Categorie: media

De NAVO maakt Europa instabiliel

On door Gerardusinmedia, militarisme, politiekEen reactie plaatsen

Nog voor de aanval van Rusland op Oekraïens grondgebied, vandaag precies een maand geleden, was het mij duidelijk dat Het Kremlin koste wat kost gaat voorkomen dat Oekraïene lid wordt van de NAVO. Ik zie dat dan ook als enige uitkomst van deze afschuwelijke oorlog. Wellicht zal Rusland besluiten om haar doel te bereiken door atoomwapens in te zetten; Oekraïne mag van Rusland onder geen beding geen lid worden van de NAVO.

Het machtsevenwicht in Europa is door de uitbreiding van de NAVO sinds 1989 al enorm verstoord. In de zienswijze van de machthebbers in Rusland staat het niet voorkomen dat Oekraïne lid van de NAVO wordt, gelijk met het einde van de Russische autonomie op haar grondgebied; met leven onder dreiging van de NAVO, ofwel van de Verenigde Staten van Amerika.

Inmiddels zijn Rusland de afgelopen maand zoveel sancties opgelegd, dat het niet bang hoeft te zijn resterende goodwil te verliezen. Voor de toekomst zal het nieuwe wegen moeten vinden en ook dat zal voor Het Kremlin geen verrassing zijn, gezien de recente geschiedenis. Sinds 1989 is door de NAVO geen enkel voorstel tot normalisatie van de betrekkingen serieus genomen.

Ik geloof er niets van dat de reacties van buiten Oekraïne iets van inkeer bij Het Kremlin te weeg gebracht hebben; eerder zullen ze gezien worden als een bevestiging dat met het Westen niet te praten valt. Immers, op de keper beschouwd staat heel de NAVO onder gezag van één land: de VS, dat nagenoeg overal in de wereld zijn scepter zwaait. Dat weten ze ook in Rusland. De horigheid aan de NAVO en onderdanigheid aan de VS blijkt zelfs stand te houden onder het presidentschap van een man als Donald Trump. Alle NAVO-landen bleven onder Trump keurig in de pas lopen, intensiveerden de nieuwe Koude Oorlog en verhoogden hun afdrachten aan de NAVO. Bovendien bepaalt Washington hoe alle nieuws in het Westen geframed wordt.

Atoom- en oorlogsdreiging vanuit Oekraïne is onacceptabel voor de Russische beer. Dat gold ook al de eerdere uitbreidingen naar het oosten van de NAVO, maar na de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991, voluit de Unie van Socialistische Sovjetrepublieken (USSR), was het onmogelijk daar een stokje voor te steken. Nu resten alleen Bellarus en Oekraïne nog en dat zijn voor Het Kremlin twee bruggen te ver.

Aan de eenzijdige haatdragende berichtgeving over deze oorlog af te lezen, blijkt dat Het Kremlin géén inschattingsfout gemaakt heeft. De framing van alles rondom deze oorlog is geheel in handen van de VS. En hierbij doel ik in het bijzonder op de voorstellen, die vanuit Het Kremlin gedaan zijn, om deze aanval niet te beginnen. Bindende afspraken voor een gegarandeerde veiligheid werden geframed als de wens het Oud-Russische Rijk te herstellen.

De inmiddels waargemaakte dreigingen als reacties vanuit het Westen op de Russische inval kan ik onmogelijk interpreteren als gericht op het herstel van vrede, maar als gericht op vernietiging van Rusland en de verkoop van het bedenkelijke schaliegas uit de VS.

We zouden ons sowieso moeten afvragen welk belang de VS dient met haar bemoeienis met deze bij uitstek Europese kwestie, maar we laten dat collectief na. Alle interventies van de VS in autonome staten worden in het Westen sinds 1945 goedgepraat of verzwegen. Dat  op de NAVO-top in juni jl. China en Rusland tot vijand zijn uitgeroepen (systemische vijanden), weet nagenoeg niemand. En wat deze landen doen wordt sindsdien daarentegen onder een vergrootglas gelegd. Waarom krijgen we maar een klein stukje van het verhaal over de Russische bezetting van De Krim te horen? In de media is volgens mij terecht aandacht voor het politieke proces tegen Aleksej Navalny, maar mij bevreemdt het dat er geen woord gesproken wordt over Julian Assange, wiens misdrijf eruit bestaat eraan meegewerkt te hebben dat aan het licht kwam dat de VS in Irak oorlogsmisdaden beging. Er is terechte uitgebreide aandacht voor het lot van Oeigoeren, maar het structurele geweld tegen gevangenen in Guantanamo Bay, hispanics, latino’s en zwarten onder verantwoordelijkheid van de VS wordt hooguit als schoonheidsfoutjes in een betrouwbaar en democratisch land aangestipt. En dan hebben we het nog niet gehad over de omgang van de VS met haar oorspronkelijke bewoners. En we weigeren collectief de ingrepen van de VS in andere autonome landen af te keuren met dezelfde stelligheid van de terechte afkeuring van de Russische inval in Oekraïne.

Ik verafschuw het Russische oorlogsgeweld, maar ik ben niet bereid om met twee maten te meten.

Voor wie zich buiten oorlogspropaganda om wil verdiepen in een in mijn ogen eerlijker achtergrondverhaal bij de huidige gebeurtenissen in Oekraïne beveel ik dit vijf kwartier durende “Salongesprek” aan: ‘Oorlogsdreiging Oekraïne – Rusland met Lode Vanoost en Ludo De Brabander op 3 februari 2022’. Of dit artikel “Noam Chomsky: ‘Dit kon tot op de dag van de invasie voorkomen worden’” (8 maart in het Engels) 12 maart 2022 in het Nederlands.

Oorlogspropaganda of genuanceerde nieuwsverstrekking

On door Gerardusinmedia, militarisme, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Als kind werd mij op de Lagere School niets over geopolitiek uitgelegd. Daarom verwonderde ik me erover dat in 1949 de NAVO werd opgericht mèt Duitsland. Dat november 1943 Franklin Roosevelt, Jozef Stalin en Winston Churchill in Teheran afspraken gemaakt hadden hoe de invloedsferen in Europa nà de Tweede Wereldoorlog te verdelen, kon ik niet bedenken. Dat de Russische geallieerden direct na de Tweede Wereldoorlog onze vijand waren, snapte ik evenmin. Kennelijk woonde ik in de invloedsfeer van de Verenigde Staten van Amerika en dat zou de rest van mijn leven mijn denken en mijn levensloop bepalen. Dát begon ik te begrijpen. Dat het Warschaupact zes jaar na de NAVO opgericht werd, viel me op. Net zo goed als dat het na ‘de val van de muur’ in 1991 werd ontbonden, terwijl de NAVO zich uitbreidde tot ver naar het oosten, en in mijn ogen een instrument van de VS bleef en blijft.

Ik was en ben voor een onafhankelijke politieke koers. Hier kan ik dat rustig zeggen; in Rusland zou ik Aleksej Navalny mogen vergezellen, in de VS zou ik nog meer in de gaten gehouden worden. En zodra ik invloed kreeg, zou ik het lot van Julian Assange te delen krijgen.

En nu is Rusland met een enorme legermacht Oekraïne binnen gevallen. En hoewel “in elke oorlog iedereen die voorzichtig is, die naar de argumenten van beide partijen luistert alvorens een standpunt te vormen, of die officiële informatie in twijfel trekt, onmiddellijk wordt beschouwd als medeplichtig aan de vijand”, aldus de Belgische historica Anne Morelli, blijf ik die onafhankelijke meningsvorming nastreven. Ook nu blijft het immers zaak om het juiste te doen. Daarbij helpt het niet Vladimir Poetin te demoniseren, maar juist zoveel als mogelijk in zijn hoofd te kruipen.

Wat ik bijvoorbeeld mis in alle overweldigende eendimensionale propaganda in de Westerse Wereld zijn de eisen, die Poetin ingewilligd wilde zien. De Russische voorstellen waren voor hij die oorlog begon:

  • De NAVO garandeert dat het geen raketten zal stationeren in landen die aan Rusland grenzen (die zijn ondertussen al van Roemenië tot Slovenië opgesteld en in Polen staan ze gepland).
  • De NAVO stopt met militaire en vlootoefeningen in landen en zeeën grenzend aan Rusland.
  • Oekraïne wordt geen lid van de NAVO.
  • Het Westen en Rusland tekenen een bindend Oost-West veiligheidspact.
  • Het historische verdrag tussen de VS en Rusland over atoomwapens voor de middellange afstand wordt in ere hersteld. Dat verdrag heeft de VS onder Donald Trump in 2019 opgeblazen.

Wat mij hierin opvalt, is dat het allemaal gaat om waarborgen van de veiligheid van Rusland. Waarom zouden dat oneigenlijke verlangens zijn en waarom vernemen we hierover niets? De laatste jaren onder Trump is de Koude Oorlog losgetrokken en al snel op stoom geraakt. Alle NAVO landen hebben – ongeacht of zij die verplichting nagekomen zijn – afgesproken 2% van hun bruto binnenlands product aan defensie c.q. oorlogsvoorbereiding te besteden. Kijk naar de kaart van Europa en vul de Westerse horizon van Rusland in: wanneer ik dat doe, zie ik daar een enorme legermacht die braaf naar de pijpen van de VS danst, ook als daar een Trump aan de macht is.

In strijd met het non-proliferatieverdrag van 1968 worden dit jaar de atoomwapens op het Europese vaste land gemoderniseerd. In Volkel zouden dit jaar de nieuwe atoomwapens gestationeerd worden. In het Groot-Brittannië van Boris Johnson wordt de Britse atoommacht dit jaar uitgebreid. Niets verneem ik over deze oorlogsvoorbereidingen, die mijns inziens bijgedragen hebben aan het ontketenen van de afkeurenswaardige oorlog in Oekraïne.

Tenslotte heeft de NAVO in juni van het afgelopen jaar een concept-strategische visie ondertekend, waarin China en Rusland verklaarde vijanden zijn; ‘systemische vijanden’. Dit jaar staat in juni deze conceptvisie ter vastlegging geagendeerd. Kortom, sinds 1945 is er in de Oost-West-verhouding aan onze kant niets veranderd.

De vredesvoorbereiding heeft mede door ons toedoen gefaald, maar over onze rol geen woord in de media.

Voor de minder goede verstaander: uiteraard veroordeel ik als rechtgeaarde pacifist de militaire invasie van Rusland in Oekraïne, maar ik hecht geen enkele waarde aan zwart-wit versies van de actualiteit. Ook niet over deze oorlog. De geopolitieke situatie is buitengewoon complex en veel daarvan haalt ons nieuws niet. Ik vind het altijd al kwalijk dat in de mainstreammedia veel akeligs wordt verzwegen of onderbelicht en dat lijkt vooral voor het akeligs te gelden dat onze bondgenoten of wij zelf plegen. En juist van een verklaarde vijand is het nodig de context te begrijpen met of zonder begrip om ons niet voor het ene of het andere karretje te laten spannen. Oef, wat falen onze media met hun opgegraven strijdbijl hierin.

En wat naar dat dit bijvoorbeeld onze aandacht afleidt van het op 28 februari jl. verschenen zeer verontrustende rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change. En van veel meer onrecht (andere oorlogen, honger, klimaatverandering, andere mensenrechtenschendingen, ongelijkheid) waar we onze handen voor in eigen boezem zouden kunnen steken en vol aan zouden hebben om de gevolgen ervan eindelijk eens recht te zetten. En waarover we zouden kunnen weten wanneer we onze vrijheid zouden gebruiken door er zelf actief naar te zoeken. Dan zijn we veel minder afhankelijk van onze media, die meer aan klantenbinding moeten doen dan aan objectiviteit, voor onze meningsvorming.

Bronnen: “Invasie in Oekraïne: Westerse democratieën zijn gemuteerd tot oorlogs- en conflictpropagandisten” door John Pilger via Jan Reyniers van de vertaaldesk van DeWereldMorgen op 3 maart 2022 en diverse hier eerder verschenen blogs.

Jake Sullivan voorziet uitgebreide sancties tegen Rusland voor zijn weigering om Oekraïne op schema binnen te vallen

On door Gerardusinmedia, militarisme, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Net als dat we tijdens de Olympische Spelen met een haast onbespreekbare vanzelfsprekendheid gedwongen worden te focussen op de prestaties van Oranje, worden we op het wereldtoneel haast gedwongen te kiezen voor Nederland en haar bondgenoten. Wat de afgelopen 55 jaar veranderd is, is het raffinement waarmee ons een bepaalde zienswijze opgedrongen wordt. Die 55 jaar baseer ik op Hans van Mierlo, die in 1967 als D66-voorman van zijn PR-team op z’n kop kreeg omdat hij vlak voor een tv-debat naar de kapper geweest was. Daardoor leek hij minder op de D66-voorman op de verkiezingsaffiches. Er is sindsdien veel geleerd hoe ons te beïnvloeden.

Bekend is het nepnieuws van 4 augustus 1964. Op die dag zou de Amerikaanse torpedobootjager USS Maddox op volle zee door vijf Noord-Vietnamese torpedoboten aangevallen zijn. De Verenigde Staten van Amerika wilde de Vietnamoorlog al uitbreiden en dit niet-gebeurde incident werd gebruikt om daarvoor draagvlak te creëren. Wat begon met een vergissing mondde, toen het misverstand inmiddels lang en breed opgehelderd was, uit in een mandaat voor de Amerikaanse president Lyndon Johnson om zonder inspraak van het congres in Vietnam te mogen huishouden. Bekend is ook het verhaal van de couveuses, die door Iraakse soldaten uit Koeweitse ziekenhuizen meegenomen werden, nadat ze de erin liggende baby’s op de grond gegooid hadden. Het 15-jarig meisje Nayirah, dat later ontmaskerd werd als de dochter van de Koeweitse ambassadeur in de VS die tijdens de Iraakse bezetting helemaal niet in Koeweit was, dat dat indrukwekkende verhaal aan het Amerikaanse Congres met alle bijbehorende emoties vertelde, was wekenlang door een Amerikaans PR-bureau getraind. Net als een aantal andere valse getuigen die haar verhaal bevestigden, zodat zelfs Amnesty International er instonk. Met dat verhaal maakte zij de publieke opinie rijp voor de operatie Desert Storm om Koeweit te bevrijden van de Iraakse bezetting. En bekend is het nepnieuws van Colin Powell over de verborgen massavernietigingswapens in Irak, die zo goed verborgen bleken dat ze tot op de dag van vandaag niet gevonden zijn. Maar die met dat verhaal de publieke opinie rijp gemaakt heeft voor de inval in Irak. Minder bekend is het Amerikaanse nepnieuws van gisteren en de afgelopen maanden van secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg, die het risico van een grootscheepse Russische aanval op Oekraïne “zeer, zeer groot” acht. Tegen de Duitse publieke zender ARD zei de NAVO-topman dat alles erop wijst dat zo’n militair offensief ophanden is. Wat dat aangaat kunnen Joe Biden, Alexander De Croo, Boris Johnson en Mark Rutte een koortje oprichten.

Ik zou zeggen: “Wantrouw al wie zich ‘expert’ noemt en ga er vanuit dat zelfs de officiële versie één vertekende kant van het verhaal schetst met weglating van elk element dat dat verhaal enigszins in twijfel zou kunnen trekken”. Vraag jezelf altijd af wat of wie belang zou kunnen hebben bij de strekking van een bericht. Vertrouw alleen genuanceerde berichten met bronvermeldingen, wanneer die bronnen het vertrouwen waard zijn. Het is anders een beetje vermoeiend elke keer naderhand toe te moeten geven dat hele leugens en halve onwaarheden ons rijp gemaakt hebben in te stemmen met het volgende onrecht.

Net als hun Amerikaanse collega’s blijken Belgische en Nederlandse media een aantal basisprincipes van journalistiek niet te kennen of vergeten te zijn. In beide gevallen produceren zij propaganda in plaats van een naar alle kanten kritisch journalistiek bericht. Die principes zijn:

  1.  check elke verklaring;
  2.  verklaringen van ‘anonieme bronnen’ zijn geen bewijs;
  3.  zeggen dat er onweerlegbare bewijzen zijn is geen bewijs;
  4.  zeggen dat onderzoeksrapporten bewijzen leveren is geen bewijs, het is zelfs geen bewijs dat die rapporten bestaan; en
  5.  zeggen dat rapporten vrijgegeven zijn zonder die rapporten te leveren is geen bewijs.

Zoals docent, historica en schrijver Pien van der Hoeven ons op het hart drukt: overheden hebben een lerend vermogen, omdat na elke gebeurtenis de methodiek om met de pers om te gaan geactualiseerd wordt, maar het journaille mist dat lerend vermogen en tuint er elke keer weer in door met de meest invloedrijke winden mee te waaien (vaak om zo snel mogelijk belangrijk of vermakelijk nieuws te brengen).

Bronnen: “‘Russische propaganda’ is alles wat niet 100 procent de NAVO volgt – zoals dit artikel dus” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 18 februari (hier met veel meer interessants over ‘Oekraïne’ te lezen) en “Strategisch Nepnieuws”, Pien van der Hoeven, schrijver van “Spoken. Hoe het kapitalisme ons tot oorlog drijft” in OVT (VPRO) geïnterviewd op 13 februari 2022 en hier te bekijken.

Simpele journalistiek voor een simpel volk

On door GerardusinmediaEen reactie plaatsen

Onderzoeksjournalistiek is volgens mij de enige echte journalistiek. Een belanghebbende, deskundige of politicus benaderen en optekenen wat die te zeggen heeft, ook al laat de interviewer ook andersdenkenden aan het woord, heeft weinig met nieuwsgaring te maken. Knippen en plakken, wat ik hier vaak doe, heeft ook al niets journalistieks. Wat ik hier produceer is slechts bedoeld om mijn gedachten, genoegens en ongerustheid te ordenen en publiceren ter Leering ende Vermaeck van mijn tijdgenoten. Ik ben dan ook geen journalist; voor knip- en plakwerk zonder gedegen belangenanalyse en brononderzoek zou een beetje journalist zich wat mij betreft moeten schamen. Nee, het wordt pas interessant als het ingewikkeld wordt doordat de journalist de belanghebbende, deskundige of politicus zelf kritisch bevraagt en confronteert met bijvoorbeeld ongerijmdheden met eerder geponeerde standpunten of andere zienswijzen. Maar dan moet je je als journalist wel terdege voorbereiden.

Ik stoor me er zelfs aan wanneer een deskundige of politicus gewoon wat zendtijd in de schoot geworpen krijgt. Ik ben altijd op zoek naar de nuances. Ik wil denkvoer waarmee ik mijn wereldbeeld kan bijstellen. Dat verkrijg ik alleen wanneer opgehelderd wordt wat de verborgen agenda van de geïnterviewde is, welke keuzes hij of zij maakt waar ook andere keuzes gemaakt kunnen worden.

Een concept waarvoor onder andere Hannah Arendt ons al in 1963 waarschuwde

Wie er momenteel de krant, radio, social media en tv op naslaat, kan niet anders besluiten: ‘de Russen’ laten zich weer kennen als gemene wereldveroveraars – die ze altijd waren; en gelukkig is er de NAVO om ons te beschermen. Een concept waarvoor onder andere Hannah Arendt in ‘Eichmann in Jeruzalem: de Banaliteit van het Kwaad’ ons al in 1963 waarschuwde. Elke afweging van standpunten aan beide kanten en zelfkritiek ontbreekt in de berichtgeving waardoor het eenvoudig om wij, De Goeien, tegen zij, De Slechten, wordt. Die Slechteriken zijn vreemde idioten die onze oprecht sympathieke en verantwoorde aanpak van problemen in de weg staan ook al hebben ook wij ons in het recente verleden nog flink misdragen (wat het nieuws mondjesmaat haalde).

Echter, was de wereld maar zo eenvoudig te doorgronden als in een heldenfilm of sprookje. Volgens mij hebben we veel meer overeenkomsten met de Amerikanen, Chinezen en de Russen dan we willen toegeven en is distantie nodig om de wereldproblemen te overzien. Wat wij van anderen (met veel bombarie) afwijzen, moeten we niet van onszelf door de vingers zien. De banaliteit van het kwaad schuilt erin kritische geesten in eigen gelederen monddood te maken èn eendrachtig met gebrainwashte hersenen of gesnoerde mond mee te werken aan haat zaaien en boosaardig doen.

Het is zelden een kwestie van de een, die deugt, tegen de ander

De spanning rondom Oekraïne is naar mijn mening overigens rechtstreeks terug te herleiden naar de ‘ambitieuze NAVO 2030-agenda’; het ‘Strategisch Concept van de NAVO voor de top in 2022’. Nadat ik daarvan in juni ’21 de inhoud gelezen had, voorspelde ik dat we de komende tijd alleen nog veel lelijks over China en Rusland te horen zullen krijgen, maar het ergste zag ik over het hoofd. We hebben over ons afgeroepen dat Rusland kennelijk – vanuit haar gezichtspunt – niet van zins is zich verder in het nauw te laten drijven.

Over de investeringen van de Amerikaanse regering in infrastructuur voor auto’s, elektriciteit, treinen, vliegtuigen en water worden we braaf geïnformeerd, maar over de investeringen van de Chinese regering in duurzaamheid weten we niets; ook al gaat dat om een bedrag dat ruim 86,5x hoger is dan Bidens ‘Infrastructure Investment and Jobs Act’. En waarom weten we daar niets van? Over China en Rusland tot 2030 niets dan slechts, over Nederland en de Verenigde Staten niets dan goeds (met voor de vorm hier en daar een kantekeningetje).

Wat de krant, radio en televisie betreft blijken de media nog slaafser dan in de vorige koude oorlog, die van 1955 tot 1989 duurde. En wij maar denken dat we iets van de wereld begrijpen of zelfs weten… Laat me niet lachen; het is zelden een kwestie van de een, die deugt, tegen de ander.

Bronnen: “Berichtgeving over Rusland-Oekraïne is géén journalistiek, het is propaganda” door Lode Vanoost en “China zal 75.000 miljard dollar uitgeven aan groene transitie” door Frank Willems; beide via DeWereldMorgen op respectievelijk 21 en 12 januari 2022.

Selectieve verontwaardiging

On door GerardusinmediaEen reactie plaatsen

De plicht van kriti… nou ja daar doen we in dit zogeheten vrije land niet aan. We zijn allemaal vrije mensen die naar believen mogen beweren dat de aarde plat is. OK dan. Dan nog eens…

De morele plicht van kritische mensen is om juist de misdaden aan te klagen die in hùn naam worden begaan. Journalisten en mediacommentatoren, die wantoestanden in verre landen verontwaardigd afkeuren, zijn te vergelijken met de moed van iemand, die zich boos maakt over slavernij in de 16de eeuw; mooi, maar irrelevant.

Aanklagen wat de eigen overheden doen, heeft daarentegen zin. Met zulke aanklachten zijn misstappen te beteugelen. Bovendien geven zulke aanklachten pas gezag aan meningen over wat in andere landen misgaat. Aan selectieve verontwaardiging heeft niemand wat; dan wijzen we allemaal naar elkaar wat in het beste geval alleen de sfeer verziekt.

Helaas is zo’n kritische blik bij onze media eerder uitzondering dan gewoonte. Onze media lijken als enige doel te hebben ons te amuseren, zodat targets aan abonnementen, kijkcijfers of klikken gehaald worden. Amusement zet zelden aan tot een kritische bezinning. Bij entertainment moet de doelgroep zich na afloop met een goed gevoel op het volgende kunnen storten. Verontrustend nieuws, dat het ook hier niet pluis is, komt dus ongelegen. Juist dat laatste ‘niet weten en focussen op onrecht elders’ geeft weer wel een goed gevoel. Het goede gevoel van onwetendheid, zou ik zeggen. Echter, wanneer we het kwaad, waar onze overheden zich schuldig aan maken, niet in het gezicht kijken, zullen we uiteindelijk het onrecht dat in onze naam gebeurt niet meer herkennen.

Voor degenen, die het lef hebben de hand in eigen boezem te steken, zit er niets anders op dan zich buiten de bekende paadjes om te informeren over wat onze overheden uitvreten. Er zijn voldoende dossiers met belangwekkende informatie beschikbaar, zoals het regeerakkoord 2021 “Omzien naar elkaar, voortuitkijken naar de toekomst”. Om maar wat te noemen.

Bronnen: De uitspraken van Noam Chomsky in het artikel “1000 dagen Assange in Belmarsh, 1000 dagen journalistieke schande” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 5 januari 2022. Aan het eind van dit lezenswaardig artikel is een link opgenomen naar het interview waarin Chomsky tegen BBC-icoon Andrew Marr zegt: ‘Ik zeg helemaal niet dat jij gecensureerd wordt. Ik ben er zeker van dat jij alles gelooft wat je zegt. Mijn punt is dat jij hier niet zou zitten als je andere gedachten gehad zou hebben’ en “KliFi. Woede in Nederland” door Adriaan van Dis via 1 januari op de Gutmensch Scheurkalender 2022.

Lerend van de geschiedenis op naar een nieuw jaar

On door Gerardusinmedia, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

“Amerikaanse en Europese overheden waren voorzichtig in hun aanpak van de pandemie”, schrijft hoogleraar Moderne Geschiedenis aan Columbia University Adam Tooze in zijn laatste boek ‘Shutdown’. Het autoritaire China bleek een stuk voortvarender, “Het is een subliem spektakel dat het regime in Beijing opvoert.”

Wereldwijd is grote morele vooruitgang geboekt in de waardering van menselijk leven

Na publicatie van zijn boek ‘Crashed’ in 2018 drong het tot de ingewijden door dat het volgende project van Tooze een traditionelere vorm van geschiedschrijving zou betreffen: de geschiedenis van de milieubeweging. In zijn blogs en op Twitter doken steeds vaker verwijzingen op naar rapporten over biodiversiteitsverlies, broeikasgassen en klimaatopwarming. En toen meldden in december 2019 in de Chinese provinciestad Wuhan tientallen inwoners zich bij de medische autoriteiten met een mysterieuze longaandoening. Begin januari werd de eerste dode geteld. Een paar weken later was het virus geïdentificeerd – Covid-19 – en mocht niemand in Wuhan en omstreken haar of zijn huis meer uit. Op 12 maart 2020 betitelde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de uitbraak formeel tot een pandemie en even later ging streek voor streek de hele wereld op slot.

Het resultaat van Tooze’s ijver draagt dus de titel ‘Shutdown’ (stilleggen), en niet het voor de hand liggende Lockdown (vergrendelen). Het is een met veel vaart geschreven mondiale reconstructie van de pandemie, met veel ruimte voor de economische en financiële consequenties en een gedetailleerde beschrijving van politieke beslissingen, die aan de wieg hebben gestaan van de gigantische reddingspakketten, die zijn gebruikt om economieën draaiende te houden. En net als bij ‘Crashed’ spreekt uit de hoofdstukken over China bewondering voor de effectiviteit van het Chinese bureaucratische apparaat; zowel bij de bestrijding van het virus als bij het opvangen van de sociaal-economische gevolgen van de maatregelen, die werden getroffen om de verspreiding ervan tegen te gaan. En net als bij ‘Crashed’ krijgt de Amerikaanse technocratie, gegroepeerd rond de Federal Reserve, de eer het mondiale financiële stelsel in de lucht te hebben gehouden en daarmee het ontstaan van een financiële crisis binnen deze medische crisis te hebben voorkomen.

Anders dan bij ‘Crashed’ is het oordeel over de politieke reactie in Europa en de VS deze keer gelijkluidend: beide hadden te laat in de gaten met welk virusgeweld ze te kampen hadden. Beide verkeerden te lang in de veronderstelling dat de epidemie zich net als tijdens de Hongkonggriep en Sars tot Azië zou beperken. En ook anders dan bij ‘Crashed’ is deze keer het oordeel over de beleidsreactie van de Europese politieke elites veel lovender dan die over het politieke apparaat van de VS, die pas met Joe Biden onder de nevel van het trumpisme vandaan wisten te kruipen. Volgens Tooze hebben beide onnodige doden op hun geweten en hij meet dit af aan het succes dat China en andere Zuidoost-Aziatische staten wisten te behalen door veel doortastender in te grijpen. Ze lieten de laksere en langduriger maatregelen van de Westerse wereld voor wat het was en traden doortastend op waardoor ze onder meer grote economische schade wisten te voorkomen.

Dat overal ter wereld – op enkele uitzonderingen na – min of meer gekozen is voor hetzelfde pakket aan maatregelen om de mobiliteit van het virus in te perken, wordt door Tooze gezien als bewijs voor zijn stelling dat er wereldwijd grote morele vooruitgang is geboekt in de waardering van menselijk leven.

Naast complimenten ook een ferm tegengeluid

In een lange recensie in de ‘New Left Review’ liet de Britse historicus Perry Anderson als enige in het koor van lofzangen op ‘Crashed’ een tegengeluid horen. De kern van Andersons bezwaar tegen het boek was dat het geen belangenanalyse bevatte. Tooze nam genoegen met de motieven die de monetaire autoriteiten gaven voor de schaal en manier waarop zij intervenieerden: ‘de mondiale financiële stabiliteit garanderen en het financiële stelsel redden’. Anders gezegd: het levenselixer ‘geld’ van het alternatiefloze mondiale kapitalisme laten blijven stromen.

Echter, anno 2021 zouden we veel beter moeten weten. Het is de afwezigheid van zo’n politiek-economische belangenanalyse, die Anderson deed concluderen dat Tooze een geprivilegieerd lid van de kosmopolitische elite was, die schreef vanuit een centristisch, technocratisch wereldbeeld: zeg maar een doorsnee D66’er. Bij ‘Shutdown’ wreekt zich dit. Door de politieke belangen – op één paragraaf over het einde van het neoliberalisme aan het slot van het boek na – niet te benoemen leest ‘Shutdown’ als een lofzang op technocratie, ook in zijn ondemocratische Chinese variant, en van de weeromstuit als een intellectueel afscheid van de Westerse democratische traditie. Volgens Tooze is, geheel conform de neoliberale traditie, technocratie de enige hoop die wij hebben om ons te beschermen tegen de ecologische terugkoppelingsmechanismen van het Antropoceen, waar volgens hem de pandemie een van de eerste manifestaties van is. Het kleurt wat hij in het slot over klimaatverandering schrijft: “(…) mondiale coördinatie door experts bij het uitrollen van de technologische oplossingen van het ecomodernisme – elektrisch rijden, grootschalige koolstofopname, kunstvlees, windmolens en zonnepanelen – bij het gelijktijdig afscheid nemen van democratische inspraakmogelijkheden.”

Het vermogen om alles ondergeschikt te maken aan het bereiken van een groot, overkoepelend doel is wat Tooze niet alleen in China bewondert, maar ook in het stalinisme bewonderde (en waar hij tegelijk van moest huiveren!). “Aan het einde van de dag is het toch echt de Sovjet-Unie die de Tweede Wereldoorlog heeft gewonnen”, zegt hij, “niet de Europese en Amerikaanse democratieën. Is het Stalin geweest, en niet Churchill en Roosevelt, die Hitler heeft verslagen. (…) de sublieme grandeur van het vermogen van het stalinisme om mens, dier, grondstof, industrie en kapitaal, totaal, volledig en onverbiddelijk te mobiliseren voor het verslaan van een onmenselijke tegenstander. En daar zit een les. Ook voor ons.”

Tooze heeft het gevoel dat iets soortgelijks geldt voor het Chinese regime van dit moment. Het is een subliem spektakel dat het regime in Beijing opvoert. En weer subliem in de esthetische, kantiaanse zin. Het is fascinerend om naar te kijken, om over te lezen, ontzagwekkend in de letterlijke betekenis van het woord, en tegelijk gruwelijk. Maar, en daar komt het: het is niet voor ons.

Het is de uitkomst van de Chinese geschiedenis, en die is niet de onze. Onze collectieve pijngrens ligt lager, onze cultuur is anders, onze hiërarchieën functioneren anders, onze instituties zijn anders, net als ons temperament. En precies daarom past het Chinese model van het totalitarisme ons net zomin als het stalinisme. Dat kun je betreuren of niet, maar het is volgens de inzichten van Tooze een historisch gegeven. Wij zullen voortbordurend op ónze geschiedenis zèlf antwoorden moeten formuleren voor de hedendaagse crises.

Geluk voor iedereen, komend jaar!

En daarvoor zouden we wat mij betreft eindelijk eens over eerlijke informatie moeten beschikken om af te wegen wat werkelijk in ons belang is. En we zouden erover moeten gaan nadenken of ‘ons’ beperkt blijft tot een beperkt ‘wij’, dat comfortabel leeft dankzij de uitbuiting van een ‘zij’, of dat we willen leven in een wereld waarin we waar mogelijk ook verantwoordelijkheid dragen voor elkaars welzijn. Zoals het er uitziet, zullen we onze toekomst voorlopig voortborduren op geframed nieuws dat het neoliberale kapitalistische machts- en winstbejag systematisch onderbelicht laat en waarin onze overheden naast goede, ook gruwelijke dingen doen die we niet eens onder ogen durven zien (en niet hoeven zien omdat de rapportages daarover domweg niet, of slechts summier aangestipt in het mainstreamnieuws aandacht krijgen). En dat alles in het belang van het handhaven van een ziekmakende status quo. Niet in ons belang.

Hoe het ook zij, er is sowieso nog een lange weg te gaan; naar een eerlijker verdeling van welvaart in de wereld een veel langere dan pakweg 50 jaar geleden.

Enfin, er staat zo direct een nieuw jaar, een soort van schone lei voor ons klaar en ik gun ieder mens op aarde komend jaar een goede gezondheid en veel geluk. Bij deze.

Bron: “Het Chinese crisismanagement was superieur, Interview met Adam Tooze” door Ewald Engelen in DeGroeneAmsterdammer van 17 november 2021.

Nee Hannah Arendt, Yuval Harari en George Orwell, je maintiendrai!

On door Gerardusinmedia, politiek, waarnemingenEen reactie plaatsen

Nederlanders gaan gebukt onder een vals zelfbeeld van nationale superioriteit, net als de leidende politicus, die er – met succes – alles, maar dan ook alles aan doet om bij diezelfde Nederlandse bevolking populair te blijven.

De Nederlandse regering koos in de onderhandelingen over het corona-herstelfonds onder leiding van Mark Rutte voor een snoeiharde opstelling: geen solidariteit met ‘Italiaanse toestanden’ en geen solidariteit met andere landen, die hun zaakjes minder goed op orde hebben. De Nederlandse regering volgde daarnaast op cruciale punten een afwijkend coronabeleid in vergelijking met de meeste andere Europese landen. Dit patroon van hardvochtigheid gecombineerd met een eigengereide corona-aanpak blijft de Nederlandse regering tot vandaag herhalen. Volgens onze premier is onze beleidslijn vooral ‘intelligent’. Nederland wist tastend in het duister wat het deed, zo verklaarde hij keer op keer.

In de ban van de gevolgen

In het land van Rutte hebben de slachtoffers geen plaats, maar gaat het enkel en alleen om zijn crisisbeleid. Zijn keuzes worden gedreven zijn coronabeleid te presenteren als ‘doortastend en uitgebalanceerd’. De Tweede Kamer en daarmee de Nederlandse media en daarmee de Nederlandse bevolking zijn in een collectieve roes geraakt ook al nam het Nederlands coronabeleid regelmatig groteske vormen aan; wij zullen handhaven (naar: “Je maintiendrai”, sinds 1815 de wapenspreuk van Nederland).

De Nederlandse verpleeghuizen werden oorden, die het midden hielden tussen hospices en triage-centra. Aan van alles en nog wat bleek in de ‘beste zorg ter wereld’ een tekort te zijn, en die tekorten bleken bovendien nauwelijks oplosbaar. Snel was Duitse hulp onmisbaar om de Nederlandse zorgnood te lenigen en gelukkig was de Duitse Angela Merkel niet zo hardvochtig als haar Nederlandse collega Mark Rutte. Curieus is dat al deze pijnlijke ontwikkelingen in eigen land weinig aandacht kregen en krijgen. Het reputatieverlies van Nederland – een land dat ooit te boek stond als ‘voorbeeldig’ als het ging om de overheid, de publieke diensten en de zakelijk-ethische moraal – werd alleen in het buitenland geregistreerd. De doden werden slechts in familiekring beweend, maar het falende overheidsbeleid bleef doodgezwegen. In plaats daarvan raakte het land onder leiding van hun minister-president in de ban van de beleidsgevolgen: de doelen die daaraan gekoppeld konden worden en vooral de communicatie daaromtrent; een regeringsbeleid van ‘aanpakken en doorpakken’, zonder dat het kabinet duidelijk kon, moest of wilde maken wèlke gevolgen prioriteit kregen en waarom die wel en andere niet.

Met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht

Dit vreemde gedrag ging – als gezegd – hand in hand met hardvochtigheid naar buiten toe, maar ook richting alles wat anders is of lijkt dan we als ‘Nederlands’ zien. Terwijl ik mij schaam voor het Nederlandse coronabeleid, waarin slachtoffers stuk voor stuk gereduceerd worden tot het getal 1, nemen we collectief een houding aan die past bij een comfortabele berusting en die hoort bij ‘met mij gaat het goed, met ons gaat het slecht’, zoals Paul Schnabel van het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2018 over de toestand in ons land sprak. Vanuit deze houding wordt een keihard beleid ingezet ten opzichte van een ieder waarvan de meerderheid het idee heeft dat hij of zij zich niet Nederlands gedraagt, en dus verantwoordelijk gehouden kan worden voor het ‘met ons gaat het slecht’-deel van het landsgevoel.

Omgekeerd totalitarisme

Nee, Nederland is nog geen dictatuur. Maar het is met de ten hemelschreiende zwarte lijsten van de fraudedatabank ‘Fraude Signalering Voorziening’ en het ‘Combiteam Aanpak Facilitators’ van belastingadviseurs, data-analisten en Fiod, die op een 5 december lachend spraken over ‘afpakjesdag’ en dat als motto in goed Nederlands ‘A license to disturb’ (de toestemming om te treiteren) had – ik doel hier natuurlijk op de eindelijk-ten-lange-leste-maatschappelijk-erkende misstanden veroorzaakt door de Belastingdienst inzake goedwillende Belastingadviseurs en Kindertoeslagouders, die zich van geen kwaad bewust konden zijn, – verder dan ooit afgedwaald van de transparante democratie die het ooit was. Nederland glijdt, samen met meerdere landen in de Europese Unie, af naar een autoritair systeem waarin het welzijn van zijn ingezetenen elke prioriteit heeft verloren. Niet naar een kopie van de klassieke repressieve, totalitaire staten zoals het communistische China, het nazi-Duitsland of de stalinistische USSR, maar naar een nieuw soort totalitarisme, te weten ‘De autoritaire staat 2.0-light’. De politicoloog Sheldon Wolin bedacht voor landen als het onze de term ‘omgekeerd totalitarisme’, dat staat voor ‘een hyperefficiënte neoliberale maatschappij gerund door managers en technocraten’. Grote denkers als Hannah Arendt, Yuval Harari en George Orwell waarschuwden al veel eerder voor deze mogelijke ontwikkeling, die nu in ons land bewaarheid blijkt te worden. Inmiddels wantrouwt de Nederlandse overheid haar burgers en grijpt al te graag naar repressie om de repressie (A license to disturb). De koning praat met hulpdiensten over hun schokkende problemen bij het bestrijden van rellen in Rotterdam, maar hij spreekt niet met de raddraaiers.

Nederlanders en vijanden van het volk

Een tijdje geleden vroeg een broer van mij, om van gespreksonderwerp te veranderen, of ik een wappie was. Nou, volgens mij zijn er veel redenen waarom mensen zich niet laten vaccineren met een mRNA-bevattend middel dat toch niet zo effectief blijkt te zijn als beloofd, en waar — in tegenstelling tot klassieke vaccins — telkens weer nieuwe boosters voor nodig zijn. Ik heb me bedeesd, zodra dat kon, wel laten vaccineren, maar had niet verwacht dat alle vaccinweigeraars nu op één hoop zouden worden gegooid als half-misdadige wappies die medeplichtig zijn aan een massamoord op de ‘normale’, gevaccineerde mensen. Sommige mensen zijn zelfs zo geradicaliseerd dat ze op sociale media oproepen om kinderen weg te halen van hun ongevaccineerde ouders of tot prikkampen. In de Tweede Kamer beloven twee populistische volksvertegenwoordigers ‘tribunalen’, waarvoor collega’s die het land kapot maken zich zullen moeten verantwoorden. En in dit rumoer bepleit de regering een G2-strategie, die olie op het vuur gooit. Dat de regering daarmee accepteert dat alle varianten van het covid-19-virus door gevaccineerden worden verspreid, zij het in mindere mate dan niet-gevaccineerden, blijft onbesproken. G3, waarbij niet-gevaccineerden over dezelfde kam geschoren worden als gevaccineerden, dwarsboomt geenszins de volksgezondheid, integendeel, maar wel het overheidsbeleid dat ten doel heeft dat iedereen zich laat vaccineren. De extra covid-19-infecties met alle gevolgen van dien neemt de regering op de koop toe.

Een vals zelfbeeld van nationale superioriteit

Nee, er zal in Nederland niet snel een volksopstand komen, simpelweg omdat Nederlanders geen volk meer zijn maar een nieuwe verzameling zuilen met tegengestelde belangen, botsende culturen en onverzoenlijke levensbeschouwingen. Na mijn geboorte kwam ik in een verzuilde samenleving en nu blijken de zuilen gehergroepeerd. Met onze mainstreammedia en regeringsleiders, die er alleen op uit zijn de status quo van ziekmakende machtsverhoudingen in de samenleving te handhaven, geloven we al te graag in ons superieure zelfbeeld en zwijgen we al te graag over onze afhankelijkheid en kwetsbaarheden. Kritische brieven, die wel in kranten van andere landen geplaatst worden, krijgen in de Nederlandse media geen aandacht (zie verder in de bronvermeldingen). De Nederlandse regering laat zich domweg informeren door het ‘Outbreak Management Team’ en neemt besluiten alsof covid-19 niet meer is dan een interne aangelegenheid van landsbelang. Over ons covid-19-beleid in samenhang met oversterfte en in vergelijking met andere landen, sowieso over de covid-19-doden en ernstige covid-19-lijders met of zonder vaccin weinig woorden. Als ik het zo hoor zijn slechts de voorraad lege bedden op de intensive care leidend voor alle corona-beleidskeuzes. Hadden we er 3x zoveel gehad, dan was een beleidsgevolg tot zo’n 50 – 60.000 covid-19-besmettingen per dag aanvaardbaar regeringsbeleid geweest. Nu ligt dat aantal, waarachter volgens mijn zienswijze mensenlevens schuil gaan, een stuk lager. En onze regering straalt zelfverzekerde trots uit over haar strategie mede door haar falen en de oorzaken daarvan professioneel dood te zwijgen als het graf.

Met mij gaat het gelukkig goed en met ons gaat het helaas niet alléén op het front van corona slecht. Waar zal ik het de volgende keer over hebben?

Bronnen: “Een politiek van gevolgen, Het land van Mark Rutte” en “‘Je bent een oplichter. Wegwezen!’ Een malende Goliath versus belastingmannetjes” beide via DeGroeneAmsterdammer door resp. Mathieu Segers op 17 november en Marco de Vries op 8 december 2021 en “Nederland glijdt in ijltempo af naar een autoritaire staat; Lessen van Arendt, Harari en Orwell” door Teun Voeten via Doorbraak op 9 december 2021.

Alleen voor alle journalisten en redacteuren

On door Gerardusinmedia, waarnemingen, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Beste journalisten en redacteuren,

De teerling is geworpen. Julian Assange mag worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten van Amerika. Zijn zaak gaat nu terug naar de eerste rechtbank die zonder de minste twijfel dit vonnis zal bevestigen. In de VS wacht hem een levenslange gevangenisstraf in verschrikkelijke omstandigheden.

Alleen druk van de publieke opinie kan hem nog redden. Die kan echter alleen in actie schieten als ze door u wordt geïnformeerd over de ware aard van zijn proces en wat zijn zaak betekent voor de vrije onderzoeksjournalistiek.

Het Britse gerecht heeft het principe erkend dat de VS als enige land ter wereld een niet-VS-burger kan gevangen nemen in een ander land, op basis van een VS-wet, voor feiten die niet werden gepleegd op het grondgebied van de VS.

Elke journalist die vanaf nu nog overweegt misdaden van de VS en hun bondgenoten te openbaren is hierbij verwittigd. Voor een deel is die afdreiging reeds bewaarheid door de bijna 11 jaar die Julian Assange tot nu al van zijn vrijheid werd beroofd.

Zonder de minste twijfel heeft het Britse gerecht de overweging gemaakt dat deze vonnissen ooit na jarenlange procedures zullen worden vernietigd. Ondertussen zal hun echte doelstelling echter reeds bereikt zijn. Assange zal dan reeds jaren in een maximum security gevangenis in de VS wegrotten, waar de VS hem nooit meer zullen laten gaan, ook niet als de hoogste rechtbanken in Straatsburg zijn gevangenschap veroordelen.

Jullie hebben aan deze afloop meegewerkt door vanaf het begin de leugens over zijn zaak in Zweden te reproduceren zonder zelf na te gaan wat er van aan was. Wij gaan die leugens hier niet opnieuw opsommen. Een aantal van jullie heeft bovendien zijn stelling dat hij uitlevering aan de VS vreesde jarenlang weggelachen.

Het is echter nog niet te laat. U kunt nog veel doen. Het eerste wat u kunt doen is eindelijk zelf heel zijn zaak uitpluizen, van 2010 tot nu, en zèlf conclusies te trekken in plaats van copy-paste-gewijs de beweringen van de regeringen in Australië, Groot-Brittannië, de VS en Zweden te reproduceren.

Wat u vervolgens kunt doen is het publiek inlichten waarom deze zaak een immens gevaar is voor de vrije journalistiek waar ook ter wereld. Onderzoeksjournalistiek – in feite de enige èchte journalistiek – en vrije informatieverstrekking zijn in levensgevaar.

De Britse gerechtelijke procedures kunnen nog jaren aanslepen. Dit geeft u de tijd om u te informeren en over Julian Assange te publiceren. Weigert u dat te doen, dan stemt u de facto in met de afschaffing van vrije journalistiek.

Het zou kunnen dat u het met deze gang van zaken eens bent. Dat is uw vrijheid. Noemt uzelf dan wel geen journalist meer maar copywriter.

Het zou kunnen dat u het wel eens bent met deze oproep. Laat u niet kennen. Reeds duizenden andere journalisten hebben de stap gezet en scharen zich solidair achter hun collega.

De tijd om te beslissen wat u gaat doen is wel nu.

Citaat: “Assange mag worden uitgeleverd aan de VS, mainstream journalisten aller landen, schaam u” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 9 december 2021 (met 9 redactionele aanpassingen, te weten ‘redacteuren’ zijn in de aanhef toegevoegd, de 1e keer VS voluit, de 3e alinea bold en de volgorde van landen in de 7e alinea, 3x ‘kan’ vervangen door ‘kunt’ en in ‘zélf’ & ‘échte’ de ‘é’ vervangen door ‘è’).

In tien stappen naar atoomenergiecentrales

On door Gerardusinklimaat, media, politiekEen reactie plaatsen

1. We laten ‘de markt’ het werk doen opdat iedereen zo min mogelijk betaalt en het beste product krijgt. Dus worden alle (gemeentelijke) energiebedrijven geprivatiseerd, wat gemeenten zoveel geld opleverde dat ze niet wisten wat ze ermee moesten, maar dat geld is nu wel op.

2. Het is toch waar. Mensen beïnvloeden het klimaat op zo’n manier dat extreem weer voor rampen zorgt en de opwarming van het zeewater voor hogere zeeën.

3a. Waar ‘de markt’ het werk moet doen worden de mensen in rijke landen niet gevraagd of gesommeerd iets van hun materiële welvaart in te leveren. We zouden allemaal een elektrische fiets, tandenborstel en terrasverwarming willen. Dan moet toch atoomenergie* de mensheid maar redden, want die draagt niet bij aan opwarming van de aarde. Ons huidige economische regime is het enige goede en in elk geval het enig mogelijke**.

3b. Een fundamenteel probleem van onze wereld is dat de grote media zichzelf ook als ‘marktsegment’ verkopen. Hun voornaamste verkoopsargument is dat zij de bevolking neutraal, objectief en ongebonden zou informeren over wat er gaande is in de wereld, maar zij houden hun werkelijke agenda verborgen. Hun echte agenda behelst dat zij moeten entertainen om hun kijkers, lezers en luisteraars te boeien, want zij ontlenen hun bestaansrecht aan abonnementen, kliks, kijk- of luistercijfers; niet aan kwaliteit (hoe bepaal je die?), neutraliteit (wat is dat?) of objectiviteit (en wat zou dat zijn?).

3c. Bij een beetje commercie in ‘de markt’ hoort reclame. Vervaardig je een goed product waar niemand weet van heeft, dan ben je snel failliet. In het tijdsgewricht van de afgelopen decennia schuiven daarom allerlei lobbyisten bij politici aan tafel om producten te verkopen. Indien besluiten genomen gaan worden of regeerprogramma’s opgesteld neemt die lobbydruk exponentieel toe.

3d. De atoomergiesector beschikt over miljarden om zijn project door te duwen onder meer door te lobbyen bij EU-instellingen. Anders denkenden hebben die lobbymiddelen niet.

3e. Spindoctors fluisteren politici vervolgens in hoe hun door lobbyisten gesouffleerde beleid zo goed mogelijk te verkopen en iedereen, nou ja, bijna-iedereen tuint erin. De rol van de media hierin, die in ‘de markt’ prettig moet amuseren, besprak ik al in 3b. Dus denken we met ons allen dat we het in ons land goed getroffen hebben. Alleen ver weg zijn wolkjes aan de lucht.

4a. En plots moet, nu het water aan de lippen komt te staan, atoomenergie de wereld redden, nou ja, zeg, dat is slordig geformuleerd. Plots moet atoomenergie de energiehonger van de Westerse wereld stillen. Overigens zijn het niet de burgers, maar de bedrijven die steeds meer energie willen en zo goedkoop mogelijk. Alleen wordt de burgers gevraagd (nou ja, ‘gevraagd’) om de rekening daarvoor te betalen.

4b. Atoomenergie is altijd duur geweest. Het is daarom altijd zo geweest dat het alleen kan bestaan met massa’s belastinggeld. Het fundamentele onderzoek vooraf, de ontwikkeling en bouw van de huidige atoomcentrales, de beveiliging, de verzekeringskosten, de afbraakkosten, het atoomafval; voor al deze factoren kon de sector rekenen op gulle overheidssteun, want geen enkele private onderneming durfde deze torenhoge investeringen aan.

4c. Atoomenergie heeft nooit een oplossing gevonden voor het eindprobleem van het eigen afval. Bovendien heeft de sector kunnen bedingen dat ze niet zelf financieel verantwoordelijk gesteld wordt voor de schade van eventuele rampen met atoomcentrales. Ook daar draait de belastingbetaler voor op.

5. Atoomenergie is allerminst een ideaal en onproblematisch alternatief om de energiehonger in Westerse landen te stillen. Het risico op een ernstig ongeval is niet uitgesloten; klaarblijkelijk zelfs niet in de beste atoomcentrales. België en Nederland zijn in dit opzicht bijzonder kwetsbaar wegens de kenmerken van de betrokken locaties: te dicht bij grote steden en internationale verkeersaders, omdat bij een atoomramp een straal van 100 tot 200 kilometer de innercircle is.

6. Volgens de huidige stand van de kennis is er geen alternatief voor diepe geologische berging van atoomafval. Dit is uit ethisch oogpunt onaanvaardbaar, aangezien toekomstige generaties duizenden jaren lang met ons radioactieve afval worden opgezadeld. De alternatieven voor diepe geologische berging zijn nog slechter.

7. Ook kleinere SMR-reactoren (small modular reactor) zijn geen oplossing voor de huidige keuzes, die in de nabije toekomst gemaakt moeten worden om bosbranden, extreme droogte, klimaatvluchtelingen, overstromingen, windhozen en zeespiegelstijging te beteugelen. Vanuit ethisch, gezondheids- en milieuoogpunt kan niet worden bevestigd dat kernsplijtingsenergie, zoals die momenteel wordt gebruikt, aan de beginselen van duurzame ontwikkeling voldoet.

8. Bovendien moet de zware erfenis na een eventuele atoomenergie-‘redding’ beheerd worden.

9. Aan de lobbyisten nu de taak om bijvoorbeeld via framing hun financiële korte termijnbelangen te behartigen, want zoals de afgelopen decennia bewezen is, gaat de winst voor enkelen boven gemeenschappelijk belang.

10. En aan de media en de politiek is de uitdaging om alles bij het oude te houden, want voor wie aan de macht zijn geldt vaak: never change a winning team. Als het van de lobbyisten en vervolgens van de politiek, omarmd door de media afhangt, blijven de machtsverhoudingen bij het oude.

Terzijde en een beetje lastig om aan huidige jonge generaties uit te leggen: Als al het geld dat in onderzoek en ontwikkeling van atoomenergie werd gestoken en nog zal worden gestoken, 20, 30 jaar geleden al was ingezet voor de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen en voor energiebesparing, dan zouden bedrijven vandaag veel minder energie verbruiken en zouden honderdduizenden fabrieken, kantoren en woningen energie-arm zijn.

Bronnen: “Kernenergie zal nooit ‘de wereld redden’, alleen de sector beweert dat” en “My name is Atoom, Atoomenergie. En mijn afval is de kern van mijn probleem” (met een link naar het rapport van de Belgische Hoge Gezondheidsraad, dat inspiratiebron was voor dit blog), beide door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op respectievelijk 22 en 26 oktober 2021.

* Consequent gebruik ik hier de term ‘atoom-’. Tot in de jaren ’70 waren atoomafval, atoombommen, atoomcentrales, atoomduikboten, atoomenergie en atoomwapens geijkte termen. De atoomenergiesector ijverde met succes voor het gebruik van ‘kern-’, omdat dat clean klinkt. Bericht dan nog maar eens neutraal en objectief over atoomenergie, zou ik zeggen, welke term gebruik je dan?

** De Hoge Gezondheidsraad in België herinnerde er onlangs aan dat “het grootste deel van de CO2-uitstoot niet afkomstig is van de elektriciteitsproductie (amper 14% van het totaal), maar van het vervoer en het gebruik van fossiele brandstoffen in de zware industrie en de verwerkende industrie en de verwarming van gebouwen. En dat in juist die sectoren de nodige inspanningen zullen moeten worden geleverd en meer selectieve investeringen worden gedaan. Meer in het bijzonder, vervoer alleen al veroorzaakt bijna een kwart van de totale uitstoot van broeikasgassen. Ook landbouwpraktijken en de intensieve veeteelt (…) spelen een aanzienlijke rol bij de productie van broeikasgassen”. De Belgische federaal minister van Klimaat, Milieu en Duurzame Ontwikkeling Zakia Khattabi (Ecolo) sluit zich aan bij de conclusies van dit rapport, waarin benadrukt wordt dat energietransitie alleen mogelijk zal zijn “door, in een geest van kritische moderniteit en billijkheid, te aanvaarden dat het paradigma van onbeperkte groei ter discussie wordt gesteld; door op individueel en collectief niveau processen van innovatie in het beheer van het openbaar goed te ontwikkelen; en door na te denken over een nieuw economisch paradigma dat niet gekoppeld is aan consumptie, alsook over creatieve processen van sociaal billijke en positieve heruitvinding van levensstijlen”.

Een incompetente unie

On door Gerardusinmedia, politiek, steden en strekenEen reactie plaatsen

Zo zou het zijn: na 5 relatief rustige jaren proberen opnieuw steeds meer migranten de Europese Unie te bereiken. Hun reizen eindigen steeds vaker met dood of vermissing. Van zowel links als rechts is er kritiek op ‘Brussel’, dat er niet in slaagt een goedwerkend Europees migratiebeleid op te zetten. De EU slaagt er ook niet in om de migratiedruk op de zuidelijke EU-landen evenredig over de rest van EU te verdelen, waardoor veruit de zwaarste last terechtkomt bij de landen aan de Middellandse Zee.

In Griekenland, Hongarije, Kroatië, Polen en Spanje worden migranten nu in strijd met het internationaal recht teruggeduwd de grens over voordat zij een kans hebben gehad om asiel aan te vragen. De Europese Commissie en andere EU-landen spreken deze lidstaten niet aan op deze bij verdragen verboden pushbacks.

VVD-Europarlementariër Malik Azmani noemt de pushbacks ‘onacceptabel’. Volgens hem zijn ze ‘een gevolg van de mogelijkheid dat migranten de EU-grens kunnen bereiken’. Hij pleit dan ook voor strengere afspraken. ‘Brussel’ moet wat hem betreft regelen dat migranten opgevangen worden in hun eigen regio. “Als we vluchtelingen een plek willen bieden in Europa, kunnen we ze dan via legale weg laten komen en niet met behulp van mensensmokkelaars”, aldus Azmani.

De EU werkt ondertussen met man en macht aan fysieke en technologische middelen om potentiële asielzoekers ‘af te schrikken’. Volgens het persbureau The Associated Press stak ‘Brussel’ sinds de migratiecrisis van 2015-16 € 3.000.000.000 in de ontwikkeling van een hightech bewakingshek langs de zuidgrens. Het doel daarvan is om te voorkomen dat migranten de grens over kunnen steken en aanspraak gaan maken op een asielprocedure.

Over de rollen van de EU en EU-landen waardoor migratiestromen op gang komen, zoals politieke steun en wapenleveranties, wordt door de NOS met geen woord gerept. Nee, er wordt alleen gesproken over een ongewenst symptoom van ‘een verzwegen iets’ (asielzoekers die huis en haard achterlaten en een schier eindeloze reeks aan gevaren trotseren voordat zij grondgebied van de EU weten te bereiken), waarmee we, dat wil zeggen de EU, niets mee te maken willen hebben (koste wat kost moeten die asielzoekers buiten ‘onze’ EU-grenzen gehouden worden en als dat niet lukt moeten èn mogen de EU-landen het dichtst bij de brandhaarden het zelf maar uitzoeken), terwijl internationale verdragen, opgesteld om een vergelijkbaar lijden van mensen in de Tweede Wereldoorlog te voorkomen administratief buiten werking worden gehouden (zolang asielzoekers nog niet op EU-grondgebied of in België of Nederland zijn aangekomen, zijn hun problemen de onze niet), waardoor het bedoelde lijden van mensen op geen enkele manier verzacht wordt. Wie van ons nog dacht dat wij in een beschaafd deel van de wereld leven, wie nog dacht dat ‘wij’ een superieure maatschappij-inrichting hebben vergeleken met (veel) andere landen, wie dacht dat vooral Oeigoeren het moeilijk hebben onder een Chinees bewind en wie dacht dat hier geen wetteloosheid regeert mogen nu allemaal wakker worden.

En wat Azmani verzwijgt: “Als we vluchtelingen geen plek willen bieden in Europa, kunnen we ze met zo’n opvang in de eigen regio eenvoudig buiten de deur houden”, want waarom zou er anders na alle jaren sinds de Verdragen van Schengen vanaf 1995 van kracht werden nog steeds niets voor deze migranten geregeld zijn?

Bron: “Gebrek aan Europees antwoord op migratiedruk leidt tot misstanden” door Robert Chesal en Kysia Hekster via NOS op 6 juni 2021.