Doe mee

12 oktober 1492 In 1492 ontdekte de inheemse bevolking dat ze ‘indianen’ waren, in ‘Amerika’ woonden, naakt waren, dat zonde bestaat en dat ze trouw verschuldigd waren aan een koninkrijk in een andere wereld en een god in een andere hemel en dat deze god zondaars en kleding had uitgevonden, en mensen, die de zon, de maan, de aarde en de regen die alles nat maakte aanbaden, op een brandstapel gooide. Het maakte 1492 tot een bewogen jaar en er zouden nog veel bewogen jaren volgen, maar we slaan er een heel stel over.

9 december 1948 Eleanor Roosevelt, echtgenote van de Amerikaanse president in de tijd dat Adolf Hitler in Duitsland zijn nazistische scepter van dood en verderf zwaaide, organiseerde 58 vergaderingen met de VN-lidstaten tot er eindelijk iets op papier stond waarin zo’n beetje iedereen zich kon vinden. Waar andere landen bijvoorbeeld emancipatie voor vrouwen bepleitten, had Nederland tevergeefs haar uiterste best gedaan ‘een bede’ of een andere verwijzing naar hun christelijke god erin op te nemen. Op 9 december 1948 zei Roosevelt: “Ik geloof dat de verklaring zo goed is geworden als een verklaring zijn kan. Hij heeft geen wettelijke status, maar wel moreel gewicht.” De volgende ochtend werd de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens door de VN aangenomen, hetgeen ik beschouw als een van de knapste staaltjes van beschavingsdenken in heel de geschiedenis sinds Christoffel Columbus Amerika ‘ontdekte’.

Was indertijd naar hun mening gevraagd, dan zouden de Azteken, Cañari, Chibcha, Inca’s, Maya’s, Mixteken, Mochica, Olmeken, Teotihuacán, Tolteken, Zapoteken enzovoorts gezegd hebben: “We hoefden niet gevonden te worden, want we waren niet verloren.” Maar de geschiedenis na 1492 leerde dat hun mening niet telde. Niet alleen omdat voor hen die Universele Verklaring te laat kwam; de mening van hen, die niet uitgeroeid zijn, telt ondanks dat knappe staaltje van beschavingsdenken nog steeds niet zodra er geld te verdienen valt met de grond van hun reservaten, waarin ze teruggedrongen zijn. En dan slaan we weer wat bewogen jaren over.

21 oktober 2010Kijk om je heen naar wat je ongelukkig of kwaad maakt”, schreef Stéphane Hessel oktober 2010 in ‘Indigez-vous’, “en kom er tegen in opstand.” Hessel werd als sluitstuk na een veelbewogen leven op zijn 93ste bestseller-auteur. Hij werd 20 oktober 1917 geboren in Berlijn, emigreerde in 1924 met zijn ouders naar Parijs, verzette zich tegen het Vichy-bewind van maarschalk Pétain en vluchtte in 1941 naar Londen om zich aan te sluiten bij de strijders van generaal De Gaulle. Maart 1944 keerde hij terug naar Frankrijk om voor de geallieerde invasie een communicatienetwerk op te zetten. De Gestapo arresteerde hem en stuurde hem na een gruwelijke ondervraging naar concentratiekamp Buchenwald en vervolgens naar concentratiekamp Bergen-Belsen. Voor aankomst wist hij uit de trein te ontsnappen. Na de oorlog schreef hij als functionaris van de Verenigde Naties ook mee aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Hoogbejaard schreef hij zijn bestseller vanuit de principes, die zijn hele leven een leidraad voor zijn denken en doen geweest waren: ‘gelijkwaardigheid’, ‘menselijkheid’ en ‘rechtvaardigheid’. Hij ageerde tegen de groeiende kloof tussen arm en rijk, tegen de manier waarop Frankrijk zijn illegale migranten behandelt, tegen de invloed van het grote geld op de persvrijheid en tegen de roofbouw op de wereld. En hij riep in zijn pamflet jongere generaties op zich vreedzaam te verzetten tegen deze tijdgeest.

Ik kan me er helemaal in vinden: “Word bewust van al het moois hier op aarde onder de blauwe lucht, de duisternis, de maan, de mist, de neerslag die alles nat of wit maakt, de rijp, de sterren, de wolken en de zon. Geniet ervan, geniet van fijne, vertrouwde mensen om je heen of dat nu familieleden, een geliefde of vrienden zijn en – en nu komt het – gun iedereen datzelfde genieten! Kijk niet weg, maar verzet je tegen iedereen die laat lijden, ook al zijn dat er best veel”.

Bronnen: “12, 10 en 11 oktober” van de Gutmensch Scheurkalender 2022 door respectievelijk Eduardo Galeano, Minka Nijhuis en de kalender-redactie.

(Geen) Writers block

Er wordt me wel eens gevraagd of ik ooit lijd aan een writers block. Mijn antwoord op zo’n vraag is bevestigend, maar hier zal haast niemand dat merken. Er liggen vaak een aantal conceptblogs klaar; er is veel dat mij bezig houdt en dat ik voor mijn tijdgenoten van belang acht.

Soms verkeer ik weldegelijk in emotionele achtbanen, waardoor ik me genoodzaakt voel om mijn ongenoegens, verdriet of ‘zwaarte’ ‘er even uit te slapen’. Mijn leven staat dan even stil. Mijn gevoelens zijn dan onhanteerbaar groot. John Gray (“Mannen komen van Mars, vrouwen komen van Venus”) heeft er een mooie uitdrukking voor: ik trek me dan terug in mijn grot waar ik door niemand gestoord wil worden. Vanuit mijn bed plaats ik eventueel blogs uit mijn voorraadje. Wanneer ik dan na een dag of meer mijn bed weer verlaat en me schoorvoetend onder de mensen begeef, is dat vergelijkbaar met revalidatie. Maar het duurt korter.

Vandaag zit ik met het omgekeerde van een writers block. Ga ik u vandaag laten weten dat over heel de wereld slechts 5 bedrijven geïdentificeerd zijn waarvan kan worden gezegd dat ze een plan hebben voor het uitfaseren van steenkool dat strookt met het Klimaatakkoord van Parijs ontstaan tijdens de Conference of Parties 7 jaar geleden, terwijl de overgrote meerderheid van de onderzochte bedrijven nog steeds niet van plan is uit de steenkoolhandel te stappen en zelfs nieuwe steenkoolcentrales en -mijnen wil openen? En dat dit gegeven ons steeds dichter bij een ineenstorting van het ons bekende mondiale klimaat brengt? Of schrijf ik u over de zinderende conclusie dat niemand een zier blijkt te geven om Oekraïne of de Oekraïeners? Dat het doel van het Westen niet de overwinning van Oekraïne is, maar de economische uitputting of een nederlaag van Rusland, opdat Rusland zich open stelt voor buitenlandse investeerders, met name uit de Verenigde Staten van Amerika. Dat de Oekraïne-casus is dat dat land en haar inwoners misbruikt worden om de strategische belangen van de VS veilig te stellen; nog niet eens voor Europese belangen? Of schrijf ik u vandaag over de onderzoekshypothese van John Helmer, een onafhankelijke Westerse journalist in Moskou, niet verbonden met de mediaconcerns hier, die luidt dat Nord Stream I en II werden gesaboteerd door de Poolse zeemacht, onder het goedkeurend oog van de VS-zeemacht ter plaatse? Of, ook heel belangrijk, over de Colombiaanse president Gustavo Petro, die september 2022 in de Verenigde Naties weinig diplomatiek opriep tot een einde aan de ‘oorlog tegen drugs’ en stelde dat het kapitalisme met zijn ‘drug’, die een ‘verslaving aan geld en olie’ is, de wereld aan het vernietigen is? Dan zou ik ook de belangrijke standpunten van de VN over Cuba, Oekraïne en Palestina hier nog eens kunnen herhalen. Of schijf ik u over ‘de vrije markt’, die nu in het Verenigd Koninkrijk genadeloos inhakt op de Britse Conservatieve eerste minister Liz Truss in een maatschappelijk systeem dat een eerste minister als Jeremy Corbyn verpletterd zou hebben? Of toch maar – naar aanleiding van een gesprek dat ik gisteren bij de koffie met mien leafke had – dat het mooiste wat we kunnen beleven is om ‘bij onszelf te horen’, zoals de Franse filosoof, politicus en schrijver Michel de Montaigne ons ruim 400 jaar geleden al wist te vertellen, of houd ik het luchtig door over mijn vorderingen met mijn cello te schrijven en de prachtige muziek die ik soms maak (cello spelen is voor mij nog veel handigheden aanleren en hard werken en als ik dan met andere cellisten mooie, robuuste muziek maak, schieten de tranen in mijn ogen zodat ik mijn notenpartij niet meer kan lezen), of over de prachtige wandeling van Muiden naar Almere Haven die ik zondag met mien leafke maakte en die eindigde met de heldere, opkomende, volle maan? Het houdt me allemaal bezig, de wereld achter wat wij ‘nieuws’ noemen, het moois dat ik waarneem en antwoorden op de vraag wie wij zijn en ik acht het allemaal van groot belang voor u, mijn tijdgenoot. Wanneer ik er uit bent hoort u van mij.

Bronnen: “10 oktober op de Happinez scheurkalender van 2022, “In volle klimaatcrisis blijft steenkoolindustrie uitbreiden: ‘roekeloos en onverantwoord’” door InterPressService en “Wat hebben andere alternatieve media deze week te bieden? Onze selectie”; via en door DeWereldMorgen op respectievelijk 10 en 7 oktober 2022.

De EU aapt na

Volgens de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, hebben de met Israël “gedeelde cultuur en waarden een diepe band gecreëerd tussen Europa en Israël. De sterkste band die wij delen is ons geloof in democratie en democratische waarden”. Dat wist zij afgelopen week te vertellen. Dat Israël al sinds 10 juni 1967 volop het internationaal recht schendt, tientallen VN-resoluties en zelfs haar eigen wetgeving aan haar legerlaarzen lapt en inmiddels zelfs door Amnesty International en Human Rights Watch ‘een apartheidsstaat’ wordt genoemd, legt voor de Europese Commissie en/of Von der Leyen kennelijk geen enkel gewicht in de schaal.

De Associatieraad tussen de Europese Unie en Israël, het hoogst-denkbare diplomatieke niveau, kwam afgelopen maandag bijeen op een moment dat Israël haar aanvallen tegen het Palestijnse volk weer opvoert. Op 4 mei jl. gaf het Israëlische Hooggerechtshof toestemming voor de massale uitzetting van meer dan 1.300 Palestijnen in Masafer Yatta, in het zuiden van de bezette Westelijke Jordaanoever. Israël heeft de afgelopen weken al verschillende gezinnen verdreven en hun huizen met de grond gelijk gemaakt. Dit wordt de grootste gedwongen uitzetting in 55 jaar. De EU en haar lidstaten veroordeelden die beslissing van de Israëlische Hoge Raad en noemden haar ‘illegaal’, maar in de praktijk blijken dat altijd lege woorden; alleen maar bedoeld voor in de media.

Oktober, een jaar geleden, plaatste Israël 6 Palestijnse mensenrechtenorganisaties op een terrorismelijst. Zowel mensenrechtenexperts van verschillende Europese landen als de Verenigde Naties ontkrachtten zelfs recent nog de Israëlische aantijgingen van terrorisme en veroordeelden de beslissing in heldere bewoordingen. Toch vielen de Israëlische bezettingstroepen nog geen 3 weken daarna de kantoren van de 6 Health Work Committees en Palestijnse sociale organisaties binnen en verzegelden de toegang. Israël trekt zich niets aan van veroordelingen en dat hoeft ook niet, want het blijft altijd bij woorden, terwijl de onderlinge handel mag blijven bloeien.

Sinds het begin van dit jaar doodde het Israëlische leger al meer dan 140 Palestijnen. Haar troepen vielen herhaaldelijk binnen in Palestijnse vluchtelingenkampen en in steden als Jenin en Nablus op de bezette Westelijke Jordaanoever. Deze illegale invallen leidden in mei 2022 onder andere tot de moord van Al Jazeera-journaliste Shireen Abu Akleh; het enige dat ons nieuws wèl haalde, al werd er geen context geboden; alsof dit een incident was. Iedereen, die zich een beetje verdiept, weet beter.

Begin augustus voerde Israël opnieuw een reeks zware luchtaanvallen uit op de Gazastrook, die al meer dan 15 jaar lijdt onder een wurgende blokkade. Israël bombardeerde burgers in dichtbevolkte gebieden. 49 mensen kwamen om het leven en 360 anderen raakten gewond. Het is allemaal nagenoeg niet nieuwswaardig voor ons; wij hebben wel wat anders aan ons hoofd.

Zo blijft de EU de grootste handelspartner van Israël en ondertekende zij juni jl. nog een gasakkoord met het land. Nota bene om makkelijker van Russisch gas af te komen omdat – en nou komt het – Rusland het internationaal recht en de soevereiniteit van een ander land schendt. Dat Israël dat al sinds 1967 doet maakt niemand iets uit. Sterker nog, de hervatting van de Associatieraad zal terecht door de Israëlische regering worden opgevat als een impliciete goedkeuring van al haar kinder- en mensenrechtenschendingen en wat al niet meer aan onrecht, volgens haar eigen wetten en het internationale recht?

Is het gepast dat de Europese Unie de relaties aanhaalt met een land dat structureel en op grote schaal mensenrechten schendt? Voor 47 Europese parlementsleden en tientallen Europese en Palestijnse middenveldorganisaties luidt het antwoord krachtig NEE!

Nee, maar zoals William Shakespeare ‘Polonius’ ooit tegen ‘Hamlet’ liet zeggen: “There’s a method in the madness.” En wat is die ‘method’, die aanpak of handelswijze: wanneer de EU rept over ‘democratie’ of ‘mensenrechten’, gaat het altijd over ‘economische waarden’, en heel vaak zijn dat financiële belangen van grootbedrijven, die veelal vanuit de Verenigde Staten van Amerika werken. Dat heeft ze dan ook afgekeken van de Verenigde Staten van Amerika die elke oorlog, die zij begint of waarin zij zich mengt, precies deze argumentatie van democratie & mensenrechten gebruikt. Zo klinkt hun oorlogstaal als een heilige oorlog voor een goede zaak. Zo wordt ons tot vervelends toe elke keer weer op de mouw gespeld dat wij democratie en mensenrechten een warm hart toedragen, terwijl we daar absoluut niet naar handelen. Dat we dat en masse blijven geloven wijd ik aan onze achteloze en gewetenloze entertainmentmedia en aan de ijdelheid van de gemakzuchtige consumenten van ons nieuws, ongeïnteresseerd in de ingewikkelde, nare maar werkelijke achtergronden bij al die actualiteit en de andere onderbelichte van belang zijnde gebeurtenissen.

Bron: “Waarom haalt de EU de banden aan met een land dat al decennialang mensenrechten schendt?” door Jasper Thys via DeWereldMorgen op 3 oktober 2022.

“Sticht vrede”, vroegen 66 landen tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties

De meeste wereldleiders veroordeelden eind september tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Russische invasie in Oekraïne. Dat kwam hier en daar in het nieuws, maar wat verzwegen werd, is dat de leiders uit 66 landen, voornamelijk uit het Zuiden, in hun toespraken tijdens de vergadering van de VN dringend opriepen tot diplomatie en vreedzame onderhandelingen om die oorlog zo snel mogelijke te beëindigen. Gewoon conform het VN-Handvest. De vertegenwoordigers van deze landen zien deze oorlog als een ernstige terugslag voor een vreedzame wereldorde, die het basis- en definiërend beginsel van de VN is.

Zo waren de Afrikaanse leiders het eens met een van de eerste sprekers, zoals Macky Sall, de president van Senegal, die ook sprak in de hoedanigheid van de huidige voorzitter van de Afrikaanse Unie, toen hij zei: “We roepen op tot de-escalatie en een stopzetting van de vijandelijkheden in Oekraïne, en ook voor een onderhandelde oplossing, om het catastrofale risico van een potentieel wereldwijd conflict te voorkomen.

Philip Pierre, de eerste minister van Saint Lucia, een kleine eilandstaat in het Caribisch gebied, zei tegen de Algemene Vergadering: “De artikelen 2 en 33 van het Handvest van de Verenigde Naties binden de lidstaten ondubbelzinnig om zich te onthouden van dreiging met of gebruik van geweld tegen de territoriale integriteit of de politieke onafhankelijkheid van een staat en om alle internationale geschillen met vreedzame middelen te beslechten. […] Daarom roepen wij alle betrokken partijen op om onmiddellijk een einde te maken aan het conflict in Oekraïne, door onmiddellijk onderhandelingen aan te gaan om alle geschillen definitief te beslechten, overeenkomstig de beginselen van de Verenigde Naties.

De leiders van het Zuiden betreurden de ineenstorting van het VN-stelsel, niet alleen in de oorlog in Oekraïne, maar gedurende tientallen jaren van economische dwang en oorlog door de Verenigde Staten van Amerika en haar bondgenoten. President Jose Ramos-Horta van Oost-Timor daagde bijvoorbeeld rechtstreeks de dubbele moraal van het Westen uit door tegen de Westerse landen te zeggen: “Ze zouden even stil moeten staan bij het opvallende contrast in hun reactie op de oorlogen elders, waar vrouwen en kinderen bij duizenden om het leven zijn gekomen door oorlogen en honger. De reactie op de hulpkreten van onze geliefde secretaris-generaal in deze situaties is niet met evenveel medeleven ontvangen. Als landen in het Zuiden van de wereld zien we twee standaarden. Onze publieke opinie ziet de oorlog in Oekraïne niet op dezelfde manier als die in het Noorden.

Veel leiders riepen dringend op om een einde te maken aan de oorlog in Oekraïne voordat deze escaleert naar een atoom-oorlog. De staatssecretaris van het Vaticaan, kardinaal Pietro Parolin bijvoorbeeld, waarschuwde: “…de oorlog in Oekraïne ondermijnt niet alleen het non-proliferatieregime, maar brengt ook het gevaar van nucleaire verwoesting met zich mee, hetzij door escalatie, hetzij door een ongeluk.

Om een kernramp te voorkomen, is het van vitaal belang dat er serieus werk wordt gemaakt van een vreedzame oplossing van het conflict.

Anderen beschreven de economische gevolgen, die hun bevolking nu al van basisbehoeften zoals voedsel beroven. En ze deden een beroep op alle partijen, met name van de Westerse aanhangers van Oekraïne, om terug te keren naar de onderhandelingstafel voordat de gevolgen van de oorlog escaleren tot meerdere humanitaire rampen in het hele Zuiden van de wereld. Premier Sheikh Hasina van Bangladesh zei bijvoorbeeld tegen de Vergadering: “Wij willen het einde van de Russisch-Oekraïense oorlog. Als gevolg van sancties en tegensancties wordt de hele mensheid, inclusief vrouwen en kinderen, gestraft. Het effect ervan blijft niet beperkt tot één land, maar brengt het leven en het levensonderhoud van de mensen van alle naties in gevaar en schendt hun mensenrechten. Mensen worden verstoken van voedsel, onderdak, gezondheidszorg en onderwijs. Kinderen lijden meest in het bijzonder. Hun toekomst zinkt weg in duisternis.

Mijn aandringen op het geweten van de wereld: stop de wapenwedloop, stop de oorlog en de sancties. Garandeer voedsel, onderwijs, gezondheidszorg en veiligheid van de kinderen. Sticht vrede.

Mexico, Thailand en Turkije boden elk hun eigen aanpak aan om de vredesonderhandelingen te hervatten, terwijl Sheikh Al-Thani, de Emir van Qatar, beknopt uitlegde dat het uitstellen van de onderhandelingen alleen maar meer doden en lijden zal brengen: “We zijn ons terdege bewust van de complexiteit van het conflict tussen Rusland en Oekraïne en van de internationale en mondiale dimensie van deze crisis. We vragen echter nog steeds om een onmiddellijk staakt-het-vuren en een vreedzame regeling, want dit is uiteindelijk wat er zal gebeuren, ongeacht hoe lang dit conflict zal duren. Het voortbestaan van de crisis zal dit resultaat niet veranderen. Het zal het aantal slachtoffers alleen maar laten groeien en de rampzalige gevolgen voor Europa, Rusland en de wereldeconomie doen toenemen.

In reactie op de Westerse druk op het Zuiden om de oorlogsinspanningen van Oekraïne actief te ondersteunen, claimde de Indiase minister van Buitenlandse Zaken, Subrahmanyam Jaishankar, de morele voorsprong en verdedigde een diplomatieke oplossing: “Terwijl het conflict in Oekraïne blijft woeden, wordt ons vaak gevraagd aan wiens kant wij staan. En ons antwoord, elke keer, is oprecht en eerlijk. India staat aan de kant van de vrede en zal daar ook blijven. Wij staan aan de kant van de eerbiediging van het Handvest van de Verenigde Naties en de grondbeginselen daarvan. Wij staan aan de kant, die oproept tot dialoog en diplomatie als de enige uitweg. We staan aan de kant van degenen die worstelen om rond te komen door de escalerende kosten van voedsel, brandstof en meststoffen.

Het is daarom in ons gemeenschappelijk belang om constructief aan een snelle oplossing van dit conflict te werken, zowel binnen de Verenigde Naties als daarbuiten.

Een van de meest gepassioneerde en welsprekende toespraken werd gehouden door de Kongolese minister van Buitenlandse Zaken Jean-Claude Gakosso, die de gedachten van velen samenvatte en rechtstreeks een beroep deed op Rusland en Oekraïne – met delen van zijn toespraak in het Russisch: “Vanwege het grote risico van een nucleaire ramp voor de hele planeet, moeten niet alleen degenen, die betrokken zijn bij dit conflict, maar ook de buitenlandse mogendheden die de gebeurtenissen kunnen beïnvloeden door die te kalmeren, allemaal hun ijver temperen. Ze moeten stoppen met het aanwakkeren van de vlammen en ze moeten zich afkeren van dit soort ijdelheid van de machtigen die tot nu toe de deur naar de dialoog heeft gesloten.

Onder toezicht van de Verenigde Naties moeten wij ons allen onmiddellijk inzetten voor vredesonderhandelingen – rechtvaardige, oprechte en eerlijke onderhandelingen. Na Waterloo weten we dat sinds het Congres van Wenen alle oorlogen rond de onderhandelingstafel eindigen.

De wereld heeft deze onderhandelingen dringend nodig om te voorkomen dat de huidige confrontaties – die al zo verwoestend zijn – nog verder gaan en de mensheid in een onherstelbare catastrofe drijven, een wijdverbreide nucleaire oorlog, die buiten de controle van de grote mogendheden zelf valt – de oorlog, waarover Einstein, de grote atoomtheoreticus, zei dat het de laatste strijd zou zijn die de mensen op aarde zouden voeren.

Nelson Mandela, een man van het eeuwige vergeven, heeft gezegd dat de vrede een lange weg is, maar er is geen alternatief en het kent geen prijs. In werkelijkheid hebben de Russen en de Oekraïners geen andere keuze dan deze weg, de weg van vrede te bewandelen.

Bovendien moeten wij ook met hen meegaan, want wij moeten in de hele wereld met legioenen zijn die solidair samenwerken en wij moeten de oorlogslobby’s de onvoorwaardelijke optie van vrede kunnen opleggen.

[De volgende drie paragrafen in het Russisch]: Nu wil ik direct zijn en me rechtstreeks richten tot mijn dierbare Russische en Oekraïense vrienden.

Er is te veel bloed vergoten – het heilige bloed van je lieve kinderen. Het is tijd om deze massavernietiging te stoppen. Het is tijd om deze oorlog te stoppen. De hele wereld kijkt naar je. Het is tijd om te vechten voor het leven, op dezelfde manier dat jullie moedig en onbaatzuchtig samen vochten tegen de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog, in het bijzonder in Leningrad, Stalingrad, Koersk en Berlijn.

Denk aan de jeugd van jullie twee landen. Denk aan het lot van jullie toekomstige generaties. De tijd is gekomen om voor de vrede te vechten, om voor hen te vechten. Geef de vrede vandaag een echte kans, voordat het voor ons allemaal te laat is. Ik vraag dit nederig aan jullie.

De 66 landen, die opriepen tot vrede in Oekraïne vormen meer dan 1/3 van de landen in de wereld, en zij vertegenwoordigen het grootste deel van de wereldbevolking; daaronder zijn  Bangladesh, Brazilië, China, India, Indonesië en Mexico. Terwijl de EU en de NAVO-landen de vredesonderhandelingen juist hebben afgewezen en de leiders van de VS en het Verenigd Koninkrijk deze zelfs actief hebben ondermijnd, hebben 5 Europese landen – Hongarije, Malta, Portugal, San Marino en het Vaticaan – zich aangesloten bij de oproepen tot vrede in de Algemene Vergadering. Nu Nederland nog, zou ik zeggen.

In elk geval erkende Csaba Korosi, de voorzitter van de Algemene Vergadering, aan het einde van de bijeenkomst op 26 september in zijn slotverklaring dat het beëindigen van de oorlog in Oekraïne een van de belangrijkste boodschappen was die tijdens de Algemene Vergadering van dit jaar “door de hallen weerklonken”.

Bron: “‘Stop de oorlog in Oekraïne’, zeggen 66 landen op VN-Algemene Vergadering” door Medea Benjamin en Nicolas J.S. Davies van Common Dreams, vertaald door Marinus Kruissen voor DeWereldMorgen op 4 oktober 2022.

Op genoemde bron zijn allemaal links te vinden naar de exacte bijdragen aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Natie.

Het Ravijn van Rutte of de Krater van Kaag

Hoewel we natuurlijk moeten accepteren dat alles in de toekomst onzeker is, worstelen Nederlandse gemeenten er vandaag de dag mee dat hun begrotingen vanaf 2026 wel erg onzeker zijn, terwijl ook voor de nabijere toekomst moet blijken of alles wel zo uitpakt als de 344 colleges van burgemeester en wethouders nu kunnen voorzien. De kwestie is dat het maken van plannen voor de lange termijn door alle crisissituaties rond energie, inflatie, klimaat, kostenstijgingen, personeelstekorten (ook in de gemeenteambtenarij), stikstof, vluchtelingen en wonen verworden is tot een soort koffiedik kijken. Dit zijn de wrange vruchten van ons neoliberalisme, waarin het electoraat en de markt mogen bepalen wat de koers wordt, in plaats van de politieke inzet om rijkdom eerlijk te verdelen en vrede na te streven.

Stevenen de Nederlandse gemeenten af op miljoenentekorten?

Een andere factor die de Nederlandse colleges van B&W ernstige zorgen baart, is dat Kabinet-Rutte IV besloten heeft dat de uitkeringen uit het gemeentefonds in 2026 – wellicht drastisch – omlaag gaan. De bemoeienis van overheden moet zoals een neoliberaal dogma voorschrijft steeds verder gemarginaliseerd. Het is daardoor haast onmogelijk beleid voor de lange termijn te maken, want bij de meeste gemeenten leunt het grootste deel van de begroting op rijksgeld. Veel gemeenten stellen zich de vraag is: “Hoe groot wordt de ‘Krater van Kaag’ of het ‘Ravijn van Rutte’?” Waarbij het mij lijkt dat ze Wopke Hoekstra en Gert-Jan Segers tekort doen.

Hoe kom je als gemeente nu nog aan aannemers met personeel en tijd voor een belangrijke klus? Waar vind je ambtenaren met kennis van zaken nu vacatures nauwelijks vervuld worden? Waarop kan aan rijksgelden na 2026 nog gerekend worden (passende woordspeling)? Welk hangend Zwaard van Damocles valt al eerder naar beneden?

Bron: “Baarn heeft begroting rond, maar ‘ravijn van Rutte’ doemt op” door Joost Danvers via RTV Utrecht op 21 september 2022.

De oorlog (beter) verklaard

Ongehinderd door voorkennis heeft ‘satan Vladimir Poetin’ op 24 februari van dit jaar zijn gedemotiveerde (en daardoor zwakke) leger het bevel gegeven Oekraïne binnen te vallen, viel het zijn soldaten tegen dat ze daar niet hartelijk op de thee uitgenogdigd werden en laat ‘dat monster’ daar (oorlogs-)misdaad na (oorlogs-)misdaad plegen. Kijk maar, het staat in alle kranten en nieuwsmedia.

Maar wat, wanneer men wèl beschikt over voorkennis? Wat, wanneer men deze afschuwelijke oorlog, waarin het oorlogsrecht etcetera inderdaad met voeten getreden wordt, niet laat beginnen op 24 februari jl. maar om hem oprecht te proberen te begrijpen plaatst in de context van de hedendaagse geschiedenis? Wanneer men hetgeen in Rusland gaande is en gezegd wordt niet bij voorbaat bagatelliseert, maar probeert te doorgronden welke sentimenten daar – in elk geval bij de macht – onterecht of terecht leven. Dan gaat het misschien wel over een winstgevend economisch model van toe-eigenen en overheersen waarin alle afschuwelijkheden, die daarmee gepaard gaan, van generlei belang zijn. Nee, niet door Rusland, maar juist door de aan de Verenigde Staten van Amerika gelieerde landen. Dan voert Rusland juist een levensgevaarlijke strijd op leven en dood om niet overheerst en toe-geëigend te worden. Wellicht is deze oorlog op Oekraïens grondgebied, afschuwelijk als alle andere waarover we in onze media haast nooit iets vernemen, nog een uitvloeisel van de Eerste Wereldoorlog, die volgens de geschiedenisboekjes duurde van 28 juli 1914 tot 11 november 1918. Ons beeld van de werkelijkheid kan volgens mij pas enigszins kloppen wanneer dat complex is, zoals de geschoffeerde schurk tegen de imperialistische schurk. De goeie tegen de slechte hoort thuis in – voor mij saaie – films, romans en sprookjes, maar nimmer in de echte wereld. In elk geval is zorg voor de slachtoffers in Oekraïne, hetgeen volgens mij de eerste, tweede en derde prioriteit zou moeten krijgen, de laatste zorg van hen die in de machtige wapenindustrie hun geld verdienen, van de kleine kring van mensen die aan de politieke touwtjes trekt en van meet af aan geen staakt het vuren wil, en van de invloedrijke oorlogsstokers, want voor hen is ‘Eeuwige Oorlog’ hun levensader. Op een gezonde manier zouden we alle (groot-)machten moeten wantrouwen.

De Belgisch-Canadese historicus, politicoloog en publicist Jacques Pauwels is mijns inziens uitstekend in staat om vlot een helder inzicht te geven in de complexiteit rondom deze – ook voor ons – uitermate gevaarlijke oorlog op Europees grondgebied, te meer omdat het comando-centrum van Oekraïne in Brussel (en Washington) gevestigd is. Voor reeds gehersenspoelde mensen zal dit confronterende kost zijn, en degenen die zich al langer bezig houden met het thema ‘oorlog en vrede’ horen van Pauwels niet veel nieuws. De meerwaarde, die dit interview voor mij had, is dat hij in rap tempo helder maakt wat de wereldorde bepaalt, inclusief alle chaos en lijden die dat noodzakelijkerwijs veroorzaakt. Zijn inzichten ontvouwen zich – helaas via youtube – wanneer u hier klikt.

Wie graag op de bank met een kopje thee (verder) leest over zijn inzichten: hij schreef onder meer “De grote mythen van de moderne geschiedenis” (2019), “De Groote Klassenoorlog 1914-1918” (2014), “Big Business met Nazi-Duitsland” (2009), “Europese namen voor de wereld” (2008), “Het Parijs van de sansculotten: een reis door de Franse Revoluties” (2007), “Een geschiedenis van de namen van landen en volkeren” (2006), “De Canadezen en de bevrijding van België 1944-1945” (2004) en tevens bijzonder lezenswaard: “De mythe van de ‘goede oorlog’: Amerika in de Tweede Wereldoorlog” (2000); allemaal uitgegeven door EPO Uitgeverij (voor wie niet alles slikt) in Antwerpen; België.

Bronnen naast Epo Uitgeverij Antwerpen en trefwoord ‘Jacques Pauwels’ op Wikipedia: “BEKIJK: ‘Geschiedenis, essentieel om oorzaken van Russische invasie van Oekraïne te begrijpen’”; een gesprek tussen de Belgisch-Canadese historicus Jacques Pauwels en Lode Vanoost, en “Voert Rusland een strijd op leven en dood?” door Han Soete; beide via DeWereldMorgen op 22 september 2022.

Op zoek naar een collectievere moraal

Al enige jaren varieert de Bilthovense Kring op hetzelfde thema rondcirkelend om de vraag: “Hoe doe je dat, goed samenleven?” Kort samengevat is haar conclusie: ‘in de kern zitten we verlegen om een collectieve moraal’.

Deze verlegenheid willen we in de cyclus 2022-23 uitdiepen. Laten we er geen doekjes om winden: De twee pijlers van onze burgermaatschappij, de representatieve democratie en de vrijemarkt-economie, zijn van binnenuit gecorrumpeerd door het zich toe-eigenen van arbeid, grondstoffen, leefgebieden en oogst van anderen en door het overheersen dankzij geweld of rijkdom. Dit toe-eigenen en overheersen heeft zich aan ons samenleven opgedrongen als een permanent, systemisch kenmerk van ons vooruitgangsgeloof. Een wederkerige relatie met de natuur is er niet. We worden verleid ons te identificeren met bedrijven en instellingen, die het eten bepalen, die ons leven, de kleding, de telefoon, de vakantie regelen – iPhone, mijn ING, mijn KPN. We verliezen collectief een harmonieus leven op deze aardkorst en kijken weg van massa’s mensen wier leven is vervreemd tot arbeidskracht voor een koopje. Zo wordt ons werkelijkheidsbesef verwrongen en ons zelfbeeld misvormd. Morele overwegingen zijn zoek, overwoekerd door doelmatigheid, technocratische effectiviteit en geldelijk gewin. Schone schijn wint het van oprechte werkelijkheidszin. Of ze toont zich onverbloemd in de gedaante van een wrede oorlog. Hoe is het mogelijk dat we ons collectief zo gedragen?

Onze meest befaamde filosoof van Portugees-Hollandse bodem wist, getuige zijn hoofdwerk: ‘de Ethica’, in zijn tijd van hevige interstatelijke, religieuze en wetenschappelijke opschudding een ethisch bouwsel te construeren van ongekende consistentie. Wij leven net als Baruch (de) Spinoza in een vergelijkbaar spannende overgangstijd, maar in moreel opzicht is de situatie onvergelijkbaar. Immers, zeker na de tweede wereldoorlog ontbeert ons samenleven een moreel kompas en wij tasten tevergeefs naar een eenheid van denken en doen, zoals Spinoza die nog wel wist te ontvouwen. Is het niet alsof we maatschappelijk de flexibiliteit, de verbeelding en de vrijheid kwijt zijn om te kunnen ontsnappen aan de genoemde, permanente verhoudingen van overheersing en onderworpenheid?

Of… gloort er toch hoop aan de horizon? Want onlangs verscheen ‘Het begin van alles. Een nieuwe geschiedenis van de mensheid’ (in het oorspronkelijke Engels: ‘The Dawn of Everything: A New History of Humanity’; 2021) van de antropoloog David Graeber en de archeoloog David Wengrow. Het is een ode aan de prehistorie, wereldwijd; brutaal en opwindend maakt het de kachel aan met het gangbare verhaal over de geschiedenis van de mensheid. Deze schrijvers verzekeren ons dat de mensheid sinds het morgenrood van haar bestaan als andere diersoort, een onvermoede variatie laat zien aan vindingrijke ordening van samenleven en dat de alom als vanzelfsprekend gepresenteerde ontwikkeling: van groepjes jagers-verzamelaars naar landbouw, naar stedenbouw, naar staatsvorming, geen onontkoombaar patroon is. Hun boodschap luidt: “Thatcher had ongelijk, er zijn wel degelijk alternatieven!

We zijn daarom op zoek gegaan naar inleiders die hun sporen verdiend hebben met te onderzoeken wat Carl Gustav Jung met de oude Grieken kairos noemt: ‘de juiste tijd voor een gedaantewisseling van de goden – van de fundamentele principes en symbolen – die ons nu gevangen houden. Hoe kan het anders? Hoe bouwen en borgen we een collectieve moraal, een ecologie van het leven?’

Eric van Kregten
Riemke Leusink
Warrie Schuurman
Wim van Werkhoven

Deze ‘gastblog’ las ik in de inleiding op de gastsprekers 2022/2023 van De Bilthovense Kring voor Wijsbegeerte en Psychologie: “Anders denken en doen; op zoek naar een collectievere moraal”. Een inleiding naar mijn hart. Redactioneel is het hier door mij iets bewerkt, GjH.

Wilt u weten wie de gastsprekers komend seizoen zijn? Klik dan hier.

Wie betaalt bepaalt wat de volksvertegenwoordigers denken

Volgens het officiële transparantie-register van de Europese Unie blijkt dat grote bedrijven de afgelopen jaren hun lobbybudget wederom flink verhoogd hebben. Dit gaat – voor alle duidelijkheid – om lobby-inspanningen die de bedrijven zelf aangeven.

Het EU-lobbybudget van het Duitse Bayer AG bedroeg afgelopen jaar een slordige € 6.500.000. Dat is de producent van onder meer het controversiële onkruidbestrijdingsmiddel ‘Roundup’. Apple besteedde datzelfde bedrag aan EU-gelobby, Google en Meta, het moederbedrijf van Facebook, € 6.000.000, Microsoft € 5.500.000 en chipmaker Qualcomm € 4.000.000. De overige 44 officieel-grootste uitgevers aan EU-lobby-inspanningen gaven er € 92.000.000 aan uit. Het voordeel dat al deze bedrijven van hun lobby-activiteiten verwachten, hun omzet en winsten, zijn al die jaren vast en zeker vele malen hoger dan hun lobby-investeringen. Dus reist de vraag wat voor moois ze daarvoor voor burgers en buitenlui hadden kunnen doen? En wat voor noodzakelijks hadden onze overheden voor ons en de aarde kunnen doen wanneer een winstbelasting zou worden geheven?

Ook blijkt uit de officiële cijfers dat het maatschappelijk middenveld nog altijd veel minder toegang heeft tot EU-beleidsmakers dan het bedrijfsleven-van-het-grote-geld. Huishoudens (u en ik) missen nagenoeg elke toegang. Dit gaat allemaal over beïnvloeding van het EU-beleid; beleid van landen, waarvan de inwoners nog steeds denken dat ze democratisch bestuurd worden. Officieel worden dus jaarlijks miljoenen uitgegeven aan kennelijk effectieve beleidsbeïnvloeding. De werkelijke bedragen zijn waarschijnlijk nog (veel) hoger dan deze officiële.

We moeten toch eens anders over het democratisch gehalte van de EU gaan denken, zou ik zeggen. Het is al bezwaarlijk dat de staatshoofden en ministers van financiën mèèr te zeggen hebben over de koers van de EU dan het Europarlement en dan worden die parlementariërs dus op hun beurt nog eens intensief bestookt met bedriegerij, ondeugdelijke informatie en schijn-argumenten om de belangen van het grote geld veilig te stellen. Oliecharchie of plutocratie, termen voor de heerschappij van een kleine gemeenschap of het grote kapitaal, dekken de lading niet, maar wat vindt u van ‘een bewind van soevereine marionetten’? Soeverein, omdat de europarlementariërs vrij zijn zich door iedereen op de hoogte te laten stellen, en marionetten, omdat ze hun oor vooral bij grootbanken en grootbedrijven te luisteren leggen en dus in hun handen als was zijn.

Bron: “Grote bedrijven spenderen steeds meer aan beïnvloeding Europees beleid” door InterPressService via DeWereldMorgen op 20 september 2022.

‘Sabra’ en ‘Shatila’

Onze politieke leiders, altijd in de bres om schendingen van de mensenrechten aan te klagen, vonden het niet de moeite waard om 16 september jl. de 40ste verjaardag te herdenken van de slachtingen in Sabra en Shatila.

Kan je het jonge mensen verwijten dat ze geen idee hebben waar die namen voor staan, wanneer de media er geen beeld of letter aan wijden? De vraag stellen is hem beantwoorden: Nee!

Dus speciaal voor iedereen, die de 60 jaar nog niet bereikt heeft: ‘Sabra’ en ‘Shatila’ waren in 1982 Palestijnse vluchtelingenkampen in de buurt van de Libanese hoofdstad Beiroet. In die tijd werd een groot deel van Libanon bezet door het Israëlisch leger (IDF), dat kon rekenen op de samenwerking met een christelijke militie in Zuid-Libanon. Militair opperbevelhebber van het IDF was Ariël Sharon, onthoud die naam. Toen werd de net verkozen – maar nog niet beëdigde – president Bashir Gemayel vermoord, hoogstwaarschijnlijk door pro-Syrische milities. Echter, met de beschuldigende vinger werd naar de Palestijnse bevrijdingsorganisatie (PLO) gewezen.

Ter vergelding werden door het Israëlisch leger beide kampen afgesloten en omsingeld en zij lieten de Libanese christelijke milities 16, 17 en 18 september ongestoord in de kampen hun gangen gaan. Vanuit de wachttorens kon het IDF zien wat er gebeurde. De blokkade werd echter niet opgeheven en er werd geen enkele poging gedaan om de slachtpartijen te stoppen.

Het juiste aantal zal nooit bekend worden. 700 doden volgens het Israëlisch leger, 1.000 tot 1.500 volgens het Rode kruis tot 2.000 volgens Palestijnse tellingen. Het grootste deel van de slachtoffers waren kinderen en vrouwen. Zelfs een Israëlische onderzoekscommissie kon later niet anders dan de ‘persoonlijke verantwoordelijkheid’ van Ariël Sharon voor deze mensenrechtenschendingen vaststellen. Daar heb je ’m weer. Deze man is vervolgens de geschiedenisboekjes ingegaan als de eerste minister van Israël, die regeerde van 17 februari 2001 tot en met 11 april 2006.

Uiteraard werd gedaan alsof alleen Palestijnse terroristen gedood waren, maar gezien het feit dat de milities slechts met ongeveer 150 mensen waren en slechts 2 dodelijke slachtoffers telden, kan deze Israëlische bewering gemakkelijk weerlegd worden. Wie meer details wil, vindt genoeg informatie op het internet.

Kunt u zich inbeelden dat als een Palestijnse organisatie 40 jaar geleden zoveel slachtoffers zou hebben gemaakt, dit niet met een herdenking breed zou worden uitgemeten? Nou, ik niet, want onze media en die politieke leiders stellen ten aanzien van schendingen van rechten (het internationale recht, mensenrechten of het oorlogsrecht) altijd de voorwaarde dat ze zich er pas over roeren wanneer ze door een land gepleegd worden dat niet op onze vriendenlijst staat. Dat versterkt internationale vriendschappen en nationale vijandbeelden.

Bron: “Waarom 40 jaar Sabra en Shatila géén nieuws is” door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 16 september 2022.

“Ze noemde me een leeuwin”

Ze werd door sommigen verguisd. Op Twitter las ik dat ze uit een terroristenfamilie zou komen. Anderen vonden haar juist moedig en soms zelfs bij het heroïsche af. Ik zag haar als een van de slachtoffers van een onderdrukkend regiem. Echter, waarin iedereen elkaar vond, was dat de bekendheid van haar casus duidelijk maakte dat de Israëlische regering gewoon is ten aanzien van Palestijnen haar eigen wetten en het internationale recht met voeten te treden. Voor wie haar naam vergeten is: Ahed Tamimi. Toen was ze 17 jaar oud, en inmiddels 21.

Zij heeft nu, samen met haar vriendin Dena Takruri, nu het boek “They Called me a Lioness – A Palestinian Girl’s Fight for Freedom” af en onlangs gepubliceerd; dus te koop bij de boekhandel. Dat u het maar weet. Haar vriendin is een Palestijns-Amerikaanse journalist en zelf studeert ze ‘Internationaal Recht’, omdat zij vastbesloten is met haar ervaringen en kennis de strijd voor rechtvaardigheid op een juridische weg voort te zetten.

Haar boek beschrijft veel meer dan haar eigen ervaringen. Zij zijn er samen in geslaagd een volledig verhaal van Palestina te vertellen; van Palestina onder het Britse juk, de Naqba, de bezetting van 1967, het leven onder de huidige bezetting, de dagelijkse ervaringen met arbitraire aanhoudingen, apartheid, de bedreigingen familie of vrienden aan te houden, de blokkades, de kolonisatie, de ondervraging van kinderen zonder hun ouders of een vertrouwenspersoon, ondervragingen zonder enige vorm van recht op verdediging, de psychische folteringen, … .

Het is alweer 4 jaar geleden dat video’s over de klap, die ze uitdeelde aan een Israëlische bezettingssoldaat, en een van haar verhoren over de wereld gingen. Waarom net die eerste video wereldwijd viraal ging, weet ze nog steeds niet, dus die vraag wordt in haar boek niet beantwoord. De kwestie is: er circuleerden al jaren beelden van haar, onder meer van toen zij samen met haar moeder haar broertje, met een arm in een verband, wist te redden van de wurggreep van een andere bezettingssoldaat.

Voor wie geïnteresseerd is: Ahed Tamimi neemt zaterdag 17 september tijdens ‘Manifiesta’ in Oostende (België) om 13u deel aan een debat en onthult om kwart voor vijf een graffiti. Op zondag 18 september spreekt zij daar om 18 uur. Tussendoor signeert zij haar boek: Ahed Tamimi & Dena Takruri. “They Called me a Lioness – A Palestinian Girl’s Fight for Freedom” (2022), uitgegeven bij One World (imprint Random House) in New York; 274 pp. ISBN 978 0593 1345 80.

Bron: “Ahed Tamimi is Palestina, jong, ervaren en vastberaden”; een boekrecensie door Lode Vanoost via DeWereldMorgen op 12 september 2022.

Via deze boekrecensie kunt u ook het verhoor (nog eens) bekijken.