Categorie: wereldverhalen

Over de kunst van oud worden

On door Gerardusincultuur, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Het is alweer even geleden dat Eos veel aanbidders en minnaars had. Zij was een godin; de godin van de dageraad. Een van haar minnaars was Tithonus en hun liefde was wederzijds. Eos realiseerde zich dat zij een godin was en hij een sterveling wat betekende dat hij haar eens door de dood zou verlaten. Daarom vroeg ze aan Zeus om Tithonus onsterfelijkheid te verlenen. Dat deed Zeus en daarop leefden ze enthousiast in liefde samen. Eos schonk het leven aan een dochter en een zoon. Echter, Tithonus werd steeds ouder en ouder. Zij verzorgde hem totdat zijn stem verdween en zijn lichaam uitdroogde. Ze stond uiteindelijk elke ochtend heel vroeg op zodat ze hem meer niet zou hoeven zien.

Zo, de toon is gezet. Dit stukje gaat over de ‘kunst van het oud worden’, zoals de oud-Romeins advocaat, filosoof, politicus en redenaar Marcus Tullius Cicero (106 – 43 vChr) daar tegenaan keek. Hij zette over oud worden, net als over tal van andere aspecten van het leven, zijn gedachten uiteen; deze voor zijn vriend Titus Pomponius Atticus. Cicero wilde hem en zichzelf met zijn uiteenzetting ‘bevrijden van de last van het oud worden’. Immers, zo redeneerde hij, voor de meeste mensen is ouderdom een last die ‘zwaarder weegt dan de Etna’.

De meest geschikte wapens voor een prettige beleving van de ouderdom vindt Cicero ‘de vrije kunsten en de beoefening van deugden’. ‘Als je daaraan in elke levensfase veel aandacht hebt besteed dan zullen ze na een lang en intens leven de prachtigste vruchten voortbrengen’.

‘De naderende dood verdient geen aandacht, want hoewel de dood voor ouderen steeds dichterbij komt, is een oude man deerniswekkend als hij in zijn lange leven niet ingezien heeft dat we de dood moeten laten voor wat hij is. De optimale grens voor het leven is gewoon bereikt wanneer het door de natuur samengestelde werk weer ontbindt terwijl je geesteskracht nog intact is en je zintuigen niet wankelen’.

‘De mens heeft van de natuur, of van een godheid, niets prachtigers gekregen dan zijn verstand. En dat goddelijk geschenk, die gave, kent geen grotere vijand dan genot. En juist de ouderdom kent geen vormen van genot waar nog speciaal naar gehunkerd wordt: geen steeds bijgevulde bekers, geen luxe diners en afgeladen tafels, geen slapeloze nachten en moeizame spijsvertering. Genietingen hebben bij ouderen gewoon niet zo’n groot prikkelend effect meer en van hetgeen waarnaar je niet heel sterk verlangt, heb je ook geen last’.

‘De ouderdom ontneemt ons onze activiteiten, tenminste de activiteiten die horen bij jeugd en kracht. Wie zegt dat ouderdom en activiteiten niet samengaan heeft daarentegen volgens Cicero gèèn argumenten. Je moet gebruik maken van wat voorhanden is. Bij alles wat je doet moet je handelen naar je krachten en bij grote activiteiten tellen toch niet zozeer beweeglijkheid, fysieke kracht of snelheid, maar veel eerder gezag, oordeelsvorming en wijs beleid? En juist die kwaliteiten nemen als het meezit naarmate we ouder worden alleen maar toe’.

‘Voor mensen die van zichzelf niets hebben wat helpt om goed en gelukkig te leven is elke leeftijd bezwaarlijk. Maar, redeneert hij, zoek je alle goeds bij jezelf dan kan wat noodzakelijkerwijs van nature komt nooit iets slechts lijken. En nu net ouderdom is bij uitstek een natuurlijk gegeven: Iedereen hoopt een hoge leeftijd te bereiken’, Lang zal hij leven! ‘maar zodra die is bereikt, spreekt men er kwaad van’. ‘Een mens heeft genoeg geleefd, vertelt Cicero zijn vriend Atticus, wanneer hij al zijn interesses voldoende heeft gevolgd; niemand wil Tithonus’ voorbeeld volgen’.

En tenslotte heeft hij nog een tip voor ouderen: ‘De aarde weigert nooit een opdracht en geeft wat ze heeft ontvangen nooit terug zonder rente; altijd met extra opbrengst, soms klein en meestal groot. Vandaar dat het boerenbestaan dichtbij de levenswijze van een oude wijze komt’, adviseert Cicero.

Ik vermoed dat Cicero nog steeds niet is overtroffen; zeker niet in optimisme. Hij schreef dit boek overigens nadat hij bestuurlijk uitgerangeerd was en nadat zijn leven zelfs ternauwernood ‘gespaard’ bleef door Julius Ceasar. Eerst had hij toen op zich genomen om buiten Rome in Tusculum inzichten uit de Griekse wijsbegeerte naar het Latijn te vertalen (om herinnerd te worden met eeuwige roem). Vlak nadat zijn geliefde dochter Tullia was overleden begon hij, vlak voor zijn dood, aan dit boek dat hij op 62-jarige leeftijd voltooide.

Bron: dit is mijn samenvatting van “De kunst van het oud worden” (44 vChr) door Cicero, 95 door Vincent Hunink vertaalde pagina’s en in 2017 uitgegeven door Athenaeum – Polak & Van Gennep in Amsterdam.

Een bijzonder gesprek

On door Gerardusincultuur, proza en/of poëzie, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Vorige week vrijdag was ik getuige van een bijzonder gesprek.

Het was koud en ik moest wat inkopen doen. Een neef is binnenkort jarig, zijn zoon ga ik binnenkort zien en zijn moeder is herstellende van een operatie. Ik zal ze alle drie zien. Dan vind ik het leuk iets mee te nemen. Voor het gebaar. Ik liep dus door Utrecht richting De Wijze Kater, want ik verwachtte daar of daar in de buurt wel te slagen. En zo geschiedde, dus tot zover niets memorabels.

Dat ik goed geslaagd was, was een reden om nog lekker ergens iets warms te eten en te drinken. Ik week af van mijn geijkte route en verdwaalde in de buurt van de Oudegracht. Ik weet dat ik vlak langs het water liep. Het was een smal pad met bomen ter hoogte van en aan de waterkant langs de Lijnmarkt. Daar was ik al lange tijd niet meer geweest. Er stond een deur open. Ik dacht van een horecagelegenheid. Daar ging ik naar binnen voor mijn traktatie aan mijzelf. Ik bevond me in een lange gang met ledverlichting aan een kant. De kleuren veranderden steeds. Ik nam een deur naar rechts en liep richting een brandende vintage schemerlamp. Die bleek een hal te verlichten met enkele deuren. Ik woon nu al sinds 1975 in Utrecht, maar dit heb ik nooit geweten. Vanaf de Lijnmarkt ga je de trap af naar het water van de Oudegracht en dan loop je naar rechts en neemt even verder een deur rechts. Er bevindt zich een wereld onder de Utrechtse binnenstad. Op goed geluk nam ik afgelopen vrijdag de vierde deur, want toen ik de derde deur opendeed was het daarachter pikdonker. Achter de vierde was het ook niet goed verlicht, maar ik kon de contouren van de gang redelijk zien. De gang kronkelde. Ik realiseerde me dat ik door het gekronkel mijn richtingsgevoel kwijt raakte. Ik liep naar beneden. Langs een brandende kandelaar. Na een tijdje langs nog een. Er waren soms keuzemogelijkheden waardoor ik me bedacht dat Theseus, door Ariadne met een zwaard en kluwen wol geholpen, de weg uit het labyrint wel zou vinden, maar dat ik hier weerloos dieper en dieper een gangenstelsel inging, zonder besef hoe er ooit weer uit te komen. Dat dat goed gekomen is, bewijst mijn verhaal dat ik u nu nog kan vertellen, maar op dat moment begon ik me onzekerder en onzekerder te voelen. Door nieuwsgierigheid net iets harder vooruit gedreven dan door angst terug liep ik verder. Ik hoorde gedempte stemmen van kinderen en volwassenen. Daaruit maakte ik op dat ik me wellicht ergens in de buurt van DOM-Under onder het Domplein bevond. Maar mijn tocht was nog lang niet ten einde. De stemmen dempten totdat ik ze niet meer hoorde. Ik vroeg me steeds serieuzer af wat ik aan het doen was. Af en toe liep ik langs een fakkel, en die werden brandend gehouden, wat me weer gerust stelde. Ik zag vaag een teken aan de wand. Een symbool voor vrouw, met onderaan het plusje twee vleugels en door de cirkel een veeg. In het midden van de cirkel een stip. Dat moest het teken van de Rozenkruisers zijn; een geheim genootschap zoals de Vrijmetselaars en de Orde van de Gouden Dageraad.

Bij een volgende fakkel rustte ik even uit, maar naarmate ik mij meer realiseerde hoe kwetsbaar ik was, werd ik banger in plaats van dat ik tot rust kwam. Aangezien ik nimmer de weg terug zou vinden, besloot ik mijn nieuwsgierigheid dan maar te bevredigen. Ik liep door. Merkwaardig toch, zo’n hele onbekende wereld te betreden onder de stad die ik wel redelijk ken. Nu kwam ik door een aantal hallen met deuren. Ik zag in een van die hallen stro waarop kennelijk geslapen was. Er lagen wat kledingstukken bij. Ik kwam in een mooie hal met een fontein, waar vers brood op een bankje lag. Ik nam er een stukje van. Verderop lag een hond aan de ketting. Het beest gromde of blafte niet, maar hield me goed in de gaten. Ik was blij met die ketting. Toen kwam ik in een gang rondom een mooie hal, met hier en daar open vensters tussen de hal en de gang. Verderop in die gang, ze hadden mij niet gezien, liepen twee vrouwen in lange gewaden met dienbladen. De ene had bekers op haar dienblad en de ander een bergje van iets. Zij betraden de hal waar kennelijk vergaderd werd en bleven aan de kant staan. Een man stond en sprak, de anderen zaten. Ik kon iets van hun bovenlichamen waarnemen. Ze waren duidelijk in conclaaf.
“… vijf dagen vooraf gegaan, waarin alles werd gemaakt, maar dat is minder van belang voor ons onderwerp“, vertelde de staande man voordat hij ging zitten.

Het bleef geruime tijd stil.

“Dank Daniël”, sprak een witgeklede man met een witte baard. Door een venster zag ik de vrouwen met hun dienbladen nu hun nering uitdelen aan de mensen in de hal. Daarna at en dronk iedereen; enkelen fluisterden met elkaar.

“Atho”, sprak de witbebaarde man na even.

Het bleef weer even stil.

“Dank”, sprak toen de man, die kennelijk ‘Atho’ heette nadat hij opgestaan was, “Dank voor uw uitnodiging en dat ik hier het woord mag voeren enzovoort, enzovoort.”
“Er zijn natuurlijk verhalen over mensen die voortkomen uit planten of zaden, of mensen die voortkomen uit de aarde zelf, die dan ‘Moeder Aarde’ genoemd wordt, maar daarmee zijn wij niet groot gebracht.”

“Wij zijn ermee grootgebracht dat mensen uiteindelijk voortkomen uit twee boomstammen. Deze boomstammen werden door de goden omgevormd tot een man en een vrouw. U moet weten, dat er eerst een Oerreus was, vergelijkbaar met de oerknal waar tegenwoordig door de mensen over gesproken wordt. Die oerreus heette Ymir. Hij was alleen als reus op de aarde en schonk daarom het leven aan de Vorstreuzen. Dat was op aarde de eerste gemeenschap buiten het planten- en dierenrijk. Zij hadden het goed met elkaar maar leefde zoals reuzen doen, niet in overeenstemming met hun omgeving. Er was iets anders nodig voor de aarde, waardoor de goden geboren werden. Het antwoord op de vraag hoe dat gegaan is, moet ik u allen schuldig blijven, want over de oorsprong van de goden hebben wij geen verhaal. Echter, zij leefden pas nadat de Vorstreuzen niet in overeenstemming met de hen omringende natuur leefden. De goden schiepen op hun beurt dwergen die de hemel vasthielden. En toen dat alles voltooid was en goed werkte, schiepen de goden de mens dus uit twee boomstammen.”

Het bleef geruime tijd stil. Ik vond het een mooi verhaal en maakte wat aantekeningen om belangrijke details te kunnen onthouden.

“Dank, Atho”, sprak de wit bebaarde man, “U heeft mooi gesproken. Wie wil er nog iets eten of drinken?” Enkelen wilden dat en de vrouwen kwamen weer met beladen dienbladen langs. Ik zag ook een man met een leeg dienblad, die de lege bekers, borden en het gebruikte bestek meenam.

“Tenzin”, sprak de witbebaarde man.

“Dank”, sprak toen de man, die kennelijk ‘Tenzin’ heette, “Dank voor uw uitnodiging en dat ik hier het woord mag voeren enzovoort, enzovoort.”

“Er zijn natuurlijk veel verhalen en wij tasten in het duister over de eeuwige waarheid. Wat wij onze kinderen vertellen en wat wij gehoord hebben van onze ouders, die het weer van hun ouders vernamen is het volgende.”

“Gesar is bij ons een belangrijke historische figuur, die geboren is uit de leider van de stammen in Gling, dat ook wel Ling genoemd wordt, en de naam ‘Seng blon’ droeg en een nagaprinces uit de onderwereld die uitgezocht was door Padmasambhava. Laatste is een god, die de taak op zich nam het volk van Gling te bevrijden van demonen en kwade krachten, nadat de goden smeden de opdracht hadden gegeven om vogeleieren te openen. Uit deze vogeleieren zijn de zes stammen van ons volk voortgekomen.”

Het bleef weer geruime tijd stil. De witbebaarde man mompelde: “Dank, Tenzin”, en vervolgde, “mag ik uw verhaal samenvatten met ‘Uit vogeleieren, die door smeden in opdracht van goden zijn geopend’?”

“Er is meer over te zeggen, maar u heeft de kern uitstekend samengevat, Baniti”, sprak Tenzin.

Na een stilte nam de witbebaarde man, die kennelijk ‘Baniti’ heette, het woord:
“Ik stel voor direct het woord te geven aan Raisha.”
Er werd instemmend gemompeld, waarop Baniti luid sprak: “Raisha.”

De donkere vrouw in het gezelschap stond op en ging er goed voor staan voordat zij begon te spreken. Haar benen iets van elkaar en met een rechte rug schraapte zij haar keel.

“Dank voor uw uitnodiging en dat ik hier het woord mag voeren, enzovoort, enzovoort.”

“Wij geloven dat mensen voortkomen uit de onderwereld. Echter, om vanuit de onderwereld de aarde te bevolken is haast onmogelijk. Eerst is er de weg naar de bovenwereld, hier boven ons. Dan is er nog de andere wereld van de aarde waarin de mensen uit de onderwereld niet kunnen overleven. Onze schepper, de spin-grootmoeder, is er één keer in geslaagd om mensen vanuit de onderwereld naar het Zuidwesten van ons continent te leiden en hen onderweg te leren om te gaan met alles wat de aarde ons biedt.”

“Helaas kan ik u bij gebrek aan gegevens niets belangwekkends vertellen over de onderwereld.”

Het bleef weer geruime tijd stil.

“Dank, Raisha”, sprak Baniti, “U heeft mooi gesproken. Wie wil er nog iets te eten of te drinken?” Enkelen wilden dat.
“Laten wij ons ook vertreden”, sprak Baniti en iedereen stond op en liep zwijgend in alle rust kriskras door de ruimte om even later weer ergens, kennelijk op een willekeurige plaats, aan de tafel plaats te nemen. De vrouwen kwamen weer met beladen dienbladen langs en de man met een leeg dienblad, die weer in alle rust de lege bekers, borden en het gebruikte bestek meenam.

“Jiba”, sprak Baniti.

Een andere donkere vrouw stond op en sloeg haar ogen neer.

“De regenboogslang is onze oergod, maar laat mij u allereerst bedanken voor de uitnodiging hier het woord te mogen voeren enzovoort, enzovoort. Deze regenboogslang slikte eerst de mensen in, om ze later op het land uit te braken, waarna zij het land bevolkten.”

Vervolgens nam zij weer plaats.

“Dank Jiba, u heeft geen woord teveel gezegd en toch alles verteld wat wij wilden weten. Nestor, wat is uw verhaal?”

Een jongeman stond op en begon al te praten, voordat hij goed en wel stond, maar ik kon hem goed verstaan.

“In een onzer verhalen heeft Promethuis mensen uit klei gemaakt. Hij had het voorrecht om uit klei mensen te scheppen van Zeus ontvangen, dat was of is de zoon van Kronos die door de nieuwe goden verslagen was.”

“Echter, onze historische dichter Hesiodos wist ons te vertellen dat het iets meer om het lijf had. Zowel Kronos als Zeus schapen opeenvolgende rassen onder de mensheid: zo werd in de IJzertijd het menselijk geslacht geboren om te zwoegen. Gezinnen vielen uiteen onder al dit lijden en het kwade overwon het goede.”

“In de Heldentijd daarvoor werden de helden geboren uit menselijke moeders en goddelijke vaders. Velen van hen sneuvelden in de strijd. Voor enkelen van hen was dit een goede ruil, omdat zij na hun dood kwamen te leven op de Eilenden der Gelukzaligen. Daarvoor nog werd ontdekt hoe van stenen brons te maken en te bewerken. In de Bronstijd voerden mensen voortdurend oorlogen met elkaar tot zij bijna allemaal ten onder gingen aan hun gezamenlijk geweld tegen elkaar.”

“Daarvoor, in de Zilvertijd, genoten mensen van een lange kindertijd, maar eenmaal volwassen veronachtzaamden de mensen de goden en zij zijn daarom door Zeus zowel geschapen als vernietigd. De mensen uit de Goudtijd voor de Zilvertijd, die het prettig hadden met elkaar, zijn ooit door een aardbeving of overstroming weggevaagd van de aarde.”

Daarna bleef het weer stil en de jongeman ging zitten. Ik begon honger te krijgen en besloot de rest van de verhalen niet af te wachten. Hoe ik na een lange tocht – dat weet ik wel – in Utrecht teruggekomen ben, weet ik niet meer. Ik ging een deur door en stond ineens in de Domkerk. Ik keek achterom en zag geen deur, maar een altaar. Ik wist toch zeker dat ik daardoor in de kerk terecht gekomen was, maar kennelijk was de deur alleen een uitgang.

Overigens bleek mij later dat Atho het verhaal over de oorsprong van de mens vertelde uit de Noords/Germaanse historie, Tenzin het Tibetaanse verhaal, Raisha dat van de Noord-Amerikaanse Hopi-indianen, Jiba het Australische Aboriginal-verhaal en de jonge Nestor dat van de oude Grieken.

Wat mij, na dit alles meegemaakt te hebben, nog steeds ontroert was een groep mensen gezien te hebben, die naar elkaar luisterden. Wat een mooie ervaring was dat.

Goed nieuws (dat het nieuws niet bereikte)

On door Gerardusinsteden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Enkele duizenden mensen die in de bittere, natte koude een mensenketting vormen rond het Maximiliaanpark om een razzia te vermijden vormden zondagavond een ongezien hoogtepunt van een krachtige solidariteitscampagne.

Dat Maximiliaanpark ligt in de Noordwijk van Brussel. Tijdens de zomer van 2015 streken er veel migranten/vluchtelingen neer. Maandenlang al slaagt een netwerk van gewone burgers er iedere nacht opnieuw in om de honderden migranten rond het Noordstation een slaapplaats te bieden. Ze organiseren zichzelf via sociale media en slagen waar de overheid op schrijnende wijze faalt: het voorzien van een dak, een bed en een minimum aan comfort voor wie letterlijk in de kou staat.

Belgische families ondersteunen deze families-zonder-papieren in alle stilte. Scholen en onderwijzend personeel zetten zich in voor leerlingen-zonder-papieren en Belgische kerken organiseren al jarenlang opvang en hulp. Nog steeds zijn tal van Belgen in alle stilte actief in de regio’s rond Calais en Duinkerken om migranten te helpen waar mogelijk. In België bestaat een robuust netwerk van solidaire burgers die hulp organiseren voor migranten.

Dat dit solidariteitsnetwerk een sterke mobilisatiekracht heeft, werd zaterdag, twee weken geleden bewezen. Toen kwamen 8.000 mensen de straat op om het beleid van Theo Francken, staatssecretaris voor Asiel en Migratie en belast met administratieve vereenvoudiging, aan te klagen en zijn ontslag te eisen. Dat dit netwerk er een week later opnieuw in slaagt om enkele duizenden mensen op de been te brengen op een gure zondagavond, is op zich al indrukwekkend te noemen. Aangezien het doel was de politie te beletten een razzia uit te voeren, een vorm van burgerlijke ongehoorzaamheid, maakt het voorval indrukwekkender. Hoewel de intentie van de actievoerders volstrekt vreedzaam was, maakte het risico dat de politie gewelddadig zou ingrijpen dit gebeuren tot een hoogtepunt van een krachtige solidariteitscampagne.

Dit robuuste solidariteitsnetwerk zal zeker een doorn in het oog van politieke krachten zijn die een gespierd beleid tegenover de minst bedeelden voorstaan. In ieder geval houdt deze groeiende solidariteitsbeweging rekening met mogelijke tegenzetten van de overheid en de politiediensten. Ongetwijfeld zullen er pogingen ondernomen worden om hun solidariteit te breken. Dat zal vooral gebeuren door migranten en activisten te proberen te criminaliseren, want zo gaat het dit tijdsgewricht, zwichtend onder communicatiedeskundigen, altijd. Echter, voor we verzanden in normaal nieuws; tot de vorige alinea het goede.

Bron: “Ongeziene solidariteit: duizenden burgers weten grootscheepse razzia te vermijden” door Thomas Decreus via DeWereldMorgen op 22 januari 2018.

Wachten op trickle-down

On door Gerardusineconomie, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Het gaat goed met de economie. Dat zal fijn zijn. Ik ken ook mènsen met wie het materieel goed gaat. De vraag als we iets uit het nieuws vernemen is daarentegen niet wat het nieuws is, maar wat daarvan de betekenis is. Zo ook met berichten over consumentenvertrouwen en dat het goed gaat met de economie en huizenverkoop.

Het Nibud, het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, waarschuwt vandaag: de koopkracht van de meeste Nederlanders neemt dit jaar amper toe ook al gaat het veel beter met de economie. Producten en diensten gaan duurder worden. Wie een baan heeft, gaat er op vooruit al naar gelang het inkomen dat daaruit gegenereerd wordt, mensen met een aanvullend pensioen zien hun koopkracht dalen en voor degenen met een bijstanduitkering verandert er vrijwel niets. Degenen die niet van overheden afhankelijk zijn hoeven zich nog steeds geen zorgen te maken.

In Nederland werden we met elkaar in een jaar $ 53.000.000.000 rijker. Nederland kent inmiddels 10 miljardairs, die samen een vermogen hebben van $ 31.600.000.000. Echter, deze toename van welvaart is volgens Oxfam Novib geen teken van een bloeiende economie, maar juist een symptoom van een falend economisch systeem: de mensen die onze kleren en telefoons maken en ons voedsel verbouwen, worden gebruikt (misbruikt?) om een stabiele toevoer van goedkope producten te garanderen en de winsten te vergroten van grote bedrijven en miljardairs.

Het vermogen van alle miljardairs wereldwijd steeg met $ 762.000.000.000. Met dat geld zou 7x een einde gemaakt kunnen worden aan alle extreme armoede in de wereld. Maar goed, wij wachten al 40 jaar op het trickle-down effect, waardoor het voor iedereen beter wordt als we aandeelhouders, grootbedrijven en de allerrijksten financieel ten koste van de gemeenschappelijke schatkist bevoordelen en de armsten prikkelen gewoon meer inkomen zelf te genereren. Onze ‘verzorgingsstaat voor iedereen’ is in die 4 decennia verworden tot een ‘ruziënde afrekenstaat’; en al die tijd hoefden degenen die niet van overheden afhankelijk zijn zich als enigen géén materiële zorgen te maken; integendeel.

Bij ons is het allemaal nauwelijks nieuws; cijfers over armoede, honger, langdurige armoede, lonen, secondaire arbeidsvoorwaarden, slavernij, sociale zekerheid, de toereikendheid van de gezondheidszorg en het onderwijs, voedselbanken, zorgkosten, maar in Griekenland ligt dat nu anders. Daar weten ze er alles van. Daar was het dagenlang frontpaginanieuws dat PvdA-er, en toenmalig minister van Financiën en voorzitter van de Eurogroep Jeroen Dijsselbloem onlangs op de Nederlandse televisie bekende dat de zogenaamde ‘reddingsprogramma’s voor Griekenland’ in werkelijkheid de Duitse, Franse en Nederlandse banken heeft gered. Een bekentenis, die zou moeten lijden tot een complete herziening van het EU-beleid ten aanzien van de Griekse bevolking en hun land, een herziening van het hele trojkabeleid, maar in de media en politiek kreeg de nu doorgeprikte zorgvuldig geframede leugen ‘de (als ‘lui’ gekwalificeerde) Grieken tegemoet te komen’ geen aandacht. Het gaat dan ook al een tijd niet meer om de Grieken of hun land, maar om elk verzet tegen de neoliberale wensen van de Europese Unie te frustreren. Wie in het zadel zit, moet daar blijven: aandeelhouders, grootbedrijven en de allerrijksten moeten, te beginnen in Griekenland, zo snel als mogelijk alle gemeenschapsbezit kunnen exploiteren. Naar verluid onderzoekt KPNG in Amstelveen welke overheidsdiensten binnen de Europese Unie nog meer vermarkt kunnen worden. Al loopt Griekenland leeg, al kost het doden, koste wat kost wordt over de rug van de Grieken Eurosceptische partijen in andere landen voorgehouden hoe misdadig de EU zal optreden als zij aan de macht komen. In een 8-delige serie over Europese beschaving heb ik hierover van 11 tot 19 december vorig jaar een en ander in detail besproken.

Het leven voor de gewone Griek is materieel even bedroevend gebleven als het was: niet leven maar overleven. Voordat Syriza en Alexis Tsipras in januari 2015 de verkiezingen wonnen, kon het regeringsbeleid samengevat worden als snijden in alle overheidsuitgaven zonder terug te betalen. Sindsdien is daar dat terugbetalen en allerlei afgedwongen overheidsbeleid bijgekomen (wanneer jullie het niet mogelijk maken Nederlandse melk op de Griekse markt als ‘verse melk’ te verkopen, krijgen jullie de volgend tranche niet).

De enige buffer, die de Grieken nog helpt te overleven, is de familie. Veel Grieken hebben de steden verlaten en zijn met hun kinderen terug in de dorpen gaan wonen bij de grootouders, wanneer de mogelijkheid om te vertrekken naar Australië, België, Canada, Duitsland, Nederland, Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten van Amerika of door zelfmoord te plegen geen optie was. In dorpen is het leven wat goedkoper en kunnen ze samen overleven met het pensioen van oma en opa. Die zien echter hun spaargeld verdwijnen en steeds weer moet de regering van de trojka verder besparen op de pensioenen. 1 op de 3 Grieken leeft nu onder de armoedegrens van € 700 per maand.

En terwijl de Griekse failed state voor wie kijkt steeds beter zichtbaar wordt, blijven degenen die aan de touwtjes trekken maar wachten op het trickle-down effect.

Bronnen: “Grieken nog steeds uitgeperst ten bate van dezelfde banken” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen en “82 procent van welvaartstoename naar rijkste 1 procent” en “Koopkracht blijft achter door stijgende prijzen, zegt Nibud”, beide door de Economieredactie van NOS op 22 januari 2018.

Internationaal recht

On door Gerardusinpolitiek, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Hebben we internationaal recht, of worden alleen schurkenstaten met een willekeur à la Donald Trump verplicht zich aan het internationaal recht te houden?

“Niets dat Ahed Tamimi heeft gedaan, kan de aanhoudende detentie van een 16-jarig meisje rechtvaardigen. De Israëlische autoriteiten moeten haar onverwijld vrijlaten.

“Door het vastleggen van de ongewapende tienermeisje-aanval op twee gewapende soldaten die beschermende kleding dragen, laat het beeldmateriaal van dit incident zien dat zij geen werkelijke dreiging vormde en dat haar straf overduidelijk onevenredig is.

“Ahed Tamimi’s daaropvolgende arrestatie en militaire proces onthult de discriminerende behandeling door de Israëlische autoriteiten van Palestijnse kinderen die durven op te komen tegen voortdurende, vaak brutale, repressie door bezettende troepen.

“Israël is duidelijk, schaamteloos zijn verplichtingen uit hoofde van het internationale recht aan het negeren om kinderen te beschermen tegen al te harde strafrechtelijke straffen.”

Of, zoals Magdalena Mughrabi, adjunct-directeur van Amnesty International in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, zei:

“Nothing that Ahed Tamimi has done can justify the continuing detention of a 16-year-old girl. The Israeli authorities must release her without delay.

“In capturing an unarmed teenage girl’s assault on two armed soldiers wearing protective gear, the footage of this incident shows that she posed no actual threat and that her punishment is blatantly disproportionate.

“Ahed Tamimi’s ensuing arrest and military trial exposes the Israeli authorities’ discriminatory treatment of Palestinian children who dare to stand up to ongoing, often brutal, repression by occupying forces.

“Israel is clearly, brazenly flouting its obligations under international law to protect children from overly harsh criminal punishments.”

Waar staan wij?
U?
Ik?

Bron: “Israel should release 16-year-old Palestinian activist, Ahed Tamimi” via Amnesty International UK op 15 januari 2018.

Kijk maar uit…

On door GerardusinwereldverhalenEen reactie plaatsen

Ik zie hem nog staan, de onderwijzer in de vijfde klas van de Lagere School. Hij legde uit dat in Zuid-Afrika een einde aan de apartheid wenselijk was, maar dat het de vraag is wat er zou gebeuren als je eerst mensen zonder recht of reden in een kooi gevangen houdt en op een zeker moment zegt: “Sorry, dat was niet goed, fout zelfs, maar nu mogen jullie voortaan vrij gaan en staan waar jullie maar willen.” Als 11-jarige zag ik het probleem niet. De andere kinderen in de klas ook niet. Daarom legde hij verder uit dat die negers dan natuurlijk wraak zouden nemen op al degenen die hen gedwongen hadden tegen hongerloontjes te werken, die hen gemarteld en vernederd hadden. “Ohhh, knikten wij zonder het te begrijpen.” Ik in elk geval.

De afgelopen dagen vroeg ik mij af hoe anders de wereld eruit zou zien wanneer het niet en nooit bij mensen op zou komen – want genetisch zo bepaald – om een ander mens kwaad te doen. Dat straf alleen te maken had met verbeteren en nimmer zonder liefde toegepast werd. Dat nooit misbruik gemaakt werd van iemands kwetsbaarheden, omdat onze genen ons dwongen tot empathie en solidariteit.

Gezien de huidige wereldleiders, die immers gelden als voorbeelden van hoe we ons zouden moeten (kunnen) gedragen, vind ik het wel logisch dat ik me dit afvroeg. Gezien het doorgeschoten kapitalisme, dat via ‘overeenkomsten’ of aanvaarde wetgeving rijken rijker maakt terwijl armen tegelijkertijd creperen, vind ik het wel logisch dat ik me dat afvroeg. Gezien het gebrek aan doortastendheid om 43 jaar na het uitkomen van ‘Grenzen aan de groei’ eindelijk gezamenlijk tot werkelijke actie in plaats van zoethoudertjes te komen, vind ik het wel logisch dat ik me dat afvroeg. Gezien het laatste stadium van de democratie waarin wij lijken te leven, waar alleen nog macht aan regeerders uit handen gegeven wordt, die dan als beschermheren van de rijksten van de rijksten gaan optreden, vind ik het wel logisch dat ik me dat afvroeg.

En wat is intussen veranderd? Tussen 1962 en eind 2017? “De egalitaire opzet van het internationale systeem maakt het in de praktijk extreem gericht op hiërarchie”, schrijft Rutger van de Hoeven in de Groene Amsterdammer van 20 december 2017; een Groene die helemaal gewijd is aan schaamte. En vervolgens, even verder: “Vernedering is een diplomatiek instrument geworden”, terwijl hij columnist, journalist en publicist Thomas Friedman memoreert die naar aanleiding van de Irakoorlog noteerde “Onderschat nooit, nooit iemands anders eer.”

In het groot: sterke landen die zwakkere disciplineren of belonen,
op nationaal niveau degenen met macht die zwakkeren disciplineren of belonen en
in ons huis vergapen we ons aan de televisie of kijken we een serietje en stellen ons vooral geen enkele vraag meer over de juistheid van ons wereldbeeld. Ik wil maar zeggen, we laten ook zelf een loopje met ons nemen.

Na de Grande Armee waarvan honderdduizenden Europese soldaten het leven nodeloos in Rusland lieten, na de Eerste Wereldoorlog met haar miljoenen slachtoffers onder met name 16 tot 30-jarige mannen, na de Tweede Wereldoorlog waarin de ongekende wreedheid van mensen tegen mensen zo’n shock veroorzaakte dat 3 jaar daarna de universele verklaring van de rechten van de mens werden vastgelegd en ondertekend, na de Irakoorlog die op basis van leugens en bedrog gestreden is met alle ontwrichtingen in die regio als gevolg, zijn we niets wijzer geworden en gaan vrolijk door met de zwakkere landen te knechten, waarbij – welk een toppunt van beschaving – de rijken in de rijke landen geen idee meer hebben wat ze met hun teveel aan geld nog kunnen aanvangen maar wel steeds meer geld voor zichzelf met succes opeisen. Om ons – als de droogte onze woonomgevingen niet verzwelgt, als de modderstromen onze huizen en landbouwgronden niet vernietigen, als de oceanen onze nederzettingen niet tot zee maken, als de stormen en hun ziekmakende gevolgen de mensheid niet decimeren – om ons dan in alle gemoedsrust af te vragen wat er zal gebeuren wanneer we de onderdrukten van nu gaan respecteren. We lopen dan toch zeker het risico dat ze wraak op ons zullen nemen…

En, uhhh, om het verhaal af te maken: ik bleef maar proberen me voor te stellen wat er van mensen zou overblijven als het nooit bij hen op zou komen om een ander mens kwaad te doen. Dat nooit misbruik gemaakt werd van iemands kwetsbaarheden, omdat we leefden vanuit empathie en solidariteit.
Ik ga komend jaar door met me dit voor te stellen; net zo lang tot het me lukt.

Het kan, mits

On door Gerardusineconomie, geld, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Dit is de tijd van bezinning. Als we het al doen, doen we dat tussen het sinterklaasfeest en oud en nieuw met het kerstfeest als bezinningshoogtepunt. Vandaar dat ik nu de kans grijp een bezinnend stukje te gaan schrijven.

Terwijl de werkenden onder ons zich een slag in de rondte moeten werken om hun werk af te krijgen, de kinderen groot te brengen, mantelzorg te verlenen, sociale contacten te onderhouden en zichzelf verder te ontwikkelen is een 25-urenweek met behoud van loon mogelijk. Wanneer de arbeid gelijkelijk verdeeld werd onder de actieve (werkende en werkzoekende) bevolking zouden we al aan een gemiddelde werkweek van 30 uur per week komen.
Daarnaast krijgt een werknemer in de private sector ongeveer 43% van wat hij of zij aan waarde creëert* niet uitbetaald. Hiervan gaat een deel als inkomstenbelasting naar de overheid en de rest gaat naar aandeelhouders of de werkgever. Wanneer de minstens 15 uur ‘gratis’ voor zijn of haar baas werken gereduceerd werd tot 10 uur, kan de werkweek nog met 5 uur per week verminderd worden.

Het is nergens voor nodig dat 70% van de werkzoekenden problemen heeft om rond te komen en dat 20% van ons in een dagelijkse angst leeft om in armoede terecht te komen. Lonen en uitkeringen zouden met gemak boven de armoedegrens kunnen liggen. Voor de 54% van de eenoudergezinnen kan het risico om in de armoede of marginaliteit terecht te komen ongedaan worden gemaakt.

Het is helemaal niet nodig dat de 8% van de mensen de aankoop van medicijnen of de 26% van iedereen een doktersbezoek uitstellen omwille van geldgebrek. Met het kiwi-model kan € 2.000.000.000 bespaard worden en wanneer medisch specialisten op een ‘normale’ manier vergoed worden, bijvoorbeeld door hen het loon van een universiteitsprofessor te geven, kan nog eens € 2.000.000.000 bespaard worden. Overbodige onderzoeken in ziekenhuizen kunnen vermeden worden door het systeem af te schaffen van de “betaling per prestatie”. Dat levert dan nog eens € 800.000.000 op. Die maatregelen zijn ruimschoots voldoende om het medisch tekort op te lossen.

De 10% van ons op wachtlijsten kan direct geholpen worden, want er hoeven geen wachtlijsten te zijn voor mensen met een handicap, voor kinderopvang, sociale woningen of een plaats in een verzorgingshuis.

De achterstand op scholenbouw, die vandaag tot 2.500 scholen is opgelopen, kan worden weggewerkt en het onderwijs zou best kunnen rekenen op voldoende middelen en personeel; het kan weer tot de top van de wereld gaan behoren.

Ook de 40% van de gezinnen, die dat nu niet kunnen, zouden kunnen sparen voor slechtere tijden voor een of meer gezinsleden of voor later. Ook de 27% van de gezinnen, die dat nu niet kunnen, zou op vakantie kunnen gaan.

Alle woningen kunnen van goede kwaliteit zijn en goed-geïsoleerd. Ook de 5% van de mensen, die dat nu niet kan, zou goed kunnen eten, zijn of haar huur kunnen betalen èn het huis verwarmen.
Aangezien de energiereuzen de sleutel in handen hebben om klimaatdoelen te halen, zouden die weer in overheidshanden moeten komen. Alleen dàn kunnen ze massaal overschakelen op groene energie. Daarnaast kan een groots opgezet investeringsprogramma – afvang van CO2, isolatie, openbaar vervoer, enz. – ervoor zorgen dat we de afgesproken klimaatdoelstellingen tijdig halen.
Ook de 70% van niet-EU-bevolking, die momenteel in armoede leeft, kan loon naar werk krijgen en dus voldoende voedsel, goede huisvesting en onderwijs, waardoor het voor rechtspopulisten moeilijker wordt om de spanningen tussen bevolkingsgroepen op te stoken.

Dit is allemaal mogelijk wanneer we het als een misdrijf gaan zien, en niet als een jaloersmakende verdienste, om € 300.000.000.000 van hier naar belastingparadijzen te versluizen. Dat we het beschamend gaan vinden dat, terwijl de armen armer werden, de allerrijksten op aarde het afgelopen jaar € 1.000.000.000.000 rijker geworden zijn en ook hen, net als bij u en mij gebeurt, via belastingheffing tot delen dwingen.
De rijkdom in ons land heeft ongekende hoogtes bereikt. Vandaag produceren we per inwoner 5x zoveel als 60 jaar geleden. Voor een gemiddeld gezin van twee volwassenen en twee kinderen betekent dit potentieel een besteedbaar inkomen van € 8.650 per maand en een vermogen van € 785.000.

Met zo’n ongekende rijkdom is het onmiskenbaar dat we met zijn allen materieel onbezorgd in overvloed kunnen leven. De materiële voorwaarden voor ‘de hemel voor iedereen’ zijn in elk geval meer dan vervuld.
De verdeling van geld kent echter geen enkele morele verantwoording. Nog nooit was de kloof tussen wat er materieel aan moois voor iedereen mogelijk is en wat daarvan gerealiseerd wordt zo groot als vandaag.

Anders gezegd, gezien ons hoge bruto binnenlands product en zeer hoge welvaartspeil is het beschamend en een schande dat zoveel mensen hun elementaire behoeften niet bevredigd kunnen krijgen.

Bron: “Nu ook berekend: This could be heaven for everyone” door Marc Vandepitte via DeWereldMorgen op 27 december 2017 en “Allerrijksten in de wereld 1 biljoen rijker” door de economieredactie van NOS op 26 december 2017.

* De meeste aantallen, bedragen en percentages gelden voor in Vlaanderen of België; in Nederland zullen die ietsje anders uitkomen.

Europese beschaving V

On door Gerardusinpolitiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

In het vroege voorjaar van 2015 trokken Grieks premier Alexis Tsipras en zijn minister van financiën Yanis Varoufakis met een Grieks mandaat voor een ommezwaai door Europa. Ze waren vol optimisme: praktijk en theorie toonden Syriza’s gelijk, de besparingspolitiek was een mislukking – de argumentatie zou de eurogroep overreden.
En toen zei Schäuble: “Verkiezingen veranderen niets” en “Regels zijn regels.”

In Brussel bleef Varoufakis de weeffouten blootleggen, waarop altijd een stilte volgde, vertelt hij. Na elke vergadering verklaarden ministers dat Athene ‘niet serieus’ was en ‘niet leverde’, dat Varoufakis een ‘amateur’, gokker en tijdverspiller was. “Zelfs in de eurogroep spreekt de Europese Commissie steeds eerst, daarna de ECB en het IMF, dan is het klimaat al gecreëerd”, vertelt Varoufakis. “De ministers – op de Duitse na – zijn bijna decoratief.”

Aan de telefoon klonk Dijsselbloem nog inschikkelijk, zegt Varoufakis. Het was eind januari, hun kennismaking.
“Wat wil je met het memorandum doen?” vroeg de Nederlandse zelfbenoemde sociaal-democraat.
“Het wijzigen”, zei de Griek. “Laten we gedeelde grond vinden.”
Dijsselbloem zei: “Dat is goed”, en stelde voor langs te komen. Daags daarna, in Athene, had Dijsselbloem zich bedacht: wilde Varoufakis heronderhandelen, dan zou de trojka een maand later de Griekse banken sluiten, op 28 februari.

Wat is politieker dan de weigering om wijdverspreide abjecte armoede, honger en een suïcidegolf als humanitaire crisis te benoemen?

“Jeroen wilde een vlugge, vroege zege boeken”, vermoedt Varoufakis, “maar dat ging zo niet.” Op de persconferentie, na afloop, had Varoufakis de trojka de wacht aangezegd.
“Je hebt zojuist de trojka vermoord”, zei Dijsselbloem en hij liep weg.
Varoufakis: “Sinds die dag droeg Dijsselbloem de afgang naar iedere vergadering mee, op onhebbelijke wijze.”
Zoals op 11 februari, bij de eurogroep in Brussel: “Driemaal zei Dijsselbloem me dat de tijd op was”, herinnert Varoufakis zich, “als ik tóen niet tekende voor verlenging: ‘De trein vertrekt vanavond.’ Het akkoord liep tweeënhalve week later pas af, we konden onderhandelen, maar Jeroen zei dat het Finse parlement met reces ging en erover moest debatteren…”
Varoufakis belde Tsipras, die zei: “Teken niet.”
De dag erna liep Varoufakis in een hotelgang Dijsselbloem tegen het lijf en bleek het ultimatum niet te bestaan.
“De trein is teruggekeerd?” vroeg de Griek spottend. Welnu: “De voorzitter van de eurogroep loog, opzettelijk, tegen een minister – bij diens eerste vergadering!”

“Op 25 juni”, vervolgt Varoufakis, “vijf dagen voor de trojka onze banken sloot, legde ze mij in Brussel een akkoord voor. Zwaardere besparingen dan ooit tevoren, plus een analyse over de staatsschuld; zo pover en verkeerd dat zelfs het IMF die verwierp. Toen ik uitlegde waarom het waardeloos was, onderbrak Jeroen me: ‘Je moet nú zeggen of je het aanvaardt.’”
Zo niet, dan was dat volgens hem een casus belli: aanleiding tot oorlog.

Tsipras besloot een referendum over het eindbod uit te schrijven. Vlug kwam de eurogroep weer bijeen. Op 30 juni liep het oude akkoord af, maar de volkspeiling vond pas 5 juli plaats, dus Varoufakis vroeg een korte verlenging aan. “Dan kon men stemmen zonder vrees”, zegt hij, “zonder dichte banken. Maar op vrees zinde de eurogroep juist, voor de ‘ja’-stem, en ze weigerde.”

Griekenland bleef op 30 juni bij het IMF in gebreke en voegde zich als wanbetaler bij Soedan en Somalië. Van de trojka ontving Varoufakis een e-mail, ter herinnering dat ze per direct alle miljarden kon vorderen.
Hij stuurde een citaat van een Spartaanse koning terug: “Kom ze maar halen.”

Naderend onheil was bijna tastbaar, rondom het referendum. Gesloten banken, een tweespalt tussen families en vrienden over ‘ja’ en ‘nee’, en de trojka deed alsof de keuze over de euro ging – en alsnog stemde bijna 2/3 tégen verlengde versoberingen. Toen Varoufakis naar de regeringsvilla toog, trof hij Tsipras niet in vervoering, maar verontrust: hij wist dat de trojka de uitslag zou wegwuiven. Varoufakis wilde doorduwen, maar de premier was moegestreden. De ochtend daarop diende Varoufakis zijn ontslagbrief in.

Tsipras bezweek 1 week later, in een Brussels overleg dat 17 uur duurde. Ieder uur bedong Schäuble méér. Toen is Tsipras ‘gekruisigd’, zei een ingewijde; in een ‘Theater van wreedheid’, volgens een ander. Varoufakis keek televisie en zag de Spaanse premier Rajoy voor de lens verschijnen. Hij zwaaide met het ‘document van overgave’, zeggend: “Dit overkomt je als je stemt op het Syriza van Spanje”, oftewel Podemos.

Die dag raasde “Dit is een coup!” over het internet en schreef Paul Krugman in The New York Times: “De lijst met eisen is krankzinnig. Dit is puur ressentiment, vernietiging van soevereiniteit, zonder hoop op verlichting. Het is een grotesk verraad van alles waar het Europese project voor stond.” Vanuit de verte is het zicht soms helderder.

In Den Haag vergaderde Jeroen Dijsselbloem erover met Kamerleden en VVD’s financieel woordvoerder Mark Harbers wilde weten of het akkoord wel ‘streng, strenger, strengst’ was. De PvdA, bij monde van Marit Maij, wist het dictaat op te doffen tot ‘solidariteit met het Griekse volk’.
En Dijsselbloem zei: “De democratie is niet geschaad door dit akkoord. [Vandaar dat GjH hierboven schreef ‘de zelfbenoemd’ sociaal democraat] En Dijsselbloem zei: “Ik heb 6 maanden met Griekse politici aan tafel gezeten bij wie elke zin ideologisch was. (…) Waar ik iets mee heb, is perspectief bieden aan Griekenland.”

Varoufakis is er nog steeds boos over. “Er is niets ideologischer”, zegt hij, “dan de pretentie dat dit program enkel een technische kwestie is. Toen ik verwees naar de humanitaire crisis, die voortvloeit uit de economische, kastijdde Dijsselbloem me om ‘te politieke’ taal. Maar wat is politieker dan de weigering om wijdverspreide abjecte armoede, honger en een suïcidegolf als humanitaire crisis te benoemen?”

Vandaar het verstomde en zuchtende Griekenland van nu, al 7 jaar onder de trojka. Het is een neergang zonder einde, met dramatische gevolgen – duizenden stierven een onnodige dood, die terug te voeren valt op de afgedwongen besparingspolitiek.

Lees het hele artikel via deze link.

Bron: “Een verkapte Europese coup; onderzoek: De trojka in Athene” door Edward Geelhoed in DeGroeneAmsterdammer op 29 november 2017.

Europese beschaving IV

On door Gerardusingeld, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

De trojka van Europese Centrale Bank, Europese Unie en Internationaal Monetair Fonds goot het beleid tot in het kleinste detail in 3 ‘Memoranda van overeenstemming’, alles in het Engels, die de Griekse regering sinds 2009 in de praktijk overbodig verklaren. In 2010 gaven Griekse ministers toe dat ze geen tijd hadden gekregen het eerste dikke document te lezen voordat ze het moesten ondertekenen. Bij het 3de akkoord, in 2015, moest het parlement binnen anderhalve dag 977 pagina’s aan wetgeving accepteren, zonder een woord te wijzigen.

Het Griekse parlement kent geen autonomie meer; beslist het zelf, dan heet dat ‘eenzijdig handelen’, wat verboden is. Zo wilde Syriza voedselbonnen en stroom aan de allerarmsten geven. De trojka hoorde erover en stuurde een e-mailtje: ‘Doe het niet.’ Leeft de regering niet elke trojkawens na, dan blijft de lening uit – dát is de stille staatsgreep, de onderwerping van Syriza is een kleinere coup daarbinnen.

We zullen ze vermorzelen

De trojka en de eurolanden vormen een mozaïek van motieven. Het draait om banken en geldelijk gewin, maar ook om gezag over Zuid-Europa, ideologie en het niet willen toegeven van misgrepen. En wraakzucht.

Eerder schreef voormalig minister van financiën Yannis Varoufakis over een bekentenis van Wolfgang Schäuble, de Duitse oud-minister van Financiën, die hij vroeg:
“Zou jíj dit akkoord aangaan?”
Na een stilte zei Schäuble: “Nee, het is vreselijk voor je mensen.”
Varoufakis: “Waarom dwing je mij dan ertoe?”
Schäuble: “Begrijp je het niet? Dit deed ik in Ierland, in Portugal, in het Balticum. We letten op de discipline en ik wil de trojka naar Parijs brengen.”
Dat idee hoorde Varoufakis vaker: alles draait om Parijs en Rome. Griekenland dient als afschrikking, als een ‘laboratorium van een pessimistische visie op de samenleving en wantrouwen in mensen’.

In 2010 dineerde Timothy Geithner, destijds Amerika’s minister van Financiën, met de Europese leiders. Hij legde zijn oor te luisteren: “We leren die Grieken een lesje”, citeert hij in zijn memoires. “Ze logen ons voor; we zullen ze vermorzelen.”

Vandaar nu een Griekenland van 7 jaar onder de trojka. Het is een neergang zonder einde, met dramatische gevolgen – duizenden stierven een onnodige dood, die terug te voeren valt op de afgedwongen besparingspolitiek.

Lees het hele artikel via deze link.

Bron: “Een verkapte Europese coup; onderzoek: De trojka in Athene” door Edward Geelhoed in DeGroeneAmsterdammer op 29 november 2017.

500 jaar eerder en nu

On door Gerardusinpolitiek, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Domkerk, Domtoren, DOMunder, Utrechts Archief, wandelen langs de Kromme Rijn; mijn zoon koos ‘Maarten Luther’. Omdat Maarten Luther 500 jaar geleden zijn stellingen aan de deur van de slotkerk in Wittenberg gespijkerd had, heeft het Museum Catharijneconvent een tentoonstelling over deze rebel en zijn eerste actie ingericht. Wij bezochten dus het Catharijneconvent. Voor wie niet oplet leek Luthers tentoonstelling te gaan over de beginjaren van de boekdrukkunst, hetgeen helemaal goed gemaakt werd door de Utrechtse theatergroep Aluin. Die presenteerde een voorstelling over een nagesprek tussen Adriaan Floriszoon Boeyens, beter bekend als ‘de enige Nederlandse en omdat Utrecht toentertijd bij het Duitse Rijk hoorde tegelijk de 7de Duitse paus Adrianus VI’, Desiderius Erasmus Roterodamus, beter bekend als ‘Erasmus’ en Martin Ludher, beter bekend als ‘Maarten Luther’. Uit dit komisch-serieuze nagesprek, in de trans van “En jij Adrianus, wat heb jij bereikt in de 600 dagen dat je paus was?” maakte ik op dat er in onze streken minstens de afgelopen 500 jaar niets veranderd is. Dat was misschien wel de boodschap van Aluin.

De Rooms-katholieke kerk had ook 500 jaar geleden geld nodig, toen voor bijvoorbeeld de bouw van de Sixtijnse kapel in Rome. De jacht op de portemonnee van de burgerij werd gevoerd door hen bang te maken voor hel en vagevuur. De truc was de katholieken in de buidel te laten tasten, door zichzelf via het kopen van een aflaat jaren vagevuur te besparen.

Boeyens heeft er weinig aan veranderd. Die moest zich als relatief buitenstaander in Rome staande zien te houden.

Roterodamus wilde gevestigde opvattingen als humanist best op de korrel nemen, bijvoorbeeld door het schrijven van ‘Lof der zotheid’, maar wilde boven alles zijn neutraliteit bewaren. Daarom liet hij zich niet uit over de strijd tegen bepaalde aspecten van de katholieke kerk, die Ludher begonnen was. Was hij bang voor de Katholieke rechtbank met de mooie naam Inquisitio haereticae pravitatis (onderzoek naar het verderf van de ketterij), beter bekend als ‘De inquisitie’?

Ludher moest niets van de angstzaaierij hebben en kon het idee dat aflaten gekocht konden worden niet rijmen met zijn beeld van de pauselijke macht. De paus kon weliswaar van de apostel Petrus macht ontvangen hebben, maar hij kòn geen invloed uitoefenen op gods straf aan mensen als die net in het hiernamaals aangekomen waren.

Terugblikkend heeft die Ludher wel heel veel invloed gehad. Hij was een tijdje de meest gelezen schrijver. Meestal wordt het begin van de Reformatie gedateerd op 31 oktober 1517, toen hij zijn 95 stellingen in de openbaarheid bracht. Hij was degene die 500 jaar geleden een deukje in de almacht van de gevestigde orde sloeg, mensen aan het twijfelen bracht en verzet tegen uitwassen van het gezag voedde. Mensen als Martin Bucer, Heinrich Bullinger, Wolfgang Capito, Johannes Calvijn, John Knox, Philip Melanchton en Huldrych Zwingli raakten geïnspireerd en inspireerden op hun beurt Ludher. Dankzij de boekdrukkunst konden zijn ideeën veel sneller gedeeld worden dan daarvoor. Zo kregen 5 eeuwen geleden veel mensen in de smiezen dat de staatskerk soms ten koste van ‘Henk en Ingrid’ handelde. Het lutheranisme werd vooral invloedrijk in Duitsland en Scandinavië. Het calvinisme, deels overeenkomstig het lutheranisme en deels met een ander ideeëngoed, had vooral impact in Frankrijk, de Nederlanden, Schotland, Zwitserland en onder puriteinen in Engeland en de Verenigde Staten. Ooit vogelvrij verklaard wordt Luthers daad van verzet nu zowel door de katholieke kerk als daarbuiten met gepaste eer en ontzag herdacht.

Nou, u snapt het al; lees voor ‘de leer van de katholieke kerk’: CETA, verlagen van dividendbelasting, hedendaags liberalisme, oorzaken van klimaatverandering, verkleinen van de overheid en nog zo’n 95 misvattingen waarvan ons wijsgemaakt wordt dat die ons welzijn zouden bevorderen,
en lees voor ‘de katholieke kerk’: Apple, Europese Unie, Facebook, Shell, heel de wapenindustrie en nog zo wat financiële machthebbers.
Lees voor ‘Adrianus VI’: Sybrand van Haersma Buma, Alexander Pechtold, Mark Rutte en/of Gert-Jan Segers en zo, mensen die zich weliswaar een slag in de rondte werken, maar alle strijd tegen echt onrecht aan anderen overlaten,
lees voor ‘Erasmus’: onze media en bekende Nederlanders, en
lees voor ‘Maarten Luther’: Avram Noam Chomsky, Edward Joseph Snowden, Julian Paul Assange, Naomi Klein, Tenzin Gyatso en van eigen bodem de vrijdag jl. overleden Alfred Gustaaf (Fred) van der Spek om maar wat kritische personen, die de barricaden in deze tijd bemensen, te noemen.
De angst betreft nu weer ons eigen hachje en voor – niet te vergeten – ‘vreemden’ worden we bang gemaakt, in een tijd dat de machtigste 0,01% zich daardoor haast ongezien ten koste van het welzijn van alle overige mensen op aarde verder en verder en verder verrijkt.

Mijn zoon en ik praatten bij café Jan de Winter nog een tijdje naar aanleiding van wat Aluin ons gepresenteerd had, wat we verder over de kerkhistorie en aan kerkelijke symbolen in het Catharijneconvent gezien hadden. En natuurlijk ook uitgebreid over wat we elkaar nog meer te melden hadden.

Bronnen: Historiek en Wikipedia op 4 december 2017.