Gele Hesjes

Ik neem wel eens deel aan een demonstratie. Dat zie ik als ‘burgerparticipatie’; bijdragen aan de beleidsmatige inrichting van onze samenleving. Bij die demonstraties, en andere confrontaties, ga ik altijd uit van geweldloosheid. De laatste jaren beperk ik dat meer en meer tot geweldloosheid tegenover al wat leeft, want demonstreren zie ik meer en meer als een ritueel dansje. Daar roepen er een paar “Actie, actie, actie”, waarbij de actie beperkt blijft tot het actie-roepen, het komt in het nieuws en iedereen gaat over tot de orde van de dag. Wat heeft de grootste demonstratie in Nederland opgeleverd? Niets, zelfs een petitie, die in 1983 door 3.700.000 mensen werd ondertekend, deed ook onze toenmalige regering geen krimp geven.

Wat dat betreft heb ik begrip voor de Franse ‘Gele Hesjes’, die werkelijk tot actie overgaan. Hoe moet de ‘hardwerkende burger’ na de afgelopen decennia anders gehoord worden? Volgens mij kan dat alleen nog door er op straat een zootje van te maken? We hebben regeringen, die dagelijks nagenoeg alleen met lobbyisten van grootbedrijven en grootbanken praten, en hun oren daar alleen naar laten hangen. We hebben een volstrekt inadequaat Europarlement, terwijl de Europese Unie bijzonder veel invloed op regeringen van haar lidstaten, op miljoenen mensenlevens heeft.

Wat zijn de gevolgen voor ons in Nederland alleen al?
* De inkomensgroei in Nederland stagneert nu al 40 jaar.
* De bijdrage van het grootbedrijf aan de schatkist is in 20 jaar bijna gehalveerd, van 17% van de belastinginkomsten in 2000 naar 7,2% in 2018.
* De arbeidsinkomensquote is sinds eind jaren zeventig met 20% gedaald.
* De loonontwikkeling blijft al jaren achter bij de arbeidsproductiviteit.
* Het grootbedrijf zit op historisch ongekende kasreserves en investeert nauwelijks; verliest zich daarentegen meer en meer in spilzieke fusies en overnames.
* De salariskloof tussen bedrijfstop en werkvloer is nog nooit zo groot geweest als nu.
* De investeringen van het Nederlandse bedrijfsleven in onderzoek & ontwikkeling behoren tot de laagste van de Europese Unie.
* Bedrijven als Akzo, Heineken, Philips, Shell en Unilever hebben in 30 jaar tijd hun personeelsbestand in Nederland met 75% verkleind door hun productie naar lagelonenlanden te verplaatsen (ook al zo’n in mijn ogen beschamende term: met een ‘lagelonenland’ wordt een land bedoeld waar mensen veel minder dan in Nederland betaald krijgen voor hun arbeid; waarom zouden de grote jongens voor de producten, die zij hier afzetten, het milieu mogen vervuilen waar op de wereld de milieuregels zwak zijn of niet gehandhaafd worden en de productie daar laten plaatsvinden waar mensen slecht voor hun werk betaald krijgen en minder rechten hebben dan wij?).

Ik begrijp de onvrede onder velen maar al te goed, begrijp dat mensen gaan stemmen op ultrarechtse partijen want de linkse hangen de Trickle-down economie-theorie net zo goed aan als de grote conservatieve en rechtse partijen. Een theorie die neerkomt op: Heb geduld mensen, want wat goed is voor de grootbedrijven is na verloop van tijd goed voor iedereen. Ik deel die onvrede en word eveneens ongeduldig, maar ik zal nooit mijn heil zoeken in populisten of rechtse partijen. Ik vestig mijn ijdele hoop nog steeds op een in Nederland nog niet bestaande (niet meer bestaande) socialistische en pacifistische politieke partij met woordvoerders als Bernie Sanders, Jeremy Corbyn of Yanis Varoufakis, voor zover die zich werkelijk afkeren van lippendiensten aan grootbedrijven.

Daarnaast verbaas ik me er over hoe gekleurd en op de hand van overheden, het establishment, de Nederlandse mainstreammedia over de opstand van de Gele Hesjes verslag doen. In elk geval lees ik via internet, bijvoorbeeld via DeWereldMorgen heel andere verhalen dan de verhalen die wij voorgeschoteld krijgen. Ik was er niet bij, maar vraag we af wat we allemaal niet te weten krijgen.

Bronnen: “Komitee Kruisraketten Nee” via wikipedia op 6 december 2018 en “Rutte-3 geeft de burger (alweer) een klap in het gezicht” door Ewald Engelen via FollowTheMoney op 16 oktober 2018.

Een lager doel lijkt mij het hoogste

We zijn met elkaar – denk ik – aardig de weg kwijt. We bedenken van alles, en maken ons druk om dit en om dat, zonder te voelen. We voelen ons wel boos over andersdenkenden als Donald Trump of juist zoals Jeremy Corbyn, Luigi di Maio, Theresa May, over andere polici, de politie of anderen tijdgenoten die in onze ogen fouten maken, maar slechts weinigen, durf ik te beweren, lijken – althans via sociale media – te getuigen van een ontwikkeld gevoelsleven. Ik ga niet zeggen dat ik meer ben dan een ander, want daar gaat het niet om, maar ik wil wel iets anders zeggen:

Bijvoorbeeld “dat we op aarde ronddolen om te genieten” en dat maar al te vaak niet beseffen; zintuiglijk genieten van moois dat we zien of dat we horen, van lekkers dat we ruiken of proeven of een lekker gevoel door wat we met onze handen vastpakken of hoe onze huid gestreeld wordt door een liefkozende hand of de zon of door ontspanning tijdens een dutje; dat we ons veilig voelen en in harmonie met onze omgeving zijn.

Wat zou de wereld paradijselijker zijn, wanneer we ons dàt bewust zouden zijn in al onze communicatie inclusief die met ons eigen diepste zijn, dat genieten een essentiële zijns-ervaring voor elk mens is.

Het lijkt mij een misvatting te leven alsof we een god, een hogere macht, een profeet of wie ook moeten dienen, dat we leven om te werken of andere bij geboorte meegekregen verplichtingen hebben; gewoon genieten van wat onze zintuigen aan prettige prikkels doorgeven aan ons brein, en zoveel mogelijk medemensen en zoveel mogelijk dieren en zelfs planten alle mogelijkheden te schenken om net zo te genieten als wij door de harmonie met hun omgeving zo intens mogelijk te maken. Ik denk werkelijk dat dàt het doel van leven is voor u als lezer, ook voor de niet-lezers en net zo goed voor mijzelf.

Convivialisme

De mensheid heeft verbluffende technische en wetenschappelijke resultaten
geboekt, maar staat nog steeds machteloos ten opzichte van zijn fundamentele probleem, namelijk hoe om te gaan met geweld en rivaliteit tussen mensen.

Hoe krijg je mensen zover dat ze gaan samenwerken, zodat ze zich kunnen ontwikkelen en hun kwaliteiten inzetten voor deze wereld, en je hen tegelijkertijd in staat stelt om de competitie met elkaar aan te gaan zonder dat ze elkaar afslachten?
Hoe roepen we de onbeperkte en in potentie zelfdestructieve concentratie van macht over mens en natuur een halt toe?

Wat mogen individuen op legitieme wijze nastreven en op welk punt moeten zij accepteren dat daarin een grens is bereikt?
Welke politieke gemeenschappen zijn legitiem?
Wat mogen we nemen van de natuur en wat moeten we teruggeven?
Hoeveel materiële rijkdom mogen we produceren en hoe produceren we die als we ons houden aan de antwoorden die we geven op de 3 eerder gestelde vragen?

Dit zijn de kernvragen uit het 15 pagina’s tellende Convivialistisch manifest; “De verklaring van onderlinge afhankelijkheid” (2013) door Alain Caillé en zo’n 40 andere Franse intellectuelen. Convivialisme is de term die we gebruiken om díe elementen uit bestaande geloofssystemen (religieus en seculier) in kaart te brengen waarmee we kunnen analyseren op basis van welke grondbeginselen mensen in staat zouden kunnen zijn om tegelijkertijd met elkaar te concurreren èn samen te werken.

Uitzending gemist; hier is-t-i

De 4 grootste farmareuzen ontwijken wereldwijd naar schatting € 3.500.000.000 aan belastingen*.

10 jaar bankencrisis: wat is – blijkens ons overheidsbeleid – ervan geleerd?

Laten we de vleugels van alle aasgierfondsen knippen.

Het aantal diesels op de weg blijft stijgen. 3 jaren na dieselgate blijkt er niets veranderd. Roet in de lucht blijkt zelfs de foetus te bereiken.

Willen we wel een gezonde wereldbevolking?

Oxfam Novib maakt € 100.000 vrij voor noodhulp aan slachtoffers van de orkaan die over de Filipijnen trok.

Nieuwe staking op 28 september en vanaf nu elke maand tot Ryanair buigt. De Europese Commissie is tandeloos in het Ryanairconflict en dat heeft zo zijn redenen.

Maatregels tegen transmigratie komen neer op ‘wegjagen’ in plaats van op ‘doordacht beschermingsbeleid’. Middellandse Zee is dodelijker dan ooit.

We zouden te allen tijde aan de kant van mensenrechten moeten staan.

Geen tweederangs burgers in onze democratische rechtsstaat.

Het Pentagon kon Donald Trump beletten om een rechtstreekse oorlog met Rusland uit te lokken; deze keer dan toch.

Tot zover wat u in de Nederlandse maintreammedia aan nieuws gemist heeft.

Bronnen: elke zin behelst een gedocumenteerd artikel op de website “De Wereld Morgen . be”.
__________________________
* Terwijl deze farmareuzen elk gemiddeld zo’n € 875.000.000 ontwijken / ontduiken, schenkt de Nederlandse overheid alle grootbedrijven € 2.000.000.000 per jaar om er 2 te verleiden hun hoofdkantoren daar te blijven vestigen. Dat zou voor ondersteunende medewerkers namelijk wat werkgelegenheid scheppen, maar belangrijker nog: andere grootbedrijven weten het Nederlands belastingparadijs dan ook beter te vinden. De Nederlandse burgers schieten er weinig mee op.
De hoogste inkomensgroepen zijn in de loop der decennia sowieso véél minder inkomstenbelasting gaan betalen en met name de bedrijven met een eigen of gemeenschappelijke politieke lobby worden door de Nederlandse fiscus steeds meer ontzien. Daardoor betalen de burgers de rekening voor de infrastructuur, het onderwijs, veiligheid en de zorg; en dat zijn, naast politieke stabiliteit, belangrijke vestigingscriteria voor bedrijven. De burgers betalen de nutsvoorzieningen door hogere btw en inkomstenbelastingen af te dragen en door versoberingen op die publieke uitgaven; iets waar grootbedrijven eveneens voor ijveren.
De inkomens-arbeidsquote is al jaren, al decennia aan het dalen: konden mijn ouders, die de Tweede Wereldoorlog bewust meemaakten, nog van één inkomen hun gezin onderhouden, kom daar nu nog maar eens om. Wij weten allemaal dat onze kinderen van nu het materieel slechter krijgen dan de net na-oorlogse generatie.
Dat zijn de wrange vruchten van ‘geen discussie mogelijk’, van ‘Ik buig niet naar links en ik buig niet naar rechts’, van marktkapitalisme, van neoliberale politiek en van wachten op het trickle down-effect. Tot de massa het doorkrijgt en de boel weer naar haar hand zet; voor de tijd dat dàt dan duurt.

Europese doelstellingen

In het ‘Energieakkoord’ heeft Nederland vastgelegd dat in 2020 minstens 14% van de opgewekte energie uit hernieuwbare bronnen komt; biomassa, waterkracht, wind, zon. Het aandeel opgewekte energie uit hernieuwbare bronnen is in de afgelopen jaren vervijfvoudigd, van 1,3% in 2000 naar 6,7% in 2017. Ondanks dat is Nederland van alle Europese landen het verst verwijderd van de Europees afgesproken doelstelling voor hernieuwbare energie.

Naast duurzaamheid haalt Nederland ook een flink aantal doelstellingen niet op het vlak van natuur en water. Het evaluatierapport, de tweejaarlijkse evaluatie Monitor Infrastructuur en Ruimte (MIR) van het Nederlandse Planbureau voor de Leefomgeving (NPL), spreekt onder meer over een achteruitgang van zeldzame soorten in ecosystemen door de aanwezigheid van een teveel aan stikstof in de bodem, met name in de vorm van ammoniak. Landbouw, industrie en verkeer zijn de hiervan de bronnen.

België staat 2 plaatsen hoger dan Nederland in de lijst van de 28 EU-landen, gewogen naar hun aandeel hernieuwbare energie in relatie tot het gestelde doel in 2020. Bovenaan de lijst prijken in volgorde Zweden, Finland en Letland.

Tot zover het slechte nieuws dat onze mainstreammedia niet gehaald heeft.

Er is ook goed nieuws uit Nederland: een flink aantal economische en mobiliteitsdoelen heeft Nederland wel gehaald, zoals het versterken van de concurrentiekracht van stedelijke regio’s en het vergroten van het aanbod van infrastructuur. Door de fiscale stimulering voor de aanschaf van zuinige auto’s neemt de uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden af, terwijl het autogebruik nog wel toeneemt. Helaas blijkt de CO2-uitstoot sinds 2015 daarentegen weer gestegen te zijn.

Bron: “Nederland verst verwijderd van Europese energiedoelstelling” door Inter Press Service op 6 september 2018.

Na de klap

Het is geen nieuws dat in Nabi Saleh wekelijks geprotesteerd wordt tegen de handelswijze ter plaatse onder het gezag van de Israëlische regering. Eén keer haalde die protesten wel het nieuws. Niet doordat een Israëlische soldaat een 15 jarige jongen met een rubber kogel in het hoofd geschoten had. Dat is geen nieuws. Maar omdat zijn nichtje van 16 die soldaat daarna op de oprit van haar huis een klap gegeven had. Zij was ongewapend, hij was zwaar bewapend al had hij minstens een rubber kogel minder dan aan het begin van zijn ‘missie’.

Ik vermoed dat haar bijzondere haardracht een rol speelde, maar na verspreiding van de gefilmde klap via sociale media had Ahed Tamimi ineens wereldnaam gemaakt. Hoewel ik principieel elk geweld afwijs, schatte ik haar actie in als een natuurlijke reactie op zware stress; een menselijk machteloos gebaar tegen onrecht. Helaas ontvingen de aanleidingen van de wekelijkse protesten door haar klap geen wereldaandacht; wel kwam het onrechtmatig optreden van Israël richting haar en de haren onder een vergrootglas te liggen. Wat een onmachtig gebaar van een meisje met een opvallende haardracht aan aandacht kan genereren bleek te grenzen aan het ondenkbare.

Dat een Israëlische vrouw voor het meermaals slaan van Israëlische militairen nog geen dag vast zit, en Ahed Tamimi maar niet vrij kwam, werd wereldnieuws. Dat kennen wij van een maatschappelijk systeem dat we nog in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, Indonesië, Suriname en Zuid-Afrika ingevoerd hebben: apartheid. Dat haar moeder en 10 andere minderjarige Palestijnse kinderen uit Nabi Saleh later ook gearresteerd werden, wellicht om Ahed Tamimi geestelijk onder druk te zetten, deed later ook op sociale media de ronde. De moeder van Ahed Tamimi kreeg voor het filmen en wereldkundig maken van de Israëlische praktijken 8 maanden cel opgelegd. Het neefje verklaarde onder dreiging met een lange gevangenisstraf dat de rubber kogel in zijn hoofd terecht gekomen is door een ongelukkige val met zijn fiets. Pars pro toto.

Internationale erkenning voor Ahed Tamimi volgde, of feitelijk kreeg de wereld door de filmpjes veel meer weet over het optreden van Israëliërs in de bezette gebieden. Er volgden wereldwijde handtekeningenacties en pleitnotities. Allemaal zaken om je als Israëlische regering vreselijk aan te storen, zelfs al laat die regering zich – zolang ze zich verzekerd weet van bescherming van de Verenigde Staten van Amerika – weinig gelegen liggen aan internationale verontwaardiging.

Later was een ander filmpje via sociale media te zien: een verhoor van Ahed Tamimi. Wat we zien, is dat zij tegen het internationaal en het Israëlisch recht in zonder bijstand van een volwassene ondervraagd wordt. Dat blijkt ook een Israëlische omgangsgewoonte voor Palestijnse minderjarigen. 300 andere Palestijnse kinderen worden momenteel op dezelfde manier tegen het Israëlisch recht in behandeld. Mishandeld? Tijdens haar verhoor, kunnen we zien, krijgt ze van haar mannelijk ondervrager complimenten over haar lichaam en haar ‘ogen als die van een engel”. Pars pro toto.

Na afloop van haar detentie vertelde Ahed Tamimi dat de ervaring van het gearresteerd worden haar onbeschrijflijk zwaar gevallen was. Ze vertelde erbij dat ze geen spijt had van de klap die zij gegeven heeft. Volgens haar was hij de soldaat die haar neefje in het hoofd geschoten had. Dat neefje moet de rest van zijn leven met een flink litteken in zijn gezicht door het leven. Tegelijk geeft Ahed Tamimi er blijk van dat alles na de klap waarde aan haar leven heeft gegeven. Ze merkte op dat ze door al deze narigheid volwassener geworden was, bewuster. Zou ze anders wellicht voor een carrière als profvoetballer gegaan zijn, nu wenst zij rechter te worden. Zij wil rechtszaken over schendingen van Israël tegen het internationale recht gaan leiden. Haar bekendheid heeft haar ook de mogelijkheid opgeleverd een studie naar haar keuze te volgen.

Tijdens haar detentie heeft ze samen met andere gevangenen geprobeerd zich verder te scholen. Nu is ze na een deal (4 bekentenissen tegen 7 maanden cel) weer herenigd met haar familie. Ze hoopt tot rust te komen, geniet van het rondlopen zonder handboeien om en beraadt zich op volgende stappen in haar persoonlijke leven. Een conflict is in Nabi Saleh echter nooit ver weg. Haar oudere broer zit in een Israëlische gevangenis in verband met confrontaties met Israëlische soldaten en vanuit haar huis kijkt ze uit op een Israëlische militaire post.

Wat ik met dat ‘pars pro toto’ bedoel? Ik vermoed dat we zo ongelooflijk veel niet weten, maar dat soms wel een tipje van een sluier opgelicht wordt. Dat geldt dan wat mij betreft voor de zaken in de alinea voorafgaand.

Bronnen: “Ahed Tamimi: ‘I am a freedom fighter. I will not be the victim’ Interview” door Oliver Holmes and Sufian Taha in Nabi Saleh via The Guardian op 30 juli 2018 en het dossier “Bezetting en kolonisatie Palestina” van DeWereldMorgen.

Feestelijk nieuws over ongemakkelijke bevindingen

De wegbermen en stedelijke plantsoenen in Nederland beginnen gelijkenis te vertonen met die van mijn kindervakanties in Zuid-Europa. In deze tijd van langdurige droogte en aanhoudende warmte, waarbij regelmatig ‘hitterecords’ gebroken worden, lijkt elke toespeling op klimaatverandering en de urgentie daar iets tegen te ondernemen not done. Dus dat zullen we maar laten. De energie om aan dode paarden te trekken is immers spreekwoordelijk vergeefse moeite.

Wel besteed ik aandacht aan een verwant onderwerp waarbij, als nagenoeg altijd wanneer ik dat na ga, hetgeen het nieuws bereikt anders is dan hetgeen gerapporteerd is.

De boodschap van NOS: mensen feest lekker verder!

Wat gerapporteerd is komt neer op een wetenschappelijk antwoord op de vraag òf er een drempelwaarde is voor opwarming van de aarde en zo ja waar die drempelwaarde ligt en wat we kunnen verwachten wanneer die drempelwaarde overschreden wordt? Het antwoord op deze vragen is “Ja, er zijn hoogstwaarschijnlijk drempelwaarden die bijvoorbeeld betrekking hebben op het Amazone regenwoud, de Russische permafrost en het Zuidpoolijs. Als een van die drempels wordt overschreden, zal dit waarschijnlijk leiden tot een veel hogere globale gemiddelde temperatuur dan in het interglaciaal van de afgelopen 1.200.000 jaren en tot een aanzienlijk hogere zeespiegel dan ooit in het Holoceen.”.
Vervolgens wordt veronderstelt dat de waarde ligt om en nabij 2 graden opwarming ten opzichte van voor het industriële tijdperk. Wat bij overschrijding van de drempelwaarden in werking treedt, is een zichzelf versterkend effect van opwarming waartegen niets meer te ondernemen is tot de 4 à 5 graden opwarming bereikt is. Al met al zal dit zichzelf versterkende effect zo’n 2 eeuwen duren. Dat zal ingrijpende invloeden hebben voor nagenoeg alle menselijk leven. De overige natuur zal zich wel aanpassen, vul ik op eigen houtje aan, omdat sommige planten en dieren gewoon uitsterven en de overige planten en dieren een onvoorstelbaar aanpassingsvermogen aan veranderende omstandigheden hebben. Ofwel: wanneer het ons niet lukt beneden de laagste drempelwaarde te blijven, ligt er een beangstigende toekomst voor veel mensen vast.

Momenteel is onze globale temperatuur 1 graad hoger dan voor de industrialisering, meldt NOS hierover. De temperatuur stijgt verder met 0,17 graad per decennium. In het klimaatverdrag van Parijs staan wereldwijde maatregelen om de opwarming van het klimaat tegen te gaan. Het streven daarvan is dat de temperatuur maximaal 1,5 tot 2 graden stijgt, waardoor het kantelpunt niet bereikt wordt. Dat de Parijse plannen vrijblijvend ingevuld zijn en dat de Verenigde Staten van Amerika er al helemaal afstand van genomen hebben, meldt NOS niet. We weten inmiddels al dat als we vandaag zouden stoppen met bijdragen aan klimaatverandering – hetgeen alleen theoretisch kan; onmogelijk in de weerbarstige praktijk – er van een langdurig naijl-effect sprake zal zijn. Ook dat laat NOS onvermeld, maar ze voegt als klap op de vuurpijl wel aan haar berichtgeving toe dat als we de klimaatdoelen van Parijs kunnen halen, ‘we ons niet druk hoeven te maken’. Alsof de huidige staat van de wereld met bosbranden, aanhoudende droogte, terugtrekkende gletsjers, verdampende meren, mislukte oogsten en temperaturen van 40, 50°C op dit moment voor niemand iets is om zich druk over te maken.

Maar ik snap het wel. Met ‘we’ wordt natuurlijk de verwende rijke egocentrische onverantwoordelijk levende Nederlander bedoeld, die recht denkt te hebben op 130 km/uur rijden, schoon water, zijn goed betaalbare eten, allerhande hebbedingen met name uit arme landen en zijn vliegvakanties. Voor hen is de boodschap van NOS: mensen feest lekker verder!

Een naar mijn idee betere weergave van de bevindingen in het rapport “Trajectories of the Earth System in the Anthropocene” dan de samenvatting van NOS kunt u hier vinden.

Bronnen: “Trajectories of the Earth System in the Anthropocene” door Will Steffen et al. bewerkt door William C. Clark, Harvard University, Cambridge en gepubliceerd door Proceedings of the National Academy of Sciences op 6 augustus 2018 en “Wereldwijde ‘hittetijd’ dreigt, zeggen onderzoekers” door de redactie Binnenland van NOS op 7 augustus 2018.