Categorie: wereldverhalen

Op zoek naar nieuwe dromen en verhalen

On door Gerardusinsteden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Als u een baby op straat ziet liggen, heeft u echt geen moreel dilemma meer, zoals vroeger. Toen moest u verzinnen of u de baby wilde oppakken, en daarmee voor weken verantwoordelijk was voor de zorg, voordat u een opvangplek had gevonden. Misschien wel voor de rest van uw leven. Dat is nu anders. U belt gewoon 112 en u weet dat er voor de baby gezorgd gaat worden.

Onze autoriteiten functioneren daarmee voor ons als een ‘moreel exoskelet’. Dit exoskelet werkt echter alleen op nationaal niveau. Het programma voor de komende generatie is hoe we dit morele exoskelet kunnen uitbreiden naar het hele continent, naar de hele planeet. Hoe we kunnen stoppen met discrimineren op basis van kleur – of op basis van paspoort. Het is de enige weg, want het alternatief voor dit vooruitzicht is de logica van de muur, van ‘ieder voor zich’.

Aan het woord is de Tsjechische econoom en denker Tomáš Sedlácek, schrijver van onder andere ‘De economie van goed en kwaad’, die zegt:
“We moeten op zoek naar nieuwe dromen en verhalen.”

Er zijn volgens hem 3 opties voor de huidige leiders; voor degenen met macht, voor heel de elite:
1. Niets doen, dus doorgaan op dezelfde weg en geen verhaal vertellen waar je mensen in meeneemt. Dit zaait tweedracht, loopt vast door het economisch geweld dat ermee gepaard gaat en is op de keper beschouwd volstrekt irrelevant.
2. Teruggaan naar vroeger, ieder land voor zich met een muur eromheen, de nationalistische route. Dit sluit mensen en de wereld buiten en loopt vast door politioneel en militair geweld dat uiteindelijk nooit toereikend zal blijken in onze wereld die steeds sneller verandert.
3. Boven het nationale eigenbelang durven kijken en het Europese verhaal vertellen. Dit is de enige optie die gaat werken, want de problemen waar we mee kampen, of dat nu de Griekse financiën, het milieu of de vluchtelingen is: het heeft geen enkele zin om dit nationaal aan te pakken.

We zien vandaag de dag de geboorteweeën van de overgang van het tijdperk van nationale oriëntatie naar een planetaire oriëntatie.

Mensen zijn nu boos, omdat de elite volgens hen niet naar hen luistert, dus optie 1. moet echt snel verlaten worden. We moeten mensen meenemen om te kunnen gaan meedoen aan bovennationale verkiezingen, want alleen door democratische verkiezingen wordt macht gelegitimeerd. Sedlácek is voorstander van mondiale referenda. “Neem nu de Brexit”, zegt hij, “dat gaat iedereen aan, niet alleen de Britten. Als iedereen had mogen meestemmen over de Brexit zou de uitslag heel anders zijn geweest.” Ik voeg daaraan toe dat ik het toch ook wel raar vind dat een wereldleider als Donald Trump alleen door ingezetenen van de Verenigde Staten van Amerika gekozen kan worden. Of een Barack Obama, een George Bush en een Bill Clinton, maar ook een Vladimir Poetin. Alsof deze mensen geen invloed uitoefenen op ons denken en op ons beleid.

De boze mensen moeten gaan inzien dat die Syrische vluchteling de vijand niet is. Sedlácek vraagt zich af waarom we voor Syrië de VN niet hebben ingeschakeld. Die kunnen oplossingen verzinnen die boven de nationale belangen uitstijgen.
Mensen moeten gaan inzien dat staten niet tegen elkaar moeten concurreren om het vestigingsklimaat van grootbedrijven zo gunstig mogelijk te maken ten koste van nationale algemene nutsvoorzieningen als gezondheidszorg, onderwijs en sociale voorzieningen.

Linksom of rechtsom moeten we echt collectief gaan besluiten om tot rationele vergezichten te komen. We moeten weer groot gaan dromen; geen muren bouwen, maar mensen meenemen in onze visie dat we een nieuw tijdperk ingaan of we dat willen of niet. “Als je chocola wilt verkopen, heeft het geen zin om uit te leggen waarom drop vies is. Dan moet je uitleggen waarom chocola zo goed is“, zegt Sedlácek.

Het is de Europese leiders eerder gelukt om mensen ervan te overtuigen dat we moesten gaan handelen in plaats van oorlog voeren. Daar is de Europese Gemeenschap letterlijk op gebaseerd.

Conflicten beheersen door materiële groei… dat lukt zolang de groei duurt. En dat is exact waar we nu staan. We hebben onze dromen vervuld, maar onze verlangens niet. Verlangens zijn nooit te stillen. En zo komt Sedlácek uit bij de nieuwe economie:
“We moeten de maatschappij klaarmaken voor de digitale toekomst, want daarin is ruimte om onze verlangens immaterieel te gaan vervullen. We moeten virtuele manieren gaan bedenken en toepassen om mensen te helpen zich te ontplooien, om allemaal deel te worden van de elite. Daar is nog heel veel in te ontwikkelen” [vet-gedrukte door GjH]. We moeten naar een wereld van amusement en likes, maar ook van kennis, kunst en onderwijs. Een alternatief is er niet; het menselijk verlangen is nu eenmaal onstilbaar. Zolang we ons verlangen niet kunnen beperken, is een mondiaal democratisch geregeerde wereld onze enige hoop.

Naar “‘Onze dromen zijn vervuld, maar onze verlangens niet’; De verantwoordelijkheid van de elite” door Frank Mulder in De Groene Amsterdammer van 22 november 2017.

Wat is onze ‘stip aan de horizon’?

On door Gerardusineconomie, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

23 november 2017; begin van de avond:
Wat is er nodig om onze gemeenschap gelukkiger en gezonder te maken?
En zou het mogelijk zijn daarmee ook de planeet gezonder te maken?

Met andere woorden, als we nu voor even ophouden met reactief ‘nee’ te zeggen tegen sommige maatregels die CU, D66, CDA, Shell, VNO-NCW en VVD aan hun onderhandelingstafel bedacht hebben, maar naar onszelf gaan luisteren. Wat is dàn ons antwoord op de vraag in wat voor wereld we willen leven?
Bedenk het en schrijf het op.

26 november 2017; begin van de avond:
In Canada is dat experiment gedaan. Tijdens de Canadese federale verkiezingscampagne heeft een brede coalitie van Canadese activisten, auteurs, kunstenaars en nationale leiders zich in september 2015 gebogen over de vragen:
1. Wat is er nodig om onze gemeenschappen gelukkiger en gezonder te maken?
2. En zou het mogelijk zijn daarmee ook de planeet gezonder te maken?
Het bleek dat we voor een gelukkige en gezonde gemeenschap, bestaande uit talrijke deelgemeenschappen, vooral niet moeten willen voortborduren op ons huidige beleid, maar dat een sprong in het diepe daarvoor hoognodig is. Deze brede coalitie schreef een politiek manifest, ‘Het Leap Manifesto’. ‘Leap’ kun je vertalen naar het Nederlandse ‘sprong’.

Niet dat het gemakkelijk was om tussen de vertegenwoordigers van allerlei heel verschillende groeperingen hierover een marathon aan gesprekken te beginnen. Allerlei groepen blijken ook in Canada allerlei andere groepen dwars gezeten te hebben en de vervulling van veel wensen-van-de-een gaan ook in Canada ten nadele van de behoeften-van-anderen. De politieke ernst, immers de verkiezingen kwamen eraan, legde een druk op de deelnemers zich coöperatief op te stellen. Goede afspraken over het omgaan met elkaar – afspraken die zijn samen te vatten met het woord ‘respectvol’ – zorgden voor constructieve dialogen.

Als het ‘politiek haalbare’ ons veroordeelt tot een klimaatchaos die overmorgen begint, moet dat ‘politiek haalbare’ veranderen.

De woorden ‘beschermen’ en ‘zorgen’ vielen tijdens de bijdragen keer op keer; zorgen voor het land, zorgen voor de leefsystemen, de planeet beschermen, voor elkaar zorgen. Tijdens de besprekingen bleken die woorden, ‘beschermen en zorgen’, het raamwerk te zijn waarbinnen al het andere bleek te passen. Men was het erover eens: “We moeten van een systeem dat uitgaat van pakken wat je pakken kan – van elkaar en van de aarde – over op een cultuur die in het teken staat van zorg over en weer met als leidend principe dat wanneer je neemt, je ook zorg teruggeeft” (257). We moeten naar een systeem waarin iedereen een gelijke waarde heeft en waarbinnen mensen en de natuur niet als wegwerpartikelen worden gezien.
Het was, kort en goed, een poging om te laten zien hoe we een ‘economie die uitgaat van vernietiging’, kunnen vervangen door een economie ‘die uitgaat van liefde’. Want:
3. Wat zijn de eigenschappen die we bij mensen het meest waarderen?
Bij mensen waarderen we onder meer edelmoedigheid, gastvrijheid, warmte en wijsheid het meest. Volgende vraag:
4. Hoe zien die eigenschappen eruit als we ze gebruiken als leidraad voor beleid?
Zij in Canada ontdekten dat ‘openheid’ een van de dingen is die dan tot uiting komt. Dat betekent een cultuur, die mensen in nood welkom heet in plaats van hen angstig en achterdochtig te bejegenen, een cultuur die respect heeft voor ouderen en de kennis die zij in een heel leven hebben vergaard en een cultuur die begrijpt dat er andere manieren van weten zijn, veel ouder dan de zeer recente uitvinding die zij (en wij) ‘Canada’ noemen.

Diep in hun hart weten veel mensen dat we zo’n verandering nodig hebben. Als het ‘politiek haalbare’ ons veroordeelt tot een klimaatchaos, die overmorgen begint, moet dat ‘politiek haalbare’ veranderen.

Shell en VNO-NCW als onderhandelaars aan de regeringstafel samen met vertegenwoordigers van wèl-democratisch verkozen partijen is geen breuk met het verleden.
Een Donald Trump als Amerikaans president met een bende aan CEO’s als ministers, die stuk voor stuk een ‘pak wat je pakken kunt ongeacht de schade die we onze landgenoten, de dieren, de natuur, de wereld om ons heen en heel de planeet toebrengen’ is evenmin een breuk met het verleden. Dit is juist een logische eindfase van veel gevaarlijke verhalen die onze cultuur al heel lang opdist:
Dat alles in het leven om geld draait.
Dat alles wat een gemeenschap gezamenlijk bezit geen waarde heeft en geen bescherming verdient.
Dat blanke mensen beter zijn dan de rest.
Dat hebzucht goed is.
Dat kwetsbare groepen hun lot aan zichzelf te wijten hebben.
Dat de 0,01 % hyperrijken hun gouden torens verdienen.
Dat de markt alles beheerst.
Dat de natuur er is om door ons geplunderd te worden.
Dat we omringd zijn door gevaren.
Dat we ons alleen om onze eigen groep moeten bekommeren en
Dat er voor dit alles geen alternatief is.

‘Bescherming en zorg bieden’ is een antwoord op al deze onzin. In het ‘Leap manifest’, een oproep voor een Canada dat uitgaat van respect voor de aarde en voor elkaar, is dit allemaal uitgewerkt. Klik hier voor wanneer u dit manifest wilt lezen.

Bron: Pagina 252 tot en met 275 van “Nee is niet genoeg tegen Trumps schockpolitiek voor de wereld die we nodig hebben” (2017; met achterin een Nederlandse vertaling van het ‘Leap manifest’) door Naomie Klein uit het Engels vertaald door Jan Willem Reitma en Pon Ruiter en in het Nederlands uitgegeven door De Geus in Amsterdam.

Een kapitalistische democratie kan niet bestaan

On door Gerardusineconomie, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Eerst even terugkijken, dan naar het nu om af te sluiten met een advies.

Na de lezing in 2014 vroeg een toeschouwer of kapitalisme en democratie verzoenbaar zijn. In 18 minuten gaf Amerikaans filosoof, mediacriticus, politiek activist en emeritus hoogleraar taalkunde Avram Noam Chomsky een overzicht van het ontstaan van het kapitalisme, besprak hij wat Adam Smith – een van de grondleggers van het klassieke liberalisme en ‘vader van de moderne economie’ – ècht dacht (en dat is resoluut anders dan hoe hij vaak geciteerd wordt) en legt hij uit waarom de Eerste en de Derde Wereld geworden zijn wat ze vandaag nog steeds zijn. Hij zei:
“(…) Een kapitalistische democratie kan gewoon niet bestaan. De mensen die op een of andere manier echt in de vrije markt en het kapitalisme geloven, of minstens doen alsof, vragen helemaal geen democratie. (…)
Als je Milton Friedman leest, of andere apostels van het zogezegde libertaire denken, dan zie je dat wat ze eisen niet ‘democratie’ is maar ‘vrijheid’. (…) Het gaat over zijn ‘vrijheid’ om zich te onderwerpen aan een hogere autoriteit, dat noemen zij ‘vrijheid’. (…)
Deze heren zijn voorstander van private tirannieën, de ergste soort tirannie die er bestaat, door private concentraties van rijkdom die niet ter verantwoording kunnen worden geroepen. Wanneer deze mensen zeggen dat ze geen inmenging willen van de overheid in de markt is het dat wat ze ècht bedoelen. (…) Het soort overheidsinmenging in de markt, die zij daarentegen juist wel willen toepassen, is die die mogelijk maakt dat private tirannieën ‘vrij’ kunnen werken. Dat zijn de grote bedrijven, de multinationals. (…)
Zo is de opdeling tussen Eerste en Derde Wereld ontstaan. De landen die zich wél konden ontwikkelen, zijn de landen die de regels van de kapitalistische economie brutaal met voeten traden. Engeland, de VS, Duitsland, Frankrijk, de Benelux. Slechts één land in het Zuiden wist zich toch te ontwikkelen: Japan, net dat éne land dat niet was gekoloniseerd en dus dezelfde protectionistische koers kon varen als de rijke landen. (…)
Zowat 70 % van de Amerikaanse bevolking, de 70 % laagste inkomens, zijn letterlijk niet meer betrokken bij de politieke beleidsvorming. Hun opinies hebben geen enkele invloed op de beleidskeuzes van de overheid. Hun volksvertegenwoordigers besteden daar geen enkele aandacht aan. Dat is dan ook één van de voornaamste redenen waarom een groot deel van deze bevolkingsgroep de moeite niet meer doet om te gaan stemmen. Ze krijgen toch geen enkele aandacht van de volksvertegenwoordiging. (…)
Wanneer je hoger op de inkomensschaal gaat kijken, merk je dat de invloed op de politiek toch een beetje toeneemt. Kom je daarentegen bij de top – wat we sinds Occupy de ‘één procent’ noemen – dat cijfer is niet juist; het gaat (…) over de ‘ééntiende van één procent’ – dát is de top waar de massale concentratie van de rijkdom zich bevindt. Die bepalen gewoon het politiek beleid. Dit is geen democratie, dit is plutocratie.”

De plutocraten breken het democratisch verzet met de shockdoctrine

Canadees activiste, journaliste en publiciste Naomi Klein valt Chomsky bij met de woorden:
Als je op de afgelopen halve eeuw terugkijkt, kun je zien hoe gericht en effectief de shockdoctrine door overheden is ingezet om het democratische verzet tegen buitengewoon schadelijk beleid te breken. Zo’n strategie om de democratie buiten spel te zetten is zeker nodig, omdat veel neoliberaal beleid zo impopulair is dat de bevolking er keer op keer nee tegen zegt; zowel op straat als in het stemhokje. (…) Daarom vinden de mensen die dit soort beleid willen doordrukken democratische vrijheden en waarborgen bepaald onwenselijk: die zijn alleen maar hinderlijk en vormen een bedreiging.
Uiteraard is niet al het neoliberale beleid impopulair. Mensen zijn wel in hun nopjes met lagere belastingen (mits die de middengroepen en lage inkomens ten goede komen, en niet de superrijken). En ook met snoeien in de bureaucratie van de overheid, in elk geval in theorie.
Maar door de bank genomen willen ze ook dat van hun belastinggeld voorzieningen worden betaald voor de gezondheidszorg, schoon water, goede openbare scholen, een veilige werkplek, pensioenen voor senioren en uitkeringen voor wie niet werken kan. Politici, die het mes willen zetten in dit soort essentiële voorzieningen, of die willen privatiseren, maken dat bij verkiezingen niet tot een speerpunt van hun campagne. Veel gebruikelijker is dat neoliberale politici bij hun campagne pleiten voor lagere belastingen en het behoud van dienstverlening, en tegen spilzucht van de overheid.
Daarna wordt een crisis aangegrepen – en als zij niet ernstig genoeg is, wordt zij opgeklopt – om te beweren, met schijnbare tegenzin en veel krokodillentranen dat er maar één mogelijkheid is: op de gezondheidszorg moet drastisch worden bezuinigd.

(…Donald Trump…) Zo heeft Besty De Vos, zijn minister van Onderwijs, haar leven gewijd aan het doordrijven van een particulier onderwijssysteem zoals dat na Katrina in New Orleans is opgezet.
Veel mensen in de kring van Trump zijn hartstochtelijk voorstander van het ontmantelen van de sociale zekerheid.
Sommigen hebben herhaaldelijk hun weerzin uitgesproken tegen een vrije pers, vakbonden en politieke protesten.
Trump zelf heeft het publiekelijk gehad over het inzetten van ‘de Feds’ om de misdaad in Chicago en andere steden aan te pakken, en
tijdens zijn campagne heeft hij beloofd om alle moslims, dus niet alleen uit de landen die op al die lijstjes van hem staan, de toegang tot de Verenigde Staten te ontzeggen.
Zijn minister van Justitie, Jeff Sessions, heeft scherpe kritiek geleverd op de ‘consent decrees’, een belangrijke voorziening die het Justitie en federale rechters mogelijk maakt om in te grijpen bij plaatselijke politiekorpsen als daar sprake is van wantoestanden (…)
De rijkste sponsors van Trumps campagne en in breder verband van extreemrechts – de multimiljardairs Charles en David Koch en de familie Mercer – willen dat alle beperkingen op het inzetten van geld in de politiek worden opgeheven en dat de wetten worden geschrapt die nu transparantie eisen over de manier waarop dat private geld wordt uitgegeven. (…)
waar het werkelijk om gaat is maatregelen invoeren die het voor mensen met een laag inkomen en voor leden van minderheden nog moeilijker zullen maken om te gaan stemmen.

Onder de huidige omstandigheden kunnen we ons geen voorstelling maken van de volledige reikwijdte van deze antidemocratische visie.

Zo zijn we er met elkaar getuige van dat democratie en kapitalisme niet samengaan in de VS. Echter, in de Europese Unie, met haar door lobbyisten gevormde beleidskijk op wat voor het bedrijfsleven belangrijk is, in plaats van hoe welzijn voor alle Europeanen te verwezenlijken, gebeurt precies hetzelfde. Zoals ook in Nederland, zoals recent bleek over de invloed van VNO-NCW en Shell op het kabinetsbeleid, met op kosten van de belastingbetaler een geweldige meevaller voor aandeelhouders, terwijl geen van de 4 regeringspartijen iets over verlaging van dividendbelasting in hun verkiezingsprogramma had opgenomen.

Maar dit is nog niet alles. Klein waarschuwt:
(…) Zoals Milton Friedman langgeleden heeft geschreven: ‘Alleen een crisis, echt of vermeend, brengt werkelijke veranderingen teweeg.’ Als die crisis er eenmaal is, hangt het optreden tegen die crisis af van wat er aan ideeën voorhanden is. (…)
Hoog tijd dat we ons voorbereiden op rampspoed.

En om dit verhaal positief af te sluiten nog even terug naar Chomsky, die 30 september 2014 aan het eind ook nog zei:
“Het positieve (…) is dat dit systeem wel degelijk kan veranderd worden, het is niet op bruut geweld gebaseerd. Wat dat betreft, leven we vandaag in een zeer vrij land, dank zij vele overwinningen door de eeuwen heen. Het is niet meer mogelijk voor een groot bedrijf om te doen wat iemand als Andrew Carnegie nog kon doen in 1892. Dat geeft ons heel wat mogelijkheden. We moeten daar gebruik van maken.”

Bronnen: “Noam Chomsky: “Kapitalisme en democratie zijn een contradictie”” door DeWereldMorgen Vertaaldesk (Lode Vanoost) via DeWereldMorgen op 1 januari 2015 en pagina 152, 153, 177, 178 en 179 in deel III van “Nee is niet genoeg tegen Trumps schockpolitiek voor de wereld die we nodig hebben” (2017) door Naomi Klein uit het Engels vertaald door Jan Willem Reitma en Pon Ruiter en in het Nederlands uitgegeven door De Geus in Amsterdam.

Klik hier voor het hele verhaal van Chomsky, en de video die daarvan gemaakt is, en ik adviseer: lees dat boek van Klein zelf helemaal!

Over de les die Trump ons leert

On door Gerardusinmedia, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Bijzonder weinig mensen zegt de naam Richard Stallman iets; Richard Matthew Stallman of ‘RMS’, zoals hij zichzelf ook wel noemt. En bij de naam Linus Torvalds denken mensen aan een leraar in de ‘Harry Potter’-boeken.
Daarentegen zijn Bill Gates en Steve Jobs zò bekend dat iedereen wel iets over de levensloop van deze mannen weet te vertellen. Dat het van maatschappelijke ziekte getuigt dat laatste 2 mannen ook bewierookt worden en de eerste 2 tot nu toe onbekend gebleven zijn, is de les die Donald Trump, 45ste president van de Verenigde Staten van Amerika, ons leert. Voor zover wij kunnen leren.

Trump moeten we zien als een waarschuwing voor de wijze waarop wij nu leven, zei de Canadese activiste, journaliste en publiciste Naomie Klein de laatste zondag van oktober in Antwerpen. Hij is slechts een spiegel die ons wordt voorgehouden: “Trumps gedrag is waar alle culturele trends van nu naartoe leiden.” Onze cultuur van leugens als waarheid poneren, halve waarheden als hele doen voorstellen, schaamteloosheid in de logica van de straat, onze korte spanningsboog, toenemend racisme, reality tv, het uitsluiten van grote groepen mensen, hoe vrouwen beoordeeld worden, zelfpromotie; dit allemaal, niets mèèr dan hoe we in het openbare leven en via social media met elkaar omgaan, is Trumps business. Dat is zijn Amerika.

Klein waarschuwde in Antwerpen ons Europeanen dat we hier niet mogen toegeven aan een zelfingenomen houding tegenover Trump met het idee dat het hier nooit zover zal komen. Trump is namelijk niet een extreme man, maar een resultaat van onze eigen hufterige normaal.

Klein: “Zoveel van onze collectieve problemen staan we toe om te delegeren aan de Bill Gates en Richard Bransons van de wereld. Een soort ‘masters of the universe’, die samenkomen om honger, armoede en het klimaatprobleem op te lossen. En alle problemen waarvan we dachten dat het onze verantwoordelijkheid als burger was om op te lossen via democratieën.” De fata morgana van de ‘reddende miljardairs’. Mensen van de World Health Organisation (WHO) zullen je vertellen: ‘Bill Gates creëert ons beleid nu. Enkel door zijn geld heeft hij meer macht dan de WHO, terwijl hij helemaal geen achtergrond heeft in de gezondheidszorg.

Zo ook kregen wij Trump in het Witte Huis, die voor het Amerikaanse volk staat met de boodschap: ‘Ik heb geen ervaring in de politiek, maar ik ben rijk, dus stem op mij.’ Om te voorkomen dat straks de volgende miljardair zijn plaats inneemt moeten we ons een vraag stellen. Die vraag is of hij daar zit om onze gemeenschappelijke problemen op te lossen, of zelfs maar die van de gewone Amerikaanse mensen, zodat hun welzijn toeneemt?

De praktijk is dat hij daar zit om de winsten van zijn merk ‘Trump’ te vergroten. Het merk dat draait om dominantie, om macht over andere mensen. Het gaat niet enkel om het winnen, maar om het stappen over andere mensen terwijl je wint. Elke dag dat Trump wegkomt met bedriegen, een conflict met iemand of liegen versterkt het merk Trump, dat zijn eigen regels maakt en het presidentschap volgens zijn eigen regels speelt onder meer met tweets in plaats van beleid.

Over de rol van de media:
Opiniemakers hebben vorig jaar de woede in de Amerikaanse samenleving onderschat. Media praten met journalisten en woordvoerders in plaats van met mensen. Ze vergeten hun kantoren te verlaten, terwijl journalistiek zou moeten draaien om het rapporteren over de buitenwereld, niet vanuit een echoput of een regiekamer. Ze hebben gefaald in het verslag doen over hun land. Alles wat ze deden en nog steeds doen is het meest recente schandaal volgen.
90.000.000 Amerikanen hebben vorig jaar niet gestemd. Ze voelden niet dat er iemand of een partij was die hen iets te bieden had.
Ondertussen runt Goldman Sachs, een van de grootste mondiale investeringsbanken, al bijna een jaar het economisch beleid van Trump. Trump en zijn bende krijgen alles wat ze wilden. Dàt wordt grotendeels genegeerd door de lokale en internationale media, want het is niet grappig, niet sexy, niet dramatisch en veel te schokkend. Ook woorden van deze strekking sprak Klein deze 29ste oktober in Antwerpen.

En dan nog even over die Stallman en Torvalds, de inhoudelijke ‘masters of the universe’:
Deze 2 mannen hebben niet alleen aan de oorsprong van Linux een bijdrage geleverd die groter is dan die van Bill Gates en Steve Jobs aan respectievelijk Microsoft en Apple.
Richard Matthew Stallman (New York, 16 maart 1953) is een Amerikaanse programmeur die ook een grote invloed heeft gehad op de juridische, sociale en technische aspecten van vrije software.
Linus Benedict Torvalds (Helsinki, 28 december 1969) is een Fins-Amerikaans informaticus. De door RMS bedachte en door Thorvalds overgenomen licentie (GPL) zorgt ervoor dat over de hele wereld mensen samenwerken aan vrije software (software waar niemand eigenaar van is of kan worden). Hij is het bekendst vanwege de oorspronkelijke ontwikkeling van de Linuxkernel en is daarvan nog steeds coördinator. De GPL heeft er tegen de stroom in voor gezorgd dat op ongekende schaal wereldwijd wordt samengewerkt aan ICT-technieken waarvan heel veel bedrijven en particuliere personen – meestal zonder dat zij dit beseffen – gebruik maken.

Bron: Naomi Klein: “Trump is de spiegel die onze maatschappij wordt voorgehouden” door Helenka Spanjer via DeWereldMorgen op 3 november 2017 en Wikipedia op 6 november 2017

Twee vragen…

On door Gerardusineconomie, wereldverhalen, zorgEen reactie plaatsen

Van loodvervuiling kunnen mensen – we beperken ons even tot onszelf – last van hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten krijgen. Wereldwijd stierven in 2015 aan deze bloedziekten ten gevolge van loodvergiftiging 500.000 mensen. Voor zover bekend…

Door blootstelling tijdens het werk aan giftige en kankerverwekkende stoffen (mijnwerkers), waaronder asbest (arbeiders), kunnen mensen last van longaandoeningen krijgen. Deze longaandoeningen door giftige stoffen maakten in 2015 nog eens 800.000 dodelijke slachtoffers.

Watervervuiling, vaak als gevolg van gebrekkige afvalwaterverwerking, was in 2015 ‘goed’ voor 1.800.000 voortijdige doden.

Luchtvervuiling, verantwoordelijk voor naar schatting 6.500.000 voortijdige doden in 2015, blijkt overigens met voorsprong de grootste boosdoener onder mensen, meestal als gevolg van hart- en vaatziekten, longkanker en chronisch longlijden.

Toch horen we niet veel over de slachtoffers die onze vervuiling maakt. Dat heeft er misschien mee te maken dat 92% van de slachtoffers ver weg vallen in groei- en ontwikkelingslanden; met name die welke een snelle industrialisering meemaken zoals Bangladesh, China, India, Kenia, Madagaskar en Pakistan. Chemische vervuiling is in die landen verantwoordelijk voor meer dan 25% van alle sterfgevallen. In China ging het in 2015 om 1.800.000 voortijdige sterfgevallen, in India over 2.500.000.

Naarmate de industrialisering toeneemt, verschuift de chemische vervuiling van water als bron van terminale ziektes naar de buitenlucht en de chemische vervuiling van de bodem.

In 2014 ging men nog uit van 8.400.000 mensen die jaarlijks wereldwijd voortijdig sterven doordat zij vergiftigd werden door bodemvervuiling, luchtvervuiling, werken met giftige materialen en waterverontreiniging; 3x zoveel als door malaria en 14x zoveel als door HIV/AIDs. In 2015 blijken er nu door menselijke verontreiniging van onze leef- en werkomgeving in totaal 9.600.000 voortijdig stervende mensen geteld te zijn. In één jaar tijd een toename met 14%, in plaats van een drastische afname van iets dat we niet willen. Toch?

Ik heb er twee vragen over:
1. Zou dat echt niet anders kunnen?
2. En…ehhh, wie hebben er allemaal het meest profijt van het mensen laten werken en wonen met al dat gif?
Ik heb de antwoorden niet. U wel?

Bronnen: “Vervuiling doodt elk jaar 9 miljoen mensen” door IPS via DeWereldMorgen op 23 oktober 2017, “Pollution, health, and the planet: time for decisive action” door Pamela Das en Richard Horton via The Lancet op 19 oktober 2017 en “In Developing World, Pollution Kills More Than Disease” door Stephen Leahy via Inter Press Service op 13 juni 2014.

Yes, we can, but only if we dare to feel

On door Gerardusinpolitiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Op pagina 106 van “Nee is niet genoeg…” verwoordt Naomie Klein precies waarom ik op 8 november 2016 voor Donald Trump gestemd zou hebben als ik in de Verenigde Staten van Amerika stemrecht had gehad:
“[Hillary; GjH] Clinton faalde niet vanwege haar boodschap, maar vanwege haar reputatie. Het kwam juist door de domme economie van het neoliberalisme die zij, haar man en het partij-establisment omarmden dat Clinton geen geloofwaardig verhaal kon vertellen aan blanke arbeiders die op [Barack Hussein; GjH] Obama hadden gestemd (tweemaal) en deze keer besloten op Trump te stemmen. Trumps plannen waren weliswaar ongeloofwaardig, maar ze waren in elk geval ánders.”

De diversiteit, die Clinton zei te omarmen, heeft de afgelopen jaren historische symbolische overwinningen geboekt, zoals:
1 Afrikaans-Amerikaans presidentsgezin,
2 zwarte procureurs-generaal,
Een algehele stijging van het aantal vrouwen in bestuursfuncties,
Hollywood dat gedwongen werd om ook zwarte acteurs en regisseurs te erkennen,
Homo’s en lesbiennes, die daarover open zijn, als nieuwslezer voor Amerikaanse media en in de directie van Fortune 500-bedrijven en
Populaire Amerikaanse tv-series over transgender-personages.

Deze overwinningen voor diversiteit en insluiting in de samenleving van achtergestelde groepen op basis van gelijkwaardige plichten en rechten zijn belangrijk. Ze veranderen levens en voegen invalshoeken toe die anders zouden ontbreken. Het is heel belangrijk dat er een generatie kinderen is opgegroeid terwijl Obama de machtigste baan ter wereld had. Toch zal deze top-downbenadering van verandering niet leiden tot echte gelijkheid, zolang ze niet gepaard gaat met een bottom-upbeleid dat structurele problemen als bouwvallige scholen en een tekort aan fatsoenlijke huisvesting aanpakt; bij lange na niet.

Tegenover genoemde overwinningen voor diversiteit en insluiting stond dat immigranten in groten getale werden gedeporteerd en de inkomenskloof tussen blanke en zwarte Amerikanen verder groeide. Tussen 2007 en 2010 daalde het gemiddeld inkomen voor blanke gezinnen met 11% en voor zwarte gezinnen met 31%. In dezelfde periode werden jonge zwarte mannen in een obsceen tempo door politieagenten beschoten en doodgeschoten. Er verkeren als gezegd meer Amerikaanse vrouwen in machtsposities, maar werkende Amerikaanse vrouwen met lage inkomens maken langere werkdagen, hebben vaak meerdere banen om het hoofd boven water te houden en verliezen steeds meer zekerheid over hun arbeidscontracten. In het jaarlijks klassement van de inkomensongelijkheid tussen mannen en vrouwen van het World Economic Forum tuimelde de Verenigde Staten van Amerika van de 28ste plaats in 2015 naar de 45ste plaats in 2016.

Precies bovenstaande zou mij ertoe verleid hebben een historische vergissing te begaan door op Trump te stemmen. Anderen, die zo’n beetje op dezelfde wijze als ik naar de wereld kijken, zouden gewoon thuisgebleven zijn. De tegenvallende opkomst van progressieve Amerikanen is de voornaamste reden dat Trump een nipte overwinning kon behalen (ook al verloor hij in absolute kiezersaantallen).

De grote opdracht, die voor hen die een eerlijke en rechtvaardige samenleving wensen, ligt niet om hun uiteenlopende problemen op een rij te rangschikken (economie tegen identiteit, gender tegen ras, … tegen …), maar hun grote opdracht is tot in hun botten te leren voelen hoe al bovenstaande vormen van onderdrukking door elkaar heenlopen en elkaar versterken; ónze bijdrage aan onderdrukking te durven voelen.

Bron: Deel II van “Nee is niet genoeg tegen Trumps schockpolitiek voor de wereld die we nodig hebben” (2017) door Naomie Klein uit het Engels vertaald door Jan Willem Reitma en Pon Ruiter en in het Nederlands uitgegeven door De Geus in Amsterdam.

Geen schertsfiguur, maar een woedende reactie op wat we humaan noemen

On door Gerardusinpolitiek, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Altijd heb ik gedacht dat ‘Democratie’ de minst slechte staatsvorm is, omdat iedereen tot op zekere hoogte kan meebeslissen. We zijn met de huidige Amerikaanse president Donald Trump echter in een nieuw tijdgewricht beland. Dat zet aan tot herbezinning.

In de jaren ’80 waarschuwde Fred van der Spek* er al voor: wat als democratisch de democratie wordt afgeschaft? Toen al noemde hij voorbeelden van regeringsvoorstellen die dat als gevolg hadden. Voorbeelden, die we nu kunnen aanduiden met ‘de terugtredende overheid’.

De regering Trump is de overtreffende trap van het afschaffen van elke gemeenschapszin, elke onderlinge verbondenheid en elk idee dat er een doel in ons leven is dat groter is dan onze individuele verlangens. Donald Trump is helemaal niet het verhaal van een schertsfiguur. Hij verwoordt een woedende reactie op de groeiende macht van elkaar overlappende politieke en sociale bewegingen die een rechtvaardiger en veiliger wereld eisen. In plaats van verdere vooruitgang waarbij winstverlies mogelijk is, bundelde de bende rondom Trump, bestaande uit roofzuchtige kredietverstrekkers, oorlogs- en ‘veiligheids’-profiteurs en vervuilers die de aarde willens en wetens al lang ontwrichten, hun krachten om de regering over te nemen en hun op misdadige wijze verworven rijkdom te beschermen en nog verder te vergroten. Na tientallen jaren toekijken hoe het publieke domein sinds Ronald Reagan vanaf 1981 stukje bij beetje werd geprivatiseerd, hoe deregulering te langzaam naar hun zin werd doorgevoerd (al was het snel genoeg om de wereld al in 2008 een mondiale crisis te bezorgen), hebben Trump en de zijnen nu de wereldmacht gegrepen. Hun overname is voltooid: de rijksten hebben alle touwtjes in handen.

Een pijnlijke waarheid voor iedereen die wil dat recht gedaan wordt

Dit had nooit kunnen gebeuren als de boodschap van Reagan, dat de overheid niet de oplossing is maar het probleem, niet was gevolgd door decennia vol neoliberale deregulering, die in wezen omkoperij rechtvaardigde, decennia waarin schunnig hoge bedragen van de industrie naar de politiek stroomden en waarin politici na afloop van hun politieke carrière topfuncties in grootbedrijven bekleden en topfunctionarissen van grootbedrijven die politicus worden. Decennia waarin verslaggeving in de media over inhoudelijke zaken plaats gemaakt heeft voor reality-tv over wie wat over wie heeft gezegd en wie waar aan de leiding gaat in welke peiling. Al met al werden volgens het Tyndall Report gedurende de hele laatste Amerikaanse verkiezingsperiode in de drie grootste Amerikaanse nieuwsprogramma’s slechts 32 minuten besteed aan analyse van specifiek beleid en het geven van uitleg welke consequenties de standpunten van de verschillende kandidaten over deregulering en gezondheidszorg hadden voor het leven van de kiezers. Dat krijg je ervan als alleen de hoogte van kijkcijfers telt voor wat op TV aangeboden wordt. Trump heeft het probleem, waar Westerse democratieën onder leiden, niet gecreëerd maar er slechts van geprofiteerd. Dat Bill en Hillary Clinton met hun Foundation de morele grenzen al tientallen jaren hebben opgerekt bood Trump de kans om nu alle morele grenzen weg te vagen.

Elke minuut dat Trump president is, stijgt de waarde van het merk ‘Trump’ en van zijn actieve bedrijven. Daardoor profiteert hij direct en significant van deze openbare functie. Precies wat hij voor ogen heeft met dit presidentschap en precies wat de regelgeving omtrent belangenverstrengeling probeert te verhinderen. In de wereld van Trump is straffeloosheid, meer nog dan bergen met goud, het ultieme teken van succes.

Dit alles gaat veel verder dan het begunstigen van eigen familieleden of vrienden door autoriteiten door hen opdrachten te gunnen of door hen in hoge functies te benoemen. Het is een familiebedrijf met regeringsmacht als winstoogmerk; een bedrijf dat niet meer en niet minder dan het merk ‘Trump’ te gelde maakt. En als hij er dan toch met zijn bende zit, dan ook maar zo snel en zoveel mogelijk humanitair recht om zeep helpen, als dat winstmarges beperkt; zelfs al koersen we met elkaar daarmee af op een aarde die 4 tot 6 ⁰C warmer wordt met onbekende maar zeker desastreuze gevolgen voor een substantieel deel van de mensheid, laat staan voor alles wat leeft.

Enkele maanden na het aantreden van de nieuwe regering Trump stond op het omslag van The New Yorker een tekening van Donald Trump, die golfballen tegen het Witte Huis mepte en het ene na het andere raam verbrijzelde. Deze tekening verbeeldt een pijnlijke waarheid voor iedereen die wil dat humaan recht gedaan wordt. Naast het concrete beleid, dat voorziet in afschaffen van veel beleidsregels, bombardementen met kruisraketten (waarover de regeringsleiders van de hele Westerse Wereld in elke taal de schendig van het Internationale Recht verzwegen) en ander onproportioneel binnen- en buitenlands geweld, verlagen van belastingen voor grootbedrijven en grootverdieners, tweedeling instellen voor immigranten, ziektekostenverzekeringen afschaffen en wat dies meer zij; met elke vermeende overschrijding van morele grenzen, met elk ‘alternatief feit’ dus onbeschaamde leugen en met elke gestoorde tweet besmeuren en vernielen deze Amerikaanse regeringsleiders de openbare sfeer waaraan zij altijd al maling hadden.

Bron: Deel I van “Nee is niet genoeg tegen Trumps schockpolitiek voor de wereld die we nodig hebben” (2017) door Naomie Klein uit het Engels vertaald door Jan Willem Reitma en Pon Ruiter en in het Nederlands uitgegeven door De Geus in Amsterdam.

* A.G. (Fred) van der Spek, geboren op 13 december 1923, is een voormalig Nederlands politicus. Hij was onder meer fractievoorzitter, lijsttrekker en in 1957 medeoprichter van de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP), die zichzelf in 1991 ophief.

Ik wou dat ik er nog in geloofde…

On door Gerardusinpolitiek, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Dit weekend moest ik wat tijd overbruggen bij het Spui in Amsterdam. Voor de Atheneum Boekhandel, waar ik vroeger altijd wel een boek kocht als ik in Amsterdam was, staan bankjes. Daar overbrugde ik mijn tijd met uitzicht op ‘Het Lieverdje’. Daar begon het allemaal in Nederland, herinnerde ik me. De politie wist er geen raad mee en de Amsterdamse burgemeester – kom, hoe heette die ook weer – werd naar huis gestuurd. In heel Europa was het overigens onrustig en 1968 staat voor de omslag.

De generatie jongeren van na de oorlog was 23 jaar of jonger en had geen trek meer in de hypocrisie waarin zo’n beetje alle verhoudingen met de generatie van hun ouders gedrenkt leek. Na de Tweede Wereldoorlog legde de Nederlandse regering eerst de focus op herstel van de koloniale verhoudingen in Indonesië, in plaats van – wat verteld werd – de wederopbouw. De Amerikanen, die ons hadden helpen bevrijden, probeerden nu Vietnam te annexeren. Nederland steunde het ‘appartheids-regime’ in Zuid-Afrika, waarheen familie geëmigreerd was, en Israël, waar land van Palestijnen wetteloos onteigend was. Speculanten lieten huizen leeg staan, terwijl er woningnood was. Zichzelf noemend ‘werkschuw tuig’ protesteerde tegen de vervaardiging van nog meer atoombommen. De Russen, die ons bevrijd hadden, werden als grootste vijand gezien. In de kringen, waarin ik verkeerde, werd zondags de preek uitvoerig bediscusieerd en of de slang in het Paradijs werkelijk gesproken had. En dat terwijl dit alles in de wereld gebeurde. Duitsland was lid van de NATO. Een muur van prikkeldraad en landmijnen lag tussen onze Russische bevrijders en de Duitse bezetters van weleer.

1968 fungeert voor conservatieven echter als kantelpunt tussen orde en chaos, tussen opbouw en verval.

En hier moet toch echt iets rechtgezet worden: in tegenstelling tot wat vanuit rechts-conservatieve hoek wordt beweerd, was 1968 helemaal geen homogeen links gebeuren, maar slechts een breuk tussen een ‘oud-links’ en een ‘nieuw links’. Hij maakte deel uit van een generatieconflict tussen vooroorlogse militanten en de na-oorlogse links-georiënteerde jongeren. Eerstgenoemden waren doorgaans Sovjet-getrouw, hadden een klassieke opvatting over het proletariaat en de revolutie en beschouwden de klassenstrijd als de kortste weg naar de totale emancipatie. De na-oorlogse generatie schoof naast die klassenstrijd andere thema’s naar voren: anti-autoritarisme, anti-imperialisme, anti-racisme, feminisme, pacifisme en verzet tegen de op Amerikaans denken gebaseerde consumptiesamenleving. Daarbij werden door de na-oorlogse jongeren directe actievormen verkozen boven het traditionele arsenaal van de arbeidersbeweging: confrontaties met de politie, sit-ins, vervreemdende rituele bijeenkomsten veelal onder invloed van drugs rondom Het Lieverdje en wilde stakingen. Deze breuk tekende zich overigens in vrijwel alle Westerse landen af.

De klassieke linkse stokpaardjes over de strijd tussen arbeid en kapitaal verdween 1968 niet, maar werd aangevuld met nieuwe vormen van strijd:
de strijd tegen autoritaire en logge Calvinistische structuren,
de strijd van minderheden – waaronder de 50% van de mensheid aan vrouwen – om erkenning en rechten en
de strijd om zelfbeschikking.
Een strijd ook om autonomie in de vele betekenissen van het woord, met als focussen het gezin, het lichaam en de maatschappelijke rolverdelingen,
en een strijd om authenticiteit en
om een leefbare aarde met als inzet natuur.
De een vond dit belangrijker en de ander dat. Hierdoor buitelden nieuwe sociale bewegingen vanaf de zeventiger jaren over elkaar heen.

Ikzelf ging halverwege die zeventiger jaren nog met idealen mijn militaire dienstplicht vervullen, en werd door een bijna-inzet bij de Amsterdamse Nieuwmarktrellen in vertwijfeling gebracht. Het bracht me later bij de Pacifistisch Socialistische Partij, die overigens ook streed voor feminisme, homo-rechten en natuur.

Het idee dat 1968 een breuklijn was tussen een harmonieuze ordentelijke samenleving daarvoor en een chaotische daarna is een historische fantasie. Een wensdenken van de categorie “Vroeger was alles veel beter”. Lees “Na de bevrijding: de loodzware jaren 1945 – 1950” (2014) van Ad van Liempt er eens op na; ISBN 9789460036927.

Ik heb de jaren voor 1968 ook zo niet beleefd. Wel waren er ineens De Beatles, die ervoor zorgden dat jongeren hun eigen muziek kregen. De periode van de zeventiger en tachtiger jaren zie ik achteraf juist wel als een ordelijke en zeer vreedzame waarin de verzorgingstaat vanuit al die sociale bewegingen opgetuigd werd. De Nederlandse welvaart werd die jaren verdeeld.

De afbraak daarna vanaf de tachtiger jaren tot op heden maakte ik er ook van mee. En hoogstwaarschijnlijk zal ook het komende kabinet verder gaan met Amerikaniseren door het in de kaart spelen van grootbanken, grootbedrijven, multinationals en andere private partijen ten koste van ons belastinggeld.

We hebben ze met elkaar aan een meerderheid geholpen en moeten het er maar weer mee doen. En wie weet hebben anderen na Rutte I en II nog wel hooggespannen verwachtingen van Rutte III. Ik wou dat ik er nog in geloofde.

Bron: “Links van links: over ‘identity politics’, 1968 en conservatisme” door Thomas Decreus via DeWereldMorgen op 15 september 2017.

Geen klimaatverandering zonder systeemverandering

On door Gerardusinpolitiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Kommt erst dass Fressen und dann die Moral?, zoals ons lang is voorgehouden of Ist dass Fressen die Moral? Moeten we, als we de aarde voor 8.000.000.000.000 mensen bewoonbaar willen houden, en voor een veelvoud daarvan aan dieren en planten, niet net zo snel voor ons eten overstappen op kleinschalige, regionale akkerbouwgewassen, als dat we sinds 20 jaar de pijp, sigaar en sigaretten naar de buitenruimte hebben weten te verbannen?

Stellen we onverbloemd met Donald Trump en de zijnen dat als het er op aan komt minder kansrijken onder ons maar moeten verdrinken of verhongeren, of zijn we sinds de Tweede Wereldoorlog toch wat beschaafder geworden?

Hoe lang nog blijven we er genoegen mee nemen dat grootbedrijven, die het bruto binnenlandsproduct zo gunstig kunnen vergroten, normen over onze leefomgeving, lucht- en voedselkwaliteit kunnen oprekken; onze volksgezondheid op het spel zetten? En hoe zit dat met de normen waaronder aan andere kanten van de wereld hetgeen we hier consumeren geproduceerd wordt? En hoe lang nog accepteren we dat vervolgens eenmaal vastgestelde normen als streefcijfers worden gebruikt om bodem, lucht, voedsel en water te mogen verontreinigen?

We moeten de mensheid redden van een economie die uitsluitend de belangen van de kapitaalbezitters voor ogen heeft.

Lag sinds begin vorige week dinsdag “’Nee’ is niet genoeg, …” van Naomie Klein in de betere boekhandels, vandaag publiceert ook de Belgische schrijver Ludo De Witte geen opbeurende boek. Om toch positief te beginnen: De Witte looft de mensen die, zoals het spreekwoord zegt, bij zichzelf beginnen. Hij is positief over duurzame initiatieven. Tuurlijk, maar in een vlijmscherp betoog ziet hij geen enkele reden om te juichen. Wat hij ziet is dat we ‘slaapwandelend naar de afgrond’ gaan. Wat we tot nu toe deden, nu aan het doen zijn en binnenkort van plan zijn te gaan ondernemen is volgens hem niet meer dan ‘gerommel in de marge’. Al deze initiatieven moeten niet overgewaardeerd worden, want zij brengen ons volgens De Witte niets meer dan ‘een vertrekpunt; een uitvalsbasis’ om de broodnodige veranderingen teweeg te brengen.

De problemen zijn dan ook volgens hem ideologisch van aard. Alle oplossingen die wèl werken gaan in tegen de dogma’s van deze tijd: de ‘vrije markt’ en ze worden verdacht gemaakt als ‘contraproductief’, ‘marktverstorend’ of ‘protectionistisch’. “Alles waar het neoliberalisme voor staat, is een rem op structurele klimaatregelingen.” Overheidsingrepen zijn immers voor neoliberalisten als de bemanning van CDA, D66, PvdA en VVD taboe.

Vrijhandelsakkoorden als CETA en TTIP zullen daarenboven de klimaatcrisis verder verergeren, want ze stellen niets voor om de mens, het milieu en de natuur te beschermen. Bovendien verhinderen die verdragen dat landen nog klimaatbeschermende maatregelen nemen zonder miljardenboetes aan grootbedrijven, zoals multinationals, te riskeren. Daar gaat ons zuur met loonbelasting bijeengesprokkelde belastinggeld, waaraan de claimende multinationals nagenoeg niets hebben bijgedragen. Groen of rood kapitalisme bieden geen van beide ook maar een begin van een oplossing.

Terecht stelt de Partij voor de Dieren allerhande maatregels voor ‘omdat er geen planeet B is’. De items in de eerste alinea van dit stukje ontleende ik aan gedreven politici op gemeentelijk, landelijk en provinciaal niveau van deze politieke partij. Uitstekende en door mij gewaardeerde bijdragen. Echter, het alternatief dat De Witte voorstelt gaat vele malen in het verlengde van hun initiatieven verder: de oplossing is ‘System change, not climate change‘. De Witte noemt dat ‘Ecosocialisme’:
“Het wordt tijd dat milieu-activisten en socialisten dat door de sociaal-democratie en het stalinisme besmeurde project als het hunne claimen en fier zeggen waar het voor staat: de mensheid redden van een economie die uitsluitend de belangen van de kapitaalbezitters voor ogen heeft”, aldus De Witte.

Bronnen: “Ludo De Witte schreef een sterk pleidooi voor ‘ecosocialisme’” door Thomas Decreus via DeWereldMorgen en “Plan B Symposium” door de Nicolaas G.Pierson Foundation, het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren; beide op 10 september 2017.

Ludo De Witte “Als de laatste boom geveld is, eten we ons geld wel op – Het kapitalisme versus de aarde” (11 september 2017) Uitgeverij EPO in Antwerpen; 222 pagina’s (zonder voetnoten en literatuurlijst), ISBN 9789462671164, € 20,00

Trups is gewoon slimmer dan wij allemaal bij elkaar

On door Gerardusineconomie, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

De miljardairs-zwerm rond de Amerikaanse president Donald Trump lijkt doelbewust economische malaise, klimaatontregeling en oorlogen uit te lokken. In de ontstane ramspoed kan ze vrijelijk haar rechts-radicale agenda ten uitvoer brengen.

Dat is wel een heel korte samenvatting van “No Is Not Enough: Resisting Trump’s Shock Politics and Winning the World We Need”; het boek dat Naomi Klein op 13 juni 2017 publiceerde. Het boek is inmiddels naar het Nederlands vertaald door Jan Willem Reitsma en Pon Ruiter. Komende week verschijnt het bij uitgeverij De Geus onder de titel “Nee is niet genoeg / tegen Trumps shockpolitiek, voor de wereld die we nodig hebben”. Het ISBN-nummer is 9789044539301 en het kost €20 (- €0,01). Hierna enkele stellingen naar een samenvatting van dit nog te verschijnen boek:

De ministers, stafleden en verkiezingscampagne-sponsors rond Trump hebben een lange lijst van beleidswensen die domweg niet in te voeren zijn als het Amerikaanse leven zijn normale gang gaat.

In New Orleans hebben personen, die nu deel uitmaken van de entourage van Donald Trump, laten zien dat ze heel ver willen gaan bij het bevorderen van de belangen van het bedrijfsleven, de fossiele-brandstofindustrie en projectontwikkelaars en bij het decimeren van de gemeenschappelijkheid.

Hoewel voortdurend in opspraak, met een groot deel van de radicaalste punten op zijn wensenlijstje heeft Trump nog niet eens een begin is gemaakt. Zo heeft hij plannen aangekondigd voor het ontmantelen van Dodd-Frank, de ingrijpendste wetgeving die na de bankencrisis van 2008 tot stand is gekomen. Dodd-Frank ging niet ver genoeg, maar als de wet verdwijnt krijgt Wall Street weer tal van kansen om nieuwe luchtbellen te scheppen. En die zullen vroeg of laat uiteenspatten, met nieuwe economische klappen tot gevolg. Die klappen moeten met gemeenschapsgeld opgevangen worden, want de grootbanken zijn nog steeds to big to fall. De winsten voor grootbanken blijven verzekerd en in zo’n crisis kan Trumps rechts-radicale verlanglijstje tot genoegen van andere grootbedrijven ingevoerd worden.

Het idee dat Trump zelf niet beseft hoezeer hij provoceert, is al even ongeloofwaardig als zijn bewering dat het niet waar is dat zijn racistische retoriek een klimaat heeft geschapen dat rijp is voor uit haat voortkomende aanslagen.

Iedereen rondom Trump vertrouwt erop dat zij, hun kinderen, en eigenlijk heel hun klasse, het wel zullen redden.

Het voorkomen van klimatologische chaos en het voorkomen van oorlog komen op hetzelfde neer. Er zijn waarschuwende stemmen opgegaan dat Trump juist veel te winnen heeft bij een sfeer van verhoogde angst en verwarring. Door zijn volstrekt negeren van ‘de waarheid’ kunnen we verwachten dat zijn regering welbewust voor crises zal zorgen.
Voor ons dus hoog tijd dat we ons voorbereiden op rampspoed, want als de plannen, die juist de gemeenschap ten goede komen, dan nog gemaakt moeten worden zijn we te laat.

Er is nog een reden waarom de Amerikaanse regering wel eens zeer binnenkort een veiligheidscrisis zou kunnen aangrijpen om een oorlog te beginnen of een bestaand conflict op te schalen: er is geen effectievere of snellere manier om de olieprijs omhoog te jagen; vooral als het geweld de levering van olie aan de wereldmarkt bedreigt. Trump heeft zich omringd met meesters van de chaos, van minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson tot minister van Financiën Steven Mnuchin. En chaos heeft in de geschiedenis vaak bewezen dat het de olieprijs omhoog kan jagen. Een oorlog, waardoor grote voorraden olie onbereikbaar worden of de macht van de Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) sterk wordt beknot, zou een enorme opsteker zijn voor de grote Amerikaanse oliebedrijven.

Wat tijdens Trumps regeerperiode de snelst groeiende marktsector zal zijn? Waarschijnlijk bedrijven die na een ramp dienstverlening bieden aan rijke mensen met slogans als “U hoeft niet in de rij te staan. Geen gedoe op drukke vliegvelden. Gewoon een eersteklas ervaring, die van een probleem een vakantie maakt.” (sic) Een gemeenschappelijk kenmerk van de mensen rondom Trump is dat iedereen erop vertrouwt dat zij, hun kinderen, en eigenlijk heel hun klasse, het wel zullen redden. “We kunnen de beschaving niet herstellen met de kinderen van anderen.” tweette democratisch gekozen Steve King kort na zijn aantreden als congreslid voor de Republikeinen. De tweedeling in hulpverlening bij of na een ramp schrijdt in alarmerend hoog tempo voort.

De waarheid is dat we juist níet beschikken over dit goddelijke vermogen tot ‘onszelf heruitvinden’.

Australië, Europa en Noord-Amerika zijn steeds grotere (geprivatiseerde) forten aan het opzetten om zich te beschermen tegen mensen die vluchten voor hun leven. De wereld is op weg naar een economie in Blackwater-stijl (dit bedrijf is berucht door systematisch buiten de wet te ondernemen en verantwoordelijkheid te dragen voor buitengerechtelijke executies), waarin private partijen verdienen aan het bespioneren van de bevolking, het bouwen van muren, door private bedrijven geleverde veiligheid en door met particuliere beveiligers bemande controleposten. Met name deze ‘forten’, ‘groene zones’ zoals Klein ze noemt, zijn verantwoordelijk voor ecologische rampen die nog zijn verergerd door de klimaatverandering, voor handelsverdragen waarin de zwakste partij wordt uitgeknepen of voor oorlogen.

Er worden veel krokodillentranen vergoten over de ‘migratiecrisis’, maar aanzienlijk minder over de crises die de aanleiding zijn voor de migratie-stromen. De dramatische opkomst van blank suprematiedenken, islamofobie, nationalisme, racisme tegen zwarten en rechtse politieke partijen die ramp-kapitalisme als probleem-oplossing voorstellen – waarvan we het afgelopen decennium getuige zijn geweest – valt niet los te zien van de bootjes, de drones, de muren, het turbulente geweld en van de straaljagers. Dat is het gezicht van mondiale destabilisering in landen die zich nooit hebben beziggehouden met de misdaden die kort na hun ontstaan zijn begaan – landen die altijd hebben gezegd dat slavernij en het stelen van het land van de inheemse bevolking maar kleine smetjes zijn op een roemrijk verleden.

Het beeld is duidelijk. Het eerste jaar zullen we heel waarschijnlijk nog niet helemaal merken wat deze Amerikaanse regering aan economische gruwelen aanricht. De volle omvang van hun barbaarse beleid zal pas later aan het licht komen als de onvermijdelijke begrotingscrises zich aandienen en de markt de ene klap na de andere krijgt. Dan zal het Witte Huis de meest ambitieuze items op het verlanglijstje van het bedrijfsleven gaan afvinken, terwijl het zegt dat het allemaal nodig is om de regering en misschien wel de hele economie te redden.

“Het ligt in ons vermogen om opnieuw te beginnen”, zei de Amerikaans-Engelse filosoof, revolutionair en vrijdenker Thomas Paine in de 18de eeuw. Het was een treffende verwoording van de droom over ontsnappen aan het verleden die de kern is van het koloniale project èn van de American dream. Maar de waarheid is dat we juist níet beschikken over dit goddelijke vermogen tot ‘onszelf heruitvinden’. Dat is ook nooit zo geweest. We moeten leven met de rotzooi die we hebben geschapen en de vergissingen die we hebben gemaakt, en wanneer we humaan denken echt eens beginnen rekening te houden met de grenzen van wat onze planeet aankan. Vandaar de titel van Kleins boek: “Nee is niet genoeg tegen Trumps shockpolitiek, voor de wereld die we nodig hebben”, al zou ik zelf liever zeggen “Nee” is niet genoeg voor de wereld die we nodig hebben als antwoord op Trumps shockpolitiek.

Bron: “Meesters van de chaos; Het rampkapitalisme van Donald Trump c.s.” door Naomi Klein in De Groene Amsterdammer van 30 augustus 2017.