De miljardairs-zwerm rond de Amerikaanse president Donald Trump lijkt doelbewust economische malaise, klimaatontregeling en oorlogen uit te lokken. In de ontstane ramspoed kan ze vrijelijk haar rechts-radicale agenda ten uitvoer brengen.
Dat is wel een heel korte samenvatting van “No Is Not Enough: Resisting Trump’s Shock Politics and Winning the World We Need”; het boek dat Naomi Klein op 13 juni 2017 publiceerde. Het boek is inmiddels naar het Nederlands vertaald door Jan Willem Reitsma en Pon Ruiter. Komende week verschijnt het bij uitgeverij De Geus onder de titel “Nee is niet genoeg / tegen Trumps shockpolitiek, voor de wereld die we nodig hebben”. Het ISBN-nummer is 9789044539301 en het kost €20 (- €0,01). Hierna enkele stellingen naar een samenvatting van dit nog te verschijnen boek:
De ministers, stafleden en verkiezingscampagne-sponsors rond Trump hebben een lange lijst van beleidswensen die domweg niet in te voeren zijn als het Amerikaanse leven zijn normale gang gaat.
In New Orleans hebben personen, die nu deel uitmaken van de entourage van Donald Trump, laten zien dat ze heel ver willen gaan bij het bevorderen van de belangen van het bedrijfsleven, de fossiele-brandstofindustrie en projectontwikkelaars en bij het decimeren van de gemeenschappelijkheid.
Hoewel voortdurend in opspraak, met een groot deel van de radicaalste punten op zijn wensenlijstje heeft Trump nog niet eens een begin is gemaakt. Zo heeft hij plannen aangekondigd voor het ontmantelen van Dodd-Frank, de ingrijpendste wetgeving die na de bankencrisis van 2008 tot stand is gekomen. Dodd-Frank ging niet ver genoeg, maar als de wet verdwijnt krijgt Wall Street weer tal van kansen om nieuwe luchtbellen te scheppen. En die zullen vroeg of laat uiteenspatten, met nieuwe economische klappen tot gevolg. Die klappen moeten met gemeenschapsgeld opgevangen worden, want de grootbanken zijn nog steeds to big to fall. De winsten voor grootbanken blijven verzekerd en in zo’n crisis kan Trumps rechts-radicale verlanglijstje tot genoegen van andere grootbedrijven ingevoerd worden.
Het idee dat Trump zelf niet beseft hoezeer hij provoceert, is al even ongeloofwaardig als zijn bewering dat het niet waar is dat zijn racistische retoriek een klimaat heeft geschapen dat rijp is voor uit haat voortkomende aanslagen.
Iedereen rondom Trump vertrouwt erop dat zij, hun kinderen, en eigenlijk heel hun klasse, het wel zullen redden.
Het voorkomen van klimatologische chaos en het voorkomen van oorlog komen op hetzelfde neer. Er zijn waarschuwende stemmen opgegaan dat Trump juist veel te winnen heeft bij een sfeer van verhoogde angst en verwarring. Door zijn volstrekt negeren van ‘de waarheid’ kunnen we verwachten dat zijn regering welbewust voor crises zal zorgen.
Voor ons dus hoog tijd dat we ons voorbereiden op rampspoed, want als de plannen, die juist de gemeenschap ten goede komen, dan nog gemaakt moeten worden zijn we te laat.
Er is nog een reden waarom de Amerikaanse regering wel eens zeer binnenkort een veiligheidscrisis zou kunnen aangrijpen om een oorlog te beginnen of een bestaand conflict op te schalen: er is geen effectievere of snellere manier om de olieprijs omhoog te jagen; vooral als het geweld de levering van olie aan de wereldmarkt bedreigt. Trump heeft zich omringd met meesters van de chaos, van minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson tot minister van Financiën Steven Mnuchin. En chaos heeft in de geschiedenis vaak bewezen dat het de olieprijs omhoog kan jagen. Een oorlog, waardoor grote voorraden olie onbereikbaar worden of de macht van de Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) sterk wordt beknot, zou een enorme opsteker zijn voor de grote Amerikaanse oliebedrijven.
Wat tijdens Trumps regeerperiode de snelst groeiende marktsector zal zijn? Waarschijnlijk bedrijven die na een ramp dienstverlening bieden aan rijke mensen met slogans als “U hoeft niet in de rij te staan. Geen gedoe op drukke vliegvelden. Gewoon een eersteklas ervaring, die van een probleem een vakantie maakt.” (sic) Een gemeenschappelijk kenmerk van de mensen rondom Trump is dat iedereen erop vertrouwt dat zij, hun kinderen, en eigenlijk heel hun klasse, het wel zullen redden. “We kunnen de beschaving niet herstellen met de kinderen van anderen.” tweette democratisch gekozen Steve King kort na zijn aantreden als congreslid voor de Republikeinen. De tweedeling in hulpverlening bij of na een ramp schrijdt in alarmerend hoog tempo voort.
De waarheid is dat we juist níet beschikken over dit goddelijke vermogen tot ‘onszelf heruitvinden’.
Australië, Europa en Noord-Amerika zijn steeds grotere (geprivatiseerde) forten aan het opzetten om zich te beschermen tegen mensen die vluchten voor hun leven. De wereld is op weg naar een economie in Blackwater-stijl (dit bedrijf is berucht door systematisch buiten de wet te ondernemen en verantwoordelijkheid te dragen voor buitengerechtelijke executies), waarin private partijen verdienen aan het bespioneren van de bevolking, het bouwen van muren, door private bedrijven geleverde veiligheid en door met particuliere beveiligers bemande controleposten. Met name deze ‘forten’, ‘groene zones’ zoals Klein ze noemt, zijn verantwoordelijk voor ecologische rampen die nog zijn verergerd door de klimaatverandering, voor handelsverdragen waarin de zwakste partij wordt uitgeknepen of voor oorlogen.
Er worden veel krokodillentranen vergoten over de ‘migratiecrisis’, maar aanzienlijk minder over de crises die de aanleiding zijn voor de migratie-stromen. De dramatische opkomst van blank suprematiedenken, islamofobie, nationalisme, racisme tegen zwarten en rechtse politieke partijen die ramp-kapitalisme als probleem-oplossing voorstellen – waarvan we het afgelopen decennium getuige zijn geweest – valt niet los te zien van de bootjes, de drones, de muren, het turbulente geweld en van de straaljagers. Dat is het gezicht van mondiale destabilisering in landen die zich nooit hebben beziggehouden met de misdaden die kort na hun ontstaan zijn begaan – landen die altijd hebben gezegd dat slavernij en het stelen van het land van de inheemse bevolking maar kleine smetjes zijn op een roemrijk verleden.
Het beeld is duidelijk. Het eerste jaar zullen we heel waarschijnlijk nog niet helemaal merken wat deze Amerikaanse regering aan economische gruwelen aanricht. De volle omvang van hun barbaarse beleid zal pas later aan het licht komen als de onvermijdelijke begrotingscrises zich aandienen en de markt de ene klap na de andere krijgt. Dan zal het Witte Huis de meest ambitieuze items op het verlanglijstje van het bedrijfsleven gaan afvinken, terwijl het zegt dat het allemaal nodig is om de regering en misschien wel de hele economie te redden.
“Het ligt in ons vermogen om opnieuw te beginnen”, zei de Amerikaans-Engelse filosoof, revolutionair en vrijdenker Thomas Paine in de 18de eeuw. Het was een treffende verwoording van de droom over ontsnappen aan het verleden die de kern is van het koloniale project èn van de American dream. Maar de waarheid is dat we juist níet beschikken over dit goddelijke vermogen tot ‘onszelf heruitvinden’. Dat is ook nooit zo geweest. We moeten leven met de rotzooi die we hebben geschapen en de vergissingen die we hebben gemaakt, en wanneer we humaan denken echt eens beginnen rekening te houden met de grenzen van wat onze planeet aankan. Vandaar de titel van Kleins boek: “Nee is niet genoeg tegen Trumps shockpolitiek, voor de wereld die we nodig hebben”, al zou ik zelf liever zeggen “Nee” is niet genoeg voor de wereld die we nodig hebben als antwoord op Trumps shockpolitiek.
Bron: “Meesters van de chaos; Het rampkapitalisme van Donald Trump c.s.” door Naomi Klein in De Groene Amsterdammer van 30 augustus 2017.
Gerardus' internet-dagboek 