Wat mij de afgelopen lente raakte, maar waarover ik toch maar geen blog schreef: de nummers achter de kopjes zijn indicatief. Over de beide polen op aarde heb ik helemaal geen tekst verzameld, dus die kop ontbreekt. Over vrouwenonderdrukking en ziekten heb ik klaarblijkelijk weinig tekst verzameld, maar over wereldverhalen juist veel. U kunt – als het goed is – op een kopje klikken om naar de inhoud ervan te gaan.
Voorwoord
6 21 Uiteraard volg ik allerlei Nederlands en regionaal nieuws met belangstelling. Ik wil net als veel anderen weten wat er in de wereld gaande is, ook al heb ik daar geen invloed op*. Ik doe dat met name via nos.nl, nu.nl en heel verschillende regionale media van dvhn.nl tot rtl.nl, waarbij ik limburger.nl en nporadio1.nl/programmas/nieuwsweekend twee gunstige uitzonderingen vind. Maar daaraan zit voor mij toch al jaren een beperking. Ik heb een probleem met onze Nederlandse nieuwsvoorziening. De posities, die genoemde Nederlandse media innemen, onze mainstream media, hebben tot gevolg dat actualiteiten die mij interesseren vaak niet gepresenteerd worden, te onvolledig gepresenteerd worden om me er een juist beeld van te vormen of zelfs ronduit stuitend eenzijdig, kritiekloos of vooringenomen in het nieuws worden gebracht. ‘Media maken’ betekent immers altijd een positie innemen. De terroristen voor de een, zijn verzetshelden voor de ander.
Om mijn probleem op te lossen verlaat ik mij naast Nederlandse media ook op media uit het buitenland. Het Belgische De Wereld Morgen ijvert bijvoorbeeld voor het tot stand komen van een democratische, duurzame en sociale samenleving en verspreidt vanuit die doelstelling informatie en kennis. Ik zou iedereen met een hart aanbevelen om dewereldmorgen.be te volgen, dat consequent kiest voor een uitgesproken democratische en sociale redactionele lijn, die inzet op dekolonisering, antifascisme, antiracisme, antiseksisme en openlijk de strijd aanbindt met ieder maatschappelijk onrecht. In tegenstelling tot de meeste andere media, die pretenderen ‘objectief’ te zijn maar die pretentie niet waarmaken, communiceren zij openlijk over de positie, die hun redactie inneemt. Tegelijk hecht De Wereld Morgen aan journalistieke plichtsethiek. Iets dergelijks geldt volgens mij in meer of mindere mate ook voor apache.be, commondreams.org, consortiumnews.com, euronews.com, ftm.nl, geopoliticaleconomy.com, groene.nl, ipsnews.net, lavamedia.be, mo.be, oneworld.nl en popularresistance.org/news. Hier deel ik noemenswaardigheden-naar-mijn-smaak graag met u, omdat ik toch een website heb.
* Mijn invloed beperkt zich sinds mijn pensioenering tot een beperkte kring van mensen met wie ik mijn leven deel. Daarvan geniet ik doorgaans tijdens het gezamelijke bezoek aan concertzalen, filmhuizen, kerken en theaters (wat ik hieronder soms ook te berde breng), het delen van wat ons raakt en tijdens het gezamenlijk maken van muziek (ik op mijn cello) of (dag-)wandelingen. Hoewel veel van het wereldgebeuren mij fascineert, raakt en verontrust, zoals u hierna kunt lezen, ben en blijf ik vooralsnog een levensgenieter, dankbaar voor de goede mensen om mij heen, de activiteiten die ik kan ondernemen en onderneem, mijn gezondheid en mijn levensinstelling**.
Nog een leeswijzer tot slot: elk stukje begint met een maand en dag in 2024; ‘6 21’ voor dit stukje verwijst naar 21 juni ’24. En indien ik een stukje van een ander samenvat, vermeld ik waar mogelijk altijd de schrijver, vertaler en de bron in de vorm van een link, zodat u, die wellicht geïnteresseerd geraakt is, zich door te klikken op die link verder in het onderwerp kunt verdiepen.
** Wil zijn wie u bent, en wil niets liever dan dat. En laat u raken zonder daaraan onderdoor te gaan,
Gerardus Horlings, 21 juni 2024
Armoede en ander onnodig menselijk lijden 1
Ecologie, evolutie en natuur 5
Klimaat en klimaatverandering 14
Mensenrechten en mensenrechtenschendingen 22
Militairisme, de NAVO & antimilitarisme 23
Theatervoorstellingen, lezingen en concerten 33
Universum en ruimte-onderzoek 35
Omtrent ziekten, psychologie, psychiatrie en ander onoverkomelijk lijden 52
Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen 52
Afrika: Algerije, Niger, Rwanda, Soedan 60
Europa en de Europese Unie: Duitsland, Italië, Servië, Verenigd Koninkrijk 63
Noord-Amerika: El Salvador, Haïti, de VS 66
West Azië (Midden Oosten): Israël, Palestina 69
Zuid-Amerika: Brazilië, Colombia, Ecuador 81
Deel I Mij-boeiende thema’s
Armoede en ander onnodig menselijk lijden
3 22 Auteur Jan Celie raakte met zijn boek “We worden er allemaal beter van – Meer verbondenheid en meer gelijkheid als remedie voor de depressiepandemie” (2023, uitgegeven door Horizon) een gevoelige snaar bij zijn lezers. Het eerste deel behandelt het probleem ‘depressie’, dat al enige tijd pandemische vormen aanneemt. De kans op de diagnose depressie, is inmiddels 1 op 3 (het aantal mensen met een depressie zal hoger zijn). Wanneer dat gebeurt heeft dat veel economiche en sociale consequenties. Zolang we depressie zien als een individueel probleem van mensen – dat we aanpakken met medicatie of therapie – is er geen enkele oplossing voor de toekomstige depressiepandemie. De oorzaken van depressie zijn vrijwel nooit uitsluitend individueel, maar meestal overwegend maatschappelijk. In het tweede deel wordt een diagnostische verschuiving voorgesteld: van diagnose van het individu naar een diagnose van onze huidige maatschappij, die integraal aangestuurd wordt door een nieuwe en zegevierende religie: de Heilige Markt. De neoliberale maatschappelijke organisatievorm dus, waarbij beargumenteerd wordt dat we nog nooit zo gelovig zijn geweest. Daar ligt ook de reden van het volledig uiteenvallen van veel verbindende constructies in onze samenleving, omwille van een fundamentele vervreemding van wat het is om ‘mens te zijn’ èn door de steeds toenemende ongelijkheid. Dit is een mondiaal probleem dat Nederland of Vlaanderen overstijgt. Ten eerste, ook in Europa stijgt de ongelijkheid en ze zal dat blijven doen. Ten tweede, heeft men het omtrent ongelijkheid steeds over inkomensongelijkheid en men negeert de vermogensongelijkheid. De onfaire fiscaliteit en regelgeving, die in het voordeel van mensen met vermogen is, is – rationeel beschouwd vanuit welk ethisch perspectief ook –onbegrijpelijk. Meer verbondenheid en meer gelijkheid – lokaal en wereldwijd – creëert meer welbevinden voor iedereen, wat het inkomen ook is, van een groot vermogen tot een leefloon. Eigenlijk zijn onze depressieve gedachten en gevoelens bij wijze van spreken ‘de normaalste zaak van de wereld’. Ook onder welgestelde burgers zijn er grote aantallen depressieve mensen. Die hebben allerhande financiële vluchtroutes om hun depressie te ontkennen of ervan weg te vluchten. De afgelopen 40 jaar heeft het economisch systeem onze wereld quasi onleefbaar gemaakt. We leven nu in een depressogene alleenleving (in tegenstelling tot een samenleving); een maatschappelijke organisatievorm, die mensen depressief mààkt. Het is geen ‘therapeutisch boek’, maar spoort aan tot groeperen, positieve druk uitoefenen op markt- en politieke elites, opnieuw vertrouwen te krijgen in elkaar binnen onze dagelijkse omstandigheden, en verbeeldend te redeneren ver weg van het ‘status quo denken’; door Lode Vanoost, die Celie interviewt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/de-depressiepandemie-het-economisch-systeem-heeft-onze-wereld-onleefbaar-gemaakt/
4 09 Steeds meer politieke partijen willen dat er werk van gemaakt wordt om zelfmoord te voorkomen. Het initiatief van de ChristenUnie om in de wet vast te leggen dat de zelfmoordpreventielijn 113 altijd gratis blijft, krijgt waarschijnlijk een meerderheid in de Tweede Kamer. In die wet wordt ook vastgelegd dat het kabinet verantwoordelijk is voor beleid, dat moet leiden tot een vermindering van het aantal zelfdodingen. Ook gemeenten krijgen een taak, en ontvangen geld waarmee ze bijvoorbeeld hekken kunnen plaatsen op plekken langs het spoor, waar vaak zelfmoordpogingen gedaan worden; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2516060-meerderheid-in-zicht-voor-wet-om-zelfmoord-te-voorkomen
4 09 Het aandeel Nederlandse huishoudens dat gemakkelijk rondkomt, is de afgelopen 5 jaar gestegen van 34 naar 42%. En het aandeel Nederlanders dat het financieel lastig heeft, is gedaald. Toch heeft nog altijd 1 op de 3 huishoudens moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. Dat geldt voor ruim 2,7 miljoen huishoudens. Vooral jongeren, huurders en mensen met een laag of wisselend inkomen komen snel in de problemen. Deze groepen hebben bovengemiddeld vaak moeite met het betalen van hun rekeningen en hebben in veel gevallen nauwelijks reserves om tegenvallers op te vangen. Zo heeft 80% van de kwetsbare Nederlanders moeite om hun boodschappen te betalen; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6308376/een-op-de-drie-huishoudens-heeft-moeite-om-rond-te-komen.html
4 09 Huishoudens gooiden in 2022 wereldwijd meer dan een miljard maaltijden per dag weg. Voedselverspilling bedreigt klimaat en milieu en schaadt de wereldeconomie. Tegelijk kampte in 2022 1 op de 3 wereldburgers met voedselonzekerheid en werden 783.000.000 mensen getroffen door honger; door Inter Press Service. Zou er wellicht iets schorten aan de mondiale verdeling van voedsel? https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/wereld-gooit-een-miljard-maaltijden-per-dag-weg/
4 17 De vakbonden ABVV, ACLVB en ACV organiseerden een gemeenschappelijk symposium in de Brusselse Koninklijke Bibliotheek over 80 jaar sociale zekerheid. Het publiek kreeg een wetenschappelijk onderbouwd pleidooi van professor Sarah Marchal. Ook de presentatie van Matthias Somers van denktank Minerva was enthousiasmerend. Met nuchtere cijfers, feitenmateriaal en statistieken weerlegde Somers alle neoliberale mythes, die de voorbije 40 jaar over de sociale zekerheid zijn verspreid. Politici van democratische partijen gaven commentaar, waarbij een electorale breuklijn voor de komende verkiezingen zichtbaar werd. Dat niet de politieke partijen, maar 3 vakbonden deze verjaardag vieren, is tegelijkertijd helder èn een teken aan de wand. Dat er vandaag zoiets is als ‘sociale zekerheid’ is te danken aan een sociale strijd, die onverminderd is blijven doorgaan sinds op 20 april 1944 vakbonden en werkgeversorganisaties een pact sloten, dat door de Belgische regering werd bevestigd in een besluitwet op 28 december 1944. In grote lijnen valt momenteel een breuklijn op tussen de liberaal-democraten en de rest van het politieke spectrum. Sociale zekerheid is betaalbaar, daar middelen voor vinden is geen louter financiële operatie, maar een gewone maatschappelijke keuze. Waar willen wij als maatschappij naar toe? Wat voor maatschappij willen wij zijn? Dàt zijn de vragen. Dit symposium was een gemeenschappelijk initiatief van de vakbonden. Zij – de miljoenen vakbondsmensen die ervoor hebben gestreden – hebben de sociale zekerheid gemaakt. Reden om trots te zijn èn strijdvaardig te blijven, want niets ligt definitief vast, zoals blijkt uit de commentaren van de liberale politici; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/17/onze-sociale-zekerheid-een-statige-kathedraal-dankzij-80-jaar-sociale-strijd-een-strijd-die-onverminderd-doorgaat/
4 17 Meerdere deelstaten van de Verenigde Staten van Amerika zijn voornemens wetten te maken waardoor thuisloosheid onder het strafrecht komt te vallen. Het federale Hooggerechtshof gaat na een klacht beslissen of deze wetten Grondwettelijk zijn – gezien zijn reactionaire samenstelling mag het ergste gevreesd worden. Het aantal thuislozen in de VS werd in 2023 geschat op 653.000; het hoogste aantal sinds in 2007 de tellingen begonnen. Van de thuislozen heeft 53% inkomen en werk, echter onvoldoende om huur voor een woning te kunnen betalen; door Clare Pastore. https://theconversation.com/supreme-court-to-consider-whether-local-governments-can-make-it-a-crime-to-sleep-outside-if-no-inside-space-is-available-221703
4 29 Alle politieke gevangenen, waar ook ter wereld, verdienen onze aandacht. Je hoort er nauwelijks iets over, maar ook in de Verenigde Staten van Amerika worden mensen gevangen gehouden omwille van hun politieke ideeën; door Betsey Piette. https://www.workers.org/2024/04/78360/
5 09 Het Verenigd Koninkrijk weigert het vaccinverdrag van de Wereldgezondheids-organisatie te ondertekenen. Het zou daarmee naar eigen zeggen 20% van zijn vaccins moeten weggeven. De afspraken zijn bedoeld om de wereld beter te beschermen tegen nieuwe ziekteverwekkers, nadat de coronapandemie miljoenen mensen het leven gekost heeft. Het VK zal alleen instemmen met een bindend mondiaal akkoord wanneer er een toezegging is dat Britse vaccins mogen worden gebruikt voor het nationale belang van het VK; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6312183/verenigd-koninkrijk-weigert-pandemieverdrag-who-te-ondertekenen.html
6 06 Een kwart van alle kinderen onder de 5 jaar wereldwijd kampt met ernstige voedselarmoede. Van de 181.000.000 kinderen, die in ernstige voedselarmoede leven, wonen er 64 miljoen in Zuid-Azië en 59 miljoen in Sub-Sahara, onder veel meer in Gaza, Haïti, Mali en Sudan. Dit kan voor die kinderen een onomkeerbare negatieve impact hebben op hun groei, hersenontwikkeling en overleving. Conflicten, de klimaatcrisis en ongelijkheid duwen voedselprijzen en de kosten voor levensonderhoud naar recordhoogten, waardoor vanwege armoede goede voeding onvoldoende beschikbaar is. Ook kunnen verkeerde voedingsgewoonten tot ernstige voedselarmoede leiden. In veel landen worden goedkope, ongezonde dranken en voedingsmiddelen ‘agressief’ op de markt gebracht. Die worden de nieuwe norm voor kinderen. Daardoor worden gezonde en voedzame voedingsmiddelen uit hun dagelijkse voeding verdrongen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2523421-unicef-kwart-jonge-kinderen-wereldwijd-kampt-met-ernstige-voedselarmoede
6 11 Het West-Afrikaanse land Burkina Faso staat voor de 2de keer bovenaan de lijst van meest vergeten humanitaire crises, die elk jaar wordt samengesteld door de Noorse Vluchtelingenraad. De hele Centrale Sahelregio staat in de top vijf hiervan en Afrika is met 9 landen in deze top tien vertegenwoordigt. Jaar na jaar neemt de financiering van humanitaire hulp evenwel af. In 2023 was er wereldwijd een tekort van € 32 miljard voor noodhulp; dat was € 10 miljard meer dan in 2022. Toch is het niet onmogelijk om die kloof te dichten. Wanneer de 5 meest winstgevende bedrijven ter wereld 5% van hun winst in 2023 aan humanitaire hulp zouden afstaan, zou dit financieringstekort direct gedicht zijn; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/11/in-burkina-faso-schuilt-de-meest-vergeten-humanitaire-crisis-op-aarde/
6 19 Alcohol, fossiele brandstoffen, tabak en ultrabewerkt voedsel veroorzaken samen 34% van alle sterfgevallen ter wereld c.q. 19 miljoen overlijdens per jaar. En zij zijn in de bredere Europese regio samen goed voor 2,7 miljoen overlijdens per jaar c.q. zevenduizend overlijdens per dag. Dat komt door hun buitengewoon schadelijke invloed op de volksgezondheid via niet-overdraagbare aandoeningen zoals diabetes, hart- en vaatziekten, kanker en obesitas. Deze industrieën, vaak geconcentreerd in een klein aantal machtige multinationals, kunnen aanzienlijke macht uitoefenen over de gezondheidszorg, de media en de politiek. Hun verkoopstrategieën bedreigden de afgelopen eeuw de vooruitgang op het gebied van de volksgezondheid. Tot nog toe volstaan de acties van individuele overheden en intergouvernementele instellingen niet om deze schadelijke handelwijzen te voorkomen of te beperken. Overheden zouden veel meer moeten doen om gevaren voor de volksgezondheid te onderkennen en het overheidsbeleid te beschermen tegen inmenging van de industrie; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/19/vier-industrieen-veroorzaken-elk-jaar-27-miljoen-sterfgevallen-in-europa/
Ecologie, evolutie en natuur
3 22 EU-voorzitter België heeft de plannen over de Europese natuurherstelwet door gebrek aan draagvlak in de ijskast gezet. In de wet staat dat er in 2030 herstelmaatregelen genomen moeten zijn voor 30% van de natuurgebieden, die in slechte staat verkeren. En in 2050 zou er voor 90% een herstelplan moeten zijn. Het gaat dan om ‘beschermde’ Natura 2000-gebieden èn ‘gewone’ bossen of veengebieden; door NOS Nieuws. Natuur is dus binnen onze samenleving wederom het kind van de rekening. https://nos.nl/artikel/2513811-europese-natuurherstelwet-in-de-ijskast-te-weinig-steun-van-lidstaten
3 24 Een 270 miljoen jaar oud fossiel van een prehistorische amfibie, dat de naam Kermitops gratus heeft geregen naar Kermit de Kikker uit The Muppets, was waarschijnlijk een van de eerste diersoorten, die daadwerkelijk kon overleven op het land. Daarmee vormt Kermitops gratus mogelijk een belangrijke stap in de evolutie van levensvormen. De evolutie van al het leven is hoogstwaarschijnlijk in water begonnen. Amfibieën, die zowel op het land als in het water kunnen leven, bestaan tegenwoordig nog steeds. Naast kikkers zijn dat salamanders [en de wormsalamanders; GjH]; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/wetenschap/6306396/nieuw-ontdekte-amfibie-van-270-miljoen-jaar-oud-vernoemd-naar-kermit-de-kikker.html
4 03 Aan kunstmest en andere producten, die agrariërs over de akkers uitstrooien, voegen producenten bewust microplastics toe. Jaarlijks belanden zo duizenden kilo’s plastic in de grond. Ondanks de potentiële schade voor mens en milieu, blijft het gebruik van microplastics in landbouwproducten dankzij twijfelzaaiend lobbywerk van de agrosector nog jarenlang legaal in Europa. De plasticvervuiling op het land is tot wel 23x zo omvangrijk als de ‘plastic soep’ in de oceaan. De aarde zit inmiddels vol kleine deeltjes plastic; door Jannes van Roermund. https://apache.be/2024/04/03/boeren-zaaien-ook-microplastics
5 12 Wanneer je van 10 naar 20 broedparen gaat, dan is dat een verdubbeling. En wanneer een andere vogelsoort tegelijkertijd van 20.000 naar 10.000 broedparen gaat, dan is dat procentueel tegen elkaar weg te strepen, maar getalsmatig maakt dit natuurlijk wel een groot verschil. In Nederland is de populatie broedvogels sinds 1990 met 28% gegroeid. In die populaties zitten ook soorten, die Nederland nog maar net hebben ontdekt en nog maar met weinig zijn, zoals de steltkluut en de vis- en de zeearend. De stijging zit vooral bij moerasvogels, maar de aantallen broedvogels in agrarisch gebied, in de duinen, op de heide gaan hard achteruit en ook die in de steden hebben het moeilijk. De helft van de Nederlandse broedvogelsoorten staat er niet goed voor; door Job van der Plicht. https://www.nu.nl/binnenland/6311951/veel-minder-vogels-op-het-boerenland-de-natuur-vertelt-ons-iets.html
5 31 Voor de eik, de es en de linde was het tijdens het hoogtepunt van de laatste ijstijd, zo’n 20 tot 22 duizend jaar geleden, veel te koud om in wat nu Europa is te overleven. Desalnietemin hebben deze bomen hun voortbestaan toentertijd te danken aan warmwaterbronnen in Centraal-Europa. Die bronnen waren een soort oases in de ijstijd. Wellicht profiteerden ook de els, dwergberk, hazelaar en iep van deze warmtebronnen en planten zoals het zonneroosje en zilverkruid; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2522683-oases-in-de-ijstijd-maakten-voortbestaan-eik-en-linde-mogelijk
6 11 Olifanten zijn ongelooflijk sociaal, ze praten en raken elkaar vaak aan. Het was al bekend dat sommige dieren, zoals dolfijnen en papegaaien, elkaar aanspreken door het geluid van soortgenoten na te bootsen, maar nu is gebleken dat olifanten echt namen gebruiken om elkaar te roepen, in plaats van elkaar te imiteren. Wanneer onderzoekers een naam nabootsten, flapperde de aangesproken olifant met zijn oren, kwam die aanlopen of riep terug. Andere olifanten negeerden namen, die niet tot hen gericht waren. Deze manier van namen geven is waarschijnlijk een van de dingen, die ervoor zorgen dat ze zo goed kunnen communiceren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/dieren/6316365/olifanten-blijken-net-als-mensen-namen-voor-elkaar-te-hebben.html
Economie en handel
3 21 Het Antwerpse stadsbestuur heeft de aankoop van traangasverspreiders van het merk ISPRA goedgekeurd. Op hun website verklaart ISPRA trots dat ze hun technische knowhow combineren met “praktijkervaring in het veld”. Concreet betekent dit dat hun wapens getest zijn op Palestijnse burgers en dat dit feit gebruikt wordt als verkoopargument; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/stadsbestuur-antwerpen-koopt-wapens-getest-op-palestijnen/
3 22 Er is steeds meer bewijs dat het verkorten van de werkweek gunstige resultaten oplevert voor bedrijven, de bredere gemeenschap en individuen. In België stelt de Parti Socialiste de 32-urenweek met loonbehoud als prioriteit van haar verkiezingsprogramma. Vorige maand zijn in Duitsland 45 bedrijven begonnen met een vierdaagse werkweek. In Frankrijk is een werkweek sinds 2000 officieel 35 uur, maar ook daar experimenteren sommige bedrijven met een werkweek van 32 uur. “Overstappen naar een 32-urige werkweek zonder loonverlies is geen radicaal idee”, zei Bernie Sanders 14 maart jl.. Wanneer we gelijkheid en solidariteit belangrijk vinden, dan gaan we ermee aan de slag. We hebben in het verleden nog collectieve arbeidstijdverkortingen gekend, anders zaten we nu nog in een 48-uren werkweek zoals vroeger. Onze samenleving is rijk en welvarend, maar niet voor iedereen. Een van de oplossingen is een herverdeling door fiscale hervormingen. Iedereen moet in staat zijn kwaliteitsvol werk te verrichten binnen een aanvaardbare tijd en voor een goed loon, zodat er tijd over is voor gezin, huishouden, mantelzorg, zelfzorg en vrijwilligerswerk; door Helenka Spanjer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/bernie-sanders-wil-32-urenweek-met-loonbehoud/
3 23 Inditex boekte in het afgelopen jaar een winst van € 5,4 miljard, wat 30% meer is dan een jaar eerder. Spaanse werknemers van het grote kledingconcern, dat ketens heeft als Bershka en ZARA, hebben vrijdag geprotesteerd bij winkels van het Spaanse bedrijf. Ze vinden het oneerlijk dat zij niet van de miljardenwinst van Inditex profiteren, dat hun werk niet wordt erkend, terwijl zij wel bijdragen aan die hoge winst. Ze eisen onder meer bonussen; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6306314/spaanse-werknemers-moederbedrijf-zara-protesteren-na-recordwinst.html
3 28 Landbouwgiganten in de veehouderij voeren een desinformatieoorlog, die de planeet en de volksgezondheid bedreigt. Lobbygroepen voor vleeswaren en multinationale bedrijven hebben advertenties gefinancierd, waarin veganistische producten als ongezond, onnatuurlijk en ultrabewerkt worden afgeschilderd. De landbouwsector heeft miljoenen dollars uitgegeven om plantaardige diëten in diskrediet te brengen. Deze sector gebruikt overigens dezelfde tactieken als de lobby’s voor fossiele brandstoffen en tabak; door Clare Carille, vertaald door Hannah Vandercammen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/28/de-vleesindustrie-gebruikt-desinformatie-om-verandering-in-ons-voedingspatroon-tegen-te-houden/
3 28 Tata Steel heeft € 0,5 tot 2 miljard subsidie nodig voor de vergroeningsplannen tot 2030. Tata kan sneller verduurzamen om de overlast voor de omgeving te beperken, maar dan komt daar nog eens 50% bij. En dat heeft mogelijk negatieve gevolgen voor de concurrentiepositie van Tata. De vraag is dus of bedrijfsbelangen prioriteit krijgen of omwonenden. Uit de (geheime) cijfers blijkt ook dat de kosten van sanering van het Tata-terrein worden geschat op € 12 miljard. Die kosten zijn ‘formeel’ voor rekening van het bedrijf, maar als Tata failliet zou gaan, kunnen ze ook voor rekening van de belastingbetaler komen. Voor het eerst is ook bekeken naar de mogelijkheid om Tata helemaal te sluiten. Sluiting zou betekenen dat alle 9.000 banen verdwijnen. Onduidelijk is wie in dat geval zou opdraaien voor de hoge kosten van bodemsanering op het gigantische Tata-terrein, dat al 100 jaar wordt gebruikt om staal te maken. Milieuorganisaties zoals Greenpeace willen dat Tata ijzerbrokken en schroot gaat inkopen om daarmee in elektrische ovens staal te maken; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/tatasteel/6306939/tata-steel-heeft-tot-2-miljard-nodig-voor-vergroening-blijkt-uit-geheime-cijfers.html
4 04 Terwijl de publieke opinie nog altijd denkt dat China achterop loopt en ons kopieert, is het juist Europa dat in de technologische tweekamp tussen China en de Verenigde Staten van Amerika de rol van toeschouwer heeft. Van 44 geanalyseerde technologieën staat China in 37 vooraan, de VS in 7 en Europa in geen enkele. Ook wat betreft patenten is China wereldleider van formaat geworden en overtreft het de EU en de VS in wetenschappelijke topartikelen; door Jan Jonckheere over het boek, “Der Tech Krieg China gegen USA. Und wo bleibt Europa?” (2024, uitgegeven door Campus Verlag) geschreven door Wolf Hirn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/de-technologieoorlog-tussen-china-en-de-vs-en-waar-is-europa/
4 04 Natuurlijk zijn het vooral de militaire ondernemingen, die het meest direct medeplichtig zijn aan Israëlische misdaden. Daarvan zijn 5 van de 6 grootste wapen-fabrikanten ter wereld gevestigd in de VS: Boeing, General Dynamics, Lockheed Martin, Northrop Grumman en RTX (het vroegere Raytheon). Naast de wapenbedrijven profiteren nog veel andere Amerikaanse ondernemingen van de Israëlische apartheid in het algemeen, de bezetting door Israël en van de wrede aanval op Gaza: Amazon, Airbnb, Burger King, Caterpillar Inc., Chevron, ExxonMobil Corporation, Expedia, Google/Alphabet, Hewlett-Packard (en zijn spin-off Hewlett-Packard Enterprises),Intel, McDonald’s, Motorola Solution Inc., vastgoedbedrijf RE/MAX, TripAdvisor, Valero en Papa John’s; door Nick French, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/dit-zijn-de-amerikaanse-bedrijven-die-obscene-winsten-halen-uit-de-bezetting-van-palestina/
4 08 Marijke Persoone verwerkt een veelheid aan nuttig feitenmateriaal in haar “Wiens belang?” (2024, uitgeverij EPO). Zo groeit haar boek uit tot een doorwrocht verhaal, dat het Vlaamse extreemrechts situeert binnen de globaliteit van de samenleving en binnen het Europees en internationale fascisme. Het boek kan dan ook dienen als naslagwerk. Met de ‘hardwerkende Vlaming’ als ankerpunt eist het Vlaams Belang primair de verdienste op de samenleving ten dienste te willen zijn. Persoone toont evenwel overtuigend aan hoe het belang van de hardwerkende Vlaming eigenaardig genoeg meestal samenvalt met dat van het establishment en dat van de kapitalist. Het VB put zijn ideeën uit het historische fascisme, het neoliberaal kapitalisme en, in ondergeschikte mate, ook uit het nationalisme. De politieke analyse van de Vlaamse fascisten sluit aan bij die van het begin van de 20ste eeuw doordat het resoluut de klassentegenstelling en de klassenstrijd afzweert ten voordele van een zogeheten middenkoers, waarin wordt beweert dat arbeid en kapitaal gelijkwaardige productiefactoren zijn en waarin een uitgebreid verenigingsleven wordt gestimuleerd. Niet van enig cynisme gespeend, blijkt het verhaal van hoe de hard werkende Vlaming erbij gebaat zou zijn minder loon en sociale voordelen op te strijken tegen langere werkdagen. Minstens even cynisch is de VB-gewoonte om de verongelijking van de hard werkende Vlaming door de kapitalist zonder blikken of blozen in de schoenen te schuiven van de ‘vreemde’ arbeiders, die sociaal Vlaanderen komen belagen… Racisme en xenofobie zijn gedragslijnen, die extreem rechts ook vlot aanneemt in andere aangelegenheden. Zo zouden de vreemde ‘profiteurs’ de oorzaak zijn van financiële tekorten in de sociale zekerheid; door Marc Rigaux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/08/wiens-belang-een-daad-van-intellectueel-verzet/
4 09 Het is godgeklaagd dat de Vlaamse overheid zo’n belangrijk industrieel bedrijf als Van Hool busproductie in de steek laat, temeer omdat het een kroonjuweel had kunnen zijn in de realisatie van de broodnodige energietransitie. In dat licht lijkt de drukte over ‘Flanders Technology & Innovation’ van 15 tot 22 maart jl. niet veel meer dan een electoraal geïnspireerd luchtkasteel. Het is een schande dat wij in een economisch systeem leven, waar een kleine elite fortuinen kan verdienen op het werk van gewone arbeiders. Het is een nog grotere schande dat we ons van die elite afhankelijk maken voor onze duurzame en industriële toekomst. Echter, de grootste schande is dat die elite ongestraft het leven kan verwoesten van meer dan duizend gezinnen; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/waarom-het-faillissement-van-van-hool-een-ware-schande-is/
4 09 De Europese Unie, onder het tijdelijk voorzitterschap van België, bespreekt momenteel een voorstel om de belastingen op winsten uit bevroren Russische activa af te schaffen voor een bedrag van ongeveer € 3 miljard per jaar, waarbij 90% van de opbrengst naar wapens voor Oekraïne zou gaan. De banken zijn er tegen, omdat ze vrezen dat Russische rechtbanken dat met succes zullen aanvechten. Nieuw is dit alles niet. Andere, kleinere landen, die een soevereine, onafhankelijke koers van Londen en Washington varen, zijn in het verleden al gestraft met inbeslagnames van hun activa. De activa van Afghanistan en Iran in de VS zijn ook bevroren, om over die van Cuba niet te spreken. Venezuela ziet eveneens zijn goudreserves in Londen bevroren en Venezolaanse olieraffinaderijen in de VS werden aangeslagen. Elk land dat niet in de pas loopt van het Westers neokolonialisme kan ermee geconfronteerd worden. Vorig jaar hebben de privéjets van de EU- en VS-bazen zuidelijke staten bezocht om – tevergeefs – hen ertoe te brengen de bevelen van de NAVO en het Westen uit te voeren in verband met de oorlog tegen Rusland. Het Westen lijkt op het wereldtoneel meer en meer alleen te staan. Democratie en mensenrechten, waarmee het Westen graag uitpakt, maakt nog weinig indruk op de meeste landen in de wereld. Vele ex-kolonies weten hoe het Westen 5 eeuwen achtereen hun rijkdommen tot op de dag van vandaag heeft weggesluisd. Het Westen heeft honderden jaren zijn economische- en politieke orde en zijn culturele dominantie met bloedig geweld opgelegd. De tijd voor verandering lijkt gekomen; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/aziatische-landen-verzetten-zich-tegen-confiscatie-russisch-geld/
4 15 Ongeveer 440.000 werknemers in Nederland komen financieel onder druk te staan, doordat de extra verhoging van het minimumloon niet doorgaat. Vooral mensen met laagbetaalde banen in de detailhandel, horeca, land- en tuinbouw en vleesindustrie zijn de dupe. En dan zijn er in ons land ook nog heel veel arbeidsmigranten, die niet onder een cao vallen; door Ertan Basekin. https://www.nu.nl/economie/6308788/mensen-met-slechtst-betaalde-banen-krijgen-er-mogelijk-niets-extras-bij.html
4 16 Om de 2 jaar gaan FairFin en Financité met een fijne kam door het investeringsbeleid van de banken, die in België actief zijn aan de hand van scores op 10 maatschappelijk relevante thema’s van belastingontduiking, corruptie, klimaatverandering tot mensenrechten. Belfius is de enige bank, die lager scoort dan 2 jaar geleden. Alle andere banken gaan er licht op vooruit. Toch valt een steeds grotere kloof tussen grootbanken en kleine banken op. De grootbanken (Belfius, BNP Paribas, Deutsche Bank, ING en KBC) scoren significant slechter. Dat komt omdat hun beleid vaak vager is en meer achterpoortjes kent. De kleine banken (Argenta, Triodos en vdk) scoren over het algemeen hoog. Zij hebben vaak een concreet en consequent beleid, met algemene regels en minder uitzonderingen; door FairFin. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/16/nieuwe-scores-bankwijzer-belfius-laat-poort-naar-milieuvervuiling-wagenwijd-openstaan/
4 16 De helft van de 75 meest kwetsbare landen ter wereld ziet de kloof met rijke landen opnieuw groeien. Deze landen beschikken vaak over een jonge bevolking, een groot potentieel aan energie en natuurlijke rijkdommen. Deze meest kwetsbare landen zijn samen goed voor ¼ van de mensheid: 1,9 miljard mensen. Eén op de drie van deze landen is nu armer dan aan de vooravond van de covid-19-pandemie. Het percentage extreme armoede ligt er ruim 8x hoger dan het gemiddelde in de rest van de wereld: 1 op de 4 mensen wereldwijd moet rondkomen van minder dan $ 2,15 per dag. De Verenigde Naties roepen op tot dringende hervorming van het wereldwijde financiële systeem. Vooral een schuldverlichting voor de armste landen dringt zich op om een catastrofe te voorkomen. De afgelopen 4 jaar waren voor deze landen al een schuldencatastrofe. Hun snel stijgende schuldenlast heeft een verlammende impact op hun ontwikkeling; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/16/historische-ommekeer-kwetsbare-landen-zien-kloof-met-rijke-landen-weer-groeien/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/17/vn-baas-roept-op-tot-schuldverlichting-voor-arme-landen-catastrofe-aan-de-gang/
4 26 Als we het over welvaart hebben, gaat het vaak over materiële welvaart gemeten aan de hand van het bruto binnenlands product (bbp). Dat meet de hoeveelheid goederen en diensten, die een land in een jaar tijd binnen de eigen grenzen produceert. Het bbp deelt men door het aantal inwoners. Dat gemiddelde bbp per hoofd van de bevolking wordt vaak als maatstaf gebruikt om de welvaart van een land te meten en internationaal te vergelijken. Toch weten we al sinds 1934 dat de welvaart van een land niet afgeleid kan worden van een inkomens- of productiemaatstaf, zoals het bruto nationaal inkomen of het bbp. Langzamerhand begint het te dagen dat het bbp niet zaligmakend is. Een verhoging van het gemiddelde inkomen zegt namelijk niets over hoe inkomens verdeeld zijn. “Ons model is niet dat van Singapore, waar mensen gemiddeld 48 uur per week werken en waar geen universele gezondheidszorg is”, zegt CD&V-voorzitter Sammy Mahdi. In ons model mogen we volgens hem – onze eigentijdse Robert Kennedy – niet alleen ‘economisch rendabel’, maar ook ‘gelukkig’ zijn. Ook Robert Kennedy fileerde het bbp tijdens een gedenkwaardige speech in 1968. Zijn tekst is als laatste opgenomen onder ‘Beste blogs’ op deze website. Wat wanneer we een breder welvaartsperspectief hanteren dan het bbp? Wat wanneer we rekening houden met hoe inkomens verdeeld zijn en ook met economische activiteiten, die buiten ‘de markt’ floreren? Of met de ecologische en sociale kosten, die al dat geproduceer genereert? Wat steevast aan het oog van ‘de markt’ ontsnapt, zijn niet-marktactiviteiten, zoals het beheer van gedeelde hulpbronnen zoals boeken-, gereedschaps-, muziek- en speelgoedbibliotheken, voedselbossen of waterbronnen, huishoudelijk werk, vrijwilligerswerk en de zorg voor familieleden. Activiteiten, die voor ons welbevinden en voor onze welvaart van wezenlijk belang zijn, maar die niet verhandeld worden. Stijgende uitgaven voor defensie of een omschakeling naar een oorlogseconomie zeggen weinig over ons welvaartsniveau, maar verhogen wel het bbp. Evenmin peilen ze het peis en vree samenleven met onze buren. Ze dragen evenmin bij aan onze collectieve veiligheid, wanneer actie en reactie uitmonden in wapenwedlopen. Wat duidelijk is, is dat wapenexporten en -wedlopen het militair industrieel complex voeden en over en weer bijdragen aan het verhogen van het bbp. Uit een breder welvaartsonderzoek van Brent Bleys en Jonas Van der Slycken bleek dat de welvaart voor de gemiddelde Europeaan van 1995 tot 2018 sinds de eeuwwisseling stagneert. Hun welvaart had kunnen stijgen wanneer we inkomens beter hadden verdeeld of wanneer we het welvaartsniveau [bijvoorbeeld via belastingen; GjH] hadden herverdeeld van de rijksten naar de armsten of door de inkomens van de laagste verdieners op te tillen. Een betere verdeling van consumptie en inkomens helpt om welvaart inclusiever te maken. Los daarvan zitten we ook nog eens vast in consumptiewedlopen. Onze economie is gebaseerd op een tredmolen van overmatig consumeren en produceren. Consumptiewedlopen zijn vanuit welzijnsoogpunt nutteloze oefeningen, die grondstoffen verspillen voor privéconsumptie, met middelen die gebruikt hadden kunnen worden door bijvoorbeeld in publieke diensten te voorzien waar iedereen baat bij heeft. Het schrijnende hiervan is dat we gezamenlijk steeds meer van onze energie en tijd aan consumptiewedlopen besteden, terwijl niet-geldelijke doelen nastreven ons welzijn zou stimuleren. Denk aan meer tijd besteden aan familie, vrienden of vrije tijd. Maar kort gezegd hebben we steeds meer spullen en steeds minder tijd voor menselijk en sociaal contact. Wellicht dat we helemaal geen behoefte hebben aan ‘marktvermeerdering’, maar aan het smeden van menselijke verbindingen en relaties [en laat dat ‘Wellicht’ maar weg; GjH]. Het is tijd om diplomatieke betrekkingen op te voeren in plaats van ons blind te staren op hardvochtige normen en steeds verder te verzeilen in wapenwedlopen. En het is tijd om consumptiewedlopen een halt toe te roepen en te praten over wat ons in de weg staat om goed te leven; door Jonas Van der Slycken.
https://www.mo.be/de-ontwikkelaars/van-ratrace-naar-wapenwedlopen
4 30 Janet Yellen, voorzitter van de Amerikaanse schatkist, drukte bij recente gesprekken in China haar bezorgdheid uit over wat zij de ‘Chinese economische overcapaciteit’ noemt. Er is in China controle over de hele industriële aanvoerketen en een hoog niveau aan kunde. Wat Yellen bedoelt, is dat China niet het recht heeft om volgens de regels van de vrije markt de grootste economie ter wereld te worden; door Arnaud Bertrand. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/vs-beschuldigt-china-van-economische-overcapaciteit/
4 30 Een ‘stabiele’ ontwikkeling van de kapitalistische economie vereist een jaarlijkse groei van 3%, zo stelde de Europese Unie in haar ‘Lissabonstrategie van 2000’. Een jaarlijkse groei van 3% betekent dat de mondiale productie elke 25 jaar verdubbelt, en in één eeuw 16x zo groot wordt. Beseffen we dat we nu al op de aardse reserves interen, zoals dat bijvoorbeeld valt af te lezen aan de decimering van drinkwaterbassins, de inkrimping van de biodiversiteit, de vervuiling van de atmosfeer met broeikasgassen en de verzuring van de oceanen, dan maakt dat duidelijk dat teugelloze groei ecosystemen vernietigt waar het kapitalisme gedijt. Bedrijven zijn in hun jacht op winst machines van externalisering: ze wentelen zo veel mogelijk kosten af op mens en natuur; door Ludo De Witte over het boek “Systeembreuk – Een nieuwe visie op kapitaal, natuur en maatschappij als antwoord op de klimaatcrisis” (2023, uitgegeven door Arbeiderspers) van Kohei Saito. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/kohei-saitos-systeembreuk-een-noodzakelijke-kritiek/
5 17 Het belangrijkste strijdpunt tussen de uniepolaire wereld van de VS en de opkomende multipolaire wereld is (natuurlijk) de economie. Dat bevestigde op 3 mei ook de Russische vertegenwoordiger bij het Internationaal Monetair Fonds, Alexey Mozhin. Hij zei dat de BRICS zich moeten voorbereiden op een mogelijke ineenstorting van het internationale monetaire systeem. De BRICS kan op deze crisis anticiperen door een betaalmiddel te creëren, dat gebaseerd is op een mandje valuta’s van de 10 aangesloten landen. Een voorstel daarvoor is in de maak. In het geval van de ineenstorting van de Amerikaanse dollar en het internationale monetaire systeem, zal het natuurlijk nodig zijn om de genoemde BRICS-boekhoudeenheid om te zetten in een echte valuta. Deze Russische aankondiging houdt een versnelling in van dedollarisatie, die de BRICS begin 2024 hebben aangekondigd. De voor dit jaar aangekondigde doelstelling is om 30% van de handel in een andere valuta dan de dollar te laten plaatsvinden; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/vs-kan-niet-langer-zijn-wil-opleggen-aan-de-wereld/
5 22 De 0,01% hoogste inkomens van ons land, met name die van mannen tussen de 45 en 65 jaar, die eigenaar zijn van een bedrijf, zijn veel harder gegroeid (gemiddeld 70%) dan de overige inkomens (tussen de 4 en 8%). Ook betalen ze relatief gezien veel minder belasting. Wie een hoger inkomen heeft, betaalt zowel in absolute zin als qua percentage van het inkomen meestal meer belasting. Uitzondering daarop zijn de 140.000 Nederlanders met het hoogste inkomen. Wie eenmaal bij die rijkste 1% behoort, betaalt juist minder belasting en premies naarmate ze meer inkomen genereren, want over winsten betaalt men een lagere belasting dan over inkomen; door Tom van Gurp, met een inzichtelijke tabel. https://www.nu.nl/economie/6313744/allerrijksten-zagen-inkomen-veel-harder-groeien-dan-overige-nederlanders.html
5 31 De Corporate Sustainability Due Diligence Directive komt hierop neer: grote bedrijven zijn verantwoordelijk voor mens en milieu in hun hele toeleveringsketen. Ze moeten weten wat daarin gebeurt, en ze moeten actie ondernemen tegen onder meer dwangarbeid, kinderarbeid, ontbossing en slechte werkomstandigheden. De wet gaat binnen de Europese Unie gelden voor bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en een omzet boven de € 450 miljoen. Chocolademerken moeten erop toezien dat er geen slavenarbeid plaatsvindt op de plantages waar hun cacaobonen vandaan komen en een groot textielbedrijf kan straks niet meer zeggen dat het niets weet van slechte arbeidsomstandigheden in het naaiatelier van een onderaannemer. De grote winst is dat deze afspraken niet vrijblijvend zijn; door
Mattijs van de Wiel. https://nos.nl/collectie/13972/artikel/2522591-europa-in-de-praktijk-bedrijven-aansprakelijk-voor-productieketen-ook-ver-buiten-eu
6 18 Gemist in het nieuws: de 11 maart beweging roept op om een sociaal rechtvaardige en industriële transitie te doen, volledig weg van nucleair, naar 100% hernieuwbare energie. Een jongere uit Borssele wil geen koeltorens van nieuwe atoomcentrales vlakbij en dat er nog meer verwarmd koelwater in de Schelde geloosd wordt, aangezien dit het al beproefde leven in de Westerschelde nog meer onder druk zal zetten. Een tweede jongere liet weten dat de natuur rond Borssele niet nog meer op de proef gesteld kan worden. Nuclear Free Local Authorities, afdeling Ierland en Verenigd Koninkrijk waarschuwt hoe atoomenergie massa’s geld afleidt van de veel goedkopere en sneller te realiseren hernieuwbare energie en zelfs van energiebesparingen. Tim Judson van Nuclear Information and Resource Service getuigt hoe Westinghouse, dat bijna twee decennia geleden de bouw van 4 atoomcentrales toegewezen heeft gekregen, genadeloos inhakt op de koopkracht van de mensen. Twee ervan (VC Summer) zijn niet afgemaakt. De twee andere liepen bij de bouw veel vertragingen op en zijn enorm veel duurder geworden dan gepland. De consumenten betalen de premie voor het mislukte project; elektriciteitsrekeningen schoten met meer dan 20% omhoog. Sortir du Nucléaire waarschuwt voor de Franse atoomcentrales van het type EPR en EPR2 die, zoals in het VK, zeer grote overschrijdingen kennen in bouwtijd en -kosten. Stop Hinkley voert een campagne tegen de steeds duurder wordende en met steeds meer vertraging in aanbouw zijnde atoomcentrale Hinkley Point C.; door Marc Alexander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/zeeuwen-willen-geen-natuur-kwijt-aan-kernenergie/
Inzichten
3 22 De term ‘ondeugd’ heeft een negatieve klank. Dat geldt niet wanneer de Ierse schilder Francis Bacon (1909-1992/niet te verwarren met de wetenschapsfilosoof (1561–1626), die dezelfde naam droeg) dat woord in de mond nam. Hij stelt dat iedereen juist gedisciplineerd moet zijn in ondeugden, omdat je dan de grootste kans hebt om met je grensoverschrijdend gedrag nieuwe inzichten te ontdekken. De mens, die niet bereid is om ook zijn duistere kant te exploiteren, leert nooit de volledige diepte van zijn persoonlijkheid kennen; door Michel Dijkstra en Simone Bassie, 22 maart op de Filosofiekalender.
4 12 Jacques Baud schrijft dat de fundamentele reden voor de ‘oogkleppen’ van het Westen de aanpak is, die we ook zagen bij golven van terroristische aanslagen: de tegenstander wordt gedemoniseerd in een maat dat we zijn manier van denken niet begrijpen. Als gevolg daarvan zijn we niet in staat om strategieën te ontwikkelen, onze strijdkrachten te structureren of ze zelfs maar uit te rusten voor de realiteit van een oorlog. In het Westen hebben we de neiging ons te richten op het actuele moment en proberen we te zien hoe dat zou kunnen evolueren. We willen een onmiddellijk antwoord op de situatie, die we denken te zien. Het idee dat uit ‘het begrip van hoe een crisis is ontstaan’ een weg gevonden kan worden om oplossingen te vinden, is totaal vreemd aan het Westen. Feiten en geschiedenis doen er hier niet toe. Oekraïne laten we beginnen op 24 februari 2022, en Gaza op 7 oktober 2023. Zoals Baud opmerkt, gaat het om een beeld dat past bij vooroordelen. Het gevolg beperkt zich niet tot ‘een onvermogen’ om de wereld te zien zoals die werkelijk is, maar vormt een ideologische teleologie van ‘de weigering’ om de wereld te zien zoals die is. Het belangrijkste punt is dat Baud’s inzichten niet alleen van toepassing zijn op de uitvoering van militaire acties. Ze zijn als ‘denksysteem’ ook van toepassing op het verkeerd begrijpen van de geopolitiek; door Alastair Crooke over Jacques Baud’s boek “The Russian Art of War: How the West Led Ukraine to Defeat” (2024, uitgegeven door Max Milo Editions). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/12/hoe-het-westen-oekraine-naar-de-nederlaag-leidde/
4 30 Of we denken er helemaal niet over na, of we denken vaak dat ons lichaam een vaste eenheid is. Maarten van Buuren (geboren in 1948) betoogt dat dat een verkeerde voorstelling is. Ons lichaam is niet een ‘massa’, die simpel bestaat en door ons gevoed wordt, maar het is een verzameling dynamische processen, die zich binnen zekere grenzen aan omstandigheden kunnen aanpassen. Ons lichaam draagt mogelijkheden in zich en staat nooit stil. Ze is het medium waarin onze doelen, ideeën en projecten liggen verscholen. Bovendien zijn er in ons lichaam ontelbare mechanismen en processen gaande. Daarom doen we ons lichaam tekort wanneer we het zouden reduceren tot onze verschijning in de spiegel; dan missen we de essentie van talrijke mogelijkheden, die in en onder onze huid verborgen liggen; naar Max Schmermbeck op de Filosofiekalender van vandaag.
4 18 Er is geen argument te verzinnen om het consumeren van vlees en zuivel niet te minderen. De veeteelt wordt nu ruim gesubsidieerd. Als we daarmee zouden stoppen, zou vlees veel duurder worden, en zou veel veeteelt vanzelf verdwijnen. En dat leidt niet tot een crisis van landbouwgrond, dat ineens zijn waarde verliest. Echter, doordat de productie arbeidsintensiever wordt, hoeven we ons minder te richten op de bulk en krijgen we veel meer hoogwaardige productie. Het zou onze ecologische voetafdruk flink verkleinen. Het nare leven van dieren in de bio-industrie zou verdwijnen. We leggen geen beslag meer op grond elders in de wereld voor de productie van veevoer. En we krijgen een gevarieerd platteland met agrobiologie, boslandbouw en strokenteelt! We krijgen meer vlinders en vogels, en veel meer ruimte voor natuur. Dat alles zou ook een positief effect hebben op onze psychische gezondheid. Daar komen de voordelen nog bij die het voor ons lichaam heeft, doordat we beter gaan eten. Voor een goede voedselvoorziening voor 20 miljoen inwoners hebben we in Nederland niet eens alle landbouwgronden van nu nodig; door Frank Mulder. https://www.groene.nl/artikel/waarom-hebben-we-die-veeteelt-eigenlijk
4 26 “Het leven is liefde voor het leven”. Dat zegt Emanuel Levinas in ‘Totaliteit en oneindigheid” (1961). Filosofen hebben het volgens Ilana Buijssen graag over abstracte, gewichtige onderwerpen als ‘rechtvaardigheid’ en ‘vrijheid’. Levinas haalde daarentegen een belangrijke les uit iets alledaags, zoals het nuttigen van een maaltijd. Dat doen we volgens hem niet alleen om in leven te blijven, maar ook omdat eten ons genot brengt. Dit genot onthult volgens Levinas iets wezenlijks over onszelf: we zijn gehecht aan onze behoeftes. Precies die drijfveer verbindt ons aan het leven en maakt dat we het leven liefhebben; door Ilana Buijssen op de Filosofiekalender van vandaag.
5 14 In zijn politiek-filosofische meesterwerk “Leviathan” (1651) beschrijft Thomas Hobbes (1588-1679) dat ‘de mens’ geen aangeboren besef heeft van goed en kwaad, of van waarheid en onwaarheid. Dit besef verwerven mensen pas wanneer zij de taal machtig worden. Vandaar, zo redeneert Hobbes, heeft een geordende samenleving behoefte aan een gedegen opvoeding van hun kinderen en deugdelijk onderwijs. “Waar en onwaar zijn eigenschappen van de taal en niet van de dingen”, schreef Hobbes, en “Waar geen taal is, bestaat geen waarheid of onwaarheid”; naar Vanno Jobse: “Waar geen taal is, bestaat geen waarheid of onwaarheid” op de filosofiekalender van vandaag.
6 06 Het is voor mij in feite altijd al, zolang ik mijn stem uit mag brengen, onbegrijpelijk dat de meeste Nederlanders hun stem uitbrengen op een andere partij dan waarop ik gestemd heb. Ik kan er maar niet aan wennen. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen stemde ik blanco, omdat er geen enkele partij meedeed, die een revelutionaire herstructurering van ons economisch en maatschappelijk bestel bepleit. Geen socialistische partij in de zin van ‘socialisme’, zoals ik dat zie. De Britse Jeremy Corbyn komt daar dichtbij. Een partij met standpunten als die van hem, doet ik Nederland niet mee. Het is voor mij een hard gelag dat Nederlanders samen de PVV 7 van de 31 zetels in het Europese parlement gunnen. Conservatieven zie ik als een overblijfsel van een Nederlands joods-christelijk verleden; crimineel maar desondanks diep geworteld. Liberalen zie ik als foutieve vluchtheuvel waar de ontkerkelijkden zich rationeel thuis voelen zonder te hoeven inboeten op hun simpele leven. Zo’n wijd verbreid misverstand iets positiefs te verwachten van een populist als Geert Wilders kan niet anders dan duiden op een ongelooflijke ongeletterdheid en onvrede onder ons, doordat onder het neoliberalisme de te versnijden taart de afgelopen decennia steeds kleiner geworden is. Bij de Europese verkiezingen stemde ik bij gebrek aan beter op de Partij van de Dieren in de hoop dat die één zetel binnenhaalt. Dat lijkt mij voor die ‘one issue’-partij ook wel genoeg. Het mag na deze ontsporingen helder zijn dat media wat mij betreft weer tot voorlichting in lijn met wat op deze website te berde wordt gebracht en scholen weer tot vredesonderwijs aangespoord zouden moeten worden.
Klimaat en klimaatverandering
3 20 Wanneer iedereen zou leven zoals de Belgen, zouden we 4,4 planeten nodig hebben. Wanneer iedereen zou leven zoals de Nederlanders, zouden we 4,0 planeten nodig hebben. Op respectievelijk 23 maart en 1 april a.s. zouden dan alle natuurlijke rijkdommen, die de planeet op een jaar tijd kan genereren, opgebruikt hebben; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/zaterdag-al-belgische-overshoot-day
3 21 Atoomernenergie kan alleen geleverd worden met enorme overheidssubsidies. Private partijen weigeren erin te investeren zonder dat de overheid als waarborg optreedt. Verzekeringsmaatschappijen weigeren atoomenergie te verzekeren. De betrokken bedrijven slagen er via lobbywerk in elke financiële verantwoordelijkheid af te wentelen op de overheid, oftewel de belastingbetaler. We moeten nu oplossingen vinden met hernieuwbare energie en energie-efficiëntie, die reeds volgend jaar of binnen 2 jaar de CO2-uitstoot doen verminderen. Het verhaal dat atoomenergie essentieel zou zijn voor de bestrijding van de klimaatverandering is een vals sprookje. Alle wetenschappelijke literatuur, die atoomenergie kritisch analyseert, wordt geweerd uit de IPCC-onderzoeken. Elk commentaar of wetenschappelijke studie, waaruit blijkt dat atoomenergie niet samen gaat met wind- en zonne-energie wordt genegeerd. Verrassend genoeg – of juist niet? – worden deze rapporten door de mainstream media verzwegen. Het enige alternatief zou hernieuwbare energie moeten zijn, die gebaseerd is op het algemeen belang, niet op brutale winsten ten koste van al de rest; door Marjolein Velleman en Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/over-sprookjes-met-kernenergie-als-oplossing-voor-de-klimaatcrisis/
3 21 Wat komt er verder kijken bij atoomenergie? Uranium winnen, meestal onder mens-onterende omstandigheden. Atoomcentrales moeten worden gebouwd. Dat duurt zo’n 10 jaar. De tienduizendenwerknemers moeten gedurende die tijd ergens wonen. Veel grondstoffen, materialen, machines moeten via het verkeer op hun plek komen. Het net van hoogspanningsleidingen moet over enorme tracé’s aangepast worden. Alle bouwkosten zullen van belastinggeld betaald gaan worden. Wanneer de atoomcentrales dan eindelijk draaien, hebben we voor het radioactieve afval alleen tijdelijke oplossingen. De Nederlandse regering neemt pas in 2100 een beslissing over de definitieve eindberging; door Hans Scheele in “Liever geen kernenergie” Eigen Huis Magazine 3-2024, pagina 55.
3 22 Het televisieprogramma Hart van Nederland concludeerde eind januari: “slechts 20 % van de leden van een HvN-panel vond dat Extinction Rebellion goed werk doet. De XR- medeorganisator van de A12-blokkades Lucas Winnips was daarover laaiend enthousiast. “Goed nieuws!”, schreef hij op X. 20% Steun noemde hij ‘gigantisch’. 20% Is bijvoorbeeld meer dan het percentage kiesgerechtigden dat op de PVV stemde, vergelijkt Winnips. En daarover wordt gezegd dat ‘we ernaar moeten luisteren’; door Esmée Koeleman. https://www.oneworld.nl/klimaat/sociaal-kantelpunt-klimaatactivisten-hebben-bijna-genoeg-mensen-overtuigd/
3 23 Het heeft de afgelopen maanden ontzettend veel geregend in Nederland. De afgelopen winter was de op een-na-natste sinds het begin van de metingen in 1906. Hierdoor is het grondwaterpeil op veel plaatsen tot extreme hoogte gestegen. Dit jaar is het meest opvallende dat ook hoge gebieden, die niet eerder met wateroverlast te maken kregen, last hadden van ondergelopen kelders; door Nieuwsuur. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2513922-experts-meer-kelders-dan-ooit-onder-water
3 25 De Westerse landen, en bij uitstek Europa en de Verenigde Staten van Amerika, zijn historisch verantwoordelijk voor de klimaatcrisis. Vandaag doen ze zich voor als de koplopers in de ‘klimaattransitie’. De Amerikaanse voormalige vicepresident Al Gore en Europese vertegenwoordigers stellen de uitstap uit fossiele brandstoffen voor als een discussie tussen enerzijds de deugdzame Westerse landen en anderzijds de oliestaten en een reeks weinig betrokken ontwikkelingslanden. Maar volgens de cijfers is uitgerekend de VS de grootste oliestaat ter wereld. De VS exporteert en produceert het meeste gas en wil zijn productie zo snel mogelijk verhogen. Europa is de belangrijkste afnemer; door Amaury Laridon. https://lavamedia.be/het-gevaar-van-amerikaans-schaliegas-voor-het-klimaat-en-onze-portemonnee/
3 26 Contraproductief en onrechtvaardig: de klimaatimpact van de luchtvaart wordt sterk onderschat. Er wordt alleen gekeken naar CO2-uitstoot. Echter, de niet-CO2-effecten van de luchtvaart verdrievoudigen de klimaatopwarming door vliegverkeer. Terwijl van andere sectoren grote klimaatinspanningen verwacht worden, krijgt de luchtvaart vrij spel om te blijven uitstoten; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/klimaatimpact-luchtvaart-drie-keer-groter-dan-gedacht/
3 28 Het heetste jaar uit de geschiedenis van de mensheid is 2023, en de records in dat jaar schieten boven de donkerste verwachtingen van de wetenschappers uit. Wereldwijd was elke maand van juni tot en met december recordwarm en nooit eerder waren we zo dicht bij de ondergrens van 1,5°C van de Overeenkomst van Parijs over klimaatverandering. Terwijl de wereld nog sneller opwarmt dan wetenschappers hadden verwacht, blijven fossiele brandstofbedrijven en politici deze waarschuwing hardnekkig negeren; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/28/rood-alarm-klimaat-warmt-nog-sneller-op-dan-gedacht/
3 28 De opslag van CO2 onder de Noordzee levert mogelijk vooral financieel voordeel op voor de grote CO2-uitstoters in de haven van Rotterdam. Het Rijk loopt inkomsten mis en neemt de risico’s op zich. In het politieke voorbereidingstraject zijn tegenvallers zelfs nooit aan de Tweede Kamer gemeld; die zijn sowieso nooit bekendgemaakt; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6306908/klimaatproject-onder-noordzee-blijkt-vooral-lucratief-voor-grote-vervuilers.html
4 04 In 2021 legde de rechter Shell de plicht op om de CO2-uitstoot met 45% te verlagen in 2030. Volgens de oliegigant is dat bevel niet alleen onwettelijk, maar ook niet effectief, omdat andere oliebedrijven dan in het gat springen dat Shell achterlaat. Daardoor zou de wereldwijde CO2-uitstoot niet dalen en misschien zelfs omhooggaan, betoogde de oliegigant gisteren. Die redenering “maakt nog maar eens duidelijk dat Shell van het slechte gedrag van zijn sectorgenoten op de hoogte is en weet hoe destructief dat is”, reageerde Milieudefensie-advocaat Roger Cox. Dat zorgt er volgens laatste niet voor dat Shell mag blijven doorgaan met het verkopen van gas en olie. De wet verplicht het bedrijf juist hierdoor zèlf stappen te zetten om zijn klimaatimpact te verkleinen. Dat moet door “zoveel mogelijk zelf aan emissiereducties te doen, door de anderen waar mogelijk op hun slechte gedrag aan te spreken en door ervoor te zorgen dat het dat slechte gedrag van de anderen niet aanmoedigt”, zei Cox; door Jeroen Kraan. Ik vind dat een wettelijk gehandhaafd kader nodig is om de klimaatimpact van bedrijven te beteugelen tot een aanvaardbaar niveau bereikt is en dat het de overheid is die bedrijven moet aanspreken en verplichten. https://www.nu.nl/klimaat/6307818/milieudefensie-uitstoot-shell-moet-omlaag-juist-omdat-oliesector-stilzit.html
4 04 Energieproducenten en de industrie hebben het afgelopen jaar 15,5% minder CO2 uitgestoten dan het jaar ervoor. Het gaat om bedrijven, die onder het Europese handels-systeem voor emissierechten ETS vallen. De oorzaak is vooral dat energieleveranciers meer stroom hebben opgewekt met windmolens en zonnepanelen en minder met gas en olie. Hun uitstoot ging daardoor met 24% omlaag. Het is de grootste daling sinds de invoering van het [bedenkelijke; GjH] systeem in 2005; door Tom van Gurp. https://www.nu.nl/economie/6307796/ongekende-daling-europese-co2-uitstoot-door-groei-wind-en-zonne-energie.html
4 09 Niet eerder zijn er in de maand maart zulke hoge temperaturen gemeten als in 2024. Wereldwijd was het gemiddeld 14,14ºC. Het is de 10de maand op rij, die een warmterecord breekt. Het oude record van 14,03ºC dateert van maart 2016. Het verschil met de periode van 1850 tot en met 1900 is bijna 1,7ºC; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/klimaat/6308339/ook-maart-heeft-een-warmterecord-gebroken-en-dat-is-de-tiende-maand-op-rij.html
4 10 Peter Tom Jones, auteur van klimaatklassiekers zoals ‘Terra Incognita’ (2006) en ‘Terra Reversa’ (2009) en directeur van het Instituut voor Duurzame Metalen en Mineralen (SIM²) van de KU Leuven, ligt onder vuur na zijn documentaire ‘Europe’s Mining Renaissance: A Catalyst for Climate Neutrality’, die gefinancierd werd door de EU en KU Leuven. Daarin worden nieuwe mijnbouwprojecten in Europa bepleit. Tijdens een evenement in Leuven op 27 maart jl., waarop de film voor het eerst werd vertoond, deelden actievoerders een open brief uit afkomstig van 40 groeperingen, vooral uit Portugal en Spanje. Daarin werd de documentaire omschreven als ‘destructief’ en ‘hypocriete greenwashing’. Als sabotage-actie hadden deze groepen in de zaal 200 plaatsen gereserveerd, die leeg zouden blijven; door Luc Vanheerentals. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/peter-tom-jones-onder-vuur-voor-docu-over-europese-mijnbouw/
4 10 In een historische uitspraak heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens vastgesteld dat landen, die nalatig zijn in het uitvoeren van effectief klimaatbeleid, de mensenrechten van hun burgers schenden. Dit vestigt het precedent, dat de bescherming van mensenrechten nauw verbonden is met het streven naar een duurzame en rechtvaardige samenleving, en dat overheden ter verantwoording kunnen worden geroepen voor hun nalatigheid op het gebied van klimaatactie. Het Hof heeft benadrukt dat burgers het recht hebben om in eigen land juridische stappen te ondernemen om hun recht op een gezond leefmilieu te verdedigen. Dit opent de deur voor een nieuwe golf van klimaatrechts-zaken wereldwijd, waarin burgers worden aangemoedigd om op te komen voor hun recht op een leefbare planeet; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/europees-hof-voor-de-rechten-van-de-mens-staten-die-onvoldoende-klimaatbeleid-voeren-schenden-mensenrechten/
4 12 Shell erkende vandaag, na herhaaldelijk aandringen van een van de 3 raadsheren van het hof, dat het niet van plan is zijn uitstoot tussen nu en 2030 verder omlaag te brengen. Ook blijkt uit schriftelijke antwoorden, die het bedrijf op vragen van het hof gaf, dat 50 tot 60% van de huidige investeringen in gas- en oliewinning naar productie uit nieuwe velden gaat. En dat, terwijl er volgens het Internationaal Energieagentschap geen nieuwe gas- en olievelden nodig zijn als de wereld de klimaatopwarming wil beperken tot 1,5°C. Het volstaat dan volgens de invloedrijke adviseur om de bestaande velden leeg te pompen, iets waar Milieudefensie Shell in de rechtszaak herhaaldelijk op wees; door Jeroen Kraan. https://www.nu.nl/klimaat/6308873/verwijten-vliegen-over-en-weer-op-laatste-dag-van-hoger-beroep-in-shell-zaak.html
4 24 Marion Rivet, woordvoerder van de Franse organisatie ‘Sortir du Nucléaire’ legt uit waarom de Franse atoomenergiesector onbetrouwbaar en ongeloofwaardig is en waarom de anti-atoomenergiebewegingen er alle belang bij hebben om hun krachten internationaal te bundelen. Franse kernenergie, dat is veel beloven, géén resultaten, enorm uitlopende extra kosten en enorme vertragingen. Het is volgens haar ongelooflijk, dat die pro atoomenergie-pr-campagnes steeds succes afwerpen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/24/franse-kernenergie-ongelooflijk-dat-hun-leugencampagnes-blijven-gereproduceerd-worden/
4 26 De vertegenwoordigers van de grote gas- en oliebedrijven praten veel over klimaatverandering en transitie, maar doen vervolgens nagenoeg niets. Vorig jaar ging maar 2,5% van al hun investeringen naar schone energie. Het uitfaseren van fossiel gaat langzamer dan verwacht. Er zijn nog steeds oliebedrijven, de BP’s, ExxonMobils en Shells van deze wereld, die blijven zoeken naar nieuwe olievelden; door Coen Nij Bijvank en Marijn Duintjer Tebbens. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2518296-internationaal-energie-agentschap-zegt-tegen-oliebedrijven-stop-sneller-met-olie
5 08 De gemiddelde temperatuur in april was wereldwijd gemiddeld 1,68°C warmer dan de schatting over voor pre-industriële tijden. Het was ook de heetste april ooit gemeten, en de elfde maand op rij, die het hitterecord breekt. Ook de wereldwijde gemiddelde temperatuur voor de afgelopen 12 maanden is met 0,61°C boven het pre-Industriële gemiddelde de hoogste ooit gemeten. Specifiek voor Europa was de voorbije maand de op één na warmste april, die ooit werd gemeten voor het continent. De gemiddelde temperatuur over de afgelopen 12 maanden is 0,73°C hoger dan het gemiddelde over de periode tussen 1991 en 2020; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/08/elf-warmste-maanden-ooit-gemeten-op-rij/
5 09 Gletsjers zijn valleien gevuld met ijs. De oppervlakte van de Venezuelaanse La Corona was afgelopen maart al geslonken van zo’n 4.500.000 m2 ijs naar minder dan 20.000 m2. Inmiddels beslaat de ijsvlakte minder dan 10.000 m2 (2 voetbalvelden). Dat is de grens die glaciologen aanhouden om nog te spreken van een gletsjer. La Corona maakt geen ijs meer aan. Venezuela heeft in de afgelopen eeuw zeker 7 gletsjers gehad. Die zijn nu allemaal gesmolten als gevolg van stijgende temperaturen door klimaatverandering. Het is het eerste land dat al zijn gletsjers heeft verloren; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6312280/venezuela-heeft-geen-gletsjers-meer-laatste-slinkt-tot-grootte-van-2-voetbalvelden.html
5 12 Het Qatarese staatsbedrijf QatarEnergy krijgt een belang van 40% in twee grote gasvelden voor de kust van Egypte, die samen een oppervlakte van 11.400 km2 hebben. Het Amerikaanse energieconcern ExxonMobil, dat de gasvelden gaat exploiteren, behoudt een belang van 60%. In Europa is de vraag naar aardgas uit West-Azië fors toegenomen. In 2023 heeft ook China een langjarige overeenkomst met Qatar gesloten voor de levering van lng om de energiezekerheid in het land veilig te stellen. Qatar wil de winning van vloeibaar gemaakt aardgas daarom met 85% opschroeven; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/economie/6312585/qatarenergy-en-exxonmobil-delen-egyptische-gasvondst.html
5 13 Het zal waarschijnlijk niet lukken om de gebouwde omgeving in Nederland voor 2050 klimaatneutraal te maken. We hebben onvoldoende arbeidskrachten om van het gas af te gaan. Geofysisch en technologisch is het doel haalbaar, maar de schoen wringt op het economische en maatschappelijke vlak; door Noémi van de Pol. Sinds “De grenzen aan de groei” (1972) van de Club van Rome is alles dus feitelijk bij het oude gebleven. https://www.nu.nl/economie/6312640/kennisinstituut-eib-ziet-te-weinig-mankracht-om-in-2050-van-het-gas-af-te-zijn.html
5 14 Sinds het klimaatakkoord van Parijs in 2016 hebben de 60 grootste banken ter wereld $ 6,9 biljoen (zo’n € 6,4 biljoen) in fossiele brandstoffen gestoken. In 2023 ging het om $ 705 miljard. Een aantal banken, die beleid hadden gemaakt om hun impact op het klimaat te verkleinen, draaiden dit beleid het afgelopen jaar terug. Zo liet bijvoorbeeld Bank of America, die op de 3de plek staat, de belofte varen om in het noordpoolgebied te stoppen met boren. De bank investeert ook weer in steenkool, waarvan ook eerder beloofd was daarmee te stoppen. ING investeerde vorig jaar zo’n $ 12 miljard in fossiele brandstoffen, Rabobank bijna $ 4 miljard. Voor beide banken is dit een toename ten opzichte van vorig jaar: door Noémi van de Pol. https://www.nu.nl/economie/6312761/grote-banken-stoppen-nog-steeds-veel-geld-in-fossiele-brandstoffen.html
6 05 Afgelopen maand mei was de 12de maand op rij met wereldwijde recordtemperaturen. Het afgelopen jaar was 1,6ºC warmer dan het wereldgemiddelde voordat de klimaatopwarming werd ingezet. Al sinds juli 2023 is de wereld ruim 1,5ºC warmer dan het pre-industriële gemiddelde van 1850 tot 1900. De recordwarmte heeft te maken met de stijgende hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer, maar ook met het tijdelijke weersverschijnsel El Niño. Het is voor het eerst sinds de jaren 2015 en 2016 dat zo’n lange serie maandelijkse temperatuurrecords aan elkaar wordt geregen. Achter deze statistieken ligt het pessimisme dat we beslist niet op koers liggen om de doelen uit het Parijsakkoord te halen. De wereld ligt daarentegen op koers voor een opwarming van 2,7ºC; door Jeroen Kraan. Dit artikel bevat een inzichtelijke grafiek van de gemiddelde jaarwaarden door de jaren heen. Het beeld dat uit deze grafiek naar voren komt, is ronduit onheilspellend. https://www.nu.nl/klimaat/6315479/al-een-jaar-lang-hitterecords-15-graden-opwarming-komt-gevaarlijk-dichtbij.html
6 05 Zowel de snelheid van de opwarming van de oceanen als die van zeespiegelstijgingen zijn de laatste decennia verdubbeld. De wereldzeeën hebben ook steeds meer te maken met soortensterfte, verzuring en dalende zuurstofniveaus; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/zeespiegelstijging-gaat-nu-tweemaal-zo-snel/
Media
3 20 Ik heb een probleem met onze Nederlandse nieuwsvoorziening. Media maken betekent altijd een positie innemen. De terroristen volgens de een, zijn verzetshelden voor de ander. De positie die Nederlandse mainstream media innemen heeft tot gevolg dat actualiteiten, die mij interesseren, vaak niet gepresenteerd worden, te onvolledig gepresenteerd worden om me er een juist beeld van te vormen of zelfs ronduit stuitend eenzijdig en vooringenomen in het nieuws worden gebracht. Daarom verlaat ik mij naast Nederlandse media ook op media uit het buitenland. De Wereld Morgen ijvert bijvoorbeeld voor het tot stand komen van een democratische, duurzame en sociale samenleving en verspreidt vanuit die doelstelling informatie en kennis. Ik zou iedereen met een hart aanbevelen om DeWereldMorgen.be te volgen, dat consequent kiest voor een uitgesproken democratische en sociale redactionele lijn, die inzet op dekolonisering, antifascisme, antiracisme, antiseksisme en openlijk de strijd aanbindt met ieder maatschappelijk onrecht. In tegenstelling tot de meeste andere media communiceren zij openlijk over de positie, die hun redactie inneemt en die hecht tegelijk aan journalistieke plichtsethiek. https://www.dewereldmorgen.be/
3 25 Het anti-intellectualisme, het dalende niveau van het publieke debat in onze spektakeldemocratie, de verheerlijking van de oppervlakkigheid en het groeiende onvermogen om verhalen te vertellen die doen dromen, vormen een vraagstuk op zich, maar zijn ook symptomen van een oude wereld, die stervende is. De ecologische crisis vormt een existentiële bedreiging voor de menselijke beschaving, zoals we die nu kennen. De democratie staat onder druk. Terwijl ongelijkheid groteske vormen heeft aangenomen, grijpt de vervreemding steeds verder om zich heen. De oorlogskoorts stijgt en eigenlijk is er nauwelijks nog iemand die ècht gelooft dat er binnen het huidige systeem oplossingen te vonden zijn voor deze uitdagingen. De enige optie voor wie de huidige wereldorde wenst te verdedigen is verdringing, een vlucht in de decadentie van de oppervlakkigheid, die in de vorm van rommel op tv massief door onze strot wordt geduwd. We gingen van het in beeld brengen van de eerste man op de maan, naar het in beeld brengen van de tweede vrouw van de Belgische dj en producer Regi Penxten; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/25/wat-is-er-aan-de-hand-met-het-publieke-debat-in-het-westen/
5 07 De sluiting van het kantoor van Al Jazeera door het Israëlische leger is een al lang aangekondigde represaille. Alle media ter wereld delen nu dezelfde verontwaardiging. Terecht, maar deze verontwaardiging verontschuldigt niet de laksheid waarmee haast alle media maanden achtereen passief toekeken. Op dezelfde dag van deze brutale sluiting werd in Gaza opnieuw een journalist vermoord, waarmee hun boosheid vandaag 142 vermoorde journalisten in Israël te laat komt. Die sluiting is overigens een teken van paniek van het Israëlische regime; angst voor wanneer hun misdaden naar buiten worden gebracht. In plaats van te proberen de berichtgeving over haar wreedheden het zwijgen op te leggen, zou de Israëlische regering beter kunnen stoppen met het begaan ervan; door Lode Vanoost, die diverse experts citeert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/sluiting-al-jazeera-is-het-stinkende-rot-in-het-hart-van-de-apartheid/
5 07 Drie lessen, die we uit de mainstream media kunnen leren: 1) protest vindt men aanvaardbaar, zolang dat protest de orde der dingen niet verstoord en het protest dus ‘impactloos’ blijft, 2) men geeft de voorkeur aan debat en dialoog in plaats van ‘slogans’ en 3) dit soort vaderlijke adviezen kunnen vandaag de dag aan jonge mensen via de media worden gegeven in een tijd dat zowat alle experts, internationale waarnemers, juristen en terreinwerkers al maanden waarschuwen voor uiterst ernstige mensenrechtenschendingen. Misdaden tegen de menselijkheid waartegen we ook collectief effectief iets zouden kunnen ondernemen, maar nalaten dat te doen. Echter, als er één groep is die enorm veel intellectueel werk verzet en verder gaat dan holle slogans dan zijn het de studenten, die nu hun campussen of universiteiten bezetten. Zij organiseren en participeren al maanden in allerlei sit-ins, teach-ins, workshopslezingen, et cetera. Zij discussiëren met elkaar en met hun docenten. Zij informeren zich, lezen zich in en ondernemen uiteindelijk acties op basis van hun opgedane inzichten en kennis. En waar zaten de rectoren, die de 3 lessen te berde brachten al die tijd? Grote woorden over debat en dialoog, maar ze zijn nog niet in debat of dialoog gegaan met hun studenten. Ze nemen geen deel aan de lezingen, de teach-ins of voorgaande acties. Hebben ze de studenten, die acties ondernemen, al uitgenodigd voor een serieus gesprek? In tijden van genocide worden hun redelijk klinkende woorden ontmaskerd als zijnde de holle slogans, waaraan ze zo’n hekel hebben; door Koen Bogaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/rectoren-vragen-op-tv-dialoog-over-genocide-die-ze-op-hun-campus-weigeren/
5 21 Ruim 30 kranten en nieuwsmedia doen vandaag in een paginagrote advertentie een oproep om af te zien van de voorgenomen btw-verhoging op kranten. In het coalitieakkoord van BBB, NSC, PVV en VVD is een plan opgenomen om de btw op digitale en gedrukte media te verhogen van 9 naar 21%. Deze coalitiepartijen zeggen ‘lezen en schrijven’ belangrijk te vinden, maar tegelijkertijd maken ze boeken, kranten en tijdschriften duurder. In het coalitieakkoord staat ook dat er bezuinigd gaat worden op de NPO. Van haar budget gaat zo’n € 100 miljoen af; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2521264
6 04 Enkele Palestijnen, die totaal gebroken het geheime gevangenissysteem Sde Teiman mochten verlaten – een systeem dat in november en december van vorig jaar jongens en mannen naakt, geblinddoekt en met geboeide handen voor de ogen van heel de wereld tentoonstelde in de stadions en straten van Gaza – deelden maanden geleden al hun ervaringen. De Westerse media negeerden hun getuigenissen. Zelfs toen personeelsleden van Sde Teiman weken geleden naar buiten kwamen met horrorverhalen, gaapten de Westerse kanalen van verveling, behalve dit keer CNN. Zo heeft bijvoorbeeld het Westerse media-establishment ook gestaag de blik afgewend van de Israëlische rapporten waaruit duidelijk bleek dat een deel van de dodelijke slachtoffers van 7 oktober niet het werk was van Hamas, maar het gevolg van de beruchte ‘Hannibal-procedure’ van het Israëlische leger, die zegt dat Israëli’s niet gevangen mogen worden genomen, maar dan liever gedood moeten worden. Westerse journalisten vermijden meestal berichtgeving over de uithongering van de volledige bevolking van Gaza door Israël, terwijl dat onmiskenbaar een misdaad tegen de menselijkheid is. In plaats daarvan praten journalisten hun eigen regeringen na en noemen de door Israël veroorzaakte uithongering een ‘humanitaire crisis’, alsof het zou gaan om een jammerlijke natuurramp. De media verdoezelen eveneens dat de Westerse machten, vooral het Brits Koninkrijk en de Verenigde Staten van Amerika, met de terugtrekking van hun financiering van Unrwa in combinatie met hun halsstarrige weigering op Israël druk uit te oefenen om hulp binnen te laten, dat land helpen met de uithongering van de Gazaanse bevolking. In navolging van de regering-Biden aarzelen de media nog altijd om wat Israël in Gaza doet correct te benoemen. Zij geven de voorkeur aan een laffe beoordeling dat Israël ‘mogelijk’ oorlogsmisdaden begaat. Geen enkel mediakanaal wijst op het grotere verhaal, dat al die individuele ‘mogelijke’ oorlogsmisdaden onmiskenbaar neerkomen op genocide. Bijzonder onthullend zijn de omstandigheden in een veldhospitaal van het gevangenenkamp Sde Teiman. Daar verblijven Palestijnen die ofwel verminkt zijn door de gewelddadige vernietiging van Gaza of tot bloedens toe mishandeld zijn door Israëlische soldaten. Ze worden met hun handen vastgemaakt aan brancards en opgesteld in rijen. Ze zijn geblinddoekt en (op een luier na) volledig naakt. Praten is verboden. Ze liggen daar dag na dag, nacht na nacht, zonder enige sensorische prikkeling. Israëlische medische stagiaires mogen volop experimenteren op hun blootgestelde en kwetsbare lichamen. Er is bewijs dat dit geweld tegen deze gevangenen geen enkel verband heeft met de verdenking dat ze lid zouden zijn van Hamas of hebben deelgenomen aan de aanval van 7 oktober jl.; door Jonathan Cook. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/04/sde-teiman-de-geheime-martelkamer-van-israel/
6 05 De Britse media verspreiden systematisch desinformatie over China. Negatieve framing en een nare toon in de berichtgeving over China gedurende de laatste jaren hebben in de Britse artikelen gedomineerd. Ook wij worden niet correct geïnformeerd door onze media, die een politieke agenda voor een nieuwe Koude Oorlog dienen, en niet hun publiek. Dit maakt een havikachtig of kritischer beleid ten opzichte van China waarschijnlijker, in lijn met de belangen van lobbyisten en politici binnen en buiten de regering, die die benadering bepleiten; door Tim Summers, vertaald door Yaïr da Pixão. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/britse-studie-bewijst-dat-britse-media-china-bewust-negatief-framen/
6 11 De gangbare terminologie over Gaza bevat veel dat ethisch problematisch is en geen correcte weergave van de feiten is. Verrassend genoeg vinden voor- en tegenstanders van het geweld elkaar soms in de funestheid van dit discours. De gevolgen van de woordkeuzes zijn fataal. Wim De Temmerman bespreekt de termen ‘het conflict’ & ‘de oorlog’, ‘Hamas’, en ‘vrouwen en kinderen’: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/11/gaza-nefaste-woordkeuze-van-journalisten-en-experten/
6 11 Lode Vanoost zet zo gedetailleerd mogelijk uiteen hoe de bevrijding van 4 Israëlische gijzelaars op 8 juni jl. gegaan zou zijn, dat 3 andere gijzelaars door Israëlische soldaten daarbij vermoord werden, welke – naar de maatstaven van het internationaal oorlogsrecht – oorlogsmidaden daarbij door Israel begaan zijn en welke prijs Palestijnse burgers daarbij betaald hebben: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/11/bevrijding-vier-israelische-gijzelaars-was-grootste-slachtpartij-sinds-invasie-gaza/
Mensenrechten en mensenrechtenschendingen
3 20 Geruchten circuleren dat de Verenigde Staten van Amerika een afspraak wil maken met Julian Assange om schuldig te pleiten voor een van de mindere misdrijven op de lijst van aanklachten tegen hem. Hij zou dan veroordeeld worden tot de 5 jaren, die hij reeds gevangen wordt gehouden en kunnen vrijkomen. Het team van Assange vermoedt echter een valstrik: de VS geven geen enkele garantie dat ze zich aan die deal gaan houden wanneer Assange naar de VS komt; door Joe Lauria. https://consortiumnews.com/2024/03/20/report-assange-in-plea-deal-talks/
3 21 Bij huishoudens met kinderen mag het water in Nederland nooit meer afgesloten worden. Daarnaast moet de overheid maatregelen nemen om te voorkomen dat kinderen in Nederland ooit nog afgesloten worden van drinkwater; door Roxane Soudagar. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/recht-op-drinkwater-kinderen/
3 24 Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk spraken 2 jaar geleden af dat Frankrijk meer politieagenten zou inzetten om boten met migranten tegen te houden. In ruil daarvoor kreeg Frankrijk € 72 miljoen van het VK. Een jaar geleden kwam daar nog een afspraak bij; de Britten maken in ruil voor het tegengaan van migratie via het Kanaal honderden miljoenen euro’s aan Frankrijk over. Het gevolg: pushbacks, ook al zijn die in strijd met Europese wetgeving. Patrouilleschepen rammen tegen de boten van migranten aan en hun rubberboten worden met messen lek geprikt. En ze varen snel rond migrantenboten, zodat de golfslag in de boten terechtkomt; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2514022-franse-politie-voert-pushbacks-uit-tegen-migranten-in-bootjes-op-kanaal
3 26 Iedereen weet dat ook Europese progressieve politieke partijen sinds lang dubieuze relaties met schurkenstaten onderhouden. Soms vanuit cynisch eigenbelang, dan weer vanuit een ouderwetse ideologie blijven zij doelbewust blind voor een waslijst aan misdaden. Het is tijd om deze hypocrisie aan de orde te stellen om haar te beëindigen: de groeiende disbalans tussen het verhaal van mensenrechten en rechtvaardigheid en de feitelijke handelgedreven vriendschap met landen, die dergelijke rechten al decennia aan hun laars lappen, is onhoudbaar. Wanneer gaan Europese progressieve partijen breken met schurkenstaten als Israël en de Verenigde Staten van Amerika? Door Marcel Henri. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/europese-progressieven-moeten-durven-breken-met-schurkenstaten/
5 31 Mensen met een asielaanvraag in detentiecentra krijgen vaak niet de zorg, die zij nodig hebben, en kwetsbare groepen en mensen die ‘niet verwijderbaar’ zijn worden er onnodig vasthouden. Dat laatste gaat bijvoorbeeld over mensen uit de Roma-gemeenschap, die geen erkende nationaliteit hebben. In 2023 ging het in België om bijna 5.000 mensen. Veel migranten kampen al met psychische klachten en er is in deze centra een gebrek aan psychologische zorg. Daar komt nog eens bovenop dat in de detentiecentra de mentale gezondheid vaak verslechterd. Kwetsbare groepen, zoals leden van de LGBTQIA+ gemeenschap, lopen er risico op discriminatie en pesterijen. Daarnaast zorgt het gebrek aan toegang tot juridisch advies voor gevoelens van stress en wanhoop. Aangezien de centra kampen met een gebrek aan zorgpersoneel krijgen mensen met een behoefte aan zorg vaak te horen dat ze maar ‘een paracetamol moeten nemen’. Verhalen over zwangere vrouwen of andere kwetsbare groepen, die niet de juiste of onvoldoende zorg krijgen, komen veelvuldig voor. Dit alles blijkt ook uit de pogingen tot zelfdoding onder de bewoners; door Ismay van der Klei. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/31/detentiecentra-voor-asielzoekers-ondermaatse-zorg/
6 05 De Europese aanpak van migratie leunt op de uitbesteding van grensbewaking aan niet-lidstaten, vooral in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Die aanpak kost de EU niet alleen handenvol geld, maar slaagt er ook niet in de problemen aan te pakken. In de praktijk gaan veel middelen naar gewelddadige en soms zelfs dodelijke anti-migratie-maatregelen buiten de Europese jurisdictie. Deze ‘uitbesteding van schendingen van mensenrechten’ druist in tegen de gepropageerde Europese waarden van rechtvaardigheid, vrijheid en waardigheid, en brengt de Europese invloed als morele macht in het gedrang. En ze slaagt er niet in om de irreguliere migratie te beperken of de oorzaken ervan aan te pakken. Wat de aanpak wel heeft gedaan, is tienduizenden levens in gevaar brengen, ruïneren of zelfs beëindigden. Het verlies van levens, 5 mensenlevens per dag, naast zo’n 140 vermiste mensen per dag, is stuitend; door Barah Mikaïl. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/europese-uitbesteding-van-migratiecontrole-is-wreed-kost-handenvol-geld-en-werkt-niet/
Militairisme, de NAVO & antimilitarisme
3 20 Europa verkeert in een oorlogsmodus. De invoer van wapens in Europa is in de periode 2019-2023 met 94% gestegen ten opzichte van de periode 2014-2018. Dat is tegen de mondiale trend in, waar voor dezelfde periodes zelfs een daling van 3,3% op te tekenen valt. En vooral de militaire industrie in de VS profiteert hiervan. Dat ziet zijn marktaandeel in Europa fors stijgen. 4 ‘Permanente leden van de VN-Veiligheidsraad’ zijn de belangrijkste wapenexporteurs ter wereld en met 42% van het marktaandeel is de VS de belangrijkste. Het zag zijn marktaandeel wereldwijd stijgen met 17% tussen 2014-2018 en 2019-2023. Frankrijk en Rusland staan op plaats 2 & 3 met elk een marktaandeel van 11%. Voor Frankrijk gaat het om een stijging met 47%, voor Rusland om een daling met 53%. China vertegenwoordigt 6% van de totale mondiale wapenexport, een lichte daling met de periode ervoor. Duitsland vervolledigt de top 5 eveneens met 6%, een daling van 14%. In de top 25 van grootste wapenexporteurs namen 13 NAVO-lidstaten de laatste 5 jaar ¾ van de totale wapenhandel (74,9%) voor hun rekening. Tot hun belangrijkste klanten behoren verschillende landen, die mensenrechten schenden (Egypte, Israël, Saoedi-Arabië), in een staat van oorlog verkeren (Egypte, Israël, Oekraïne, Saoedi-Arabië, Turkije, de Verenigde Arabische Emiraten) en/of te maken hebben met gewelddadige conflicten (India, Japan, Pakistan); door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/navo-lidstaten-beheersen-driekwart-van-de-internationale-wapenhandel/
3 20 De Westerse oorlogsstokers, die zichzelf bedwelmden en hallucineerden, geloofden in in een snel succes dat Rusland op de knieën zou dwingen. Het was februari 2022 en Rusland had Oekraïne militair aangevallen. Economische ineenstorting en een ‘kleurenrevolutie’ zouden de Russische staat vernietigen, Rusland terugbrengen naar de chaotische dagen van Boris Jeltsin, het uitgestrekte land doen uiteen vallen en daardoor haar bodemrijkdommen ter beschikking stellen aan het Westerse kapitaal. Zo’n nobele heldendaad rechtvaardigde manipulatie en misleiding van de Westerse bevolking. Echter, in plaats van Rusland ten val te brengen, heeft het gebruik van Oekraïne als ‘proxy’ precies het tegenovergestelde effect gehad: de nederlaag van de NAVO en de VS, de vernietiging van Oekraïne en de versterking van Rusland. De Russische economie doet het zo goed dat het nu aan de top staat in Europa, waar de West-Europese economieën vastlopen. En dat komt mede door het boemerangeffect van de sancties, die aan Rusland zijn opgelegd. De Russische troepen behalen op het slagveld het ene succes na het andere. Een oorlog bij volmacht (een proxy-oorlog) is verloren als de gevolmachtigde (de proxy), die de opdracht kreeg om te vechten er niet in slaagt te winnen. Geconfronteerd met dit resultaat zijn er 4 mogelijkheden: 1. De proxyoorlog voortzetten. 2. De nederlaag accepteren. 3. De maskers afwerpen en de oorlog zelf voeren. 4. Andere proxies vinden om de oorlog elders voort te zetten; door Samir Saul en Michel Seymour, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/van-indirecte-naar-directe-oorlog-tegen-rusland/
3 27 Hoezeer de Verenigde Staten van Amerik en hun NAVO-vazallen ook proberen het historisch belang van VN-Resolutie 2728 van 25 maart 2024 te ontkennen, de wereldopinie laat zich niet misleiden. Het is ongezien dat er onmiddellijk nadat de Japanse voorzitter van de VN-Veiligheidsraad het resultaat van de stemming uitsprak een spontaan applaus uitbrak onder de leden van de VN-Veiligheidsraad en hun assistenten. De Resolutie eist (‘demands’) een ‘onmiddellijk staakt-het-vuren in Gaza tijdens de Ramadan’ (dus: tot 10 april) als een ‘eerste stap’ naar een ‘blijvend en duurzaam staakt-het-vuren’. Ze komt er nadat 5 vorige voorstellen werden geblokkeerd, 3x met een veto van de VS, 2x met een veto van China en Rusland. Waarom de VS ditmaal geen veto stelden en zich onthielden, heeft twee oorzaken. De 1ste is electoraal en de 2de is de druk van de publieke opinie in de rest van de wereld. De inkt van deze VN-Resolutie was nog niet droog of de VS haastte zich te beweren dat, tegen de statuten van de VN in, deze VN-Resolutie ‘niet bindend’ zou zijn. Woordvoerder van het Witte Huis John Kirby verklaarde: “Dit is een niet-bindende resolutie, heeft dus totaal geen impact op Israël en op de mogelijkheid van Israël om achter Hamas aan te gaan. (…) Dit vertegenwoordigt geen enkele verandering in ons beleid”; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/27/vs-laten-definitief-elke-schijn-van-respect-voor-internationaal-recht-varen/
3 30 $ 2.240 Miljard is het schrikbarend hoge bedrag dat overheden en paramilitaire groepen in 2022 samen aan wapens spendeerden. Nog nooit waren de wereldwijde militaire uitgaven zo hoog. In 2023 zagen we het 29ste jaar op rij een stijging in de wapenuitgaven. Ook voor 2024 wordt verwacht dat die trend doorzet. Sinds het begin van deze eeuw is het geld dat naar wapens vloeit verdubbeld. Het echte gevaar schuilt in het feit dat het militaire industriële complex zich in stand houdt. Pas met de oorlog in Oekraïne kwam de militarisering in Europa weer goed op gang. Alle Europese lidstaten spendeerden in 2022 € 240 miljard aan ‘defensie’, terwijl Rusland ‘‘maar’’ aan € 92 miljard kwam. De wereldwijde koploper blijft de Verenigde Staten van Amerika met een bedrag van $ 877 miljard. China komt op $ 292 miljard. Niet alleen in Gaza of Oekraïne snakken burgers naar spoedige vredesresultaten. De wereld telde in 2022 maar liefst 56 gewapende conflicten. Wanneer de huidige diplomatieke tendensen niet omkeren, ligt er een gevaarlijke, nieuwe fase van bewapening in het verschiet. Alleen vrede biedt kansen om te slagen en om uit de spiraal van escalatie en toenemende bewapening te raken. Succes is helaas niet gegarandeerd, maar hiervoor bestaat geen alternatief. Er is dus maar één vraag die nog telt: zijn we verheugd met staakt-het-vurens? Door Thibault Coigniez. https://www.mo.be/interview/door-te-doen-alsof-vrede-makkelijk-bega-je-een-erg-grote-vergissing
4 04 Op 3 en 4 april kwamen de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken bijeen op het hoofdkwartier van de NAVO in Brussel om de verjaardag van de “machtigste en succesvolste alliantie in de geschiedenis” te vieren, dixit NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg. Hij heeft voor de gelegenheid een voorstel op zak dat voorziet in een militair hulppakket van $ 100 miljard om 5 jaar de steun aan Oekraïne te beschermen tegen de “wind van politieke verandering”. Stoltenberg wil dit ‘Missie voor Oekraïne’-voorstel nog voor de NAVO-top van begin juli in Washington goedgekeurd krijgen. De agenda van de NAVO staat zo symbool voor datgene waar het bondgenootschap in essentie al heel zijn bestaan voor staat: een drijvende kracht voor de militarisering van internationale relaties; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/75-jaar-navo-een-feest-voor-het-militair-industrieel-complex/
4 05 Het Israëlische leger maakte in de eerste maanden van de Gaza-oorlog veelvuldig gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om doelwitten te bepalen voor bombardementen. Er werd daarbij veel gebruik gemaakt van ‘domme bommen’, die niet in staat zijn om een doel precies te raken. Burgers mochten worden gedood bij een aanval, op voorwaarde dat ook een Hamas-strijder werd uitgeschakeld. Het maakte echter niet uit welke rang het Hamas-doelwit had; zelfs bij het doden van een voetsoldaat werden 15 tot 20 burgerlijke slachtoffers geaccepteerd; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/05/gaza-kort-luchtaanval-op-hulpverleners-domme-bommen-door-ai/
4 07 De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie werd 75 jaar geleden opgericht. Het ontstond in de nasleep van enkele van de meest turbulente gebeurtenissen in de menselijke geschiedenis. De Sovjet-Unie verloor 27 miljoen mensenlevens om Nazi-Duitsland te verslaan. China verloor meer dan 20 miljoen mensenlevens in een veel langere oorlog tegen het Japanse imperium. De Britten waren verslagen, hun koloniën uitgehongerd, verdeeld en verlaten. Europa lag in puin. De Verenigde Staten van Amerika daarentegen kwamen er economisch sterker uit en werden, na Hiroshima en Nagasaki, beschermd door de verschrikkelijke kracht van de atoombom. Ze gebruikten hun nieuwe macht om een project op te leggen van wereldwijde hegemonie. “Absolute overmacht moet het doel zijn van het Amerikaanse beleid”, zei een Amerikaans memo van Buitenlandse Zaken in 1947. De NAVO was een cruciaal stukje in de legpuzzel. Het werd opgericht op 4 april 1949 met de expliciete missie om “het Sovjet-expansionisme af te schrikken” en een permanente “Noord-Amerikaanse aanwezigheid op het [Europese] continent” te vestigen. De NAVO benadrukt dat zij een kracht voor democratie [en mensenrechten; GjH] is, maar vanaf het begin heeft zij daarentegen enkele van de meest reactionaire krachten in de Europese samenleving beschermd, bewapend en ondersteund. De Indiase premier Jawaharlal Nehru noemde het indertijd “een van de machtigste beschermers van het kolonialisme”. De NAVO benadrukt dat het een defensief bondgenootschap is, maar in de loop van haar geschiedenis heeft het hele staten ontmanteld en vernietigd. De Progressieve Internationale heeft vorige week met partners over de hele wereld samengewerkt om op te roepen tot een mondiale actiedag om de NAVO uit te dagen en haar propaganda te doorbreken; door de Progressive International. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/07/75-jaar-navo-hoe-de-derde-wereldoorlog-stoppen/
4 17 ‘Esprit de corps’ is heel belangrijk voor de leiders van een beroepsleger. Esprit de corps is een uitdrukking uit het Frans, die zich vertaalt naar “geest van het lichaam”. Deze lichamen zijn waar Karl Marx, Vladimir Lenin en andere communisten en revolutionairen naar verwezen toen ze het hadden over ‘de burgerlijke staat en zijn politie en staand leger’ – de speciale lichamen van gewapende mannen (of van welk geslacht dan ook) die boven de samenleving worden geplaatst en zich er als dat nodig is van vervreemden om de rijke heersers aan de top van de kapitalistische samenleving te beschermen en ervoor te vechten. Als je eenmaal in uniform bent, betekent esprit de corps dat je medetroepen mensen zijn (bruin, wit of zwart) met wie je elke dag doorbrengt, traint, en met wie je gaat drinken. Ze zijn je familie, je kameraden, mensen die je wilt beschermen en voor wie je wilt sterven. Als de groep zich bedreigd voelt, zal de groep zich als geheel verdedigen. Die extreme groepsdynamiek, als een instrument van de machtigen en rijken, creëert soms een valse vechtmachine die, wanneer ze op vijandige locaties wordt gedropt, kan leiden tot de dood van honderdduizenden mensen (meestal mensen van kleur) en calamiteiten zoals bij Flour Massacre een paar dagen geleden in Gaza, My Lai in Vietnam en Wounded Knee in de Verenigde Staten van Amerika. Esprit de corps leidt tot het idee dat als troepen zich bedreigd voelen, ze naar believen hun al dan niet vermeende vijanden kunnen terugslaan. Hoeveel mensen van kleur zijn gedood door de politie – gesteund door het Amerikaanse Hooggerechtshof – met het excuus dat “het gerechtvaardigd was, omdat ik me bedreigd voelde”? En dat is ook wat de stoottroepen van de Israëlische bezettingsmacht zeiden – “We voelden ons bedreigd” – over waarom ze een uitgehongerde menigte Palestijnen op 29 februari jl. hebben afgeslacht; door Joe Piette, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/17/aaron-bushnell-roept-herinneringen-op-aan-historisch-verzet-binnen-vs-leger/
4 21 Voor de 9de keer op rij zijn de wereldwijde militaire uitgaven gestegen. Alle landen samen besteedden $ 2.443 miljard aan hun militaire apparaten, wat in reële cijfers een stijging is van 6,8% ten opzichte van 2022. Nooit eerder gaf de wereld zoveel aan militarisme uit. Voor het eerst sinds 2009 stegen de militaire uitgaven in alle 5 de geografische regio’s. De grootste stijgingen waren in Azië, Europa, Oceanië en West-Azië (zo u wilt ‘het Midden Oosten’). Ze weerspiegelen de trend om prioriteit te geven aan militarisme boven diplomatie en initiatieven voor wapenbeheersing. De wereld zit onmiskenbaar in een nieuwe wapenwedloop aangestuurd door de onderlinge geopolitieke wedijver van de grootmachten. Dit streven naar ‘veiligheid’ zorgt ervoor dat het ‘de onveiligheid’ vergroot; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/21/sterk-stijgende-militaire-uitgaven-tonen-wereld-van-opgelopen-spanningen-en-oorlog/
4 23 Momenteel bestaat meer dan 60% van de discretionaire uitgaven van de Verenigde Staten van Amerika uit militaire budgetten (discretionair betekent alle niet-vaste uitgaven, zoals grensbewaking, justitie, lonen voor overheidspersoneel, onderhoud van infrastructuur, politie, …). De overige 40% moet dienen voor gezondheidszorg, landbouw, leefmilieu, openbaar vervoer, sociale diensten, … . Er is slechts één industrie in de VS, die nog steeds groeit en uitbreidt: de geprivatiseerde gevangenisindustrie. De VS-Congresleden, die deze steun goedkeurden, geven niets om de gewone Oekraieners. Het intellectuele niveau van de gemiddelde Congresleden is overigens zorgelijk. Een aantal Congresleden verdedigde hun ja-stem met citaten uit de Bijbel, of verwijzingen naar de duivel, en anderen toonden in hun motivatie een totaal gebrek aan geografische kennis van de wereld. We vinden een dergelijk laag niveau ook steeds meer terug in Europese parlementen. Het verschil is dat de VS nog altijd een dominante economische en militaire wereldmacht is, wat we van de EU niet kunnen zeggen. In 2023 heeft Lockheed Martin $ 14 miljoen uitgegeven aan lobby in het Congres. De genocide in Gaza – live op onze tv-schermen – is meer dan een zwaarwichtig hedendaags nieuwsfeit. Dit is een historische breuklijn, die de verhouding van het volledige Westen tegenover de rest van de wereld voor de komende tientallen jaren zal bepalen. Het is tevens de zwanenzang voor de grote Westerse media. Wat hen nog overbleef qua geloofwaardigheid is nu ook definitief verloren gegaan. De rest van de wereld – dus buiten de bubbel van het zelfverklaarde vrije Westen – gelooft er niets meer van. Ondertussen heeft de beslissing van het Congres al enkele concrete gevolgen gehad: het aandeel van Lockheed Martin is fors gestegen en het Israëlische bezettingsleger heeft onmiddellijk na de stemming in het Congres voor het eerst een grote luchtaanval uitgevoerd op Rafah, waar 1,5 miljoen weerloze Palestijnen opeengepakt zitten zonder enige fysieke bescherming (wat op televisie valt onder de categorie ‘Oorlog Israël-Gaza’); door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/vs-steun-helpt-oekraine-geen-meter-vooruit-dat-is-ook-niet-de-bedoeling/
4 23 In termen van hard power is Rusland een maatje te groot voor Oekraïne: een 13x grotere economie, inclusief veel meer grondstoffen voor de oorlogsindustrie en een 3x grotere bevolking en dus veel meer potentiële manschappen. Deze uitputtingsoorlog valt voor Kiev niet te winnen. De $ 61 miljard steun vanuit de VS, die dit weekend (20 april) werd goedgekeurd is een opsteker, maar geen game changer. En al zeker niet als we zien dat het Oekraïense leger op haar tandvlees zit. Wanneer ‘onderhandelen’ vandaag een zwaktebod wordt genoemd, hoe gaan we dan de situatie benoemen als Rusland nog meer grondgebied inneemt? De onderhandelingspositie van Rusland wordt met de dag sterker; die van Oekraïne met de dag zwakker. Van een Westerse strategie is sowieso geen sprake. Alleen wanneer men zou geloven – met de nadruk op ‘geloven’ – dat de krijgskansen in de toekomst zullen keren en Rusland dus teruggeduwd kan worden (wat in het slechtste geval een nucleaire oorlog riskeert), heeft dit zin; door Tom Sauer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/60-miljard-dollar-vs-steun-voor-oekraine-is-nog-geen-strategie/
5 01 Na 26 maanden wijkt de berichtgeving over de oorlog in Oekraïne van De Groene Amsterdammer [eindelijk eens; GjH] af van wat onze mainstream media ons wijs maken. Dat doet zij door een dialoog te publiceren tussen Rutger van der Hoeven (mainstream) en Henk Overbeek (de historische context van dit conflict, omdat een diplomatiek bereikte oplossing niet gelijk staat met capitulatie, de gevolgen van telkens meer wapensteun aan Oekraïne alles overziend niet hoopvol stemt en de interactie tussen grote mogendheden nu eenmaal niet te reduceren is tot de vermeende geestestoestand van hun leiders). https://www.groene.nl/artikel/zo-simpel-werkt-de-wereld-niet
5 03 Aan de hand van het nieuwe Amerikaanse steunpakket aan Oekraïne schetst Ludo De Brabander een gedetailleerd inzicht in wat de proxy-oorlog daar momenteel inhoudt. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/03/miljardensteun-aan-oekraine-verdwijnt-in-bodemloze-oorlogsput/
5 08 De Hamas delegatie was enige tijd in Caïro. Er was een eerste document waar Hamas zijn commentaar bij had, net als de Israëliërs, maar er kwam geen akkoord. Hamas besloot zijn delegatie terug te trekken. Op het vliegveld kreeg de delegatie een aanbod van de Egyptenaren en de Qatarezen, dat de groep in overweging wilde nemen. CIA-directeur Bill Burns volgde de Hamas-delegatie van Caïro naar Doha. Er blijven vragen over de betrokkenheid of kennis van Washington bij de deal, die Egypte en Qatar naar Hamas hebben gestuurd. Verrassend was de betrokkenheid van Burns bij de deal, die Israël afwees. Dit doet vermoeden hoeveel verdeeldheid er binnen de VS-regering blijkt te zijn, omdat de CIA een akkoord steunde waaruit andere elementen in de regering Biden zich terugtrokken nadat Israël het had verworpen. Hamas beschouwt dit alles niet als hun probleem. Eerder ondersteunt het haar strategie. Bovendien was dit niet de versie van een staakt-het-vuren, die ze wilden. Ze hebben concessies gedaan om tot een akkoord te komen, maar ze maken zich geen zorgen nu deze deal niet lukt. Als deze situatie niet wordt opgelost, kan Hamas besluiten om niet meer deel te nemen aan onderhandelingen, totdat er een staakt-het-vuren naar hun eisen is. Hamas is bereid om te blijven vechten, totdat de Israëli’s zich realiseren dat zij een staakt-het-vuren nodig hebben. Het zelfvertrouwen van Hamas, dat ze deze oorlog kunnen voortzetten, is de enige kwestie die noch het Israëlische oorlogskabinet, noch Washington in het openbaar hebben aangekaart. Hamas doodde zondag vier Israëlische soldaten, blijft Israëlische militaire doelen aanvallen en verwondde anderen ernstig in Kerem Shalom. Overal waar het Israëlische leger zich in Gaza terugtrekt, duikt Hamas weer op: in het noorden, in het centrum en in het zuiden. Reserve generaal-majoor Yitzhak Barik schreef in Maariv: “Bibi weet heel goed dat we ons in een militair vastgelopen situatie bevinden.” Rekrutering noch explosieven vormen een probleem voor de Qassam Brigades, de gewapende vleugel van Hamas, die in het Verenigd Koninkrijk en andere landen als terroristische groepering wordt beschouwd. Na aanvankelijk verzet tegen de aanval van Hamas op 7 oktober jl. in sommige delen van Gaza, hebben Palestijnen van alle facties zich achter deze strijders geschaard, toen duidelijk werd dat de oorlog van Israël een existentiële bedreiging vormt voor alle Palestijnen in Israël. Israël probeerde de verwoesting, die het aanrichtte, te gebruiken als hefboom om een overgave af te dwingen. Maar die vernietiging werd een tweesnijdend zwaard. Het stelde Israëls zwakte op een ongekende manier bloot. Israël zit nu in de problemen; niet Hamas. De volkssteun voor Hamas is het hoogst sinds het begin van de oorlog. En Joe Biden begint nattigheid te voelen. Dit alles geeft Hamas vertrouwen in de manier waarop ze onderhandelen. Na de vernietiging van Rafah, zal Israël nog steeds de gijzelaars die in leven zijn niet hebben teruggehaald, noch zal het de leiders van Hamas gevangen hebben genomen of gedood. Daar heeft Hamas vertrouwen in gezien hun ervaringen, zoals in Khan Younis. Daar trokken de Israëlische troepen zich na meer dan 4 maanden bombarderen terug en konden niets bewijzen, behalve de volledige vernietiging van de stad. De invasie van Israëlische troepen in Rafah zal de Israëlische relaties met de Arabische landen en de andere landen van de wereld, waarmee Israël in vrede leeft, vernietigen. Dit zal pijnlijke gevolgen hebben en vooral een economische en politieke isolatie van de staat Israël en verdere uitbreiding van het wapenembargo, dat al begonnen is; door David Hearst. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/08/invasie-van-rafah-hoe-kan-netanyahu-de-overwinning-uitroepen-nu-de-nederlaag-in-zicht-is/
5 14 Iran wilde duidelijk maken dat elke aanval van Israël of de Verenigde Staten van Amerika een vergeldingsactie zou uitlokken, die de aanvaller meer schade zou berokkenen dan de aanvaller Iran zou kunnen aandoen. Om dit te bereiken, moest Iran bewijzen dat het in staat was om de ballistische raketafweersystemen van zowel Israël als de VS, die tijdens de aanval in en rond Israël waren opgesteld, te omzeilen. Iran slaagde hierin met ten minste 9 raketten, die 2 Israëlische luchtmachtbasissen troffen. Op 13 en 14 april 2023 faalde het geïntegreerde systeem, dat ontworpen is om inkomende dreigingen te detecteren, op te vangen, te volgen en, met behulp van complexe computergestuurde algoritmen, doelen te onderscheiden en te vernietigen met kinetische springkoppen (d.w.z. een ‘kogel die een kogel raakt’). Deze Iraanse reactie heeft implicaties, die veel verder reiken dan West Azië. Door het Amerikaans-Israëlische raketafweerschild te verslaan, heeft Iran de kwetbaarheid van de Amerikaanse beschermingmodellen voor haar strijdkrachten bij het uitoefenen van haar militaire macht over de wereld aangetoond. Dit betekent dat de NAVO-strijdkrachten in Europa en de VS waarschijnlijk ook kwetsbaar zijn voor aanvallen van geavanceerde Russische rakettechnologieën, die de door Iran gebruikte technologieën om Israël aan te vallen evenaren of overtreffen. Het betekent ook dat China waarschijnlijk in staat zal zijn om Amerikaanse marineschepen in de Stille Oceaan aan te vallen en tot zinken te brengen in het geval van een conflict over Taiwan. En dat Noord-Korea hetzelfde zou kunnen doen met Amerikaanse schepen en strijdkrachten aan land in de buurt van Japan en Zuid-Korea; door Scott Ritter, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/14/de-wereldwijde-gevolgen-van-de-iraanse-vergeldingsaanval-op-israel/
5 17 Officieel heeft de Verenigde Staten van Amerika 800 militaire bases in het buitenland, met bijna 200.000 soldaten (bijna 10% van haar militair personeel). Rusland heeft 20 militaire bases in het buitenland, voornamelijk op het grondgebied van voormalige Sovjetrepublieken en China 1 (in Djibouti). Desondanks zorgde de opening van een Russische militaire basis in de Centraal-Afrikaanse Republiek (februari jl.) voor Westerse verklaringen over “het gevaar van het Russisch imperialisme”. Aankondigingen over soortgelijke plannen in Burkina Faso, Niger en Soedan kregen gelijkaardige commentaren. De Amerikaanse propaganda blijft altijd dezelfde, alleen vindt ze in veel landen steeds minder gehoor; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/vs-kan-niet-langer-zijn-wil-opleggen-aan-de-wereld/
5 17 Het Russische Ministerie van Defensie kondigde onlangs aan dat de strijdkrachten oefeningen zouden houden met tactische atoomwapens. Deze aankondiging veroorzaakte enige onrust in het Westen. Commentaren in de media zinspeelden op mogelijke beperkte aanvallen met atoomwapens op tactisch niveau. Dit is geen nieuw verhaal – de Westerse media ‘berekenden’ al de mogelijkheid dat Rusland tactische atoomwapens zou gebruiken in een poging om de ‘zegevierende’ Oekraïense opmars in de tweede helft van 2022 te stoppen en hetzelfde gold om het Oekraïense offensief in 2023 te stoppen. In beide gevallen werd de Oekraïense opmars gestopt zonder atoomwapens. Nu de aangekondigde Westerse hulp eraan komt en de kans op openlijke betrokkenheid van de Westerse militairen ter plaatse reëel is, besloot Rusland een waarschuwing te geven. Volgens de Russische atoomwapendoctrine is de rol van atoomwapens een afschrikmiddel tegen agressie. Belangrijk daarbij is een no-first-use (NFU) beleid: Rusland heeft verklaard geen atoomwapens in te zetten, tenzij het aangevallen wordt met atoomwapens of andere massavernietigingswapens. De Russische doctrine staat verschillende niveaus van atoomwapengebruik in conflicten toe, wat zorgen baart over het risico van escalatie in regionale conflicten. [Van meet af aan ben ik er van overtuigd dat Rusland een atoomoorlog zal beginnen, wanneer het niet kan verhinderen dat Oekraïne lid gaat worden van de NAVO; GjH] Russische bedrijven beschikken over volledige productiefaciliteiten voor atoomkoppen. Dat betekent dat ze nieuwe kunnen maken, onderhoud kunnen doen aan de bestaande voorraden en de oude kunnen moderniseren. Deze bedrijven staan onder directe controle van de overheid, dus de autoriteiten kunnen prioriteiten bepalen. Ook Oekraïne beschikt over atoomwapens. In 2023 wees president Vladimir Poetin specifiek op de levering door het Verenigd Koninkrijk van 120 mm pantser doorborende granaten met verarmd uranium. Het merendeel van deze munitie werd vernietigd door Russische precisie aanvallen. Na die aanvallen werden de sporen van radioactiviteit tot in Duitsland gedetecteerd. De totale inventaris van Russische atoomkoppen bedraagt bijna 5.600 tegenover 5.200 in de VS. Daarvan zijn er zo’n 4.380 operationeel. Rusland zou een totale productiecapaciteit hebben van (maximaal) 7.000 atoomkoppen per jaar. Realistisch gezien kunnen we daarentegen aannemen dat Rusland maximaal 2.000 plutoniumkernen per jaar kan produceren. Het potentieel aan tactische atoomkoppen is reusachtig. Het is meer dan genoeg om meerdere brigades volledig uit te rusten met tactische atoomwapens, die het tij op het slagveld radicaal kunnen keren. Het belangrijkste mobiele raketsysteem, waarvan de Russische grondtroepen gebruik maken, is het 9K720 Iskander systeem. Dat niet te stoppen ballistisch raketsysteem kan worden uitgerust met atoomkoppen. Wanneer er atoomkoppen worden toegevoegd aan de Kinzhal super-wendbare raket, neemt het oorlogsverhaal zeker een andere wending, gewoon omdat er tot nu toe geen Westers systeem is dat deze raket kan onderscheppen. In het geval van tactisch gebruik zullen Iskander en Kinzhal vast en zeker de belangrijkste wapensystemen zijn. Wanneer een Westerse troepenmacht Oekraïne binnentrekt, kunnen ongeveer 100.000 manschappen er gemakkelijk door worden vernietigd. Het is de moeite waard om nog te vermelden dat Rusland al heeft verklaard dat elk Westers vliegtuig kan worden beschouwd als een potentiële atoomwapendrager en dat het daarnaar zal handelen; door Mike Mihajlovic. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/hoe-gevaarlijk-is-de-dreiging-met-russische-tactische-kernwapens/
6 10 Tussen 2004 en 2023 verdriedubbelde Vietnam zijn militaire uitgaven, Thailand verdubbelde die. Deze stijging vindt plaats in de regionale context van Zuidoost-Azië, waar de militaire uitgaven van $ 22,4 miljard in dezelfde periode bijna zijn verdubbeld naar $ 43,1 miljard. Landen in die regio hebben tal van aanbestedingsprogramma’s gelanceerd, die betrekking hebben op C4ISR-, land-, lucht- en zeecapaciteiten. Over het algemeen zijn deze aankopen gericht op het moderniseren van verouderd materieel in groeiende economieën, met het oog op herkapitalisatie en versterking, in plaats van op vergroting van de militaire capaciteiten. Een toename van wapenaankopen draagt uiteraard bij aan een veiligheidsdilemma: wanneer een regering een defensief beleid voert of haar bewapening moderniseert, kan een buurland dit als bedreigend ervaren en op zijn beurt zijn militaire capaciteiten ook versterken. Dit is wat wordt waargenomen in Zuidoost-Azië. Dat beeld moet echter worden verfijnd om rekening te houden met zowel regionale dynamieken, die verschillende actoren in dezelfde strategische ruimte kunnen delen, zoals ambities en nationale kenmerken, die voor de ander verschillende prioriteiten kunnen onthullen. Een verschillend perspectief op Thailand en Vietnam is in die zin verhelderend; door Anne Xuan Nguyen, vertaald door Karen Del Biondo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/10/waarom-is-er-een-toenemende-aankoop-van-wapens-in-vietnam-en-thailand/
6 14 In aanloop van de zogenaamde ‘Vredesconferentie’ in Zwitserland verzamelde de G7 zich in Italië. Het Westen wordt steeds meer bevangen door oorlogskoorts en isoleert zich daarbij steeds verder van de rest van de wereld. Hun voorzet voor de vredesconferentie bestond uit (nóg) meer geld voor wapens; Kiev ontvangt $ 50 miljard extra (€ 46 miljard), die nog dit jaar zal worden uitbetaald. Meer oorlogszucht dus om vrede te bereiken. “De G7 speelt een onvervangbare rol in het beheersen van wereldwijde crises”, zei Giorgia Meloni en zo is het wanneer ze gezegd zou hebben “De G7 speelt een onvervangbare rol in het onbeheersbaar maken van wereldwijde crises.” De $ 50 miljard is een lening, die zal worden afbetaald door de renteopbrengsten op bevroren Russische tegoeden in het Westen. Die werkwijze moet bij het Europese publiek – dat binnenkort met draconische besparingsplannen geconfronteerd zal worden – de indruk wekken dat Rusland zelf voor de oorlog tegen hen betaalt. Tegelijkertijd weet iedereen daardoor dat elk land, dat niet in de pas loopt van het Westen, voortaan ongestraft beroofd kan worden van zijn buitenlandse activa via het internationaal betalingsverkeer onder exclusieve Westerse controle. Een gegronde reden om daar rekening mee te houden. Antonio Guterres, die de top als waarnemer bijwoonde, zei de verscherping van de ‘verdeeldheid’ tussen de twee blokken te betreuren, “gevoed door geopolitieke rivaliteit”. Anderen pikten uit deze top ‘een nieuwe fase in de oorlog’ op. Europa blijft de VS voorslasnog slaafs volgen, ook in de handelsoorlog met China, die tijdens de top aan de orde kwam; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/16/vredes-of-oorlogsconferentie-over-oekraine-in-zwitserland/
6 14 Op 7 juni jl. heeft de Franse president Emmanuel Macron verklaard dat er een akkoord zou zijn tussen de NAVO-lidstaten om eigen militairen naar Oekraïne te sturen voor het trainen van Oekraiense soldaten. Hoewel dit slechts een openlijke bevestiging is van wat in feite al gebeurt, is – na de beslissing van VS-president Joe Biden om Oekraïne toe te staan VS-raketten in te zetten tegen doelwitten in Rusland – ‘officialisering’ van deze beslissing een zoveelste provocatie, die tot een totale oorlog kan leiden met de grootste atoommacht op aarde; door Dave DeCamp en Lode Vanoost. https://news.antiwar.com/2024/06/09/macron-says-france-working-to-finalize-plan-to-send-troops-to-ukraine/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/14/belgische-genocidestrijders-gijzelaars-nog-niet-vrij-mineralen-of-kernoorlog-in-oekraine/
6 18 Demissionair premier Mark Rutte wordt secretaris-generaal van de NAVO; door Robert Chesal. Daarmee kiest de NAVO voor een niet op zijn daden aanspreekbare man (mister Tefal) met geheugenverlies, als hem dat ambtshalve uitkomt. Een man die er geen been in ziet om mensenrechtenschendingen tegen betaling uit te besteden aan dictatoriale regiems waarmee hij het internationaal vluchtelingenrecht buiten werking stelt. Sterker nog, een man principieel zonder visie, terwijl hij altijd toch keurig in de pas bleef lopen met de Verenigde Staten van Amerika wat hem deze functie opgeleverd heeft. Wanneer de VS eens onder leiding van Donald Trump uit de NAVO stapt, zullen we moeten afwachten of Rutte wel de man op de juiste plek is. Dat zou best eens kunnen, want dan kunnen we zo’n karakteristieke pragmaticus waarschijnlijk goed gebruiken. Echter, het is beslist onwaarschijnlijk dat hij, met zijn focus op aanpassen aan degenen met macht, de Europese vrede ooit zal dienen.
https://nos.nl/artikel/2525143-rutte-wordt-chef-van-de-navo-vier-vragen-over-het-bondgenootschap
Racisme & discriminatie
3 21 Naar aanleiding van de internationale dag tegen racisme werd in Nederland een nieuw onderzoek uitgebracht. Meer dan 1 op de 3 mensen met een Oost- of Zuid-Aziatische herkomst heeft het afgelopen jaar in Nederland discriminatie ervaren. Voor mensen met een Chinese herkomst is dit 1 op de 2; door Sophia Honggokoesoemo. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/discriminatie-en-racisme-bij-personen-met-een-aziatische-herkomst-in-nederland-voor-het-eerst-onderzocht-en-erkend-nu-nog-in-belgie/
3 23 In zijn boek “Witte Orde” (2024, De Geus) wil Sibo Rugwiza Kanobana de thema’s klasse en racisme met elkaar verbinden. Begrippen, die elkaar vaak overlappen en ook vaak op elkaar inspelen. Zijn ervaring deed hem al op jonge leeftijd reflecteren over hoe klasse, ras en taal met elkaar verweven zijn. En met het begrip ‘witheid’ wil hij het racismedebat aanscherpen, want hij vindt het raar dat we almaar spreken over racisme zonder iets van de mechanismes erachter te begrijpen. We vertrekken altijd vanuit de veronderstelling dat iedereen wel weet wat blank of wit betekent. Hij denkt dat er blanke mensen bestaan, maar deze mensen zijn niet per sé wit. Kleur speelt een rol bij racisme, maar racisme gaat over meer dan kleur. ‘Wit’ kan je ook zijn door een bepaalde ideologie te onderschrijven en uit te dragen. Witheid moet als een ideologie begrepen worden. De witte orde schept orde, maar het is er een met inferieure en superieure mensen; door Elien Spillebeen.https://www.mo.be/interview/interview-sibo-rugwiza-kanobana-het-migratiedebat-is-doordrongen-van-racisme
4 09 Het klinkt zo helder, dat ‘NOOIT MEER’ van het Amsterdamse Holocaustmuseum. De werkelijkheid in het museum is dan ook zonneklaar. En toch, toch is de werkelijkheid van het alledaagse heden bar en boos. Om je met de neus op de werkelijkheid van toen en van nu te drukken, is dit museum relevant. Alle aandacht voor bijvoorbeeld de Israëlische militaire operaties die Gazanen treft, en die leiden tot oplaaiend antisemitisme zijn actueel. Net als tijdens de Tweede Wereldoorlog door besluiten van politieke leiders, die wegkeken van het leed, dat medemensen werd aangedaan. Wederom worden veel mensen met uitroeiing bedreigt, terwijl zij part nog deel hebben aan wat er over hun hoofden heen wordt besloten. Dus laat een bezoek aan het Holocaustmuseum verder reiken dan een museale terugblik. Laat het leiden tot een stellingname en niet tot een naar buiten gaan in onverschilligheid, niet tot de ‘banaliteit van het zich verhullen in alledaagse termen’, zoals de aanbeveling in Amsterdamse city guides: leuk om te doen! Door Wil Heeffer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/laat-het-holocaustmuseum-je-tot-stellingname-brengen/
Theatervoorstellingen, lezingen en concerten
3 26 Vanavond was de tweede gespreksavond over de levenswijsheden van Simone Weil. Wanneer ik niet ingegrepen had, waren we wellicht weer een avond bezig geweest te luisteren naar de persoonsverheerlijking van Weil door Govert-Jan Bach en Jan Mulock Houwer. Maar we zijn dit keer aan wat teksten toegekomen. Het bevreemde mij dat men enthousiast was over een tekst als “Verlangen is altijd lijden, omdat het onvervuld blijft” (pag. 38). ‘Puur boedhisme’, volgen Bach. En wanneer ik dan naar voren breng dat ik dat helemaal niet herken, krijg ik van verschillende kanten bijval. Verlangen kan ook een drijfveer zijn om iets te realiseren of in de wereld te zetten, het kan ook verheugen zijn. In het nagesprek bleek dat verschillende mensen het fijn hadden gevonden dat ik aandacht gevraagd had voor de levenswijsheden in het gelijknamige boek van Frits de Lange, terwijl ik me afgevraagd had of ik wel in dit gezelschap pas.
4 06 Doordat een bekende met het Fries Symphonie Orkest optreedt in de Geertekerk luisterde ik daar vandaag het concert ‘Gekooide vogels’ op. Ik moest mij na een wandeling naar Lage Vuursche zò haasten om op tijd te komen dat ik met een goede vriend van mij vanaf Hollandsche Rading meereisde naar Utrecht en na het concert weer terug naar Hollandsche Rading treinde om daar mijn fiets op te halen. Het was de moeite waard. Ik vond het een prachtig concert op de plaats waar ik ooit getrouwd ben en waar ik ook verder zoveel dierbare herinneringen heb. De titel was eraan ontleend dat de ene componist, Samuel Coleridge-Taylor, van wie de ouverture tot ‘Het lied van Hiawatha’ en 4 delen van de ‘Petite Suite de Concert’ gespeeld werd, gediscrimineerd is vanwege zijn huidskleur. Zijn stuk bevatte prachtig harmonieuze overgangen. De andere componist, Emilie Mayer, van wie 4 delen van ‘Symfonie nr. 2 in e kleine terts’ voor het eerste op Nederlandse bodem ten gehore werd gebracht, werd gediscrimineerd omdat zij vrouw was. Haar stukken bevatten mooie ‘vragen’ met ‘antwoorden’. Bekenden van mij bleken in de beoordelings-commissie te zitten om dirigent Henk-Jan van Alphen al dan niet zijn diploma uit te reiken en ik sprak – kom hoe heet ze ook weer; van de voorspeel-sessies bij mijn cellodocent en de Cello Zomerweek – uitgebreid in de pauze over het fenomeen dat wanneer we extra ons best gaan doen, dat een recept blijkt om fouten te gaan maken.
4 09 Simone Weil schrijft op pagina 23 van “Levenswijsheden” (2023, uitgegeven door Kok Boekencentrum) “De methode, die eigen is aan de filosofie, bestaat uit een helder begrip van de onoplosbaarheid van onoplosbare problemen, (…)”. Ik vroeg wat de anderen in de gespreksgroep verstaan onder ‘onoplosbare problemen’. ‘Gaza’ en ‘Oekraïne’ werden genoemd. Daarvan nam ik afstand, want wat tussen mensen speelt, is volgens mij per definitie oplosbaar. Voor ‘Gaza’ en ‘Oekraïne’ hebben we een VN-Handvest om de problemen daar op te lossen. Dat we dat niet doen heeft met geopolitiek te maken. Daarop werd genoemd de vraag te beantwoorden wie ik ben in het diepst van mijn gedachten, of vragen over het menselijk tekort. Dat spreekt mij meer aan als onoplosbare problemen.
4 22 Herinneringen zijn problematisch, onderstreept “Mijn moeder lacht” (maart 2024, uitgegeven door Koppernik) van Chantal Akerman: We kunnen het ons niet herinneren. We herinneren ons de goeie momenten niet meer. We herinneren ons niet meer hoe onze moeder vroeger was. We herinneren ons niet meer hoe ze voor ons zorgde. We herinneren ons niet meer of er dankzij haar plezier was in huis. We herinneren ons niet meer dat ze ons van school kwam halen, dat ze ons beschermde, dat ze voor ons ‘vocht’. We herinneren het ons niet meer. Of juist wel, en dan zijn die herinneringen even versmachtend als bevrijdend. “Ik heb alles wat ik heb geschreven teruggelezen en ik ben er ontzettend ontevreden over”, besluit Akerman, “maar wat moet ik? Ik heb het geschreven. Het is er.” Gelukkig maar, want dit intens moeder-dochterboek zindert na. Laat me niet los, nog niet. Ik ben er niet klaar voor en misschien zal ik het nooit zijn. De films van dezelfde Chantal Akerman zijn existentiële zoektochten met een traumatische onderstroom en met deze roman is het niet anders. Dit portret van een moeder is een zelfportret van een dochter. Een ontluisterende zoektocht, die Akerman confronteert met haar alter-ego; de schaduw van haar in 2014 overleden moeder, die altijd in haar verborgen zat. Dit is een mokerslag. Pijnlijk-persoonlijk. Hartverscheurend; door Ivo De Kock. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/22/dinsdag-23-april-chantal-akermans-mijn-moeder-lacht-een-intens-portret-als-zelfportret/
5 10 Het kòn natuurlijk niet uitblijven: de platforms Arts of Resistance en FreePalestineNL hebben samen een parodie uitgebracht op Joost Kleins Eurovision-inzending “Europa-pa”. De nieuwe tite is: “Europaganda”. Ze klagen hiermee – humoristisch met afvallende hangsnor – het Songfestival aan voor artwashing van Israëls Gaza-genocide en roepen op het Eurovisie Songfestival te boycotten, op welke manier dan ook. Waar Klein met Europa-pa een lofzang op Europa ten gehore brengt, zingen ze hier voor het Amsterdams Centraal Station “Welkom in Europa, terwijl er mensen doodgaan, Europa-pa, propaganda. Welkom in Europa, staat erbij en kijkt naar Palestina, Europa-pa”. Ondertussen flitsen er beelden tussendoor van onder andere Palestijnse solidariteitsprotesten in Europa, F35’s en EU-leiders die elkaar en Netanyahu een hand geven. “Aan het einde van de dag zijn we allemaal mensen. Maar de mens is niet gelijk achter checkpoints en grenzen. ‘Het is gecompliceerd’ is wat je stiekempjes fluistert. Maar je ziet voor je ogen een genocide ontluiken.” Aan het eind verschijnt een zwart beeld met de tekst: ‘Eurovision, artwashing Israel’s #gazagenocide’. Eurovision wordt hier geschreven met een hart omwikkeld met prikkeldraad en lijkzakken. ‘Wees geen kleine Joost, het is niet te laat om het Eurovisie Songfestival te boycotten, op welke manier dan ook’; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/10/welkom-in-europa-terwijl-er-mensen-doodgaan-parodie-op-europa-pa-klaagt-eurovision-aan-voor-artwashing-israels-gazagenocide/
5 15 Cabaretier George Groot is vandaag op 82-jarige leeftijd overleden. Hij was vooral bekend van Don Quishocking. Mij heeft deze groep bijzonder geïnspireerd om te durven denken, wat volgens mijn normen en waarden wellicht niet deugt; te durven zijn wie ik werkelijk ben. Hij studeerde Nederlands in Amsterdam toen hij in 1966 met een oproep op het universitaire prikbord het initiatief nam voor een cabaretavond. Het leidde tot Don Quishocking, met zijn vrouw Anke (overleden in 2010), Jacques Klöters, Fred Florusse (overleden in 2023) en Pieter van Empelen (overleden in 2017). In 1968 won de groep het Cameretten-festival en in de jaren ’70 volgde meer succes. Zij vertolkten teksten in hun 11 programma’s, die gepresenteerd werden alsof ze uit hun dagelijks leven voortkwamen. Zo ging hun programma “Wij zijn volstrekt in de war” (1981) over onderlinge spanningen, vlak voordat de groep uiteen viel, en “Il fossieli” ( 2001) over op oudere leeftijd zijn en terugkijken op het geleefde leven. Bijtijds heb ik hen na “Il fosili”, waarin Klöters laatdunkend deed over hun vroegere programma’s, laten weten dat Don Quishocking voor mijn vorming belangrijk geweest is; door NOS Nieuws, de nieuwsredactie van NU en mijzelf. https://nos.nl/artikel/2520533-cabaretier-george-groot-don-quishocking-overleden en https://www.nu.nl/entertainment/6312899/cabaretier-george-groot-82-van-don-quishocking-overleden.html
Universum en ruimte-onderzoek
4 15 George Lenkeek verzorgde een interessante presentatie over ‘waarheid en verbeelding in de kosmologie’. Waarheid begint bij een lichamelijke sensatie. Die sensatie leidt na een toetsing van de waarheid tot een creatieve verbeelding, die tenslotte wederom na een toetsing van de waarheid een ervaring oplevert. Zo komen innerlijke beelden via individuele of sociale expressie tot uiterlijke beelden. Daaronder scharen we bijvoorbeeld de ‘feiten’, die we menen te kennen. Echter, wat betreft de waarheid, we kunnen ons geen kleur voorstellen die we nooit gezien hebben. Waarheid is dus altijd relatief en relationeel, en nooit absoluut. Hij onderscheidde nuttige en zingevende beelden: nuttige helpen ons doelen te bereiken, en zingevend inspireren te koersen op (levens-)ervaringen. Aangaande de kosmologie hadden mensen in het oude Egypte een beeld van hoe de maan en de zon over de hemelkoepel bewogen. De oude Grieken introduceerden metafysische waarheden, zoals een lijn (die geen dikte heeft!) en schoonheid. Mythisch werd de natuur begrepen als een bezielde omgeving, waarmee wij van doen hebben. Natuur werd ervaren als een thuis. Klassiek-modern is de opvatting dat het wezenlijke bepaald wordt door ‘onverschillige natuurlijke processen’. George Lemaître berekende dat we t=0 kunnen berekenen; dat is het tijdstip van de oerknal. George Gamow berekende rond 1948 dat bij een hogere temperatuur dan 100 miljoen°C kernfusie mogelijk is en dat electronen, neutronen en protonen al binnen 3 minuten na de oerknal gevormd zouden moeten zijn. En dat dat nog altijd ergens in het universum waarneembaar zou moeten zijn. Penzas en Wilson vingen in 1964 radiostraling op; de straling, die Gamow verondersteld had. De radiostraling van 380.000 jaar na de oerknal is inmiddels in kaart gebracht. Door veel ‘toeval’ is ontstaan wat we nu kennen; een toeval dat binnen een uiterst korte fractie van seconden na de oerknal heeft plaatsgevonden. Dat ondersteunt het gelijk van Plato over de zichtbare en de aan ons oog onttrokken werkelijkheden. Momenteel is nog verwondering over de verschillende constanten in de fysica; zoals die van de gravitatiekracht en de lichtsnelheid. In die uiterst korte fractie van seconden na de oerknal moeten die constanten bepaald zijn. Die constanten hebben wel de voorwaarden bepaald waarop leven op aarde mogelijk werd en zelfs kon ontstaan. Neem nu eens aan, stelde Lenkeek voor, dat wetenschappelijke toetsing de feitelijke waarheid van de bio-vriendelijke natuurconstanten bevestigen, inclusief hun toevalligheden. Kan het universum, door ontdekking van deze bio-vriendelijke natuurconstanten, dan weer als bron van zingevende verbeelding gaan fungeren? Mij lijkt dat dat kan maar niet nodig is. Als ß-wetenschapper moet je je daar volgens mij helemaal niet mee bezig houden. De vragen, die we niet begrijpen, kunnen we proberen op te lossen. Dat we met onbegrijpelijke zaken blijven zitten, zoals de bepaling van bio-vriendelijke constanten in een mum van een tijd, is altijd al een bijkomend gevolg van het oplossen van eerdere vragen. Hoe de materie ontstaan is, die bij de oerknal betrokken was, blijft zo ook een vraag, net als alles wat er was vòòr t=0. Net als we ons geen kleur kunnen voorstellen, die we nog nooit gezien hebben, kunnen we ons geen voorstelling maken van iets zonder begin en eind. “Gaat het om zingevend of eerder om zinzoekende verbeelding?”, vroeg iemand anders. Ik vermoed dat Lenkeek onverschillig toeval op de een of andere manier verbindt aan zingeving, en dat we daarin verschillen.
5 14 WASP-193b staat op ruim duizend lichtjaar afstand van de aarde. De planeet is 1½ zo groot als Jupiter, maar naar verhouding 100x lichter dan de aarde. Ze heeft een dichtheid van 0,059 gram per kubieke centimeter. Dat is vergelijkbaar met de dichtheid van suikerspin. Het is een kosmisch raadsel; door Robbert van der Linde. https://www.nu.nl/tech-wetenschap/6312877/sterrenkundigen-zien-ongekend-lichte-planeet-lijkt-wel-gemaakt-van-suikerspin.html
5 31 Hadden ‘we’ al eens een sterrenstelsels van ongeveer 350 miljoen jaar na de oerknal ontdekt, nu hebben ‘we’ JADES-GS-z14-0 in beeld gekregen, met licht dat ongeveer 290 miljoen jaar na de oerknal scheen. Het licht van dit sterrenstelsel doet er zo’n 13,5 miljard jaar over om ‘in de buurt van’ de aarde te komen en is opgevangen en doorgestuurd door de James Webb ruimtetelescoop. Het sterrenstelsel is honderden miljoen keren zo zwaar als onze zon, en ook dat wekt verbazing: “Hoe kan de natuur zo’n groot, helder en zwaar stelsel maken in minder dan 300 miljoen jaar tijd?”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2522652-james-webb-telescoop-ziet-oudste-sterrenstelsel-ooit-13-5-miljard-jaar-oud
Vrouwenonderdrukking
5 04 Zolang het patriarchaat bestaat en heerst, blijf ik uitgesproken feminist. Feminisme is voor mij een breed begrip en uitgangspunt voor hoe ik in de wereld handel en er naar kijk. Mijn feminisme is intersectioneel en omvat elk strijden voor gelijkheid en vrijheid, met solidariteit als basis. Het speelt al heel lang een grote rol in wie ik ben en ik blijf me er steeds verder in ontwikkelen en verdiepen; een mij aansprekende tekst van Maia Matches over het boek “Uitweg” (14 maart 2024 en uitgegeven door Oogachtend) door B. Carrot. https://www.foliomagazines.be/artikels/zolang-het-patriarchaat-bestaat-en-heerst-blijf-ik-uitgesproken-feminist
Wereldverhalen
3 24 VS-minister van buitenlandse zaken Anthony Blinken heeft op 19 maart jl. verklaard dat “volgens de meest gerespecteerde maatstaven van deze zaken staat 100% van de bevolking van Gaza voor een ernstige mate van acute voedselonzekerheid. Dit is de eerste maal dat een volledige bevolking zo wordt geclassificeerd. We zien dat volgens de VN 100% – de totaliteit van de bevolking – humanitaire hulp nodig heeft.” Drie dagen later heeft het Huis van Afgevaardigden een wet goedgekeurd, die elke vorm van financiering verbiedt naar de enige organisatie met de ervaring, de infrastructuur en het personeel om humanitaire hulp en voedsel te brengen naar en te verdelen in Gaza. In dezelfde wet keurde het Huis een nieuw bedrag goed voor $ 3.800 miljard [dat bedrag klopt vast niet; GjH] aan militaire steun voor Israël. Daarbovenop heeft het Huis vastgelegd dat de VS alle hulp aan de Palestijnse overheid in de bezette gebieden zal afsnijden, indien “de Palestijnen starten met een door het Internationaal Gerechtshof juridisch goedgekeurd onderzoek, of actief deelnemen aan een dergelijk onderzoek, dat burgers van Israël onderwerpt aan een onderzoek naar beweerde misdaden tegen Palestijnen.”
Israël heeft geen enkel bewijs geleverd voor de beweringen van deelname door UNRWA-personeel aan de uitbraak van Hamas op 7 oktober, maar zelfs als de bewering over 12 personeelsleden van UNRWA zou kloppen, is het moreel onverantwoord om op die basis een humanitaire VN-organisatie met 32.000 personeelsleden, waarvan 13.000 in Gaza, te saboteren. Alle griezelverhalen, die Israël tot nu verkondigde om de slachtingen in Gaza goed te praten, blijken ongegrond: er waren geen 40 onthoofde baby’s, er is geen enkele getuigenis van massaverkrachtingen door Hamas op 7 oktober jl.. Wat daarentegen wel ruim gedocumenteerd is, zijn de rapporten over het bombarderen van hospitalen, scholen en voedselkonvooien, de executie van UNRWA-personeel (ook voor 7 oktober), folteringen en seksuele misdrijven tegen Palestijnse gevangenen en over standrechtelijke executies in de bezette gebieden (niet alleen in Gaza). Door te weigeren over dit alles objectief te berichten, zijn de mainstream media de facto medeplichtig aan de oorlogsmisdaden, die Israël nu in Gaza begaat. Deze morele veroordeling geldt niet alleen nu. Door tientallen jaren de kant te kiezen van de sterkste actor, de kant met een bezettingsleger, hebben de media Israël geholpen om de zekerheid van onstrafbaarheid te creëren voor de misdaden die de zionistische regering in Israël momenteel pleegt; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/24/vs-bereiken-nieuw-moreel-dieptepunt-media-duiken-gewillig-mee/
3 24 Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich in een duizelingwekkend tempo en het wordt steeds moeilijker om de aanwezigheid ervan in ons dagelijks leven te negeren. Het kunstmatig klonen van beelden en stemmen, en de opkomst van deep fakes. Deze kunstmatige creaties kunnen niet te onderscheiden zijn van werkelijk gefilmde gebeurtenissen. Dat leidt ons naar een wereld, waarin het steeds moeilijker wordt om feit van fictie te onderscheiden. Maar daar houdt de invloed van AI niet op. Overheden over de hele wereld gebruiken AI om criminelen te identificeren. Deze technologie maakt niet alleen gebruik van voorspellende misdaad en om individuen te profileren op basis van hun acties in het verleden en hun berichten op sociale media, maar anticipeert ook op de vraag of ze in de toekomst misdaden zullen plegen. Stel je het vooruitzicht voor om gearresteerd te worden voor een misdaad, die je nog niet hebt begaan – gewoon omdat een computer het voorspelde! Bovendien wordt AI-gestuurde gezichtsherkenning gebruikt om verdachten te identificeren aan de hand van video’s, die op plaats delict zijn gemaakt. Hoewel dit in theorie wellicht veelbelovend klinkt, zit het vol met problemen. Een recent nieuwsbericht illustreert hoe zorgwekkend deze kwesties kunnen zijn: een aanstaande moeder in de Verenigde Staten van Amerika werd door een gezichtsherkenningssysteem ten onrechte geïdentificeerd als een crimineel. Dat leidde tot haar arrestatie. Ze doorstond 3 dagen in een gevangenis, voordat de autoriteiten hun fout erkenden. Helaas is dit geen geïsoleerd incident, maar maakt het deel uit van een trend, waarbij gezichtsherkenning onschuldige individuen valselijk beschuldigt. We wagen ons met de opkomst van AI inderdaad in een enerverende nieuwe wereld. Deze technologische vooruitgang, hoewel opwindend, brengt ook potentiële gevaren met zich mee, die met begrip en zorg tegemoet getreden moeten worden; door Max Roberts, ‘Privacy Tip’ van de app ‘Incognito Privacy Care’.
3 26 Aangezien ‘moderniteit’ gelijkgesteld wordt met ‘Westers’ en ‘wit’ – en ze alledrie gelijk worden gesteld met ‘kolonialisme’ – is dekolonisatie een soort container begrip geworden om alles met maar enige associatie met het Westen onderuit te halen. De Afrikaan en zijn op Afrikaanse leest geschoeide denken verdient het vanuit eigenwaarde te handelen en redeneren. Hij en zij verdient het een weg te gaan ter bevordering van hun begrip van Afrika’s positie in de wereld; van gebeurtenissen en ideeën; door Wil Heeffer over het boek “Tegen Dekolonisatie, een pleidooi voor Afrika’s eigen competentie” door Olúfémi Táíwò (2023, Prometheus). https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/tegen-dekolonisatie-een-pleidooi-voor-afrikas-eigen-competentie/
3 29 Rutger Bregman gaat de vraag naar machtsverhoudingen en structurele oorzaken van huidige problemen uit de weg. In het slechtste geval leidt dat ertoe dat een idee dat hij bepleit, zoals het basisinkomen, door rechts misbruikt kan worden om de publieke dienstverlening en sociale zekerheid af te breken. In het beste geval is het een nieuwe vorm van herverdeling, die niets verandert aan de oorspronkelijke [scheve; GjH] verdeling van middelen. Met “Morele ambitie” (2024, De Correspondent) vult Bregman alweer een enorm gat in de ideeënmarkt. De vraag, die ook hierin onbeantwoord blijft, is wat zijn verhaal over structurele onrechtvaardigheid betekent voor ons dagelijks leven. Een progressieve levenshouding kan [immers; GjH] niet enkel betekenen dat we bepaalde woorden niet mogen gebruiken en bepaalde producten niet mogen consumeren. Er moet ook een antwoord komen op de vraag wat we dan wèl moeten doen. Een valkuil waar ook diegenen, die vòòr Bregman dit gat in de ideeënmarkt probeerden op te vullen, vaak inlopen is dat men vervalt in een soort van zelfhulpboek voor een gelukkig leven. “Misschien”, zo stelt Bregman terecht, “is je eigen geluk niet je enige, laat staan je hoogste levensdoel.” In plaats van ‘negatieve vrijheid’ (waarbij je niets meer hoeft na te streven), pleit Bregman voor een diepere, positieve vorm van vrijheid: “de vrijheid om de gangbare maatstaven van succes opzij te schuiven.” Bregman lijkt op weg naar het stellen van heel fundamentele morele vragen. Wat is vrijheid? Welke doelen zijn het waard om na te streven? Maar met hetzelfde verbluffend gemak, met dezelfde flair en net zo vlot als hij de vragen aan de orde stelt, laat hij die vragen zonder een begin van een antwoord er op te geven vervolgens links liggen.
In zijn eerste hoofdstuk lijkt Bregman met zijn nadruk op positieve vrijheid als de vrijheid om de eigen doelen te stellen nog op weg naar een vorm van absolute gedragsregels, zoals Immanuel Kant bepleitte. Daarbij worden leefregels voorgeschreven waar men zich altijd aan dient te houden, ongeacht de gevolgen. Het denken van Kant hielp mee de theoretische grondslag te ontwikkelen voor wat we vandaag kennen als de ‘rechten van de mens’. In de kern van zijn boek valt Bregman echter terug op de meest basale vorm van utilitarisme, zoals door Kant’s tegenhanger, Jeremy Bentham, naar voren geschoven werd: niet de intentie waarmee je iets doet, maar het resultaat van wat je doet, is voor hem cruciaal. Volgens hem doet iemand het goede wanneer haar of zijn handelen nut oplevert. Nut definieert hij als alles wat tot genot leidt, en pijn voorkomt. Vrijheid neemt Bentham niet serieus, waardoor zijn filosofie op basis van genot en pijn tot onmenselijke [en paternalistische; GjH] gevolgtrekkingen kan komen. Bregman gaat natuurlijk niet zover, maar ook bij hem valt op dat hij nauwelijks geïnteresseerd lijkt in de manier waarop mensen, wiens lijden hij wil verlichten, zichzelf proberen te bevrijden. Zijn project dient ertoe de meest geprivilegieerde mensen aan te zetten om hun talenten in te zetten om het leed van de minderbedeelden te verzachten. Zo’n goed bedoeld paternalisme staat natuurlijk haaks op emancipatie, waarbij onderdrukten hun lot in eigen handen gaan nemen. Bovendien blijft het onduidelijk wat ‘positieve impact’ is. De vraag welke doelen het waard zijn om nagestreefd te worden, zou voorwerp moeten zijn van een breed gevoerd democratisch debat. Wie op zoek is naar inspirerende morele idealen of een nieuw soort ethiek blijft na het lezen van “Morele ambitie” hongerig. De afwezigheid van een analyse over macht en de structurele oorzaken, breekt zich op. Bregman begint zijn boek met een kritiek op het nastreven van zoveel mogelijk geld verzamelen als ultiem doel en eindigt met een pleidooi voor het schenken van geld als ultieme morele daad. Hij beargumenteert dat ‘over het systeem praten’ een “linkse smoes” kan zijn om de eigen verantwoordelijkheid uit de weg te gaan. Terecht bekritiseert hij diegenen die blijven steken in hun analyses en niets doen. Maar handelen zonder [doorwrochte; GjH] analyse kan onmogelijk een juist antwoord zijn. Het maken van een systeemanalyse moet nou net dienen om de impact, die je als individu kunt realiseren, zo gericht mogelijk in te zetten. Niet alleen problemen inventariseren en oplossingen bedenken, maar ook een analyse maken van de oorzaken van het problematisch tijdgewricht. Dat betekent onvermijdelijk ook een botsing forceren met machtsstructuren, en dus een strategie bepalen voor het opbouwen van een adequate tegenmacht; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/29/waar-het-rutger-bregman-aan-ontbreekt-is-intellectuele-ambitie/
3 30 (september 2023) De machthebbers en culturele, vaak religieuze, elites bepalen en bewaken van oudsher de tijdsordening en hebben op die manier invloed op cultuur en zingeving. Dat begreep de Romeinse keizer Constantijn de Grote (274-337) al heel goed. Toen hij het christendom tot staatsgodsdienst verhief, wijzigde hij ook de kalender. Hij voerde onder meer de zondagsrust in en organiseerde in 325 in Nicea het eerste concilie, waarop tal van tijdskwesties geregeld werden, zoals de geboortedag van Christus, de heikele kwestie van het tijdstip van de heiligste dag … Pasen en de dagen waarop martelaren geëerd werden. Achttien eeuwen later is dat nog altijd de basis van onze tijdsindeling. Tijd is politiek. Eind juli 2023 ondertekende president Volodymyr Zelenski een wet: kerstmis zal in Oekraïne voortaan op 25 december gevierd worden. Eeuwenlang vierde men in Oekraïne kerstmis, zoals in Rusland, volgens de Russisch-orthodoxe kalender op 7 januari; door Ignace Glorieux.https://www.foliomagazines.be/artikels/hoogste-tijd-voor-tijdsbeleid
4 03 Sinds ‘de val van de Muur’ in 1989 is de arbeidersbeweging wereldwijd ernstig verzwakt. Het probleem is echter dat gedurende diezelfde periode het kapitalisme de ene na de andere crisis opwierp. En dus begonnen steeds meer mensen te beseffen dat het kapitalisme de belofte van een beter leven, grotere rechtvaardigheid en meer welvaart niet kon waarmaken. Het gevolg is een collectieve zoektocht naar alternatieven. Het enige wat we daarbij tegenkwamen was òf meer van hetzelfde, òf grenzen dicht en terug naar een imaginair nationaal verleden. En dat kwam doordat links niet meer durfde te grijpen naar het klassieke vocabulaire van communisme, klassenstrijd en socialisme. Ten eerste is dat onfortuinlijk, omdat het links verhindert om dieper te graven dan wat meer belasting hier en wat meer redistributie daar. Daar win je de harten en zielen van burgers niet mee, die na 40 jaar neoliberalisme ten einde raad zijn en hunkeren naar radicalere hervormingen van economie en maatschappij. De technocratie van de Derde Weg gaat het electorale pleit evenmin beslechten. Het is daarom hoopgevend dat ook mensen als Naomi Klein en Thomas Piketty de laatste tijd in toenemende mate teruggrijpen op het oudere marxistische vocabulaire van klassenstrijd en socialisme. Hetzelfde geldt voor de jongere generatie van klimaatactivisten met mensen als Greta Thunberg. Hoewel zij termen als klassenstrijd en socialisme niet expliciet gebruiken, impliceert hun kritiek op het kapitalisme wel degelijk een vorm van eco-socialisme. Oftewel, niet-marxistische critici van het reëel bestaande kapitalisme schurken in toenemende mate aan tegen een marxistische kritiek van het kapitalisme. De tweede reden waarom het onfortuinlijk is dat Marx tijdens de Koude Oorlog zo’n slechte reputatie heeft gekregen, is dat zijn werk nog altijd de meest diepgravende analyse van de werking van het kapitalisme is. En om die reden belangrijke vingerwijzingen bevat naar hoe we in een post-kapitalistische toekomst kunnen geraken en hoe die toekomst eruit zou kunnen zien. Als jonge klimaatactivisten de ideologische strijd willen aangaan met multinationals en overheden, dan zullen ze moeten samenwerken met ngo’s en vakbonden. Om dat te doen is het van het grootste belang om kennis te hebben van de machtigste tegenstander van het grootkapitaal uit de geschiedenis van het kapitalisme. En dat is het marxistische socialisme. Niet alleen als genre van kritiek en wijze van analyse, maar ook als vorm van collectieve actie en als voorbeeld van effectieve politiek; door Ewald Engelen. https://www.groene.nl/artikel/ontwaakt-vergiftigden-der-aarde
4 03 In Nederland is de aanslag van Hamas van 7 oktober 2023 veelvuldig bestempeld als ‘antisemitisch’. Met andere woorden: de actie van Hamas was niet gericht tegen de Israëlische bezetter, maar tegen Joden. Was de bezetter christelijk geweest, zo is de suggestie, dan had de aanslag niet plaatsgevonden. Deze framing is niet alleen onzinnig, maar ook gevaarlijk. Zij heeft als keerzijde dat Joden verantwoordelijk worden gesteld voor de misdaden van het Israëlische leger, waartegen Hamas [en andere Palestijnse verzetsgroepen; GjH] zich verzet. Die vereenzelviging – door Israël en zijn internationale lobby van oudsher agressief aan de man gebracht – keert zich op een dag tegen de Joodse gemeenschap; ook die buiten Israël, waarschuwde de Joodse filosofe Hannah Arendt al in de jaren ’40. En velen na haar, plus nog vier voorbeelden van het uitlokken van antisemitisme door valse framing van verzet tegen onrecht; door The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/wie-antisemitisme-zegt-te-bestrijden-moet-het-eerst-zelf-afzweren/
4 03 De rechtsextremistische regering in Israël ligt in eigen land onder vuur, omdat het de ‘officiële doelstellingen’ van zijn militaire operatie in Gaza – de bevrijding van de gijzelaars en de vernietiging van Hamas – nog niet gerealiseerd heeft. Israël moet dus op een ander front ‘successen’ boeken. Een confrontatie met Iran kan een berekende zet zijn om het overleven van de onpopulaire regering van Benjamin Netanyahu te bewerkstelligen. Ondertussen kan het werk in Gaza verder worden afgemaakt, waarvan de inzet een etnische zuivering is; door Ludo De Brabander. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/israel-provoceert-een-confrontatie-met-iran/
4 04 De afgelopen 5 maanden zijn verhelderend geweest. Wat verborgen had moeten blijven, is scherp in beeld aan het licht gekomen. De liberale democratie is niet wat ze lijkt [en ook niet wat ze zegt te zijn; GjH] . Ze heeft zichzelf altijd gedefinieerd door zich te contrasteren met wat ze niet is. Waar anderen autoritair zijn, is zij open en tolerant. Waar anderen crimineel zijn, is zij gezagsgetrouw. Waar anderen oorlogszuchtig zijn, zoekt zij vrede. Waar andere regimes wreed zijn, is zij humanitair. Hoe kunnen we dat nu nog blijven geloven als ’s werelds toonaangevende liberale democratieën – steevast ‘het Westen’ genoemd – medeplichtig zijn aan de misdaad der misdaden: genocide? Het gaat niet om zomaar een overtreding van een misdrijf of de wet; het gaat om de uitroeiing van een volk. En het gaat niet bij verrassing. Het gebeurt niet zo verbluffend snel dat we niet eens de tijd hebben om de ernst en de omvang van de misdaad in ons op te nemen en af te wegen. Neen, het gaat om een genocide in slow motion, dag na dag, week na week, maand na maand; door Jonathan Cook, vertaald door Jan Reyniers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/de-handen-van-de-westerse-media-zijn-bevlekt-met-het-bloed-van-gaza/
4 04 De aanslag op één Palestijnse en 6 niet-Palestijnse medewerkers van World Central Kitchen door het Israëlische bezettingsleger was géén eigengereid optreden van lagere officieren. Het was géén foutieve inschatting. Het had niet te maken met verkeerde informatie. Het was wel een doelbewuste dodelijke aanslag met een duidelijk doel: blokkering van alle humanitaire hulp voor Gaza. De 3 voertuigen werden op 2 kilometer afstand van elkaar, met duidelijke WCK-logo’s op deuren, dak en motorkap, kort na elkaar geraakt door luchtaanvallen met drones. De voertuigen waren na kennisgeving, overleg en toestemming door het Israëlisch leger voor aantal, route en tijdstip op weg. Sinds 7 oktober jl. heeft het Israëlische bezettingsleger al 196 hulpverleners vermoord. Dat is binnen 6 maanden meer dan alle vermoorde hulpverleners sinds 1997 in heel de wereld per jaar – het jaar dat deze metingen voor het eerst systematisch werden geïnventariseerd; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/afslachting-hulpverleners-gaza-is-oorlogsmisdaad-geen-tragedie/
4 05 Sommigen geloven en anderen verkondigen graag dat internationale politiek gebaseerd is op goede bedoelingen en oprechte waarden. De wijze waarop Cuba en Israël behandeld worden, maakt brandhout van dat geloof. Cuba, een land dat niemand kwaad doet en wereldwijd meer artsen uitstuurt dan de Wereldgezondheidsorganisatie, wordt al meer dan 60 jaar keihard gesanctioneerd. De apartheidsstaat Israël daarentegen voltrekt voor onze ogen een genocide, maar er wordt geen enkele economische sanctie tegen het land uitgevaardigd. Integendeel, het krìjgt miljarden dollars steun en massa’s zware wapens om haar slachtpartijen te kunnen waarmaken; door Marc Vandepitte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/05/waarom-israel-niet-en-cuba-wel-keihard-gestraft-wordt/
4 09 Het ziet ernaar uit dat de bewering ‘dat het Westen de beste is’, lijkt te berusten op steeds wankeler ondergrond, zelfs in de Westerse publieke opinies. In het buitenland daarentegen, in de landen, die ofwel werden vernietigd door de Westerse oorlogsmachine of nog op hun beurt wachten, was dat idee allang geleden vervlogen. De liberale democratische orde bracht hun niets dan bedreigingen: wees trouw, zo niet dan volgt afstraffing. En dat is nu ook de context van de huidige genocide in Gaza. Israël zegt zelf dat het zich op de frontlijn bevindt – maar niet die van een botsing der beschavingen. Israël is een kwetsbare, onzekere buitenpost van de liberale democratische orde, waar de kluwen van leugens over democratie en liberalisme het minst geloofwaardig en meest toxisch is. Israël is een apartheidsstaat, vermomd als “de enige democratie in West Azië, zo u wilt het Midden Oosten”. Zijn onbeschaamde bezettingsleger is vermomd als “het meest morele leger ter wereld”. En nu is Israëls genocide in Gaza vermomd als “de uitroeiing van Hamas”. Om die leugens af te dekken heeft Israël altijd gebruik moeten maken van intimidatie. Al wie het lef heeft om de bedriegerij aan de kaak te stellen, wordt weggezet als ‘antisemiet’. Maar dat draaiboek klonk als een grove belediging – zelfs als inhumaan – zodra het ging over de stopzetting van de genocide in Gaza. Niet alleen de “vijanden” van het Westen, maar ook diens eigen bevolkingen worden gezien als een bedreiging voor de belangen van de heersende kapitalistenklasse, die streeft naar permanente privileges en verrijking, ongeacht de prijs voor de rest van ons [en de wereld waarin wij leven; GjH]. Dat argument – dat hoog scoorde toen vredesactivist Jeff Halper dat in zijn boek “War Against the People: Israël, the Palestinians and Global Pacification” (2015, uitgegeven door Pluto Press) aanvankelijk verwoordde – blijkt nu een voorspelling in zich te dragen. Gaza is niet alleen de frontlijn van Israëls genocidaire oorlog tegen het Palestijnse volk. Het is ook de frontlijn van de oorlog van de Westerse elite tegen ons vermogen om een duurzame levensstijl te ontwikkelen, om kritisch te denken, en om te eisen dat andere mensen worden behandeld met menselijkheid en respect, zoals wijzelf behandeld willen worden. Jawel, de linies zijn helder en wie weigert de kant van de slechteriken te kiezen, is de vijand; door Jonathan Cook, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/09/hoezo-zijn-wij-de-slechteriken-na-westerse-steun-voor-genocide-gaza-is-het-antwoord-ja/
4 10 Het boek “KZ-syndroom – Een litteken dat nooit verdwijnt” (2024, uitgegeven door Houtekiet) vanHenri Heimans en Dirk Verhofstadt maakt duidelijk dat het verzet tegen het Duitse fascisme hoofdzakelijk uit linkse hoek kwam: van communisten en socialisten, die toen zowel stevig als talrijk georganiseerd waren. Dirk Verhofstadt toonde in zijn vorige boek al gelijkenissen tussen de jaren ’30 en vandaag. Een belangrijk verschil is dat links momenteel op de ‘intensive care’ ligt; door Paul Verhaeghe. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/kz-syndroom-een-litteken-dat-nooit-verdwijnt/
4 14 Zaterdag 13 april heeft de Duitse regering een conferentie direct na aanvang verboden. Palestijnen zouden er spreken over de wreedheden, die het Israëlisch leger in Gaza begaat. Meerdere gastsprekers, waaronder Yanis Varoufakis werd de toegang tot Duitsland ontzegd. Ook de Brits-Palestijnse arts Ghassan Abu Sittah werd door de Duitse luchthavenpolitie terug op het vliegtuig naar Londen gezet. Hij zou op de conferentie spreken over zijn ervaringen als arts in de hospitalen van Gaza. Tevens werd hun het spreekrecht via videoverbinding verboden. De conferentie werd georganiseerd door de Democracy in Europe Movement 2025 (DiEM25); door Lode Vanoost. Voor de vrijheid van meningsuiting moeten we kennelijk ook niet meer in het Westen zijn. De tekst, die Varoufakis uit had willen spreken werd via De Wereld Morgen in deze link gepubliceerd: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/14/voor-deze-toespraak-verbant-duitsland-yanis-varoufakis-en-arts-abu-sittah/
4 15 De Joodse historicus Ilan Pappé vermoedt dat we getuige zijn van het begin van de implosie van het zionisme onder het gewicht van zijn interne contradicties en morele ontaarding. In 1999 schreef hij een artikel voor het Journal of Palestine Studies, waarin hij het culturele, educatieve en politieke systeem van Israël onderzocht. Hij stelde daarin vast dat de volgende generaties Israëli’s door de indoctrinatie van de media, het officiële onderwijssysteem en door de socialisatie in het leger nog erger zouden worden dan de vroege zionistische kolonisten. Hij betoogde dat ze een groep van suprematistische racisten zouden worden; een generatie, die rampspoed zou veroorzaken in historisch Palestina en in het gebied er omheen. Nu vreest hij dat hij het indertijd bij het rechte eind heeft gehad; door Ali Abunimah en Nora Barrow-Friedman in gesprek met Ilan Pappé; deel I, vertaald door Gaston Van Dyck. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/15/ilan-pappe-het-zionistische-project-loopt-ten-einde-deel-1/
4 15 In 1848 stond bijna heel Europa in brand. In dat jaar verspreidde de politieke onrust zich als een lopend vuurtje en leidde tot grote en permanente veranderingen. De opstandelingen stelden toen vragen, die ons vandaag ook bezighouden: hoe combineer je representatieve en directe vormen van democratie? Wat gebeurt er als economische of politieke vrijheid botst met sociale rechten? Wat is het verband tussen kapitalisme en sociale ongelijkheid? Geschiedenis wordt geschreven vanuit de behoefte om het heden te begrijpen. Op de laatste pagina van “Europese lente; De strijd voor een nieuwe wereld, 1848-1849” (2023, uitgegeven door De bezige bij) door Christopher Clark en vertaald door Brenda Mudde, Huub Stegeman en Maarten van der Werf maakt de historicus een directe link naar het nu: “Als er een revolutie op komst is (en een niet-revolutionaire oplossing voor de ‘polycrisis’, waarmee we worden geconfronteerd, lijkt erg ver weg), zou die er ongeveer kunnen uitzien als die van 1848: slecht gepland, verspreid, fragmentarisch en vol tegenstrijdigheden”; door Erwin Jans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/15/de-europese-lente-van-1848-helpt-ons-europa-nu-te-begrijpen/
4 16 Veel belangrijker dan het geven van de juiste antwoorden bij het invullen van stemhulpjes, is het stellen van de juiste vragen. Laat dat nu net iets zijn, dat je bij het invullen van een stemtest uit handen geeft. Op dit moment in de geschiedenis, waarin er zich een genocide voor onze ogen afspeelt, zoals in Gaza, wil ik mijn stem geven aan partijen, die wapenleveringen aan Israël willen stoppen. In de stemtest van VTM is echter geen enkele vraag over Gaza opgenomen. In de stemtest van de VRT is er wel een vraag over opgenomen, maar die luidt: “De Europese Unie moet zich afzijdig houden bij het conflict tussen Israël en de Palestijnen.” Wanneer ik ‘neen’ antwoord, omdat ik van mening ben dat de EU sancties tegen Israël moet nemen, kom ik volgens deze stemtest overeen met de N-VA, die actief de ondersteuning van Israël kiest. Het is zeker mogelijk om te proberen betere testen te ontwerpen en minder dubbelzinnige vragen op te stellen, maar uiteindelijk botst elke stemtest op een meer fundamenteel probleem: een politieke ideologie is geen verzameling van los van elkaar staande standpunten. Het is een omvattende kijk op hoe verschillende dynamieken in onze samenleving met elkaar samenhangen, waar ze vandaan komen, hoe we daarmee om willen gaan en op welke manier dit dient te gebeuren. Het is pas vanuit dat geheel, dat concrete standpunten over verschillende kwesties interpreteerbaar worden. Stemtesten pretenderen ‘ideologieblind’ te zijn, maar reproduceren de dominante ideologie. Stemtesten lijken er bovendien vanuit te gaan dat een mening over totaal uiteenlopende kwesties iets is dat je als kiezer zomaar ‘hebt’ en kan ‘testen’, alsof het gaat om je bloedgroep. Terwijl een mening natuurlijk iets is, dat je moet ‘vormen’ door kritisch te denken en met anderen in debat te gaan; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/16/waarom-je-jouw-stemrecht-beter-niet-in-handen-van-een-stemtest-legt/
4 23 Een onafhankelijk VN-forum publiceerde een rapport over haar onderzoek naar de beweringen van Israël over betrokkenheid van UNRWA-personeel bij de misdaden, die werden gepleegd tijdens de Hamas-aanval van 7 oktober jl.. Wat blijkt: Israël heeft geen enkel bewijs geleverd voor haar beschuldigingen. Het rapport vermeldt onder meer dat de in 1949 als allereerste VN-hulporganisatie opgerichte UNRWA sinds 2011 geen enkel bericht had ontvangen van Israël over eventueel zorgwekkende zaken. “Het geheel van regels, mechanismen en procedures [van UNRWA] is het meest uitgewerkte van het VN-systeem, precies omdat het zo’n moeilijke taak is om in dergelijke complexe en gevoelige context te werken.” Toch blijven meerdere landen hun verdere financiering aan UNRWA weigeren; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/onafhankelijk-rapport-pleit-unrwa-volledig-vrij-van-beschuldigingen-israel/
4 23 Een erkend vluchteling is iemand, die een strenge procedure heeft doorlopen, waarin hij of zij heeft bewezen dat haar of zijn leven of waardigheid in gevaar is. Het herroepen van zo’n erkenning op politieke gronden – een daad die een vluchteling per definitie opnieuw in levensgevaar brengt – brengt de veiligheid en het welzijn van alle vluchtelingen in gevaar. Bovendien biedt het een model voor rassendiscriminatie tegen vluchtelingen, waardoor deze mensen worden beroofd van het recht op vrije meningsuiting en politieke organisatie, zoals gewaarborgd in de Belgische [en Nederlandse; GjH] Grondwet. De heer Mohamed Khatib werd niet beschuldigd van een misdaad. Zijn misnoegen wordt opgewekt doordat hij een Palestijn is, die zich uitspreekt. Hoewel onze perspectieven vaak verschillen van die van de heer Khatib, benadrukken wij als een pluralistische Joodse organisatie dat ‘antizionisme’ een legitiem perspectief is; door Een Andere Joodse Stem. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/een-andere-joodse-stem-verwerpt-politieke-censuur-palestijnse-vluchtelingen-door-de-moor/
4 24 Morgen is het precies 50 jaar geleden dat de fascistische koloniale dictatuur van Portugal met de Anjerrevolutie ten val kwam. Een historische terugblik op een vergeten Europese geschiedenis, die lessen inhoudt voor wat vandaag in de EU gaande is. Wat op 24 en 25 april 1974 was begonnen als een antifascistische, antikoloniale militaire staatsgreep, gesteund door de bevolking, leidde aanvankelijk tot een onmiddellijke democratisering van het politiek systeem. Vanaf 1974 werd het nieuwe democratische staatsbestel nauwlettend in de gaten gehouden door de CIA en de NAVO. VS-President Gerald Ford vreesde een ‘rode Middellandse Zee’, die zich vanuit Portugal zou uitbreiden. Vandaag weten we dat het grootste geldbedrag, dat de Duitse sociaaldemocratische partij SPD in haar hele bestaan ooit heeft uitgegeven, bestemd was voor de oprichting van een sociaaldemocratische partij in Portugal. Dat deed de SDP niet om de Portugese sociale revolutie te helpen, maar om Bonn, Brussel, Londen en de NAVO te helpen. De Anjerrevolutie in Portugal werd de laatste keer dat een Europees volk een socialistisch alternatief kon uitbouwen. Het was de laatste keer dat een Europees democratisch socialistisch alternatief voor het kapitalisme in de praktijk werd omgezet; door Miel Dullaert. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/24/50-jaar-anjerrevolutie-einde-van-het-portugese-fascisme/
4 26 Steeds meer overheden gooien de internationale rechtsorde overboord en artificiële intelligentie biedt een vruchtbare bodem voor discriminatie, racisme en verdeeldheid. Terwijl de conflicten in de wereld toenemen, staat het internationaal recht onder grote druk. Door de verwaarlozing van de internationale rechtsregels verloopt ook de opkomst van artificiële intelligentie slecht gereguleerd en snel. Veel leiders van machtige landen lijken [of blijken; GjH] geen boodschap meer te hebben aan de fundamentele waarden van menselijkheid en universaliteit, zoals vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het is bijvoorbeeld verbijsterend om te zien hoe de internationale gemeenschap er niet in slaagt om de dood, onder wie grote aantallen kinderen, van duizenden burgers in de door Israël bezette Gazastrook te voorkomen. Dit maakt eens te meer duidelijk dat de instellingen, die zijn opgericht om burgers te beschermen en mensenrechten te handhaven, niet langer in staat zijn om hun verplichtingen na te komen. Te denken valt hierbij aan het ‘schaamteloze’ gebruik van het vetorecht van de VS in de VN-Veiligheidsraad en de dubbele standaard van verschillende Europese landen. Die protesteren tegen de oorlogsmisdaden door Rusland en Hamas, maar steunen tegelijkertijd de acties van de Israëlische overheid in Gaza [en op de Westelijke Jordaanoever; GjH]; door Inter Press Service. https://www.mo.be/nieuws/jaarrapport-amnesty-wereldleiders-verloochenen-principes-burgers-betalen-de-prijs
4 26 Het is tijd om het anti-woke verhaal te ontmaskeren voor wat het is: een vehikel voor een ideologie, die democratische instituties en waarden onderuit wil halen. Wie ingaat tegen de anti-woke strijders wordt dan ook voorgesteld als een dictator, die stiekem haar of zijn totalitair gedachtegoed aan de rest wil opleggen; tegen de volkswil in. Liberale en/of linkse ideeën worden daarbij systematisch als erbarmelijk voorgesteld. Wie gelooft dat ongelijkheid voortvloeit uit een hogere economische, natuurlijke of spirituele orde, zal elke poging om een meer egale samenleving te verwezenlijken wegzetten als contraproductief en gevaarlijk. Het streven naar gelijkheid en vrijheid zal voor deze mensen onvermijdelijk leiden tot het tegenovergestelde van deze waarden. Voor wie dacht dat het extreemrechts alleen maar te doen is om een – niet bestaand – open-grenzenbeleid te bevechten, is het tijd om wakker te worden. Beleidsmakers, burgers en media, die democratische instituties en waarden willen verdedigen, zullen zich moeten bezinnen op een collectieve strategie tegen het anti-woke verhaal; door Jan Ziekowski. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/het-is-veel-te-stil-over-de-gevaren-van-anti-woke/ Zie ook https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/marijke-persoone-luister-respectvol-naar-de-mensen-toon-pas-daarna-dat-het-belang-niet-het-antwoord-is/
4 26 Wie de mainstream berichtgeving als enige bron gebruikt, krijgt de indruk dat de pro-Palestijnse studentenprotesten in de Verenigde Staten van Amerika vanwege antisemitische incidenten en slogans problematisch zijn. Dat daar geen bewijzen voor zijn, ontgaat hen. Voor wie wenst te kijken naar de beschikbare informatie is hier een bloemlezing met massa’s beelden van degelijke alternatieve nieuwsbronnen in de VS, ver weg van de flagrant eenzijdige mainstream bubbel van AFP en Reuters; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/vs-studenten-schrijven-geschiedenis-massamedia-missen-compleet-de-boot-net-als-tijdens-de-vietnamoorlog/
4 26 Op 1 mei herdenken we elk jaar de staking van 300.000 arbeiders in Chicago, die toen een acht urige werkdag eisten. Die staking werd bloedig onderdrukt. De executie van 4 stakingsleiders op basis van valse bewijzen veroorzaakte een wereldwijde golf van solidariteit, die elk jaar wordt herdacht op 1 mei; behalve in de VS. Ook in Nederland wordt de Dag van de Arbeid op 1 mei niet gevierd. De vakbond FNV probeert de traditie alsnog in te voeren, maar stuit op veel verzet van liberale en rechtse partijen. Wie denkt dat de Dag van de Arbeid op 1 mei niet langer relevant is, dat die strijd al lang gestreden is en dat alle arbeidsrechten stevig verankerd zijn, vergist zich (of is te kwader trouw). Alle sociale rechten staan [al decennia; GjH] onder druk: arbeidsvoorwaarden, pensioen, sociale zekerheid, verlof en het recht op ziekteverlof, werkloosheidsverzekering en werkzekerheid. Ze worden niet in één keer afgeschaft, maar zoals met een kaasschaaf: beetje bij beetje; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/26/1-mei-is-bijna-overal-dag-van-de-arbeid-waarom-niet-in-de-vs/
4 27 Elk land, dat een almachtige positie op het wereldtoneel verwerft, wordt zonder uitzondering arrogant, roofzuchtig, tiranniek en verfoeilijk, hoe nobel haar principes in de schaduw mogelijk ook waren. We maken een denkfout als we geloven dat de mensheid niet zonder een allesoverheersende grootmacht kan. Het is ook fout om te denken dat we naar de pijpen moeten dansen van de supermacht van wie het juk het minst zwaar zal zijn. Geen enkele grootmacht verdient het om een almachtige positie in te nemen. Er is behoefte aan de opbouw van een nieuwe orde; een ordening waarin alle landen iets te zeggen hebben. In die ‘multipolaire wereldorde’ is het gewicht van grootmachten in evenwicht met de behoefte van [de bevolkingen van; GjH] alle landen om hun eigen mogelijkheden te ontwikkelen, hun eigen toekomst te bepalen en hun eigen welvaart op te bouwen; door Gie Goris over het boek “Een doolhof vol verdwaalden” (30 april 2024 en uitgegeven door Tzara) van Amin Maalouf. https://www.mo.be/interview/een-nieuwe-wereldorde-ontstaat-vaak-pas-na-een-cataclysme-dat-mag-je-de-wereld-niet toewensen
4 29 We zijn tegen het kapitalisme, we zijn links, we zijn tegen de NAVO en we zien niet in waarom we dat zouden moeten verbergen. We vinden een zekere vorm van integriteit, luisterbereidheid en onafhankelijk denken nastrevenswaardig. We hopen dat alle linkse partijen samen veel stemmen halen [bij verkiezingen; GjH] en welke partij hoeveel, daar is het ons niet om te doen. Waar het ons om gaat, is dat progressieve krachten samen het debat moeten durven voeren, weg onder de verstikkende rechtse stolp waarin een probleem maken van de afbraak van de liberale democratie het meest linkse standpunt denkbaar is; door Lode Vanoost en Seppe De Meulder in een open brief aan de partij Groen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/29/beste-groen-voorzitters-ooit-zochten-jullie-wel-een-alternatief-voor-het-kapitalisme/
4 30 Michael Hudson laat zien hoe “het basisplan voor Gaza” overeenkomt met de manier waarop Herman Kahn dat tijdens de Vietnamoorlog in de jaren ’60 uitvoerde. Toen al wees Kahn Balochistan aan als het gebied om onrust te zaaien in Iran en de rest van de regio. Zoals Hudson het begrijpt, is wat de Verenigde Staten van Amerika doet met Israël een generale repetitie om verder te gaan met Iran en de Zuid-Chinese Zee. Er is geen Plan B in de Amerikaanse strategie: als iemand kritiek heeft op Plan A, wordt hij niet als teamspeler beschouwd (of als een marionet van Vladimir Poetin). Dus critici moeten vertrekken als ze zien dat ze geen promotie maken. Daarom zullen Amerikaanse strategen niet stoppen en hun acties heroverwegen. Wat we vandaag zien is de ‘Endlösung’ van dit plan. Het sluit aan bij de wens van de VS om controle te krijgen over het Midden-Oosten en zijn oliereserves. Om een vernedering zoals Seymour Hersh, die het bloedbad van My Lai beschreef, te voorkomen blokkeer je journalisten van het slagveld. Als ze er zijn, dood je ze. Het team Biden-Netanyahu heeft het vooral gemunt op journalisten, want het ideaal is om de Palestijnse bevolking passief te doden en zichtbare bombardementen te minimaliseren. En de lijn van de minste weerstand is om de bevolking uit te hongeren. Dat is het Israëlische beleid sinds 2008. Het eindoordeel van Hudson over ‘het grote voordeel voor de VS’ is dat er geen enkele klacht kan worden ingediend tegen de VS en tegen alle oorlogsvoering en regimewisselingen, die de VS plannen voor China, Iran, Rusland en voor wat er misdaan is in Afrika en Latijns-Amerika; door Pepe Escobar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/de-genocide-in-gaza-als-doelbewust-beleid/
5 03 Op 2 mei 2014 kwamen zeker 46 Russischtalige Oekraïners om in een vakbondsgebouw in de stad Odessa, nadat betogers hen hadden verhinderd het brandende gebouw te verlaten. Het werd de start van het gewapend verzet tegen het nieuwe bewind in Kiev. Na maandenlange protesten werd begin 2014 president Viktor Janoekovitsj verdreven uit de Oekraiense hoofdstad Kiev en vervangen door een voorlopige regering. Een van de eerste maatregelen, die de nieuwe machthebbers namen, was het afkondigen van de afschaffing van het federale statuut van het schiereiland Krim en een volledig verbod op de Russische taal in overheidsinstellingen en in het onderwijs. Het werd de aanloop naar de huidige oorlog in Oekraïne. De huidige Oekraïense regering weigert 10 jaar na dato nog altijd de omstandigheden van deze slachtpartij te onderzoeken; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/03/odessa-2-mei-2014-tien-jaar-geleden-begon-de-burgeroorlog-in-oekraine/
5 06 Zelfs voor historici die goed ingewijd zijn kost het vaak moeite om het idee van een zorgeloze, niet al teveel uitvoerende groep jagers-verzamelaars van zich af te zetten. Ze kunnen zich niet vinden in de veronderstelling dat de eigenlijke ‘beschaving zonder landbouw te bedrijven’ wel degelijk mogelijk was. Gegevens over complexe samenlevingen van jagers-verzamelaars worden daardoor zelfs door historici verdonkeremaand. Toch was er bijvoorbeeld in wat nu Florida heet een niet-agrarische samenleving, de Calusa, met een hoofdstad van 30 ha, die Calos genoemd werd. De heerser van Calos zag er uit en had dezelfde privileges als Europese koningen in hun tijd. Zijn wil was wet en op ongehoorzaamheid stond de doodstraf. Zijn onderdanen begroetten hem door te knielen. Hij werd gewoonlijk vergezeld door priesters en vertegenwoordigers van de heersende klasse. En hij had de beschikking over diensten van gespecialiseerde ambachtslieden. De Calusa onderhielden ook een vloot oorlogskano’s. Kortom, het antwoord op de vraag waarom zelfs ingewijde historici zo’n moeite hebben met overleveringen van complexe samenlevingen van jagers-verzamelaars, is waarschijnlijk de manier waarop in Europese landen het eigendomsrecht op grond tot uiting komt. Deze jagers-verzamelaars hadden, net als verschillende andere elders in de wereld, gewoon andere opvattingen over ‘eigendom’. En daardoor waren ze beter af dan Europese burgers, want alles wat ze nodig hadden en wilden hebben konden zij gemakkelijk bemachtigen; door David Greaber en David Wengrow op pagina 167, 169 en 170 van het boek “Het begin van alles; een nieuwe geschiedenis van de mensheid” (2022, uitgegeven door Maven Publishing), vertaald door Rogier van Kappel en Bart Gravendaal.
5 03 In feite was Martin Luther King (1929 – 1968) nooit scherper in zijn kritiek op blanke overheersing dan toen hij de fabel hekelde van een kapitalistische democratie, gebouwd op individueel initiatief, loonarbeid en vrij ondernemerschap, die vrij zou zijn van eeuwen van raciale uitbuiting zodra zwarten stemrecht zouden krijgen. De liberale kapitalistische structuur van het land de schuld geven, ontkennen dat welvaart voor iedereen binnen handbereik ligt en dat privé-bezit emanciperend werkt, is in een kapitalistisch context een morele fout. Voor de meerderheid van het land, de regering èn voor de grote vakbonden van toentertijd [en nu; GjH], die geïrriteerd waren door de ontevredenheid van zwarte Amerikanen, was King een ondankbare man geworden, die op een dwaalspoor was gebracht door zijn omgang met socialisten en misschien was hij zelfs een opruier ‘op de loonlijst van Hanoi’. King was nog geen 25 jaar oud toen hij zich, na Marx bestudeerd te hebben, realiseerde dat het kapitalisme, dat beweerde de feodale hiërarchieën van de vorige wereld af te schaffen, deze in feite met de onderwerping van gekleurde mensen, inclusief de zwarte, alleen maar opnieuw had uitgevonden. Toch wachtte hij tot de tijd rijp was, en klaagde deze Hydra pas in de avond van zijn leven aan. Die Hydra is de veelkoppige slang, die zich voedt met armoede, imperialistische oorlogen, raciaal geweld en uitbuiting; door Sylvie Laurent. https://lavamedia.be/martin-luther-king-ontmoet-karl-marx/
5 28 De initiatieven van Washington in de Azië-Pacific en de zeeën rond China op 12.000 km van het Amerikaans grondgebied zijn erop gericht de toch al substantiële militaire omsingeling van China door de VS verder te versterken. Zo dreigt de regio te worden gedestabiliseerd en wordt de basis gelegd voor een door de VS geleide hete oorlog met China. De VS beweert dat hun acties ‘defensief’ zijn en er op gericht de status quo in de regio te behouden. Deze beweringen zetten de werkelijkheid op zijn kop, omdat zij door haar militaire inmenging verdeeldheid in de Azië-Pacific aanwakkert en spanningen creëert; door Fiona Edwards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/28/oorlogskoorts-aziatische-navo-omsingelt-china/
5 29 In een mededeling van 22 mei door GIPRI (Het Geneefse vredesonderzoeksintituut) wordt “aan de hand van feiten en bewijzen aangetoond dat er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat de huidige voorzitter van de Europese Commissie (…) medeplichtig is aan een aantal schendingen van het internationaal humanitair recht, die neerkomen op misdaden. die onder de jurisdictie van het ICC vallen, begaan door de Israëlische strijdkrachten tegen Palestijnse burgers in de bezette Palestijnse gebieden (OPT), waaronder de Gazastrook.” Deze mededeling, die wordt onderschreven door vooraanstaande academici, deskundigen op het gebied van internationaal strafrecht en verschillende mensenrechtengroeperingen roept de aanklager van het ICC op om een onderzoek te starten op basis van de informatie, die is verstrekt tegen mevrouw Ursula von der Leyen. Zij zou medeplichtig zijn aan schendingen van de artikelen 6, 7 en 8 van het Statuut van Rome van het ICC, waaronder economische, diplomatieke, militaire en politieke steun aan Israël. Het voegt eraan toe dat ze “kennis had van deelname, door medeplichtigheid en uitlokking, aan het plegen van de relevante misdaden” en dat ze “behulpzaam is geweest bij het veiligstellen van de levering van middelen, in de vorm van militaire steun, aan de IDF.” Er wordt ook gewezen op Von der Leyen’s “aanmoediging en morele steun” aan Israël en zijn leger en haar “onvoorwaardelijke” politieke steun; door The Cradle, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/29/ursula-von-der-leyen-beschuldigd-van-medeplichtigheid-aan-genocide-in-gaza/
5 31 Op 16 mei ontmoetten de presidenten Vladimir Poetin en Xi Jinping elkaar in Beijing. Dit was het eerste officiële bezoek van de Russische president aan het buitenland sinds zijn herverkiezing. De Westerse media volgden dit bezoek op de voet. Ze schilderden het af als een actie, die in de grond te maken had met de aanhoudende oorlog in Oekraïne en onderstreepten tot vervelens toe de risico’s die het Chinees-Russische bondgenootschap voor het Westen inhoudt. Ondanks de mediahype lijken de Westerse mainstream media de volledige implicaties van deze ontmoeting echter niet te begrijpen en de context te accepteren, waarin deze recente ontmoeting slechts één moment is. Dat China en Rusland historische banden hebben is een feit dat vandaag de dag in de hand wordt gewerkt door de geografische nabijheid van de 2 landen, hun gemeenschappelijke ontwikkelingsagenda’s, gedeelde geopolitieke perspectieven en het feit dat ze dezelfde vijanden hebben. Ondanks de interventies en vernederingen, die ze hebben ondergaan door toedoen van het Westen, zijn het nooit kolonies geweest. Bovendien waren en zijn het allebei grootmachten. Hun gemeenschappelijke deelname aan het BRICS+-blok en hun groeiende banden met Afrika en Latijns-Amerika betekenen een uitdaging voor de invloedssferen van het Westen. Ze laten ook de opkomst zien van een andere geopolitiek, gebaseerd op respect voor de binnenlandse soevereiniteit van landen [zoals Michail Gorbatsjov die indertijd ook voor Europa voorstelde; GjH] en gericht op wederzijds economisch voordeel; een diplomatie, die niet berust op verkwistende militaire basissen in het buitenland en op de inzet van troepen, maar op handelsovereenkomsten. Het Westen verliest de strijd binnen het mondiale economische systeem, dat het zelf heeft gecreëerd en dit zint de Amerikaanse alleenheerser en zijn aanhangers niet. Nadat ze decennialang de vrije markt hebben ‘verdedigd’, zien we nu dat ze in toenemende mate met protectionistische maatregelen en een sanctiebeleid de ontwikkeling van China en Rusland proberen te beteugelen. Het huidige oorlogsconflict in Oekraïne is een proxy-oorlog tussen de NAVO (de gewapende vleugel van het hedendaags imperialisme) en Rusland. De alliantie tussen China en Rusland is ook een manier om zich te beveiligen tegen projecten om hun landen te destabiliseren en te verdelen. China kende de vernedering van de diefstal van een deel van zijn grondgebied aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw en een invasie. Rusland kende de versplintering van de Sovjet-Unie en vandaag de dag koesteren Amerikaanse denktanks de hoop dat Rusland kan uiteenvallen in een reeks kleine, zwakke staten, die niet bij machte zijn om hun grondstoffen (die in Rusland aanzienlijk zijn) te verdedigen tegen de hebzucht van Westerse transnationale ondernemingen. Burkina Faso, Cuba, Nicaragua, Niger en Venezuela hebben hun banden met beide machten versterkt in hun strijd tegen isolatie, Westerse sancties en militaire invasies. Beide landen zijn ook van fundamenteel belang voor het voortbestaan van andere anti-imperialistische projecten in Afrika en Latijns-Amerika om te breken met de jarenlange Westerse neokoloniale overheersing over hun volkeren. De grote Westerse mogendheden zullen hun heersersrol niet opgeven zonder alle geweld en vormen van manipulatie uit te putten, die ze tot hun beschikking hebben. Door de handdruk tussen de beer en de draak op 16 mei jl., die de Westerse elites erg nerveus maakt, verschijnen echter aan de horizon tal van aantrekkelijke mogelijkheden voor een groot deel van de wereld; door José Guerrero, vertaald door Dirk Nimmegeers. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/31/de-beer-en-de-draak-begin-van-een-nieuwe-wereldorde/
6 05 Het ontbreekt aan consensus over wat het begrip ‘populisme’ precies betekent. Er zijn wel een paar kenmerken waar de meeste deskundigen het over eens zijn. Zo delen populisten – naar Cas Mudde – de samenleving op in twee kampen: de elite en het volk. De elite zou corrupt zijn en niet luisteren naar wat het volk wil. Populisten beweren namens het gewone volk te spreken. Al in de 19de eeuw was er sprake van populisme in Rusland en de Verenigde Staten van Amerika. In de jaren ’60-’70 werd er ook veel over het populisme in Latijns-Amerika geschreven. De laatste 30 jaar is de term ook in Europa veelbesproken. Hoewel de term ‘populisme’ vandaag voor velen een negatieve bijklank heeft, is dat zeker niet altijd zo geweest. In 1873 en in het voorjaar van 1874 braken duizenden Russische jongeren hun studie af en trokken naar het platteland om onder het volk te leven. Ze kleedden zich op een manier waarop ze zich zo min mogelijk onderscheidden van de boeren. Ze brachten illegale educatieve brochures mee om aan de grotendeels ongeletterde plattelandsbevolking voor te lezen. Op basis daarvan wilden ze gesprekken voeren over een rechtvaardigere, socialistische maatschappij. Deze populisten zagen het als hun taak om zich in te zetten voor de verbetering van het lot van de bevolking. In 1892 werd in de VS de ‘People’s Party’ boven de doopvont gehouden. De leden en aanhangers noemden zich ‘Populisten, met een grote P’. In het Amerikaanse Zuiden bevocht de People’s Party het racisme; in het Noorden de opkomende kapitalistische orde. Een groot deel van de arbeiders was werkloos geraakt en de Amerikaanse regering antwoordde vooral met repressie op hun aanklachten. Er ontstond op verschillende manieren verzet; de zogenaamde Populisten van de People’s Party vormden er één voorbeeld van en bedreigden de industriële orde. Als beweging bestond ze uit een coalitie van blanke en zwarte kleine boeren en fabrieksarbeiders. Ze stelden tijdens hun partijcongres van 1892 voor om het muntbeleid in de handen van het volk te leggen, enkele belangrijke politieke beslissingen via referenda te laten regelen en de spoorwegen te nationaliseren. Daarmee zou ‘de regering’ weer in handen van het gewone volk terechtkomen. Sociale wetenschappers, die zichzelf ‘pluralisten’ noemden en die voorstander waren van een technocratische staat waarin populaire soevereiniteit sterk beteugeld zou worden, verklaarden hun vijandigheid tegen het populisme. In plaats van progressieve hervormers of goedwillige weldoeners werden populisten gezien als ‘gevaarlijke demagogen’. Volgens sommigen, zoals de Argentijnse historicus Federico Finchelstein, is het startpunt van het ‘moderne populisme’ een autoritaire vorm van democratie, oftewel ‘fascisme’. Als de democratie in Athene begint, dan begint het modern democratisch populisme in Buenos Aires, schrijft Finchelstein over het regime van Juan Perón in Argentinië. Het moderne populisme zou altijd op zoek zijn naar absolute meerderheden en totale trouw eisen aan autoritaire vormen van leiderschap. De combinatie van economische neergang vanwege ‘de grote depressie’ en toenemende migratie van het platteland naar de steden maakte de weg vrij voor populistische leiders. Via een radicaal discours slaagden ze erin om mensen te verenigen. Daarna ontstond met name in Europa ook een nieuwer begrip van het populisme. Het was het zogenaamde ‘populisme van de politici’ en stond voor wantrouwen jegens de reguliere politiek, en een onwil om met ingewikkelde grondwettelijke structuren om te gaan. Waar populisme voordien eerder als een economische beweging beschouwd kon worden, werd die later op Europese bodem eerder een vorm van ‘identiteitspolitiek’. Engelse kranten waren eind jaren ’70 (20ste eeuw) begonnen allerlei berichten te publiceren over een misdaadgolf, waarvan de voornaamste aanstekers ‘immigranten’ waren. In 1979 wist Margaret Thatcher de Engelse arbeiders er spectaculair van te overtuigen dat ze eigenlijk geen ‘arbeiders’ waren, maar ‘ondernemers’. Samen met de fabrieksbazen dienden ze zich te verenigen tegen een gezamenlijke vijand: de ‘parasiet’ waarmee [immigranten en ; GjH] steuntrekkers aangeduid werden. Dat stelde haar in staat om groepen met tegengestelde belangen op één onderwerp te verzamelen. Het is belangrijk ‘populisme’ te onderscheiden van andere, vaak problematische ontwikkelingen in Europa, zoals de opkomst van doorgedreven nationalisme en/of racisme en/of xenofobie. Vaak wordt populisme als ondemocratisch gezien, maar is het feitelijk het ‘ultranationalisme’ dat als een probleem voor de democratie wordt beschouwd, niet het populisme op zich. Toch houdt populisme ook risico’s in, afhankelijk van hoe het gebruikt wordt en door wie; door Ellen Debackere. Wat ik eruit begrijp, is dat de term ‘populisme’ van betekenis is veranderd. Wijs vind ik het slot van het artikel van Debackere: maak onderscheid tussen de populistisch voorgestelde tweestrijd tussen ‘de elite’ en ‘het volk’ en nationalisme, racisme en xenofobie al gaan ze bij Geert Wilders volgens mij wel samen. https://www.eoswetenschap.eu/geschiedenis/naar-de-wortels-van-het-populisme
6 06 Het probleem van de Verenigde Staten van Amerika en het Westen in het algemeen is dat ze niet luisteren naar wat anderen denken. Zelfverklaarde ‘China-experts’ in eigen land kramen eender wat uit, zonder naar Aziatische stemmen te luisteren – of alleen naar stemmen, die de eigen Westerse clichés herkauwen. Die weigering wijst op het al dan niet bewuste en diepgewortelde anti-Aziatisch racisme dat in Europa nog lang niet uitgeroeid is. Zeker niet in kringen van deze ‘experts’. Verder wijst die koppigheid ook op angst en onzekerheid over een toekomst waar Europa c.q. het Westen niet langer de baas is en andere landen als gelijke gesprekspartners moet aanvaarden. Luisteren hoeft echter geen instemming te betekenen, maar is wel essentieel om een doorwrochte mening te vormen; door Arnaud Bertrand, vertaald door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/06/kritische-blik-op-koude-oorlog-met-china-vs-weten-niets-over-china/
6 10 China gaat niet naar de half juni geplande vredesconferentie voor Oekraïne in Zwitserland, waarvan het geen resultaat verwacht. Chinese analisten merken op dat de verregaande Westerse sancties tegen Rusland en het continu zenden van wapens naar Oekraïne Rusland niet op de knieën gekregen heeft en het einde van het conflict niet dichterbij brengen. India, dat net als China weigert zich achter de Westerse lijn te scharen, zal wel aan de conferentie deelnemen, maar stuurt geen toppolitici. President Vladimir Poetin heeft de conferentie afgedaan als een middel om druk op Rusland te zetten. Hoewel de voorstellen van China in aanloop naar deze conferentie goed door Zwitserland onthaald zijn, maakt het uitsluiten van Russische deelname de conferentie zinloos. Hoe kan men Rusland verwijten niet aanwezig te zijn, wanneer het niet is uitgenodigd? China zoekt echt naar vrede en heeft daarvoor een initiatief gelanceerd met Brazilië en het Globale Zuiden. Het is bereid een grotere rol te spelen, wanneer de situatie dat toelaat. Brazilië en China roepen samen op tot deëscalatie als voorbereiding op een wapenstilstand: geen intensivering van de gevechten, geen uitbreiding van het strijdgebied, geen provocaties. Ze stellen dat “dialoog en onderhandeling de enige weg uit de crisis vormen”. Ze steunen, wanneer de tijd rijp is, een internationale vredesconferentie die erkend wordt door zowel Oekraïne als Rusland en waar een vruchtbare discussie kan plaatsvinden over de diverse vredesplannen. Beide landen willen ook de humanitaire hulp opschroeven; ze verzetten zich tegen aanvallen op atoomcentrales en andere civiele instellingen. Het gebruik van wapens voor massavernietiging is wat hun betreft uit den boze. Het opdelen van de wereld in aparte economische of politieke blokken verwerpen zij. Ze roepen andere landen op zich achter deze standpunten te scharen. Binnen een week werd op deze voorstellen door 45 landen uit 5 continenten positief gereageerd; 26 landen willen ze mee onderschrijven of overwegen dat. Zowel Oekraïne als Rusland zouden er in grote lijnen positief op gereageerd hebben, aldus de Chinese minister Wang Yi; door Frank Willems. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/10/china-blijft-pleiten-voor-wapenstilstand-en-onderhandelde-vrede-in-oekraine/
6 14 Af en toe valt een politicus op door zijn openhartige taal over bijvoorbeeld de motieven achter de oorlog in Oekraïne. De Amerikaanse senator Lindsey Graham verklaarde zo pas geleden dat Westerse bedrijven de $ 12.000 miljard aan natuurlijke hulpbronnen in Oekraïne moeten verkrijgen en dat de VS-steun aan de oorlog in Oekraïne niets van doen heeft met ‘democratie’; door Ben Norton en Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/14/belgische-genocidestrijders-gijzelaars-nog-niet-vrij-mineralen-of-kernoorlog-in-oekraine/
6 18 Net als bij de vorige mythe, die van de ‘Chinese schuldenval’ die intussen ontkracht is, lijkt het bij de ‘Overcapaciteit van China’ wederom te gaan om een georkestreerde poging van het Westen om China als zondebok aan te wijzen voor onevenwichtigheden en structurele problemen in de kapitalistische wereldeconomie. Shiran Illanperuma weerlegt de aantijgingen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/fabel-van-de-chinese-overcapaciteit-intensieve-campagne-van-westerse-politici-academici-en-mainstream-media/
6 18 De huidige paus Franciscus schiep bij zijn aanstelling de belofte van progressiviteit. En nu kunnen we over hem denken wat we denken, maar zijn acties en uitspraken getuigen van onwrikbare standpunten tegen LGBTQI+-rechten, zowel uit het verleden als recent. Het beperken van het recht op abortus en bemoeilijken van toegang tot anti-conceptie en geboortebeperking zijn andere punten waar de paus zich sterk voor maakt. Daarnaast pleit hij voor een internationaal verbod op draagmoederschap. Op deze punten speelt deze paus extreem rechtse groeperingen in de kaart; door Milan Vandevenne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/aan-kul-rector-luc-sels-over-het-bezoek-van-de-paus-aan-de-universiteit/
Omtrent ziekten, psychologie, psychiatrie en ander onoverkomelijk lijden
6 18 Het door Gijs Lauret geschreven boek “Iedereen autistisch, waarom wij allemaal meer op elkaar lijken dan we denken” (2023, uitgegeven door Lucht) heb ik uit. Ik las het om meer te gaan begrijpen van enkele mensen om mij heen. Psycholoog Lauret komt er op 41-jarige leeftijd achter dat hij toebedeeld is met autisme en vertelt wat dat met hem en zijn omgeving gedaan heeft. Op zoek naar de mechanismen achter de symptomen komt hij uit op ‘de gedetailleerdheid van informatieverwerking’. Ons brein genereert automatisch en onbewust aan een stuk door voorspellingen van wat er gaat gebeuren (‘predictive coding’; pag. 221). Deze verwachtingen van ons brein worden gebaseerd op de huidige situatie in combinatie met ervaringen in eerdere vergelijkbare situaties. Onze zintuigen fungeren niet als initiator van het gedrag, maar als controleur voor de voorspellingen van ons brein. Bij voorspellingsfouten moet ons brein schakelen om het beeld van de realiteit bij te stellen. De crux zit hem bij autisme in de precisie van de voorspellingen. Naarmate de voorspellingen preciezer zijn, worden deze ook minder flexibel, en andersom. Iemand met autisme, wiens brein daardoor nogal gedetailleerde en precieze verwachtingen genereert, ervaart de wereld daarom al snel als bijzonder intens. Hij of zij moet voortdurend schakelen om vanwege de vele voorspellingsfouten haar of zijn beelden van de werkelijkheid bij te stellen. Om te voorkomen dat haar of zijn brein overbelast raakt, creëert zo iemand door protocollen en zich terug te trekken een zo voorspelbaar mogelijke omgeving voor zichzelf.
Deel II Mij-boeiende ontwikkelingen in landen
Nederland en België
4 09 Ondanks zorgen over de ‘verdozing’ van het landschap en over de arbeidsmigranten die erin werken, groeit de oppervlakte van distributiecentra in Nederland sneller dan verwacht. Mede door de opkomst van de bezorgeconomie, is de hoeveelheid distributiecentra sinds 2010 bijna verdubbeld. Eind 2023 bereikte Nederland 51 miljoen m2. Dat is ongeveer even groot als de gemeente Wassenaar, of ruim 10.000 voetbalvelden. Op korte termijn komt daar nog 3 miljoen m2 bij; door Sjors Hofstede. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2516051-verdozing-gaat-sneller-dan-verwacht-na-2010-verdubbeling-distributiecentra
4 15 Het demissionaire kabinet vervaardigde een beleidsarme voorjaarsnota. Toch worden miljarden extra uitgegeven aan “Groningen”, steun voor Oekraïne en het toeslagen-schandaal. De formerende partijen BBB, NSC, PVV en VVD hebben daardoor minder financiële ruimte. Sterker nog, het begrotingstekort loopt na deze extra-uitgaven naar verwachting in 2028 op naar 3%, het maximale wat de EU toestaat; door Edo van der Goot. https://www.nu.nl/politiek/6309157/miljarden-extra-uitgaven-in-beleidsarme-voorjaarsnota-konden-niet-wachten.html
4 16 Zeker 450.000 volwassenen kampen in Nederland met ‘verborgen voedselnood’. Deze mensen willen hulp, maar krijgen die niet. Dat komt bijvoorbeeld doordat hun inkomen te hoog is voor hulp van de Voedselbanken. Alle maatregelen ten spijt, is de groep mensen in Nederland, die niet of onvoldoende te eten heeft, de afgelopen 2 jaar niet kleiner geworden. Een groter aandeel van de bevolking, 14%, zegt te maken te hebben met voedselnood. Dan gaat het niet alleen om te weinig eten, maar ook om bijvoorbeeld eenzijdig of ongezond voedsel. Ongeveer de helft van de mensen, die te weinig te eten hebben, zegt dat geldgebrek de belangrijkste oorzaak is. Ook hebben mensen naar eigen zeggen vaak te weinig tijd om gevarieerd en voldoende te eten. In onderzoeken van De Nederlandsche Bank en het Nibud is te weinig oog voor de mensen, die tussen de wal en het schip vallen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2516954-rode-kruis-aantal-nederlanders-in-voedselnood-niet-afgenomen
4 29 Van oudsher zijn de stedelijke clusters rond de rivierdelta’s van Maas, Rijn en Schelde afhankelijk van elkaar. Het Nederlands-Vlaamse onderzoek ‘De Lage Landen 2020–2100’ spreekt van de ‘Eurodelta-metropool’, een megacluster aan Belgische, Duitse en Nederlandse steden waar meer dan 40 miljoen mensen op korte afstand van elkaar wonen. Dat is vergelijkbaar met Tokio. Met alleen Brussel, Nederland en Vlaanderen komen we al op 26 miljoen mensen. Een netwerk aan openbare vervoermiddelen is een belangrijke pijler om het ecologische, economische en maatschappelijke potentieel van de Eurodelta ten volle te benutten. Echter, tussen Nederland en Vlaanderen kunnen we de ruim 400 kilometer lange grens alleen vanuit Antwerpen via de twee railverbindingen richting Breda en Roosendaal oversteken; door Basil Claeys en Sjereno Cörvers. https://www.de-lage-landen.com/article/twee-treinroutes-zijn-veel-te-weinig-om-26-miljoen-mensen-te-verbinden
5 03 Is de jaarlijkse Dodenherdenking een moment van waardigheid? In de keuze wie herdacht wordt, schuilen (neo-)koloniale en racistische standaarden. Het Comité 4 en 5 mei, dat bij aanvang alleen de overleden soldaten en strijders herdacht om een gevoel van nationalistische trots te herstellen (Nederland verheerlijken als verzetsnatie, waarbij genegeerd wordt dat er tijdens de Tweede wereldoorlog veel meer Nederlandse collaborateurs waren dan verzetsstrijders), zou moeten kiezen: herdenk alléén alle [Nederlandse; GjH] slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, alle [dus ook die aan gene zijde slachtoffer werden; GjH], of álle oorlogsslachtoffers wereldwijd; door Chris de Ploeg.
5 08 Er is iets vreemds aan de hand met de ‘Hebban Debuutprijs’. Naar buiten toe wordt die gepresenteerd als een nobele onderneming, maar in werkelijkheid wordt er gewoon geld verdiend met de prijs; uitgeverijen moeten per boek betalen om überhaupt in aanmerking te komen. De prijs voor het insturen van een boek is € 200, exclusief btw. Er belanden straks 5 titels op de shortlist; die shortlist kost de uitgevers van de genomineerde titels per boek nog eens € 500. De winnaar betaalt nog eens 2.000 euro extra aan de site. Dus, beste uitgever, wilt u de Hebban Debuutprijs winnen? Maak dan alstublieft € 2.700 over aan Hebban. Eerdere winnaars vertelden wat zij wonnen: een beeldje en erkenning. Meer niet. Sinds 2022 is er een financiële prijs. Dit jaar krijgt de laureaat een ‘displaycampagne’ op Hebban en in de ‘Hebban Boekenapp’, die Hebban getaxeerd heeft op € 2.500, en een geldbedrag van € 2.500 euro, uitgereikt door Hebban, maar betaald door de uitgeverij van de schrijver. En de rest van al dat uitgeverijen-geld? Dat blijft bij Hebban; door Thomas Heerma van Voss. https://www.de-lage-landen.com/article/ik-hoopte-dat-we-niet-zouden-winnen
5 14 Steeds vaker leiden capaciteitsproblemen bij de overheid ertoe dat uitspraken van de rechter niet adequaat worden uitgevoerd. Er zijn bijvoorbeeld tekorten aan hulpverleners voor kinderen en bij de Dienst Justitiële Inrichtingen, die de door de rechter opgelegde (gevangenis)straffen uitvoert, en bij zorginstellingen. Het draait om capaciteit en geld. Zo zijn maatschappelijke problemen decennia achtereen niet opgelost, onder meer omdat we collectief te lang voor een dubbeltje op de eerste rij wilden zitten. We moeten ervoor waken dat praktische problemen van de overheid fundamentele uitgangspunten van de rechtsstaat ondermijnen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2520412-uitspraak-rechter-niet-goed-uitgevoerd-door-problemen-overheid
5 15 Geachte premier Rutte, beste Mark, als Joodse Nederlander vind ik het belangrijk betrokken te zijn bij het Nederlandse Antisemitismebeleid. Op z’n allerminst wens ik de mogelijkheid te hebben mijn ervaringen met antisemitisme en mijn opvattingen over de bestrijding daarvan in Den Haag kenbaar te maken. Die mogelijkheid bestaat echter nog niet. ‘Nog altijd niet’, moet ik zeggen. Het is de overheid al jaren bekend dat Joodse Nederlanders het belangrijk vinden te worden gehoord over beleid dat hen aangaat. Dat is zelfs, menen zij, hun democratisch recht. Ik ben me gaan realiseren dat een verzoek om mee te mogen praten de verkeerde vraag is. De vraag aan de rijksoverheid moet luiden: Wat is erop tegen dat Joodse Nederlanders meepraten over antisemitisme in Nederland? Waarom worden zij op het onfatsoenlijke af buiten het debat gehouden? Ongefundeerde beschuldigingen van antisemitisme zijn in politiek Den Haag bon ton. We hoorden ze op hoge toon van een reeks Kamerleden en van de VVD-staatssecretaris Eric van der Burg van Justitie en Veiligheid, na de demonstraties van Joodse organisaties tegen de komst van de Israëlische president Isaäc Herzog naar de opening van het Nationaal Holocaustmuseum. Diezelfde staatssecretaris ging voorop in het karakteriseren van de recente demonstraties in Amsterdam als ‘antisemitisme’. In februari kreeg een leugenachtige motie van Diederik van Dijk (SGP) over de leus From the river to the sea, Palestine will be free steun van liefst honderd Kamerleden. Valse beschuldigingen van antisemitisme, een rammelende nota en Kamerdebatten, die inhoud en richting missen; dit is de verontrustende balans van wat in Nederland voor Antisemitismebeleid moet doorgaan. En intussen worden Joodse Nederlanders met een ouderwets aandoend paternalisme buiten de deur gehouden. Zij moeten er maar op vertrouwen dat hun belangen in goede handen zijn bij politici, die er niet voor terugdeinzen activiteiten en organisaties, die hen niet bevallen, gewoon als antisemitisch te brandmerken. De overheid praat wel met het Centraal Joods Overleg (CJO), maar dat vertegenwoordigt alleen de daarbij aangesloten organisaties. Dat is een klein deel van de Joodse gemeenschap. En het heeft, zoals u weet, geen mandaat om namens die gemeenschap te spreken. Het hanteert een eigen agenda en doet geen enkele moeite de opvattingen van de Joodse Nederlanders te peilen of vertolken. Integendeel, de CJO-lobby bepleit de destructieve IHRA-werkdefinitie (International Holocaust Remembrance Alliance) van antisemitisme, tegen de uitdrukkelijke wens van veel Joden in. Naast het CJO zijn er ook afgevaardigden van de aangesloten organisaties door de overheid aan tafel uitgenodigd. Zij zijn om een onverklaarbare redenen dubbel vertegenwoordigd. Een voorbeeld is het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI). Dat is, zoals de naam al zegt, een pro-Israël propaganda- en lobbyorganisatie, die net als het CJO uitsluitend voor zichzelf spreekt en waar Joden als ik niet welkom zijn. Het is de hoogste tijd dat Joodse Nederlanders serieus worden genomen, Mark. En dat de rijksoverheid en de Kamerleden laten zien dat ze het menen als zij zeggen dat het wel en wee van Joods Nederland hen ter harte gaat; door Martijn de Rooi van The Rights Forum. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/15/aan-nederlandse-premier-mark-rutte-wanneer-mogen-joden-eindelijk-meepraten-over-antisemitisme/
5 18 Extreemrechts populisme gaat in Nederland regeren met de conservatieven en liberalen. Hun akkoord belooft meer geld in de portemonnee aan het einde van de maand, minder migranten en minder zorgen over klimaat en leefomgeving. Vanaf nu ligt de focus in Nederland op de radicaal-rechtse PVV, een politieke stroming [met één lid en volgers zonder georganiseerde invloed; GjH] die lange tijd nagenoeg buiten spel stond [en een deel van de Nederlandse bevolking voortdurend schoffeerde; GjH]. Deel uitmaken van de macht in Nederland leek ondenkbaar. Dit kwam niet alleen door de radicaal anti-grondwettelijke, en anti-rechtsstatelijke plannen, maar ook door de veroordeling van dat ene lid Geert Wilders vanwege groepsbelediging. Hoewel de VVD na 2012 de PVV had uitgesloten, bracht de nieuwe VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz daar eind vorige zomer verandering in. Ze gaf aan eerst eens te willen “zien waar de heer Wilders mee komt”, in een poging de PVV-stemmers naar de VVD te trekken. Maar eenmaal de sluizen geopend, stroomde het water de andere kant op: de VVD kromp, terwijl de PVV groeide. Pieter Omtzigt, partijleider van NSC, verklaarde voorheen dat hij alleen met partijen wilde regeren die “de rechtsstaat intact laten”, maar naarmate de formatie langer duurde, veranderde deze principiële boodschap in een pragmatische. Het land moest immers bestuurd worden. En nu ligt dat regeerakkoord er; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/radicaal-rechts-in-het-centrum-van-de-macht-nederland-zal-het-weten/
5 25 In Vlaanderen neemt de kennis over hun noorderburen al jaren af. De dagen dat Vlamingen meekeken naar de Nederlandse televisie en het Nederlands overheidsbeleid als voorbeeld diende, zijn inmiddels lang vervlogen. Eind vorig jaar kondigde verantwoordelijk staatssecretaris Nicole de Moor (CD&V) een maatregel aan om te vermijden dat families en kinderen nog op straat zouden moeten slapen. Niet door in honderden extra opvangplaatsen te voorzien, maar door een opvangstop af te kondigen voor alleenstaande mannen. De maatregel was in strijd met internationaal èn het Belgisch recht, maar ze trad toch in werking. Sindsdien krijgen families en kinderen voorrang en wordt de wachtlijst voor mannen elke maand langer. Begin mei stonden daar al 3.900 mannen op. Half mei schreef de Nederlandse krant NRC: “De formerende partijen zien België als gidsland voor het Nederlandse migratiebeleid”. De alleenstaande mannen, die evengoed kwetsbaar zijn, gaan er met elke dag op straat nog verder fysiek en mentaal op achteruit. En voor wie minder gevoelig is voor menselijk leed: dit soort beleid kan de staat op termijn wel eens extra geld kosten. Echter, laat dit ‘mannenverbod’ nu net de maatregel zijn, die de Nederlandse partijen zo interesseerde bij het opstellen van een nieuw regeringsakkoord. Niet veel later viel het woord gidsland weer. Dit keer weer andersom na de bekendmaking van het meest rechtse regeringsakkoord in Nederland: bezuinigingen bij cultuur en de openbare omroep, migratie-voornemens die in strijd zijn met [landelijke wetgeving en; GjH] internationale verdragen en minder geld voor het klimaat: ik geloof niet dat dit het soort overheidsbeleid is, waardoor Nederland ooit een gidsland voor omringende landen werd, maar als het aan Vlaams Belang ligt, krijgt het woord een herwaardering in een nieuwe politieke context. Ergo, “Proficiat Geert Wilders! Je wijst de weg!” Nederland is opnieuw een gidsland voor Vlaanderen: een overwinning voor de rechtse patriotten van de PVV en nu ook een rechtse regering onder zijn initiatief en leiding; door Anouk van Kampen. https://www.de-lage-landen.com/article/nederland-en-vlaanderen-wijzen-elkaar-de-weg-in-radicalisme
6 01 Nederlanders hebben lang een zelfbeeld van openheid en tolerantie gehad. Dat beeld kwam voort uit het naoorlogse optimisme van de middenklasse, die in kansengelijkheid geloofde, ongeacht achternaam of afkomst, en uit het belang van goede publieke voorzieningen. Zo zou elke nieuwe generatie het beter krijgen dan de vorige. Het geloof in vooruitgang is de afgelopen tijd afgebrokkeld en heeft onder invloed van de politiek plaatsgemaakt voor een sterke hang naar zelfbehoud. Dat heeft voor Nederlanders extreme sentimenten tot gevolg gehad. De vorming van het nieuwe kabinet weerspiegelt deze veranderingen in onze samenleving. Waarom is de middenklasse steeds gevoeliger geworden voor extreme ideeën? Waarom heeft het vooruitgangsideaal plaats gemaakt voor de opkomst van populisme en een hang naar zelfbehoud? Daarover gaat de theatercollege ‘Eigen Welzijn Eerst’ van Roxane van Iperen. In “Eigen welzijn eerst” (2022, uitgegeven door Thomas Rap) liet Van Iperen al eerder op prikkelende wijze zien hoe dit heeft kunnen gebeuren. Ze hoopt dat de middenklasse opnieuw een vooruitgangsgedachte gaat omarmen; Mieke van de Weij en Pieter van der Wielen in gesprek met Van Iperen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9c2e6fa6-d8c6-4489-a922-5e02ab9f26e6/2024-06-01-het-ongemakkelijke-motto-van-eigen-welzijn-eerst , https://www.roxanevaniperen.nl/eigen-welzijn-eerst en https://www.roxanevaniperen.nl/haagsch-college
6 06 Ongeacht de wensen van kiezers van politici blijven machtige lobbygroepen meer dan ooit op hun wenken bediend worden, terwijl gewone mensen voor de kosten en de miserie opdraaien. Dat dreigt ook te gebeuren met atoomenergie, waar economische, financiële, militaire en politieke belangen samenkomen. Zowel bij een toename van grote en kleine atoomcentrales stijgen de kosten ver uit boven de kosten van hernieuwbare energie. Bovendien is atoomenergie niet verenigbaar met sociale rechtvaardigheid. Ze bedreigt de betaalbaarheid van energie voor de gewone mensen. Ze verhoogt voor iedereen zowel directe als indirecte energie-uitgaven. Daarnaast zijn er nog zoveel meer redenen waardoor gewone mensen en werknemers benadeeld zullen worden: het houdt arbeidsrisico’s in, is ongezond, onveilig, onverzekerbaar, werkonzeker, en last but not least het is extreem oorlogsgevaarlijk; door de 11 maart beweging. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/06/dure-gevaarlijke-atoomenergie-zal-in-ons-aller-budget-een-enorm-gat-slaan/
6 10 De staatscommissie, die aanbevelingen moet doen over de rechtsstaat in Nederland, heeft groeiende zorgen over de politieke bereidheid om de rechtsstaat daadwerkelijk te versterken. Te vaak zouden overheden gerechterlijke procedures gebruiken om lastige politieke beslissingen uit te stellen of een ‘crisis’ aanwenden, zoals de coronapandemie, voor datzelfde uitstel. Telkens ten koste van de rechten van (aanstaande) burgers. Economische en financiële overwegingen hebben daarbij teveel de overhand. Expliciet verwijst de commissie ook naar de PVV: “Bij velen in de politiek en samenleving leidde dit tot grote zorgen over de toekomst van de rechtsstaat.” De onderhandelende partijen maakten voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis afspraken over het waarborgen van de democratische rechtsstaat, de grondrechten en de Grondwet. Vooral NSC had problemen met de PVV-plannen, die grondrechten raken, zoals het opsluiten van jihadverdachten, een een koranverbod of een moskeeënban. Lees: BBB en VVD hadden daar kennelijk minder moeite mee! Het is op zijn minst opmerkelijk en vooral ook zorgelijk dat er kennelijk een noodzaak bestond om afspraken te maken over het overeind houden van de grondwet en grondrechten. De conclusie van de commissie luidt dat de rechtsstaat in een staat van verwaarlozing is terechtgekomen. Regelingen zijn ingewikkeld, en worden door overheden onvoorspelbaar toegepast. De menselijke maat ontbreekt daarbij, waardoor een te grote groep burgers de overheid vreest in plaats van vertrouwt. Dat komt omdat overheden de geest van de rechtsstaat uit het oog zijn verloren. Op veel overheidsterreinen blijkt dat het voor de burger sowieso moeilijk is om met de overheid te communiceren, laat staan geholpen te worden. De staatscommissie stelt voor dat de politiek werk maakt van een samenleving waarin burgers door en tegen de overheid beschermd zijn, invloed hebben op de macht van overheden en ondersteuning krijgen als dat nodig is. 10 Verbeterpunten draagt de commissie aan, die neerkomen op het als overheid verruilen van een passieve houding richting de rechtsstaat voor een actieve omgang met diens basisprincipes en beseffen dat ‘de rechtsstaat’ een politiek werkwoord is. De commissie vreest evenwel dat het politieke besef zich onvoldoende zal vertalen in concrete stappen: € 200 miljoen trekt het nieuwe kabinet uit om de rechtsstaat te stutten, maar volgens de commissie is daar € 1,6 miljard voor nodig; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2523922-groeiende-zorgen-over-haagse-bereidheid-rechtsstaat-te-versterken
6 10 In Nederland, Vlaanderen, Wallonië en in heel Europa zien we deze verkiezingen een ruk naar rechts. Overal verspreidt zich de stinkende geur van de rottende vruchten van een oude wereld, die stervende is. Europa verkeert in crisis. Na de bankencrisis kwam de coronacrisis en daarna de oorlog in Oekraïne. Alle tegenstellingen worden op scherp gesteld en het antwoord van onze gezagsdragers op die crisis is verrechtsing. Extreemrechts gebruikt migranten als zondebok en andere partijen nemen die reflex geleidelijk over. Met de regelmaat van een klok komt er op commerciële media en op de openbare omroep een of andere generaal, die pleit voor verdere militarisering. Iedereen die de ecologische crisis serieus neemt, opkomt voor gelijke rechten of aan wat voor vorm van activisme ook deelneemt, wordt onder de noemer ‘woke’ in een verdomhoekje geplaatst. Wie perspectief schetst om de crisissen te lijf te gaan, wordt gevraagd naar eenvoudige oplossingen op korte termijn. Echter, zolang de samenleving zich in een crisis bevindt en er geen ruimte is om de structurele oorzaken daarvan te onderzoeken, noch zuurstof aanwezig is om het te hebben over alternatieven, dan lijdt dat onherroepelijk tot verrechtsing, verzuring en wrok. Wanneer iedereen gelooft dat ‘je er toch allemaal niets aan kunt doen’, wordt het eenvoudig om de slachtoffers van het systeem als schuldigen aan te wijzen. Men doet alsof men verbaasd is over het groeiende wantrouwen van de mensen in de politiek, maar wat daaraan vooraf is gegaan is het groeiende wantrouwen van politici in mensen. Het begon met migranten. Dan volgden de werklozen, de langdurig zieken, de vakbonden, ‘woke’, het middenveld, de subsidieslurpers, kritische journalisten, en alles wat op links lijkt, en uiteindelijk verliezen we allemaal. Tegelijkertijd zien we ook de kiemen van een nieuwe wereld, die aarzelt om geboren te worden. Wanneer het de afgelopen verkiezingen ook over de genocide in Gaza is gegaan, dan is dat dankzij de studenten, die campussen hebben bezet. Het is aan de klimaat- en milieubewegingen, het hele middenveld en de vakbonden om daar inspiratie uit te putten voor de toekomst. De rechtse partijen zullen proberen de tegenstemmen het zwijgen op te leggen, maar actie is de enige mogelijkheid om een tegenmacht te organiseren, die onze samenleving democratisch maakt. Dit is het moment om met iedereen, die men nu tracht te intimideren, schouder aan schouder te gaan staan en ons helder uit te spreken voor een duurzame en solidaire samenleving; door Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/10/na-de-verkiezingen-welke-oorzaken-en-wat-nu/
6 11 Twee Iraakse vrouwen kwamen in 2015 als tieners naar Nederland en hebben daar naar eigen zeggen hun identiteit opgebouwd. Nadat hun eerste asielaanvraag was afgewezen, gaven ze aan dat ze door hun lange verblijf in Nederland normen en waarden hebben overgenomen van Westerse leeftijdsgenoten. Ze zouden daarom niet in staat zijn zich weer aan te passen aan een samenleving, waarin meisjes en vrouwen niet dezelfde rechten hebben als jongens en mannen. Ze vreesden zelfs vervolging als ze terug moeten naar Irak. De Nederlandse autoriteiten wezen deze argumentatie af. Daarom stapten de twee naar het Europese hof. Dat hof stelt dat ‘vrouwen, onder wie minderjarigen, die zich tijdens hun tijd in een EU-lidstaat oprecht zijn gaan identificeren met de fundamentele waarde van gelijkheid tussen mannen en vrouwen’ recht hebben op een vluchtelingenstatus. Dat komt doordat die identificatie een reden tot vervolging zou kunnen zijn; door de nieuwsredactie van NU. Dat de ‘Nederlandse autoriteiten’ onvoldoende op de hoogte zijn van het Europees recht c.q. dat recht niet adequaatr toepast acht ik verwerpelijk. https://www.nu.nl/binnenland/6316408/iraakse-vrouwen-krijgen-van-eu-hof-gelijk-in-zaak-tegen-nederlandse-staat.html
6 11 Een cao beschermt werknemers, ook als ze een zwakkere positie hebben. Internationaal kun je zien dat er minder loonongelijkheid is in landen waar veel met cao’s wordt gewerkt. Echter, in Nederland vallen steeds minder werknemers onder een cao. Zo’n collectieve afspraak over de arbeidsvoorwaarden was jarenlang normaal. Inmiddels valt nog maar 72% van de werknemers onder een cao, terwijl dat in het verleden altijd ongeveer 80% was. Daarnaast zijn er meer dan 1 miljoen zzp’ers voor wie geen cao bestaat. Het dalende aantal werknemers met een cao leidt onder meer tot verschillen in salaris tussen mannen en vrouwen, omdat mannen doorgaans meer uit de onderhandelingen halen. Zij zijn er beter in om zichzelf te overschatten, kun je zeggen; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2524046-minder-werknemers-met-cao-gevolgen-voor-loon-en-gelijkheid
6 14 De doenersmentaliteit en gerichtheid op de werkende klasse hebben ervoor gezorgd dat de Socialistische Partij – in tegenstelling tot veel andere linkse groeperingen – de val van de Sovjet-Unie heeft overleefd. Verder heeft een prekerige stijl in de SP-gelederen plaats gemaakt voor een combinatie van luisterbereidheid en een professionele communicatiestrategie. Daardoor is de partij erin geslaagd om een zekere impact te krijgen op het politieke debat en de sociale strijd in Nederland. Tegelijkertijd is het belangrijk om vast te stellen dat de elementen, die de huidige neergang verklaren, reeds aanwezig waren voordat de electorale neergang plaats begon te vinden. Dan gaat het in de eerste plaats over het samengaan van een zeker dogmatisme met een afkeer van een grondige studie en ideologie. Als de SP stuk is gelopen op het onvermogen om een mobiliserend verhaal te brengen over waar men wèl voor staat, dan heeft dat alles te maken met het feit dat ze het socialisme als alternatief voor het kapitalisme ondergeschikt heeft gemaakt aan de dagelijkse strijd voor concrete verbeteringen voor de mensen en vervolgens heeft laten vallen. Overal in Europa zien we dat links populistische partijen, wanneer ze op de drempel van regeringsdeelname komen te staan, met hetzelfde dilemma worstelen. Ofwel men kiest voor regeringsdeelname, zoals Syriza. Maar zonder de opbouw van een tegenmacht, dreigt dat een herhaling te worden van wat de traditionele sociaaldemocratie heeft verwezenlijkt. Ofwel men neemt geen deel aan de regering, maar dan beginnen kiezers zich af te vragen waar hun stem voor dient. Je kunt vanuit de oppositie invloed uitoefenen – kijk naar wat extreemrechts al decennia doet – en samen met de sociale beweging ook overwinningen halen, maar wanneer je je eigen achterban niet meeneemt in die strategie haakt ze af. Nadat men eerst veel stemmen gehaald heeft, blijkt telkens weer dat de zetels in het parlement op zich niet voor structurele verandering in de werking van het kapitalistisch wereldsysteem zorgen of in de economische machtsverhoudingen. Sterker, als je die zetels niet goed weet in te zetten ter ondersteuning van de sociale strijd, dan dreigen ze de motor te worden van verrechtsing van de partij. Zonder duidelijke strategie op lange termijn, gebaseerd op een grondige studie van het kapitalisme zoals het vandaag in elkaar zit, is men daarom gedoemd om de mensen, die hun hoop op je gevestigd hadden, teleur te stellen. Wat de geschiedenis van de SP ons verder leert, is dat het voor een linkse partij – naast het aanspreken van een brede groep potentiële kiezers – ook essentieel is om verbindingen te maken met de groep van strijdsyndicalisten en andere activisten die weliswaar een stuk kleiner is, maar die wel de actieve kern vormen waarop je kunt gaan bouwen. Waar de SP ooit ontstaan is met de energie van stakende arbeiders en protesterende studenten, wist het in haar poging om door iedereen aanvaard te worden die energie steeds minder te benutten. Dat er in een samenleving-in-crisis energie aanwezig is, die naar radicale verandering snakt, is een feit. Dat is in Nederland niet anders dan elders in de wereld. De vraag is op welke manier die energie gekanaliseerd kan worden om een effectieve verandering teweeg te brengen. Dat vergt naast een sterke organisatie ook de nodige analyse; door Senna Turksema. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/14/welke-lessen-trekken-uit-de-implosie-van-de-sp-in-nederland/
6 16 Het woord ‘omvolking’ past op geen enkele manier binnen het hoofdlijnenakkoord, zegt NSC-leider Pieter Omtzigt in Nieuwsuur. De partijleider gaat ervan uit dat de beoogd PVV-minister van Asiel en Migratie, Marjolein Faber, deze term niet zal bezigen als zij toetreedt tot het nieuwe kabinet; door Nieuwsuur. Daarmee zegt Omtzigt dat hij het wereldbeeld van de beoogde bewindslieden onbelangrijk vindt, maar alleen waarde hecht aan wat zij tijdens hun werk uitdragen. Omtzigt en ik zijn het hartgrondig oneens. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2524756-omtzigt-over-uitspraken-pvv-er-faber-verwacht-ik-niet-van-ministers-in-functie
6 08 Vorige week kwamen berichten naar buiten dat rechters van het Internationaal Strafhof in Den Haag al 9 jaar (!) worden bedreigd en geïntimideerd door de Mossad (de Israëlische geheime dienst). Kati Piri van GroenLinks/PvdA stelde er schriftelijke vragen over maar wacht op antwoord. Hoe kunnen bedreigingen en intimidatie zolang voortduren in een land dat verantwoordelijk is voor de onafhankelijkheid en veiligheid van dit Hof? Piri werd geïnteviewd door Mieke van der Weij en Pieter van der Wielen. https://www.nporadio1.nl/fragmenten/nieuwsweekend/9c3c582a-1ac5-4ea0-9d81-a8904e25318c/2024-06-08-kamervragen-over-israelische-intimidatie-en-bedreiging-strafhofmedewerkers-in-den-haag
6 20 Demissionair minister Dilan Yeşilgöz van Justitie en Veiligheid erkent dat het fout was te spreken over “duizenden” asielzoekers, die gebruik gemaakt hebben van de zogenaamde gestapelde gezinshereniging (nareis op nareis), omdat het er ‘tientallen’ waren. Maar ze zegt dat ‘niet bewust’ te hebben gedaan; door NOS Nieuws. En net als bij alle vorige kabinetten tillen de coalitiepartijen stuk voor stuk niet zwaar aan de schromelijke overdrijving, die niet op feiten was gebaseerd, van iemand uit hun midden en zijn de oppositiepartijen er zeer ontstemd over. https://nos.nl/artikel/2525447-yesilgoz-erkent-dat-nareisuitspraken-niet-klopten-maar-deed-het-niet-bewust
Afrika: Algerije, Niger, Rwanda, Soedan
3 22 “Het is aan ons om te beslissen over de voorwaarden van de buitenlandse aanwezigheid op ons grondgebied”, lichtte de Nigerese regering haar besluit op zaterdag 16 maart jl. toe om de militaire samenwerkingsovereenkomst met de Verenigde Staten van Amerika met onmiddellijke ingang op te zeggen. Die beslissing volgt op een driedaags bezoek van een Amerikaanse delegatie, die was gekomen om “met de autoriteiten te onderhandelen over de terugkeer van Niger naar de democratie en de toekomst van het partnerschap voor veiligheid en ontwikkeling”. De regering van Niger protesteert met klem tegen de neerbuigende houding van de VS-delegatie tegenover de regering van Niger en tegen het feit dat ze dreigde met represailles. Sinds de val van de Sovjet-Unie speelde de VS ongehinderd de baas in de wereld, maar daar komt in snel tempo verandering in. De uitzetting van VS-soldaten uit het Afrikaanse land is daar de laatste uiting van. De principiële en waardige reactie van Niger is opnieuw een bron van hoop, niet alleen voor Niger, maar voor het hele continent; door Saïd Bouamama. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/niger-zet-vs-soldaten-uit-het-land/
4 07 België en Frankrijk speelden vòòr en tijdens de genocide in Rwanda al een dubieuse rol. Vandaag zijn er plannen om er verdreven Palestijnen uit Gaza onder te brengen. De voorafgaande gebeurtenissen van de genocide in Rwanda kunnen worden gevonden in de opdeling van Afrika en in de gevolgen van het creëren van kunstmatige grenzen, waartoe op de Conferentie van Berlijn van 1885 werd besloten. De koloniale mogendheden legden politieke concepten, instellingen en sociale normen op, die waren afgestemd op visies van het Westen, maar niets te maken hadden met bestaande structuren op het Afrikaanse continent. Koloniale machten, vooral het Britse Rijk, gebruikten een systeem van indirect bestuur om onderworpen volkeren via hun instellingen te domineren. In tegenstelling tot de Duitsers, die in wezen zowel de traditionele macht als de Rwandese sociale hiërarchie onveranderd hadden gelaten in ruil voor aanvaarding van hun protectoraat, pasten de Belgen op hun eigen manier indirect bestuur toe zonder zelfs maar een deel van het lokale bestuur te delegeren aan de traditionele leiders. Zij behielden zich het recht voor om elk besluit te bekrachtigen. Gedurende 20 jaar werd koning Leopold II van België de hoofdrolspeler van een genocide op ongeveer 10 miljoen mensen. Het was het Belgisch koloniaal bestuur dat de sociale verschillen tussen Hutu’s en Tutsi’s een etnische betekenis gaf. In het kader van overeenkomsten om migranten naar Rwanda te sturen, heeft Paul Kagame begin dit jaar een ontmoeting met zijn Israëlische ambtgenoot Benjamin Netanyahu gehad. In ruil voor een genereuze financiering zou Rwanda duizenden verdreven Palestijnen uit de Gazastrook verwelkomen. “Er is geen andere oplossing voor de inwoners van Gaza dan migratie”, zeiden vertegenwoordigers van het Israël, “Tegenwoordig kunnen ze nergens meer naartoe. Gaza is verwoest en heeft geen toekomst, omdat het verwoest zal blijven”; door Geraldina Colotti. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/07/dertig-jaar-genocide-in-rwanda-de-rol-van-het-westen/
4 10 Onder het 175.000 mensen tellend Saharawi-volk in kampen op Algerijns grondgebied in de hete woestijn vormt Polisario een regering in ballingschap en vervult er het feitelijke overheidsgezag. Echter, het zijn veeleer de civiele organisaties, die daar de democratie schragen. “Zij vormen onze belangrijkste kracht”. Niet Polisario, maar de maatschappelijke groeperingen worden hier gezien als de belangrijkste voeding voor het bevorderen van solidariteit en voor het versterken van democratie. Het gaat bij dat middenveld van de Sahrawi om nationale organisaties van en voor arbeiders, jongeren, studenten en vrouwen, maar ook voor de verdwenen burgers (gedetineerd of gedood door Marokko), voor de vele slachtoffers van landmijnen en voor mensenrechten. Deze bewegingen zorgen voor de ‘dynamiek in de samenleving’, ze organiseren bevolkingsgroepen rond een specifiek belang of een bepaalde situatie; door Rein van Gisteren. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/het-sahrawi-volk-we-willen-geen-rijkdom-maar-vrijheid/
4 11 Sinds 15 april 2023 hebben minstens 8,5 miljoen Soedanezen noodgedwongen huis en haard verlaten vanwege de daar heersende burgeroorlog; dat is 1 op de 6 inwoners van het land. Veel gezinnen zijn uit elkaar gerukt en verkeren in shock. Mensen, ook kinderen, hebben vreselijk geweld meegemaakt, waardoor psychosociale hulp een prioriteit is. Veel kinderen komen ook nog eens ondervoed aan in overvolle vluchtelingenkampen, waarin niet in hun basisbehoeften kan worden voorzien. Soedan is verwikkeld in een bloedige strijd tussen 2 rivaliserende militaire eenheden: de paramilitaire groepering Rapid Support Forces onder leiding van Mohammed Hamdan Dagalo en de Soedanese strijdkrachten onder leiding van Abdel Fattah al-Burhan. Beide generaals strijden om de controle over de natuurlijke rijkdommen van het land – het straatarme Soedan is de 10de grootste goudproducent ter wereld. Bijna 18 miljoen mensen leven daarom nu in acute voedselonzekerheid, en beide partijen maken zich schuldig aan ernstige schendingen van de mensenrechten; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/1-jaar-burgeroorlog-soedan-8-miljoen-mensen-op-de-vlucht/
Australië: Nieuw-Caledonië
5 17 Wat de Franse president Emmanuel Macron voorstelt als democratisering in de Franse kolonie Nieuw-Caledonië in de Stille Oceaan is in werkelijkheid een poging om het echte democratiseringsproces – dat nooit door Frankrijk werd gerespecteerd – ten bate van Franse kolonisten volledig terug te draaien. Na jarenlange protesten van de autochtone bevolking op het eiland, de Kanaken, werd op 5 mei 1998 een akkoord gesloten, dat als ‘dekoloniseringsproces’ werd erkend door de toenmalige Franse regering onder leiding van eerste minister Lionel Jospin en president François Mitterrand. Dat akkoord was het verre vervolg op een vorig akkoord in 1988, dat minder ver ging. In dat akkoord werden alle staatsbevoegdheden overgedragen aan de lokale regering in de hoofdstad Nouméa, behalve defensie, justitie, de munteenheid en de veiligheid. Het akkoord erkende de Kanaken als autochtone bevolking, maar kende ook volledige burgerrechten toe aan alle Franse kolonisten en hun nazaten, wanneer die minstens 10 jaar voor 1995 naar het eiland waren geëmigreerd. De Franse kolonisten, die na 1995 naar het eiland emigreerden, kregen nog wel stemrecht voor lokale verkiezingen, maar kunnen niet deelnemen aan referenda over onafhankelijkheid. Frankrijk heeft het eiland sindsdien omvolkt, zodat de autochtone bevolking vandaag minder dan 50% van de totale bevolking uitmaakt. President Macron wil de beperking van het stemrecht in het akkoord van 1995 voor de Franse kolonisten afschaffen, waardoor de kans dat de Kanaken via een referendum de onafhankelijkheid kunnen verwerven minimaal wordt. Tot vandaag leven Kanaken en Franse kolonisten in een de facto apartheidssysteem. De sociale welvaart wordt er volledig bepaald door de etnische kloof tussen autochtonen en kolonisten; Kanaken zijn de spotgoedkope arbeidskrachten van de Franse kolonisten. Racisme is schering en inslag. De recente rellen werden door de beslissing van Macron veroorzaakt, maar zijn een uiting van een veel dieper probleem dat al lang op het eiland ettert. Macron antwoordt op het protest met het enige argument dat hem nog rest: het zenden van oproerpolitie. Het zou verkeerd zijn te denken dat het voor Macron en de zijnen te doen is om de bescherming van hun Franse landgenoten. De echte redenen zijn, zoals steeds, eerst en vooral militair: op Nieuw-Caledonië is een Franse militaire basis, waarmee Frankrijk nog steeds probeert het elan van een wereldmacht uit te stralen. En het kleine eiland is de 4de producent ter wereld van het edelmetaal nikkel (Ni28). Met de opbrengsten van nikkel alleen al zou Nieuw-Caledonië een welvarend land kunnen zijn. Het is het bekende verhaal van alle (ex-)kolonies: rijke bodem, arm volk. De Franse economische elite is niet van plan het eiland op te geven. Om het eiland vreedzaam te behouden zou zij ervoor kunnen kiezen om de Kanaken economische welvaart te brengen met een waardige gezondheidszorg, eerlijke lonen, goede scholen en degelijke werkomstandigheden. Dat gaat echter regelrecht in tegen het ultieme motief: winst; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/17/frans-brutaal-kolonialisme-terug-van-nooit-weggeweest-in-nieuw-caledonie/
Azië: India, Myanmar
3 28 Het vonnis dat op 15 februari jl. door de hoogste rechtbank van India is uitgesproken, is definitief. Het eist het recht op van burgers om te weten wie hun politieke partijen financiert en verwerpt een ondoorzichtig finanieringssysteem. Het Hooggerechtshof beval ook, gezien de komende verkiezingen, om te stoppen met de verkoop van ‘bonds’ en om de details voor te leggen van de incasso’s, die sinds 2019 zijn gedaan. Deze stap betekent een aanzienlijke tegenslag voor de sterke man Narendra Modi van India. Het ontneemt hem niet alleen een financieringsbron, waarvan hij tijdens de verkiezingen van 2014 en 2019 ruimschoots had geprofiteerd, maar het brengt ook ‘de morele positie van de regering’ en haar strijd tegen corruptie in discrediet. Dat was Modi’s stokpaardje tijdens zijn eerste mandaat; door Aurélie Leroy, vertaald door Freddy Leuris. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/28/eindelijk-een-zandkorrel-in-de-electorale-machine-van-indiaas-premier-modi/
5 06 Myanmar staat aan de rand van de afgrond. Door de militaire staatsgreep in februari 2021 en de daaropvolgende conflicten in een groot deel van het land is een recordaantal mensen op de vlucht geslagen. Sinds oktober jl. is het geweld verder geëscaleerd, waarbij het leger na verliezen strafexpedities uitvoert. 2,7 Miljoen mensen, die momenteel in eigen land op de vlucht zijn, vluchtten omwille van hun onveiligheid. Ongeveer 1/3 daarvan zijn kinderen. Van de 54 miljoen inwoners zijn er 19 miljoen afhankelijk van noodhulp. Dat is een miljoen meer dan een jaar geleden. Met het naderende cycloonseizoen zijn nu extra middelen nodig om de meest kwetsbaren te beschermen en hun levens te redden; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/06/sombere-mijlpaal-in-myanmar-al-3-miljoen-burgers-op-de-vlucht-voor-geweld/
Europa en de Europese Unie: Duitsland, Italië, Servië, Verenigd Koninkrijk
4 10 Voor Duitse politici is de notie van Staatsräson (staatsraison) een referentiepunt. De term werd in de vroege jaren van 2000 voor het eerst gebruikt in een essay van de voormalig Duits ambassadeur in Israël Rudolf Dreßler, en werd in 2008 door Angela Merkel tijdens een toespraak voor de Knesset (het parlement van Israël) opnieuw in de mond genomen. Sindsdien staat hij centraal in Duitse publieke verklaringen en wordt hij gebruikt als ideologisch instrument om Israëls ‘recht op zelfverdediging’ te legitimeren. Op 12 oktober 2023 formuleerde Olaf Scholz het als volgt: “Op dit moment heeft Duitsland maar één optie. We staan pal achter Israël. (…) Dat is wat we bedoelen als we zeggen dat de veiligheid van Israël voor Duitsland een kwestie van staatsraison is.” Dit zette een toenemend aantal landen uit het Globale Zuiden ertoe om Duitsland ter verantwoording te roepen voor zijn openlijke rechtvaardiging en vergoelijking van de genocide op de Palestijnen; door Matthew Read. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/10/wat-zit-er-achter-de-onvoorwaardelijke-duitse-steun-voor-israel/
4 11 Een gelekte nota van de Europese Raad geeft inzicht in de strategische prioriteiten, die de lidstaten naar voren schuiven voor de nieuwe Europese Commissie: de EU-regeringsleiders willen alle aandacht voor biodiversiteit en de klimaatcrisis overboord gooien. Ondanks de overweldigende wetenschappelijke consensus over de existentiële bedreigingen door deze crises, bevat de huidige tekst enkel nog wat kruimels om deze uitdagingen aan te pakken. De EU-parlementsleden beslissen ondertussen vandaag of ze het plan van de Europese Commissie, dat milieueisen voor de boeren wil schrappen, versneld zullen behandelen. Het totale gebrek aan adequate aanpak voor bescherming en herstel van biodiversiteit en natuur is [rationeel; GjH] onbegrijpelijk. Het is onverantwoord dat bijvoorbeeld een veerkrachtige natuur, zuivere lucht en zuiver water geen prioriteiten zouden zijn voor Europa. Het schrappen van de natuurbeschermingsregels uit het landbouwbeleid is een vergiftigd geschenk voor boeren en boerinnen, dat hen ook nog eens zal veroordelen tot ergere droogtes, mislukte oogsten en overstromingen. Het lijkt een electorale afleidingsmanoeuvre, die niets verandert aan hun kwetsbare economische positie. Indien een meerderheid in het Europees Parlement voor een versnelde behandeling van het voorstel stemt, om de milieueisen voor boeren en boerinnen te versoepelen, zal het tijdens zijn laatste plenaire vergadering voor de verkiezingen op 6 tot 9 juni 2024 stemmen over dit voorstel; door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/bbl-over-gelekte-nota-europese-raad-eu-lidstaten-laten-green-deal-vallen/ en https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/greenpeace-eu-schrapping-natuurbescherming-is-giftige-appel-voor-boer-inn-en/
4 11 Op woensdag 10 april jl. stemde een meerderheid van de leden van het Europees Parlement voor een ‘Migratiepact’ dat het grensbeheer toevertrouwt aan onveilige landen, dat mensen die veiligheid zoeken aan de grenzen van de EU met geweld terugstuurt en dat NGO’s die hen willen helpen criminaliseert. Buha Colette, operationeel manager van migratieprogramma’s bij Artsen Zonder Grenzen voegde hier aan toe: “Vandaag [10 april] heeft het Europese Parlement gekozen voor een uitsluitingsbeleid dat zich richt op afschrikking en geweld in plaats van op de waardigheid en veiligheid van mensen, ondanks herhaalde waarschuwingen van #AZG en andere organisaties over de menselijke kosten van een dergelijk beleid.” Door De Wereld Morgen. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/artsen-zonder-grenzen-migratiepact-eu-is-beleid-van-uitsluiting-afschrikking-en-geweld/
4 23 Op 10 juni 1924 werd Giacomo Matteotti door fascistische huurmoordenaars gedood. Onderaan zijn huis wachtten ze hem gevijven op, allemaal knokploegleden uit Milaan; beroepsgeweldplegers, die geworven waren door de naaste medewerkers van Benito Mussolini. Zolang het woord ‘antifascisme’ nog niet uitgesproken wordt door degene die Italië regeert, zal het spook van het fascisme blijven rondwaren in het huis van de Italiaanse democratie; door Antonio Scurati, vertaald door Jan van der Haar. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/23/door-extreemrechtse-regering-italie-verboden-voordracht-over-fascisme-hier-de-vertaalde-tekst/
4 29 Het nieuwe Rwanda-beleid van het Verenigd Koninkrijk is geënt op het detentie- en offshorebeleid van Australië. Internationaal onderzoek laat zien dat dergelijk beleid rampzalige fysieke en mentale gevolgen heeft voor degenen die worden overgebracht. In 2022, bijvoorbeeld, screende het Medical Justice departement, 36 mensen die op het punt stonden uitgezet te worden naar Rwanda. Van hen vertoonde 26 medische aanwijzingen van marteling, 15 vertoonden symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en 11 van de 36 hadden suïcidale gedachten tijdens hun detentie. De British Medical Association, Dokters van de Wereld UK, Faculty of Public Health, MSF UK (Britse Artsen Zonder Grenzen), Royal Medical Colleges en andere medische organisaties beschouwen dit beleid als onverdedigbaar op ethische, humanitaire en op medische gronden, en dringen er bij de regering van Groot-Brittannië op aan het alsnog onmiddellijk stop te zetten; door Dokters van de Wereld UK. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/29/dokters-van-de-wereld-ernstige-zorgen-over-de-britse-rwanda-wet/
5 08 President Aleksandar Vucic gaat er prat op goede banden met China en Rusland te onderhouden. Sterker, nu hebben China en Servië een overeenkomst getekend om een ‘gezamenlijke toekomst’ op te bouwen. De staatshoofden kondigden aan dat de landen de komende jaren een ‘dieper, omvangrijker en strategisch partnerschap’ aangaan. Ze spraken onder meer af dat de importtarieven op bijna alle Servische goederen naar China binnen 5 jaar worden opgeheven. Ook is er afgesproken dat er meer vliegverbindingen tussen de 2 landen zullen komen. China zal de komende 3 jaar 50 Servische wetenschappers uitnodigen om in het land kunstmatige intelligentie te onderzoeken. Vucic zei dat Servië China zal steunen in de Taiwankwestie. Het is het eerste Europese land dat zo’n overeenkomst met China heeft gesloten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2519760-eu-kandidaat-servie-en-china-presenteren-deal-voor-gezamenlijke-toekomst
5 12 Eurosong is geen liedjeswedstrijd, maar propaganda. Dat is het altijd geweest, maar nog nooit zo duidelijk als nu. Je merkt het aan het feit dat Rusland kan worden uitgesloten, terwijl Israël mee mag doen. Je merkt het eraan dat het Israëlische bedrijf Moroccanoil om de zoveel tijd in beeld komt als grote sponsor. Je merkt het eraan dat een kandidaat wordt gediskwalificeerd omwille van ‘nultolerantie voor ongepast gedrag’, maar er geen enkel probleem gemaakt wordt van het feit dat een land de publieksstemming probeert te misbruiken om de genocide, die ze aan het plegen is, te legitimeren. Je merkt het ook aan het feit dat de kandidaten niet in de eerste plaats liedjes zingen, maar spektakel verzorgen. Je merkt het aan het boegeroep, dat men niet weg gefilterd krijgt. Je merkt het aan het decadente showgehalte en de vulgaire overprikkeling, die in steeds intensere mate nodig is om de verdringing te doen slagen. Je kunt het aan het hele karakter van de presentatie voelen, waarin de realiteit van Eurosong de fictie van The Hunger Games overtreft. Het geheel is verpakt in een stroperige zoetheid met bittere nasmaak. Des te meer de kandidaten benadrukken hoe belangrijk het is om authentieke jezelf te kunnen zijn, des te meer ze op elkaar lijken. Des te meer ze benadrukken dat echte schoonheid van binnen zit, des te meer zijn ze gericht op uiterlijk vertoon. De degradatie van Eurosong is ook een uitdrukking van de decadente zelfingenomenheid en een misplaatst Westers superioriteitsgevoel. Het is een teken aan de wand van een oude wereld, die stervende is. Het is het failliet van een lege opvatting van vrijheid, die eruit bestaat dat een kleine bevoorrechte groep zich alles kan permitteren ten koste van de rest. De oude orde en haar gezagsdragers hebben ons niets meer te bieden: geen cultuur, geen ethische waarden, geen materiële vooruitgang; enkel kitsch en propaganda; Seppe De Meulder. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/12/glitter-in-eurosong-en-puin-in-gaza-zijn-twee-kanten-van-dezelfde-medaille/
6 04 “Zet de politiek van de hoop centraal in de verkiezingen”, verkondigde Jeremy Corbyn tijdens de lancering van zijn herverkiezingscampagne in Islington North, zijn kiesdistrict. Hij zweerde een stem te zijn voor rechtvaardigheid, socialisme en vrede en verklaarde dat hij ervoor zou zorgen dat diegenen die het zwijgen wordt opgelegd, worden gehoord en diegenen die opzij worden geschoven, opnieuw worden binnengelaten. Hij bekritiseerde de Britse twee-kinderen uitkeringslimiet. Over de private waperindustrie, zei Corbyn dat hij niet wist of er parasieten in het water van de Thames zaten, maar dat hij ervan overtuigd was dat er parasieten in de bestuursraad van Thames Water zitten. Hij voegde eraan toe dat de industrie opnieuw publiek eigendom moet worden, zoals Labour had voorgesteld toen hij leider was. Hij schetste zijn verweer tegen de toenemende ongelijkheid met het feit dat miljoenen afhankelijk zijn van voedselbanken om rond te komen, terwijl miljardairs almaar rijker worden. Hij benadrukte ook zijn gedrevenheid om klimaatsverandering aan te pakken en hij beloofde om een ‘stem voor vrede’ te blijven, en steeds te zoeken naar diplomatieke oplossingen, kijkend naar de oorzaken van conflicten, waaronder ook de ‘overweldigende macht van de wapenindustrie’. Zijn eisen sluiten aan bij het beleid, dat hij als partijleider voerde, inclusief een groener Islington, huisvesting voor iedereen, een volledig publieke National Health Service, een meer gelijke samenleving en verdediging van mensenrechten en vrede; door Andrew Murray, vertaald door Katrien Vandegaer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/04/jeremy-corbyn-een-stem-voor-rechtvaardigheid-vrede-en-socialisme/
Noord-Amerika: El Salvador, Haïti, de VS
3 26 Een revolutie, die ongewild een monster heeft gebaard en haar eigen kinderen heeft verloochend. Een artikel over angst en willekeur in El Salvador; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/el-salvador-waar-mensen-bang-zijn/
4 11 Haïti lijdt niet onder een gebrek aan leiderschap, maar onder een door het buitenland gesteunde onderdrukking. Elke strijd voor democratisering wordt al tientallen jaren gesaboteerd, omdat democratie in strijd zou zijn met de economische agenda van Canada, Frankrijk, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika. Daarom wordt Haïti nu bedreigd met de 4de invasie van de VS in 100 jaar tijd. De kogels van Washington dwingen kinderen, grootouders en ouders te slapen onder meubels, die hen misschien kunnen beschermen. Familieleden van de diaspora van East Flatbush, Brooklyn, tot Little Haïti en Miami bellen op alle uren van de nacht op, gewoon in de hoop een bekende stem te horen. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken van de VS, dat in juli 2021 eenzijdig Ariel Henry uitkoos om Haïti’s eerste minister te worden, heeft nu besloten dat Henry niet langer bij hun belangen past en heeft hem gedwongen om af te treden. Even gemakkelijk als de VS Henry tegen de wil van de bevolking in installeerden, houdt de FBI hem nu vast in Puerto Rico. De imperialistische machten, die alle geweld voeden, zijn verantwoordelijk voor de aanwezigheid van meer dan een half miljoen Amerikaanse wapens in Haïti. Ze zijn nu hun volgende stap aan het voorbereiden om Haïti te behouden. Gedurende de laatste anderhalf jaar heeft de regering van Joe Biden geprobeerd al het nodige te doen om de volgende – door de VS geleide – bezetting en invasie te vergemakkelijken. De Bahamas, Benin, Kenia en andere Westerse neo-kolonies zijn aangesteld om de bezetting op de grond uit te voeren. De VS zal het geld en de wapens leveren; het Afrikaanse en Caribische kanonnenvoer zal voor de lijken zorgen; door Danny Shaw, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/haiti-lijdt-niet-onder-chaos-maar-onder-westers-gefinancierde-doodseskaders-en-marionettenregeringen/
4 11 In oktober 1981 vroeg het FMLN al aan Daniel Ortega, de leider van de Sandinisten in Nicaragua, om in naam van het Front een brief voor te lezen op de Algemene Vergadering van de VN, waarin aangedrongen werd op een onderhandelde oplossing. Nog meer bloed en oorlogsgeweld was het antwoord met de steun van de Verenigde Staten van Amerika: $ 1 miljard. De revolutie, die ooit door de hele wereld op de voet gevolgd werd, heeft de verwachtingen niet waargemaakt. De Vredesakkoorden van Chapultepec van 1992 lijken dood en begraven. Het standpunt van het FMLN was duidelijk: vrede kon alleen bereikt worden wanneer leger en politie volledig ondergeschikt gemaakt werden aan de burgerlijke macht. Het Front eiste garanties dat een terugkeer naar de militaire dictaturen van vòòr de oorlog geen kans meer zou maken. Een punt dat door de tegenpartij onmiddellijk werd verworpen. Veel corruptieschandalen, overvolle gevangenissen en verkiezingen 32 jaar later lijken de akkoorden te zijn verveld tot niet meer dan kladpapier. De juridische, uitvoerende en wetgevende macht is de facto verenigd in één persoon, Nayib Bukele. De militarisering van het land is een onweerlegbaar feit en de rechtsstaat is niet meer. De kern van de vredesonderhandelingen, met name het indammen van de almacht van het leger, is uitgedraaid op een grandioos fiasco. Bukele begint binnenkort, tegen de grondwettelijke beginselen in, aan zijn 2de ambtstermijn; door Marleen Bosmans. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/el-salvador-plooien-is-geen-optie/
4 29 Om in Haïti afdoend en concreet een einde te maken aan de onveiligheid, moet het probleem van de werkloosheid daar aangepakt worden. De huidige crisis is bedacht en wordt gevoed door de internationale gemeenschap. Die begaat steeds opnieuw dezelfde vergissingen. De mensen, die CARICOM nu uitnodigt om over de crisis te praten, zijn degenen die haar veroorzaakt hebben. Vakbonden en vrouwen worden uitgesloten van de onderhandelingstafel; door Fréderic Thomas, vertaald door Ronald Decelle. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/29/haiti-heeft-geen-militaire-interventie-nodig/
5 09 Voor het eerst sinds 7 oktober jl. heeft Joe Biden bondgenoot Israël bedreigt met het stopzetten van wapenleveringen. De Verenigde Staten van Amerika legden vorige week al de levering van één wapenzending (1800 bommen van 907 kilo en 700 bommen van 226 kilo) aan Israël stil. Dat deed Washington, omdat Israël niet was tegemoetgekomen aan de Amerikaanse ‘zorgen’ over plannen voor een grondoffensief in de zuidelijke Gazaanse stad Rafah; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6312185/vs-levert-geen-bommen-meer-aan-israel-als-aanval-rafah-doorgaat-zorgen-voor-burgerdoden.html
5 29 De Verenigde Staten van Amerika maakt de wereld veel gevaarlijker en gewelddadiger. De VS tast nationale vrijheden aan door steeds meer autoritarisme en onrecht te faciliteren en te plegen. De VS ondermijnt het internationale recht door het voortdurend te schenden. Elk argument dat kan worden aangevoerd voor de verdiensten van het mondiale leiderschap van de VS wordt met de dag zwakker. Eén voor één brengt het Amerikaanse imperium al zijn eigen argumenten in diskrediet waarom het de wereld zou moeten leiden. Al het geweld, het onrecht en de tirannie, dat het beweert in toom te houden met zijn wereld omvattend leiderschap, wordt door het imperium zelf veroorzaakt, elk jaar op een brutaler en onmiskenbare manier; door Caitlin Johnstone, vertaald door Willem Royaards. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/29/vs-brengt-zichzelf-steeds-meer-in-discrediet/
5 30 Amerikanen kunnen in november niet stemmen over de vraag of het Amerikaanse imperium steeds driester de confrontatie moet aangaan met atoomstaten als China en Rusland. Die optie staat op geen enkele stembrief vermeld. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of het de Amerikaanse rijken is toegestaan hun rijkdom aan te wenden om via politieke weg voordeeltjes te verkrijgen, zodat ze nog meer geld en macht kunnen verwerven. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of onmetelijke fortuinen aangewend mogen worden ter financiering van een oorlogsmachine, die over de hele wereld actief is. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of de VS de grootste gevangenisbevolking van heel de wereld moet hebben en of ze het diep onrechtvaardige rechtssysteem dat daarvoor verantwoordelijk is, moet handhaven. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of de bedrijfswereld steeds meer vat op het internet moet krijgen en of het internet steeds meer aan censuur onderworpen moet worden als gevolg van de nauwe samenwerking tussen grootbedrijven uit Silicon Valley en de Amerikaanse regering. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of de drastische ingrepen moeten worden uitgevoerd, die nodig zijn om het milieu te redden. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of hun regering er honderden militaire bases over de hele planeet op na moet houden en blijft streven naar de vernietiging van elke natie die ongehoorzaam is, terwijl er op het thuisfront mensen lijden en moeten vechten voor hun bestaan. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of er überhaupt miljardairs moeten zijn, zolang er tegelijkertijd mensen zijn, die op straat moeten leven. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of hun politiemacht steeds verder gemilitariseerd moet worden en of het wenselijk is dat de observatietechnieken van het Amerikaanse inlichtingenkartel steeds minder de persoonlijke levenssfeer respecteert. Ze kunnen niet stemmen over de vraag of het geoorloofd is dat machtige en rijke mensen 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar de geest van het Amerikaanse volk bestoken met imperialistische propaganda en zo de manier van denken, handelen, stemmen, werken en winkelen van dat volk naar hun hand te zet. En ze kunnen ook niet stemmen over de vraag of de rijken almaar rijker moeten worden, terwijl de armen het steeds moeilijker krijgen om het hoofd boven water te houden; door Caitlin Johnstone. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/30/voor-wie-mogen-de-amerikanen-stemmen/
6 01 De president van de Verenigde Staten van Amerika lanceerde gisteren een vredesplan voor alle geweld in Israël, c.q. Palestina. Het behelst 3 fases, te beginnen met een tijdelijk staakt-het-vuren. Dat moet leiden tot geleidelijke vrijlating van de Israëlische gijzelaars in Gaza en terugtrekking van alle Israëlische troepen uit Gaza en moet uiteindelijk uitmonden in een permanent staakt-het-vuren en een uitwisseling van Palestijnse gevangenen. Elk plan verdient serieuze overweging, en in dit stukje gaat het om de toon, die Joe Biden aanslaat, en die de muziek maakt. Biden benadrukte dat het nu aan Hamas is om dit plan te aanvaarden en liet onvermeld dat Hamas voorstellen gedaan voor een staakt-het-vuren op 9 oktober, 16 oktober, 17 oktober, 28 oktober, 17 november, 2 januari, 22 januari, 7 februari, 15 maart en op 7 mei. De gebruikte bewoordingen van deze voorstellen veranderden naargelang de militaire belegering van Gaza meer slachtoffers maakte en meer infrastructuur vernietigde, maar een constante was dat Hamas de Israëlische gijzelaars van 7 oktober geleidelijk vrij zou laten in ruil voor de Palestijnse gijzelaars, die Israël maakte op de bezette Westelijke Jordaanoever. Dat aantal is geleidelijk gestegen tot ongeveer 8.000 [en wordt aangeduid met ‘gevangenen’; GjH]. Het zijn bijna allemaal personen, waaronder honderden kinderen, die worden vastgehouden zonder vorm van proces, en zonder enige beschuldiging. Zij krijgen van hun bewakers letterlijk te horen dat zij zijn opgepakt als drukmiddel, niet omwille van een of ander misdrijf. Maar zowel Israël als de VS blijven de Palestijnse gijzelaars dus ‘gevangenen’ noemen. Volgens de mainstream media eist Israël de vrijlating van onschuldige burgers en Hamas eist in ruil daarvan de vrijlating van terroristen. De inhoud van dit VS-voorstel is een bijna volledige kopie van het laatste voorstel dat Hamas 7 mei deed. Dat voorstel was toen ook aanvaard door de VS en Israël, alleen handelde Israël er niet naar en intensiveerde de aanval op Rafah. Om niet de indruk te wekken dat Israël toegeeft om te onderhandelen over een vredesakkoord op basis van een plan, dat Hamas heeft voorgesteld, doen de Israël en VS het nu voorkomen dat dit een totaal nieuw revolutionair voorstel zou zijn waarvan Israël de initiatiefnemer is. Volgens de uitleg van Benjamin Netanyahu – bevestigd door een aantal van zijn ministers – laat dit voorstel ruimte om ‘de oorlog voort te zetten tot Hamas is vernietigd èn niet langer in staat is om te regeren’ (in Gaza). In duidelijker taal: Netanyahu zegt dat hij het vredesakkoord niet zal respecteren. Hamas heeft daarentegen onmiddellijk zijn volledige medewerking aan dit plan beloofd en aanvaardt het als een mogelijke oplossing, zonder enige bijkomend commentaar of voorwaarde te stellen. Biden zei in zijn speech: “Oorlog zonder einde voor een niet geïdentificeerd idee van een totale overwinning (…) zal het isolement van Israël in de wereld nog vergroten.” Hij zei niet ‘zal Israël isoleren’, met andere woorden erkent de VS dat het internationale isolement van Israël een feit is. Biden voegde er zelfs aan toe dat de oorlog voortzetten “de gijzelaars niet naar huis zal brengen, het zal geen duurzame nederlaag voor Hamas voortbrengen en het zal Israël geen blijvende veiligheid geven” en “Er zijn er die in Israël niet akkoord zullen gaan met dit plan en die zullen oproepen om de oorlog voor onbepaalde tijd voort te zetten. Sommigen daarvan zitten zelfs in de regeringscoalitie.” Zonder twijfel zijn dit boodschappen, die de VS al enige tijd achter gesloten deuren aan het geven is aan Israël. Door dit nu openlijk te zeggen vanuit het Witte Huis ondergraaft de Amerikaanse president de stelling van Israël dat een militaire overwinning in het bereik zou liggen. Echter, het vredesvoorstel is eerst en vooral gebaseerd op een premisse die niet klopt. Het is niet Hamas, maar Israël dat tot nu elke onderhandeling heeft gesaboteerd en elk voorstel heeft afgewezen, niet Hamas. Ondertussen heeft het Israëlisch parlement een wetsvoorstel van de regering goedgekeurd dat de VN-hulporganisatie UNRWA tot ‘terroristische organisatie’ verklaart – niet alleen in Gaza maar in alle bezette gebieden. Het Palestijns UNRWA-personeel wordt daarmee een ‘legitiem doelwit’ voor het bezettingsleger. Echter, de reden die voor Biden telt om dit voorstel nu te lanceren is dat het niet goed gaat met de peilingen voor de komende presidentsverkiezingen op 5 november. Die peilingen wijzen op een aanzienlijke minderheid van democratische kiezers, die aangeven noch op Biden noch op Donald Trump te zullen stemmen, terwijl Trump het goed blijft doen; door Lode Vanoost. En dit zijn slechts enkele hoofdlijnen, maar in zijn toespraak wekte Biden de indruk dat hij geen weet heeft van de geschiedenis van Palestina, waar Israël nu gevestigd is. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/01/plan-biden-voor-gaza-is-reactie-op-wereldwijd-verzet-tegen-de-genocide/
6 05 Terwijl Israël zijn buurlanden Irak, Libanon en Syrië met artillerievuur, bommen en raketten bestookt, blijft het doorgaan met zijn genocidaire militaire campagne in de Gazastrook tegen Palestijnse burgers en de Hamasregering. De Verenigde Staten van Amerika kunnen misschien niet direct invloed uitoefenen op Israëls atoomwapen-programma, maar ze kunnen – en moeten – beslist de invasie van de Gazastrook en Israëls toenemende conflicten met zijn buren beteugelen. Gezien het overweldigende bewijs dat Israël veel atoomwapens heeft en deze offensieve nucleaire capaciteit al tientallen jaren in stand houdt, verplicht de federale Amerikaanse wet president Joe Biden om alle militaire hulp aan Israël onmiddellijk te staken; door Veterans for Peace, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/05/vs-veteranen-aan-president-biden-stop-alle-militaire-hulp-aan-israel/
West Azië (Midden Oosten): Israël, Palestina
3 20 President Joe Biden doet zijn beste om de indruk te wekken dat hij bezorgd is over de Palestijnse slachtoffers in Gaza. De naakte cijfers vertellen daarentegen een ander verhaal, een verhaal dat al teruggaat tot de oprichting van de zionistische staat Israël in 1949. Na correctie voor inflatie bedroeg in 2022 de Amerikaanse hulp aan Israël in totaal $ 317,9 miljard. Daarmee is het land de grootste ontvanger van Amerikaanse buitenlandse hulp sinds de Tweede Wereldoorlog; door USA Facts, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/hoeveel-amerikaanse-hulp-gaat-er-eigenlijk-naar-israel/
3 20 Meer dan 50 landen presenteerden van 19 tot 26 februari jl. getuigenissen voor het Internationaal Gerechtshof over de wettelijkheid van Israëls bezetting van het Palestijns territorium aan de Afrikaanse Unie, de Arabische Liga en de Organisatie voor Islamitische Samenwerking. De overweldigende meerderheid van hen, voornamelijk uit het Globale Zuiden, verklaarde aan het gerechtshof dat de bezetting illegaal was. Bovendien hanteert Israël “een nog extremere vorm van apartheid” dan in Zuid Afrika bestond, zei de Zuid-Afrikaanse ambassadeur; door Marjorie Cohn. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/20/israel-probeerde-niet-eens-haar-bezetting-te-rechtvaardigen-tegenover-wereldgerechthof/
3 21 De resolutie van de VS voor een staakt-het-vuren in Gaza is een wanhopige poging van Joe Biden om tegelijkertijd Israël volop te blijven steunen en de diplomatieke en politieke schade als gevolg daarvan zoveel mogelijk te beperken. Zijn presidentschap staat op het spel. Maar uiteindelijk wil het Witte Huis dat Hamas vernietigt wordt en dat Israël de totale controle over Gaza krijgt en deze militaire operatie met succes afsluit. Het is afwachten hoe andere landen in de Veiligheidsraad op deze ontwerpresolutie zullen reageren. In geen geval komt de resolutie tegemoet aan de eisen, die Hamas stelt: een einde aan de agressie tegen Gaza, terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza, vrijlating van Palestijnse gevangenen en de wederopbouw van de infrastructuur en terugkeer van ontheemden naar hun huizen: door Marc Vandepitte. Zie ook het onderwerp hierna. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/21/paniek-in-de-vs-vn-resolutie-voor-onmiddellijk-staakt-het-vuren-in-gaza/
3 22 Vervolg op het vorige onderwerp: een Amerikaanse resolutie voor een staakt-het-vuren in Gaza is in de VN-Veiligheidsraad geblokkeerd door China en Rusland. 3 Keer eerder spraken juist de Verenigde Staten van Amerika hun veto uit over resoluties, die opriepen tot een wapenstilstand. 11 Van de 15 landen in de Veiligheidsraad stemden dit keer voor de resolutie. Algerije, China en Rusland stemden tegen. Guyana onthield zich van stemming. China heeft niet met de resolutie ingestemd, omdat de tekst niet voldeed aan ‘de verwachtingen van de internationale gemeenschap’. Volgens China was de tekst te vaag over hoe een staakt-het-vuren kan worden gerealiseerd en waren de voorwaarden in het voordeel van Israël. Ook zei de Chinese ambassadeur Zhang Jun dat de resolutie zich te weinig uitsprak tegen een grote operatie in Rafah. De Russische VN-ambassadeur Vassily Nebenzia zei dat de resolutie te gepolitiseerd was en Israël in de praktijk groen licht gaf voor een toekomstige aanval op de grensstad Rafah, waar zich nu meer dan een miljoen ontheemde Palestijnen bevinden; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6306252/rusland-en-china-blokkeren-vn-voorstel-voor-staakt-het-vuren-in-gaza.html
3 22 De VS beweert een zeepier te gaan bouwen voor de kust van Gaza voor humanitaire doeleinden, maar volgens gelekte Israëlische memo’s is die pier bedoeld voor zogenaamde vrijwillige massamigratie van de volledige bevolking van Gaza. Deze militair tactische haven zal de Israëlische goedkeuring ontvangen hebben, omdat premier Benjamin Netanyahu dit idee heeft nagestreefd sinds het begin van de oorlog: de vrijwillige ontheemding van Gazanen en hun vertrek naar Europa. Op 13 oktober jl., slechts enkele dagen na het begin van de oorlog in Gaza, publiceerde het Israëlische ministerie van Inlichtingen een document waarin op humanitaire gronden werd opgeroepen tot de gedwongen uitzetting van de 2,3 miljoen inwoners van de strook. Het gelekte document beveelt aan om de omstandigheden in Gaza zo onleefbaar te maken, dat de bevolking gedwongen zou worden om naar andere landen te vluchten, waaronder Canada, Egypte, Griekenland en Spanje. Wanneer de VS noden in Gaza wilde voorkomen, kon het veel eenvoudiger zijn invloed als belangrijkste leverancier van wapens aan Israël gebruiken om Tel Aviv te dwingen meer hulp toe te staan; door het Anadolu Agency, vertaald door Yair Da Pixao. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/22/vs-bouwt-zeepier-voor-facilitering-vrijwillige-massamigratie-gaza/
3 24 Israël staat het de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen niet langer toe om voedselkonvooien naar het noorden van Gaza te sturen. Dit komt neer op het doelbewust blokkeren van levensreddende hulp bij een door mensen aangerichte hongersnood. Het Israëlische leger heeft ook twee ziekenhuizen in Khan Younis omsingeld. De ziekenhuizen worden door tanks bestookt, terwijl er nog patiënten en personeel aanwezig zijn. Ook zouden er rookbommen gebruikt worden; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/liveblog/2513590-unrwa-israel-laat-geen-hulp-toe-tot-noord-gaza-nieuwe-aanval-khan-younis
3 26 Er zijn “gegronde redenen” om aan te nemen dat Israël zich schuldig maakt aan genocide in Gaza. Israëlische leiders hebben “bewust de principes van het internationaal humanitair recht vervormd (…) in een poging genocidaal geweld tegen Palestijnen te legitimeren.” De gehele bevolking van Gaza wordt als “terroristisch” of als “terrorisme-steunend” behandeld, waardoor “alles en iedereen” een doelwit wordt, waardoor geen enkele Palestijn in Gaza nog veilig is. Sinds het Internationaal Gerechtshof in Den Haag eind januari stelde dat Israël alles in het werk moet stellen om een genocide te voorkomen, zijn de beschietingen van de Gazastrook onverminderd doorgegaan, en is in delen van de strook hongersnood uitgebroken [doordat Israël onvoldoende hulpgoederen toelaat; GjH]; door NOS Nieuws. https://nos.nl/liveblog/2514106-vn-rapporteur-sterke-aanwijzingen-dat-israel-zich-schuldig-maakt-aan-genocide
3 26 Een indringend gedicht met de titel “Palestijn” van Ibrahim Nasrallah is hier te lezen: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/03/26/palestijn/
3 29 Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) in Den Haag heeft Israël opgedragen om alles te doen wat noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat basisvoorraden bij de Palestijnse bevolking in Gaza terechtkomen. In de uitspraak van vandaag herbevestigt het gerechtshof het vonnis van januari, maar het voegt eraan toe dat Israël actie moet ondernemen om een ongehinderde levering van humanitaire hulp aan Palestijnen in heel Gaza te garanderen. Daarbij gaat het om elektriciteit, medische benodigdheden, medische zorg, voedsel en water. Het ICJ constateert dat de hongersnood onder Palestijnen in Gaza inmiddels is begonnen. Israël moet binnen een maand na het vonnis een rapport indienen waarin gedetailleerd wordt beschreven hoe het zich aan de uitspraak heeft gehouden. Het bevel van het Internationaal Gerechtshof is bindend, hoewel er voor het ICJ geen mogelijkheid is om haar vonnissen te handhaven; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/artikel/2514594-internationaal-gerechtshof-israel-moet-ongehinderd-hulp-voor-gaza-toelaten
4 03 Wanneer Israëlische leiders Hamas met nazi’s vergelijken en Israëlische diplomaten gele sterren dragen bij de Verenigde Naties, is hun publiek vrijwel uitsluitend Westers, want het grootste deel van de wereld beschouwt de oprichting van Israël niet als een morele noodzaak om de zonden van de twintigste-eeuwse Europeanen goed te maken en draagt niet de last van de christelijk-Europese schuld voor de shoah. Al ruim 7 decennia is het betoog van de ‘donkere volkeren’ hetzelfde gebleven: waarom moeten de Palestijnen worden gestraft en onteigend voor misdaden waaraan alleen Europeanen zich schuldig hebben gemaakt? En ze kunnen alleen maar met afschuw terugdeinzen voor de impliciete bewering dat Israël het recht heeft om 13.000 kinderen af te slachten, niet alleen uit zelfverdediging, maar ook omdat het een staat is, die is voortgekomen uit de shoah. In 2006 waarschuwde Tony Judt al dat de holocaust niet langer kan worden gebruikt om het gedrag van Israël te rechtvaardigen, omdat een toenemend aantal mensen gewoonweg niet kan begrijpen hoe de verschrikkingen van de [op 2 na; GjH] laatste Europese oorlog kunnen worden ingeroepen om onaanvaardbaar gedrag in een andere tijd en op een andere plaats toe te staan of te vergoelijken. “Israëls lang gecultiveerde vervolgingswaanzin wekt niet langer sympathie op”, waarschuwde hij. Israëls hardnekkige kwalificatie van alle kritiek als ‘antisemitisch en roekeloze gedrag’ is nu de belangrijkste bron van anti-joods sentiment in een groot deel van Azië en West-Europa. De meest toegewijde vrienden van Israël wakkeren deze situatie vandaag de dag nog altijd aan. Zoals de Israëlische journalist Yuval Abraham het formuleerde, maakt het ontstellende misbruik van de term ‘antisemitisme’ deze term betekenisloos, waardoor Joden over de hele wereld in gevaar worden gebracht. Joe Biden blijft het verraderlijke argument herhalen dat de veiligheid van de joodse bevolking overal ter wereld afhangt van Israël. Maar zoals New York Times-columnist Ezra Klein het onlangs verwoordde: “Ik ben Joods. Voel ik me veiliger? Heb ik het gevoel dat er op dit moment minder antisemitisme in de wereld is door wat daar gebeurt, of lijkt het mij dat er een enorme opleving is van antisemitisme, en dat zelfs Joden op plaatsen die niet tot Israël behoren kwetsbaar zijn door wat er in Israël gebeurt?” Door Pankaj Mishra. https://www.groene.nl/artikel/nooit-meer-geldt-voor-iedereen
4 03 Israël vernietigde 40% van de waterinfrastructuur in de Gazastrook. Er is nog amper water beschikbaar (3 tot 15 liter per persoon per dag, tegenover de 100 liter die de WHO aanbeveelt). Via de stoffige bodem verspreidt het verontreinigd water zich naar het grondwater en oppervlaktewater. Israëlische militairen bevestigden dat tunnels onder water gezet werden met zeewater. Dat heeft verzilting van de grondwaterlaag als gevolg, die zorgt voor de toevoer van 80% van Gaza’s water en is dus een belangrijk risico voor alles wat leeft. De milieu-investeringen in hernieuwbare energie en klimaatadaptatie van de laatste 10 jaar zijn voor niets geweest. Op 60 % van de gebouwen stonden zonnepanelen, die zijn nu kapot. Infrastructuur om het bouwafval van ingestorte gebouwen te verwerken bestaat niet meer. En de CO2-emissies van de heropbouw t.z.t. zullen een enorme klimaatimpact hebben; door Babs Verhoeve. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/gebruik-ecocide-niet-als-oorlogswapen-tegen-mens-en-natuur/
4 03 Sinds 7 oktober 2023 organiseren Israël en haar bondgenoten een georkestreerde campagne om elk verschil tussen de Palestijnse burgerbevolking en de Palestijnse verzetsstrijders uit te wissen. “Het gaat daar om een volledige natie die verantwoordelijk is voor het gebeurde”, verklaarde het Israëlische staatshoofd, Isaac Herzog, op 13 oktober jl.. Het is een bekend script: demoniseer je vijand met lugubere propaganda over opzettelijke, systematische duivelse barbaarsheid, in het bijzonder tegenover lieve kinderen en weerloze vrouwen, en demoniseer daarna een volledig volk door hen de verantwoordelijkheid te geven voor het bestaan van deze vijand; door Mouin Rabbani, vertaald door Roos De Witte. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/03/ze-hadden-maar-niet-voor-hamas-moeten-stemmen-en-andere-leugens/
4 04 Mensen in het noorden van Gaza moeten sinds januari overleven met gemiddeld 245 calorieën per dag – minder dan een blikje bonen – omdat de Israëlische strijdkrachten hun militaire aanval voortzetten; door Oxfam België. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/04/noord-gaza-mensen-moeten-overleven-met-245-calorieen-per-dag-minder-dan-een-blik-bonen/
4 05 Het Israëlische oorlogskabinet weigert de besluiten in overeenstemming met resolutie 2728 d.d. 25.03.2024 van de Veiligheidsraad uit te voeren. Vandaar dat een petitie met een plan circuleert, die ik ondertekend heb; door Walter Cornelis. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/05/petitie-implementeer-resolutie-2728-van-de-veiligheidsraad-staakt-het-vuren-in-palestina/
4 11 De kleine Israëlische minderheid, die zich uitspreekt voor de slachtoffers in Gaza, steun verleent aan Palestijnse rechten of het einde van de Israëlische bezetting bepleit, is doelwit geworden van rechtse groepen en politici; zelfs van hun buren. “Openlijk spreken in Israël is praktisch onmogelijk geworden.” Palestijnen met de Israëlische nationaliteit zijn al veel langer kwetsbaar, maar nu worden ook Joodse en linkse activisten aangevallen; door Youna Mulock Houwer. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/11/openlijk-spreken-in-israel-is-praktisch-onmogelijk-geworden/
4 17 Sinds het begin van de Gaza-oorlog hebben Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever de bevolking van minstens 7 Palestijnse dorpen verjaagd. Uit 20 andere dorpen zijn de Palestijnse inwoners vertrokken, omdat ze zich onvoldoende beschermd voelden tegen de terreur van kolonisten. Terwijl de wereld naar Gaza kijkt, nemen de misstanden op de Jordaanoever toe, aangemoedigd door tientallen jaren van laksheid en straffeloosheid van Israëls bondgenoten. Het Israëlische leger deed niets om de Palestijnen te beschermen en deed in sommige gevallen mee aan het geweld tegen Palestijnse burgers in die dorpen. Tussen 7 oktober en 3 april jl. waren er meer dan 700 aanvallen van kolonisten op Palestijnen. Gewapende kolonisten blokkeerden toegangswegen, vielen dorpen aan, namen inwoners gevangen en martelden hen, en verjoegen Palestijnen uit hun huizen en van hun land. Bij die aanvallen werden 17 Palestijnen gedood en raakten er zo’n 400 gewond. Bij bijna de helft van de aanvallen waren militairen in uniform te zien. In die periode hebben 1200 Palestijnen hun huis gedwongen verlaten; door NOS Nieuws. https://nos.nl/collectie/13959/liveblog/2516656-opnieuw-tientallen-doden-en-gewonden-in-gazastrook
4 22 Een gedetailleerde beschrijving van de dood van de 17-jarige Amr Abdallah; door Chris Hedges: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/22/amr-abdallah-17-gestorven-in-gaza/
4 22 Vrijdagochtend begon het Israëlisch leger aan een grootschalig offensief in het Nur Shams-vluchtelingenkamp op de Westelijke Jordaanoever. Tijdens vuurgevechten met gewapende militieleden kwamen minstens 14 Palestijnen om het leven, waaronder een kind en 9 Israëlische soldaten raakten lichtgewond. Op beelden is te zien hoe bulldozers de elektriciteitsinfrastructuur, huizen en wegen tijdens de inval verwoestten. In lokale media spreken de inwoners van “de ergste vernietiging sinds de jaren ’60”, toen Israël de Westelijke Jordaanoever veroverde op Jordanië; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/22/veertien-palestijnse-doden-na-israelische-raid-op-westelijke-jordaanoever/
4 24 De afgelopen 6 maanden zijn er minstens 435 aanvallen geweest op gezondheids-faciliteiten of medisch personeel in Gaza. Dat komt neer op gemiddeld 73 aanvallen voor elke maand. Op de Westelijke Jordaanoever zijn in de afgelopen 6 maanden eveneens 421 aanvallen gemeld. In 302 gevallen werd de toegang tot gezondheidszorg belemmerd of werd er geweld gebruikt in medische centra of ziekenhuizen. Vaak worden ambulances aangevallen of opgehouden. Het gebrek aan pijnstilling veroorzaakt veel leed en het zal ook bijdragen aan de psychologische schade op de lange termijn; door Inter Press Service. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/24/gezondheidszorg-in-gaza-zwaar-getroffen-meer-aanvallen-dan-enig-ander-conflict-sinds-2018/
4 25 De vastberadenheid van de vrijwilligers van de Freedom Flotilla is buitengewoon bewonderenswaardig. Zij krijgen een training in ongewapende passiviteit tijdens Israëlische militaire aanvallen. Honderden van hen, uit tientallen landen, staan klaar om met het vrachtschip Akdeniz vanuit Istanboel naar Gaza te vertrekken. Aan boord is 5.500 ton aan hulpgoederen, goed voor meer dan 200 trucks humanitaire hulp. Zij zijn bekend met de ernstige risico’s, want afgaand op de ongebreidelde meedogenloosheid van het Israëlisch bezettingsleger in Gaza is een herhaling van de piraterij op de eerste Freedom Flotilla in 2010 een reële mogelijkheid; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/25/krijgt-gaza-freedom-flotilla-een-kans-niet-als-het-van-vs-eu-israel-en-hun-media-afhangt/
4 26 “We waren aan deze baby gehecht op een rare manier”, vertelt haar oom Rami al-Sheikh, “God had ons iets afgenomen, maar Hij had ons ook iets gegeven. Nu heeft Hij ze allemaal tot zich genomen. Het gezin van mijn broer is helemaal weggevaagd. Het is gewist uit het bevolkingsregister. Er is geen spoor meer van hen over.” Op de dag dat het gezin van baby Sabreen werd gedood, zijn volgens de lokale autoriteiten nog minstens 17 kinderen in Rafah door Israëlische bombardementen omgekomen. Volgens het Gazaanse ministerie van Gezondheid, dat onder leiding staat van Hamas, zijn ruim 34.000 Palestijnen omgekomen tijdens de huidige oorlog in Gaza. 2/3 Van de slachtoffers was kind of vrouw; door NOS Nieuws. https://nos.nl/artikel/2518281-baby-van-gedode-moeder-uit-rafah-zelf-ook-overleden
4 26 Je zou het verzet tegen de aanhoudende genocide in Palestina kunnen beschouwen als de uiteindelijke dekoloniale strijd van het mondiale Zuiden. Welk land wordt anno 2024 al 76 jaar bezet door een koloniale macht? Want dat is Israël. Israël is gebouwd op het bloed, de huizen en de tradities van de Palestijnse bevolking. Zowel haar stichting als voortbestaan waren onmogelijk geweest zonder de onvoorwaardelijke steun van de koloniale machten. Je zou kunnen stellen dat de bezetting van Palestina een bezetting door het Westen is, beginnend op het moment dat het Verenigd Koninkrijk met de Balfour-verklaring de ondergang van de Palestijnen bezegelde. Zowel offline als online hoor ik, Farah, regelmatig de vraag waarom de Arabische diaspora wèl zo overtuigd solidair lijkt te zijn met het lot van de Palestijnen, en veel minder met dat van bijvoorbeeld de Jemenieten, Sudanezen en Syriërs. Dat er momenteel wereldwijd niet met evenveel overgave wordt geprotesteerd voor het lot van Sudanezen en Jemenieten, kan te maken hebben met het feit dat de genocide in Palestina momenteel praktisch wordt gelivestreamd – je kunt er bijna niet omheen, al zou je dat wensen; door Farah Silvana Kanaan. https://www.oneworld.nl/mensenrechten/solidariteit-met-palestina-is-voor-de-arabische-diaspora-vanzelfsprekend/
4 30 Al teveel activisten, journalisten, kunstenaars, ngo-medewerkers, politici van alle overtuigingen en wetenschappers zijn laf gebleven tegenover de zich ontvouwende verschrikking in Palestina/Israël. Hun berustende houding varieert van instinctief vasthouden aan de Israëlische straffeloosheid, negeren van de historische context en weigering om de voortgaande genocide te erkennen, tot intellectueel rationaliseren van de slachting. Het resultaat is onwil om solidariteit te tonen met arbeiders, collega’s die worden gestraft, docenten, kunstenaars, Palestijnen en studenten, en degenen die het zwijgen opgelegd krijgen door ontslag voor mensen die hun stem wel laten horen en het afnemen van subsidies van organisaties die kritiek op Israël uiten. Er heerst een oorverdovende stilte; door Natasha Aruri, Omar Jabary Salamanca en Punam Khosla, vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/30/palestina-genocide-solidariteit-en-bevrijding-wetenschappers-kom-uit-je-ivoren-toren/
5 06 UNICEF waarschuwt dat een eventueel grondoffensief in Rafah catastrofale risico’s oplevert voor de 600.000 kinderen, die zich daar bevinden. Al honderdduizenden kinderen in Rafah zijn gehandicapt, gewond, ondervoed, getraumatiseerd of ziek. “Waar moeten die kinderen heen vluchten? Nergens in Gaza is het veilig.” Een verplaatsing uit Rafah houdt bovendien grote risico’s in, want de wegen zijn met grote waarschijnlijkheid bezaaid met niet-geëxplodeerde munitie. Velen hebben hun dierbaren, huis en ouders verloren. Het gebrek aan voldoende voedsel en water en de verwoesting van de gezondheidszorg en het onderwijs eisen een enorme tol; door UNICEF. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/06/unicef-grondoffensief-rafah-catastrofaal-voor-kinderen/
5 07 De Israëlische overname van de grensovergang bij Rafah is een doeltreffende manier om de laatste hulp aan Gazaanse Palestijnen te doen verstikken. Ondanks verschillende waarschuwingen van onder andere de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika om af te zien van militaire actie in Rafah, werden afgelopen nacht bombardementen op de stad uitgevoerd. Daarbij kwamen minstens 20 Palestijnen om het leven. Ook werden er door het Israëlisch leger in het oosten van de stad operaties uitgevoerd; door Inter Press Service. Morgen zal dus blijken wat de waarschuwingen van EU en VS waard waren. Zie 5 09 onder Noord-Amerika voor een vervolg. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/israelische-overname-grensovergang-rafah-doeltreffende-manier-om-laatste-hulp-te-verstikken/
5 08 Wie geïnteresseerd is in de leugens, die Israëlische media de wereld in sturen, kan haar of zijn lol op via https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/07/israel-is-een-pathologische-leugenaar/
5 09 Na de voltooiing van de ‘al-Shifa-operatie’ verkondigde het Israëlische leger dat het een van de succesvolste operaties was sinds het begin van de oorlog, en beweerde dat het honderden leden van Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad (PIJ) had gearresteerd, die zich in het ziekenhuis bevonden. Maar de vraag, die niemand schijnt te stellen, is waarom zo’n groot aantal van de zogenoemde ‘commando’s’ van Hamas en PIJ samen aanwezig waren in al-Shifa, wetende dat het Israëlische leger er al eens eerder met een fijne kam doorheen was gegaan en Gaza City sindsdien door het leger werd bezet. Er waren inderdaad honderden werkers, die banden hadden met Hamas of PIJ in het ziekenhuis, maar dat waren geen militaire commando’s. Ze waren in dienst van de overheid van Gaza, waaronder bedienden van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de binnenlandse veiligheidsdiensten, de civiele bescherming, de politie en andere takken van de lokale regering, omdat daar hun loon uitbetaald werd. In een oogwenk werd het al-Shifa-ziekenhuiscomplex belegerd over land en vanuit de lucht. De soldaten vielen binnen en begonnen meteen de gebouwen te ontruimen. Drones bleven maar schreeuwen: “Kom te voorschijn, gij beesten.” Wie weigerde de bevelen van het leger op te volgen werd prompt geëxecuteerd. Vervolgens bracht het leger een groot aantal mensen, verdacht van lidmaatschap van Hamas en PIJ in het midden van het binnenplein en executeerde ze een voor een. Na deze slachtpartij stapelden bulldozers de tientallen lijken op, sleurden ze weg en bedolven ze onder het zand in een massagraf. Ondertussen bestormden andere soldaten verscheidene gebouwen van het complex, op zoek degenen die weigerde te evacueren. Iedereen die ze tegenkwamen was voor hen een verdachte en werd dood geschoten. Er stierven zo’n 16 patiënten doordat het ziekenhuispersoneel hen niet kon behandelen. Tegen de tijd dat het leger zich uit al-Shifa terugtrok, was het hele complex herleid tot puin. Wat nog recht stond, brandde af. Het bloedbad van al-Shifa is het grootste in de Palestijnse geschiedenis. Naar schatting werden zeker 1.500 mensen gedood, vermist of verwond, waarvan de helft kinderen en vrouwen. Zeker 22 patiënten werden dood geschoten in hun ziekenhuisbed, terwijl het aantal ontheemden dat zich had verschanst in het ziekenhuis en gedwongen werd te evacueren, opliep tot 25.000. Ook 1.200 wooneenheden nabij al-Shifa werden met de grond gelijk gemaakt. Ondanks de beweringen over het militair en strategisch belang van de operatie in al-Shifa en het aantal zogezegde leden van Hamas en PIJ, die het Israëlische leger had gearresteerd en gedood, verborg Israël de ware bedoeling van de operatie: de vernietiging van het gezondheidssysteem in Noord-Gaza en de verdere verslechtering van de toch al desastreuze Palestijnse levensomstandigheden; door Tareq Hajjaj, vertaald door Marina Mommerency. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/09/hoe-de-massamoord-in-het-al-shifa-ziekenhuis-echt-verliep-kom-naar-buiten-gij-beesten/
5 12 Egypte sluit zich formeel aan bij de genocide-rechtszaak tegen Israël, die bij het Internationaal Gerechtshof door Zuid-Afrika is gestart. Het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken verklaart dat de Israëlische agressie tegen Palestijnse burgers alleen nog maar geëscaleerd is sinds het begin van de militaire operatie in Gaza. Egypte roept Israël op om zich te houden aan de verplichtingen van een bezetter in een oorlog, en het tussenvonnis van het Gerechtshof op te volgen, te weten er alles aan doen om een genocide in Gaza te voorkomen; door NOS Nieuws, hetgeen volgens mij duidt op een serieuze kentering van de Egyptische opstelling jegens Israël, die voor Egypte tot vandaag aan toe conflictmijdend was. https://nos.nl/l/2519427#UPDATE-container-77444091
5 12 In het vluchtelingenkamp Jabalia, in het noorden van de Gazastrook, zijn hevige gevechten gaande tussen het Israëlische leger en Hamas-militanten. Het Palestijnse persbureau Wafa meldde dat daar vannacht tapijtbombardementen werden uitgevoerd. Ooggetuigen meldden aan de zender dat tanks evacuatiecentra en woonblokken omsingelen. En ook volgens Al Jazeera zijn Israëlische tanks vanochtend het vluchtelingenkamp binnengereden. Begin februari trok het Israëlische leger zich nog terug uit het noorden van de Gazastrook, om het offensief te verplaatsen naar zuidelijk Gaza. Het beweerde destijds dat het Hamas in het noorden had verslagen. Nu zijn daar volgens Israël dus weer militanten opgedoken. Dat sluit aan bij de scepsis over de haalbaarheid van de doelstelling om Hamas uit te schakelen. Benjamin Netanyahu zei deze week nog dat er na een nederlaag van Hamas ‘een soort burgerbestuur van Gazanen’ tot stand moet komen. Hij ziet daar een rol voor de regionale grootmachten als Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Vrijdagavond zei minister Abdullah bin Zayed van Buitenlandse Zaken dat de VAE niets ziet in deelname aan zo’n bestuur. “We weigeren meegesleept te worden in een plan dat bedoeld is om dekking te bieden aan de Israëlische aanwezigheid in de Gazastrook”; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2519427#UPDATE-container-77436462
5 14 De grondinvasie van Rafah door het Israëlische leger is onduldbaar vanwege de destabiliserende impact in de regio en de verwoestende humanitaire gevolgen ervan. De burgemeester van Rafah, Ahmed el Sofi, sprak van “een ongekende humanitaire catastrofe”, terwijl de secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres waarschuwde voor “een kolossale humanitaire catastrofe, die een einde dreigt te maken aan onze inspanningen om de bevolking te steunen nu er hongersnood dreigt.” Afgelopen vrijdag waren er sinds het begin van het Israëlische militaire offensief 34.943 Palestijnen in Gaza omgekomen. De Israëlische regering schat het aantal Israëlische doden op 1.170. Deze twee cijfers weerleggen het idee van een oorlog tussen twee legers en ondersteunen het idee dat hier sprake is van koloniale agressie waartegen verzet volgens het internationaal recht legitiem is. Volgens het Nederlandse kabinet heeft Israël echter nog geen ‘rode lijn’ overschreden. Ook niet met zijn aanvallen op Rafah. De ontdekking op 8 mei van een 3de massagraf in het al-Shifa medisch complex in Gaza Stad legt de werkelijke oorlogsdoelen van de Israëlische militaire operatie bloot: het doden van zoveel mogelijk Palestijnse burgers in de hoop dat het Palestijnse volk de verzetsgroepen niet langer steunt en zich tegen hen keert. Het aantal (sinds 7 oktober) ontdekte massagraven bij ziekenhuizen in de Gazastrook stijgt met de laatste vondst naar 7 met in totaal 520 vermoorde Palestijnen. De goedkeuring door de Algemene Vergadering van de VN op 10 mei van een resolutie, die bepaalt dat “de staat Palestina in aanmerking komt voor en moet worden toegelaten als lid van de Verenigde Naties” is een zware diplomatieke nederlaag van de zionistische staat. Van de 194 lidstaten stemden 143 voor de toetreding van Palestina, er waren 25 onthoudingen en 9 stemden tegen [dan kom ik op 177; GjH]. De morele nederlaag van Israël wordt ook weerspiegeld in het initiatief van honderden organisaties en persoonlijkheden om een Internationaal Tribunaal voor Palestina op te richten naar het voorbeeld van het Russell Tribunaal voor Vietnam in de jaren ’60; door Saïd Bouamama en Matthijs le Loux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/14/aanval-op-rafah-het-guernica-van-vandaag/ en https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6312881/rutte-israel-heeft-nog-geen-rode-lijn-overschreden-in-rafah.html
5 20 De kans is groot dat het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel zal uitvaardigen tegen de 3 Hamas-kopstukken Mohammed Deif, Ismail Haniyeh en Yahya Sinwar, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en zijn defensieminister Yoav Gallant, zoals de aanklager van het ICC heeft verzocht. Vanwege de juridische verschillen is het verrassend dat de aanklager Karim Asad Khan ervoor koos om de zaken tegen de Hamas-kopstukken en die tegen de Israëlische bewindslieden tegelijk bekend te maken. De Hamas-zaken worden ondersteund door ‘betrekkelijk overtuigend’ bewijs, omdat het onder meer op beelden is gebaseerd. De Israëlische bewindslieden worden er onder meer van beschuldigd dat ze ‘uithongering’ inzetten als oorlogstactiek. Daar gaat het dus om de waardering van een militaire operatie; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2521221
5 21 Sinds de sluiting van de grensovergang met Egypte bij Rafah begin deze maand ontvangt de bevolking van Rafah geen hulp van betekenis meer. We noemden het ‘een ramp’, ‘een nachtmerrie’ en ‘een hel op aarde’. Dat is het allemaal, en erger; door NOS Nieuws. https://nos.nl/l/2521162#UPDATE-container-77637054
5 28 Vanaf vandaag erkennen Ierland, Noorwegen en Spanje officieel de Palestijnse staat. In totaal wordt de Palestijnse staat nu door 146 van de 197 lidstaten van de Verenigde Naties erkend. In de Europese Unie zijn er nu 11 landen, die de Palestijnse staat erkennen, naast de nieuwelingen: Bulgarije, Cyprus, Hongarije, Polen, Roemenië, Slowakije, Tsjechië en Zweden; door NOS Nieuws (in een slordig opgesteld bericht). https://nos.nl/collectie/13959/liveblog/2522056-israel-ontkent-aanval-op-humanitaire-zone-gaza-vs-uit-zorgen-over-luchtaanval-rafah
5 27 Er is na de eerste vonnissen van het Internationaal Strafhof en het Internationaal Gerechtshof geen weg meer terug. Hier komt de internationale gemeenschap niet meer op terug. Met internationale gemeenschap wordt hier overigens de echte wereld in zijn totaliteit bedoeld, niet de ‘internationale gemeenschap’ van de Westerse mainstream media, die er alleen het Westen mee bedoelen; door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/27/slachtpartij-rafah-is-paniekreactie-op-onstopbaar-isolement-van-israel/
5 30 De Israëlisch historicus Ilan Pappé drukte tijdens een interview dinsdag jl. met Democracy Now! zijn hoop uit op een democratisch, vrij Palestina, waarin Arabieren en Joden kunnen samenleven. Dat deed hij na zijn verhoor door Amerikaanse federale politieagenten afgelopen week. Pappé citeerde de ondervraging in Detroit als een voorbeeld van de ‘absolute paniek en wanhoop’ van Israël en de Israëlische lobby, bang dat het land een ‘paria-staat’ zal worden. De ondervraging gebeurde tijdens de arrestatie van demonstranten, de onderdrukking van pro-Palestijnse demonstraties op Amerikaanse universiteitscampussen en het verbieden van pro-Palestijnse intellectuele activiteiten in Europa. Pappé veroordeelde Israëls beleid ten opzichte van Palestijnen, verklaarde dat dit doelbewust in haar methoden en helder in haar wreedheid was. Er is sinds de komst van het zionisme in Palestina niet één moment in de geschiedenis van de Palestijnen in Palestina geweest, waarin Palestijnen niet potentieel in gevaar zijn hun huis te verliezen, hun ondernemingen, hun vaderland en hun velden. Pappé argumenteerde dat hoe lelijk die geschiedenis ook is, de huidige oorlog nog erger is; een stap verder van etnische zuivering naar genocide. Hij vermoed processen waar te nemen, belangrijke processen, die leiden tot de instorting van het zionistisch proces. Hopelijk zal de Palestijnse nationale beweging en iedereen, die met Israel en Palestina betrokken is, in staat zijn het onderdrukkend regime van de apartheidsstaat te vervangen door een democratie voor iedereen, die tussen de rivier en de zee leeft. Ook voor alle Palestijnen die van 1948 tot vandaag verjaagd werden. Voor zowel Arabieren als Joden tussen de rivier en de zee zou een vrij, democratisch Palestina een bevrijding zijn; door Edward Carver. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/30/ilan-pappe-ziet-hoop-op-een-democratisch-palestina-om-deze-apartheidsstaat-te-vervangen/
5 31 Israël regeert de Palestijnse bevolking al tientallen jaren onrechtmatig door middel van een militaire bezetting en heeft een corpus aan juridische interpretaties en wetten ontwikkeld om zijn permanente militaire regime te bekrachtigen. Het is een vernieuwer in het interpreteren van internationaal humanitair recht, met de bezette Palestijnse gebieden als laboratorium. Om de beschikbare juridische kaders te omzeilen, voerde Israël aan dat het betrokken was bij wat het definieerde als een ‘gewapend conflict zonder oorlog’ tegen de Palestijnen. Dit creëerde een situatie sui generis (een van zijn eigen soort), waarop de bestaande wetten voor gewapende conflicten niet langer van toepassing zijn. In de loop van zijn interpretatieve innovaties heeft Israël sindsdien de juridische infrastructuur gecreëerd om buitenrechtelijke executies, martelingen en de inzet van wat anders zou worden beschouwd als onevenredig gebruik van geweld tegen burgerbevolkingen (oorlogsmisdaden dus) te rechtvaardigen. In de afgelopen twee decennia hebben juridische faculteiten van Israëlische universiteiten deze juridische innovatie gefaciliteerd ten dienste van het Israëlische leger en de ‘veiligheidsstaat’. Ethici van filosofische afdelingen hebben zich bij deze inspanningen aangesloten door te theoretiseren en morele rechtvaardiging te verschaffen voor het Israëlische beleid en de militaire operaties, zowel in real time als tijdens de internationale juridische onderzoeken die volgden. Voortbouwend op deze theorieën werd een filosofische basis gelegd voor de legitimiteit van ‘buitenproportioneel doden’. Zo wordt gesteld, dat Israël ethisch en juridisch een grotere ‘bijkomende schade’ aan Palestijnse burgerslachtoffers kan rechtvaardigen dan toegestaan is onder het internationaal recht. Dat wordt gedaan op basis van een expliciete rangschikking van Israëls ethische verplichting om mensenlevens te beschermen, waarbij ze voorstellen om Israëlische soldaten, die worden ingezet in de bezette Palestijnse gebieden, boven Palestijnse burgers te plaatsen. Als gevolg daarvan stellen ze dat het in feite immoreel is voor Israël om zijn eigen soldaten in gevaar te brengen door de levens van Palestijnse burgers te beschermen; door Maya Wind. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/31/hoe-israelische-universiteiten-en-rechtsgeleerden-samenwerken-met-het-israelische-leger/
6 04 Er is geen enkele reden om wat Hamas op 7 oktober jl. deed te minimaliseren. Zij doodden 372 militairen en politiemensen en honderden ongewapende burgers. Dat blijkt uit een documentaire van Al Jazeera; een onderzoek gebaseerd op zeven uur film, grotendeels van de headcams van gesneuvelde Hamasstrijders, en op getuigenissen van honderden overlevenden en de lijst van alle slachtoffers. De video, die het onderzoek toelicht, reconstrueert niet alleen 7 oktober uur na uur, maar toont ook de voorbereiding van de operatie. Daaruit blijkt duidelijk dat het om een militaire operatie ging, gericht op het bezetten en uitschakelen van vijandelijke legerposten en het nemen van gijzelaars. Zo’n aanval is noch een oorlogsmisdaad, noch terrorisme. Het is een gewettigde daad van verzet en valt onder het internationaal erkende recht zich te verzetten tegen een bezetter of kolonisator, ook gewapenderhand. Iets anders is het geweld op het terrein van het Novafestival en het doden van ongewapende burgers in de kibboetsen door zowel Hamasstrijders als andere door de bressen in de afsluiting rond Gaza binnen gestroomde Palestijnen. Het doden of gijzelen van ongewapende burgers is een oorlogsmisdaad, ook na de overweging dat de grond waarop het gebeurde gestolen Palestijnse grond is – 70% van de Gazanen zijn vluchteling – en de kibboetsen kunnen in de ogen van de Palestijnen moeilijk anders gezien worden dan florerend en gebouwd op het hun aangedane historisch onrecht. De operatie van Hamas was een reactie op een onhoudbare situatie. De houding van de internationale gemeenschap tegenover de onmenselijke blokkade sinds 2007 en de bloedige onderdrukking van de vreedzame marsen voor het recht op terugkeer in 2018 en 2019, konden de Palestijnen moeilijk een ander gevoel geven dan in de steek te zijn gelaten. Hamas plaatste door zijn spectaculaire verzetsdaad de Palestijnse kwestie weer op de internationale agenda. Wat op 7 oktober werkelijk gebeurde, is vanuit Israëlisch standpunt bekeken, verschrikkelijk genoeg. Waarom hield de Israëlische versie zich dan niet aan de feiten, maar stapelde ze in de weken en maanden die volgden de ene leugen op de andere? Moet er geen einde komen aan het zionistisch project dat Israël heet? Moet het niet vervangen worden door een ander Israël dat gelijke rechten geeft aan al wie er woont? Joden èn Palestijnen. En misschien mag dat land dan Palestina heten, uit respect voor de slachtoffers van de Nakba, de aan gang zijnde genocide en alle geweld van de afgelopen 65 jaar. Wat maakt de fictieve voorstelling van 7 oktober zo onuitroeibaar in onze media? De documentaire van Al Jazeera bewijst aan de hand van het beschikbare materiaal en de lijst van slachtoffers dat de meeste verhalen over die dag niet kunnen kloppen en dat er voor andere verhalen geen enkel bewijs bestaat. De meeste weerleggingen zijn trouwens ook in mainstream media verschenen, maar creëren vreemd genoeg geen kortsluiting met de Israëlische propagandamolen; door Charles Ducal. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/04/7-oktober-werkt-niet-langer-als-digestief-voor-een-genocide/
6 04 Het Sloveense parlement heeft dinsdag Palestina als staat erkent. Dat gebeurde in navolging van 146 landen, die de staat eerder al erkenden; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/buitenland/6315542/slovenie-erkent-palestijnse-staat-meerderheid-parlement-stemt-voor.html
6 06 Het voortdurend herhaalde cijfer van 35.000 doden sinds oktober jl. in Gaza is een zware onderschatting van de gruwelijke werkelijkheid. We kunnen beter uitgaan van zo’n 200.000 doden. Waarom dat bedrag realistischer is, wordt in het artikel van Lode Vanoost uitgelegd. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/06/echte-dodentol-gaza-wellicht-200-000/
6 07 Secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres publiceert elk jaar een rapport over schendingen van de kinderrechten in conflictgebieden wereldwijd. Daar wordt een overzicht van de verantwoordelijken voor de schendingen aan toegevoegd, die de ‘Lijst van de schande’ is gaan heten. Het gaat om het doden, rekruteren, ontvoeren en verminken van kinderen en seksueel geweld tegen kinderen. Ook het bombarderen van scholen en ziekenhuizen valt eronder, net als het beletten van hulp aan kinderen. De VN gaan Hamas, Islamitische Jihad en het Israëlische leger toevoegen aan deze jaarlijkse zwarte lijst van landen en legers, die falen bij het beschermen van kinderen. De lijst verschijnt naar verwachting deze maand; door de nieuwsredactie van NU. https://www.nu.nl/midden-oostenconflict/6315995/vn-zet-leger-israel-op-zwarte-lijst-wegens-falen-bij-beschermen-kinderen-in-oorlog.html
6 18 Door hun uitlatingen geven de Israëlische ministers Benny Gantz en Yoav Gallant onbewust toe dat Israël op dit moment nog maar 2 mogelijkheden heeft: de eerste is een regeling die Gaza erkent als integraal onderdeel van welke Palestijnse politieke entiteit ook en de tweede is een uitputtingsoorlog, waarvan ‘Messiaans rechts’ hoopt dat die eindigt met de verdrijving of totale vernietiging van de Palestijnen. De eerste betekent de terugkeer van de Palestijnse Autoriteit en de vorming van een verenigde Palestijnse regering. De tweede kan eindigen zoals de Eerste Libanonoorlog in 1982: onder volgehouden militaire druk trok Israël zich terug en een zeer kundige guerrillamacht groef zich in aan de grens met Israël; door Meron Rapoport,vertaald door Hilde Baccarne. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/06/18/vertrek-benny-gantz-uit-oorlogskabinet-is-mislukking-scheidingsstrategie-van-israel-in-gaza/
Zuid-Amerika: Brazilië, Colombia, Ecuador
4 08 Ecuador zit in een neerwaartse spiraal en de regering verliest meer en meer haar greep op het land. De roekeloze aanval op de Mexicaanse ambassade is daar een ontoelaatbaar en triest symptoom van. Het is merkwaardig dat de mainstream media lichtzinnig doen over deze flagrante verkrachting van het Verdrag van Wenen inzake diplomatieke betrekkingen. Was het gebeurd in China, Iran of Rusland dan was het voorpaginanieuws geweest; door Toon Danhieux. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/08/ongehoorde-overval-op-mexicaanse-ambassade-in-ecuador/
4 25 Na een jaar, waarin het aantal Brazilianen dat leeft in ernstige voedselonzekerheid daalde van 33 naar 20 miljoen, waarin het Braziliaanse bruto binnenlands product meer dan 3x zo snel groeide als het IMF had voorspeld en de werkloosheid het laagste cijfer van de afgelopen 11 jaar bereikte, heeft president Luiz (Lula) da Silva zich de woede op de hals gehaald van evangelische christenen, het leger en internationale zakelijke elites. Dit heeft geleid tot een maandenlange negatieve berichtgeving in de Braziliaanse mainstream en sociale media, die doet denken aan de lastercampagnes in aanloop naar de coup tegen Dilma Rousseff in 2016. De ongunstige opiniepeilingen voor de regering Lula zijn het resultaat van hybride oorlogvoering – een hedendaagse vorm van politieke strijd gebaseerd op het voortdurend destabiliseren van regeringen via de pers en sociale netwerken. Zo wordt de basis gelegd voor de 4de Braziliaanse staatsgreep in minder dan 100 jaar. Eén ding is zeker: wanneer Donald Trump wordt verkozen tot president van de Verenigde Staten van Amerika, zullen ze een couppoging ondernemen, gezien de nauwe banden die hij en zijn medestanders hebben met de familie Bolsonaro. Ook Joe Biden kan betrokken raken bij een couppoging; de Amerikaanse steun voor de staatsgrepen van 1964 en 2016 vond immers ook plaats onder Democratische presidenten. Bovendien hebben de VS tijdens de Koude Oorlog 72 couppogingen over de hele wereld gepleegd. Waarom zou een nieuwe Koude Oorlog anders zijn? De geschiedenis van de afgelopen 120 jaar toont aan dat telkens wanneer een natie in het Zuiden ook maar een beetje soevereiniteit probeert uit te oefenen, de VS een staatsgreep plant; door Brian Mier, vertaald door Ann Dejaeghere. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/04/25/de-hybride-oorlog-van-de-vs-en-de-braziliaanse-oligarchie-tegen-lula/
5 08 Studenten in Columbia, en in andere universiteiten, stonden sinds de jaren ’60 aan de juiste kant van de geschiedenis. Ooit komt de dag dat wat onze studenten hier vandaag deden herinnerd zal worden op dezelfde manier, als hoe de studenten herinnerd worden die zich in 1968 verzetten tegen een beschamende, genocidale en illegale oorlog. Zij stonden aan de juiste kant van de geschiedenis. Het zal ooit neergeschreven worden, dat de verandering er straks eindelijk komt, wanneer de Amerikaanse bevolking zich verzet tegen deze genocide en in staat zal zijn hun laffe politici te stoppen. Wij kunnen dat ook doen. De Verenigde Staten van Amerika zijn deel van deze oorlog. Elk vliegtuig dat Gaza bombardeert, is een Amerikaans vliegtuig. Elke Apache helikopter, alle F15s, F16s en F35s, zijn Amerikaans. Elke gedropte bom is Amerikaans. Dit is Amerikaans belastinggeld. Dit zijn hun [en onze (helaas); GjH] volksvertegenwoordigers. Schande voor hen! Schande voor het bestuur van deze universiteit. Voor wat zij gedaan heeft de voorbije nacht zullen zij neergaan in diepe schande. Vandaag herinnert niemand zich nog de namen van de aandeelhouders en bestuursleden, die in 1968 de politie opriepen op de campus van Columbia. Zij zijn verdwenen in de vergeetput van de geschiedenis. Zo zal ook gebeuren met onze huidige leiders zoals voorzitter Minouche Shafik en de raad van bestuur; door Rashid Khalidi, vertaald door Lode Vanoost. https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2024/05/08/na-het-politiegeweld-dit-bestuur-heeft-schande-gebracht-over-columbia-university/
