Auteur: Gerardus

Op 8.8.'16 is een begin gemaakt met deze nieuwe blogsite. Hier houd ik mijn internetdagboek bij. Eerder deed ik dat vanaf 5 mei 2014 via een inmiddels opgeheven website. Het speciale aan een internetdagboek is voor mij dat ik hier alleen schrijf over mijn gedachten en belevenissen, voor zover ik die voor mijn tijdgenoten belangrijk vind. Dat doe ik graag!

Herstelbetalingen

On door Gerardusineconomie, steden en streken, wereldverhalen1 reactie

Wat de WIC is weet haast geen enkele Nederlander, maar de Amsterdamse ‘Geoctroyeerde West-Indische Compagnie’, kortweg ‘West-Indische Compagnie’, was de eerste multinational. In 1649 wist de WIC in het Afrikaanse koninkrijk Accra het monopolie op de inkoop van goud en slaven te verkrijgen; mensen die de WIC toentertijd tussen de 2 en 6 jaren oud 100, tussen 6 en 15 133 en voor hen, die tussen 15 en 36 jaren oud waren, 200 gulden per persoon opleverden. En het koninkrijk Accra lag toen waar nu Ghana ligt. De hoofdstad Accra is nog steeds het economisch en politiek centrum van Ghana, dat vooral chemicaliën, hout, kleding, multiplex, textiel en voedingsmiddelen exporteert naar de rest van de wereld.

Terwijl slavernij sinds 1981 wereldwijd verboden is in onze wereld, waarin vandaag toch nog steeds 30 tot 100.000.000 mensen wel in slavernij leven, is de positie van Afrika als door het Westen verplicht gestelde leverancier van economisch gewin aan de rest van de wereld onveranderd.

Het financiële rapport over het ‘Afrika van 2015’ is sinds mei klaar.
Afrikaanse landen ontvingen in 2015 € 144.300.000.000.000, voornamelijk aan financiële hulp, geldovermakingen door familieleden in het buitenland en leningen.
In 2015 werd er ook € 181.300.000.000.000 uit Afrika weggesluisd. Deze bedragen zijn inclusief de gelden die op buitenlandse spaarrekeningen werden gezet, de export van illegale houtkap en visserij en de verboden handel in planten en wilde dieren en gecorrigeerd voor multinationals, die met opzet de waarde van hun export en import verkeerd aangeven om minder belastingen te hoeven betalen. Zo steeg in 2015 de schuldenlast in Afrika met € 29.300.000.000.000, terwijl het dat jaar tegelijkertijd per saldo een kredietverstrekker van (181,3 – 144,3 =) € 37.000.000.000.000 was.

Multinationals zijn alleen al verantwoordelijk voor 60% van alle door Afrikaanse landen misgelopen belastinginkomsten door belastingen over hun export, grondstoffenwinning èn import niet naar behoren af te dragen. Daarnaast sluiten zij zg. wurgcontracten. Mondiaal, vanuit de Europese Unie en vanuit Nederland wordt veel te weinig gedaan om ook deze belastingontduiking en -ontwijking tegen te gaan. Eerlijker nog kan ik stellen dat Nederland veel te veel doet om belastingontduiking en -ontwijking voor binnen de Europese Unie en met name Nederland actieve multinationals mogelijk te houden. Sterker nog, door met name de bijdragen aan politieke debatten van bijvoorbeeld de Partij voor de Vrijheid is het idee van Nederlanders dat ontwikkelingsprogramma’s hen geld kost. Wellicht zou het daarom beter zijn om ‘ontwikkelingshulp’ voortaan aan te duiden met de term ‘herstelbetalingen voor de aanhoudende extractie van rijkdom en andere schade, die aangericht wordt door organisaties die (mede) in rijke landen werkzaam zijn.’

En net als toen, nadat de afgedwongen handel tussen Afrika en Europa begon, zien we nu hetzelfde patroon:
1. Huidige Afrikaanse multilaterale bedrijven genereren rijkdom op dezelfde uitbuitende manier als hun tegenhangers bij ons sinds 1649.
2. Het aantal ‘extreem arme’ mensen in Afrika is gestegen van 284.000.000 (56% van de totale Afrikaanse bevolking) in 1990 tot 388.000.000 (43%) vandaag. ‘Extreem arm’ is dan ‘levend van maximaal $ 1.90 per dag’. Zou die grens bepaald zijn op $ 3.10 per dag dan leefden ineens 670.000.000 mensen in Afrika in extreme armoede; bij $ 4 per dag 800.000.000 (bijna 89%).
3. Er wonen nu 165.000 miljonairs in Afrika, gelijk aan nog geen 0,02% van alle mensen op dit continent, en (in 2016) 24 miljardairs. In 2014 verborgen deze rijke Afrikanen omgerekend € 377.250.000.000.000 in belastingparadijzen. Dat is gelijk aan 30% van Afrika’s totale financiële vermogen.

Het risico dat geld voor hulpprogramma’s in de handen komt van elites is bekend. Dus wanneer de PVV dat zou zeggen had ze daar wel gelijk in met hun ‘bodemloze put’. Dat dit kan resulteren in een netto verlies voor de economie van een ‘ontwikkelingsland’ werd ook al in 2006 beschreven in onderzoek van de Universiteit van Glasgow en in 2003 in een studie van de Wereldbank. Maar de praktijk gaat gewoon door. Werken met elites is deels opzettelijk beleid. Als donor wil je invloed hebben op partnerlanden. Of het nu gaat om het matigen van migratie naar Europa of om het terugdringen van China of IS, hoe hoger je partners zitten, hoe beter. Bovendien is het eenvoudiger om grote bedragen op topniveau te geven. Dat scheelt een hoop administratie en verantwoordelijkheid. Dat zulke hulp een negatief effect kan hebben op het leven van de armen wordt dan ‘op de koop toegenomen’. Wanneer de immigratiestroom maar ‘opdroogt’ of de invloed van China en IS afneemt.

Bij het exporteren van grondstoffen door multinationals uit Afrikaanse landen ontvangen de regeringen van deze landen daarvoor bitter weinig belastingen. En Afrikaanse overheden hebben bij buitenlandse investeringen op hun continent meestal geen aandelenparticipatie. Wanneer ze die toch wel hebben, dan vaak hooguit op 5 tot 20% van de aandelen. De meerderheid van de Afrikanen hebben aan de export van grondstoffen geen enkel voordeel en de huidige manier van ontginnen leidt daarenboven tot verarming.

Nee, herstelbetalingen voor de aanhoudende extractie van rijkdom en andere schade, die aangericht wordt door organisaties die (mede) in rijke landen werkzaam zijn, kan de arme Afrikanen alleen ten goed komen wanneer die losgekoppeld gaan worden van zowel Afrikaanse als Westerse bedrijfsbelangen en gebaseerd gaan worden op de reële noden op het continent. Pas dan is sprake van ‘hulp’ en nog niet eens van ‘ontwikkelingshulp’.

En hoe het die eens als slaaf overgebrachte families in de Verenigde Staten van Amerika nu vergaat? Tussen 2008 en 2016 hadden zij 2x meer extreemrechts gemotiveerde aanslagen te verdragen dan de het hele land Islamistisch geïnspireerde aanslagen.
En dat het juist zou zijn investeringen van gemeenschapsgeld in nuts- en zorgvoorzieningen los te koppelen van private belangen speelt volgens mij ook in Noord-Europa, maar dat is een heel ander verhaal.

Bronnen: “Hoe de wereld profiteert van Afrika’s rijkdom” door Soetkin Van Muylem via DeWereldMorgen op 10 augustus 2017, “Als de multinationals hun belastingen zouden betalen, zou Afrika geen hulp nodig hebben” door Euractiv via Yoo.rs op 10 mei 2016, “De terreur in Charlottesville komt niet uit de lucht gevallen, ze heeft een lange geschiedenis” door Thomas Decreus in DeWereldMorgen van 14 augustus 2017, “Dit is hoe hulpprojecten in Afrika de rijken rijker maken” door Selay Kouassi et al./African Investigative Publishing Collective op 15 augustus 2017 en Wikipedia op 12 augustus 2017.

Vrijheid heeft geen betekenis zodra je er niets mee kunt

On door Gerardusincultuur, wereldverhalenEen reactie plaatsen

“Laten we een punt in het nabije verleden prikken, zeg 50 jaar geleden. Dat was een wereld waarin staten opereerden voor wie militair geweld de gewoonste zaak van de wereld was – tijdens de Koude Oorlog. Le politique, de overheid, zag zich zo groot als een huis. Maar 50 jaar later zien we dat huis niet meer staan. De overheid lijkt als vanzelf te functioneren, zelfs als ze in werkelijkheid nog steeds heel present is. Ze ligt er niet langer bovenop, maar is er als het ware onder geschoven en vormt nu de sokkel waarop de samenleving stut. Aan het woord is de Franse filosoof, historicus en hoogleraar Marcel Gauchet, onder meer hoofdredacteur van het toonaangevende tijdschrift ‘Le Débat (Histoire, politique, société)’.

Gauchet schetste in 1985 al hoe een door goden en magie bevolkt universum geleidelijk plaatsgemaakt had voor een wereld waarin de mens centraal stond. Het christendom had als religie ‘de ontsnapping uit de religie’ mogelijk gemaakt. Er volgden boeken over onderwijs, mensenrechten en de rol van religie in de democratie. Januari dit jaar sloot Gauchet zijn beschrijving af over hoe het de (Europese) mens was vergaan. “Europa was de wieg van het proces dat we ‘de moderniteit’ noemen.” Volgens Gauchet is ‘het verschrikkelijke’ aan de Europese geschiedenis dat ‘we’ enorme mogelijkheden hadden en die niet hebben benut en ook nù benutten ‘we’ onze mogelijkheden niet. “Kijk maar wat er rond de eeuwwisseling [bijna 120 jaar geleden; GjH] rondliep aan wetenschappers, kunstenaars, musici, schrijvers, filosofen. En niet alleen in steden als Londen, Parijs of Wenen. Maar tot in Oslo! Denk je eens in wat het geweest had kunnen zijn… En ook in Berlijn, voeg ik er aan toe omdat ik zondag nog is de straat stond waar Albert Einstein zijn relativiteitstheorie ontwikkelde. “Wat hebben wij de wereld te bieden behalve een tandeloos humanisme?”, vraagt Gauchet zich af.

Vrijheid heeft geen betekenis zodra je er niets mee kunt

In Nederland bekritiseert column- en essayist Bas Heijne het op individuele zelfontplooiing gerichte ‘verlichtingsdenken’, dat geen oog heeft voor groepsverlangens en collectieve identiteit. Gauchet voegt daar nog een dimensie aan toe: het huidige onbehagen is niet los te zien van de specifieke fase van het moderniseringsproces waar we in verkeren. Want, zo redeneert hij, waren ooit gemeenschap, hiërarchie en traditie bepalend en religie structurerend, nu draait alles om gelijkheid, individualiteit en vrijheid. Het is een proces waarbij de maatschappelijke orde van een ‘heteronome’, waarin mensen onderworpen waren aan veel regels, een ‘autonome’ wordt. Vanaf de jaren zeventig is dat proces volgens Gauchet in het seculiere Europa ‘geradicaliseerd’: in korte tijd viel alles wat het individu nog inkaderde (familie, natie, religie, traditie) weg en daarmee de laatste resten van de heteronome orde. Het individu werd, vrij naar de Franse filosoof en schrijver Jean-Paul Sartre, de ‘onoverschrijdbare horizon’ van onze tijd. Nooit eerder waren we als individu zo vrij en niet eerder kregen we gezamenlijk zó weinig voor elkaar.

Het autonome individu ontleend haar autonomie volgens Gauchet niet aan een economisch model. Het autonome individu is daarentegen volgens hem een idee dat rust op een samengaan van geschiedenis, politiek en recht, dat wanneer ze zich geheel en al openbaart onzichtbaar wordt. Vandaar dat beeld van de sokkel aan het begin van dit stukje: we leven op een sokkel van geschiedenis, politiek en recht en kijken naar boven, naar elkaar en opzij, maar niet naar onder. We hebben er geen idee meer over hoe ‘onze’ samenleving functioneert. Wat rest is volgens Gauchet een diepe onzekerheid en wat in het vooruitzicht wordt gesteld wordt daarbij ook nog eens niet waargemaakt. Zo zijn we volgens hem terecht gekomen in een ‘gevangenis zonder tralies’, maar op een sokkel waar we niet vanaf kunnen.

Bevrijd van het korset van de heteronomie zou de perfecte unie tussen kunnen en weten werkelijkheid worden. Dankzij het begrip over zichzelf en de middelen die haar ter beschikking stonden leek het sinds de ’70er jaren alsof de mensheid voor het eerst in de geschiedenis geheel en al over zichzelf kon beschikken. Maar de realiteit blijkt een heel andere. De mens is tot nogal wat waanzin in staat. Deze kloof tussen gewekte verwachting en problematische werkelijkheid ziet Gauchet als dè bron van de huidige desoriëntatie. Hij geeft het voorbeeld van adolescenten. “Die trekken doorgaans in groepjes op maar zijn aldoor gefrustreerd, omdat het ze zelfs binnen hun kleine groepje niet lukt om het eens te worden over wat ze zullen gaan ondernemen.
Waarom wenden kiezers zich van de politiek af? Omdat politici niets voor elkaar lijken te krijgen als ze eenmaal worden gekozen.
Mensen hechten heel erg aan hun verworven vrijheid en onafhankelijkheid. Tegelijk zijn ze diepgaand bezorgd over een wereld waarin niets mogelijk lijkt wat het individu overstijgt en de wereld kan veranderen; lees: ‘verbeteren’.

Terug naar de heteronome orde kan in Europa niet. Gemeenschap, hiërarchie en traditie zijn niet langer bepalend en religie is niet meer structurerend. We zullen het met de autonome orde moeten doen. Echter, stellen dat het autonome individu heeft gezegevierd en dat hier de geschiedenis eindigt, is stellen dat er geen revolutionair perspectief meer mogelijk is.

De vraag is nu juist hoe erin te slagen ons in een autonome orde betekenisvol te organiseren. Door heel haar geschiedenis heen heeft de mensheid zich altijd inventief gedragen. “Ik zeg niet”, zegt Gauchet, “dat het ook daadwerkelijk zal gebeuren, maar ik acht de mens in staat de sprong te maken, de sprong naar een hoger niveau van veeleisendheid ten opzichte van zichzelf.” We zouden maar eens moeten beginnen met te erkennen dat neoliberalisme een ideologie als iedere andere is, want vrijheid heeft geen betekenis zodra je er niets mee kunt.

Bron: “Een gevangenis zonder tralies; Marcel Gauchet” slot van een serie over ‘Woede’ door Marijn Kruk in De Groene Amsterdammer van 26 juli 2017.

Wat verder weg is dan het Journaal bestaat niet

On door Gerardusinpolitiek, wereldverhalen, wetenschapEen reactie plaatsen

Een stijging van de temperatuur op aarde met 2°C behoorde vroeger tot de rampscenario’s. We zijn het collectief vergeten, maar maken ons liever druk over andere Journaal-items, zoals Bloedluis, een gasexplosie, Iuventa, Kanye West, de oranje leeuwinnen, president Trump, Verstappen jr. enzo.

In Parijs, tijdens COP21, is stijging van de temperatuur op aarde met 2°C in 2015 van rampscenarium een doelstelling geworden. Een geslaagde top, volgens het Journaal van destijds.

Tot nu toe steeg de temperatuur door menselijke activiteiten met 1°C. Dat leidde al tot het afscheuren van gigantische ijsbergen en ijsvlakten en heel veel extreme weerfenomenen. Verbanden legt het Journaal niet, maar afzonderlijke spectaculaire filmpjes worden wèl regelmatig vertoond. Niet getreurd en niet zeuren, het kan nog erger. We kunnen altijd nog verbanden ontkennen of gewoon ontkennen dat er iets zorgelijks gebeurt of, als de kijkcijfers dalen, vertellen we dat we er iets of juist niets aan kunnen veranderen.

Het is makkelijker om de Parijse beloftes te breken dan om multinationals in hun portefeuille te raken.

De wetenschappers, die niet geneigd zijn de gevolgen van menselijk handelen af te wachten, hebben de afgelopen decennia informatie verzameld en hun bevindingen kenbaar gemaakt. Ze zijn daarbij tegengewerkt door onder andere olieproducenten, die klimaat-veranderingontkenners inzetten en hen voor hun bereikte successen rijkelijk beloonden. Die wetenschappers kwamen nog niet eens zo lang geleden in Parijs bij elkaar om wereldwijd hun bevindingen te delen. Vooraf was afgesproken of bedongen dat de prijs van kerosine (luchtvaart) en stookolie (scheepvaart) tijdens de top onbelast zouden blijven. Maar de naties, die achter het daar bereikte klimaatakkoord stonden, deden plechtige zelf-ingevulde beloften.

Deze naties, ook die welke achter het klimaatakkoord zijn blijven staan, maken hun beloften tot nu toe niet waar. In Nederland zijn we lekker stoer 130 km per uur gaan rijden op snelwegen, of door gebrek aan handhaving nog harder. Wat maakt het uit? En heel de Europese Unie, India, Japan, het Verenigde Staten van Amerika van vòòr Donald Trump en haast(?) alle andere mooie beloften-landen komen hun beloften vooralsnog niet na. Japan lijkt in plaats van 26% CO2-uitstoot-vermindering in 2020 hooguit 17% te halen en de VS tijdens Barack Obama 15 tot 19% in plaats van de beloofde 26 tot 28%. Oorzaak? Het is makkelijker om de Parijse beloftes te breken dan om multinationals in hun portefeuille te raken.

Ondertussen stijgt het aantal zichzelf door klimaatverandering dodende boeren in India. De teller staat nu op (meer dan) 59.000 in de afgelopen 30 jaar. Het totaal aantal zelfdodingen onder arme Indiase boeren is overigens sinds 1980 verdubbeld tot 130.000 per jaar. Mislukte oogsten duwen niet alleen arme boeren in diepe armoede, maar leiden ook tot hogere voedselprijzen en treft dus heel veel meer arme Indiërs. En daar zijn er nogal wat van.

Centraal-Amerika blijkt overigens een van de meest kwetsbare regio’s ter wereld voor klimaatverandering. In de Global Climate Risk Index 2017 van German Watch staan Guatemala, Honduras en Nicaragua in de top 10. Door die landen loopt de zogenoemde ‘Droge Corridor’. Honduras voert die rangschikking aan. In de Droge Corridor wonen ruim 10.000.000 mensen, waarvan 60% in armoede. Hiervan leven 3.500.000 mensen in voedselonzekerheid en hebben 2.800.000 mensen voedselhulp nodig.

Gelukkig – voor ons – is de ellende allemaal ver weg en kunnen we hier gewoon roepen dat ze het er allemaal zelf naar gemaakt hebben. En hoezo ‘rampscenarium’? ’t Is toch best lekker dat we niet op vakantie hoeven voor een tropisch zonnetje en tropische buien? En die 130? ’t Is toch harstikke lekker om 25 km lang 130 te mogen, dan weer 100, dan weer 120, dan weer 130 en zo tussen Utrecht en Maastricht 4 minuten eerder onze bestemming te bereiken dan wanneer we heel die 180 km lange weg allemaal 100 km/u zouden rijden?

Bronnen: “Klimaatakkoord van Parijs: mooie beloftes, weinig kans dat ze gehaald worden” door Christophe Callewaert, “Klimaat doet aantal zelfdodingen in India sterk toenemen” door Inter Press Service en “Centraal-Amerika kan droogte in landbouw preciezer voorspellen” eveneens door Inter Press Service; alle drie via DeWereldMorgen op 2 augustus 2017 en “Global Climate Risk Index 2017; Who Suffers Most From Extreme Weather Events? Weather-related Loss Events in 2015 and 1996 to 2015 door Sönke Kreft, David Eckstein and Inga Melchior via German Watch in november 2016.

Is god almachtig en de mens barmhartig?

On door Gerardusinpolitiek, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

In de lieve Belgische stad Gent worden momenteel de Gentse feesten gevierd. Eric Goeman, een van de coördinatoren/moderatoren, is er alles aan gelegen de gelegenheid te baat te nemen om met de feestvierders een nieuwe linkse vuist te smeden. Hij organiseert daartoe de Gentse Feestendebatten 2017.

In de 70-er jaren zag ik een akelige wereld van het communisme, vertegenwoordigd door de Sovjet-Unie, en China, en Cuba, waar dwang gelijk was aan beleid. En een akelige wereld van het liberalisme, vertegenwoordigd door de Verenigde Staten van Amerika, waar vrijheid gepredikt werd maar geld regeerde. Ik wilde een politiek bestuur dat nog nergens vormgegeven was. Ik wilde, wijs geworden door vervulling van mijn militaire dienstplicht, een democratische socialistische wereld waarin militaire legers wereldwijd overbodig werden.

Met de val van de muur, nu 28 jaar geleden, hebben we ons hier in Europa met elkaar – enkele diehards daargelaten – overgegeven aan de denkbeelden in de VS over economie, heerschappij en vrijheid. Omdat ik vrijheid en vrijheid van meningsuiting altijd al een groot goed vind, vervulde ik mijn militaire dienstplicht zonder een beroep te doen op vrijstelling wegens een verzonnen gebrek. Nooit ben ik voorstander geweest van een vrijheid zonder morele grenzen. Mensen zijn volgens mij het meest coöperatief wanneer de machtsverschillen overbrugbaar zijn. Daarom ben ik altijd al, net als Goeman, voor een links socialistische overheid. Overigens wel een die democratische gekozen wordt. Alleen dan worden de sterken niet te sterk en kan onze overheid de zwakkeren tegen de sterken beschermen.

Nu zijn er politieke partijen die niet meer aan links of rechts ‘doen’. Die bepleiten bijvoorbeeld, zoals de Partij voor de Dieren, gewoon een betere wereld door zich tegen elke onderdrukking te verzetten, inclusief die van dieren. Achterliggende gedachte is, als ik het goed heb begrepen, dat wanneer we goed voor dieren zijn, we vanzelfsprekend ook goed voor mensen zullen zijn.

Ik noem mijzelf zelfs nu, in dit tijdspanne waarin in heel Europa iedereen alles in geld uitdrukt, in verdienmodellen en in winst, nog steeds een socialist. Bij mij in huis is weliswaar een nieuwe liberale partij ontstaan. Een partij die, volgens de partijleider Yohan Bird, goed zal zijn voor alle mensen. Echter, hoewel ik deze Bird en hetgeen hij over zijn partij vertelt een warm hart toedraag, zal ik er geen lid van worden. Ik zit niet te wachten op iets tussen D66 en VVD in, maar op een partij die haar politiek over een heel andere boeg gooit; een plan B. Of C.

Wat, immers, is het verschil tussen mijn voorgestane links en het rechts van D66 of de VVD; tussen ‘echt’ socialistisch en het wijdverbreide (neo-)liberaal?
Wijlen Belgisch socialistisch en vrijzinnig moraalfilosoof Jaap Kruithof zei: “Links staat voor meer sociale gelijkheid, dus meer sociale rechtvaardigheid. Rechts voor meer sociale ongelijkheid, dus minder sociale rechtvaardigheid.
Voor rechts is echter alles simpel, voor links is alles complex.
Rechts hoeft alleen maar de historische sociale verwezenlijkingen af te breken. Links moet de sociale verwezenlijkingen, zoals de verzorgingsstaat en de sociale zekerheid verdedigen, tenminste proberen te behouden en nieuwe sociale beschermingen opbouwen en uitbreiden, ook Europees en mondiaal.
Door de neoliberale globalisering is rechts in de aanval en is links in het defensief gedrukt.
Links heeft gelijk, maar gelijk hebben en gelijk krijgen zijn twee verschillende dingen.”

“Waarom dat defensief?”, vraag ik mij af. De Nederlands filosoof, politiek denker en wiskundige Baruch Spinoza, beter bekend als ‘Spinoza’, stelde dat de 2 belangrijkste passies van de mens ‘hoop’ en ‘vrees’ zijn. Rechts populisme speelt meestal in op de ‘vrees’. Links op ‘hoop’.

Zou het niet mooi zijn wanneer mensen ondanks de afgelopen decennia,
waarin wij geconfronteerd zijn met falend arbeidsbeleid, opeenvolgende besparingen op overheidsuitgaven, onrechtvaardige fiscaliteit, migratie, afbraak van sociale zekerheid, en geconfronteerd worden met huidige regeringen die nog steeds willen snoeien in de sociale zekerheid, de arbeid neoliberaliseren (Macron) of flexibiliseren (D66, VVD), de werkende mensen laten opdraaien voor de belastingen die multinationals en de vermogenden niet betalen, de armen en migranten bestrijden in plaats van de oorzaken van armoede en/of migratie aan te pakken,
ondanks dit alles juist meer ‘hoop’ ontwikkelden? Hoop dat we de samenleving wèl ingrijpend kunnen veranderen. Hoop dat we een rechtvaardiger samenleving kunnen opbouwen; hoop op een rechtvaardig ingerichte wereldmaatschappij? Is dàt niet juist de taak van ‘de’ politiek, en zeker van links? Zo u wilt van een links populisme?

In België leven momenteel 1.750.000 van de 12.000.000 mensen in armoede; dat is 15% van de bevolking. In Nederland leeft volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek 10% van de bevolking in armoede. Dat wil zeggen dat het benodigde consumptieniveau om maatschappelijk te participeren niet bereikt wordt. In VVD-beleid wordt gek genoeg over een participatie-samenleving gesproken. Verderop in de wereld betekent armoede overigens honger, ziekte of dood. In deze 2 rijke landen, waar geld genoeg is maar onrechtvaardig is verdeeld, is het tijd om Albert Camus maar weer eens te herlezen. Deze Franse filosoof, journalist en schrijver zei immers “Als de mens er niet in slaagt gerechtigheid en vrijheid te verzoenen, dan slaagt hij nergens in.”

Volgens mij heeft Goeman gelijk en ik hoop dat hij erin slaagt er aan bij te dragen om links weer een gezicht te geven.

Bron: “Gentse Feestendebatten: Is God almachtig en de mens barmhartig?” door Eric Goeman via DeWereldMorgen op 25 juli 2017 en het Centraal bureau voor de Statistiek op 18 augustus 2016.

Onverwachte grootheid

On door Gerardusinpolitiek, steden en streken, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Zou het er dan toch van komen … dat de vervuiler betaalt? De 45ste Amerikaanse president Donald John Trump zal er niet aan beginnen; dat zou winstmarges aantasten en America in zijn ogen small in plaats van Great again maken. En hier in het Westen, ten oosten van de Verenigde Staten van Amerika, hebben we al helemaal geen politieke zwaargewichten die een andere koers durven aan te houden dan de Amerikaanse president gebiedt. Voor Amerika komen de wijzen niet uit het oosten, maar van binnenuit. We moeten het immers kennelijk weer hebben van Amerikaanse instituties om de generositeit van Trump te stoppen en de strijd aan te gaan met grootbedrijven. Eerder waren het Amerikaanse rechters, die zelfs van het presidentieel beleid eisen dat het voldoet aan grondrechten, afgesloten VN-verdragen en bestaande Amerikaanse wetgeving. Nu zijn het Amerikaanse lokale overheden die het voor burgers en ingezetenen opnemen.

De districten Marin en San Mateo, en de stad Imperial Beach hebben tegen tientallen gas-, olie-, en steenkoolbedrijven, waaronder BP, Chevron, Exxon Mobil, Shell en Total, afzonderlijke rechtszaken aangespannen. Deze 3 Californische lokale overheden eisen dat dit soort vervuilers opdraaien voor kosten die zeespiegelstijging veroorzaakt. Ze stellen dat hun activiteiten willens en wetens particuliere en openbare bezittingen in gevaar brengen en het recht van de inwoners van Californië op gezondheid, veiligheid en vrede aantast.

Volgens Sophie Marjanac, jurist bij de Londense milieuorganisatie ClientEarth, worden wereldwijd dergelijke zaken aangespannen tegen bedrijven en regeringen die verantwoordelijk zijn voor CO2-uitstoot: “Dit is een moment zonder precedent als het gaat om procesvoering op het gebied van klimaat.”

Het gaat de lokale overheden onder meer om wegen, die overstromen, en schade aan huizen. Ze doen een beroep op de wetgeving over nalatigheid, overlast en – voor het eerst – ook over productaansprakelijkheid. Deze wetten beschermen consumenten tegen producten die gevaarlijk zijn. Ze stellen daarbij dat deze tientallen bedrijven al jarenlang wisten van de gevaren van hun producten, maar niets ondernamen, hun productie zelfs uitbreidden en bestaande regelgeving ondermijnden.

In mijn ogen maken zulke overheden en rechters Amerika Great. Misschien moeten we het in West-Europa ook van dergelijke instituties hebben, want welke machtspoliticus zich in Europa – laat staan in Nederland – hard maakt voor echt-duurzame politiek, is mij een vraag. Of zie ik iemand over het hoofd?

Bron: “Oliebedrijven voor rechter om zeespiegelstijging” door Inter Press Service via DeWereldMorgen op 20 juli 2017.

Voor wie van cijfers en natuur houdt

On door Gerardusinwaarnemingen, wereldverhalen, wetenschapEen reactie plaatsen

1.
Terwijl het voor onze ‘evolutionaire voorouders’ 542.000.000 jaar geleden begon, ging het ruim 25.000.000 jaar daarna ‘al’ mis. De helft van alle 588.000 levensvormen stierf toen in korte tijd uit.

2.
445.000.000 jaar geleden ging het weer flink mis toen plotsklaps 42% van alle 1.530.000 levensvormen uitstierf.

3.
380.000.000 jaar geleden ging het ‘geleidelijk’ flink mis toen in een periode van 15.000.000 jaar bijna de helft van alle 1.700.000 levensvormen uitstierf.

4.
325.000.000 jaar geleden stierf nog eens 40% van alle 1.600.000 levensvormen uit.

5.
250.000.000 jaar geleden ging het weer flink mis toen in zo’n 10.000.000 jaar in 3 sprongen ruim 70% van alle 1.235.000 levensvormen uitstierf.

6.
200.000.000 jaar geleden ging het weer flink mis toen in alweer in zo’n 10.000.000 jaar 25% van de 940.000 levensvormen uitstierf.

7.
140.000.000 jaar geleden stierf plots 20% van alle 1.530.000 levensvormen uit.

8.
66.000.000 jaar geleden stierf plots ruim eenderde van alle 3.000.000 levensvormen uit, waaronder de dinosaurussen en mammoets.

9.
36.000.000 jaar geleden stierf nog eens 4% van alle 4.000.000 levensvormen uit. Zo komt het dat we hier nu op de aarde zijn met ruim 5.000.000 levensvormen van algje tot walvis en van aardappel tot olifant.

10.
En mens natuurlijk, want de laatste 3.000.000 jaar zijn ook (oer-)mensen een levensvorm, die op aarde te vinden is. Deze soort heeft een veelzijdige taal, waarmee zij informatie kan doorgeven zelfs zonder bij elkaar te zijn, zelfs nog als ze dood zijn (zie laatste alinea) en zij kan abstract denken. Mensen kunnen zo snel ook informatie doorgeven dat wat aan de ene kant van de aarde gebeurt (een ijsplaat op Antarctica die loslaat) dezelfde dag nog overal op aarde nieuws voor hun soortgenoten kan zijn. Ze weet ook in een evolutionaire seconde beslissende invloed uit te oefenen op het voortbestaan van heel veel andere levensvormen, soms positief en vaak negatief. Om precies te zijn doet zij dat in 24 evolutionaire milliseconden (ongeveer 150 jaar).

Zo ontstond ooit door donder en bliksem een chemische verbinding op aarde, die we ‘gen’ noemen. Iets dat leeft en leven kan doorgeven door zich haast foutloos te delen en weer aan te groeien; een levensvorm met een ‘genoom’ dat door overerving eigenschappen aan een groep chemische verbindingen geeft tussen alle chemische verbindingen die dat zonder genoom doen, zoals helium, methaan, stikstof en water. Een levensvorm tussen de talloze chemische verbindingen van de 94 tot 100 chemische elementen die van oorsprong op aarde voorkwamen, want mensen kunnen ook chemische elementen maken en een enkeling naar de Maan en terug laten vliegen.

Door middel van die genen erft geeft een organisme erfelijke eigenschappen door en daarmee veel van de kenmerken van zijn ouder(s). Veranderingen in het genoom kunnen als gevolg hebben dat nieuwe eigenschappen ontstaan in de nakomelingen van een organisme. Als een nieuwe eigenschap een organisme voordeel biedt zal dit organisme een grotere kans op overleven en op nageslacht hebben. Een zelfde groep organismen heeft voor overleving sowieso baat bij onderling verschillende eigenschappen. Over veel generaties kan zo’n groep zoveel nieuwe eigenschappen verkrijgen dat er een nieuwe levensvorm ontstaat. Zo zijn er in de loop van miljoenen jaren miljoenen levensvormen ontstaan en uitgestorven. Zelfs de oermensen, die ons voorgingen, zijn uitgestorven, deels door toedoen van degenen die indertijd al ons genoom droegen.

11.
Echter, dat we met ruim 5.000.000 verschillende dier- en plantensoorten zijn duurt niet lang meer, wanneer we onze onderling gedeelde wetenschap moeten geloven. Momenteel lopen 41% van alle amfibieën en 26% van alle zoogdieren gevaar om uit te sterven, om maar wat te noemen. Nu is het geen botsing met een andere planeet, maar klimaatverandering, onderlinge concurrentie, overexploitatie, verlies van leefgebied en vervuiling wat het voortbestaan van levensvormen bedreigt. Alle 177 diersoorten, waarvoor gedetailleerde tellingen bestaan, blijken minstens 30% van hun leefgebied te verliezen. Hetzelfde lijkt te gelden voor nog eens 9.000 amfibieën, reptielen, vogels en zoogdieren, wanneer we het bij dieren houden. Voor 4 op de 10 diersoorten zelfs meer dan 80% van hun sinds mensenheugenis historisch leefgebied.

De levensvormen in de tropische regio’s lijken het hardst te worden getroffen. Alle grote zoogdieren daar, om maar een voorbeeld te geven, zijn al meer dan 80% van hun leefgebied kwijt geraakt aan de mens.

11u 59′ 59″
Voor degenen die zich dit huidig uitsterven aantrekken: wij moeten af van overconsumptie, waaronder die van energie en gadgets, en van overbevolking; we zouden er goed aan doen onze ‘ecologische voetafdruk’ te verkleinen. De hele mensenmaatschappij zou de fictie moeten afzweren dat onbegrensde bevolkings- en economische groei mogelijk is op een eindige planeet. Dat is overigens iets waarvoor Adam Smith (1723–1790) ons als grondlegger van het kapitalisme al vertelde en opschreef. Zo waarschuwt hij ons na zijn dood voor een te srekt geloof in wat voor velen werkt. Na je dood soortgenoten waarschuwen; daar kunnen brandnetels (waarschijnlijk) nog niet eens van dromen.

Bronnen: “Oermens Lucy stierf door val uit hoge boom” via NU.nl op 29 augustus 2016 en Wikipedia over ‘Adam Smith’, ‘evolutie (biologie)’, ‘kapitalisme’, ‘liberalisme’, ‘massa extinctie’, ‘periodiek systeem’ en ‘zonnenevel’ en “Zesde grote uitstervingsgolf is al ingezet” door Inter Press Service via DeWereldMorgen; laatste allemaal op 11 en 15 juli 2017.

Sensodyne ® Rapid

On door Gerardusinprivé, waarnemingen, zorgEen reactie plaatsen

Het begon allemaal met een periodieke controle. Ik ga al 40 jaar elk half jaar naar een tandarts, die ik in mijn studententijd bij Studont ontmoet had. Studont was ooit een samenwerkingsverband om studenten te leren hun gebit te onderhouden en hun gebit te verzorgen. Deze tandarts ‘nam mij mee’ toen hij een zelfstandige praktijk opzette en hij is onlangs een samenwerking aangegaan met enkele jonge tandheelkundigen. Voor de periodieke controle bezocht ik een van hen 3 weken geleden.

Tevoren had ik al aangegeven dat het niet bij een controle zou blijven, omdat ik last heb van tandpijn. De – voor mij nieuwe – receptioniste stelde voor te komen voor de controle en om dan samen met de tandarts ‘een plannetje te maken’. Ik nam het mezelf kwalijk dat ik haar benadering truttig vond. In die stemming bezocht ik de nieuwe praktijk aan de Utrechtse Maliebaan.

Ik bleek weer eens een voorspellende geest te hebben gehad;
3 consulten later is dit de balans van verrichte werkzaamheden:
1 periodieke controle
4 verdovingen
2 eenvlaksvullingen composiet
1 tweevlaksvulling composiet
1 drievlaksvulling composiet
3 droogleggingen van een elementen met een rubber lapje
1 rubberdam aanbrengen
4 kleine röntgenfoto’s
1 elektronische lengtebepaling
1 gebruik roterende nikkel-titanium instrumenten
1 gebruik operatiemicroscoop
1 opnieuw vastzetten van een kroon
1 uitgebreid wortelkanaalbehandelingconsult
1 behandeling van een slecht functionerend wortelkanaal
1 wortelkanaalbehandeling per element met 2 kanalen

Hoewel ik de veel jongere tandheelkundige dan mijn vertrouwde tandarts niet kende, had ik al vrij snel alle vertrouwen in zijn kunnen. Ik was tijdens de langdurige behandelingen vooral bezig met kijken naar een oninteressant plafond, ontspannen en slikken. Grappig, wanneer er in mij geboord wordt terwijl ik er geen pijn aan heb.

Het plan was geweest 2 wortelkanaalbehandelingen uit te voeren, maar omdat bij de tweede wortelkanaalbehandeling een kroon losliet, bleef die tweede beperkt tot het opnieuw vastzetten van de mantel van de namaakkies.

Heel de behandelperiode, met uitzondering van de verdoofde consulten, had ik pijn. Eerst verhielp de voorbehandeling van een wortelkanaalbehandeling mijn tandpijn niet. Na het volgende consult verergerde de tandpijn terwijl ik ook nog eens flink op mijn wang gebeten had toen de hele rechterkant van mijn mond verdoofd was. Een week lang verging ik van de pijn, alleen al als ik mijn mond open deed. Pas vlak voor het laatste consult vroeg een vriendin waarom ik geen pijnstillers gebruikte als ik zoveel pijn heb. Mijn reactie was: “Omdat ik daar niet aan gedacht heb”.

Achteraf complimenteerde ik de jonge tandheelkundige met zijn vasthoudendheid. Ik dacht toch zeker te weten dat hij een hoektand moest aanpakken, omdat daar het probleem zat. Ik sprak ook steeds van tandpijn. Hij wist zeker dat hij met de kies daarachter de oorzaak van mijn vermeende tandpijn behandeld had. Dat hij gelijk heeft gehad, blijkt nu de verdoving uitgewerkt is en de wond aan de binnenzijde van mijn wang niet meer drastisch ontzien hoeft te worden. Nu moet ik er aan wennen weer over beide zijden van mijn gebit te eten en drinken, want ik ben eraan gewend geraakt dat over links te doen.

Over vijf maanden zien we weer verder. Voorlopig alleen nog op aanraden van de nieuwe tandarts mijn tanden poetsen met Sensodyne ® Rapid; dan zou het allemaal voor de bakker komen. Tot die tijd geen tandartsbezoeken meer, hoop ik.

Een beetje vertrouwen

On door Gerardusineconomie, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Onze premier Mark Rutte is blij dat Nederland weer een keer aanwezig is bij de G20, morgen en overmorgen in Hamburg. “Vooral gezien de internationale ontwikkelingen is het belangrijk dat Nederland er als grote economie weer bij is“, redeneert hij kleurloos. En zo is het.

Immers die Grote 20, waarin Europese landen dubbel vertegenwoordigd zijn, zijn niet te vertrouwen. Eerst maar even om welke economieën het gaat: Argentinië, Australië, Brazilië, Canada, China, Duitsland, Europese Unie, Frankrijk, Groot-Brittannië, India, Indonesië, Italië, Japan, Mexico, Rusland, Saoedi-Arabië, Turkije, Verenigde Staten van Amerika, Zuid-Afrika en Zuid-Korea.

Dan het ‘niet kunnen vertrouwen’: de landen van de G20, die vanaf 7 juli 2017 in Hamburg bijeenkomen, geven bijna 4x meer publiek geld uit aan fossiele brandstoffen dan aan schone energie.
Het Deepsea Delta olieboorplatform in de Noordzee werd gebouwd en wordt uitgebaat met belastinggeld uit meerdere G20-landen.
De Maersk Venturer is een mobiel olieboorplatform voor proefboringen, gefinancierd met G20-belastinggeld.
Een steenkooltransportband in Newcastle Port, Australië, werd medegefinancierd met Japans belastinggeld.
In totaal ging in 2013, 2014 en 2015 $ 215.400.000.000 (€ 189.000.000.000) aan G20-belastinggeld naar de productie van fossiele brandstoffen, inclusief steenkool, terwijl slechts $ 56.100.000.000 (21% van het totaal) naar hernieuwbare energie ging. De G20-landen staken in diezelfde periode $ 40.500.000.000 in onderzoek naar nieuwe ‘reserves’ van gas, olie en steenkool, terwijl de meeste al ontdekte ‘reserves’ onaangetast zouden moeten blijven om de vreselijke gevolgen van klimaatverandering te voorkomen. Iets meer dan 26% van de door de G20 gebruikte belastinggelden ging naar energie-infrastructuur die voor vuile energie kan worden ingezet, zoals grote waterkrachtcentrales of infrastructuur die niet direct gelieerd is aan een specifieke energiebron.

Nu is er best iets voor te zeggen om Rutte het voordeel van de twijfel te gunnen en te verwachten dat hij deze kwalijke kanten van ‘het grote geld’ van de G20 gaat proberen te stoppen. Met zijn blijdschap mee te mogen praten met de ‘grote jongens’ kun je immers alle kanten op. Ikzelf zou echter meer geneigd zijn mij bij de Hamburgse demonstranten te voegen omdat de G20 alle vertrouwen in een betere wereld allang verspeeld heeft. En dan heb ik het niet alleen over klimaatverandering maar ook over
de toename van armoede onder de onderlagen van de mondiale bevolking,
verslechtering van arbeidsomstandigheden,
de verruiming van flexwerk,
de instandhouding van hongerende arbeidskrachten en zelfs slavernij,
de stagnatie van lonen,
mensenrechtenschendingen van onderdanen en vluchtelingen,
oorlogsretoriek,
oorlogshandelingen en
de aantasting van welzijn all over the world om aandeelhouders en de grootgrutters van nu tevreden te stemmen.

Bronnen: “Rutte: goed om na zeven jaar weer bij G20 te zijn” door de redacties Buitenland en Politiek van en via NOS.nl en “G20 financieren verdere snelle ondergang van het klimaat” door Inter Press Service via DeWereldMorgen.be; beide op 6 juli 2017.

Marktwerking in de politiek

On door Gerardusinpolitiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Wanneer ik door mijn oogwimpers naar het wereldgebeuren kijk, is er niet veel nieuws onder de zon, die dagelijks opkomt boven alle volkeren, die de aarde bewonen, en na een hoop getwist weer onder gaat. Machtsongelijkheid leidt via uitbuiting tot onderdrukking. Rijken worden rijker en armen armer als ze al niet vroegtijdig overlijden. Het tempo, waarin dat allemaal gebeurt, is hoger waar de ongelijkheid groter is. Dat is het wel zo’n beetje.

Toch is dit, zeker voor mij, een boeiende periode in de wereldgeschiedenis. Een tijdgewricht waarin het machtigste land ter wereld de meest incompetente president ooit heeft. Waarom kozen de Amerikanen dat ongeleid projectiel? En wat ben ik blij dat zijn opposant, de koersvaste mevrouw Clinton, de kans niet gekregen heeft om de wereld nog verder aan multinationals uit te leveren, want die zou 4 tot 8 jaar naar de pijpen van haar campagnesponsors, een en al grootbedrijven, hebben gedanst. Wat verwachtten Trump-stemmers van hem of waaraan denken zij bij ‘great’? En hoe gaan zijn collega’s met hem om?

Die laatste vraag leverde mij al snel een teleurstelling toen de heer Trump besloot lopend onderzoek van de Verenigde Naties (VN) niet af te wachten, maar net in dat ene geval van Syrische mensenrechtenschendingen de gifgasaanval op burgers op eigen houtje te gaan vergelden met bombardementen. Hoewel een duidelijk geval van ‘selectieve verontwaardiging’, geuit met middelen die de VN sinds haar oprichting als ‘misdrijven tegen de menselijkheid’ karakteriseert, stonden alle Westers georiënteerde wereldleiders in de rij om begrip voor heer Trumps besluit te tonen en zijn misdrijf ‘proportioneel’ te noemen. Daarmee weet Trump hoever hij kan gaan: zolang hij macht heeft, mag hij alles.

Helaas hebben we in Nederland momenteel ook een gebrek aan politiek zwaargewichten

Gelukkig is er dus ook nog een VN, die vandaag bij monde van Zeid Ra’ad al-Hussein liet weten dat de Filipijnse president Rodrigo Duterte met zijn strijd tegen drugscriminelen het volledige internationale rechtssysteem bedreigt en dat de Britse premier Theresa May tijdens haar verkiezingscampagne de indruk heeft gewekt evenmin waarde te hechten aan internationaal vastgestelde mensenrechten. Haar uitspraken noemt hij een geschenk voor elk autoritair regime dat hiermee toestemming krijgt om onder het mom van ‘terreurbestrijding’ mensenrechten te schenden. Ook stelde deze VN-mensenrechtencommissaris: “In plaats van de pijlen te richten op individuen, die mogelijk een bedreiging vormen, heeft de regering-Trump er een kruistocht van gemaakt om tot aan het hooggerechtshof te vechten voor een reisverbod voor moslims waar diverse rechtbanken al van hebben gezegd dat dit indruist tegen de Amerikaanse grondwet“.

Maar ja, ook van alle tijden: als er een electoraat is en dat stemvee wil bloed zien, dan krijgt het bloed. Raakt het onder de indruk van ineffectief spierballenrecht, dan krijgt het ineffectief spierballenrecht. “Vroeger verkochten we onze stem aan niemand. Al een hele tijd heeft het volk de macht afgestaan. (…) Nu beperkt het volk zichzelf en hoopt alleen nog op twee zaken: brood en spelen“, sprak Decimus Lunius Luvenalis ergens tussen 60 en 140 na 0 in het Romeinse Rijk. Er is door de oogwimpers beschouwd weinig veranderd, sindsdien. En helaas hebben we in Nederland momenteel ook een gebrek aan politiek zwaargewichten. Zo blijft het een zootje. Het is niet anders.

Bronnen: “VN-commissaris bekritiseert May en Trump voor uithollen mensenrechten” door de redacties van ANP, NU.nl en Reuters, via Nu.nl en Wikipedia, beide op 27 juni 2017.

De Chomsky papers

On door Gerardusinmilitarisme, politiek, wereldverhalenEen reactie plaatsen

Amper een maand geleden op zijn zetel neergestreken sloot de nieuwe Zuid-Koreaanse president Moon Jae-In op 19 juni jl. de ‘Kori-1’, de oudste kernreactor van het land. Daar wil hij het niet bij laten. President Moon belooft alle voorbereidingen voor nieuwe kernreactoren te schrappen en wil de levensduur van de huidige reactoren niet verlengen. Hij bepleit investeringen in schone energiebronnen zoals wind- en zonne-energie.

Dat scheelt één aspect van de 2 huidige gigantische gevaren voor de gehele mensheid, als we Noam Chomsky mogen geloven. Chomsky verzamelde uit zijn werk van de afgelopen 4 jaren 23 essays. Zijn uitgever bracht deze uit onder de titel ‘The Chomsky Papers’. Chomsky stelt vast dat de Verenigde Staten van Amerika (VS) sinds Wereldoorlog II nog steeds de oppermachtige wereldleider is die de agenda bepaalt. Ook neemt hij de tendens waar dat de VS heel veel van zijn alleenheerschappij kwijt raakt. De opkomst van Azië, Brazilië, China, de Europese Unie, India, Rusland en Zuid-Afrika tast het economisch overwicht van de VS aan. Toch blijft de VS nog steeds de machtigste speler, onder meer omdat het land militair nog steeds oppermachtig is.

De burgers van de machtige en rijke staten genieten van een ongewone erfenis aan mogelijkheden, privileges en vrijheid. Juist zij staan nu voor levensbepalende keuzes over hoe zij zullen antwoorden op de huidige uitdagingen van groot menselijk belang.

Chomsky ziet 2 gevaren voor het voortbestaan van de mensheid.
Het ene is het sluipend gif van de klimaatcrisis dat dreigt acuut en catastrofaal te worden als niet snel en drastisch wordt ingegrepen.
Het andere is dat van een vernietigende kernoorlog. Dit 2de gevaar is sinds zijn eerste essay van 1967 nooit afgenomen, ook al verdween het na het einde van de (eerste) Koude Oorlog in 1989 een lange periode van de mediaradar.

Politieke dissidenten aan de overkant krijgen de omgekeerde waardering van de eigen dissidenten, stelt Chomsky. Overal worden degenen die netjes in lijn handelen ten dienste van de staat door de binnenlandse brede intellectuele gemeenschap geprezen, terwijl degenen die dat weigeren door hen worden afgestraft. En in ‘vijandige’ landen worden degenen die handelen in lijn van hun staat door de ‘vijandige’ brede intellectuele gemeenschap argwanend bekeken, terwijl degenen die dat in dat ‘vijandige buitenland’ weigeren door hen worden geprezen. Daarom, stelt Chomsky, is het hypocriet dat Westerse landen andere landen aanspreken op het naleven van mensenrechten. In het Westen worden deze ook niet nageleefd en dan gaat het nog niet eens om de betrokkenheid van de VS bij martelingen in Jemen of het buitenrechtelijk gevangen houden van ‘verdachten’ op Guantánamo Bay of de verderfelijke rol van de VS in Israël/Palestina. Chomsky veroordeelde ook vaak het misbruik van de term ‘socialisme’ door de Sovjets, omdat hun samenlevingen allesbehalve socialistisch waren. Zijn boeken waren daar dan ook verboden.

De principes van imperialistische VS-dominantie hebben volgens Chomsky enerzijds weinig fundamentele veranderingen ondergaan, terwijl anderzijds de VS-capaciteit om die dominantie effectief op te leggen er duidelijk op achteruit is gegaan. De machtsverdeling op aarde lijkt zich meer en meer uit te spreiden over een veranderende wereld. Dit heeft talloze gevolgen, waarvan de belangrijkste de dreigingen zijn die over de wereldorde hangen:
kernoorlog en
milieucatastrofe.
Beide gevaren bedreigen letterlijk het waardig overleven van de mensheid. Chomsky waarschuwt dat het erger is: “Deze beide dreigingen zijn onheilspellend en nemen toe.” De informatie [in dit boek; LV] en de bewustwording die er uit volgt zijn de eerste stap naar het formuleren van een alternatief. Die taak ligt volgens Chomsky in de eerste plaats bij ons hier: bij de burgers van de machtige en rijke staten “die genieten van een ongewone erfenis aan mogelijkheden, privileges en vrijheid dankzij de strijd van de generaties voor hen en die nu voor levensbepalende keuzes staan over hoe zij zullen antwoorden op deze uitdagingen van groot menselijk belang.”

Bronnen: “Zuid-Korea stapt uit kernenergie” door Inter Press Service op 21 juni 2017 en “Noam Chomsky: ‘De echte baas van de wereld? Nog steeds de VS’, Boekrecensie van ‘De Chomsky Papers’” door Lode Vanoost op 19 juni 2017, beide via DeWereldMorgen en “Geheime martelgevangenissen in Jemen, VS betrokken” door de redactie Buitenland van de Nederlandse Omroep Stichting via de website van de NOS op 22 juni 2017.

“De Chomsky papers” door Noam Chomsky, in het Nederlands sinds mei 2017 via uitgeverij Epo in Antwerpen ISBN10 946267101X, ISBN13 9789462671010