederland voor een vervangende afstandbediening. Daar kon zij mij niet bij helpen; ik werd geadviseerd contact op te nemen met mijn garage. Voordat ik naar mijn garage ging, reed ik toch nog even langs de plek waar ik mijn afstandsbediening het laatste gebruikt had. En daar lag de andere helft gehavend op straat. Ik paste beide helften aan elkaar en de afstandsbediening werkte weer naar behoren.
Dus, vergeet nooit het onmogelijke te overwegen, want soms blijkt dat slechts ‘schier onmogelijk’.
3 18 “Om poëzie te kunnen schrijven die niet politiek is, moet ik luisteren naar de vogels en om de vogels te kunnen horen, moeten de gevechtsvliegtuigen stil zijn”, schreef de Palestijnse dichter Marwan Makhoul. Misschien is dat nog wel de grootste misdaad van de oorlogsmisdadigers, die zich onze leiders durven noemen: hoe ze alles wat wezenlijk van belang is, overschreeuwen met de dood en vernieling, die ze zaaien; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/hoe-kan-ik-schrijven-over-microben-en-reuzenpinguins-wanneer-er-weer-bommen-op-gaza-vallen/
3 19 “I am a zionist”, zei voormalig Canadees premier Justin Trudeau tijdens het Nationaal Forum over de Bestrijding van Antisemitisme op 6 maart jl.; door Zile Mohar. Zou Trudeau weten dat zionisme een schending is van het recht op autonomie voor Palestijnen? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/waarom-trudeaus-uitspraak-ik-ben-een-zionist-problematisch-is/
3 20 Artificiële Intelligentie (AI) is een klimaatverslindende, zielloze plagiaatmachine. Bovendien maakt AI mensen dom, droog en lui; door Liese Aerts. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/neen-ik-wil-jouw-ai-gegenereerde-brol-niet-zien/
Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen
Nederland en België
1 01 Brandweer Nederland noemt het onacceptabel dat hulpverleners tijdens de nieuwjaarsnacht werden belaagd. De jaarwisseling is voor sommigen een vrijbrief voor anarchie en geweld [geworden; GjH]. Geweld, vernielingen en illegaal zwaar vuurwerk zijn een nieuwe normaliteit. Het is haar werk om te zorgen dat iedereen veilig het nieuwe jaar kan inluiden, maar dat wordt onmogelijk gemaakt door mensen die de brandweer doelbewust aanvallen. Na een nacht vol (vuurwerk-)incidenten pleiten de burgemeesters Carola Schouten van Rotterdam en Femke Halsema van Amsterdam voor een landelijk vuurwerkverbod. De Amsterdamse ‘driehoek’ veroordeelt het geweld tegen hulpverleners en zegt zich zorgen te maken over de ontwikkeling van de jaarwisseling gedurende de afgelopen jaren. De ziekenhuizen in het zuiden van Nederland [waar het droog was; GjH] hebben een drukke nacht achter de rug. In andere delen van het land [waar sprak was van motregen en regenbuien; GjH] is het beeld anders en laten ziekenhuizen weten dat de nacht juist rustig is verlopen. De Dierenbescherming heeft veel meldingen gekregen van baasjes die hun huisdieren kwijt zijn. Het ging om katten, die tijdens de jaarwisseling niet meer thuiskwamen, en honden die uit hun tuigje ontsnapten [de dieren in de natuur hebben hier geen stem; GjH]; in de liveblogs van Nu. Ikzelf doe op geen enkele wijze mee aan deze verloedering (zie 12 25 onder het kopje ‘Inzichten’); ik kijk nog niet eens uit het raam naar siervuurwerk.
Juist op het moment dat het het drukst was, had het communicatienetwerk C2000 van de ambulances, brandweer en politie een storing. Het systeem lag er tijdens de jaarwisseling uren uit. Daardoor konden de collega’s op straat niet in contact komen met de meldkamer. Dat heeft tot bizarre en vervelende incidenten geleid; door NOS Nieuws. https://www.nu.nl/jaarwisseling/6340923/live-jaarwisseling-brandweer-hekelt-jaarwisseling-als-vrijbrief-voor-geweld.html en https://nos.nl/artikel/2550288-korpschef-politie-storing-bij-communicatie-leidde-tot-vervelende-incidenten
1 06 De rechterzijde levert in België het argument dat ‘de rijken’ in België al erg zwaar belast worden. Daarbij bedienen ze zich van misleidende en onvolledige statistiek. Het verschil tussen de belastingdruk op inkomen uit arbeid en uit kapitaal is er groter dan in de meeste OESO-landen. Dat verschil nam het afgelopen decennium ernstig toe. De rechterzijde zegt dat elke ‘rijkentaks’ vooral de middenklasse zal raken, aangezien de rijken zo’n belasting wel zullen ontwijken. Niet alleen is deze stelling inconsistent met hun eerste stelling (dat de rijken al zo zwaar belast worden), maar deze stelling is ook nog eens vals. Ten derde was de ‘meerwaardebelasting’, die op tafel lag, een lachertje. Niet alleen vanwege het lage tarief van 10%, maar ook vanwege verschillende vrijstellingen en achterpoortjes, die mogelijkheden boden om de dans te ontspringen. Ten vierde verbergen de rechtse politici hun doelstelling kennelijk niet meer: de rijken rijker maken, en de armen armer. Het niveau van de argumentatie van de Belgische ‘liberale’ politici lijkt al net zo laag te zijn als de Belgische meerwaardebelasting: nihil; door Sacha Dierckx. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/neen-de-rijken-betalen-niet-te-veel-belastingen/
1 10 Waar in België het advies geldt om mondkapjes te dragen in de zorg en bij luchtwegklachten, ook in het openbaar vervoer, geldt in Nederland het algemene advies bij luchtwegklachten onder meer om afstand te houden en indien noodzakelijk bij fysiek contact een mondkapje te dragen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2551177-mondkapjesadvies-in-nederland-ongewijzigd-beeld-anders-dan-in-belgie
1 11 In 850 was Nederland onderdeel van het Duitse keizerrijk. De gewesten werden bestuurd door bisschoppen en graven. In de buurt van Maartensdijk waren dat de bisschop van Utrecht en de graven van Holland. Van besturen kwam alleen bij de bisschop weinig terecht, omdat hij op de vlucht sloeg. Hij werd door Vikingen bedreigd en reisde naar Deventer, dat in die tijd bij het graafschap Hamaland hoorde. Om in Deventer te mogen blijven, moest de bisschop gebied afstaan aan de graaf Wichman IV van Hamaland (920-974). En dat doet hij: hij schenkt het Nardinclant; ’t Gooi, zoals we dat nu kennen, bestaande uit Naarden en de 5 woonplaatsen daaromheen. Wichman heeft een zoon en twee dochters, genaamd Liutgard en Adela. Zijn zoon moet hem opvolgen, maar hij overlijdt daarvoor te vroeg. Met zijn dochter Adela heeft Wichman geen goede band, maar met zijn andere dochter Liutgard wel, hij schenkt haar het jufferensticht (een klooster voor vrouwen van adel) van Elten, dat ook bij Hamaland hoorde, èn het Nardinclant. De Heeren van Amstel zijn rentmeesters in Nardinclant en in dit geval verantwoordelijk voor het ophalen van belastinggeld bij de inwoners van dat laatste gebied. Dat belastinggeld is bedoeld voor het jufferensticht in Elten, en daar zitten de Heeren van Amstel niet op te wachten. Ze trokken zich niets aan van de dames van Elten en gingen in Nardinclant de baas spelen. Dat gaat een tijdje zo door, totdat abdes Godelinde van Elten (het hoofd van het vrouwenklooster) in 1280 besluit het Nardinclant in pacht te geven aan Floris V (1254-1296), de graaf van Holland en Zeeland. Zo werd het Nardinclant, dat steeds vaker “’t het Gooi” werd genoemd, onderdeel van het graafschap Holland, ondanks de pogingen van de bisschoppen van Utrecht om het terug te krijgen. Van dat graafschap Holland werd het noordelijk deel later de provincie Noord-Holland. Vandaar dat ’t Gooi dus bij de provincie Noord-Holland hoort, en niet bij Utrecht; door Jasmijn Brasser. https://www.nhnieuws.nl/nieuws/344564/waarom-hoort-t-gooi-eigenlijk-bij-noord-holland
1 13 Terwijl in België partijvoorzitters onderhandelen over een nieuwe regering, ontwikkelt zich een democratische dynamiek en tegenmacht vanuit de mensen over wiens leven er onderhandeld wordt; door Ismay van der Klei, Marc Vandepitte en Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/tienduizenden-betogers-zetten-regeringsonderhandelingen-onder-druk/
1 15 Een open brief aan de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) en de Conseil des rectrices et recteurs (CRef) ondertekend door 3.290 studenten, 1.518 onderzoekers, 1.107 professoren, 634 administratieve, onderwijs ondersteunende en technische medewerkers, 64 departementshoofden en 29 decanen. Dit is de grootste collectieve aanklacht tegen de mensenrechtenschendingen van Israël in Gaza en Palestina vanuit de Belgische academische wereld ooit; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/15/belgie-in-de-voorhoede-van-de-wereldwijde-academische-boycot-tegen-israel-historische-oproep-tot-actie/
1 17 De Vlaamse Regering benadrukte in haar Septemberverklaring de ambitie om tussen 2024 en 2029 te bouwen aan een “Warm en Welvarend Vlaanderen”. Een cassatieberoep roept echter de vraag op of deze ambitie strookt met de aanpak van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap en de Vlaamse Gemeenschap. Hoe warm is Vlaanderen werkelijk voor mensen, die volledig afhankelijk zijn van bescherming en zorg? Door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/rechter-steunt-26-jarige-sari-met-spierziekte-maar-vlaamse-overheid-gaat-in-cassatie/
1 24 Tijdens de nieuwjaarsreceptie van Beweging.net gaf scheidend voorzitter Peter Wouters zijn kijk op de maatschappelijke uitdagingen van vandaag en de politieke actualiteit. Een verslag hiervan door Beweging.net: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/beweging-net-er-is-nog-werk-aan-een-goed-regeerakkoord-voor-ons-is-arizona-geen-must/
1 27 Het is weer zover: toenmalig Nederlandse defensieminister Jeanine Hennis-Plasschaert blijkt de Tweede Kamer jarenlang ‘keer op keer’ onjuist en onvolledig te hebben geïnformeerd. Ook haar opvolger Ank Bijleveld, die daar eind 2017 minister werd, heeft ‘grote moeite’ gehad om de belofte van transparantie waar te maken. Het zijn de afgelopen decennia relatief vaak ministers en staatssecretarissen van Defensie, die zich schuldig maken aan het verschaffen van onjuiste en onvolledige informatie: in de jaren 2001 tot 2020 waren er 69 incidenten, terwijl Nederland momenteel bijvoorbeeld 15 ministeries telt. Je verwacht dan 4,6 incident per ministerie, maar Defensie had zich er 14x schuldig aan gemaakt; door Sanne Oving, Priscilla Slomp, Nieuwsuur en NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2553468-onderzoek-nederland-nam-bewust-risico-bij-aanval-hawija-kamer-onjuist-geinformeerd, https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2553523-zorgen-over-gebrek-aan-transparantie-bij-defensie-na-rapport-hawija en https://www.nu.nl/politiek/6343698/kamer-jarenlang-onjuist-geinformeerd-over-burgerdoden-bombardement-hawija.html
1 30 Na Nederland is nu België aan de beurt: Bert Engelaar, algemeen secretaris van de Belgische vakbond ABVV met meer dan 1,5 miljoen leden, stelt in niet mis te verstane bewoordingen, wat hij denkt over de Arizona-akkoorden, die dit weekend gesloten zouden moeten worden. ‘Vooruit’ staat voor een historische beslissing: sociaal-democratie of rechts-populisme. Lees hier zijn open brief; door Bert Engelaar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/30/abvv-topman-bezweert-vooruit-niet-op-de-knieen-te-gaan-voor-mr-en-nva/
2 03 Dat Bart De Wever vandaag eerste minister van België kan worden, wil niet zeggen dat hij in de richting van het centrum is opgeschoven. Het wil zeggen dat het centrum [steeds verder; GjH] naar rechts is opgeschoven; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/neen-bart-de-wever-is-niet-plots-een-gematigd-politicus-geworden/
2 13 Een links verankerde meerderheid in het Brussels Gewest is mogelijk, wanneer twee uitsluitingen zouden worden opgeheven: Ecolo, PS en PTB hebben 38 van de 72 zetels van het Franstalige quotum. Groen, PVDA, Team Fouad Ahidar en Vooruit zijn goed voor 10 van de 17 zetels van het Vlaamse quotum. Daarmee zou een dubbele meerderheid zijn bereikt; door Henri Goldman, vertaald door Freddy Leuris. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/brussel-zit-vast-is-een-linkse-coalitie-de-uitweg/
2 14 Het gevaar met de Belgische regering is dat ze zeggen dat er geen geld is voor sociale bescherming, maar niet vermelden dat de werkende klasse wat haar betreft de rekening mag betalen voor een beleid dat vooral lobbyisten en vriendjes gelukkig maakt: armoede komt in uw betoog niet voor, zegt Bert Engelaar, algemeen secretaris van de vakbond ABVV in een open brief. Klimaat? Ook niet. Een achtenswaardig inkomen? Neen. Ongelijkheid? Niet. Haalbare banen? Ook niet. Rechtvaardige belastingen? Geen woord daar over. U doet alsof dat geen onderwerpen meer zijn. Alsof de dagelijkse, grote problemen van deze tijd niet bestaan; door Bert Engelaar, reagerend op een column van Kris Vanmarsenille in de Gazet van Antwerpen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/14/bert-engelaar-abvv/
2 17 In meer dan 300 van de 342 Nederlandse gemeenten stegen de huizenprijzen vorig jaar, in 7 regio’s zelfs met meer dan 20%. Toch waren er ook 25 gemeenten waar de huizenprijzen omlaag gingen. Uitschieter was daarbij het Brabantse Boekel, waar een daling werd genoteerd van maar liefst 12,5%; door Tom van Gurp. Wat zegt het overigens dat de gemiddelde huizenprijs het laagst is in regio’s aan de randen van Nederland? Zijn dat de meest door ‘De Haag’ en/of door potentiële huizenkopers vergeten regio’s? https://www.nu.nl/economie/6345970/in-deze-elf-gemeenten-betaal-je-minder-dan-300000-euro-voor-een-koophuis.html
2 20 Palestijn Nouraldin Alsweirki werd in oktober 2023 door het Nederlandse softwarebedrijf Speakap BV ontslagen vanwege LinkedIn-posts, waarin hij solidariteit uitte met het Palestijnse recht op verzet tegen de Israëlische bezetting. Nouraldin diende een klacht in tegen zijn werkgever voor ‘onrechtmatig ontslag’. De rechter heeft zijn ontslag nu ongeldig verklaard, omdat het een uiting was van discriminatie van een werknemer op basis van diens politieke overtuiging. Dit vonnis is heel belangrijk in de huidige Nederlandse politieke context, omdat die laat zien dat je uitspreken ten gunste van het Palestijnse (gewapende) verzet, ook op de werkvloer, beschermd wordt onder anti-discriminatie-wetgeving. Het bedrijf werd tot een hoge schadevergoeding veroordeeld; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/rechtbank-nederland-veroordeelt-bedrijf-voor-discriminerend-ontslag-palestijnse-werknemer/
2 24 De Antwerpse politie maakt gebruik van surveillancemateriaal van verschillende Israëlische bedrijven. Dit blijkt uit informatie die de Belgische PVDA bij het stadsbestuur opvroeg. Volgens de partij heeft elk van die bedrijven in meer of mindere mate banden met het Israëlische leger en haar veiligheidsdiensten. In het nieuwe bestuursakkoord staat dat er een ethisch aankoopbeleid gevoerd zal worden, maar daar is klaarblijkelijk weinig van terecht gekomen. Daarom oppert de PVDA het stadsbestuur elke vorm van samenwerking met deze bedrijven te stoppen en een moratorium op Israëlisch politiemateriaal in te voeren; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/antwerps-stadsbestuur-spendeert-meer-dan-2-miljoen-aan-israelisch-surveillancemateriaal/
2 25 Een bloemlezing van de maatregelen, die haaks staan op werkzekerheid en een haalbare werk-privébalans: werkgevers kunnen tot zeven uur overwerk per week eisen zonder extra loon of inhaalrust, uitzendarbeid wordt onbeperkt toegestaan, het verbod op nachtwerk en de verplichte sluitingsdag wordt afgeschaft. Meer kleine arbeidscontracten en een beperkt loon en vaak zonder sociale zekerheid, terwijl de opzegtermijn wordt verkort tot slechts één week. Werknemers krijgen te maken met ‘vrijwillige’ overuren, die in de praktijk moeilijk te weigeren zijn en onvoorspelbare uurroosters in de hand werken. De asociale sociaal-economische maatregelen van de Belgische regering treft vrouwen [weer; GjH] onevenredig hard; door Fauve Peirelinck en Matilde De Cooman. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/25/de-impact-van-de-nieuwe-federale-regering-op-vrouwen-onzekerheid-flexibilisering-en-ongelijkheid/
2 28 Dit weekend staan Belgische boeren en klimaatactivisten schouder aan schouder. Hun gedeelde tegenstander is de agro-industrie. Landbouwers ervaren de klimaatverandering direct en fysiek. Ze staan op de frontlinie. Terwijl gevaar en impact stijgt, daalt hun handelingsvermogen. Ondanks de vele omgevingsuitdagingen, is het boerenerf steeds minder in handen van de boeren zelf. Niet alleen de bedrijfsvoering wordt in toenemende mate bepaald door de Boerenbond, ook daalt het eigen grondbezit ten voordele van onder andere onzekere seizoenspachten. Deze agro-industriële holdings omsingelen de landbouwers langs alle kanten van de keten; van meststoffen via stallenbouw tot verzekeringen. En met de MRBB (Maatschappij Roerend Bezit Boerenbond) dreigt de solidariteit van de Boerenbond even ver te gaan als hun eigen financiële belangen; door Lotte Christiaens, die het niet nodig vindt het gedachtegoed van de klimaatactivisten uit te leggen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/boeren-en-bezorgde-burgers-twee-gezichten-een-gedeelde-strijd/
3 03 Vandaag verscheen de laatste analyse van het nieuwe Belgische regeerakkoord [dat doet verlangen naar een linkse opstand; GjH]; door Seppe De Meulder. Voor de hele analyse, zie https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/12/dossier-de-plannen-van-de-regering-de-wever/
3 03 De Amsterdamse togadriehoek (deken van de Orde van Advocaten, de hoofdofficier van justitie en de president van de Amsterdamse rechtbank) maakt zich grote zorgen over de toekomst van de rechtsstaat. Rechters worden belaagd, rechterlijke uitspraken worden door burgers in twijfel getrokken en de rechter zou te veel op de stoel van de politiek zitten. Dat dalende vertrouwen is een gevaar voor het voortbestaan van de rechtsstaat; door Inge Engel. Zouden uitspraken na het aantekenen van een hoger beroep, die afwijken van de aangevochte uitspraak, niet ook bijdragen aan dat dalend vertrouwen wanneer dat in de beleving van burgers vaak voorkomt? En een Amerikaanse president, die elke aanklager of rechter wil ontslaan wanneer die een hem onwelgevallige uitspraak doet, helpt natuurlijk ook niet mee. https://sg.uu.nl/artikelen/2025/03/de-rechtsstaat-uit-balans
3 17 Belgische transportbedrijven, die eerlijk ondernemen, zijn met hun eerlijke handelswijze 30% duurder uit dan malafide transportbedrijven, die in België werkzaam zijn. Het ontbreekt niet aan regels, maar aan de wil om op te treden. Dit is geen sociale fraude, maar uitbuiting; moderne slavernij; door Frank Moreels. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/frank-moreels-btb-noodkreet-voor-een-eerlijke-transportsector/
3 19 In de online-actie “Speak Up for Palestine” steunen 130 bekende Belgen een open brief van Oxfam België aan hun premier Bart De Wever. In deze brief eist de organisatie actie tegen Israëls schendingen van het internationaal recht in Palestina. Wij willen als mensen, als burgers, niet blijven toekijken, zo klinkt het; door Oxfam België. Hier is de open brief te lezen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/meer-dan-130-bekende-belgen-spreken-zich-uit-voor-palestina/
Afrika – Congo, Ethiopië, Kenia, Mauritanië, Marokko, Rwanda, Soedan
12 24 In Zuid-Ethiopië vestigen zich steeds meer mensen in het beschermde leefgebied van olifanten. Fetiya Ousman (31), de eerste vrouwelijke ranger van het land, probeert de fragiele vrede in het ‘Babile Olifantenreservaat’ te bewaren; door Daphne Wesdorp. https://www.oneworld.nl/klimaat/olifant-mens-strijd-grond-water-ethiopie/
12 16 De wreedheden tegen de Congolese bevolking worden ingegeven door economische belangen, met name de exploitatie van de natuurlijke rijkdommen van het land door buitenlandse mogendheden en multinationals. Het Congolese volk is nu al 26 jaar het mikpunt van agressie. Na een 5 jaar durende bezetting (1998-2003) van 2/3 van dit immense land door Oegandese en Rwandese militairen waren er opstanden in het oosten. De Congolese bevolking leeft in een permanente staat van destabilisatie en oorlog. De hele wereld weet ondertussen dat Oeganda en Rwanda verantwoordelijk zijn voor deze oorlog. De opeenvolgende pro-Rwandese opstanden van augustus 1998 tot nu toe waren alleen mogelijk door de directe steun van deze legers op Congolees grondgebied. Maar in tegenstelling tot Oekraïne krijgt Congo geen massale militaire hulp en wordt Rwanda slechts zelden onderworpen aan sancties, die dan zeer timide zijn. Dit is wat de Congolezen woedend maakt. Zij voelen zich mishandeld door de internationale gemeenschap; door Tony Busselen. https://lavamedia.be/voor-een-afrikaanse-vrede-in-congo-geen-amerikaanse/
1 03 Met openlijke en minder openlijke strategieën willen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika Afrika in een financiële wurggreep houden ten bate van Westerse belangen in de bos- en mijnbouw; door Ngugi in gesprek met Kaboub. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/vs-versus-china-waarom-is-afrika-arm-onze-genocide-en-context-over-syrie/
1 06 Recent flakkerde de oorlog in het West-Afrikaanse Mali op, en daardoor raakt in buurland Mauritanië het vluchtelingenkamp van Mberra verzadigd. De gebrekkige gezondheidszorg en de verschillende etnische groepen maken samenleven ingewikkeld. Toch blijven veel kampbewoners vastberaden om gewapende en jihadistische groepen geen kans te geven. ‘De oorlogstaal uit Mali mag de grens nooit overwaaien’; door Thibault Coigniez. Deze impressie over hoe het eraan toegaat in Mberra lijkt mij een voorbeeld voor bijvoorbeeld ons in – het veel rijkere – Nederland: https://www.mo.be/reportage/malinese-vluchtelingen-in-Mauritanie-Nooit-zullen-we-nog-buigen-voor-geweld
1 14 De laatste tijd is er veel politieke onrust en repressief geweld in Kenia. In juni jl. waren er grootschalige protesten tegen de regering, voornamelijk geleid door jongeren, die zich verzetten tegen geplande belastingverhogingen en andere overheidsmaatregelen. De Europese Unie levert ontwikkelingshulp en het Internationaal Monetair Fonds is betrokken bij het financieel beleid van Kenia. De Verenigde Staten van Amerika verleent onder andere steun bij de opleiding van Keniaanse veiligheidstroepen. Onder Kenianen is nu ook nog online onrust ontstaan over het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima, dat vorige week werd aangekondigd. Het koningspaar bezoekt het Oost-Afrikaanse land tussen 18 en 20 maart a.s. op uitnodiging van president William Ruto. Maar de Keniaanse president ligt al langere tijd onder vuur vanwege mensenrechtenschendingen in het land; door Marc Vandepitte, Elles van Gelder en Saskia Houttuin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/kritiek-in-kenia-kan-dodelijk-zijn/ en https://nos.nl/artikel/2551764-kenianen-protesteren-tegen-komst-oranjes-president-misbruikt-jullie-bezoek
1 17 Exact 60 jaar geleden werd de allereerste verkozen leider van onafhankelijk Congo vermoord in opdracht van de Belgische regering, met goedkeuring van de Amerikaanse en Britse regeringen. De meeste daders zijn overleden, maar er lopen er nog twee vrij rond. “De moord op Lumumba; Kroniek van een aangekondigde dood” (2020, heruitgegeven door Kritak), geschreven door Ludo De Witte. Nog steeds hèt standaardwerk om te begrijpen wat er toen gebeurd is; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/17-januari-1961-patrice-lumumba-60-jaar-geleden-vermoord-meer-dan-ooit-springlevend/
1 27 Vandaag nam de M23-rebellengroep, gesteund door Rwanda, de stad Goma in het oosten van de Democratische Republiek Congo in. Oost-Congo is enorm rijk aan grondstoffen, zoals coltan (belangrijke mineraal voor smartphones), goud en tin. Deze rijkdommen gebruikt het rebellenleger als inkomstenbron. Zij controleert mijnen, belast handel en exporteert mineralen illegaal naar buurlanden, zoals Rwanda. Dit levert hen maandelijks aanzienlijke financiële middelen op. De inname van Goma is de zoveelste opflakkering in een vergeten oorlog, waarin sinds 1996 al 6 miljoen mensen de dood vonden. We spreken hier dus over het bloedigste conflict van de afgelopen decennia.
Tijdens de spoedzitting van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties riep secretaris-generaal António Guterres gisteren op tot onmiddellijke terugtrekking van de rebellen en benadrukte hij de noodzaak van internationale samenwerking om het conflict te deëscaleren.
Het Westen zou een ‘langdurige’ bezetting van het gebied gemakkelijk kunnen verijdelen. Echter, het is de vraag of het Westen haar invloed zal gebruiken om M23 en Rwanda tot de orde te roepen. Immers, [economische; GjH] nationale belangen, migratie en zakelijke investeringen wegen voor het Westen zwaarder dan humanitaire kwesties. Geen wonder dat Rusland steeds populairder wordt onder Congolezen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/27/gaat-rwanda-goma-annexeren/
2 03 Tien (van de 50) miljoen Soedanezen moesten hun dorpen en steden ontvluchten door de oorlog tussen de Soedanese strijdkrachten (SAF) en de Rapid Support Forces (RSF), die al anderhalf jaar proberen de controle over heel Soedan over te nemen. Ondanks het gevaar op de internationalisering van het conflict en de verschrikkelijke humanitaire gevolgen krijgt het nauwelijks aandacht in de wereld. De hulpverlening, voor wat wellicht de ergste hongersnood in Afrika ooit kan worden, is volstrekt ontoereikend en kan zo de komende jaren tot 10 miljoen slachtoffers leiden; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/soedan-de-vergeten-oorlog/
2 09 Op 5 en 6 februari jl. vond in Marokko een algemene staking plaats. De staking was een reactie op de invoering van de nieuwe stakingswet, maar ook economische factoren waren een reden tot protest. Zo staat de koopkracht van burgers onder druk door inflatie en de stijgende kosten van het levensonderhoud; door Joris Van Gorp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/09/nationale-staking-in-marokko-een-strijd-om-arbeidsrechten-en-koopkracht/
2 10 Wat voor de wereld een schok is (dat de Alliance du Fleuve Congo (AFC) Goma is binnengevallen en inmiddels Noord-Kivu in handen heeft), is voor de Congolezen het voorspelbare gevolg van zowel externe als interne nalatigheid in het aanpakken van een conflict dat al bijna 30 jaar aanhoudt. Jarenlang hebben Congolezen machteloos moeten toezien hoe Oost-Congo werd geplunderd door Oeganda en Rwanda, met medeplichtigheid van Westerse landen. Zelfs na miljoenen doden en ontheemden blijft het conflict voortduren. De internationale gemeenschap – met name België, Frankrijk en de Verenigde Staten van Amerika – zwijgt en kijkt toe; door Lieven Miguel Kandolo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/10/niets-is-toevallig-aan-wat-er-nu-gebeurt-in-oost-congo/
3 05 Een ervaringsverhaal uit Oost Congo; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/05/de-gruwel-van-oost-congo-wordt-weer-door-de-wereld-vergeten-en-verzwegen/
Antarctica en de Noordpool
1 21 In de permanent bevroren grond rond de Noordpool liggen duizenden jaren aan koolstof opgeslagen. Doordat het Arctisch gebied opwarmt, gaan organische materialen, zoals afgestorven plantenwortels, daar nu rotten. Hierdoor verandert het Arctisch gebied in een bron van broeikasgassen. Eén derde van de bossen, moerassen en toendra’s van het bevroren noorden stoot inmiddels CO2 uit. Als het effect van natuurbranden wordt meegenomen, komt het getal zelfs uit op 40% [Hoe dit geïnterpreteerd moet worden, ontgaat mij: 40% waarvan?; GjH]. Het gaat om een gebied dat zich uitstrekt van Alaska, Canada, Groenland, Scandinavië en Siberië; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6343127/arctisch-gebied-warmt-op-waardoor-klimaatverandering-verder-kan-versnellen.html
1 23 De grootste ijsberg ter wereld brak in 1986 af van Antarctica. Al gauw kwam die vast te zitten op de zeebodem en vervolgens in een maalstroom. Uiteindelijk maakte het blok ijs van ongeveer 3.500 km2 groot, iets groter dan de provincie Zuid-Holland, zich in december los. Nu ligt op hij op ramkoers met het Britse eiland South Georgia, een onbewoond eiland in de Zuidelijke Oceaan. Daardoor lopen pinguïns, veel andere vogels en zeehonden, die daar wonen, gevaar voor hun voedselvoorziening. Het ijs zal uiteindelijk wegsmelten in de oceaan; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/opmerkelijk/6343292/s-werelds-grootste-ijsberg-op-ramkoers-met-eiland-ramp-dreigt-voor-dieren.html
2 05 Het aantal gletsjerspleten op Groenland is tussen 2016 en 2021 aanzienlijk toegenomen, en ze zijn ook dieper geworden. Het aantal spleten neemt sneller toe dan eerder werd vastgesteld. Dit kan leiden tot een domino-effect. Klimaatverandering is de oorzaak, en zal er ook het gevolg van zijn; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/groenlandse-ijskap-barst-steeds-sneller
3 06 Februari jl. werd op de Noord- en de Zuidpool historisch weinig zee-ijs gemeten. De wereldwijde omvang van het zee-ijs (het ijs bij beide polen bij elkaar opgeteld) bereikte begin februari een historisch dieptepunt. Ook gedurende de rest van de maand lag er minder ijs dan ten tijde van het vorige record. Dat werd in februari 2023 gevestigd.
Bij de Noordpool, waar het nu hartje winter is en de hoeveelheid zee-ijs dus eigenlijk maximaal zal zijn, lag 8% minder ijs dan gemiddeld in februari. De hoeveelheid zee-ijs is daar nooit zo laag als dit jaar en het ligt ook significant onder de bandbreedte.
Bij de Zuidpool, lag de omvang van het zee-ijs in februari 26% onder het gemiddelde. Ook dat is een duidelijke afname. Een aantal jaar geleden was dat nog niet het geval, dus hier is sprake van een veranderde trend; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2558356-historisch-weinig-zee-ijs-na-opnieuw-uitzonderlijk-warme-februari
Azië – China
1 09 Jeffrey Sachs acht China ‘buitengewoon succesvol’. Hij heeft een heel andere visie over China dan de meeste Westerse commentatoren [die zich volgens mij door wensdenken laten leiden; GjH]. In dit artikel legt hij uit waarom: het belangrijkste om een economie te beoordelen is of ze innoveert, of jongeren goed leren, of de spaarquote hoog is en of er nieuwe technologieën ontstaan. China voldoet aan al deze criteria: de fundamenten van de economie zijn gezond, er wordt snel geïnnoveerd, het onderwijssysteem is sterk en de spaarquote is hoog. China heeft ook succes op het gebied van innovatie en krijgt steeds meer nieuwe technologieën onder de knie. Vooral koolstofvrije energiesystemen, of het nu gaat om atoomenergie van de vierde generatie, hernieuwbare energiebronnen, hogesnelheidstreinen, maar ook 5G-technologie. China loopt ver voorop. Het heeft een zeer geavanceerd industriebeleid, waarschijnlijk het meest geavanceerde ter wereld, dat al 10 jaar teruggaat tot het programma ‘China 2025’. Nu we in 2025 zijn aanbeland, blijkt dat programma zeer succesvol. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/jeffrey-sachs-china-is-buitengewoon-succesvol/
1 21 Ondanks de tendentieuze toon van dit artikel, vat ik de essentie toch niet-tendentieus samen en neem het op vanwege de inhoud: De Chinese regering steunt de Palestijnse eis voor een eigen staat en wil het respect voor de internationale regels versterken. China behoudt wel degelijk relaties met Israël, maar ontgoochelde het land door een gematigde veroordeling van de actie van Palestijnse verzetsstrijders op 7 oktober 2023. Bovendien verklaarde de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi eind oktober 2023 al (!) dat de Israëlische vergelding de grenzen van de zelfverdediging overschreed en neerkwam op collectieve bestraffing. China noemt Hamas geen terroristische organisatie. De Chinese ambassadeur bij de Verenigde Naties, Zhang Jun, verklaarde in februari 2024 dat de gewapende strijd van Palestijnen tegen de bezetting door Israël ‘een onvervreemdbaar recht’ is dat ‘volledig in lijn ligt met het internationaal recht’. Op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september 2024 verklaarde Yi dat macht de rechtvaardigheid niet mag verdringen. “China steunt de gerechtvaardigde vraag van de Palestijnen naar een eigen staat. Het is tijd om de tweestatenoplossing in praktijk te brengen”.
Hoewel China naar aanleiding van het Israëlisch militair geweld geen officiële handelsmaatregelen nam ten opzichte van Israël, stokt de handel. Daartegenover staat een sterkere diplomatieke en economische relatie met Iran. China hanteert tegenwoordig de termen ‘beschaving’ en ‘modernisering’. Daarmee geeft het de boodschap dat het de landen van het Globale Zuiden wil helpen te moderniseren, onder meer door de bouw van infrastructuur, zonder evenwel de eigen waarden op te dringen. Daarmee stelt China zich anders op dan de Verenigde Staten van Amerika, die wel hun waarden opdringen, en China neemt daarmee afstand van het idee van een ‘botsing van beschavingen’. Het pleit in plaats daarvan voor dialoog en integratie tussen beschavingen. Landen zijn volgens de Chinese regering niet tegen verandering en nemen nieuwe elementen van andere beschavingen over, wanneer ze die bruikbaar vinden. Zo noemt China zichzelf een marxistisch land met Chinese karakteristieken. Dit alles past binnen haar ‘Globaal Beschavingsinitiatief’.
Hoewel er in China weinig Joodse gemeenschappen zijn, was er lange tijd wel sympathie voor joden. Veel Chinezen herkenden zich in het hardwerkende en welvarende volk dat, net als zij, erg veel waarde hecht aan onderwijs. De politieke situatie steekt nu een spaak in dat wiel. De achting voor Israëliërs is diffuus geworden. “Zien is geloven, rechtvaardigheid huist in het hart van mensen. Sommige landen verspreiden leugens en geruchten over een zogenaamde genocide en dwangarbeid in Xinjiang, terwijl ze blind blijven voor humanitaire tragedies in Gaza en elders, waardoor ze hun dubbele standaarden blootleggen”, schreef het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring op 5 januari 2024 [naar aanleiding van berichten over Chinese heropvoedingskampen voor moslims; GjH]; door John Vandaele in gesprek met professor Lee Ting-mien. https://www.mo.be/interview/china-vindt-palestijnse-gewapende-strijd-legitiem
3 19 De Oeigoeren zijn een bevolkingsgroep in Xinjiang, in het westen van China. Eind vorig jaar kwamen ze in het nieuws vanwege de val van Bashar al-Assad in Syrië. Toen bleek dat duizenden Oeigoeren in Syrië hadden meegevochten met islamitische terreurorganisaties en daar nog steeds actief zijn. De regio Xinjiang is divers en dynamisch, met gemeenschappen die streven naar harmonie en vooruitgang. De stem van de meerderheid van Oeigoeren, die gewoon een rustig en vreedzaam leven nastreven en die de terreur grondig beu zijn, zou meer moeten worden gehoord; door Marc Vandepitte in gesprek met Ng Sauw Tjhoi, die graag achtergronden geeft bij wat wij in het Westen denken te weten over ‘de Oeigoeren’. Daar weten we immers heel weinig over. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/de-oeigoeren-en-china-feiten-mythen-en-geopolitiek/
Europa en de Europese Unie – Duitsland, Frankrijk, Roemenië, Servië, Het Vaticaan
12 24 Op zaterdag 7 december vond in de Paulus VI-aula de onthulling van een kerststal plaats. De kerststal, opgesteld in de grote audiëntiezaal van het Vaticaan, toont het kindje Jezus rustend op een keffiyeh, een traditionele Palestijnse sjaal. En er was een verbale terechtwijzing van het Westen: de paus stond stil bij ‘onze broeders en zusters in Bethlehem en andere delen van de wereld, die lijden onder de tragedie van oorlog’. Tijdens zijn toespraak benadrukte hij het belang van de stad Bethlehem als symbool van vrede en sprak hij expliciet zijn verbondenheid uit met het “gekwelde Palestina”; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/kindje-jezus-lag-in-het-vaticaan-op-een-palestijnse-keffiyeh/
1 06 Wat werd gepresenteerd als bewijs van buitenlandse inmenging, was een campagne, die betaald werd door de regerende partij in Roemenië bedoeld om Călin Georgescu, onafhankelijke kandidaat met nationalistische en anti-establishment standpunten en die de eerste ronde met 23% won, te beletten aan de macht te komen. Dit schandaal onthult een mogelijk grof misbruik van inlichtingendiensten voor politieke doeleinden. Een regerende partij, die zelf zo’n campagne financiert, inlichtingendiensten, die dit presenteren als bewijs van buitenlandse inmenging, en de annulering van een democratische verkiezing is diep verontrustend. Dit vormt niet alleen een bedreiging voor de Roemeense democratie, maar zet ook een gevaarlijk precedent in de bredere Europese context; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/annulatie-roemeense-presidentsverkiezingen-meer-dan-twijfelachtig/
1 08 Het gaat slecht met de democratie. De crisis er binnen, waarmee we geconfronteerd worden, ontstaat niet alleen in de politieke sfeer. Individualisme, instellingen en sociale netwerken zijn naar verluidt de grote schuldigen. Echter, die crisis kan niet worden overwonnen door de burgerzin te herschikken. Ze is geworteld in de fundamenten van de maatschappelijke orde – in haar institutionele structuren en haar constituerende dynamiek. Ze kan alleen begrepen worden binnen een kritische visie op de sociale totaliteit, die veel waarnemers niet zonder reden vereenzelvigen met het neoliberalisme. Echter, het is belangrijk om het neoliberalisme te situeren als een variant van het kapitalisme. En èlke vorm van kapitalisme is onderhevig aan politieke crises en staat vijandig tegenover de democratie, omdat het een tegenstrijdigheid in zich draagt, die het daartoe voorbestemt; door Nancy Fraser. https://lavamedia.be/de-onmogelijke-democratie-van-de-markt/
1 15 Nooit eerder was de kloof tussen Europa en de Verenigde Staten van Amerika zo groot als nu. Nooit eerder was het vooruitzicht dat de VS – met president Donald Trump aan het roer – de Europese Unie [en de NAVO; GjH] de rug zou kunnen toekeren zo reël. Dat de focus vandaag verschuift van coöperatie naar confrontatie [of naar mijn idee beter geformuleerd van ‘pressie naar vijandschap’; GjH] is voor de Europese Unie een ongelofelijke opportuniteit. Het beleid van Trump verplicht Europa om meer op eigen benen te gaan staan [de auteur noemde hier ook Vladimir Poetin en Xi Jinping, zonder dat verder uit te werken; GjH]. Dat op eigen benen gaan staan is broodnodig, omdat veel van de uitdagingen, waar we voor staan, onlosmakelijk verbonden zijn met onze afhankelijkheid van andere landen. Om een voorbeeld te noemen: wanneer we vandaag afstappen van fossiele brandstoffen doen we dat ook in het belang van onze eigen strategische autonomie en onze economie; door Kathleen Van Brempt. https://www.sampol.be/2025/01/trump-is-een-opportuniteit-voor-europa
1 17 Apple, Google, Meta, Microsoft, TikTok, YouTube en X kozen Ierland als hoofdkantoor in de Europese Unie om belastingen te ontlopen. Dat is uiteraard hemeltergend, maar er is meer aan dit verhaal dat stinkt. De EU heeft sinds 2022 een ‘Digital Service Act’ om bijvoorbeeld een gezond digitaal publiek debat mogelijk te maken en door polarisering aangedreven algoritmes aan banden te leggen. Ierland zou de naleving van die Europese wet moeten onderzoeken, maar het saboteert de uitvoering. De Ierse instantie zorgt ervoor dat Big Tech de EU-wet in heel de EU kan blijven negeren. De voorlopige mislukking van de beteugeling van alles kapotmakende algoritmes is een existentiële bedreiging voor de EU; door Nick Meynen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/musk-vs-eu-een-epische-machtsstrijd/
2 07 Lobbyen is invloed uitoefenen op beleidsmakers. Daar is op zich niks mis mee. Toch moet de omvang van het leger bestaande uit 25.000 tot 30.000 professionele lobbyisten bij de EU in Brussel (de helft ervan is geaccrediteerd) ons zorgen baren; [per parlementariër 33 tot 40 lobbyisten en geen enkele lobbyist voor huishoudens; GjH]. Het gebrek aan transparantie over hun werkzaamheden schaadt bovendien onze democratieën; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/brussel-kent-een-schaduwmacht-van-duizenden-lobbyisten/
2 15 Het onvermijdelijke gevolg van 80 jaar vergoelijken en volgen*: wat de Verenigde Staten van Amerika betreft is Europa straks niet aanwezig bij gesprekken over een vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2556017-oekraine-gezant-vs-europa-onderhandelt-straks-niet-mee-oekraine-wel
* In “Sprookjes” (1975, uitgegeven door Bert Bakker, The House of Books) van Herman Hesse verklaart het eerste sprookje zonneklaar de ‘onvermijdelijkheid’ van dit gevolg.
2 17 Meerdere Europese landen keuren het spoedoverleg af, dat vandaag in Parijs wordt gehouden over de situatie rond Oekraïne. Daarbij zijn, naast de Europese Unie en de NAVO, [slechts; GjH] 7 landen uitgenodigd, maar veel landen ook niet. Dat leidt volgens meerdere EU-lidstaten tot verdeeldheid; door de nieuwsredactie van NU.
Overigens wordt in dit artikel, en veel andere, vandaag gerept over ‘uitstralen van eenheid’, terwijl ik dat ronduit onzin vind. Een gedeelde visie is meegenomen, maar sterker lijkt het mij verschillende visies te hebben met een algemene deler. https://www.nu.nl/spanningen-oekraine/6346229/niet-uitgenodigde-eu-landen-kritisch-op-overleg-in-parijs-verkeerde-boodschap.html
2 17 De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov laat weten dat Rusland niet wil dat Europese landen betrokken worden bij de onderhandelingen over een bestand tussen Oekraïne en Rusland. Zijn redenering kan ik helaas helemaal volgen: “Ik weet niet wat Europa aan de onderhandelingstafel zou doen, aangezien zij degenen zijn die de oorlog willen voortzetten”; door NOS Nieuws (12:50 uur, 7de onderwerp). https://nos.nl/liveblog/2556241-europese-leiders-naar-parijs-voor-spoedoverleg-von-der-leyen-veiligheid-europa-op-een-keerpunt#UPDATE-container-84127337
2 19 Alles beweegt, maar niets verandert. De instellingen van Frankrijk zijn zo ontworpen dat zelfs een gehate president – en dat geldt ongetwijfeld voor de huidige – drie troeven behoudt: hij mag de eerste minister kiezen, hij ontbindt de Nationale Vergadering en hij bepaalt zelf wanneer hij vertrekt. President Emmanuel Macron gebruikt die troeven. Zo probeert hij de twee elementen van zijn staat van dienst te behouden, waarop hij trots lijkt te zijn: belastingverlagingen gericht op zijn rijke, vaak oudere kiespubliek en de opmars naar een steeds meer gemilitariseerd Europa; door Serge Halimi. Zie ook de eerste 3 18 onder het kopje ‘Militarisme’. https://lavamedia.be/regeerperiode-van-franse-president-eindigt-in-chaos/
2 21 Europa moet volgens de Singaporese diplomaat Kishore Mahbubani het ‘ondenkbare’ gaan overwegen. Het heeft Washington te lang slaafs gevolgd. ‘Brussel’ ‘dacht’ dat, wanneer het zijn eigen strategische belangen opoffert om Amerikaanse belangen te dienen, dat zou leiden tot beloningen, maar dat is niet wat er gebeurt. Europa zou de juiste lessen moeten trekken en de momenteel ondenkbare optie uitvoeren: verklaren dat het voortaan een strategisch autonome actor op het wereldtoneel zal zijn, die zijn eigen belangen behartigt [ik bepleit ‘een eigen visie’; GjH]. Er zijn drie stappen nodig: 1. overwegen uit de NAVO te stappen, 2. een nieuw strategisch akkoord met Rusland sluiten en 3. een strategisch pact met China aangaan; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/kishore-mahbubani-europa-moet-het-ondenkbare-overwegen/
2 24 In 2014 annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland van de Krim in de Zwarte Zee. Dat was een flagrante inbreuk op het internationaal recht. Het gebeurde echter wel pas nadat de nieuwe regering in Kiev president Viktor Janoekovitsj had afgezet en onmiddellijk het federaal statuut van de Krim afschafte. De Krim was de enige Oekraïense provincie, die sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne in 1991 een apart federaal statuut had verkregen (vergelijkbaar met het Belgische federale model: een eigen parlement, een eigen regering en Russisch als eerste officiële taal naast het Oekraïens). President Vladimir Poetin stelde zijn annexatie voor als een bescherming van de etnisch Russische bevolking in de Krim, die daar de overgrote meerderheid uitmaakt. En dat zal zeker een rol hebben, maar de echte reden was het behoud van de enige warmwater-zeemachtbasis, die Rusland in de haven van Sebastopol heeft. De regering in Kiev had duidelijk laten verstaan dat het haar bedoeling was die basis over te nemen en er een NAVO-basis van te maken; door Lode Vanoost. Zie ook 2 24 onder het kopje Militarisme’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/kiest-europa-voor-vrede-en-welvaart-of-voor-oorlog/
2 24 Na een wekenlange troepenopbouw aan de grens met Oekraïne, lanceerde Rusland 3 jaar geleden een grootschalige militaire invasie in dat land. De doelstellingen waren tweevoudig. Rusland voelde zich militair bedreigd door de militaire opbouw in Oekraïne en de groeiende samenwerking met de NAVO. Het wilde dat zijn buurland gedemilitariseerd zou worden en zich neutraal zou opstellen. Daarnaast wilde het de Russisch sprekende bevolking vooral in het oostelijk deel van Oekraïne een betere bescherming bieden. Sinds de verkapte staatsgreep in 2014 werden de Russisch sprekende inwoners van de oostelijke regio Donbas belaagd door extremistische milities en het Oekraïens leger, waarbij toen al 14.000 doden te betreuren waren. De spanningen in de regio rond Oekraïne begonnen echter nog eerder, meer bepaald op de NAVO-top van Boekarest in april 2008, toen president George W. Bush aankondigde dat Georgië en Oekraïne lid zouden worden van het bondgenootschap – een voornemen dat door Rusland als een existentiële bedreiging werd gezien.
De crisis escaleerde verder met een door de Verenigde Staten van Amerika gesteunde opstand in 2014, die leidde tot de val van de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj en resulteerde in de bezetting van de Krim en steun aan de opstand in de Donbas-regio. Eind 2021 kwam er een tweede confrontatie toen Oekraïne bijna de facto lid werd van de NAVO, met gezamenlijke oefeningen, militaire hulp en training. Dat bracht Rusland ertoe zijn leger langs de Oekraïense grens te mobiliseren. Volgens heel wat experts is de uitbreiding van de NAVO – iets waar al sinds de jaren ’90 voor gewaarschuwd werd – de sleutel tot de huidige crisis, terwijl belangrijke stemmen als van Angela Merkel, Nicolas Sarkozy en Robert Gates destijds al waarschuwden voor een gevaarlijke escalatie als Oekraïne tot de NAVO zou toetreden. Nu lijkt Europa de grootste verliezer in het conflict te worden. Terwijl de oorlog voortduurt wordt de Europese afhankelijkheid van de VS pijnlijk duidelijk, met de vraag of Europa nog wel een onafhankelijke koers kan varen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/drie-jaar-oorlog-in-oekraine-europa-de-grote-verliezer/
2 24 De verrechtsing van het centrum, die belichaamd wordt door Friedrich Merz (CDU/CSU), de winnaar van de Duitse verkiezingen, lijkt ons niet het juiste antwoord op de opkomst van extreemrechts. Wanneer een liberale partij uit het parlement verdwijnt en extreemrechts haar aantal zetels meer dan verdubbelt, is het voor liberalen niet een moment om ‘hoera’ te roepen. De kleine winst van Die Linke laat zien dat er onder jongeren ruimte is voor een sociaal alternatief, dat ‘nee’ zegt tegen extreemrechts; door Helenka Spanjer and Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/extreemrechts-wint-in-duitsland-maar-linkse-partij-de-grootste-bij-jongeren/
2 24 Vandaag beslist de Europese Unie of het Associatieakkoord met Israël wordt voortgezet. In dit verdrag zijn de handelsrelaties vastgelegd tussen beide partijen. Naar aanleiding van de vele mensenrechtenschendingen hebben meer dan 250 leden van het Europarlement en 100 maatschappelijke organisaties opgeroepen om de samenwerking met Israël op te schorten. In artikel 2 van het Associatieakkoord staat dat het respecteren van democratische principes en de mensenrechten aan de basis ligt van dit akkoord. Toen Ruslandse troepen in 2022 Oekraïne binnen vielen, heeft de EU onmiddellijk sancties genomen tegen Rusland. Het valt af te wachten of de EU uiteindelijk dezelfde houding tegenover Israël zal aannemen; door Ruben Willems. Zie ook 2 28 onder het kopje ‘Racisme’ en 3 10 onder het kopje ‘Mensenrechten’. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/eu-beslist-vandaag-of-het-mensenrechten-echt-belangrijk-vindt/
2 25 Jeffrey Sachs is topadviseur bij de Verenigde Naties en was vroeger ook raadgever van presidenten van de Verenigde Staten van Amerika. In een uitgebreide toespraak voor het Europees Parlement op 22 februari jl. heeft hij een diepgaande analyse gegeven van de huidige geopolitieke spanningen. Zijn bevindingen veroorzaakten schokgolven in het parlementair forum.
Hij benadrukte bijvoorbeeld dat de VS sinds de val van de Sovjet-Unie streeft naar een unipolaire wereldorde, waarbij ze handelt zonder voldoende rekening te houden met andere landen of internationale verplichtingen. Dit streven manifesteert zich duidelijk in diverse militaire interventies wereldwijd en de uitbreiding van de NAVO. Sachs wees op verschillende conflicten, waarbij de VS betrokken was, en uitte scherpe kritiek op het establishment van de VS, dat volgens hem geobsedeerd is door machtsuitoefening en oorlog. Bovendien merkte hij op dat de VS zich heeft teruggetrokken uit belangrijke wapenbeheersingsverdragen, zoals het ABM-verdrag in 2002 en het INF-verdrag in 2019, wat de nucleaire veiligheid heeft ondermijnd.
Volgens Sachs was het doel van president Vladimir Poetin bij de inval in Oekraïne om president Volodymyr Zelensky te dwingen te onderhandelen over een neutrale status voor Oekraïne. Sachs waarschuwde dat de VS de oorlog gebruikt om China te isoleren en Rusland te destabiliseren, met enorme humanitaire kosten voor zowel Oekraïne als Rusland. Sachs betoogde dat Europa een cruciale rol kan spelen in het herstellen van de wereldvrede, maar dat het daarvoor een onafhankelijk buitenlands beleid moet ontwikkelen.
Hij merkte op dat Europa zich in het verleden te vaak heeft laten leiden door Amerikaanse belangen, met name door de uitbreiding van de Europese Unie en de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), zonder voldoende rekening te houden met de buurlanden, waaronder Rusland. Hij moedigde Europa aan zich te richten op sociale democratie, klimaatactie en duurzaam ontwikkelingsbeleid in plaats van deel te blijven nemen aan de imperialistische ambities van de VS. Dit heeft in de wereld [en bij de beheerder van deze website; GjH] geleid tot een perceptie van Europa als een loyale vazal van de VS, in plaats van een onafhankelijke [democratische; GjH] macht. Sachs waarschuwde dat Europa zich niet langer kan veroorloven zijn buitenlands beleid te baseren op Amerikaanse dictaten of anti-Russische sentimenten. In plaats daarvan zou Europa moeten samenwerken met landen als China, India en Rusland om multilateralisme en internationaal recht te bevorderen en een stabiele wereldorde te creëren. Hij suggereerde dat de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) opnieuw een centrale rol zou kunnen spelen als forum; door Marc Vandepitte, met een link naar de volledige toespraak van Jeffrey Sachs. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/24/explosieve-toespraak-van-jeffrey-sachs-in-het-europees-parlement/
2 28 Achter de Europese oorlogskoorts schuilt meer dan alleen de – al dan niet vermeende – dreiging van Rusland. De economische neergang en de strijd om geopolitieke dominantie spelen daarbij ook een cruciale rol. Het verhaal dat ons verteld wordt is “We zijn verraden door president Donald Trump en worden bedreigd door president Vladimir Poetin*, daarom moeten we onze militaire inspanningen opdrijven en ons op oorlog voorbereiden”. Dit narratief wordt breed uitgesmeerd in de mainstream media.
Echter, de coronacrisis gaf de Europese economie een zware dreun en sinds de economische sancties tegen Rusland hebben we onze goedkope energie uit handen gegeven. Omwille van onze bezuinigingsobsessie hebben de overheden sectoren verwaarloosd, die noodzakelijk zijn voor productiviteitsontwikkeling, zoals [gezondheidszorg; GjH] onderwijs en wetenschap. De financiële oligarchen van hun kant hebben hun monopoliewinsten niet voldoende geïnvesteerd in nieuwe technologieën om de concurrentie met China en de VS bij te houden. Het gevolg is dat Europa zowel economisch als technologisch achterop is geraakt.
Door de Verenigde Staten van Amerika slaafs te volgen heeft Europa na de val van de Sovjet-Unie nagelaten om een evenwichtige veiligheidsstructuur te construeren, waarin ook Rusland een plek kan krijgen. Vooral onder impuls van China vormen de landen in het Zuiden via de BRICS+ een toenemend tegengewicht tegen de dominantie van het Westen. De huidige militaire spanningen zijn niet zozeer het gevolg van geopolitieke tegenstellingen met China, Rusland en nu ook de VS, maar zijn eerder geworteld in de drang van het Westerse kapitaal naar maximale expansie en winst. Om de winsten van de Westerse monopolies veilig te stellen moeten de afzetmarkten en investeringen in het buitenland, alsook de levering van goedkope grondstoffen uit die landen, gegarandeerd kunnen worden. En daarvoor is een sterk militair apparaat onontbeerlijk. Door in oorlog te investeren kan de Europese economie [wellicht; GjH] weer gaan groeien.
Veel wijst erop dat een wereldoorlog voor de economische en financiële elites een reële mogelijkheid wordt. Het proces van militarisering gaat gepaard met een democratisch tekort, enorme economische kosten, sociale afbraak en uitstel van de vergroening van de economie, terwijl de kans op een groter conflict steeds reëler wordt. Is deze militarisering werkelijk in het belang van de Europese burgers zoals u en ik? En/of slechts in het belang van de economische elites en de wapenindustrie? Laten we ons meeslepen in de oorlogskoorts of kiezen we voor een evenwichtige veiligheidsstructuur, vergroening en welvaart op het continent? De komende jaren zullen cruciaal zijn voor het antwoord op deze vragen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/de-angstwekkende-militarisering-van-europa/
* Rusland heeft immers al in 3 jaar oorlog 20% van Oekraïne bezet (en precies dat deel waar veel Russisch sprekende mensen wonen, die eerder door Oekraïne werden gebombardeerd).
3 05 De Euro-Atlantische samenwerking werd gedestabiliseerd door de verkiezing van Donald Trump, maar de grootschalige en veelzijdige druk om achter de Verenigde Staten van Amerika te blijven staan is nog niet opgehouden en zelfs toegenomen. Vooral in Georgië, Moldavië, Roemenië, Servië en Slowakije, waar elke kans om ‘niet-westers-gezinde’ regeringen te destabiliseren werd en wordt benut. Zo is Servië een natuurlijk doelwit, omdat het kandidaat is voor lidmaatschap van de Europese Unie, maar tegen de NAVO is en weigert sancties op te leggen aan Rusland. Dat laatste wordt gezien als Belgrado’s voornaamste misdaad; door Philippe Scheller, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/wie-wil-servie-destabiliseren-en-waarom/
3 06 Alsof het niet vreselijk naar is dat een zeker percentage van de stemgerechtigden in West-Duitsland op de Alternative für Deutschland (AfD) stemden, lagen die percentages in Oost-Duitsland nog beduidend hoger. De ‘Ossies’ zouden zich achtergesteld voelen en laten zich niets wijs maken door de ‘Betterwessies’; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/06/waarom-het-fascisme-in-het-oosten-van-duitsland-nog-beter-scoort/
3 19 Europa slaagt er [nog; GjH] niet in zich los te maken van de Verenigde Staten van Amerika. Leiders als Emmanuel Macron en Keir Starmer klampen zich vast aan een imperialistische VS, die [volgens sommigen; GjH] op zijn retour is, in plaats van het opbouwen van betrekkingen met opkomende wereldmachten.
West-Europese politieke leiders hebben het af en toe wel eens over de noodzaak van een ‘strategische autonomie ten opzichte van de VS’. Met name Macron stelde deze 8 jaar geleden aan het begin van zijn presidentschap centraal in zijn buitenlands beleid. Sindsdien heeft hij het onderwerp meermaals aangekaart. Dat Europa zich strategisch autonoom zou opstellen in plaats van zijn buitenlandpolitiek telkens naadloos aan te laten sluiten op dat van Washington, is geen nieuwe gedachte. Het is een herhaling van de ideeën van de Franse staatsman Charles de Gaulle (1890–1970) over internationale betrekkingen uit de jaren ’50 [moet zijn ’60; GjH]. [“…en hij zegt voortdurend ‘Non’” uit “Bello (niet zo trekken)” van Annie M.G. Schmidt (1967)]; door Carlos Martinez, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/kiest-europa-zijn-eigen-weg-of-blijven-zijn-leiders-plakken-aan-de-vs/
Noord-Amerika – Cuba, El Salvador, Mexico, Venezuela, VS
12 16 In 2016 mislukten de plannen van toekomstig president Donald Trump om 12 miljoen illegale arbeiders te deporteren, voornamelijk door de ‘sanctuary cities’; autoriteiten, waaronder de politie, in veel democratisch bestuurde staten en steden weigerden de orders uit Washington uit te voeren. Trump heeft van deze ervaring geleerd. Trump 2.0 zal anders zijn dan Trump 1.0. Zijn plannen zijn nu gericht op het centraliseren van het staatsmonopolie op het gebruik van geweld. De plannen van Trump voorzien komende 4 jaar in: 1. Een centralisatie en versterking van de uitvoerende macht. In de toekomst wil Trump het parlement systematisch omzeilen met uitvoeringsbevelen. De Federal Communications Commission en de Federal Trade Commission komen onder rechtstreeks toezicht van de president te staan. In naam van een ‘Unitary Executive Theory’ beoogt ‘Project 2025’ zelfs om de hele federale bureaucratie, inclusief het formeel onafhankelijke Ministerie van Justitie, direct onder Trumps controle te plaatsen. 2. Politieke zuiveringen. Trump heeft aangekondigd liberale en linkse mensen systematisch te ontslaan en te vervangen door loyale rechtse mensen onder de naam ‘Schema F’. De zuiveringen zullen alle ministeries treffen. 3. Onder het voorwendsel van het bestrijden van antisemitisme en het beëindigen van discriminatie-van-blanken moeten universiteiten – zowel openbare als particuliere – worden ontdaan van financiering. Sociale en menswetenschappen worden radicaal teruggedrongen ten gunste van bèta/technische vakken onder het mom van het bestrijden van ‘gender-indoctrinatie’. De werving van docenten moet worden gekoppeld aan een patriottismetest. Staatsscholen, die lesgeven in ‘kritische rassentheorie’ en ‘gender-ideologie’, verliezen hun financiering; door Ingar Solty. https://lavamedia.be/it-can-happen-here-de-fascistoide-ambities-van-trump-2-0/
12 30 De positieve mainstream mediaberichten over Jimmy Carter concentreren zich selectief op een beperkt aantal acties en standpunten tijdens en na zijn presidentschap. Ze verzwijgen de reden waarom hij de afgelopen 20 jaar persona non grata was in diezelfde media: hij noemde Israël een apartheidsstaat; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/jimmy-carter-1924-2024-was-ongewone-vs-president-om-goede-en-slechte-redenen/
1 01 Cuba viert vandaag niet alleen de 66ste verjaardag van de revolutie, maar ook haar toetreding tot BRICS als partnerstaat. Toch blijft het voortbestaan van de revolutionaire idealen onzeker. Onder een verstikkende Amerikaanse blokkade vecht het land tegen economische neergang, massale emigratie en voedseltekorten; door Danny Shaw. https://thegrayzone.com/2025/01/01/cuban-revolution-survive-2025/
1 02 Donald Trump wil dat de Verenigde Staten van Amerika opnieuw controle over het Panamakanaal krijgt. Dat, samen met de dreigende uitspraken ten aanzien van Canada en Groenland, geven ons een voorproefje van [zijn coöperatief gehalte en; GjH] de roofzucht van het toekomstige bewind in Washington. Het kanaal vertegenwoordigt niet alleen een strategische handelsroute. Het is ook een symbool van het vermogen van een volk om, na een verleden van inmenging en onderdrukking, terug te nemen wat hen toebehoort.
In de hypothese van de annexatie van Canada zouden de Verenigde Staten van Amerika van 50 naar 63 staten gaan en niet naar 51 zoals Trump stelde. Alweer enkele decennia geleden waren er in Washington gedetailleerde plannen om Canada militair te veroveren. De Canadezen zijn nu op hun hoede. Trump vindt ook dat Groenland bij de VS hoort, omwille van “de nationale veiligheid en de vrijheid van de wereld”. Het koloniale verleden van de VS leert dat hun grondgebied uitgebreid werd door middel van het afkopen van eigendommen, bloedige campagnes en/of door intimidatie.
Of het nu gaat om dreigementen of geschreeuw, de uitbarstingen van Trump voorspellen weinig goeds [hoezo ‘weinig’? Ik zou gezegd hebben ‘een ravijn’; GjH]. Het komt boven op wat het Amerikaanse imperialisme nu al [decennium na decennium; GjH] aanricht in oorlogen en spanningen overal ter wereld [met goedvinden van Europa; GjH]. Het militair-industrieel complex in de VS, en bij uitbreiding in de vazallanden, heeft zijn eigen winstagenda en heeft daarvoor alle belang bij wereldwijde gewapende conflicten. Voor wie zich nog illusies maakt, Trump laat horen dat het Amerikaans imperialisme niet is veranderd. De democratische of republikeinse kleur van de Amerikaanse presidenten doen er daarbij niet toe [al lang niet meer; GjH]; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/de-dreigingen-van-trump-tegen-panama-canada-en-groenland/
1 09 Edmundo González Urrutia haalde bij de Venezolaanse verkiezingen van 28 juli jl. 43% van de stemmen (Nicolas Maduro 52%), maar legt zich niet neer bij zijn nederlaag. Gesponsord door de Verenigde Staten van Amerika beweert het zogenaamde United Platform dat González dat hij de verkiezingen heeft gewonnen en dat hij dus op 10 januari moet worden beëdigd als president van Venezuela. Dat vinden ook Joe Biden, Donald Trump en het parlement van de Europese Unie [met de mond vol van ‘democratie’; GjH]; door Saïd Bouamama. Zie ook het volgende onderwerp. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/09/venezolaanse-oppositie-plant-staatsgreep-op-10-januari/
1 10 Sinds het begin van de Bolivariaanse Revolutie is Venezuela een inspiratiebron voor volksbewegingen in Latijns-Amerika en de rest van de wereld. Het project, dat door Hugo Chávez werd geïnitieerd, daagde niet alleen de structuren van mondiale economische en politieke dominantie uit, maar bood ook een alternatief pad gebaseerd op soevereiniteit, sociale rechtvaardigheid en volksdemocratie; met een hoofdrol voor de burgers. In een internationale context, die wordt gedomineerd door roofzuchtig kapitalisme, heeft Venezuela laten zien dat het mogelijk is om een ander model te bouwen, gericht op het welzijn van het volk, regionale samenwerking en samenwerking tussen landen. De communes, als kern van volksmacht, vormen de motor voor de opbouw van een soevereine economie; door Stephanie Weatherbee Brito en Vivian Fernandes. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/wat-staat-er-op-het-spel-bij-maduros-inauguratie-in-venezuela/
1 14 Private brandweermannen, die terwijl er in heel Los Angeles grote branden woeden, ingehuurd zijn om de huizen van enkele rijke Amerikanen beschermen. Het is een realiteit, die uitdrukt hoe gek [laakbaar; GjH] het systeem is waarin we leven; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/14/rijke-amerikanen-huren-privebrandweer-in-om-eigen-huis-te-beschermen/
1 15 Er waren plannen voor een geheime Brits-Amerikaanse operatie om het communistische regime in Albanië omver te werpen; door Arjen van der Horst. https://nos.nl/artikel/2551847-nieuwe-onthullingen-over-beruchte-britse-sovjet-spion-kim-philby
1 16 De economische noodtoestand in Cuba is het resultaat van 62 jaar Amerikaanse politiek gericht op de vernietiging van het socialistisch systeem aldaar. Sinds de jaren ’60 probeert men het eiland te verzwakken met blokkades en sancties. Deze strategie, bedoeld om honger en wanhoop te veroorzaken, is zeker niet zonder gevolgen. Tussen 2021 en 2023 verlieten bijna een half miljoen Cubanen, meestal jongeren, het land. Helemaal aan het eind van zijn mandaat haalde Joe Biden Cuba [voor even; GjH] van de lijst van landen, die terrorisme steunen. Hoogstwaarschijnlijk zal Donald Trump dat weer ongedaan maken; door Toon Danhieux. Zie ook de tweede 1 23 hier onder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/kan-de-cubaanse-revolutie-trump-overleven/
1 21 In een verrassende laatste beslissing als president heeft Joe Biden de levenslange gevangenisstraf van American-Indian Leonard Peltier omgezet in huisarrest. Hij werd op 6 februari 1976 aangehouden in Canada. De dan 32-jarige Peltier was toen een van de leiders van de American Indian Movement (AIM), dat opkwam voor de mensenrechten van de inheemse volkeren van de Verenigde Staten van Amerika. Hij is toentertijd – op basis van foutieve juridische procedures en valse getuigenissen voor een moord op twee FBI-agenten – onmiddellijk uitgeleverd aan de VS. Zo werd hij (op 17 dagen na) gedurende 49 jaar van zijn vrijheid beroofd voor feiten, waarvan zijn schuld nooit werd bewezen. Samen met Mumia Abu-Jamal is hij de internationaal meest bekende politieke gevangene van de VS. Peltier wordt 18 februari a.s. vrijgelaten; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/21/biden-laat-leonard-peltier-vrij-49-jaar-onschuldig-politiek-gevangene/
1 21 In dit prikkelende artikel laat Caitlin Johnstone zien hoe president Donald Trump de ware aard van het Amerikaanse imperium minder verhult dan zijn voorgangers. Met een miljardairskabinet en ongefilterde uitspraken over macht en oorlog, maakt hij zichtbaar wat al lang gaande was: https://caitlinjohnstone.com.au/2025/01/21/donald-trump-is-the-empire-unmasked/
1 22 Mexico wordt geteisterd door zeer hoog percentages aan feminicides en andere moorden, en grote aantallen dodelijke ongevallen en verwondingen door vuurwapens, waarbij vooral minderjarigen als slachtoffers betrokken zijn. Presidente Claudia Sheinbaum start nu een programma om het privé-bezit van vuurwapens in gezinnen terug te dringen. Zij heeft een nationaal plan voor vrijwillige ontwapening gelanceerd, genaamd ‘Sí al Desarme, Sí a la Paz’ (Ja tegen ontwapening, ja tegen vrede), om mensen aan te moedigen hun vuurwapens in te leveren in ruil voor een financiële vergoeding. Het is de eerste keer in Mexico dat een dergelijk plan op nationaal niveau wordt uitgevoerd, na eerder al te zijn toegepast in de hoofdstad, toen Sheinbaum daar van 2018 tot 2023 burgemeester was; door Pressenza, vertaald met ChatGPT onder redactie van Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/mexico-lanceert-programma-voor-ontwapening-in-de-maatschappij/
1 23 Amerika’s democratie is kapot gemaakt door de 2 partijen, die wisselend aan de macht zijn. Die hebben beide de burgers verkocht aan bedrijven, militaristen en miljardairs. Trump is het symptoom, en niet de ziekte. Indien de ‘bezitlozen’ niet worden geïntegreerd in de mainstream samenleving, en wanneer ze uiteindelijk alle hoop verliezen op goede, stabiele banen en geen mogelijkheden vinden voor hun kinderen en zichzelf op een betere toekomst, dan zal het spookbeeld van Amerikaans fascisme de natie komen teisteren. Hun moedeloosheid en het ontnemen van een toekomst aan hen drijft de wanhopigen in de armen van hen, die wonderen beloven, en dromen van apocalyptische glorie. De nu verkozen president Donald Trump kondigt de komst van het fascisme [misschien nog; GjH] niet aan. Hij heeft het wel over het afbijten van de vernislaag, die de corruptie binnen de heersende klasse en hun schijn van democratie maskeerde. Het verlies van fundamentele democratische waarden begon al decennia vòòr Trump, wat de weg plaveide naar een Amerikaans totalitarisme; door Chris Hedges. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/hoe-het-fascisme-er-kwam-donderdag/
1 23 Op dag één, zette president Donald Trump Cuba [het land dat bekend is om zijn medische bijdragen door hun artsen elders in de wereld in te zetten; GjH] opnieuw op de lijst van landen, die het terrorisme in de wereld zouden steunen. Het is een onjuiste bewering. Het land dat op plaats één van die lijst zou moeten staan, maar er uiteraard niet op voorkomt, is de Verenigde Staten van Amerika.
Op dag twee werd voor verdere strafmaatregelen tegen Cuba besloten, zoals een volledig verbod op geldoverdrachten en vluchten naar het eiland. Die zouden ingaan vanaf 30 januari. Dit was gebaseerd op een valse ‘tweet’ van het buitenlandministerie van Cuba (MINREX). Dat melde zelf dat zijn account op X gehackt werd. Het laat zich makkelijk raden vanuit welke hoek deze hack tot stand gekomen is: groepen die belang hebben bij het verder opdrijven van de spanningen tussen het eiland en zijn oppermachtige Noorderbuur. De agressieve aanpak tegen Cuba is geheel in lijn met die tegenover Palestina; door Toon Danhieux. Wanneer gaan wij in Europa maatregels nemen tegen dit onrecht gepleegd door onze bondgenoot? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/trump-en-marco-rubio-zetten-meteen-drieste-aanval-tegen-cuba-in/
1 23 De verkiezingsoverwinning van Donald Trump wordt wel eens geduid als een ‘opstand tegen de elite’. Trump, zo klinkt het dan, zou een stem geven aan de verliezers van de globalisering: de arbeiders, de praktisch geschoolden, de eenvoudige mensen op het platteland. Hoewel het waar is dat Trump een deel van deze mensen heeft kunnen verleiden om op hem te stemmen, spreekt uit de inauguratie van Trump een heel ander beeld: er was geen arbeider, boer of vakbondsman te bespeuren. Geen fabrieksarbeider of poetsvrouw was uitgenodigd. Wie wel uitgenodigd waren en zelfs op een eretribune mochten zitten, die symbolisch boven de rest uittorende, waren de rijkste mensen ter wereld; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/23/wie-zijn-de-vrienden-van-donald-trump/
1 24 Op 21 januari jl., de dag na de inauguratie van president Donald Trump voor zijn tweede ambtstermijn, hield Bisschop Mariann Edgar Budde een preek tijdens de interreligieuze gebedsdienst in de Washington National Cathedral. Het was een preek met een hoog Martin Luther King-gehalte. Daar riep zij Trump, die op de eerste rij zat, op tot barmhartigheid en compassie voor kwetsbare groepen, waaronder immigranten, de LGBTQ+-gemeenschap en vluchtelingen. Trump reageerde er op zijn Trumps op; door Toon Van den Bossche, met een link naar de complete tekst van mevrouw Budde. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/moedige-bisschop-veegt-trump-de-mantel-uit/
2 02 In dit scherpe artikel analyseert Camilo Pérez-Bustillo hoe de Colombiaanse president Gustavo Petro zich als eerste wereldleider openlijk verzet tegen president Donald Trump’s regionale hegemonie en zijn migratiebeleid. Van deportatievluchten tot economische sancties, Latijns-Amerika reageert op Washington’s druk, en zet mogelijk een nieuwe koers uit voor regionale soevereiniteit: https://truthout.org/articles/as-trumps-war-on-migrants-transcends-borders-resistance-grows-in-latin-america/
2 04 Op 11 januari 2025 was het precies 23 jaar geleden dat de Amerikaanse president George W. Bush (2001-2009) het gevangenenkamp voor terroristen opende in de militaire basis van Guantánamo Bay op Cuba. Luk Vervaet blikt terug op een folterkamp waarvoor de Verenigde Staten van Amerika nog steeds geen enkele verantwoording afleggen [en ook niet gedwongen worden verantwoording af te leggen; GjH]; door Luk Vervaet. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/trump-hervormt-guantanamo-tot-folterkamp-voor-30-000-migranten/
2 05 Bij zijn inauguratie bracht Trump een ode aan de frontier, de ‘grensmythe’, en aan het imperialistische ‘Manifest Destiny’. De grensgangers van vandaag zijn geen ruige cowboys te paard, maar de beheerders en eigenaars van kapitaal. Hoe achtergestelde groepen in de Verenigde Staten van Amerika worden onteigend ten voordele van de rijksten is een treffend voorbeeld van wat wordt omschreven als de ‘Imperial Boomerang’, een proces waarbij de tactieken, die in de jacht op kapitaalaccumulatie werden ingezet tegen de gekoloniseerden, uiteindelijk op de eigen bevolking van de kolonisator worden gericht. Hannah Arendt merkte het ‘gevreesde boemerangeffect van imperialisme op het thuisland’ al op in “The Origins of Totalitarianism” (1973, uitgegeven door Penguin Classics). Ze benoemde dat de middelen om gekoloniseerde of vijandige naties te overheersen gemakkelijk tegen de eigen bevolking zou kunnen worden gebruikt om een autoritair regime te vestigen; door Sean Smith, vertaald door Hilde Baccarne. Helaas kunnen we nu constateren dat Arendt dat (ook al) goed gezien heeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/trumps-expansionisme-gaat-ook-ten-koste-van-eigen-bevolking/
2 19 Toen Nayib Bukele in 2019 aantrad als president, was El Salvador het land met het hoogste aantal moorden ter wereld. Vandaag is het het veiligste land op aarde. Tegelijk zit bijna 2% van de bevolking achter de tralies, wat het hoogste percentage is in heel het westelijke halfrond. De kostprijs van Bukele’s aanpak is hoog, maar dat belette de Salvadoranen niet om hem opnieuw te verkiezen. Op 1 juni jl. begon hij aan een tweede termijn, een handje geholpen door een grondwetswijziging, nadat hij in februari met 83% van de stemmen de verkiezingen had gewonnen. Volgens de grondwet van El Salvador mocht een president geen twee ambtstermijnen na elkaar dienen, maar dat loste hij op door verschillende rechters van het Grondwettelijk Hof en de procureur-generaal te vervangen door partijgetrouwe magistraten. Bukele maakte een einde aan de moord- en afperspraktijken van twee rivaliserende bendes (de Mara Salvatrucha 13 en de Mara Barrio 18). Hij werd er populair door en ontpopte zich vervolgens zelf tot een ware dictator. Massale arrestaties van bendeleden, maar ook van slachtoffers in plaats van daders, vaak zonder aanwijzingen van enig vergrijp, volgden elkaar op. Die aanpak ging gepaard met een grondige sloop van democratische instellingen. Toen het parlement in februari 2020 aarzelde om een lening voor de aankoop van veiligheidsapparatuur goed te keuren – Bukele’s partij Nuevas Ideas (Nieuwe Ideeën) had toen geen meerderheid – viel Bukele het parlement binnen. Hij werd begeleid door zwaarbewapende militairen en politieagenten om, ‘met de hulp van God’ en onder druk van een enthousiaste menigte op het plein voor het parlement, de goedkeuring van de lening op te eisen; door Alma De Walsche. https://www.mo.be/analyse/de-aanpak-van-El-Salvadors-populaire-president-kan-niet-zonder-de-afbraak-van-de-rechtsstaat
3 17 Met ‘newspeak’ proberen president Donald Trump en zijn adviseur Elon Musk aan de werkelijkheid een draai te geven. Er duiken saillante voorbeelden op hoe de ‘taalpolitie’ in de Verenigde Staten van Amerika met de delete-knop omgaat om zo een alternatieve orde te vestigen. Amerikaanse overheidsdocumenten worden op grote schaal ‘gezuiverd’ van woorden als borstvoeding, gender, inclusie, mainstream-media, multicultureel en vrouwen; door Rein van Gisteren en met enkele voorbeelden. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/trump-laat-veelzeggende-woorden-verdwijnen/
3 19 “Mijn naam is Mahmoud Khalil en ik ben een politieke gevangene. Ik schrijf u vanuit een detentiecentrum in Louisiana, waar ik wakker word tijdens koude ochtenden en lange dagen doorbreng als getuige van de stille onrechtvaardigheden, die plaatsvinden tegen een groot aantal mensen die uitgesloten zijn van de bescherming van de wet. Wie heeft het recht om rechten te hebben? Zeker niet de mensen die hier samengepakt zitten in cellen. Niet de Senegalese man die ik ontmoette, die al een jaar van zijn vrijheid beroofd is (…) Ook niet de 21-jarige gevangene die ik ontmoette, die voet zette in dit land toen hij negen jaar was, alleen om gedeporteerd te worden zonder zelfs maar een hoorzitting. Gerechtigheid is niet aanwezig binnen de immigratiefaciliteiten van dit land (…) Mijn onrechtvaardige detentie is tekenend voor het anti-Palestijnse racisme dat zowel de regering-Biden als de regering-Trump hebben getoond”; door Mahmoud Khalil. Hier is zijn hele open brief: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/politiek-gevangene-mahmoud-khalil-schrijft-vanuit-de-cel-wie-heeft-het-recht-om-rechten-te-hebben/
3 20 Cuba staat in de Verenigde Staten van Amerika weer op de lijst van staten, die terrorisme steunen. De lijst van Cubaanse bedrijven onder embargo is door de VS uitgebreid. De Helms Burtonwet uit 1996 versterkt de blokkade tegen Cuba door de VS. Titel III werd tot nu toe door alle presidenten uitgesteld. Door president Donald Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio nu niet meer. Als onderdeel van financiële oorlogsvoering heeft de Trump-regering de vergunning ingetrokken, die het Cubaanse bedrijf Orbit SA in staat stelde om geldtransfers uit de VS te ontvangen. Een groot deel van de meer dan 900.000 Cubanen, die sinds oktober 2021 naar de VS zijn gekomen, zouden onder Trumps nieuwe regels kunnen worden gedeporteerd. Washington moedigde hen eerst aan om Cuba te verlaten, maar wil hen nu terugsturen. Om de academische en culturele banden te verbreken, heeft de Trump-regering visa voor Cubanen opgeschort, wanneer die deelnemen aan academische, culturele of wetenschappelijke uitwisselingen. En er zijn strenge visumbeperkingen opgelegd aan buitenlanders en ook Cubanen, die betrokken zijn bij de Zuid-Zuid-coöperatie, met name in de gezondheidssector. Daarnaast heeft de regering Trump Cuba op de lijst van ‘vijandelijke buitenlandse mogendheden’ gezet, naast China, Iran, Rusland en Venezuela. Hierdoor heeft Cuba nauwelijks nog toegang tot technologie in de VS, vooral op het gebied van kunstmatige intelligentie. En The New York Times onthulde deze week dat Trump een ‘rode lijst’ van landen heeft opgesteld, waarvan het de burgers strikt verboden is om de VS binnen te komen. Cuba staat op deze lijst, samen met Iran, Jemen, Libië, Noord-Korea, Soedan, Somalië, Syrië en Venezuela; door Rosa Miriam Elizalde, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/zeven-maatregelen-tegen-cuba-in-stilte-doorgedrukt/
West Azië (Midden Oosten) – Israël, de Palestijnse Autoriteit, Palestina, Syrië
12 30 Links georiënteerde leiders stellen zich kritisch op tegenover Israël, en voor rechtse politici is Israël als een onmisbare bondgenoot; door Alma De Walsche. https://www.mo.be/analyse/latijns-amerika-tussen-israelisch-messianisme-en-pro-palestijns-activisme
12 30 Te midden van berichten over kinderen, die sterven door de kou en gebrek aan medische hulp, heeft Israël het laatste volledig functionerende ziekenhuis in het noorden van Gaza gebombardeerd. De directeur van het ziekenhuis, Dr. Abu Safiya, is door Israëlische soldaten gearresteerd. Aan de andere kant liggen dekens, matrassen en andere winterbenodigdheden al maanden klaar; wachtend op toestemming van Israël om Gaza binnen gebracht te worden; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/30/elk-uur-sterft-er-een-kind-dit-is-nu-de-stand-van-zaken-in-gaza/
12 31 Tot begin 2024 leefde Mahmoud Jouda in Gaza onder de dagelijkse bombardementen van het Israëlische bezettingsleger. In maart kon hij aan de genocide ontsnappen naar Egypte, waar hij sindsdien met zijn gezin in ballingschap leeft. “Veroordeelt u Hamas?”, “Waarom kiezen de Palestijnen voor geweld?” Het zijn de meest gestelde vragen aan hem van mainstream-commentatoren tijdens interviews met pro-Palestijnse stemmen, die aan een politie-verhoor doen denken. Dergelijke vooringenomen vragen tonen wie deze journalisten in werkelijkheid zijn: verdedigers van de arbitraire aanhoudingen, de apartheid in Israël, gevangenisstraffen zonder vorm van proces, het brutale geweld, de zionistische kolonisering, de dagelijkse pesterijen in Palestina, de repressie, de opeenvolgende slachtpartijen van de afgelopen 75 jaar – en sinds 7 oktober 2023 van de genocide in Gaza [‘in Gaza’ moet volgens mij zijn ‘op Palestijnen’; GjH].
Duizenden Palestijnen werden de afgelopen 75 jaar omgebracht in de Israëlische gevangenissen, tijdens vreedzame manifestaties, aan de wegblokkades. Slechts een klein deel van de gedode Palestijnen waren gewapende verzetsstrijders. Palestijns gewapend verzet is er inderdaad altijd geweest. Dat verzet tegen apartheid en kolonisering wordt overigens gelegitimeerd door het Handvest van de Verenigde Naties en door het internationaal recht. VN-Speciaal Rapporteur voor de Palestijnse Bezette Gebieden Francesca Albanese vatte het recent nog gevat samen: “Palestijns verzet is legitiem. Een niet-legitieme daad van het verzet maakt het recht op verzet niet illegitiem.” Ook de recent overleden Amerikaanse president Jimmy Carter heeft het meermaals herhaald: “Hamas heeft voortdurend gepleit voor een onderhandelde oplossing. Israël heeft die pogingen keer op keer gesaboteerd. Israël wil geen vreedzame oplossing. Israël wil koloniseren. Israël wil apartheid.” Door Lode Vanoost over het boek “Een tuin voor verloren benen” (2024, Jurgen Maas) van Mahmoud Jouda, vertaald door Djûke Poppinga. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/31/gaza-een-tuin-voor-verloren-benen/
1 02 Voor wie de geschiedenis van Israël onvoldoende kent, is hier een overzicht: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/waarom-israel-antisemitisch-is/
1 02 Israëlisch extreemrechts is optimistisch over de herintrede van Donald Trump om twee redenen: 1. er is de ervaring tijdens Trumps eerste ambtstermijn, waarin de Amerikaanse president Israël toestond om soevereiniteit over de Syrische Golanhoogten, het bezette Oost-Jeruzalem en illegale nederzettingen te claimen*, 2. Trumps recente uitspraken in aanloop naar de verkiezingen, die door velen als een impliciete steun voor verdere annexaties worden gezien, zoals tijdens een evenement van de pro-Israëlische groep ‘Stop Antisemitism’ afgelopen augustus, toen Trump zei dat Israël “zo klein” is op de kaart en zich hardop afvroeg: “Is er een manier om meer te krijgen?” Israëlische politici beschouwden dit als een groen licht voor verdere annexaties. En Israëls koloniale uitbreidingsplannen hebben de afgelopen dagen ook een impuls gekregen na de val van Bashar al-Assads regime in Syrië; Israël begon direct grote delen van het land binnen te vallen, tot aan het Quneitra-gouvernement op minder dan 20 kilometer van Damascus. Wat in Syrië gebeurt, dient mogelijk als model voor wat de komende maanden in de Westelijke Jordaanoever kan worden verwacht; door Ramzy Baroud. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/02/israel-staat-op-het-punt-de-westelijke-jordaanoever-te-annexeren-waarom-nu/
* We accepteren in het Vrije Westen kennelijk dat de Verenigde Staten van Amerika in hun eentje (en niet de Verenigde Naties) bepaalt wat landen mogen claimen en wat niet.
1 03 Dat Israël een genocide op het volk in Gaza pleegt [op alle Palestijnen; GjH] en waarom het Westen daar actief aan meewerkt moet tot de conclusie leiden dat dit geen oorlog tussen Hamas en Israël is, en zelfs geen oorlog van Israël. Dit is een genocide, die historische wortels heeft in het Westerse economische systeem; door Norman Finkelstein. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/vs-versus-china-waarom-is-afrika-arm-onze-genocide-en-context-over-syrie/
1 03 Kanttekeningen bij de juichstemming na de val van Bashar al-Assad in Syrië; door Brian Becker in gesprek met Vijay Prashad. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/vs-versus-china-waarom-is-afrika-arm-onze-genocide-en-context-over-syrie/
1 03 In de verschrikkelijke context van honger en kou hebben Israëlische strijdkrachten op 27 december 2024 hun maandenlange belegering van het Kamal Adwan-ziekenhuis, het laatste functionerende ziekenhuis in het noorden van Gaza, afgerond door de faciliteit te bestormen en in brand te steken. Tijdens deze actie voerden zij daden van seksueel geweld, moorden, veldexecuties en vernedering uit tegen patiënten, medisch personeel en andere burgers. Als onderdeel van deze criminele acties heeft het Israëlische leger de directeur van het ziekenhuis, Dr. Hussam Abu Safiya, samen met honderden andere personeelsleden en patiënten gearresteerd c.q. ontvoerd.
Om hem te straffen voor zijn toewijding aan zijn patiënten en hem te dwingen zijn post te verlaten, heeft Israël eerder al de vijftienjarige zoon van Dr. Abu Safiya vermoord en enkele weken later hem zelf aangevallen, waarbij hij ernstig gewond raakte. Maar na 447 dagen van genocide en 83 dagen van totale uitroeiing en etnische zuivering in Noord-Gaza te hebben doorstaan, staat Dr. Abu Safiya nu voor een nog angstaanjagendere toekomst, zoals ervaren door andere Palestijnse medische professionals.
Tijdens een actie komende maandag zal het collectief HealthWorkers4Palestine voor het gebouw van het Europees Parlement het woord nemen en de onmiddellijke vrijlating eisen van alle mensen, die door het Israëlische leger ontvoerd zijn. Daarnaast roepen zij de Europese Unie op om een definitief en helder standpunt in te nemen over de vrijlating van de Palestijnse gevangenen en alle mogelijke middelen in te zetten om Israël te overtuigen deze eis in te willigen; door diverse solidariteitsverenigingen. Ik heb hun petitie ingezien en getekend. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/dringend-actie-in-brussel-voor-vrijlating-dr-hussam-abu-safia/
1 03 Forensic Architecture (FA) heeft in oktober 2024 een rapport gepubliceerd waarin de intentie en omvang van het Israëlische militaire optreden in Gaza gedetailleerd zijn gedocumenteerd. Het rapport brengt niet alleen bewijs voor van geweld tegen alle aspecten van het burgerleven, waaronder archeologische plaatsen, bakkerijen, hulpdistributie, landbouwgebieden, scholen, schuilplaatsen, religieuze centra, waterbronnen en ziekenhuizen. Het toont ook aan hoe deze incidenten patronen vormen die tezamen wijzen op de intentie om genocide te plegen. Het rapport is het resultaat van meer dan een jaar onderzoek naar het Israëlische militaire optreden in Gaza en werd overhandigd aan het juridische team van Zuid-Afrika ter ondersteuning van hun zaak bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ), waarin Israël van genocide beschuldigd wordt; door Jeff Wright. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/03/genocide-in-gaza-in-kaart-gebracht/
1 06 Israëlische parlementsleden dringen er op aan de genocide in Gaza te intensiveren door alle mogelijke energie-, voedsel- en watervoorraden in het gebied te vernietigen. Zij suggereren om iedereen ter plaatse neer te schieten, nadat de zo genoemde ‘humanitaire evacuatie’ voltooid is. Dit is een etnische zuivering. Zij eisen drie basisacties, na de “omsingeling en evacuatie van de bevolking”: 1. op afstand uitschakelen van alle energiebronnen, dat wil zeggen: brandstof, zonnepanelen en alle relevante middelen (leidingen, kabels, generatoren, enzovoort), 2. uitschakelen van alle voedselbronnen, inclusief opslagplaatsen, water en alle relevante middelen (waterpompen, enzovoort) en 3. op afstand uitschakelen van iedereen die zich in het gebied beweegt en niet met een witte vlag vertrekt tijdens de dagen van de effectieve belegering. Met “op afstand uitschakelen” wordt waarschijnlijk bedoeld: ‘het gebruik van luchtaanvallen zonder fysieke aanwezigheid op de grond’. “Na deze acties en de dagen van belegering van degenen die blijven, moet de IDF (het Israëlische leger) geleidelijk binnentrekken en een volledige zuivering van de ‘vijandelijke nesten uitvoeren’”; door Jonathan Ofir. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/israelische-parlementsleden-eisen-vernietiging-van-alle-voedsel-en-energiebronnen-in-gaza/
1 06 Syriërs beschuldigen machthebbers ervan een islamistische agenda op te leggen in het nieuwe schoolcurriculum. Velen vrezen dat de rebellenregering een religieuze visie opdringt aan een land dat lange tijd seculier is geweest; door Marc Vandepitte, die hiervan legio voorbeelden geeft. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/06/islamistische-agenda-van-nieuwe-machthebbers-in-syrie-wordt-langzaam-duidelijk/
1 07 Sinds het Bashar al-Assad-regime de controle over Syrië verloor, is een machtsvacuüm ontstaan dat snel opgevuld werd door jihadistische groeperingen en door Hay’at Tahrir al-Sham (HTS). De instorting van het regime creëerde chaos, waardoor extremistische groeperingen kans zagen om strategische posities in te nemen. De Syrian Democratic Forces (SDF) zou zich richten op het beschermen van belangrijke gebieden en het tegengaan van verdere destabilisatie. Ze zouden eraan werken om burgergemeenschappen te beschermen en hun posities te versterken. Een belangrijk punt in het politieke landschap van Syrië is de komst van een nieuwe Grondwet. De nieuwe Grondwet moet wat SDF betreft de rechten van alle Syriërs beschermen, ongeacht hun etniciteit, gender of religie. De onderhandelingen met Damascus zijn noodzakelijk, maar zouden moeizaam verlopen. Het doel van SDF is een federaal systeem op poten te zetten, waarin lokale gemeenschappen autonomie hebben; door Baram Maro in gesprek met de Koerdisch leider Rohlat Afrini. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/07/koerdisch-leider-afrini-strijd-noordoost-syrie-gaat-over-vrijheid-gelijkheid-en-rechtvaardigheid/
1 10 In de Gazastrook zijn 41% meer geregistreerde doden door oorlogsgeweld gevallen dan de officiële cijfers van het ministerie van Volksgezondheid in Gaza aangeven; 59% daarvan zijn kinderen, ouderen en vrouwen. In het bedrag van 64.260 vermoorde Palestijnen zijn de doden ten gevolgen van een gebrek aan schoon drinkwater, niet functionerende gezondheidszorg of door ondervoeding niet meegeteld; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2550696-nieuwe-studie-fors-meer-doden-door-oorlog-in-gazastrook en https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)02678-3/fulltext
1 10 De schenking van Joe Biden van $ 8 miljard aan wapenverkoop aan Israël erkent de gruwelijke realiteit van de genocide in Gaza. Dit is een eindeloze, permanente oorlog, die niet bedoeld is om Hamas te vernietigen of Israëlische gijzelaars te bevrijden, maar om de Palestijnen in Israël, of zo u wilt Palestina, voorgoed uit te roeien. Het is een stap om een Groot-Israël te creëren, dat niet alleen Gaza en de Westelijke Jordaanoever zal omvatten, maar ook delen van Libanon en Syrië. Het is de vervulling van de zionistische droom. En het zal worden betaald met rivieren gevuld met bloed — Libanees, Palestijns en Syrisch; door Chris Hedges. En wij komen niet verder dan meedoen of toekijken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/10/genocide-het-nieuwe-normaal/
1 13 Dr. Hussam Abou Safiya, directeur van het Kamal Adwan ziekenhuis, en een aantal journalisten, patiënten en medewerkers van het ziekenhuis werden 27 dec. jl. geslagen, mishandeld en gearresteerd c.q. ontvoerd door Israëlische soldaten. Mondoweiss interviewde getuigen, die toen in het ziekenhuis waren. Volgens hen deelde Dr. Abou Safiya na overleg met Israëlische soldaten mee dat de aanwezigen op bevel van de soldaten moesten evacueren. Meteen daarna bestormde het leger het ziekenhuis en begonnen de soldaten artsen, mannelijke en vrouwelijke burgers en patiënten te verdelen in groepen, die naar verschillende delen rond het ziekenhuis werden gebracht alvorens hen aan te houden. We moesten ons meteen uitkleden en het was erg koud, vertelde een van hen. De soldaten bedreigden, beledigden en vernederden ons. Daarna werden we om beurten onderzocht. Sommige artsen, burgers en patiënten werden gearresteerd, de gewonden en het medisch personeel werden gefolterd, waarna ze mijn groep voor verhoor naar een commando- en controlecentrum in het Al-Fakhouragebied in Jabalia brachten. In dat centrum zijn folterkamers en verhoorkamers. In die groep was ook Dr. Abou Safiya. Hij werd voor het laatst gezien, toen hij werd weggeleid van het ziekenhuis, nadat Israëlische soldaten hem onder handen hadden genomen, zei een getuige. Niemand weet hoe het hem verder is vergaan [laat staan hoe het de anderen verging; GjH]; door Tareq S. Hajjaj, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/waar-is-dr-hussam-abou-safiya-en-wat-doet-israel-met-hem/
1 13 Er zijn nog steeds geen klachten ingediend voor de vermeende (massale) verkrachtingen, geeft een Israëlische aanklager toe, die op 7 oktober 2023 door Palestijnen zouden zijn gepleegd. Moran Gez, die de zaken tegen de Palestijnen die werden opgepakt na de Al-Aqsa Flood-operatie van 7 oktober behandelt, roept toch nog steeds op tot massa-executies, ook zonder bewijs; door Ali Abunimah, vertaald door Hanna Vandercammen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/gebrek-aan-bewijs-voor-de-vermeende-verkrachtingen-op-7-oktober/
1 13 Een greep uit het werk van Joss Dray, dé fotografe van het Palestijnse leven onder de bezetting en in de vluchtelingenkampen; door Charles Ducal. Met name haar eerste foto stemt mij tot nadenken. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/13/palestina-het-dagelijks-leven-als-uiting-van-verzet/
1 16 Niettegenstaande de vele zwakke punten van het staakt-het-vurenakkoord, die geen garanties op vrede bieden, en al zeker niet vrede op een iets langere termijn, zal het eindelijk wat broodnodige ademruimte bieden aan de bevolking van Gaza, die de afgelopen 15 maanden zo zwaar heeft geleden onder de brutale Israëlisch staatsterreur. Daarmee komt er evenwel geen einde aan de genocide, noch aan Israëls andere internationale misdaden van apartheid, illegale bezetting en kolonisatie van Palestijns gebied; door Ludo De Brabander en Vrede vzw. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/nog-veel-onduidelijkheden-bij-akkoord-voor-staakt-het-vuren-in-gaza/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/26-januari-manifestatie-voor-handhaving-staakt-het-vuren-en-einde-aan-genocide-in-gaza/
1 16 Niet alleen de leiders van Qatar en andere Arabische staten, maar ook interne rapporten van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken stellen vast dat het alleen Israël is dat, bij elke stap naar een mogelijk akkoord gedurende het afgelopen anderhalf jaar, heeft geweigerd daarop in te gaan – met voortdurende steun van de regering-Joe Biden – terwijl onze nieuwsmedia daarvan regelmatig de schuld bij Hamas legden; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/16/gaza-akkoord-fotos-en-ondertitels-zijn-geen-neutrale-gegevens/
1 17 Israël speelt al decennia een dubbelspel. Het sluit akkoorden met de Palestijnen, die in fasen moeten worden uitgevoerd. In de eerste fase krijgt Israël wat het wil – zoals in dit geval de vrijlating van Israëlische gijzelaars – maar daarna voert Israël de overige fasen, die zouden moeten leiden tot een duurzame en rechtvaardige vrede, niet uit. Het provoceert Palestijnen vervolgens met willekeurige gewapende aanvallen en bestempelt hun antwoord daarop voor als provocaties. Daarna schendt Israël het staakt-het-vuren om het geweld opnieuw te laten escaleren; door Chris Hedges, met een – naar mijn smaak – prachtige symbolische tekening erboven. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/de-staakt-het-vuren-poppenkast/
1 17 Het was een korte ontmoeting met de speciale gezant voor het Midden-Oosten van de Amerikaanse president Donald Trump, Steve Witkoff, die het 15 maanden durende wapengeweld van Benjamin Netanyahu beëindigde. Na die éne ontmoeting werden alle rode lijnen uitgewist, die Netanyahu in de loop van 15 maanden zo krachtig had getrokken en hertrokken. Zoals de Israëlische expert Erel Segal zei: “Wij zijn de eersten die een prijs betalen voor de verkiezing van Trump. (De deal) wordt ons opgedrongen. We dachten dat we de controle over Noord-Gaza zouden krijgen, dat ze ons de humanitaire hulp zouden laten belemmeren.” Hier tekent zich een nieuwe consensus af en de stemming in Israël is sceptisch over de beweringen, die spreken over ‘een overwinning’; door David Hearst. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/17/na-15-maanden-wreedheden-heeft-israel-op-alle-fronten-gefaald/
1 20 Er zijn alarmerende berichten betreffende de verslechtering van de gezondheidstoestand van dokter Hussam Abu Safiya, directeur van het Kamal Adwan-ziekenhuis in Noord-Gaza, ten gevolge van foltering op de militaire basis van Sde Teiman, in het Zuiden van Israël na zijn aanhouding. Euro-Med Human Rights Monitor heeft hemel en aarde bewogen om het hem aangedane leed te beperken tot wat hem tot nu toe is aangedaan; door Spirit’s FreeSpeech, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/20/leven-dokter-hussam-abu-safiya-bedreigd-door-folteringen/
1 21 Sinds begin december 2024 daalde de lichaamstemperatuur van 8 baby’s onder een aanvaardbare waarde en vroren ze dood. Deze toestand staat bekend als onderkoeling. Het meest recente kind dat stierf, Yousef, lag naast zijn moeder te slapen vanwege van het koude weer. De moeder van Yousef zei: “Hij sliep naast me en ’s ochtends vond ik hem bevroren en dood. Ik weet niet wat ik moet zeggen. Niemand kan mijn ellende voelen. Niemand in de wereld kan onze catastrofale situatie begrijpen”. De familie al-Batran in Deir al-Balah leeft in een tent van blauw plastic. Hun beddengoed is het enige dat is overgebleven van hun verwoeste huishouden. Ze hebben geen enkele hulp ontvangen. Ze zijn met velen. Tenminste 92% van de woningen in Gaza is verwoest. Goed, er is nu een bestand, maar de burgers zitten gevangen in een oorlogsgebied zonder hulp. De ijskoude omstandigheden eisen de het leven van baby’s, en leggen de verwoestende tol voor burgers wereldwijd bloot [althans voor wie zich daar nog in verdiept; GjH]; een verslag over Amerikaanse en Israëlische betrokkenheid bij het geweld tegen West-Aziatische burgers; door Vijay Prashad, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/21/de-kinderen-van-gaza-vriezen-dood/
1 22 De Israëlische staat heeft vanaf het begin vertrouwd op de normalisering van etnisch, suprematistische wetten om een militair regime te ondersteunen waarvan het duidelijke koloniale doel de eliminatie van Palestina is. Israëlisch burgerschap, zoals de schrijver van dit artikel dat bezit, is een materieel onderdeel geweest van een langdurig genocidaal proces. Hij schrijft: “Bovenaan het formulier, dat ik die dag naar het consulaat had meegenomen, staat een verwijzing naar de Burgerschapswet van 1952, de wettelijke basis waarop mijn status bij geboorte werd toegekend. Mijn reden om afstand te doen van deze status is inderdaad direct verbonden met die wet — of beter gezegd, met de situatie ter plaatse in de jaren ’50, de context van de Nakba, die deze wet vormde”; door Avi Steinberg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/omdat-israelisch-burgerschap-altijd-een-instrument-van-genocide-is-geweest-doe-ik-er-afstand-van/
1 22 Doden op de Westelijke Jordaanoever zijn niet alleen het gevolg van Israëlisch vuur. De Palestijnse Autoriteit (PA) maakt zich afhankelijk van de Verenigde Staten van Amerika en belegerde haar eigen stad Jenin. Dit gaat om de dodelijkste en langste veldoperatie op de Westelijke Jordaanoever ooit met de dubieuze naam: ‘Homeland Protection’. Journalisten mogen er geen verslag van doen. Terwijl de PA haar aanval op het vluchtelingenkamp Jenin voortzette, voerde het Israëlische leger militaire operaties uit in de naburige dorpen Jenin, Toelkarem en Tubas. In de 39 dagen sinds de PA operatie Homeland Protection lanceerde hebben Israëlische rechtbanken beslagleggings-bevelen uitgevaardigd voor duizenden hectares land, dat toebehoort aan Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever; door Mariam Barghouti. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/22/palestijnse-autoriteit-beschiet-eigen-inwoners/
1 23 In Israël komt er van staatswege voorlopig geen onderzoek naar de aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023. Een motie daartoe van de oppositie is verworpen met 53 stemmen tegen en 45 voor; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2552495-knesset-wil-geen-onderzoek-naar-aanslagen-van-7-oktober-deel-van-jenin-onbewoonbaar
1 24 Joods-Amerikaans politiek analist Norman Finkelstein wijst op de analogie van de inauguratie van president Donald Trump met 17 januari 2009 en de toenmalige eedaflegging van president Barack Obama. Toen kwam er ook een wapenstilstand na 22 dagen: Operation Cast Lead. De baas sprak, Israël luisterde. Als de president van de Verenigde Staten van Amerika zegt ‘stop’, dan stopt Israël onmiddellijk. En gijzelaars worden uitgewisseld, en toen was ook heropbouw beloofd en werd humanitaire hulp toelaten, net als na de moordende raid op de humanitaire vloot met de Mavi Marmara in 2010, na Operation Pillar of Defence in 2012, na Operation Protective Edge in 2014. Er is echter in al die gevallen niets van terecht gekomen. Zal het nu anders zijn? Derde onderwerp van https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/tegendraadse-informatie-over-een-week-wapenstilstand-in-gaza/
1 24 Volgens het ministerie van Gezondheid van Gaza is de dodentol sinds oktober 2023 opgelopen tot 47.035 en is het aantal gewonden gestegen tot 111.091. Het ministerie telt het aantal dode en gewonde Palestijnen, die naar de ziekenhuizen worden gebracht, wat betekent dat elk lichaam dat vanonder het puin wordt opgedolven aan de dodenlijst wordt toegevoegd. Echter, naar schatting liggen er nog 10.000 Gazanen begraven onder de door de Israëlische bommencampagne vernielde gebouwen; door Dave DeCamp, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/gaza-zoektocht-naar-10-000-doden-onder-het-puin/
1 24 Op zondag 26 januari a.s. is het op de dag af een jaar geleden dat het Internationaal Gerechtshof oordeelde dat er een risico van genocide bestaat als gevolg van het Israëlische offensief in Gaza. Het precaire staakt-het-vuren dat op 19 januari jl. van kracht werd, biedt de broodnodige pauze voor de Palestijnen van Gaza, die al meer dan 15 maanden gebukt gaan onder vrijwel ononderbroken moorddadig geweld en verwoestingen. Daarmee komt er echter geen einde aan de genocide, noch aan Israëls andere internationale misdaden van apartheid, illegale bezetting en de kolonisatie van Palestijnse gebied. De onderdrukking en vernietiging van het Palestijnse volk kan plaats blijven vinden, omdat het Israëlisch optreden straffeloos blijft. De Israëlische autoriteiten zouden ter verantwoording moeten worden geroepen; door de Belgische Nationale Palestinacoalitie. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/01/24/manifestatie-26-januari-in-brussel-voor-permanent-staakt-het-vuren-en-einde-aan-genocide-in-gaza/
2 03 Er zijn al wat Israëlische gijzelaars vrij gelaten en mij valt op dat ik nog niets vernomen heb van de barre omstandigheden waarin zij hebben geleefd. Dat zou door onze media, die klip en klaar op de hand van Israël zijn, toch wel breed uitgemeten zijn. Vandaag vond ik wel een ander bericht:
Aan de strijders van Qassam, Mijn naam is Keith Siegel en ik ben van Kfar Aza. Ik was een gevangene in Gaza van 7 oktober 2023 tot januari 2025.
Mijn bewakers zorgden in die periode voor al mijn noden, voedsel, drank, medicijnen, vitamines, oogdruppels, een toestel om de bloeddruk te meten en meer. Ze zorgden ook voor een doktersonderzoek toen ik me gedurende een lange periode onwel voelde. De bewakers hielden rekening met mijn behoeften en beantwoordden mijn verzoeken betreffende voedsel, eetgewoontes en meer. Ze zorgden ervoor dat ik eten kreeg dat aan mijn gezondheidsprobleem beantwoordde.
Ze zorgden ervoor dat ik gezond at (ze gaven me bijvoorbeeld gezonde maaltijden met olijfolie). De bewakers behandelden me altijd met respect. Ik denk dat de Israëlische regering niet deed wat het had moeten doen om een akkoord te bereiken en zo de gijzelaars terug te brengen en de oorlog te beëindigen, die vele slachtoffers maakte en onnodige schade berokkende aan beide zijden. Ik wens en hoop op vrede binnenkort. Tot de strijders die me bewaakten tijdens deze periode wil ik ‘dank u’ zeggen; door Keith Siegel, een vertaling van de Engelse vertaling van de in Hebreeuws geschreven brief door Lode Vanoost. Zie ook het bericht hierna. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/03/bevrijde-israelische-gijzelaar-dankt-zijn-bewakers-in-gaza/
Siegel sprak tevens deze woorden van dank: “Hello, today is a very happy day, I’m sitting next to the sea near Gaza’s port. I wanna thank Al-Qassam for everything, you were good with us for the past 15 months in the house. I wanna tell all the men, God willing, may you all be well.” https://x.com/SuppressedNws/status/1885750025919357174?mx=2
2 04 Israël verkwistte geen tijd na de plotse ondergang van Bashar al-Assad in Syrië. Nauwelijks enkele uren na zijn val op 8 december jl. namen Israëlische troepen de bufferzone in tussen de door Israël bezette Golanhoogten en de rest van Syrië. Meer dan een maand later, zijn de Israëlische troepen nog steeds gestationeerd in het gebied waar de Verenigde Naties patrouilleert. Overheidsgebouwen worden ingenomen en inwoners ondervraagd. Recente acties van kolonisten en soldaten doen vragen rijzen over de Israëlische plannen met Syrië op lange termijn. Om ons voortbestaan in deze gebieden te verzekeren in de verre toekomst, moeten daar Joodse nederzettingen worden gesticht op de ruïnes van Arabische dorpen, klinkt het; door Jessica Buxbaum, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/04/israel-blijft-in-syrie-plannen-voor-nederzettingen-duiden-op-permanente-landroof/
2 05 De zelfbenoemde overgangsregering in Syrië voert ingrijpende interne hervormingen door, waaronder het ontslag van eenderde van de publieke sector en de privatisering van staatsbedrijven. De autoriteiten zeggen de omslag te maken naar een ‘een concurrerende vrijemarkteconomie’. Het doel zou zijn om ‘de groei van de privé-sector in evenwicht te brengen met steun voor de meest kwetsbaren’, vertelde interim-minister van Financiën Basil Abdel Hanan. Hij was eerder minister van Economie in de door de HTS geleide regering van Idlib. In die tijd financierde de groep zijn operaties door burgers hoge belastingen op te leggen, waaronder belastingen op humanitaire hulp van de Verenigde Naties. Honderden miljoenen dollars werden doorgesluisd naar Turkije door humanitaire hulpgoederen in beslag te nemen en ze vervolgens op de zwarte markt te verkopen; door The Cradle, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/05/nieuwe-syrische-leiding-voert-ingrijpende-neoliberale-hervormingen-door/
2 06 In dit artikel met een boeiende en scherpe analyse van historische krachten en politieke keuzes duikt Tom Stevenson in de geschiedenis van Hamas: https://archive.ph/0L4eD#selection-918.0-926.0
2 07 Toen de familie van Mohammed R. Mhawish en hijzelf in december 2023 van onder het puin van hun huis in Gaza opdoken wisten ze niet of de rust lang genoeg zou duren om Gaza opnieuw op te kunnen bouwen of om zelfs maar te kunnen rouwen. Dezelfde onzekerheid geldt ook nu weer met dit staakt-het-vuren. Het voelt alsof het moment van terreur en vermoeidheid alleen even pauze heeft, maar nooit weggaat. Opnieuw proberen Palestijnen vreugde te voelen te midden van de onzekere kalmte. Een staakt-het-vuren is geen oplossing. Het is een kans om de gewonden te verzorgen, een moment van opluchting en het biedt gelegenheid om te rouwen om de doden, om bijeen te rapen wat er nog rest van hun gebroken levens. Maar het is verre van genoeg. Het zal nooit genoeg zijn, tot de wereld ermee ophoudt hen te behandelen als ‘nevenschade’ van de zelfverdedigings-retoriek van een bezetter. Het zal nooit genoeg zijn tot ze gezien worden als meer dan statistieken in het nieuws; door Mohammed R. Mhawish. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/07/denk-niet-dat-we-nu-in-gaza-dankbaar-zijn-voor-een-staakt-het-vuren/
2 13 De roofzucht van president Donald Trump naar andere landen kent geen grenzen. Gaza moet wat hem betreft Amerikaans grondgebied worden. Een miljardenproject in onroerend goed ligt te wachten. Daarvoor moeten Palestijnen verjaagd worden en de strip zal dan een luxueus oord worden. Maar achter deze façade zit nog een belangrijker agenda: [militaire macht in West-Azië; GjH], en de winning van gas en olie in het maritieme Gaza; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/13/de-echte-agenda-van-de-vernietiging-van-gaza/
2 14 Sinds het ingaan van het staakt-het-vuren vorige maand kan hulporganisatie Artsen zonder Grenzen (AzG) het noorden van de Gazastrook weer in. Dat gebied [zullen we zeggen ‘Dat deel van Palestina’? GjH] werd maandenlang belegerd door het Israëlische leger. Met het ingaan van het staakt-het-vuren heeft meer hulp Noord-Gaza bereikt, maar nog niet voldoende. Regen en koude wintertemperaturen maken de omstandigheden nog zwaarder voor Palestijnen in het gebied, die leven tussen het puin. De verwoesting blijkt daar overigens ‘volledig’. Er is niets meer van over. Alleen ruïnes en de geur van de dood door de lichamen, die nog onder het puin liggen. Het Kamal Adwan-ziekenhuis in Beit Lahia is met de grond gelijk gemaakt [wanneer Rusland dat in Oekraïne geflikt had, zou de Westerse Wereld in alle toonaarden protesteren, want het vernietigen van ziekenhuizen door Russen is een “gruwelijke schending van humanitaire waarden”; GjH]. Twee andere ziekenhuizen in Noord-Gaza, Al-Awda en het Indonesische ziekenhuis, zijn zwaar beschadigd en deels operationeel. In het Indonesische ziekenhuis, dat ook is binnengevallen door Israëlische troepen, blijkt medische apparatuur kapot geslagen te zijn; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2555247-azg-over-noord-gaza-er-is-niets-meer-van-over-gewonden-bij-aanval-kolonisten-op-westoever
2 13 Sinds de oprichting van Israël in 1948 zijn gevangenissen een belangrijk instrument van onderdrukking tegen het Palestijnse volk. In de loop der jaren schoof het koloniale bestuur twee rechtssystemen over elkaar en legde zo een etnische basis voor juridische ongelijkheid. Een Palestijn, die op een bepaalde plaats een misdrijf pleegt, wordt doorverwezen naar een militaire rechtbank, en een kolonist, die op dezelfde plaats hetzelfde misdrijf pleegt, wordt doorverwezen naar een gewone strafrechtbank; door Asja Zaino en Hélène Servel, met een bijzonder verhaal over solidariteit onder vrouwelijke Palestijnse gevangenen. https://lavamedia.be/palestijnse-vrouwen-in-de-gevangenis-een-geschiedenis-van-verzet/
2 18 Zionistisch Israël zakt moreel steeds verder weg in criminele praktijken, die akelige gelijkenissen vertonen met misdaden die ooit tegen Joden in Europa werden begaan: pas geleden werden de twee uitbaters van boekenwinkels in bezet Oost-Jeruzalem opgepakt. Boeken met ‘bezetting’, ‘Gaza’, ‘kolonisatie’ en ‘Palestina’ in de titel werden in beslag genomen; door Peter Beinart in gesprek met een van de uitbaters Mahmoud Muna. https://peterbeinart.substack.com/p/mahmoud-muna-on-the-attack-on-his
2 20 Zijn de Koerden, nu de situatie in West-Azië sterk veranderd is, het kind van de rekening? Chris Den Hond en Chloé Troadec proberen die vraag te beantwoorden: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/de-koerden-op-de-proef-gesteld-door-de-veranderingen-in-damascus/
2 20 Het door de CIA gesteunde regime in Damascus zegt openlijk dat het geen bedreiging vormt voor Israël. Dat is weer een aanwijzing dat de regimewissel in Syrië een geplande poging was om de ‘As van Verzet’ te vernietigen en uiteindelijk alle Palestijnen uit te roeien. Deze doelstelling werd eerder gepubliceerd als het ‘Yinonplan’ en weerklinkt al decennia in de verklaringen van talloze prominente zionisten. Dit buitengewone document, dat weinig bekend is, werd in februari 1982 gepubliceerd in het Hebreeuwse tijdschrift Kivunim onder de titel “Een strategie voor Israël in de jaren tachtig”. De vernietiging van Bagdad was, vanwege de Irakese kracht en macht ten opzichte van andere regionale tegenstanders indertijd ‘van het grootste belang’. Libanon moest volgens etnische en religieuze lijnen worden opgedeeld in 5 provincies. De één of twee miljoen Palestijnen moesten naar Jordanië en/of de Sinaï gedeporteerd worden, en dat zou onvermijdelijk leiden tot massale chaos en spanningen. Die problemen zouden dan, volgens Oded Yinon, voormalig ambtenaar van het Israëlisch Ministerie van Buitenlandse Zaken en destijds adviseur van de Israëlische leider Ariel Sharon, voor Israël het excuus kunnen zijn om de regio militair te bezetten, zoals het dat al decennia doet met de Westelijke Jordaanoever. Israëls primaire doel zou [in 1982; GjH] voorlopig moeten zijn Syrië te ontbinden in etnisch of religieus unieke gebieden (…) en Syriës militaire macht moest gebroken worden; door Kit Klarenberg, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/complottheorie-wordt-feit-op-naar-groot-israel/
2 21 Zonder buitenlandse druk – die er nu niet is – zal Israël nooit stoppen met zijn repressie tot ze een volledig raszuiver thuisland hebben gecreëerd van de rivier tot de zee [of nog groter; GjH]; door Norman Finkelstein. Derde onderwerp in https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/21/boekenwinkels-in-israel-vs-visie-op-multipolariteit-en-oekraine-norman-finkelstein-over-palestina/
2 28 In 9 minuten en 35 seconden maakt de Joods-Amerikaanse onafhankelijke journaliste Katie Halper brandhout van elk argument van het zionistisch project voor de kolonisatie van Palestina.
Volgens het ‘vrije’ Westen (18% van de wereldbevolking) is Hezbollah een van de vele Arabische terreurorganisaties, die Israël uit haat willen vernietigen. Voor de rest van de wereld is het een verzetsorganisatie, die is ontstaan als gevolg van de oorlogen, die Israël de afgelopen 70 jaar heeft ontketend, onder andere in Libanon, om de landbouwgronden en de waterbekkens tot aan de rivier Litani te annexeren; “Hezbolla, the untold story” (2025, uitgegeven door Jedaal).
Nergens is het kennelijk opgemerkt in de media, maar Hamas liet recent 2 extra gevangen Israëli’s vrij, waar Israël niet eens om gevraagd had.. De reden ervoor dat Israël nooit om hun uitlevering heeft gevraagd is dat het om een Ethiopische Jood ging en een Palestijn met de Israëlische nationaliteit; door Lode Vanoost: respectievelijk het 1ste, 3de en 4de onderwerp in (het 2de onderwerp had ik hier eerder al als 2 25 onder het kopje ‘Europa’ behandeld). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/28/katie-halper-en-zionisme-jeffrey-sachs-over-eu-hezbollah-en-intra-joods-racisme-in-israel/
3 10 De nieuwe Syrische regering van Ahmed al-Sharaa, die werd gepresenteerd als een gematigde overgangsregering in Syrië, blijkt een voortzetting te zijn van jihadistisch geweld; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/10/syrie-verdrinkt-in-sektarisch-geweld/
3 17 De afgelopen dagen heeft de Verenigde Staten van Amerika luchtaanvallen uitgevoerd op Houthi-doelen in Jemen. Deze aanvallen zouden een reactie zijn op de aankondiging van de Houthi’s dat ze haar aanvallen op Israëlische schepen zouden hervatten, omdat Israël weigert hulpgoederen aan Gaza te leveren. In het Westen spreken de mainstream media over de Houthi’s. Hun werkelijke naam is Ansar Allah of ‘aanhangers van God’. Zij zijn een gewapende groep en vormen de facto de regering van Jemen. Naast een onmiddellijk staakt-het-vuren eist de groepering ook dat Israël meer humanitaire hulp aan Gaza toestaat; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/17/hoe-gevaarlijk-zijn-de-houthis/
3 19 De Palestijnse Autoriteit (PA) is medeplichtig aan het lijden van haar eigen volk door onderdanigheid en passiviteit aan Israëlische bevelen. Het is echter nòg erger: de PA weigert in te grijpen, omdat haar leiderschap deels gericht is op het beschermen van haar privileges en haar VIP-status, die hen wordt verleend door de Israëlische bezetter; door Jamal Kanj. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/19/de-palestijnse-autoriteit-vervalt-in-irrelevantie/
3 20 In de vroege uren van 18 maart jl. verbrak Israël definitief het reeds geteisterde staakt-het-vuren met Hamas door – zonder enige waarschuwing – heel de Gazastrook te bombarderen. Daarbij kwamen meer dan 400 Palestijnen om het leven, waaronder minstens 100 kinderen, en raakten zo’n 600 anderen gewond.
Wie de geschiedenis van de Palestijnse kwestie een beetje volgt, herkent een terugkerend patroon waarin de Palestijnen beschuldigd worden van het verbreken van gemaakte afspraken, maar weet dat Israël bij onderhandelingen en de naleving van overeenkomsten de onbetrouwbare partij is. Ook deze keer was Tel Aviv [vast; GjH] nooit van plan om het staakt-het-vurenakkoord, waarvan de eerste fase eindigde op 19 januari, te respecteren. Op de 16de dag van het staakt-het-vuren zouden de partijen beginnen te onderhandelen over de voorwaarden van de tweede fase, maar Israël stuurde geen delegatie naar die besprekingen.
Verschillende wereldleiders, waaronder enkele Europese regeringsfunctionarissen, drukten vandaag hun vrees uit voor ‘een mogelijke escalatie’, maar ongegeneerd tekenden zij afgelopen maand wel voor verlenging van het Associatie-akkoord tussen Israël en de EU; door Soetkin Van Muylem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/20/israel-herneemt-slachting-in-gaza/
Zuid-Amerika – Argentinië, Bolivia, Colombia, Mexico
12 24 Er is een uitgekiend mechanisme in Bolivia werkzaam, waarbij justitie en pers gezamenlijk Gustavo Petro, de democratisch gekozen, maar linkse president, ten val proberen te brengen om de economische en politieke belangen van de Boliviaanse bovenlaag veilig te stellen. Dit is het beproefde recept van lawfare, die de afgelopen jaren ook in andere landen van Latijns-Amerika tegen linkse regeringen werd ingezet; door Marleen Bosmans in gesprek met mensenrechten-advocaat Luis Guillermo Pérez. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/12/24/colombia-draaiboek-voor-een-stille-staatsgreep-tegen-een-democratisch-verkozen-president/
1 26 Colombia staat niet toe dat militaire vliegtuigen met migranten aan boord uit de Verenigde Staten van Amerika op zijn grondgebied landen. De toestellen hebben rechtsomkeert gemaakt naar een luchthaven in Californië. Er zouden in totaal zo’n 160 migranten aan boord zijn geweest. De Amerikaanse president Donald Trump heeft direct gereageerd. Hij heeft de Amerikaanse ambassade in Bogotá verboden om nieuwe visa-aanvragen in behandeling te nemen. Ook kondigt Trump aan per direct vergaande sancties in te stellen tegen Colombia. Zo voert hij een tarief in van 25% op goederen uit Colombia en zegt dat binnen een week te verhogen naar 50%. Ook trekt hij visa van Colombiaanse overheidsfunctionarissen in en wil hij de financiële sector strafmaatregelen opleggen. “Dit is pas het begin”, dreigt Trump. Toch staat de president van Colombia niet alleen in zijn verzet tegen de geplande massadeportaties door Trump. Zo weigerde Mexico vrijdag 24 januari jl. ook al een deportatievliegtuig op zijn grondgebied te laten landen; beide door NOS Nieuws.
Nederland en/of de Europese Unie zouden natuurlijk direct protest moeten aantekenen bij deze verwarring van handel met binnenlands beleid, maar aangezien ze – zover ik weet – ook geen protest aangetekend hebben tegen de bejegening van Trump tijdens het ‘zeer verhitte telefoongesprek’ vorige week met de Deense premier Mette Frederiksen, over de overdracht van Groenland aan de VS, is van een coöperatief optreden tegen de dwingelandij van Trump nog geen spoor te bekennen en ieder voor zich maakt uiteraard ieder kwetsbaar. https://nos.nl/artikel/2553398-colombia-weert-deportatievluchten-uit-vs-trump-legt-meteen-sancties-op en https://nos.nl/collectie/13983/artikel/2553190-trump-agressief-in-telefoongesprek-met-deense-premier-over-groenland
Naschrift 1 27: Er komen toch geen hoge Amerikaanse importheffingen voor Colombia, omdat beide landen overeenstemming hebben bereikt over de deportatievluchten. Het Witte Huis zegt dat Colombia onvoorwaardelijk akkoord is gegaan met alle Amerikaanse voorwaarden; door NOS Nieuws. Zo krijgt Trump de wereld er dus onder.
2 12 In een column pleit The New York Times, die doorgaat als kwaliteitskrant, voor een militaire interventie in Venezuela om de democratisch herverkozen president Nicolás Maduro af te zetten. De leugens in dat stukje worden door Francisco Dominguez en Roger Harris ontzenuwd: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/12/new-york-times-promoot-militaire-interventie-in-venezuela/
2 20 Terwijl grote delen van Patagonië in vlammen opgaan, reageert de Argentijnse overheid met repressie tegen de mensen, die vrijwillig brigades hebben gevormd om de branden te bestrijden. Het Mapuche-volk wordt gecriminaliseerd, hun huizen, radiozenders, vergaderplaatsen en alles wat kan dienen om hun stemmen te laten horen, die de ware schuldigen aan de kaak stellen, worden met de grond gelijkgemaakt; door Carlos Aznarez, vertaald door Toon Van den Bossche. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/02/20/argentinie-het-vuur-van-het-kapitalisme/
3 03 In een wereld vol crisisberichten biedt de recente overwinning van Yamandú Orsi bij de presidentsverkiezingen in Uruguay een sprankje hoop. Orsi wordt gezien als de politieke erfgenaam van José (Pepe) Mujica, een van de meest iconische linkse leiders van Latijns-Amerika. De campagne van Orsi was gericht op duurzaamheid, inclusiviteit en sociale rechtvaardigheid en sloeg aan bij een bevolking, die worstelt met toenemende criminaliteit, ecologische uitdagingen en economische ongelijkheid. Zijn overwinning biedt een nieuw perspectief voor Uruguay en voor Latijns-Amerika; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/03/waait-met-yamandu-orsi-een-nieuwe-linkse-wind-door-latijns-amerika/
3 04 In een vurig pleidooi waarschuwt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum voor de verdeel-en-heersstrategie van de Verenigde Staten van Amerika. Ze roept op tot een ‘Verenigd continent’ dat zich verzet tegen buitenlandse inmenging en samen strijdt voor economische onafhankelijkheid, soevereiniteit en sociale rechtvaardigheid. De Patria Grande (de eenheid en integratie van Latijns-Amerikaanse landen als één cultureel en geopolitiek geheel, gebaseerd op gedeelde geschiedenis, anti-imperialistische strijd en taal) is volgens haar geen utopie: “Het is de hartslag van onze geschiedenis, de levende herinnering aan degenen die vochten om ons vrij te zien, van Túpac Amaru tot Bolívar, van Martí tot Che Guevara. Het is het territorium zonder grenzen waar het Quechua, het Spaans, het Portugees, het Guarani en alle inheemse talen samensmelten in een koor dat zingt: ‘Eenheid!’” [Waarbij Sheinbaum zich kennelijk tot Zuid-Amerika rekent; GjH]. Soevereiniteit is niet onderhandelbaar, onderstreept zij: “Het moet verdedigd worden.” En om het te verdedigen, hebben we een culturele, economische en politieke eenheid nodig, die ons in staat stelt ons Amazonegebied te beschermen als de longen van de wereld, om te handelen zonder afhankelijk te zijn van de dollar, om onderwijs te geven met bevrijdende pedagogiek en om voedsel te produceren zonder giftige chemicaliën; door Claudia Sheinbaum. Een toespraak, die wat mij betreft ook onze Europese leiders ook zou mogen inspireren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/04/mexicaanse-president-roept-op-tot-latijns-amerikaanse-eenheid-tegen-imperialisme/#_edn2
3 18 De Argentijnse president Javier Milei is een exponent van het meest radicale, tegen fascisme aanleunende neoliberalisme. Hij vernietigt het sociaal beleid en beëindigt de sociaal-economische overheidsrol ten gunste van het volk en zet in op wilde privatiseringen; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/03/18/hoe-maradona-nog-steeds-argentijnen-verenigt-in-verzet-tegen-milei/
Nawoord bij het eind van de winter 2024/25
3 21 Ik beschreef hierboven wat mij raakt. Dat gaat met name over nieuws. Dat doe ik omdat ik mij beter kan verzoenen met wat mij raakt wanneer ik het – voor mijzelf – opschrijf. Ik maak dit wereldkundig via deze website, zodat u naar believen kunt zien wat mij raakt en vaak ook waarom. Echter, mijn doel is de wereld, waarin ik leef, beter te begrijpen. Doe er uw voordeel mee, zou ik zeggen.
21 maart 2025,
Gerardus Horlings
Gerardus' internet-dagboek 