Ervaringen van de mensheid met macht weggeven

Door een toeval, een soort van toeval, ben ik de dvd-serie “I Clavdivs” aan het kijken. De serie gaat erover hoe een fysiek zwakke, mank lopende Romeinse man, die last heeft van gestotter en spasmes, die zijn motoriek maar niet onder controle krijgt, kortom die alles is wat men zich niet van een Romeins staatshoofd voorstelt, toch de 4de keizer van het oude Rome werd en tot zijn dood het Romeinse Rijk regeerde van 41 tot 54; het is een historische miniserie over Tiberivs Clavdivs Caesar Avgvstvs (geboren: 10 v.Chr. als Tiberivs Clavdivs Drvsvs).

Nu zit het ’m erin dat hij de 4de erfopvolgende keizer was; niet democratisch gekozen, maar benoemd.

Korte strekking: macht corrumpeert.

Macht leidt tot corruptie, verderf, verleiding en/of verwoesting. Macht brengt mensen ertoe normen voor eerlijkheid en fatsoen te vervangen door onfatsoenlijke… Dat blijkt toentertijd de omgeving van Clavdivs’ oudoom, keizer Augustus, voluit Gaivs Jvlivs Caesar, de 1ste Romeinse keizer, die in veel kerstverhalen aangehaald wordt, al gezien te hebben.

Zojuist luisterde ik naar het onderzoeksjournalistieke radioprogramma Argos. Dat ging over het duurzaamheidsgehalte van de multinationals Heineken, Shell en Unilever. Korte strekking: macht corrumpeert.

Maar hoe moet het dan wel? Op die vraag gaf mij, alweer een maand geleden, Ferdi De Ville (°1985) antwoord. Hij behaalde een licentiaatdiploma in 2007 en een doctorstitel in 2011. Nu is hij prof.dr. Politieke Wetenschappen aan de Universiteit Gent. Zijn proefschrift handelde over de relatie tussen het internationale handelsregime en sociale, milieu- en consumentenbescherming in de Europese Unie.

Hij stelde in het Academiegebouw aan het Utrechtse Domplein dat handel en handelsakkoorden geen doel op zich moeten zijn. Laat die zin eens tot u doordringen totdat er een aha-glimlach op uw gezicht verschijnt:

Handel en handelsakkoorden moeten geen doel op zich zijn.

Inderdaad, de grootste zorgen onder jongeren zijn klimaat, oorlogen/conflicten en de toenemende ongelijkheid. We willen leven en genieten, maar handel en handelsakkoorden moeten geen doel op zich zijn. Ongelijkheid neemt over het geheel genomen toe. Binnen bedrijven wordt een ongelijkheidsfactor van 7.000 genoemd, terwijl – volgens mij – 60 het maximum zou moeten zijn voor een coöperatief samenleven. Aan voorwaarden van wenselijkheid van diensten of producten wordt vaak niet voldaan. Belasting innen van grootbedrijven wordt steeds moeilijker. Door hun immense macht gijzelen grote bedrijven onze volksvertegenwoordigers; onze politici. Het beste Nederlandse voorbeeld daarvan vind ik het afschaffen van dividendbelasting voor buitenlandse investeerders à € 1.400.000.000 per jaar door onze regering. Het stond in geen enkel verkiezingsprogramma. Het door de maatregel ontstane begrotingstekort gaat volgens het ministerie van Financiën opgehoest worden door ons als loonbelastingbetalers en zal voor de meest kwetsbare mensen voelbaar worden door afname van dienstverlening. Echter, vandaag verdedigde onze premier deze maatregel – ingegeven door de multinationals Shell en Unilever – nog steeds op zijn partijcongres als ‘volgens hem wel van belang voor het vestigingsklimaat in Nederland’, hetgeen ons ministerie van Financiën bestrijdt. Macht corrumpeert en daarbij maakt het kennelijk niets meer uit welke politieke partijen ons met de VVD regeren, omdat het grootbedrijfsleven de orders uitdeelt. Bovendien wordt het – zorgelijk en tegelijk lekker – merkbaar snel warmer.

En dat allemaal in een tijdgewricht dat bekend veronderstelt mag worden dat bij handel en vrijhandel:
1. verliezers zouden moeten worden gecompenseerd om maatschappelijke onrust te voorkomen,
2. negatieve externaliteiten aangepakt zouden moeten worden; dus dat we voorkomen dat een bedrijf, wat het hier vanwege arbeidsomstandigheden, mensenrechten, milieu, salariëring of om welke reden nog meer niet mag, ergens anders op aarde uitvoert waar handhavers corrupt zijn, wetgeving op die punten minder gehandhaafd wordt of domweg minder stringent is en
3. zolang machtsconcentratie wordt tegengegaan zodat bedrijven geen monopolies verwerven.

Kom er maar eens om in een land waar haast elke dienst uitgedrukt wordt in kostenbesparing en winstvergroting (in plaats van kwaliteit van leven) en waarin haast iedereen tegen beter weten in nog steeds geloofd dat vergroting van het bruto binnenlands product iedereen ten goed komt.

Bronnen: de BBC-productie “I Clavdivs” (1976) door Jack Pulman, uitgegeven door London films, Radio-uitzending Argos “Duurzame multinationals” op NPO Radio 1 en “Premier Rutte: mijn optreden rond dividendbelasting was gestuntel” via NOS; beide op 26 mei 2018 en de lezing “Handelsverdragen” van prof.dr. De Ville in het kader van Studium Generale Universiteit Utrecht op 25 april 2018.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s