Het post-neoliberale tijdperk

Het kan uiteraard wensdenken zijn, maar vandaag, na 50 jaar, stuit het neoliberalisme op een aantal cruciale uitdagingen, waarvoor de vrije markt meer deel van het probleem dan het antwoord is. Marktliberalisering heeft geleid tot het ontstaan van gigabedrijven met een marktmacht, die hen reuzenhoge monopoliewinsten oplevert (Amazon, Alphabet, Apple, Meta en Microsoft om enkele van de meest bekende te noemen). Geld dat nagenoeg geheel onttrokken wordt aan het maatschappelijk betalingsverkeer. Monopoliemacht van bedrijven en verzwakkende tegenmacht van consumenten en vakbonden in plaats van ‘trickle down’ leidt met vrije kapitaalmobiliteit en de bijbehorende (legale) fiscale optimalisatie tot een concentratie van inkomens in het hoogste deciel, die de inkomensongelijkheid terug naar de 19de eeuw katapulteert. Deregulering, liberalisering en privatisering hebben de duurzaamheid van de vrije markteconomie niet onmiddellijk bevorderd en de wereldeconomie als één grote handelsmarkt blijkt niet de beste manier om bijvoorbeeld duurzame geopolitieke verhoudingen met China te bereiken.

Deze kritieken hebben weliswaar een linkse oorsprong, maar worden ook ter rechterzijde gedeeld. En net als in het verleden, worden hieruit diametrale tegengestelde conclusies getrokken met betrekking tot de beleidsprioriteiten. Daar waar (radicaal-) rechts uit het marktfalen de conclusie trekt dat (internationaal) beleid enkel draait om de macht van de sterkste, bijgevolg politieke betrekkingen herleidt tot brute machtspolitiek en markten die worden gestuurd in functie van oligarchische rentextractie, is een meer links geïnspireerd antwoord op het falen van het neoliberalisme ‘build and balance’, om de termen van de Amerikaanse econome Jennifer Harris te gebruiken.

Verder lezen kan hier.

Plaats een reactie