We dachten zo’n beetje alles te weten, maar er was één dorpje…

Onthoud de getallen 78 en 66.

Dat zijn namelijk blijkens een wetenschappelijk onderzoek de percentages over het inzicht in de biologische huishouding in de natuur van een oerwoud; ecologie gaat daarover, weet ik als landschapsecoloog.

Een studie, waarbij een inheemse gemeenschap in het dorp Doussala werd ondervraagd – we hebben het dan over de oerwouden van Gabon, hoog in de oksel van de Afrikaanse Westkust – toont aan dat deze dorpsbewoners gemiddeld 732 verschillende interacties tussen planten en fruitetende dieren (van olifanten tot vleermuizen) kenden. Sommige lokale bewoners wisten maar liefst 2.700 interacties op te noemen. In vergelijking met academische literatuur, die wij wereldwijd verzamelen, bleek dat 34% van de interacties alleen bekend was bij deze lokale gemeenschap. Daarnaast bleek 22% van de interacties alleen bekend in academische bronnen; en de resterende 44% van de kennis was bij beide groepen bekend. Vandaar de stand 78 voor Doussala versus 66 voor alle ecologen in de wereld.

Achtergrondinformatie en wat kunnen we hiervan leren?

Tijdens het onderzoek werd ontdekt dat de lokale bevolking van het dorp Doussala een uniek inzicht had in het gedrag van veel dieren. Zo werden voor gorilla’s 254 plant-interacties geregistreerd, waarvan er 37 alleen bekend waren bij de lokale bevolking maar niet in onze academische literatuur. Ook werden er 222 interacties geregistreerd voor bosolifanten, waarvan er 33 alleen in de lokale kennis bekend waren. Lokale bewoners wisten ook meer over interacties van soorten waarvan ‘ons’ niet bekend was dat ze fruit aten, zoals de bosbuffel, de mangoeste, de python en de reuzenpangolin.

Inheemse kennis blijkt dus weer eens van onschatbare waarde, maar wordt – historisch gezien – ondergewaardeerd. Deze bevindingen benadrukken de noodzaak om lokale kennisbronnen te integreren met academische literatuur om de complexiteit van ecologische netwerken beter te begrijpen. Dit zou volgens de egocentrische onderzoekers met name waardevol zijn in afgelegen gebieden, waar wetenschappelijk onderzoek duur en mogelijk gevaarlijk is. De onderzoekers bepleiten overigens ook ònze kennis te delen met inheemse gemeenschappen.

Zou dit voor ons met onze mondiaal gedeelde academische kennis een les is bescheidenheid zijn? Welnee, alleen degenen die InterPressService of DeWereldMorgen op 14 december lazen, hebben hier weet van en dan ook nog zolang als dat duurt…

Bron: “Inheemse bevolking weet meer over de natuur dan de wetenschap” door InterPressService via DeWereldMorgen op 14 december 2021.

Nee Hannah Arendt, Yuval Harari en George Orwell, je maintiendrai!

Nederlanders gaan gebukt onder een vals zelfbeeld van nationale superioriteit, net als de leidende politicus, die er – met succes – alles, maar dan ook alles aan doet om bij diezelfde Nederlandse bevolking populair te blijven.

De Nederlandse regering koos in de onderhandelingen over het corona-herstelfonds onder leiding van Mark Rutte voor een snoeiharde opstelling: geen solidariteit met ‘Italiaanse toestanden’ en geen solidariteit met andere landen, die hun zaakjes minder goed op orde hebben. De Nederlandse regering volgde daarnaast op cruciale punten een afwijkend coronabeleid in vergelijking met de meeste andere Europese landen. Dit patroon van hardvochtigheid gecombineerd met een eigengereide corona-aanpak blijft de Nederlandse regering tot vandaag herhalen. Volgens onze premier is onze beleidslijn vooral ‘intelligent’. Nederland wist tastend in het duister wat het deed, zo verklaarde hij keer op keer.

In de ban van de gevolgen

In het land van Rutte hebben de slachtoffers geen plaats, maar gaat het enkel en alleen om zijn crisisbeleid. Zijn keuzes worden gedreven zijn coronabeleid te presenteren als ‘doortastend en uitgebalanceerd’. De Tweede Kamer en daarmee de Nederlandse media en daarmee de Nederlandse bevolking zijn in een collectieve roes geraakt ook al nam het Nederlands coronabeleid regelmatig groteske vormen aan; wij zullen handhaven (naar: “Je maintiendrai”, sinds 1815 de wapenspreuk van Nederland).

De Nederlandse verpleeghuizen werden oorden, die het midden hielden tussen hospices en triage-centra. Aan van alles en nog wat bleek in de ‘beste zorg ter wereld’ een tekort te zijn, en die tekorten bleken bovendien nauwelijks oplosbaar. Snel was Duitse hulp onmisbaar om de Nederlandse zorgnood te lenigen en gelukkig was de Duitse Angela Merkel niet zo hardvochtig als haar Nederlandse collega Mark Rutte. Curieus is dat al deze pijnlijke ontwikkelingen in eigen land weinig aandacht kregen en krijgen. Het reputatieverlies van Nederland – een land dat ooit te boek stond als ‘voorbeeldig’ als het ging om de overheid, de publieke diensten en de zakelijk-ethische moraal – werd alleen in het buitenland geregistreerd. De doden werden slechts in familiekring beweend, maar het falende overheidsbeleid bleef doodgezwegen. In plaats daarvan raakte het land onder leiding van hun minister-president in de ban van de beleidsgevolgen: de doelen die daaraan gekoppeld konden worden en vooral de communicatie daaromtrent; een regeringsbeleid van ‘aanpakken en doorpakken’, zonder dat het kabinet duidelijk kon, moest of wilde maken wèlke gevolgen prioriteit kregen en waarom die wel en andere niet.

Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht

Dit vreemde gedrag ging – als gezegd – hand in hand met hardvochtigheid naar buiten toe, maar ook richting alles wat anders is of lijkt dan we als ‘Nederlands’ zien. Terwijl ik mij schaam voor het Nederlandse coronabeleid, waarin slachtoffers stuk voor stuk gereduceerd worden tot het getal 1, nemen we collectief een houding aan die past bij een comfortabele berusting en die hoort bij ‘met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht’, zoals Paul Schnabel van het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2018 over de toestand in ons land sprak. Vanuit deze houding wordt een keihard beleid ingezet ten opzichte van een ieder waarvan de meerderheid het idee heeft dat hij of zij zich niet Nederlands gedraagt, en dus verantwoordelijk gehouden kan worden voor het ‘met ons gaat het slecht’-deel van het landsgevoel.

Omgekeerd totalitarisme

Nee, Nederland is nog geen dictatuur. Maar het is met de ten hemelschreiende zwarte lijsten van de fraudedatabank ‘Fraude Signalering Voorziening’ en het ‘Combiteam Aanpak Facilitators’ van belastingadviseurs, data-analisten en Fiod, die op een 5 december lachend spraken over ‘afpakjesdag’ en dat als motto in goed Nederlands ‘A license to disturb’ (de toestemming om te treiteren) had – ik doel hier natuurlijk op de eindelijk-ten-lange-leste-maatschappelijk-erkende misstanden veroorzaakt door de Belastingdienst inzake goedwillende Belastingadviseurs en Kindertoeslagouders, die zich van geen kwaad bewust konden zijn, – verder dan ooit afgedwaald van de transparante democratie die het ooit was. Nederland glijdt, samen met meerdere landen in de Europese Unie, af naar een autoritair systeem waarin het welzijn van zijn ingezetenen elke prioriteit heeft verloren. Niet naar een kopie van de klassieke repressieve, totalitaire staten zoals het communistische China, het nazi-Duitsland of de stalinistische USSR, maar naar een nieuw soort totalitarisme, te weten ‘De autoritaire staat 2.0-light’. De politicoloog Sheldon Wolin bedacht voor landen als het onze de term ‘omgekeerd totalitarisme’, dat staat voor ‘een hyperefficiënte neoliberale maatschappij gerund door managers en technocraten’. Grote denkers als Hannah Arendt, Yuval Harari en George Orwell waarschuwden al veel eerder voor deze mogelijke ontwikkeling, die nu in ons land bewaarheid blijkt te worden. Inmiddels wantrouwt de Nederlandse overheid haar burgers en grijpt al te graag naar repressie om de repressie (A license to disturb). De koning praat met hulpdiensten over hun schokkende problemen bij het bestrijden van rellen in Rotterdam, maar hij spreekt niet met de raddraaiers.

Nederlanders en vijanden van het volk

Een tijdje geleden vroeg een broer van mij, om van gespreksonderwerp te veranderen, of ik een wappie was. Nou, volgens mij zijn er veel redenen waarom mensen zich niet laten vaccineren met een mRNA-bevattend middel dat toch niet zo effectief blijkt te zijn als beloofd, en waar — in tegenstelling tot klassieke vaccins — telkens weer nieuwe boosters voor nodig zijn. Ik heb me bedeesd, zodra dat kon, wel laten vaccineren, maar had niet verwacht dat alle vaccinweigeraars nu op één hoop zouden worden gegooid als half-misdadige wappies die medeplichtig zijn aan een massamoord op de ‘normale’, gevaccineerde mensen. Sommige mensen zijn zelfs zo geradicaliseerd dat ze op sociale media oproepen om kinderen weg te halen van hun ongevaccineerde ouders of tot prikkampen. In de Tweede Kamer beloven twee populistische volksvertegenwoordigers ‘tribunalen’, waarvoor collega’s die het land kapot maken zich zullen moeten verantwoorden. En in dit rumoer bepleit de regering een G2-strategie, die olie op het vuur gooit. Dat de regering daarmee accepteert dat alle varianten van het covid-19-virus door gevaccineerden worden verspreid, zij het in mindere mate dan niet-gevaccineerden, blijft onbesproken. G3, waarbij niet-gevaccineerden over dezelfde kam geschoren worden als gevaccineerden, dwarsboomt geenszins de volksgezondheid, integendeel, maar wel het overheidsbeleid dat ten doel heeft dat iedereen zich laat vaccineren. De extra covid-19-infecties met alle gevolgen van dien neemt de regering op de koop toe.

Een vals zelfbeeld van nationale superioriteit

Nee, er zal in Nederland niet snel een volksopstand komen, simpelweg omdat Nederlanders geen volk meer zijn maar een nieuwe verzameling zuilen met tegengestelde belangen, botsende culturen en onverzoenlijke levensbeschouwingen. Na mijn geboorte kwam ik in een verzuilde samenleving en nu blijken de zuilen gehergroepeerd. Met onze mainstreammedia en regeringsleiders, die er alleen op uit zijn de status quo van ziekmakende machtsverhoudingen in de samenleving te handhaven, geloven we al te graag in ons superieure zelfbeeld en zwijgen we al te graag over onze afhankelijkheid en kwetsbaarheden. Kritische brieven, die wel in kranten van andere landen geplaatst worden, krijgen in de Nederlandse media geen aandacht (zie verder in de bronvermeldingen). De Nederlandse regering laat zich domweg informeren door het ‘Outbreak Management Team’ en neemt besluiten alsof covid-19 niet meer is dan een interne aangelegenheid van landsbelang. Over ons covid-19-beleid in samenhang met oversterfte en in vergelijking met andere landen, sowieso over de covid-19-doden en ernstige covid-19-lijders met of zonder vaccin weinig woorden. Als ik het zo hoor zijn slechts de voorraad lege bedden op de intensive care leidend voor alle corona-beleidskeuzes. Hadden we er 3x zoveel gehad, dan was een beleidsgevolg tot zo’n 50 – 60.000 covid-19-besmettingen per dag aanvaardbaar regeringsbeleid geweest. Nu ligt dat aantal, waarachter volgens mijn zienswijze mensenlevens schuil gaan, een stuk lager. En onze regering straalt zelfverzekerde trots uit over haar strategie mede door haar falen en de oorzaken daarvan professioneel dood te zwijgen als het graf.

Met mij gaat het gelukkig goed en met ons gaat het helaas niet alléén op het front van corona slecht. Waar zal ik het de volgende keer over hebben?

Bronnen: “Een politiek van gevolgen, Het land van Mark Rutte” en “‘Je bent een oplichter. Wegwezen!’ Een malende Goliath versus belastingmannetjes” beide via DeGroeneAmsterdammer door resp. Mathieu Segers op 17 november en Marco de Vries op 8 december 2021 en “Nederland glijdt in ijltempo af naar een autoritaire staat; Lessen van Arendt, Harari en Orwell” door Teun Voeten via Doorbraak op 9 december 2021.

Alleen voor alle journalisten en redacteuren

Beste journalisten en redacteuren,

De teerling is geworpen. Julian Assange mag worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten van Amerika. Zijn zaak gaat nu terug naar de eerste rechtbank die zonder de minste twijfel dit vonnis zal bevestigen. In de VS wacht hem een levenslange gevangenisstraf in verschrikkelijke omstandigheden.

Alleen druk van de publieke opinie kan hem nog redden. Die kan echter alleen in actie schieten als ze door u wordt geïnformeerd over de ware aard van zijn proces en wat zijn zaak betekent voor de vrije onderzoeksjournalistiek.

Het Britse gerecht heeft het principe erkend dat de VS als enige land ter wereld een niet-VS-burger kan gevangen nemen in een ander land, op basis van een VS-wet, voor feiten die niet werden gepleegd op het grondgebied van de VS.

Elke journalist die vanaf nu nog overweegt misdaden van de VS en hun bondgenoten te openbaren is hierbij verwittigd. Voor een deel is die afdreiging reeds bewaarheid door de bijna 11 jaar die Julian Assange tot nu al van zijn vrijheid werd beroofd.

Zonder de minste twijfel heeft het Britse gerecht de overweging gemaakt dat deze vonnissen ooit na jarenlange procedures zullen worden vernietigd. Ondertussen zal hun echte doelstelling echter reeds bereikt zijn. Assange zal dan reeds jaren in een maximum security gevangenis in de VS wegrotten, waar de VS hem nooit meer zullen laten gaan, ook niet als de hoogste rechtbanken in Straatsburg zijn gevangenschap veroordelen.

Jullie hebben aan deze afloop meegewerkt door vanaf het begin de leugens over zijn zaak in Zweden te reproduceren zonder zelf na te gaan wat er van aan was. Wij gaan die leugens hier niet opnieuw opsommen. Een aantal van jullie heeft bovendien zijn stelling dat hij uitlevering aan de VS vreesde jarenlang weggelachen.

Het is echter nog niet te laat. U kunt nog veel doen. Het eerste wat u kunt doen is eindelijk zelf heel zijn zaak uitpluizen, van 2010 tot nu, en zèlf conclusies te trekken in plaats van copy-paste-gewijs de beweringen van de regeringen in Australië, Groot-Brittannië, de VS en Zweden te reproduceren.

Wat u vervolgens kunt doen is het publiek inlichten waarom deze zaak een immens gevaar is voor de vrije journalistiek waar ook ter wereld. Onderzoeksjournalistiek – in feite de enige èchte journalistiek – en vrije informatieverstrekking zijn in levensgevaar.

De Britse gerechtelijke procedures kunnen nog jaren aanslepen. Dit geeft u de tijd om u te informeren en over Julian Assange te publiceren. Weigert u dat te doen, dan stemt u de facto in met de afschaffing van vrije journalistiek.

Het zou kunnen dat u het met deze gang van zaken eens bent. Dat is uw vrijheid. Noemt uzelf dan wel geen journalist meer maar copywriter.

Het zou kunnen dat u het wel eens bent met deze oproep. Laat u niet kennen. Reeds duizenden andere journalisten hebben de stap gezet en scharen zich solidair achter hun collega.

De tijd om te beslissen wat u gaat doen is wel nu.

Citaat: “Assange mag worden uitgeleverd aan de VS, mainstream journalisten aller landen, schaam u” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 9 december 2021 (met 9 redactionele aanpassingen, te weten ‘redacteuren’ zijn in de aanhef toegevoegd, de 1e keer VS voluit, de 3e alinea bold en de volgorde van landen in de 7e alinea, 3x ‘kan’ vervangen door ‘kunt’ en in ‘zélf’ & ‘échte’ de ‘é’ vervangen door ‘è’).

Dilemma: samenwerking is nu geboden, maar met vijandschap is winst verzekerd

In 2010 nam de NAVO op de Top van Lissabon een ‘Strategisch Concept’ aan, waarin de militaire organisatie zichzelf definieert als een nucleair bondgenootschap: “Zolang er kernwapens bestaan, zal de NAVO een nucleaire alliantie blijven.” Onlangs, op de laatste NAVO-top in Brussel (juni 2021) hebben de NAVO-staatshoofden en regeringsleiders het rapport ‘NAVO 2030: verenigd voor een nieuw tijdperk’ aangenomen, dat op de volgende top in Madrid (juni 2022) in een nieuw strategisch concept zal worden gegoten. Dit rapport stelt dat de NAVO “de regelingen voor het delen van kernwapens, die een cruciaal onderdeel vormen van het afschrikkingsbeleid van de NAVO, moet voortzetten en nieuw leven inblazen.

De Verenigde Staten van Amerika (VS) beschikt in de Europese landen België, Duitsland, Italië, Nederland en Turkije over naar schatting 100 tot 150 ‘vooruitgeschoven’ atoomwapens. Die zullen vanaf volgend jaar worden vervangen door nieuw ontwikkelde B61-12-atoombommen. Behalve in Turkije zijn het de gevechtsvliegtuigen van de betrokken landen, die verantwoordelijk zijn voor de inzet van deze Amerikaanse atoomwapens. Deze ‘nucleaire taakverdeling’ moet in de eerste plaats een politiek doel dienen en volgens de Top van Brussel zorgen “voor een zo breed mogelijke deelname van de betrokken bondgenoten aan de overeengekomen regelingen voor de nucleaire taakverdeling om de eenheid en vastberadenheid van het bondgenootschap aan te tonen.

Het Non-proliferatieverdrag (NPV) is in 1970 in werking getreden

De gemeenschappelijke positie van de NAVO als ‘nucleaire alliantie’ lijkt gelukkig eindelijk tegelijk onder druk te staan. Vorig jaar zei Rolf Mützenich, de fractieleider van de sociaaldemocraten (SPD) in de Bondsdag, dat Duitsland “in de toekomst de stationering van Amerikaanse kernwapens moet uitsluiten”. Duitsland heeft – net als België en Nederland – nooit de aanwezigheid van Amerikaanse atoomwapens op zijn grondgebied bevestigd of ontkend. Mützenichs SPD werd na de verkiezingen van 26 september jl. in Duitsland de grootste partij en vormde vorige maand een regering met de Groenen en de liberale vrije democraten (FDP). In het regeerakkoord verklaarde de nieuwe regering dat Duitsland als waarnemer zal deelnemen aan de eerste ‘Meeting of State Parties’ van het ‘Verdrag inzake het verbod op kernwapens’ (TPNW), die volgend jaar van 22 tot 24 maart in Wenen zal plaatsvinden. Begin oktober besliste de regering van NAVO-lidstaat Noorwegen ook al om daar als waarnemer aanwezig te zijn.

In andere NAVO-lidstaten wordt dit debat eveneens gevoerd. In het Belgische regeerakkoord van 30 september 2020 staat dat het “samen met de Europese NAVO-bondgenoten” wil onderzoeken “hoe het VN-verdrag inzake het verbod op kernwapens een nieuwe impuls kan geven aan multilaterale nucleaire ontwapening.” De inhoud van het Nederlands regeerakkoord wordt volgende week verwacht, maar ik maak mij met het CDA, CU, D66 en de VVD geen illusies. Jasper van Dijk, een parlementslid van de Socialistische Partij, heeft via een motie al eens gevraagd dat Nederland aanwezig zou zijn op deze eerste vergadering van het TPNW, maar dat idee werd toen verworpen met 68 van de 150 stemmen.

Dan maar wat minder economische groei voor de spreekwoordelijke 1%

Het Non-proliferatieverdrag (NPV) is in 1970 in werking getreden. In het NPV beloofde elke staat (dus ook de atoomwapen-staten) om te werken aan een verdrag over algemene en volledige ontwapening onder strikte en effectieve internationale controle. Het heeft daarna enorme investeringsprogramma’s in atoomwapenarsenalen niet voorkomen. Integendeel. Uiteraard voert de NAVO sinds de ondertekening een agressieve campagne tegen het nucleaire verbodsverdrag, terwijl zij vanzelfsprekend met de mond belijdt het NPV dolgraag uit te voeren. De nucleaire lidstaten van de NAVO (Frankrijk, Verenigd Koninkrijk (VK) en VS) hebben vorig jaar alleen al $ 49.300.000.000 uitgegeven aan de modernisering en het onderhoud van atoomwapens, wat meer dan 2/3 van alle atoomwapeninvesteringen in dat jaar is. De VS heeft de genoemde nieuwe B61-12-atoombommen ontwikkeld en breidt met het nieuwe defensiepact tussen de Australië, het VK en de VS (AUKUS, dat feitelijk een spionagepact is) momenteel – in strijd met het NPV – ook haar atoomduikbotenvloot rond de Zuid-Chinese Zee flink uit, en in het VK is premier Boris Johnson – in strijd met het NPV – voornemens het aantal Britse atoomkoppen met meer dan 40% uit te breiden van 180 naar 260.

Allez, wie weet worden enkele NAVO-staten nu ontdeugend. Ik zou dat toejuichen in deze wereld, waar de problemen voor de mensheid zo ongelooflijk immens worden dat we ze alleen de baas kunnen worden door op zoveel mogelijk vlakken intensief samen te werken. Ik zou mij neerleggen bij wat minder zichzelf toegeëigende economische groei voor de spreekwoordelijke 1% van de mensheid, die in werkelijkheid nog niet de helft daarvan is.

Bron: “Barsten in de consensus over de nucleaire doctrine van de NAVO” door Ludo De Brabander via DeWereldMorgen op 6 december 2021.

De wereld zien zoals die is

We moeten de wereld zien zoals ze echt is. Blinde vlekken en ooglappen moeten we weghalen. En er is een ongenaakbare van generatie op generatie doorgegeven blindheid. Ik zie haar voortdurend. Zelfs bij COP26 dit jaar, nu we heel goed weten wat de gevolgen van ons handelen zijn, blijft die blindheid prominent zichtbaar. Het is een blindheid van de overheden, een blindheid van de miljardairs en zelfs een blindheid van de bewegingen ertegen. De klimaatcrisis is met name veroorzaakt door gewelddadige, hebzuchtige en machtige mannen.

De patriarchale geest is te bekrompen om de rijke intelligentie, van ecologische kennis tot emotionele begaafdheid, op waarde te schatten

We zien onszelf niet als onderdeel van onze omgeving. We zien de natuur zelfs al als vijand, bedoeld om te overheersen en uit te buiten. De industriële en wetenschappelijke revoluties hebben het waanbeeld gecreëerd dat we als mens los staan van de ons omringende natuur. Echter, wanneer we oorlog voeren tegen de biodiversiteit van onze bossen en velden, dan voeren we een oorlog tegen onszelf. De chemische industrie wil zelfs zaad claimen en patenteren, omdat daar winst valt te halen. Onze mechanische geest is vergroeid geraakt met de geldmachine van uitputting. En die onaanvaardbare uitputtingscultuur, die aan het kapitalisme kleeft, is nooit los te zien van het genderdilemma. Of het nu de covid-19-pandemie is, droogte, de oliecrisis of voedselschaarste: noem een collectieve maatschappelijke inzinking en vrouwen lopen altijd de grootste klappen op. Meisjes en vrouwen zijn de eerste slachtoffers van steeds vaker voorkomende klimaatrampen. Van ontheemding – 80% is vrouw – tot armoede, dakloosheid, seksueel geweld en ziekte. Feitelijk behandelen we natuur en vrouwen hetzelfde: als een eigendom, een rechteloos en willoos voorwerp dat we naar hartelust kunnen uitbuiten.

We hebben onszelf aangeleerd om gemarginaliseerde groepen zoals vrouwen, de helft (!) van de mensheid, domweg te negeren. Voor velen is vrouwenwerk geen werk, is vrouwenkennis geen kennis. Terwijl de hele voedselvoorziening leunt op de gewoontes, kennis en kunde van vrouwen. De zorg voor de aarde, voor onze boerderijen, voor het eten, voor de kinderen, voor de ouderen, voor de zieken. Zorg; dat is het èchte werk. En zorg gaat lijnrecht in tegen de uitputtingseconomie. De patriarchale geest is te bekrompen om de rijke intelligentie, van ecologische kennis tot emotionele begaafdheid, op waarde te schatten.

Het is een probleem van gewelddadige, hebzuchtige, machtige, plunderende, zichzelf verrijkende mannen

Het wegvagen van bos en land gebeurde altijd al in de eerste plaats uit de handen van vrouwen. In dat verre verleden gaven we al niet om hen. Toen kregen vrouwelijke inzichten al geen prioriteit. Nu hebben de problemen met de opwarming van de aarde zichzelf tot prioriteit gemaakt. Want zodra je vrouwen verwaarloost, is het een kwestie van tijd voor de rest van de mensheid verwaarloosd wordt. Het gevolg is dat vandaag ieder mens en iedere plek op aarde bedreigd wordt.

Door de eeuwen heen schrikken mannen vrouwen af wanneer ze de bestaande machtsstructuren ter discussie stellen. Lees ‘De heks van Limbricht’ (2021) van Susan Smit naar het huiveringwekkend en waargebeurde verhaal van een vrouw die rond 1650 in de buurt van Sittard woonde. Zij trotseert de plaatselijke patriarchale heerschappij, zelfs als die haar wil breken. En om de wil van vrouwen te breken was eerder de ‘Malleus Maleficarum’ opgesteld, beter bekend als de ‘Heksenhamer’; een 15e-eeuws handboek voor de heksenjacht, met de meest effectieve foltermethoden om van hekserij beschuldigde vrouwen (lees: vrouwen die zich uitspreken en zich uitstekend zonder mannelijke beschermheer weten te redden) tot een bekentenis te dwingen en gedetailleerde richtlijnen voor de ondervraging van hen (lees: uithongeren en vrees aanjagen). De angst van mannen, vaak vermond als neerkijken op vrouwen, zit diep geworteld in ons culturele erfgoed. Kijk bijvoorbeeld vanaf het begin van het kolonialisme en je kunt de mannen identificeren, die ons met de huidige wereldproblemen hebben opgezadeld. Te beginnen met de paar honderd koopman-avonturiers, die de Oost- en West-Indische compagnieën creëerden. Het zijn de buitensporigheden waaruit ons kapitalisme en later ons kapitalistisch neoliberalisme groeide. Het is dus niet gewóón een mannenprobleem. Nee, het is een probleem van gewelddadige, hebzuchtige, machtige, plunderende, zichzelf verrijkende mannen. De huidige generatie mannelijke machthebbers zet dat onrecht tegen vrouwen en de wereld, zelfs tegen hun eigen kinderen en kleinkinderen, gewoon voort. Bij hen gaat het nog steeds over geld, hebzucht en ongelimiteerde, grenzeloze groei. Dat krijg je in een dominante mannencultuur.

De echte vaardigheid van leiderschap zit in de kracht van observeren

Het zijn altijd vrouwen geweest, die de strijd tegen onrecht leidden. Hier in Utrecht eren we Trijn van Leemput die op 2 mei 1577 een grote groep vrouwen zou hebben verzameld om op te trekken naar het kasteel Vredenburg, waar ze het signaal gaf om het kasteel te slopen. Vrouwen staan aan de zijlijn, buiten de club. Ze waren al 2 tot 4.000 jaar nooit aan de macht. Zij hadden geen privileges om te verliezen. Zij zijn gewend om in de marges te opereren, te denken en te handelen vanuit verdrukking. Al wat zij hadden was hun ondergeschiktheid. En wat kun je in hemelsnaam afnemen van iemand uit de marges?

In dit patriarchaat wordt alles weggenomen: ons bestaan, onze huizen, onze natuur. Het is bij mannen een blinde angst voor de realiteit, voor de waarheid, die hun reacties zo hevig maakt. Maar de echte vaardigheid van leiderschap zit in de kracht van observeren. Zie voortdurend het onrecht dat we voornemens zijn in de wereld te zetten, zie de pijn in de ogen van mensen. Ze hoeven met echte leiders niet te spreken, want hun lijden wordt door hun observatievermogen vanzelf gezien. Het gaat in werkelijk leiderschap om de vitale eigenschap van mededogen. Het vermogen van pijn horen en zien, en vooral van pijn voelen, mee te voelen. We moeten de wereld gaan zien zoals ze echt is. Daarvoor moeten we de ooglappen en blinde vlekken, die van generatie op generatie doorgegeven blindheid, eindelijk eens weghalen.

Bron: “Maar die natuur? Dat zijn wij!” uit de serie Klimaatdenkers: Ecofeministe Vandana Shiva door Naïm Derbali in DeGroeneAmsterdammer op 1 december 2021.

Valse beloftes, waarin niemand meer geloofd

De Klimaatconferentie van Glasgow 2021 (COP26) is voorbij, dus beheerst nu corona of een volgende hype ons nieuws. Ik kom er toch nog even op terug omdat klimaatverandering zich kennelijk niets aantrekt van waar wij onze aandacht op richten, maar mede mogelijk gemaakt wordt door ons doen en laten. En dan heb ik het niet over uw huis, lieve lezer, ik heb het alleen over wat de grote jongens en meisjes door de overheden in onze wereld mogelijk gemaakt wordt.

Vòòr de top hadden experts berekend dat we met de huidige doelstellingen naar een opwarming gaan van 2.7°C. Dat is veel te veel. Dat is een wereld die onbewoonbaar is voor miljoenen mensen. Als de mensheid over heel de wereld dan ook een referendum zou organiseren op basis van het principe ‘één mens, één stem’, zou dat zonder twijfel opleveren: “Doe al wat nodig is om de uitstoot van klimaatopwarmende emissies nu te stoppen!”. Nu het aan onze volksvertegenwoordigers was, kregen we in de charmante stad Glasgow een besluitvormingsproces dat uitliep op een kolossaal fiasco. De Griekse econoom Yanis Varoufakis ziet drie redenen waarom de laatste klimaatconferentie opnieuw een debacle is geworden: het gebrek aan internationale coördinatie, het kapitalisme en een wereldwijd probleem van free-riding (de onrechtmatige overconsumptie van basisgrondstoffen door de grote bedrijven). Ik volsta met deze opsomming, maar in het artikel, dat in de bronvermelding genoemd wordt, licht hij die punten volgens mij onweerlegbaar toe.

Het broodnodige front tussen China, de EU en de VS tegen verdere klimaatontsporing.

De Amerikaanse president Biden kwam in Glasgow aan op het moment dat zijn mensen in Washington zijn infrastructuurwet probeerden door het Congres te loodsen. Een wet, die niet meer is dan een staaltje corrupte politiek, die de gas- en olieindustrie blijft subsidiëren, deze vervuilers belastingvermindering oplevert, de wet zelf zelfs loskoppelt van elke ernstige investering in hernieuwbare energie en het nodige geld ophoest voor een waaier van koolstof uitstotende infrastructuur zoals nieuwe wegen, vliegvelden enzovoort. Het zo kapitaalkrachtige Duitsland heeft vlak voor COP26 nieuwe elektriciteitscentrales op basis van bruinkool besteld en kijkt reikhalzend uit naar de door de Russische president Putin beloofde, grote hoeveelheden aardgas, maar – en dat is het goede nieuws – de Nordstream2-gaspijplijn krijgt wel een groen jasje. De klimaatdoelstellingen van de Britse regering zijn, net als die in België en Nederland, ontoereikend en dreigen niet te worden gehaald. Het geld dat is toegezegd, is beduidend minder dan haar uitgaven voor oorlog en wapens.

Het falen van Europa is dubbel triest want als de EU in staat is om één ding te doen, dan is het wel de oprichting van een pan-Europese Unie voor Hernieuwbare Energie. Helaas, het kwam in Glasgow niet eens ter sprake. En alsof het nog niet erg genoeg is, dat de EU en de VS de groene transitie op hun eigen grondgebied verraden, wakkeren ze op dit moment ook nog een nieuwe oorlog tegen China aan. O, ja, het klopt vast en zeker dat China een grote vervuiler is. Maar los van de ongemakkelijke waarheid, dat China nu al met $ 3.400.000.000 in het huidige decennium meer investeert in de aanpak van de klimaatverandering dan de VS en de EU samen, willen deze Westerse landen toch liever hun pijlen op China richten. Om te overleven heeft de NAVO namelijk eerder dit jaar China en Rusland aangemerkt als ‘systemische vijanden’. Een keuze die weliswaar onverenigbaar is met het broodnodige vitale gemeenschappelijk front tussen China, de EU en de VS tegen verdere klimaatontsporing.

We stevenen af op klimaatopwarming van minimaal 2,5°C

In Glasgow ging het daarom niet over globale gelijkheid of mensenrechten, maar over eigen belang en winstmaximalisatie. Men probeert zo, bijvoorbeeld met leningen en voorwaarden daaraan, over de ruggen van de armste landen, die nu al de meeste schade onder klimaatveranderingen ondervinden, geld te slaan uit de klimaatproblematiek. Bovendien geven de grootste vervuilers ter wereld met $ 68.000.000.000 tot 15x meer uit om hun grenzen te bewapenen tegen toekomstige klimaatgerelateerde vluchtelingen, dan aan klimaatfinanciering voor deze armste landen. Deze Global Climate Wall (wereldwijde klimaatmuur) leidt nu al tot geweld aan de grenzen en trekt investeringen weg van de broodnodige klimaatmaatregels, die de oorzaken van de problemen aanpakken. De fossiele energiesector in Glasgow was tot ons aller schande zonder meer de grote winnaar.

Door de ongelijke verdeling van de anti-coronavaccins hebben heel wat mensen uit het Zuiden niet eens kunnen deelnemen. Het zijn precies die mensen, die in Glasgow een platform hadden moeten krijgen omdat zij de meeste gevolgen van de klimaatcrisis ondervinden. De onderhandelaars, die op COP26 aanwezig waren, zijn alleen maar technocraten en wereldleiders, die er alle belang bij hebben de huidige status quo te handhaven. Deze echte onderhandelingen worden buiten het zicht van het publiek gevoerd, weg van mensen die daar eigenlijk zouden moeten zitten. Er zijn geen activisten bij, geen actoren van het middenveld, geen jongeren, geen mensen van kleur, geen vrouwen. De onderhandelingen werden gevoerd door mensen, die de wereld niet representeren. Uiteraard zijn daar ook geen beslissingen uit voort gekomen die de mensen of zelfs maar de wereld beschermen.

We stevenen af op klimaatopwarming van minimaal 2,5°C. Een wereld met tegen 2050 1.200.000.000 vluchtelingen, met gigantische droogtes, met uitgestrekte gebieden, die voor mensen gewoon onbewoonbaar zijn geworden, met voedselschaarste, met waterschaarste, door de zeespiegelstijging ondergelopen eilanden en wat niet meer aan ellende.

Het klimaat en wereldvrede 100% als prioriteit

We moeten collectief gaan bekijken hoe we de toegang tot voedsel voor iedereen veilig kunnen stellen in een opwarmende wereld. Ten tweede: de steenkoolmijnen sluiten en ook de resterende voorraden van bruinkool, gas en olie in de grond laten. Als overheden tijdens een pandemie een lockdown kunnen doorvoeren om levens te redden, kunnen ze ook de fossiele industrie opdoeken om de mensheid in stand te houden. Ten derde: de invoering van een wereldwijde koolstofbelasting om de relatief lage prijs van alles wat nog koolstof uitstoot te verhogen. De opbrengst daarvan moet gaan naar de armere leden van onze menselijke soort. Het gaat niet alleen over emissies in de atmosfeer, maar veeleer over basale mensenrechten. Miljoenen mensen gaan (en zijn al) op de vlucht of sterven door de beslissingen, die in de vorige 25 COPs, en ook in Glasgow niet zijn genomen.

Elke dag zouden de wereldleiders het klimaat en wereldvrede 100% als prioriteit moeten zien. Want alles is met de leefomgeving van mensen verbonden. Als we het klimaatprobleem niet oplossen en zelfs niet serieus nemen heeft niets nog zin. Het feit dat dit tot de volgende COP verder geen prioriteit krijgt, zorgt ervoor dat die COPs elke keer opnieuw mislukken.

Bronnen: “‘Hoe premier De Croo op de klimaattop bezig was, dat was ronduit beschamend’; Marc Vandepitte interviewt Anuna De Wever” via DeWereldMorgen op 19 november 2021, “Drie redenen voor het debacle van de COP26” door Yanis Varoufakis in The Guardian op 10 november 2021 en vertaald door Marina Mommerency voor DeWereldMorgen op 22 november 2021 en hier te lezen, en “Jeremy Corbyn: ‘We moeten de macht terugnemen van zij die onze planeet vernietigen’” door Jeremy Corbyn, in Jacobin op 11 februari 2021; door LDP vertaald voor DeWereldMorgen op 26 november 2021.

Chomsky I Over op wie hij zijn hoop gevestigd heeft

In de ’60-er jaren waren weinigen zich ten volle bewust van het feit dat de Amerikaanse ‘eeuwige oorlogen’ reeds in 1783 begonnen zijn. Van 400 jaar afschuwelijke foltering van de Afro-Amerikanen was in de academische wereld nauwelijks iets bekend. Sindsdien worden voortdurend nog meer – en steeds ergere – feiten opgegraven. Dit geldt ook voor andere thema’s. Toewijding aan de waarheid en verantwoord activisme kan veel vensters openen en een omvangrijke oogst aan waardevolle historische perspectieven opleveren. De wereld is sinds de Amerikaanse oorlog tegen Vietnam in feite drastisch veranderd.

Ik vermoed dat u het wel met me eens zult zijn wanneer ik stel dat we vandaag voor grotere uitdagingen staan dan ooit tevoren. Bovendien leven we nu in een ‘kleinere wereld’; enkele van onze uitdagingen zijn mondiaal van aard èn omvang. Wat zou in deze context van een geglobaliseerde wereld de rol van intellectuelen en van sociale organisaties moeten zijn voor een ‘mensheid met een gemeenschappelijke toekomst’?

Vandaag wordt onder regie van de rijken, die geconcentreerd in rijke landen leven, van degenen die als de machtigen aan de touwtjes trekken, de hele georganiseerde gemeenschap onder de mokerslagen van ecologische vernietiging met ‘uitsterving’ bedreigden. Dit staat nog los van de niet minder onheilspellende en toenemende dreiging van een nucleaire holocaust, die op het moment dat u dit leest nog wordt aangewakkerd. We leven in een periode waarin crisissen zonder weerga in de menselijke geschiedenis samenvloeien. Voor elk van deze crisissen zijn haalbare oplossingen bekend, maar de tijd dringt om de status quo te doorbreken. Het is niet nodig woorden te verspillen over wie daar voor verantwoordelijk zijn.

Wie neemt de historische taak op zich om deze crisissen aan te pakken? Wie verwezenlijkte de Globale Klimaatstaking op 24 september dit jaar, een wanhopige poging om de treuzelende wereldleiders wakker te schudden, evenals de burgers die door verraad van hun elites in slaap waren gesust? We kennen het antwoord: het zijn de jongeren, de erfgenamen van onze dwaasheid.

Deze wijze woorden, dat wil zeggen dat ik ze graag bedacht had, kwamen onlangs uit de mond van Noam Chomsky. Via de bronvermelding is het interview met veel meer voorbeelden en details integraal te lezen.

Dit is deel 1 van 4 delen; de delen 2, 3 en 4 zijn eerder gepubliceerd.

Bron: “Noam Chomsky: ‘Het is een kwestie van leven of dood’ — Intellectuelen mogen niet langer de status quo verdedigen” op 7 oktober jl. door C.J Polychroniou in TruthOut via Roos De Witte van de vertaaldesk van DeWereldMorgen op 14 november 2021. Klik hier om het hele interview te lezen.

Chomsky II Over de (verzaakte) rol van intellectuelen

De overgrote meerderheid van intellectuelen – met andere woorden, de denkers die goed thuis zijn in een brede waaier van thema’s – is in de geschiedenis altijd een trouwe dienaar van de status quo geweest. Het is nu zelfs zo dat het aantal kritische, tegendraadse intellectuelen gedurende de laatste decennia afgenomen is, terwijl het openbare forum groter en luidruchtiger is geworden door de ingrijpende uitbreiding van het internet en de sociale media. Slechts een kleine minderheid van autonome denkers, criticasters en andere dissidenten wordt steevast jaren later geëerd en geroemd. Echter, op het moment dat ze het verschil probeerden maken werden ze doodgezwegen, gemarginaliseerd, genegeerd, gevangen genomen, verbannen of erger.

De machtigen der aarde zijn degenen die de waarheid al te goed kennen. Zij weten echt wel wat ze doen. Dat doen ze niet persé omdat zij slechte mensen zouden zijn, maar omdat zij een bepaalde taak vervullen binnen de bestaande instellingen. Als zij hun taak op zouden geven, zal iemand anders die overnemen zolang de instelling blijft bestaan. Het heeft met andere woorden geen enkele zin CEO’s van de sector van de fossiele brandstoffen te onderrichten over het feit dat hun activiteiten de wereldbevolking schade berokkenen en het klimaat en ons leefmilieu vernietigen. Dat weten zij allang. En zij beseffen ook dat zij onmiddellijk ontslagen zullen worden, zodra zij zich zorgen zouden gaan maken over de sociale impact van hun daden en wanneer ze afstand zouden nemen van hun onvoorwaardelijke toewijding aan het behalen van hun targets en/of winstcreatie. Zouden zij dat toch doen, dan zouden anderen hen snel vervangen om de vereiste taken beter uit te voeren. Desondanks zijn er toch een aantal keuzes mogelijk, maar die zijn beperkt.

Het zou voor mensen met een visie veel zinvoller zijn de waarheid te vertellen, niet tegen de machthebbers, maar tegen hun slachtoffers. Als je de ware gang van zaken vertelt aan de machtelozen, is het mogelijk dat een aantal van hen daar profijt van heeft. Immers, de waarheid kan mensen helpen om op een meer realistische wijze de problemen in hun leven aan te pakken. Zo kunnen zij de onwettige opdrachten en structuren van autoriteiten en instellingen, waar wanpraktijken begaan worden, uitdagen en de impact van rechtvaardigheid en vrijheid uitbreiden. Er is geen andere weg om dit te bereiken. Daarbij, in het verleden is dit op deze manier wel eens gelukt.

Helaas moet daar een kantekening bij: de taak van een verantwoordelijk mens is niet om wat hij/zij als de waarheid beschouwt aan anderen te vertellen; noch aan machtelozen, noch aan machthebbers. Hij of zij zou er beter aan doen mèt de machtelozen te overleggen en zo proberen hen inzicht te geven in wat de waarheid is. Het zou dan pas echt om een collectieve onderneming gaan. Dat zoiets gebeuren zou, is nochtans buitengewoon uitzonderlijk in de geschiedenis van de mensheid.

Kies om het even welke maatschappij en je zult zien dat er een gering erudiet gezelschap van kritische dissidenten in voorkomt. Gewoonlijk worden die onderworpen aan een of andere vorm van bestraffing. [Dat ik een verhaal als dit vooralsnog straffeloos de wereld in kan sturen, is dus in de wereldgeschiedenis van de mensheid een unicum, maar zouden mijn blogs invloedrijk zijn dan zou men mij geheid pootje haken; GjH] Dit gaat terug in de geschiedenis zover je wilt; tot in het Griekse Rijk: wie was de man die de gifbeker moest drinken? Het was degene die de jeugd van Athene zou ‘corrumperen’ door kritische vragen te stellen. En kijk wat de Bijbel schrijft over ongeveer dezelfde periode. De Bijbel is ontstaan uit een orale geschiedenis, maar op basis van wat er achteraf van gereconstrueerd werd, zien we dat er ook in Bijbelse tijden al mensen waren die de koning en zijn misdaden veroordeelden, die om genade riepen voor vrouwen en wezen. En dat waren toentertijd gezagsondermijnende daden. Deze mensen werden daarom in de gevangenis gesmeten, uitgescholden of verbannen naar de woestijn en worden nu met terugwerkende kracht gerehabiliteerd.

Wanneer je de geschiedenis doorloopt, ontwaar je een stelselmatig repeterend gedragspatroon: vrijwel alle intellectuelen proberen de status quo te handhaven en slechts enkelen bekritiseren het doen en laten van de machtigen. Het basisprincipe daarvan is overigens in onze tijd helder samengevat door McGeorge Bundy, een bewonderde academicus, een leidende liberale intellectueel, ooit decaan van Harvard, adviseur nationale veiligheid van de presidenten John Kennedy (1961-1963) en Lyndon Johnson (1963 – 1969) en daarna directeur van de Ford Foundation. In 1968, toen het protest tegen de oorlog in Vietnam op zijn hoogtepunt was, publiceerde deze Bundy een artikel waarin hij het protest tegen de oorlog besprak:

Veel van dit protest is legitiem, gaf hij toe: retrospectief gezien waren er immers wel wat ‘fouten’ begaan in de aanpak van deze ‘complexe inspanning’. Maar er is ook een marginaal groepje mensen, dat volgens hem pure minachting verdient: degenen die ‘onze’ motieven in twijfel trekken. Deze mensen analyseren de politieke leiding van de Verenigde Staten van Amerika op basis van dezelfde normen, die de Amerikanen gebruiken tegen alle ‘anderen’. Daarom horen deze mensen, vond Bundy, uitgesloten te worden van het gezelschap der wel opgevoeden.

Deze analyse van Bundy werd feitelijk de norm voor latere liberale intellectuelen. Hun publicaties maakten een onderscheid tussen wat zij de ‘politiek en technocratische gedreven intellectuelen’ noemden en wat zij als de ‘door waarden gedreven intellectuelen’ zagen. De eersten zijn de goede jongens en meisjes, die adviseren en het beleid vorm geven en die terecht voor hun constructieve bijdragen geëerd worden. Het zijn de Henry Kissingers van het soort dat loyaal de orders van hun half dronken baas doorgeeft voor een campagne van massale bombardementen in Cambodja: “Zet alles in wat vliegt tegen alles wat beweegt”, een openlijke oproep tot genocide zoals zelden geëvenaard. De tweede groep intellectuelen bestaat daarentegen uit ‘wildemannen’, zoals Bundy hen noemt, mensen die ‘bazelen’ over morele waarden, internationale wetten, rechtvaardigheid en andere sentimentele onzin.

Grondwet, grondwet, grondwet, grondwet. U beroept zich aldoor op de grondwet. Zegt u mij eens eerlijk, bent u communist?

Het politieke activisme van de jaren ’60 en daarna is in de VS inmiddels substantieel veranderd, doordat dit activisme zijn vleugels uitsloeg. Daaronder bevonden zich Bundy’s ‘wildemannen’ met hun op waarden gebaseerde ontwrichtende opvattingen;  ontwrichtend voor de status quo. De impact daarvan heeft in grote mate het historische perspectief uitgebreid van waaruit gebeurtenissen in de wereld vandaag worden bekeken. Niemand zou vandaag nog een belangrijke diplomatieke geschiedenis van de VS schrijven waarin hij/zij zou vertellen hoe, na het afwerpen van het Britse koloniale juk, de eerste kolonisten in de woorden van Thomas Bailey “zich toelegden op hun taak van het vellen van bomen en Indianen en van het herschikken van hun natuurlijke grenzen”; dit alles natuurlijk vanuit ‘zelfverdediging’.

Al deze wijze woorden, dat wil zeggen dat ze mijn kijk op het wereldgebeuren onderstrepen, kwamen onlangs uit de mond van Noam Chomsky. Via de bronvermelding is het interview met veel meer voorbeelden en details integraal te lezen.

Dit is deel 2 van 4 delen; de delen 3 en 4 had ik eerder al gepubliceerd en deel 1 publiceer ik binnenkort.

Bron: “Noam Chomsky: ‘Het is een kwestie van leven of dood’ — Intellectuelen mogen niet langer de status quo verdedigen” op 7 oktober jl. door C.J Polychroniou in TruthOut via Roos De Witte van de vertaaldesk van DeWereldMorgen op 14 november 2021 en het ” komt uit “Gewetensbezwaren” op de elpee Zand in je badpak door Don Quishocking in 1974. Klik hier om het artikel te lezen.

Chomsky III Over de crisis en waar het mis ging

We moeten altijd rekening houden met de realiteit. Ik ben voor een beweging naar een meer rechtvaardige en vrijere samenleving, waarin geproduceerd wordt om de noden van de bevolking te lenigen in plaats van om winst te maken, een samenleving waarin werkende mensen hun eigen leven kunnen bepalen in plaats van zich heel hun wakkere leven te moeten onderwerpen aan hun bazen. Echter, de tijd, die we voor een dergelijke omwenteling nodig hebben, is gewoon te lang om het hoofd te kunnen bieden aan de huidige klimaatcrisis. Bijgevolg moeten we die crisis oplossen bìnnen het kader van de bestaande instellingen. Ook daar zijn verbeteringen mogelijk.

Er wordt zowat overal gedebatteerd over methodes om koolstofdioxide uit de atmosfeer te verwijderen, maar dat zou enorme hoeveelheden biomassa vergen, die verbouwd moeten worden op uitgestrekte oppervlakten. Daardoor zouden ze voornamelijk in landen met lage inkomens en weinig uitstoot een bedreiging vormen voor bestaande ecosystemen en voor hun voedselproductie. Volgens een groep academici, waaronder ethici, is een van de ‘kernprincipes’ van klimaatrechtvaardigheid dat ‘de dringende basisbehoeften van arme mensen en arme landen moeten worden beschermd tegen de gevolgen van klimaatverandering, en ook tegen de maatregelen ter beperking van opwarming van de aarde’. Dat zou voor weldenkende mensen direct een einde maken aan plannen om nu CO2 uit te stoten, en later af te vangen en op te slaan.

Er zijn ook andere voorbeelden van wat ik ‘het imperialisme van de anti-klimaatopwarming’ zou noemen. Bio-energie en koolstofabsorptie zijn volslagen immoreel, maar het staat steeds weer ter discussie, net als atoomenergie. Waar belandt het afval daarvan? Niet in ùw achtertuin, lieve lezer, maar in landen als Somalië, die daar geen verweer tegen hebben. De Europese Unie bijvoorbeeld dumpt al haar atoomafval en andere vervuiling voor de kust van Somalië, wat de lokale industrieën en visgronden daar grote schade toebrengt. Walgelijk!

Hadden we 10 jaar eerder ingegrepen, dan zou het nu veel minder inspanning vergen. Had de VS niet als enig land geweigerd zich te voegen naar het Kyoto Protocol van 1997, dan zou het nu allemaal een stuk makkelijker geweest zijn. Hoe meer we de problemen voor ons uit schuiven, hoe meer we onze kinderen en kleinkinderen verraden. Dit zijn fundamentele keuzes waar we al een lange tijd voor staan. Ik heb niet veel jaren meer tegoed, maar anderen misschien nog wel. De mogelijkheid van een duurzame en rechtvaardige toekomst is haalbaar en we kunnen nog heel wat doen om zo’n vooruitzicht te verwezenlijken voor het te laat is. Er is best veel mogelijk.

We hoeven niet te leven in een politiek systeem waarin de belastingregels zo werden veranderd dat miljonairs minder betalen dan werkende mensen. We hoeven niet te leven in een soort staatskapitalisme waarin de 90% laagbetaalde kostwinners ongeveer $ 50.000.000.000 werd ontfutseld ten voordele van nog niet 1% rijkste mensen.

De blokkades tegen verandering van koers worden momenteel opgeworpen door de banken, de fossiele brandstofindustrie en andere grootbedrijven. Die zijn stuk voor stuk gericht op winstmaximilisatie. Ze trekken zich verder nergens iets van aan. Dat was trouwens de slogan waarmee de neoliberale periode ooit werd aangekondigd. De Amerikaanse econoom en goeroe van een beperkte overheid en het vrijemarktkapitalisme Milton Friedman (1912 – 2006) formuleerde het zo: “Ondernemingen hoeven geen verantwoording af te leggen aan de bevolking of aan de arbeidskrachten, maximale winst voor enkelen moet hun enige bekommernis zijn”.

Economen hebben op basis van neoklassieke theorieën in het begin van de jaren ’80 een grote revolutie veroorzaakt in de mondiale economie. De democratische President Carter (1977-1981) is er mee begonnen, de republikein Ronald  Reagan (1981 – 1989) en conservatief Margaret Thatcher (1979 – 1990) hebben dat proces versneld. De laatste zei dat er niet zoiets bestaat als ‘een maatschappij’; er zouden alleen geatomiseerde individuen zijn, die er op een of andere manier in slagen zich op de markt staande te houden. Je moet daar natuurlijk een kanttekening bij maken: ze vergat te vermelden dat er ‘heel wat maatschappij’ is voor de machtigen en rijken.

Doordat de VS veel meer macht heeft dan welk ander land ook, heeft hun neoliberale aanval op huishoudens, vernietigende gevolgen gehad. Je hoeft geen genie te zijn om tot die conclusie te komen. Hun motto was: ‘De overheid is het probleem’. [Dat motto was wat de republikein Richard Nixon tussen 1969 – 1974 al regelmatig de wereld in slingerde; GjH] Dit was een maatgevend experiment in de economische theorievorming met desastreuze gevolgen voor de afbraak van internationale samenwerking en solidariteit en zelfs voor de aarde als leefomgeving van mensen.

Al deze wijze woorden, dat wil zeggen dat het een verwoording van mijn zorgen is, kwamen onlangs uit de mond van Noam Chomsky. Alleen het expliciet benoemen van atoomenergie in de derde alinea en het laatste deel van de laatste zin voegde ik ter verduidelijking toe. Deze nog steeds niet uitgediende 92-jarige professor heeft talrijke succesvolle politieke werken op zijn naam staan, die vertaald zijn in meerdere talen. Met zijn kritiek op de machthebbers en zijn verdediging van de gewone mensen heeft hij hele generaties activisten en organisatoren geïnspireerd en van steekhoudende argumenten voorzien. Dat de normen, die je andere landen oplegt, dezelfde moeten zijn als die waar jij je als land aan houdt, is de rode lijn in zijn veelomvattend werk. Zijn recentste boeken zijn “Climate Crisis and the Global Green New Deal: The Political Economy of Saving the Planet” (2020) met Robert Pollin en C.J. Polychroniou en “Consequences of Capitalism: Manufacturing Discontent and Resistance” (2021) in samenwerking met Marv Waterstone.

Dit is deel 3 van 4 delen; deel 4 had ik eerder al gepubliceerd en deel 2 publiceer ik binnenkort.

Bron: “Chomsky: ‘We staan voor de keuze: een leefbare toekomst voor ons of totale vernietiging door de grote bedrijven’” door Stan Cox via de vertaaldesk van DeWereldMorgen op 3 november 2021. Klik hier om het te lezen.

Chomsky IV Over olie en militarisme

Op dit ogenblik zetten de regeringen van de wereld, waaronder vooral die van de Verenigde Staten van Amerika, in het belang van de korte termijnwinsten voor de allerrijksten de olieproducenten onder druk om hun productie te verhogen, terwijl ze in het IPCC-rapport van augustus dit jaar het veruit ernstigste advies ooit kregen, te weten dat een catastrofe opdoemt tenzij we direct beginnen met een jaarlijkse vermindering van het gebruik van fossiele brandstoffen en ze geleidelijk moeten afschaffen tegen het midden van deze eeuw.

De tijdschriften van de petroleumindustrie zijn daarentegen euforisch over de ontdekking van nieuwe olievelden, die nog ontgonnen kunnen worden als de vraag naar olie stijgt. De media van de zakenwereld debatteert wie het best geoutilleerd is om de productie te verhogen: de fracking-industrie in de OPEC of die in de VS.

Wij mogen ondertussen de duistere wolk niet uit het oog verliezen die menselijke intelligentsia 75 jaar geleden over de wereld heeft getrokken en die de laatste jaren almaar donkerder wordt. Het regime van wederzijdse wapencontrole, dat moeizaam was uitgewerkt gedurende vele tientallen jaren, werd systematisch ontmanteld door de twee laatste Republikeinse regeringen in de VS, eerst die van George W Bush (2001-2009) met het opzeggen van het Anti-Ballistic Missile Treaty en daarna die van Donald Trump (2017-2021), die zijn sloophamer met zichtbaar plezier rondzwaaide. En momenteel steunt Joe Biden het jaarlijks bespottelijk bombastische militaire budget [Ook in 2020 bleef de VS de wereld leiden op het gebied van militaire uitgaven, goed voor 39% van het wereldwijde totaal; meer dan het dubbele van het totaal van de landen, die door Amerikaanse beleidsmakers worden gezien als de belangrijkste militaire concurrenten China en Rusland; GjH, klik hier voor meer details] om de huidige wedren naar de ontwikkeling van nog meer gevaarlijke wapens voort te zetten en om hoogst provocatieve daden te stellen waar diplomatie en onderhandelingen ook zeer goed mogelijk zouden zijn.

Een belangrijk strijdpunt vandaag is de ‘vrijheid van de scheepvaart’ in de Zuid-Chinese Zee. Nauwkeuriger geformuleerd gaat dit conflict over de militaire spionage-operaties van de VS in de Chinese Exclusieve Economische Zone (EEZ) vanaf de Chinese kustlijn. De VS stelt dat hun operaties toelaatbaar zijn in alle EEZ’s. China daarentegen stelt dat dit niet zo is. India is het alvast met de interpretatie van China eens en protesteerde onlangs stellig tegen de Amerikaanse militaire operaties in haar EEZ. Die EEZ’s werden opgericht door de UNCLOS-Wet van de Zee van 1982. De VS is de enige zeemacht die dit internationale verdrag nooit heeft aanvaard, maar beweert nu wel ditzelfde verdrag na te leven. De relevante tekst in dit verdrag over militaire operaties is niet echt duidelijk. Dit is dus typisch een onderwerp waar diplomatie aan de orde is, geen overdreven provocatieve daden in een regio waar de spanning sowieso al hoog oploopt. De VS riskeert willens en wetens een onbegrensde escalatie.

Dit zou allemaal deel uitmaken van de zogezegde ‘inspanningen’ van de VS om ‘China in toom te houden’. Beter geformuleerd, om te stellen dat ‘de opstanding van 20% van de mensheid uit extreme armoede naar iets wat een beetje begint te lijken op een moderne staat’ onwettig is. Scherper: dat China gewoon door te bestaan een bedreiging voor de VS is. Daarmee wordt niet letterlijk bedoeld dat China een bedreiging voor de VS zou zijn (iets wat China trouwens nooit waar gemaakt noch verwoord heeft). Het is eerder zo dat China’s bestaan een bedreiging vormt voor de wereldwijde superioriteit van de VS. Dit is ook de zeer realistische evaluatie van Paul Keating, die eerder de Australische eerste minister was, in zijn reactie op het recente AUKUS-verdrag. Dit verdrag voorziet de aankoop door Australië van 8 technologisch geavanceerde atoomduikboten, die zullen worden ingezet onder het commandosysteem van de zeemacht van de VS, als antwoord op deze ‘bedreiging door China’. Met het AUKUS-verdrag moet zo krachtig mogelijk bewezen worden dat de VS wil heersen over de wereld, ook als dat vereist de oorlogsdreiging te doen escaleren, zelfs met een mogelijkerwijze terminale atoomoorlog als gevolg.

En dit alles speelt zich af in een hoogst instabiele regio. Ondertussen wordt van ‘slappe’ maatregelen als diplomatie geen gebruik gemaakt. [De Amerikaanse president Joe Biden en zijn ambtgenoot Xi Jinping van China hebben onlangs een paar uur met elkaar gesproken via een videoverbinding. In hoeverre dit een propaganda-ontmoeting voor Biden was, of werkelijke diplomatie is onduidelijk. De VS met hierboven genoemde militaire inzet, steevaste onderdrukking van zwarte mensen en onberechte gevangenen in Guantanamo Bay framed de ontmoeting alsof Biden aan Jinping – al heeft hij kilo’s boter op zijn hoofd – duidelijk maakte zich beter te moeten inzetten voor het voorkomen van de klimaatcatastrophe en voor het nakomen van mensenrechten; GjH]

Zoals de VS ook in Afghanistan hun spieren wilden tonen, een overwinning behalen om iedereen in de rest van de wereld de stuipen op het lijf jagen. Zij trok en trekt zich niets aan van het lijden van de Afghanen of van hoeveel mensen hierdoor de dood in gejaagd worden.

Al deze wijze woorden, dat wil zeggen dat het een verwoording van mijn zorgen is, kwamen onlangs uit de mond van Noam Chomsky. Via de bronvermelding is het interview met veel meer voorbeelden en details integraal te lezen.

Dit is deel 4 van 4 delen; deel 3 publiceer ik binnenkort.

Bron: “Noam Chomsky: ‘Het is een kwestie van leven of dood’ — Intellectuelen mogen niet langer de status quo verdedigen” op 7 oktober jl. door C.J Polychroniou in TruthOut via Roos De Witte van de vertaaldesk van DeWereldMorgen op 14 november 2021. Klik hier om het te lezen.